3.9 - ಅಷ್ಟಾದಶಿನಾಂ ಪಶೂನಾಂ ಪ್ರಯೋಗಃ - ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪಾಠಃ - ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಅಶ್ವಮೇಧಮ್

ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ತೃತೀಯಾಷ್ಟಕೇ ನವಮಃ ಪ್ರಪಾಠಕಃ - ಅಷ್ಟಾದಶಿನಾ-ಮ್ಪಶೂನಾ-ಮ್ಪ್ರಯೋಗಃ
ಓ-ನ್ನಮಃ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಯೇ ನಮಃ,
ಶ್ರೀ ಗುರುಭ್ಯೋ ನಮಃ । ಹರಿಃ ಓಮ್ ॥
(ಅಶ್ವಮೇಧಸ್ಯ ದ್ವಿತೀಯ-ತೃತೀಯಾ ಹರ್ವಿಧಾನಮ್)
ಅನುವಾಕಂ 1 - ಅಷ್ಟಾದಶಿನಾ-ಙ್ಗ್ರಾಭ್ಯಾಣಾಂ ಆರಣ್ಯಾನಾ-ಞ್ಚ ಪಶೂನಾ-ಮ್ಪ್ರಯೋಗಃ
ಪ್ರಜಾಪತಿ-ರಶ್ವಮೇಧಮಸೃಜತ । ಸೋ-ಽಸ್ಮಾಥ್ಸೃಷ್ಟೋ-ಽಪಾಕ್ರಾಮತ್ ।
ತಮಷ್ಟಾದಶಿಭಿರನು ಪ್ರಾಯುಙ್ಕ್ತ । ತಮಾಪ್ನೋತ್ । ತಮಾಪ್ತ್ವಾ ಽಷ್ಟಾದಶಿಭಿರವಾರುನ್ಧ ।
ಯದಷ್ಟಾದಶಿನ ಆಲಭ್ಯನ್ತೇ । ಯಜ್ಞಮೇವ ತೈರಾಪ್ತ್ವಾ ಯಜಮಾನೋ-ಽವರುನ್ಧೇ ॥
ಸಂವಁಥ್ಸರಸ್ಯ ವಾ ಏಷಾ ಪ್ರತಿಮಾ । ಯದಷ್ಟಾದಶಿನಃ ।
ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಾಃ ಪಞ್ಚರ್ತವಃ ॥ 1 ॥

ಸಂವಁಥ್ಸರೋ-ಽಷ್ಟಾದಶಃ । ಯದಷ್ಟಾದಶಿನ ಆಲಭ್ಯನ್ತೇ ।
ಸಂವಁಥ್ಸರಮೇವ ತೈರಾಪ್ತ್ವಾ
ಯಜಮಾನೋ-ಽವರುನ್ಧೇ ॥
ಅಗ್ನಿಷ್ಠೇ ಽನ್ಯಾ-ನ್ಪಶೂನುಪಾ-ಕರೋತಿ ।
ಇತರೇಷು ಯೂಪೇಷ್ವಷ್ಟಾದಶಿನೋ-ಽಜಾಮಿತ್ವಾಯ ॥
ನವ ನವಾಲಭ್ಯನ್ತೇ ಸವೀರ್ಯತ್ವಾಯ ॥ ಯದಾರಣ್ಯೈ-ಸ್ಸಗ್ಗ್ ಸ್ಥಾಪಯೇತ್ । ವ್ಯವಸ್ಯೇತಾ-ಮ್ಪಿತಾ ಪುತ್ರೌ । ವ್ಯದ್ಧ್ವಾನಃ ಕ್ರಾಮೇಯುಃ ।
ವಿದೂರ-ಙ್ಗ್ರಾಮಯೋ ರ್ಗ್ರಾಮಾನ್ತೌ ಸ್ಯಾತಾಮ್ ॥ 2 ॥

ಋಕ್ಷೀಕಾಃ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರಾಃ ಪರಿಮೋಷಿಣ ಆವ್ಯಾಧಿನೀ-ಸ್ತಸ್ಕರಾ ಅರಣ್ಯೇಷ್ವಾ-ಜಾಯೇರನ್ನ್ ॥
ತದಾಹುಃ । ಅಪಶವೋ ವಾ ಏತೇ । ಯದಾರಣ್ಯಾಃ ।
ಯದಾರಣ್ಯೈ-ಸ್ಸಗ್ಗ್ಸ್ಥಾಪಯೇತ । ಕ್ಷಿಪ್ರೇ ಯಜಮಾನ-ಮರಣ್ಯ-ಮ್ಮೃತಗ್ಂ ಹರೇಯುಃ ।
ಅರಣ್ಯಾಯತನಾ ಹ್ಯಾರಣ್ಯಾಃ ಪಶವ ಇತಿ । ಯತ್ಪಶೂನ್ನಾಲಭೇತ । ಅನವರುದ್ಧಾ ಅಸ್ಯ ಪಶವಃ ಸ್ಯುಃ । ಯತ್ಪರ್ಯಗ್ನಿ-ಕೃತಾನುಥ್ಸೃಜೇತ್ ॥ 3 ॥

ಯಜ್ಞವೇಶಸ-ಙ್ಕುರ್ಯಾತ್ ॥ ಯತ್ಪಶೂನಾಲಭತೇ । ತೇನೈವ ಪಶೂನವರುನ್ಧೇ ।
ಯತ್ಪರ್ಯಗ್ನಿ-ಕೃತಾನುಥ್ಸೃಜತ್ಯ-ಯಜ್ಞವೇಶಸಾಯ ।
ಅವರುದ್ಧಾ ಅಸ್ಯ ಪಶವೋ ಭವನ್ತಿ ।
ನ ಯಜ್ಞವೇಶ ಸಮ್ಭವತಿ ।
ನ ಯಜಮಾನ-ಮರಣ್ಯ-ಮ್ಮೃತಗ್ಂ ಹರನ್ತಿ ॥
ಗ್ರಾಮ್ಯೈ-ಸ್ಸಗ್ಗ್ಸ್ಥಾಪಯತಿ । ಏತೇ ವೈ ಪಶವಃ, ಕ್ಷೇಮೋ ನಾಮ । ಸ-ಮ್ಪಿತಾ ಪುತ್ರಾವ ವಸ್ಯತಃ । ಸಮದ್ಧ್ವಾನಃ ಕ್ರಾಮನ್ತಿ ।
ಸಮನ್ತಿಕ-ಙ್ಗ್ರಾಮಯೋ-ರ್ಗ್ರಾಮಾನ್ತೌ ಭವತಃ ।
ನರ್ಕ್ಷೀಕಾಃ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರಾಃ ಪರಿಮೋಷಿಣ ಆವ್ಯಾಧಿನೀ-ಸ್ತಸ್ಕರಾ ಅರಣ್ಯೇಷ್ವಾ ಜಾಯನ್ತೇ ॥ 4 ॥

(ಋತವಃ - ಸ್ಯಾತಾ - ಮುಥ್ಸೃಜೇಥ್ - ಸ್ಯತಸ್ತ್ರೀಣಿ ಚ)(ಆ1)
ಅನುವಾಕಂ 2 - ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಪಶೂನಾ-ಮ್ಪ್ರಯೋಗಃ
ಪ್ರಜಾಪತಿರ-ಕಾಮಯತೋಭೌ ಲೋಕಾವ-ವರುನ್ಧೀಯೇತಿ ।
ಸ ಏತಾನುಭಯಾ-ನ್ಪಶೂನ ಪಶ್ಯತ್ । ಗ್ರಾಮ್ಯಾಗ್ಶ್ಚಾ-ರಣ್ಯಾಗ್ಶ್ಚ । ತಾನಾಲಭತ ।
ತೈರ್ವೈ ಸ ಉಭೌ ಲೋಕಾವ ವಾರುನ್ಧ । ಗ್ರಾಮ್ಯೈರೇವ ಪಶುಭಿರಿಮಂ-ಲೋಁಕಮ ವಾರುನ್ಧ ।
ಆರಣ್ಯೈರಮುಮ್ । ಯದ್ಗ್ರಾಮ್ಯಾ-ನ್ಪಶೂನಾಲಭತೇ ।
ಇಮಮೇವ ತೈರ್ಲೋಕಮವರುನ್ಧೇ । ಯದಾರಣ್ಯಾನ್ ॥ 5 ॥

ಅಮು-ನ್ತೈಃ ॥ ಅನವರುದ್ಧೋ ವಾ ಏತಸ್ಯ ಸಂವಁಥ್ಸರ ಇತ್ಯಾಹುಃ । ಯ ಇತ ಇತಶ್ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಾನಿ ಸಂವಁಥ್ಸರ-ಮ್ಪ್ರಯುಙ್ಕ್ತ ಇತಿ ।
ಏತಾವಾನ್. ವೈ ಸಂವಁಥ್ಸರಃ । ಯಚ್ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಾನಿ । ಯದೇತೇ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಾಃ ಪಶವ ಆಲಭ್ಯನ್ತೇ । ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಮೇವ ತೈ-ಸ್ಸಂವಁಥ್ಸರಂ-ಯಁಜಮಾನೋ-ಽವರುನ್ಧೇ । ॥
ವಿ ವಾ ಏಷ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿರ್-ಋದ್ಧ್ಯತೇ ।
ಯ-ಸ್ಸಂವಁಥ್ಸರ-ಮ್ಪ್ರಯುಙ್ಕ್ತೇ । ಸಂವಁಥ್ಸರ-ಸ್ಸುವರ್ಗೋ ಲೋಕಃ ॥ 6 ॥

ಸುವರ್ಗ-ನ್ತು ಲೋಕ-ನ್ನಾಪರಾದ್ಧ್ನೋತಿ ।
ಪ್ರಜಾ ವೈ ಪಶವ ಏಕಾದಶಿನೀ ।
ಯದೇತ ಐಕಾದಶಿನಾಃ ಪಶವ ಆಲಭ್ಯನ್ತೇ ।
ಸಾಕ್ಷಾದೇವ ಪ್ರಜಾ-ಮ್ಪಶೂನ್. ಯಜಮಾನೋ-ಽವರುನ್ಧೇ ॥ ಪ್ರಜಾಪತಿ-ರ್ವಿರಾಜಮಸೃಜತ ।
ಸಾ ಸೃಷ್ಟಾ-ಽಶ್ವಮೇಧ-ಮ್ಪ್ರಾವಿಶತ್ ।
ತಾ-ನ್ದಶಿಭಿರನು ಪ್ರಾಯುಙ್ಕ್ತ । ತಾಮಾಪ್ನೋತ್ ।
ತಾಮಾಪ್ತ್ವಾ ದಶಿಭಿರವಾರುನ್ಧ । ಯದ್ದಶಿನ ಆಲಭ್ಯನ್ತೇ ॥ 7 ॥

ವಿರಾಜಮೇವ ತೈರಾಪ್ತ್ವಾ ಯಜಮಾನೋ-ಽವರುನ್ಧೇ ॥
ಏಕಾದಶ ದಶತ ಆಲಭ್ಯನ್ತೇ । ಏಕಾದಶಾಕ್ಷರಾ ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್ । ತ್ರೈಷ್ಟುಭಾಃ ಪಶವಃ । ಪಶೂನೇವಾವರುನ್ಧೇ ॥ ವೈಶ್ವದೇವೋ ವಾ ಅಶ್ವಃ। ನಾನಾದೇವತ್ಯಾಃ ಪಶವೋ ಭವನ್ತಿ ।
ಅಶ್ವಸ್ಯ ಸರ್ವತ್ವಾಯ । ನಾನಾರೂಪಾ ಭವನ್ತಿ । ತಸ್ಮಾನ್ನಾನಾರೂಪಾಃ ಪಶವಃ( ) ।
ಬಹುರೂಪಾ ಭವನ್ತಿ । ತಸ್ಮಾ-ದ್ಬಹುರೂಪಾಃ ಪಶವ-ಸ್ಸಮೃದ್ಧ್ಯೈ ॥ 8 ॥

(ಆರಣ್ಯಾನ್-ಁಲೋಕೋ-ದಶಿನ ಆಲಭ್ಯನ್ತೇ-ನಾನಾರೂಪಾಃ ಪಶವೋ ದ್ವೇ ಚ) (ಅ. 2)
ಅನುವಾಕಂ 3 - ರೋಹಿತಾದೀನಾ-ಮ್ಪಶೂನಾಂ-ವಁಪಾಹೋಮಸಾಹಿತ್ಯಮ್
ಅಸ್ಮೈ ವೈ ಲೋಕಾಯ ಗ್ರಾಮ್ಯಾಃ ಪಶವ ಆಲಭ್ಯನ್ತೇ । ಅಮುಷ್ಮಾ ಆರಣ್ಯಾಃ । ಯದ್ಗ್ರಾಮ್ಯಾ-ನ್ಪಶೂನಾಲಭತೇ । ಇಮಮೇವ ತೈರ್ಲೋಕಮವರುನ್ಧೇ । ಯದಾರಣ್ಯಾನ್ । ಅಮು-ನ್ತೈಃ । ಉಭಯಾ-ನ್ಪಶೂನಾಲಭತೇ । ಗ್ರಾಮ್ಯಾಗ್ಶ್ಚಾ-ರಣ್ಯಾಗ್ಶ್ಚ ।
ಉಭಯೋ-ರ್ಲೋಕಯೋರ ವರುದ್ಧ್ಯೈ । ಉಭಯಾ-ನ್ಪಶೂನಾಲಭತೇ ॥ 9 ॥

ಗ್ರಾಮ್ಯಾಗ್ಶ್ಚಾ-ರಣ್ಯಾಗ್ಶ್ಚ । ಉಭಯಸ್ಯಾ-ನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯಾ-ವರುದ್ಧ್ಯೈ । ಉಭಯಾ-ನ್ಪಶೂನಾಲಭತೇ । ಗ್ರಾಮ್ಯಾಗ್ಶ್ಚಾರಣ್ಯಾಗ್ಶ್ಚ ।
ಉಭಯೇಷಾ-ಮ್ಪಶೂನಾಮವರುದ್ಧ್ಯೈ ॥
ತ್ರಯಸ್ತ್ರಯೋ ಭವನ್ತಿ । ತ್ರಯ ಇಮೇ ಲೋಕಾಃ ।
ಏಷಾಂ-ಲೋಁಕಾನಾಮಾಪ್ತ್ಯೈ ॥ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ವದನ್ತಿ । ಕಸ್ಮಾಥ್ಸತ್ಯಾತ್ ॥ 10 ॥

ಅಸ್ಮಿನ್ ಁಲೋಕೇ ಬಹವಃ ಕಾಮಾ ಇತಿ ।
ಯಥ್ಸಮಾನೀಭ್ಯೋ ದೇವತಾಭ್ಯೋ-ಽನ್ಯೇ-ಽನ್ಯೇ ಪಶವ ಆಲಭ್ಯನ್ತೇ । ಅಸ್ಮಿನ್ನೇವ ತಲ್ಲೋಕೇ ಕಾಮಾನ್ದಧಾತಿ । ತಸ್ಮಾದಸ್ಮಿನ್-ಁಲೋಕೇ ಬಹವಃ ಕಾಮಾಃ ॥ ತ್ರಯಾಣಾ-ನ್ತ್ರಯಾಣಾಗ್ಂ ಸಹ ವಪಾ ಜುಹೋತಿ । ತ್ರ್ಯಾವೃತೋ ವೈ ದೇವಾಃ ।
ತ್ರ್ಯಾವೃತ ಇಮೇ ಲೋಕಾಃ । ಏಷಾಂ-ಲೋಁಕಾನಾಮಾಪ್ತ್ಯೈ । ಏಷಾಂ-ಲೋಁಕಾನಾ-ಙ್ಕ್ಲೃಪ್ತ್ಯೈ ॥ ಪರ್ಯಗ್ನಿ-ಕೃತಾ-ನಾರಣ್ಯಾ-ನುಥ್ಸೃಜನ್ತ್ಯಹಿಗ್ಂಸಾಯೈ ॥ 11 ॥

(ಅವರುದ್ಧ್ಯಾ ಉಭಯಾ-ನ್ಪಶೂನಾಲಭತೇ - ಸತ್ಯಾ - ದಹಿಗ್ಂಸಾಯೈ)(ಆ3)
ಅನುವಾಕಂ 4 - ಅಶ್ವಸ್ಯ ರಥಯೋಜನಾಲಙ್ಕಾರಾದಯಃ
ಯುಞ್ಜನ್ತಿ ಬ್ರದ್ಧ್ನಮಿತ್ಯಾಹ । ಅಸೌ ವಾ ಆದಿತ್ಯೋ ಬ್ರದ್ಧ್ನಃ । ಆದಿತ್ಯ-ಮೇವಾಸ್ಮೈ ಯುನಕ್ತಿ । ಅರುಷಮಿತ್ಯಾಹ । ಅಗ್ನಿರ್ವಾ ಅರುಷಃ ।
ಅಗ್ನಿಮೇವಾಸ್ಮೈ ಯುನಕ್ತಿ । ಚರನ್ತಮಿತ್ಯಾಹ । ವಾಯುರ್ವೈ ಚರನ್ನ್ । ವಾಯುಮೇವಾಸ್ಮೈ ಯುನಕ್ತಿ । ಪರಿತಸ್ಥುಷ ಇತ್ಯಾಹ ॥ 12 ॥

ಇಮೇ ವೈ ಲೋಕಾಃ ಪರಿತಸ್ಥುಷಃ । ಇಮನೇವಾಸ್ಮೈ ಲೋಕಾನ್. ಯುನಕ್ತಿ ॥ ರೋಚನ್ತೇ ರೋಚನಾ ದಿವೀತ್ಯಾಹ । ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ ವೈ ರೋಚನಾ ದಿವಿ ।
ನಕ್ಷತ್ರಾಣ್ಯೇವಾಸ್ಮೈ ರೋಚಯತಿ ॥ ಯುಞ್ಜನ್ತ್ಯಸ್ಯ ಕಾಮ್ಯೇತ್ಯಾಹ । ಕಾಮಾನೇವಾಸ್ಮೈ ಯುನಕ್ತಿ ॥ ಹರೀ ವಿಪಕ್ಷಸೇತ್ಯಾಹ ।
ಇಮೇ ವೈ ಹರೀ ವಿಪಕ್ಷಸಾ । ಇಮೇ ಏವಾಸ್ಮೈ ಯುನಕ್ತಿ ॥ 13 ॥

ಶೋಣಾ ಧೃಷ್ಣೂ ನೃವಾಹಸೇತ್ಯಾಹ । ಅಹೋರಾತ್ರೇ ವೈ ನೃವಾಹಸಾ । ಅಹೋರಾತ್ರೇ ಏವಾಸ್ಮೈ ಯುನಕ್ತಿ ॥ ಏತಾ ಏವಾಸ್ಮೈ ದೇವತಾ ಯುನಕ್ತಿ ।
ಸುವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಸಮಷ್ಟ್ಯೈ ॥
ಕೇತು-ಙ್ಕೃಣ್ವನ್ನ-ಕೇತವ ಇತಿ ದ್ಧ್ವಜ-ಮ್ಪ್ರತಿಮುಞ್ಚತಿ । ಯಶ ಏವೈನಗ್ಂ ರಾಜ್ಞಾ-ಙ್ಗಮಯತಿ ॥ ಜೀಮೂತಸ್ಯೇವ ಭವತಿ ಪ್ರತೀಕಮಿತ್ಯಾಹ । ಯಥಾ ಯಜುರೇವೈತತ್ ॥ ಯೇ ತೇ ಪನ್ಥಾನ-ಸ್ಸವಿತಃ ಪೂರ್ವ್ಯಾಸ ಇತ್ಯದ್ಧ್ವರ್ಯು-ರ್ಯಜಮಾನಂ
ಁವಾಚಯತ್ಯಭಿಜಿತ್ಯೈ ॥ 14 ॥

ಪರಾ ವಾ ಏತಸ್ಯ ಯಜ್ಞ ಏತಿ । ಯಸ್ಯ ಪಶುರುಪಾ-ಕೃತೋ-ಽನ್ಯತ್ರ ವೇದ್ಯಾ ಏತಿ । ಏತಗ್ಗ್ ಸ್ತೋತರೇತೇನ ಪಥಾ ಪುನರಶ್ವ-ಮಾವರ್ತಯಾಸಿ ನ ಇತ್ಯಾಹ ।
ವಾಯುರ್ವೈ ಸ್ತೋತಾ । ವಾಯುಮೇವಾಸ್ಯ ಪರಸ್ತಾ-ದ್ದಧಾತ್ಯಾವೃತ್ತ್ಯೈ ॥ ಯಥಾ ವೈ ಹವಿಷೋ ಗೃಹೀತಸ್ಯ ಸ್ಕನ್ದತಿ । ಏವಂ-ವಾಁ ಏತದಶ್ವಸ್ಯ ಸ್ಕನ್ದತಿ । ಯದಸ್ಯೋಪಾಕೃತಸ್ಯ ಲೋಮಾನಿ ಶೀಯನ್ತೇ । ಯದ್ವಾಲೇಷು ಕಾಚಾನಾವಯನ್ತಿ ।
ಲೋಮಾನ್ಯೇವಾಸ್ಯ ತಥ್ಸಮ್ಭರನ್ತಿ ॥ 15 ॥

ಭೂರ್ಭುವಸ್ಸುವರಿತಿ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಾ-ಭಿರಾವಯನ್ತಿ । ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೋ ವಾ ಅಶ್ವಃ ।
ಸ್ವಯೈವೈನ-ನ್ದೇವತಯಾ ಸಮದ್ರ್ಧಯನ್ತಿ ॥ ಭೂರಿತಿ ಮಹಿಷೀ । ಭುವ ಇತಿ ವಾವಾತಾ ।
ಸುವರಿತಿ ಪರಿವೃಕ್ತೀ । ಏಷಾಂ-ಲೋಁಕಾನಾ-ಮಭಿಜಿತ್ಯೈ ॥ ಹಿರಣ್ಯಯಾಃ ಕಾಚಾ ಭವನ್ತಿ । ಜ್ಯೋತಿರ್ವೈ ಹಿರಣ್ಯಮ್ । ರಾಷ್ಟ್ರಮಶ್ವಮೇಧಃ ॥ 16 ॥

ಜ್ಯೋತಿಶ್ಚೈವಾಸ್ಮೈ ರಾಷ್ಟ್ರ-ಞ್ಚ ಸಮೀಚೀ ದಧಾತಿ ॥ ಸಹಸ್ರ-ಮ್ಭವನ್ತಿ । ಸಹಸ್ರ ಸಮ್ಮಿತ-ಸ್ಸುವರ್ಗೋ ಲೋಕಃ । ಸುವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯಾ-ಭಿಜಿತ್ಯೈ ॥
ಅಪ ವಾ ಏತಸ್ಮಾತ್ತೇಜ ಇನ್ದ್ರಿಯ-ಮ್ಪಶವ-ಶ್ಶ್ರೀಃ ಕ್ರಾಮನ್ತಿ । ಯೋ-ಽಶ್ವಮೇಧೇನ ಯಜತೇ ।
ವಸವಸ್ತ್ವಾ-ಽಞ್ಜನ್ತು ಗಾಯತ್ರೇಣ ಛನ್ದಸೇತಿ ಮಹಿಷ್ಯಭ್ಯನಕ್ತಿ । ತೇಜೋ ವಾ ಆಜ್ಯಮ್ । ತೇಜೋ ಗಾಯತ್ರೀ । ತೇಜಸೈವಾಸ್ಮೈ ತೇಜೋ-ಽವರುನ್ಧೇ ॥ 17 ॥

ರುದ್ರಾಸ್ತ್ವಾ-ಽಞ್ಜನ್ತು ತ್ರೈಷ್ಟುಭೇನ ಛನ್ದಸೇತಿ ವಾವಾತಾ । ತೇಜೋ ವಾ ಆಜ್ಯಮ್ । ಇನ್ದ್ರಿಯ-ನ್ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್ । ತೇಜಸೈವಾಸ್ಮಾ ಇನ್ದ್ರಿಯಮವರುನ್ಧೇ ।
ಆದಿತ್ಯಾ-ಸ್ತ್ವಾ-ಽಞ್ಜನ್ತು ಜಾಗತೇನ ಛನ್ದಸೇತಿ ಪರಿವೃಕ್ತೀ । ತೇಜೋ ವಾ ಆಜ್ಯಮ್ । ಪಶವೋ ಜಗತೀ ।
ತೇಜಸೈವಾಸ್ಮೈ ಪಶೂನವರುನ್ಧೇ ॥
ಪತ್ನಯೋ-ಽಭ್ಯಞ್ಜನ್ತಿ । ಶ್ರಿಯಾ ವಾ ಏತ-ದ್ರೂಪಮ್ ॥ 18 ॥

ಯತ್ಪತ್ನಯಃ । ಶ್ರಿಯ-ಮೇವಾಸ್ಮಿ-ನ್ತದ್ದಧತಿ ।
ನಾಸ್ಮಾತ್ತೇಜ ಇನ್ದ್ರಿಯ-ಮ್ಪಶವ-ಶ್ಶ್ರೀರಪಕ್ರಾಮನ್ತಿ ॥
ಲಾಜೀ(3)ಞ್ಛಾಚೀ(3)ನ್. ಯಶೋ ಮಮಾಁ(4) ಇತ್ಯತಿರಿಕ್ತ-ಮನ್ನಮಶ್ವಾಯೋ ಪಾಹರನ್ತಿ ।
ಪ್ರಜಾಮೇವಾನ್ನಾದೀ-ಙ್ಕುರ್ವತೇ ॥
ಏತದ್ದೇವಾ ಅನ್ನಮತ್ತೈತ-ದನ್ನಮದ್ಧಿ ಪ್ರಜಾಪತ ಇತ್ಯಾಹ । ಪ್ರಜಾಯಾಮೇವಾನ್ನಾದ್ಯ-ನ್ದಧತೇ ॥
ಯದಿ ನಾವಜಿಘ್ರತ್ । ಅಗ್ನಿಃ ಪಶುರಾಸೀದಿತ್ಯವ-ಘ್ರಾಪಯೇತ್ । ಅವ ಹೈವ ಜಿಘ್ರತಿ ॥
ಆಕ್ರಾನ. ವಾಜೀ ಕ್ರಮೈರತ್ಯ-ಕ್ರಮೀದ್ವಾಜೀ ದ್ಯೌಸ್ತೇ ಪೃಷ್ಠ-ಮ್ಪೃಥಿವೀ
ಸಧಸ್ಥಮಿತ್ಯಶ್ವ-ಮನುಮನ್ತ್ರಯತೇ ।
ಏಷಾಂ-ಲೋಁಕಾನಾ-ಮಭಿಜಿತ್ಯೈ ॥
ಸಮಿದ್ಧೋ ಅಞ್ಜನ್ಕೃದರ-ಮ್ಮತೀನಾ-ಮಿತ್ಯಶ್ವಸ್ಯಾ ಪ್ರಿಯೋ ಭವನ್ತಿ ಸರೂಪತ್ವಾಯ ॥ 19 ॥

(ಪರಿತಸ್ಥುಷ ಇತ್ಯಾಹೇ - ಮೇ ಏವಾಸ್ಮೈ ಯುನಕ್ತ್ಯ - ಭಿಜಿತ್ಯೈ-ಭರ-ನ್ತ್ಯಶ್ವಮೇಧೋ - ರುನ್ಧೇ - ರೂಪಮ್ - ಜಿಘ್ರತಿ ತ್ರೀಣಿ ಚ) (ಅ. 4)
ಅನುವಾಕಂ 5 - ಬ್ರಹ್ಮೋದ್ಯನಾಮಕಃ ಹೋತೃಬ್ರಾಹ್ಮಣೋಸ್ಸಂವಾಁದಃ
ತೇಜಸಾ ವಾ ಏಷ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೇನ ವ್ಯೃದ್ಧ್ಯತೇ । ಯೋ-ಽಶ್ವಮೇಧೇನ ಯಜತೇ ।
ಹೋತಾ ಚ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಚ ಬ್ರಹ್ಮೋದ್ಯಂ-ವಁದತಃ ।
ತೇಜಸಾ ಚೈವೈನ-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೇನ ಚ ಸಮದ್ರ್ಧಯತಃ ॥ ದಕ್ಷಿಣತೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಭವತಿ ।
ದಕ್ಷಿಣತ ಆಯತನೋ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮಾ । ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯೋ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮಾ ।
ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಮೇವಾಸ್ಯ ದಕ್ಷಿಣತೋ (ದಕ್ಷಿಣತೋ) ದಧಾತಿ ।
ತಸ್ಮಾ-ದ್ದಕ್ಷಿಣೋ-ಽದ್ರ್ಧೋ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಿತರಃ ॥
ಉತ್ತರತೋ ಹೋತಾ ಭವತಿ ॥ 20 ॥

ಉತ್ತರತ ಆಯತನೋ ವೈ ಹೋತಾ । ಆಗ್ನೇಯೋ ವೈ ಹೋತಾ । ತೇಜೋ ವಾ ಅಗ್ನಿಃ । ತೇಜ ಏವಾಸ್ಯೋತ್ತರತೋ ದಧಾತಿ । ತಸ್ಮಾದುತ್ತರೋ-ಽದ್ರ್ಧ-ಸ್ತೇಜಸ್ವಿತರಃ ॥
ಯೂಪಮಭಿತೋ ವದತಃ । ಯಜಮಾನದೇವತ್ಯೋ ವೈ ಯೂಪಃ । ಯಜಮಾನಮೇವ ತೇಜಸಾ ಚ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೇನ ಚ ಸಮದ್ರ್ಧಯತಃ ॥
ಕಿಗ್ಗ್ ಸ್ವಿದಾಸೀತ್-ಪೂರ್ವಚಿತ್ತಿ-ರಿತ್ಯಾಹ ।
ದ್ಯೌರ್ವೈ ವೃಷ್ಟಿಃ ಪೂರ್ವಚಿತ್ತಿಃ ॥ 21 ॥

ದಿವಮೇವ ವೃಷ್ಟಿಮವರುನ್ಧೇ ॥ ಕಿಗ್ಗ್ ಸ್ವಿದಾಸೀ-ದ್ಬೃಹದ್ವಯ ಇತ್ಯಾಹ । ಅಶ್ವೋ ವೈ ಬೃಹದ್ವಯಃ । ಅಶ್ವಮೇವಾವರುನ್ಧೇ ॥ ಕಿಗ್ಗ್ ಸ್ವಿದಾಸೀತ್-ಪಿಶಙ್ಗಿಲೇತ್ಯಾಹ । ರಾತ್ರಿರ್ವೈ ಪಿಶಙ್ಗಿಲಾ ।
ರಾತ್ರಿಮೇವಾವರುನ್ಧೇ ॥ ಕಿಗ್ಗ್ ಸ್ವಿದಾಸೀತ್-ಪಿಲಿಪ್ಪಿಲೇತ್ಯಾಹ । ಶ್ರೀರ್ವೈ ಪಿಲಿಪ್ಪಿಲಾ । ಅನ್ನಾದ್ಯಮೇವಾವರುನ್ಧೇ ॥ 22 ॥

ಕ-ಸ್ಸ್ವಿದೇಕಾಕೀ ಚರತೀತ್ಯಾಹ । ಅಸೌ ವಾ ಆದಿತ್ಯ ಏಕಾಕೀ ಚರತಿ । ತೇಜ ಏವಾವರುನ್ಧೇ ॥
ಕ ಉ ಸ್ವಿಜ್ಜಾಯತೇ ಪುನರಿತ್ಯಾಹ ।
ಚನ್ದ್ರಮಾ ವೈ ಜಾಯತೇ ಪುನಃ ।
ಆಯುರೇವಾವರುನ್ಧೇ ॥
ಕಿಗ್ಗ್ ಸ್ವಿದ್ಧಿಮಸ್ಯ ಭೇಷಜಮಿತ್ಯಾಹ ।
ಅಗ್ನಿರ್ವೈ ಹಿಮಸ್ಯ ಭೇಷಜಮ್ । ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಮೇವಾವರುನ್ಧೇ ॥
ಕಿಗ್ಗ್ ಸ್ವಿದಾ-ವಪನ-ಮ್ಮಹದಿತ್ಯಾಹ ॥ 23 ॥

ಅಯಂ-ವೈಁ ಲೋಕ ಆವಪನ-ಮ್ಮಹತ್ ।
ಅಸ್ಮಿನ್ನೇವ ಲೋಕೇ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ॥
ಪೃಚ್ಛಾಮಿ ತ್ವಾ ಪರಮನ್ತ-ಮ್ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಇತ್ಯಾಹ । ವೇದಿರ್ವೈ ಪರೋ-ಽನ್ತಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ।
ವೇದಿಮೇವಾವರುನ್ಧೇ ॥ ಪೃಚ್ಛಾಮಿ ತ್ವಾ ಭುವನಸ್ಯ ನಾಭಿಮಿತ್ಯಾಹ ।
ಯಜ್ಞೋ ವೈ ಭುವನಸ್ಯ ನಾಭಿಃ । ಯಜ್ಞಮೇವಾವರುನ್ಧೇ ॥
ಪೃಚ್ಛಾಮಿ ತ್ವಾ ವೃಷ್ಣೋ ಅಶ್ವಸ್ಯ ರೇತ ಇತ್ಯಾಹ ।
ಸೋಮೋ ವೈ ವೃಷ್ಣೋ ಅಶ್ವಸ್ಯ ರೇತಃ । ಸೋಮಪೀಥ-ಮೇವಾವರುನ್ಧೇ ॥
ಪೃಚ್ಛಾಮಿ ವಾಚಃ ಪರಮಂ-ವ್ಯೋಁಮೇತ್ಯಾಹ । ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ವಾಚಃ ಪರಮಂ-ವ್ಯೋಁಮ ।
ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸ-ಮೇವಾವರುನ್ಧೇ ॥ 24 ॥

(ಹೋತಾ ಭವತಿ - ವೈ ವೃಷ್ಟಿಃ ಪೂರ್ವಚಿತ್ತಿ - ರನ್ನಾದ್ಯಮೇವಾವರುನ್ಧೇ - ಮಹದಿತ್ಯಾಹ - ಸೋಮೋ ವೈ ವೃಷ್ಣೋ ಅಶ್ವಸ್ಯ ರೇತಶ್ಚತ್ವಾರಿ ಚ) (ಅ. 5)
ಅನುವಾಕಂ 6 - ಅಶ್ವಸ್ಯ ಮೃತೋಪಚಾರ-ಸ್ಸಞ್ಜ್ಞಪನಪ್ರಕಾರಃ
ಅಪ ವಾ ಏತಸ್ಮಾ-ತ್ಪ್ರಾಣಾಃ ಕ್ರಾಮನ್ತಿ । ಯೋ-ಽಶ್ವಮೇಧೇನ ಯಜತೇ ।
ಪ್ರಾಣಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ವ್ಯಾನಾಯ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಸಞ್ಜ್ಞಪ್ಯಮಾನ ಆಹುತೀ-ರ್ಜುಹೋತಿ ।
ಪ್ರಾಣಾನೇವಾಸ್ಮಿನ್ದಧಾತಿ । ನಾಸ್ಮಾತ್ಪ್ರಾಣಾ ಅಪಕ್ರಾಮನ್ತಿ ॥ ಅವನ್ತೀಃ-ಸ್ಥಾವನ್ತೀ-ಸ್ತ್ವಾ-ಽವನ್ತು । ಪ್ರಿಯ-ನ್ತ್ವಾ ಪ್ರಿಯಾಣಾಮ್ । ವರ್ಷಿಷ್ಠಮಾಪ್ಯಾನಾಮ್ । ನಿಧೀನಾ-ನ್ತ್ವಾ ನಿಧಿಪತಿಗ್ಂ ಹವಾಮಹೇ
ವಸೋಮ-ಮೇತ್ಯಾಹ ।
ಅಪೈವಾಸ್ಮೈ ತದ್ಧ್ನುವತೇ ॥ 25 ॥

ಅಥೋ ಧುವನ್ತ್ಯೇವೈನಮ್ । ಅಥೋ ನ್ಯೇವಾಸ್ಮೈ ಹ್ನುವತೇ ॥ ತ್ರಿಃ ಪರಿಯನ್ತಿ । ತ್ರಯ ಇಮೇ ಲೋಕಾಃ । ಏಭ್ಯ ಏವೈನಂ-ಲೋಁಕೇಭ್ಯೋ ಧುವತೇ ॥ ತ್ರಿಃ ಪುನಃ ಪರಿಯನ್ತಿ । ಷಟ್-ಥ್ಸಮ್ಪದ್ಯನ್ತೇ । ಷಡ್ವಾ ಋತವಃ ।
ಋತುಭಿರೇವೈನ-ನ್ಧುವತೇ ॥ ಅಪ ವಾ ಏತೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಾಣಾಃ ಕ್ರಾಮನ್ತಿ ॥ 26 ॥

ಯೇ ಯಜ್ಞೇ ಧುವನ-ನ್ತನ್ವತೇ । ನವಕೃತ್ವಃ ಪರಿಯನ್ತಿ । ನವ ವೈ ಪುರುಷೇ ಪ್ರಾಣಾಃ ।
ಪ್ರಾಣಾನೇವಾತ್ಮನ್ದಧತೇ । ನೈಭ್ಯಃ ಪ್ರಾಣಾ ಅಪಕ್ರಾಮನ್ತಿ ॥ ಅಮ್ಬೇ ಅಮ್ಬಾಲ್ಯಮ್ಬಿಕ ಇತಿ ಪತ್ನೀಮುದಾನಯತಿ । ಅಹ್ವತೈವೈನಾಮ್ ॥
ಸುಭಗೇ ಕಾಮ್ಪೀಲ-ವಾಸಿನೀತ್ಯಾಹ । ತಪ ಏವೈನಾ-ಮುಪನಯತಿ ॥ ಸುವರ್ಗೇ ಲೋಕೇ ಸಮ್ಪ್ರೋರ್ಣ್ವಾಥಾ-ಮಿತ್ಯಾಹ ॥ 27 ॥

ಸುವರ್ಗಮೇವೈನಾಂ-ಲೋಁಕ-ಙ್ಗಮಯತಿ ॥
ಆ-ಽಹಮಜಾನಿ ಗರ್ಭಧಮಾ ತ್ವಮಜಾಸಿ ಗರ್ಭಧಮಿತ್ಯಾಹ । ಪ್ರಜಾ ವೈ ಪಶವೋ ಗರ್ಭಃ । ಪ್ರಜಾಮೇವ ಪಶೂನಾತ್ಮನ್ಧತ್ತೇ ॥
ದೇವಾ ವಾ ಅಶ್ವಮೇಧೇ ಪವಮಾನೇ । ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕ-ನ್ನ ಪ್ರಾಜಾನನ್ನ್ । ತಮಶ್ವಃ ಪ್ರಾಜಾನಾತ್ । ಯಥ್ಸೂಚೀಭಿ-ರಸಿಪಥಾ-ನ್ಕಲ್ಪಯನ್ತಿ ।
ಸುವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞಾತ್ಯೈ ॥ ಗಾಯತ್ರೀ ತ್ರಿಷ್ಟುಬ್ಜಗತೀತ್ಯಾಹ ॥ 28 ॥

ಯಥಾ ಯಜುರೇವೈತತ್ ॥ ತ್ರಯ್ಯ-ಸ್ಸೂಚ್ಯೋ ಭವನ್ತಿ ।
ಅಯಸ್ಮಯ್ಯೋ ರಜತಾ ಹರಿಣ್ಯಃ । ಅಸ್ಯ ವೈ ಲೋಕಸ್ಯ ರೂಪಮಯಸ್ಮಯ್ಯಃ । ಅನ್ತರಿಕ್ಷಸ್ಯ ರಜತಾಃ । ದಿವೋ ಹರಿಣ್ಯಃ । ದಿಶೋ ವಾ ಅಯಸ್ಮಯ್ಯಃ ।
ಅವಾನ್ತರದಿಶಾ ರಜತಾಃ । ಊದ್ರ್ಧ್ವಾ ಹರಿಣ್ಯಃ ।
ದಿಶ ಏವಾಸ್ಮೈ ಕಲ್ಪಯತಿ ॥
ಕಸ್ತ್ವಾ-ಛ್ಯತಿ ಕಸ್ತ್ವಾ ವಿಶಾಸ್ತೀ-ತ್ಯಾಹಾ ಹಿಗ್ಂಸಾಯೈ ॥ 29 ॥

(ಹ್ನುವತೇ-ಕ್ರಾಮ-ನ್ತ್ಯೂರ್ಣ್ವಾಥಾಮಿತ್ಯಾಹ-ಜಗತೀತ್ಯಾಹ-ಕಲ್ಪಯತ್ಯೇಕ-ಞ್ಚ) (ಅ. 6)
ಅನುವಾಕಂ 7 - ತತ್ರ ಮನ್ತ್ರಾಃ
ಅಪ ವಾ ಏತಸ್ಮಾಚ್ಛ್ರೀ ರಾಷ್ಟ್ರ-ಙ್ಕ್ರಾಮತಿ । ಯೋ-ಽಶ್ವಮೇಧೇನ ಯಜತೇ ।
ಊದ್ರ್ಧ್ವಾಮೇನಾ-ಮುಚ್ಛ್ರಯತಾ-ದಿತ್ಯಾಹ ।
ಶ್ರೀರ್ವೈ ರಾಷ್ಟ್ರಮಶ್ವಮೇಧಃ ।
ಶ್ರಿಯಮೇವಾಸ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರಮೂದ್ರ್ಧ್ವ-ಮುಚ್ಛ್ರಯತಿ ॥ ವೇಣುಭಾರ-ಙ್ಗಿರಾವಿ-ವೇತ್ಯಾಹ ।
ರಾಷ್ಟ್ರಂ-ವೈಁ ಭಾರಃ । ರಾಷ್ಟ್ರಮೇವಾಸ್ಮೈ ಪರ್ಯೂಹತಿ ॥ ಅಥಾಸ್ಯಾ ಮದ್ಧ್ಯಮೇಧತಾ-ಮಿತ್ಯಾಹ । ಶ್ರೀರ್ವೈ ರಾಷ್ಟ್ರಸ್ಯ ಮದ್ಧ್ಯಮ್ ॥ 30 ॥

ಶ್ರಿಯಮೇವಾ-ವರುನ್ಧೇ ॥ ಶೀತೇ ವಾತೇ ಪುನನ್ನಿ-ವೇತ್ಯಾಹ । ಕ್ಷೇಮೋ ವೈ ರಾಷ್ಟ್ರಸ್ಯ ಶೀತೋ ವಾತಃ । ಕ್ಷೇಮಮೇವಾ-ವರುನ್ಧೇ ॥ ಯದ್ಧರಿಣೀ ಯವಮತ್ತೀತ್ಯಾಹ । ವಿಡ್ವೈ ಹರಿಣೀ । ರಾಷ್ಟ್ರಂ-ಯಁವಃ । ವಿಶ-ಞ್ಚೈವಾಸ್ಮೈ ರಾಷ್ಟ್ರ-ಞ್ಚ ಸಮೀಚೀ ದಧಾತಿ ॥
ನ ಪುಷ್ಟ-ಮ್ಪಶು ಮನ್ಯತ ಇತ್ಯಾಹ ।
ತಸ್ಮಾ-ದ್ರಾಜಾ ಪಶೂನ್ನ ಪುಷ್ಯತಿ ॥ 31 ॥

ಶೂದ್ರಾ ಯದರ್ಯಜಾರಾ ನ ಪೋಷಾಯ ಧನಾಯತೀತ್ಯಾಹ ।
ತಸ್ಮಾ-ದ್ವೈಶೀಪುತ್ರ-ನ್ನಾಭಿಷಿಞ್ಚನ್ತೇ ॥ ಇಯಂ-ಯಁಕಾ ಶಕುನ್ತಿಕೇತ್ಯಾಹ । ವಿಡ್ವೈ ಶಕುನ್ತಿಕಾ । ರಾಷ್ಟ್ರಮಶ್ವಮೇಧಃ । ವಿಶ-ಞ್ಚೈವಾಸ್ಮೈ ರಾಷ್ಟ್ರ-ಞ್ಚ ಸಮೀಚೀ ದಧಾತಿ ॥
ಆಹಲಮಿತಿ ಸರ್ಪತೀತ್ಯಾಹ । ತಸ್ಮಾ-ದ್ರಾಷ್ಟ್ರಾಯ ವಿಶಃ ಸರ್ಪನ್ತಿ ॥ ಆಹತ-ಙ್ಗಭೇ ಪಸ ಇತ್ಯಾಹ । ವಿಡ್ವೈ ಗಭಃ ॥ 32 ॥

ರಾಷ್ಟ್ರ-ಮ್ಪಸಃ । ರಾಷ್ಟ್ರಮವ ವಿಶ್ಯಾಹನ್ತಿ । ತಸ್ಮಾ-ದ್ರಾಷ್ಟ್ರಂ-ವಿಁಶ-ಙ್ಘಾತುಕಮ್ ॥
ಮಾತಾ ಚ ತೇ ಪಿತಾ ಚ ತ ಇತ್ಯಾಹ । ಇಯಂ-ವೈಁ ಮಾತಾ । ಅಸೌ ಪಿತಾ । ಆಭ್ಯಾಮೇವೈನ-ಮ್ಪರಿದದಾತಿ ॥
ಅಗ್ರಂ-ವೃಁಕ್ಷಸ್ಯ ರೋಹತ ಇತ್ಯಾಹ ।
ಶ್ರೀರ್ವೈ ವಕ್ಷಸ್ಯಾಗ್ರಮ್ । ಶ್ರಿಯಮೇವಾವರುನ್ಧೇ ॥ 33 ॥

ಪ್ರಸುಲಾಮೀತಿ ತೇ ಪಿತಾ ಗಭೇ ಮುಷ್ಟಿಮತಗ್ಂಸಯ-ದಿತ್ಯಾಹ । ವಿಡ್ವೈ ಗಭಃ । ರಾಷ್ಟ್ರ-ಮ್ಮುಷ್ಟಿಃ । ರಾಷ್ಟ್ರಮೇವ ವಿಶ್ಯಾಹನ್ತಿ । ತಸ್ಮಾ-ದ್ರಾಷ್ಟ್ರಂ-ವಿಁಶ-ಙ್ಘಾತುಕಮ್ ॥ ಅಪ ವಾ ಏತೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಾಣಾಃ ಕ್ರಾಮನ್ತಿ । ಯೇ ಯಜ್ಞೇ-ಽಪೂತಂ-ವಁದನ್ತಿ ।
ದಧಿಕ್ರಾವ್.ಣ್ಣೋ ಅಕಾರಿಷಮಿತಿ ಸುರಭಿ-ಮತೀಮೃಚಂ-ವಁದನ್ತಿ ।
ಪ್ರಾಣಾ ವೈ ಸುರಭಯಃ । ಪ್ರಾಣಾನೇವಾತ್ಮನ್ದಧತೇ । ನೈಭ್ಯಃ ಪ್ರಾಣಾ ಅಪಕ್ರಾಮನ್ತಿ ॥
ಆಪೋ ಹಿಷ್ಠಾ ಮಯೋಭುವ ಇತ್ಯದ್ಭಿರ್ಮಾರ್ಜಯನ್ತೇ । ಆಪೋ ವೈ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಃ ।
ದೇವತಾಭಿರೇ-ವಾತ್ಮಾನ-ಮ್ಪವಯನ್ತೇ ॥ 34 ॥

(ರಾಷ್ಟ್ರಸ್ಯ ಮದ್ಧ್ಯಮ್ - ಪುಷ್ಯತಿ - ಗಭೋ - ರುನ್ಧೇ - ದಧತೇ ಚತ್ವಾರಿ ಚ) (ಅ. 7)
ಅನುವಾಕಂ 8 - ಅಶ್ವಮೇಧಸ್ಯ ತತ್ಪಶೂನಾ-ಞ್ಚ ಪ್ರಶಂಸಾ
ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾ-ಸ್ಸೃಷ್ಟ್ವಾ ಪ್ರೇಣಾ-ಽನು ಪ್ರಾವಿಶತ್ । ತಾಭ್ಯಃ ಪುನ-ಸ್ಸಮ್ಭವಿತು-ನ್ನಾಶಕ್ನೋತ್ । ಸೋ-ಽಬ್ರವೀತ್ । ಋದ್ಧ್ನವದಿಥ್ಸಃ । ಯೋ ಮೇತಃ ಪುನಃ ಸಭಂರದಿತಿ । ತ-ನ್ದೇವಾ ಅಶ್ವಮೇಧೇನೈವ ಸಮಭರನ್ನ್ । ತತೋ ವೈ ತ ಆದ್ರ್ಧ್ನುವನ್ನ । ಯೋ-ಽಶ್ವಮೇಧೇನ ಯಜತೇ ।
ಪ್ರಜಾಪತಿಮೇವ ಸಮ್ಭರತ್ಯೃದ್ಧ್ನೋತಿ ॥ ಪುರುಷಮಾಲಭತೇ ॥ 35 ॥

ವೈರಾಜೋ ವೈ ಪುರುಷಃ । ವಿರಾಜ-ಮೇವಾಲಭತೇ । ಅಥೋ ಅನ್ನಂ-ವೈಁ ವಿರಾಟ್ । ಅನ್ನಮೇವಾವರುನ್ಧೇ ॥ ಅಶ್ವಮಾಲಭತೇ । ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೋ ವಾ ಅಶ್ವಃ ।
ಪ್ರಜಾಪತಿ-ಮೇವಾಲಭತೇ । ಅಥೋ ಶ್ರೀರ್ವಾ ಏಕಶಫಮ್ ।
ಶ್ರಿಯ-ಮೇವಾವರುನ್ಧೇ ॥ ಗಾಮಾಲಭತೇ ॥ 36 ॥

ಯಜ್ಞೋ ವೈ ಗೌಃ । ಯಜ್ಞಮೇವಾಲಭತೇ ।
ಅಥೋ ಅನ್ನಂ-ವೈಁ ಗೌಃ । ಅನ್ನಮೇವಾವರುನ್ಧೇ ॥
ಅಜಾವೀ ಆಲಭತೇ ಭೂಮ್ನೇ । ಅಥೋ ಪುಷ್ಟಿರ್ವೈ ಭೂಮಾ ।
ಪುಷ್ಟಿಮೇವಾವರುನ್ಧೇ ॥
ಪರ್ಯಗ್ನಿಕೃತ-ಮ್ಪುರುಷ-ಞ್ಚಾರಣ್ಯಾಗ್-ಶ್ಚೋ-ಥ್ಸೃಜನ್ತ್ಯಹಿಗ್ಂಸಾಯೈ ॥ ಉಭೌ ವಾ ಏತೌ ಪಶೂ ಆಲಭ್ಯೇತೇ । ಯಶ್ಚಾವಮೋ ಯಶ್ಚ ಪರಮಃ ।
ತೇ-ಽಸ್ಯೋಭಯೇ ಯಜ್ಞೇ ಬದ್ಧಾಃ । ಅಭೀಷ್ಟಾ ಅಭಿಪ್ರೀತಾಃ । ಅಭಿಜಿತಾ ಅಭಿಹುತಾ ಭವನ್ತಿ ॥ ನೈನ-ನ್ದಙ್ಕ್ಷ್ಣವಃ ಪಶವೋ ಯಜ್ಞೇ ಬದ್ಧಾಃ ।
ಅಭೀಷ್ಟಾ ಅಭಿಪ್ರೀತಾಃ । ಅಭಿಜಿತಾ ಅಭಿಹುತಾ ಹಿಗ್ಂಸನ್ತಿ । ಯೋ-ಽಶ್ವಮೇಧೇನ ಯಜತೇ । ಯ ಉ ಚೈನಮೇವಂ-ವೇಁದ ॥ 37 ॥

(ಲಭತೇ - ಗಾಮಾಲಭತೇ - ಪರಮೋ-ಽಷ್ಟೌ ಚ) (ಅ. 8)
ಅನುವಾಕಂ 9 - ಉತ್ತಮೇ-ಽಹನಿ ಪ್ರಶವಃ
ಪ್ರಥಮೇನ ವಾ ಏಷ ಸ್ತೋಮನ ರಾದ್ಧ್ವಾ ।
ಚತುಷ್ಟೋಮೇನ ಕೃತೇನಾಯಾನಾ-ಮುತ್ತರೇ-ಽಹನ್ನ್ ।
ಏಕವಿಗ್ಂಶೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯಾ-ಮ್ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ॥
ಏಕವಿಗ್ಂಶಾ-ತ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯಾ ಋತೂನನ್ವಾರೋಹತಿ । ಋತವೋ ವೈ ಪೃಷ್ಠಾನಿ । ಋತವಃ ಸಂವಁಥ್ಸರಃ । ಋತುಷ್ವೇವ ಸಂವಁಥ್ಸರೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯ । ದೇವತಾ ಅಭ್ಯಾರೋಹತಿ । ಶಕ್ವರಯಃ ಪೃಷ್ಠ-ಮ್ಭವನ್ತ್ಯ-ನ್ಯದನ್ಯ-ಚ್ಛನ್ದಃ । ಅನ್ಯೇ-ಽನ್ಯೇ ವಾ ಏತೇ ಪಶವ ಆಲಭ್ಯನ್ತೇ ॥ 38 ॥

ಉತೇವ ಗ್ರಾಮ್ಯಾಃ । ಉತೇವಾರಣ್ಯಾಃ । ಅಹರೇವ ರೂಪೇಣ ಸಮದ್ರ್ಧಯತಿ । ಅಥೋ ಅಹ್ನ ಏವೈಷ ಬಲಿರ್ಹ್ರಿಯತೇ ॥ ತದಾಹುಃ । ಅಪಶವೋ ವಾ ಏತೇ ।
ಯದಜಾ-ವಯಶ್ಚಾರಣ್ಯಾಶ್ಚ । ಏತೇ ವೈ ಸರ್ವೇ ಪಶವಃ । ಯದ್ಗವ್ಯಾ ಇತಿ ।
ಗವ್ಯಾ-ನ್ಪಶೂನುತ್ತಮೇ-ಽಹನ್ನಾಲಭತೇ ॥ 39 ॥

ತೇನೈವೋಭಯಾ-ನ್ಪಶೂನವರುನ್ಧೇ ॥ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಾ ಭವನ್ತಿ । ಅನಭಿಜಿತಸ್ಯಾ-ಭಿಜಿತ್ಯೈ ॥ ಸೌರೀರ್ನವ ಶ್ವೇತಾವಶಾ ಅನೂಬನ್ಧ್ಯಾ ಭವನ್ತಿ ।
ಅನ್ತತ ಏವ ಬಹ್ಮವರ್ಚಸಮವರುನ್ಧೇ ॥
ಸೋಮಾಯ ಸ್ವರಾಜ್ಞೇ-ಽನೋವಾಹಾ-ವನಡ್ವಾಹಾವಿತಿ ದ್ವನ್ದ್ವಿನಃ ಪಶೂನಾಲಭತೇ ।
ಅಹೋರಾತ್ರಾಣಾ-ಮಭಿಜಿತ್ಯೈ ॥ ಪಶುಭಿರ್ವಾ ಏಷ ವ್ಯೃದ್ಧ್ಯತೇ । ಯೋ-ಽಶ್ವಮೇಧೇನ ಯಜತೇ ।
ಛಗಲ-ಙ್ಕಲ್ಮಾಷ-ಙ್ಕಿಕಿದೀವಿಂ-ವಿಁದೀಗಯಮಿತಿ ತ್ವಾಷ್ಟ್ರಾ-ನ್ಪಶೂನಾಲಭತೇ ।
ಪಶುಭಿರೇವಾತ್ಮಾನಗ್ಂ ಸಮದ್ರ್ಧಯತಿ ॥
ಋತುಭಿರ್ವಾ ಏಷ ವ್ಯೃದ್ಧ್ಯತೇ । ಯೋ-ಽಶ್ವಮೇಧೇನ ಯಜತೇ ।
ಪಿಶಙ್ಗಾ-ಸ್ತ್ರಯೋ ವಾಸನ್ತಾ ಇತ್ಯೃತು-ಪಶೂನಾಲಭತೇ । ಋತುಭಿರೇ-ವಾತ್ಮಾನಗ್ಂ ಸಮದ್ರ್ಧಯತಿ ॥
ಆ ವಾ ಏಷ ಪಶುಭ್ಯೋ ವೃಶ್ಚ್ಯತೇ ।
ಯೋ-ಽಶ್ವಮೇಧೇನ ಯಜತೇ । ಪರ್ಯಗ್ನಿಕೃತಾ ಉಥ್ಸೃಜನ್ತ್ಯನಾವ್ರಸ್ಕಾಯ ॥ 40 ॥

(ಲಭ್ಯನ್ತೇ - ಲಭತೇ - ತ್ವಾಷ್ಟ್ರಾ-ನ್ಪಶೂನಾಲಭತೇ-ಽಷ್ಟೌ ಚ) (ಅ. 9)
ಅನುವಾಕಂ 10 - ಮಹಿಮಾಭಿಧಾನೌ ಪ್ರಹೌ
ಪ್ರಜಾಪತಿ-ರಕಾಮಯತ ಮಹಾನನ್ನಾದ-ಸ್ಸ್ಯಾಮಿತಿ ।
ಸ ಏತಾವಶ್ವಮೇಧೇ ಮಹಿಮಾನಾವಪಶ್ಯತ್ । ತಾವಗೃಹ್ಣೀತ । ತತೋ ವೈ ಸ ಮಹಾನನ್ನಾದೋ-ಽಭವತ್ । ಯಃ ಕಾಮಯೇತ ಮಹಾನನ್ನಾದ-ಸ್ಸ್ಯಾಮಿತಿ । ಸ ಏತಾವಶ್ವಮೇಧೇ ಮಹಿಮಾನೌ ಗೃಹ್ಣೀತ ।
ಮಹಾನೇವಾನ್ನಾದೋ ಭವತಿ ॥ ಯಜಮಾನದೇವತ್ಯಾ ವೈ ವಪಾ । ರಾಜಾ ಮಹಿಮಾ ।
ಯದ್ವಪಾ-ಮ್ಮಹಿಮ್ನೋಭಯತಃ ಪರಿಯಜತಿ ।
ಯಜಮಾನಮೇವ ರಾಜ್ಯೇನೋಭಯತಃ ಪರಿಗೃಹ್ಣಾತಿ ॥
ಪುರಸ್ತಾ-ಥ್ಸ್ವಾಹಾಕಾರಾ ವಾ ಅನ್ಯೇ ದೇವಾಃ ।
ಉಪರಿಷ್ಟಾ-ಥ್ಸ್ವಾಹಾಕಾರಾ ಅನ್ಯೇ । ತೇ ವಾ ಏತೇ-ಽಶ್ವ ಏವ ಮೇದ್ಧ್ಯ ಉಭಯೇ-ಽವರುದ್ಧ್ಯನ್ತೇ ।
ಯದ್ವಪಾ-ಮ್ಮಹಿಮ್ನೋಭಯತಃ ಪರಿಯಜತಿ । ತಾನೇವೋಭಯಾ-ನ್ಪ್ರೀಣಾತಿ ॥ 41 ॥

(ಪರಿಯಜತಿ ಷಟ್ಚ) (ಅ. 10)
ಅನುವಾಕಂ 11 - ಶರೀರಹೋಮಾ-ಸ್ಸ್ವಿಷ್ಟಕೃದಾದಯಶ್ಚ
ವೈಶ್ವದೇವೋ ವಾ ಅಶ್ವಃ । ತಂ-ಯಁತ್ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯ-ಙ್ಕುರ್ಯಾತ್ । ಯಾ ದೇವತಾ ಅಪಿಭಾಗಾಃ ।
ತಾ ಭಾಗಧೇಯೇನ ವ್ಯದ್ರ್ಧಯೇತ್ । ದೇವತಾಭ್ಯ-ಸ್ಸಮದ-ನ್ದದ್ಧ್ಯಾತ್ । ಸ್ತೇಗಾನ್-ದಗ್ಗ್ಷ್ಟ್ರಾಭ್ಯಾ-ಮ್ಮಣ್ಡೂಕಾ-ಞ್ಜಮ್ಭ್ಯೇ-ಭಿರಿತಿ ।
ಆಜ್ಯ-ಮವದಾನ-ಙ್ಕೃತ್ವಾ ಪ್ರತಿಸಙ್ಖ್ಯಾಯ-ಮಾಹುತೀ-ರ್ಜುಹೋತಿ । ಯಾ ಏವ ದೇವತಾ ಅಪಿಭಾಗಾಃ । ತಾ ಭಾಗಧೇಯೇನ ಸಮದ್ರ್ಧಯತಿ ।
ನ ದೇವತಾಭ್ಯ-ಸ್ಸಮದ-ನ್ದಧಾತಿ ॥ 42 ॥

ಚತುರ್ದಶೈತಾ-ನನುವಾಕಾಞ್ಜುಹೋತ್ಯ-ನನ್ತರಿತ್ಯೈ ॥
ಪ್ರಯಾಸಾಯ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಪಞ್ಚದಶಮ್ । ಪಞ್ಚದಶ ವಾ ಅದ್ರ್ಧಮಾಸಸ್ಯ ರಾತ್ರಯಃ ।
ಅದ್ರ್ಧಮಾಸಶ-ಸ್ಸಂವಁಥ್ಸರ ಆಪ್ಯತೇ ॥ ದೇವಾಸುರಾ-ಸ್ಸಂಯಁನ್ತ್ತಾ ಆಸನ್ನ್ ।
ತೇ-ಽಬ್ರುವನ್ನಗ್ನಯಃ ಸ್ವಿಷ್ಟಕೃತಃ । ಅಶ್ವಸ್ಯ ಮೇದ್ಧ್ಯಸ್ಯ ವಯಮುದ್ಧಾರ-ಮುದ್ಧರಾಮಹೈ ।
ಅಥೈತಾನಭಿ-ಭವಾಮೇತಿ । ತೇ ಲೋಹಿತ-ಮುದಹರನ್ತ ।
ತತೋ ದೇವಾ ಅಭವನ್ನ್ ॥ 43 ॥

ಪರಾ-ಽಸುರಾಃ । ಯಥ್ಸ್ವಿಷ್ಟಕೃದ್ಭ್ಯೋ ಲೋಹಿತ-ಞ್ಜುಹೋತಿ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾಭಿಭೂತ್ಯೈ । ಭವತ್ಯಾತ್ಮನಾ । ಪರಾ-ಽಸ್ಯ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ಭವತಿ ॥
ಗೋಮೃಗಕಣ್ಠೇನ ಪ್ರಥಮಾ-ಮಾಹುತಿ-ಞ್ಜುಹೋತಿ ।
ಪಶವೋ ವೈ ಗೋಮೃಗಃ । ರುದ್ರೋ-ಽಗ್ನಿ-ಸ್ಸ್ವಿಷ್ಟಕೃತ್ । ರುದ್ರಾದೇವ ಪಶೂನನ್ತರ್ದಧಾತಿ । ಅಥೋ ಯತ್ರೈಷಾ-ಽಽಹುತಿರ್-ಹೂಯತೇ ।
ನ ತತ್ರ ರುದ್ರಃ ಪಶೂನಭಿಮನ್ಯತೇ ॥ 44 ॥

ಅಶ್ವಶಫೇನ ದ್ವಿತೀಯಾ-ಮಾಹುತಿ-ಞ್ಜುಹೋತಿ । ಪಶವೋ ವಾ ಏಕಶಫಮ್ । ರುದ್ರೋ-ಽಗ್ನಿ-ಸ್ಸ್ವಿಷ್ಟಕೃತ್ । ರುದ್ರಾದೇವ ಪಶೂನನ್ತರ್ದಧಾತಿ ।
ಅಥೋ ಯತ್ರೈಷಾ-ಽಽಹುತಿರಃಅಯತೇ ।
ನ ತತ್ರ ರುದ್ರಃ ಪಶೂನಭಿಮನ್ಯತೇ ॥
ಅಯಸ್ಮಯೇನ ಕಮಣ್ಡಲುನಾ ತೃತೀಯಾಮ್ ।
ಆಹುತಿ-ಞ್ಜುಹೋತ್ಯಾ-ಯಸ್ಯೋ ವೈ ಪ್ರಜಾಃ । ರುದ್ರೋ-ಽಗ್ನಿ-ಸ್ಸ್ವಿಷ್ಟಕೃತ್ । ರುದ್ರಾದೇವ ಪ್ರಜಾ ಅನ್ತರ್ದಧಾತಿ । ಅಥೋ ಯತ್ರೈಷಾ-ಽಽಹುತಿರ್-ಹೂಯತೇ ।
ನ ತತ್ರ ರುದ್ರಃ ಪ್ರಜಾ ಅಭಿಮನ್ಯತೇ ॥ 45 ॥

(ದಧಾ - ತ್ಯಭವನ್ - ಮನ್ಯತೇ - ಪ್ರಜಾ ಅನ್ತ-ರ್ದಧಾತಿ ದ್ವೇ ಚ) (ಅ. 11)
ಅನುವಾಕಂ 12 - ತದುಭಯಹೋಮಮಧ್ಯವರ್ತ್ಯಶ್ಚಸ್ತೋಮೀಯಹೋಮಃ
ಅಶ್ವಸ್ಯ ವಾ ಆಲಬ್ಧಸ್ಯ ಮೇಧ ಉದಕ್ರಾಮತ್ । ತದಶ್ವಸ್ತೋಮೀಯ-ಮಭವತ್ ।
ಯದಶ್ವಸ್ತೋಮೀಯ-ಞ್ಜುಹೋತಿ । ಸಮೇಧಮೇವೈನ-ಮಾಲಭತೇ ॥ ಆಜ್ಯೇನ ಜುಹೋತಿ । ಮೇಧೋ ವಾ ಆಜ್ಯಮ್ । ಮೇಧೋ-ಽಶ್ವಸ್ತೋಮೀಯಮ್ । ಮೇಧೇನೈವಾಸ್ಮಿ-ನ್ಮೇಧ-ನ್ದಧಾತಿ ॥ ಷಟತ್ರಗ್ಂಶತ-ಞ್ಜುಹೋತಿ ।
ಷಟತ್ರಗ್ಂಶದಕ್ಷರಾ ಬೃಹತೀ ॥ 46 ॥

ಬಾರ್ಹತಾಃ ಪಶವಃ । ಸಾ ಪಶೂನಾ-ಮ್ಮಾತ್ರಾ । ಪಶೂನೇವ ಮಾತ್ರಯಾ ಸಮದ್ರ್ಧಯತಿ ॥
ತಾ ಯದ್ಭೂಯಸೀರ್ವಾ ಕನೀಯಸೀರ್ವಾ ಜುಹುಯಾತ್ । ಪಶೂನ್ಮಾತ್ರಯಾ ವ್ಯದ್ರ್ಧಯೇತ್ ।
ಷಟತ್ರಗ್ಂಶತ-ಞ್ಜುಹೋತಿ । ಷಟತ್ರಗ್ಂಶದಕ್ಷರಾ ಬೃಹತೀ । ಬಾರ್ಹತಾಃ ಪಶವಃ ।
ಸಾ ಪಶೂನಾ-ಮ್ಮಾತ್ರಾ । ಪಶೂನೇವ ಮಾತ್ರಯಾ ಸಮದ್ರ್ಧಯತಿ ॥ 47 ॥

ಅಶ್ವಸ್ತೋಮೀಯಗ್ಂ ಹುತ್ವಾ ದ್ವಿಪದಾ ಜುಹೋತಿ । ದ್ವಿಪಾದ್ವೈ ಪುರುಷೋ ದ್ವಿಪ್ರತಿಷ್ಠಃ ।
ತದೇನ-ಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಯಾ ಸಮದ್ರ್ಧಯತಿ ॥ ತದಾಹುಃ । ಅಶ್ವಸ್ತೋಮೀಯ-ಮ್ಪೂರ್ವಗ್ಂ ಹೋತವ್ಯಾ(3)-ನ್ದ್ವಿಪದಾ(3) ಇತಿ । ಅಶ್ವೋ ವಾ ಅಶ್ವಸ್ತೋಮೀಯಮ್ । ಪುರುಷೋ ದ್ವಿಪದಾಃ । ಅಶ್ವಸ್ತೋಮೀಯಗ್ಂ ಹುತ್ವಾ ದ್ವಿಪದಾ ಜುಹೋತಿ । ತಸ್ಮಾ-ದ್ದ್ವಿಪಾಚ್ಚತುಷ್ಪಾದಮತ್ತಿ ।
ಅಥೋ ದ್ವಿಪದ್ಯೇವ ಚತುಷ್ಪದಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ॥ ದ್ವಿಪದಾ ಹುತ್ವಾ । ನಾನ್ಯಾಮುತ್ತರಾ-ಮಾಹುತಿ-ಞ್ಜುಹುಯಾತ್ । ಯದನ್ಯಾಮುತ್ತರಾ-ಮಾಹುತಿ-ಞ್ಜುಹುಯಾತ್ ।
ಪ್ರ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯಾಶ್ಚ್ಯವೇತ । ದ್ವಿಪದಾ ಅನ್ತತೋ ಜಹೋತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ ॥ 48 ॥

(ಬೃಹ - ತ್ಯದ್ರ್ಧಯತಿ - ಸ್ಥಾಪಯತಿ ಪಞ್ಚ ಚ) (ಅ. 12)
ಅನುವಾಕಂ 13 - ಸಂವಁಥ್ಸರಾನುಷ್ಠಾನಮಿಷ್ಟೀನಾಮ್
ಪ್ರಜಾಪತಿ-ರಶ್ವಮೇಧ-ಮಸೃಜತ ।
ಸೋ-ಽಸ್ಮಾಥ್ಸೃಷ್ಟೋ-ಽಪಾಕ್ರಾಮತ್ ।
ತಂ-ಯಁಜ್ಞ-ಕ್ರತುಭಿ-ರನ್ವೈಚ್ಛತ್ । ತಂ-ಯಁಜ್ಞ-ಕ್ರತುಭಿ-ರ್ನಾನ್ವವಿನ್ದತ್ । ತಮಿಷ್ಟಿಭಿ-ರನ್ವೈಚ್ಛತ್ । ತಮಿಷ್ಟಿಭಿ-ರನ್ವವಿನ್ದತ್ । ತದಿಷ್ಟೀನಾ-ಮಿಷ್ಟಿತ್ವಮ್ ।
ಯಥ್ಸಂವಁಥ್ಸರ-ಮಿಷ್ಟಿಭಿ-ರ್ಯಜತೇ । ಅಶ್ವಮೇವ ತದನ್ವಿಚ್ಛತಿ ॥
ಸಾವಿತ್ರಿಯೋ ಭವನ್ತಿ ॥ 49 ॥

ಇಯಂ-ವೈಁ ಸವಿತಾ । ಯೋ ವಾ ಅಸ್ಯಾ-ನ್ನಶ್ಯತಿ ಯೋ ನಿಲಯತೇ । ಅಸ್ಯಾಂ-ವಾಁವ ತಂ-ವಿಁನ್ದನ್ತಿ । ನ ವಾ ಇಮಾ-ಙ್ಕಶ್ಚನೇತ್ಯಾಹುಃ । ತಿರ್ಯನ್ನೋದ್ರ್ಧ್ವೋ-ಽತ್ಯೇತುಮರ್ಹತೀತಿ । ಯಥ್ಸಾವಿತ್ರಿಯೋ ಭವನ್ತಿ ।
ಸವಿತೃ-ಪ್ರಸೂತ ಏವೈನಮಿಚ್ಛತಿ ॥
ಈಶ್ವರೋ ವಾ ಅಶ್ವಃ ಪ್ರಮುಕ್ತಃ ಪರಾ-ಮ್ಪರಾವತ-ಙ್ಗನ್ತೋಃ । ಯಥ್ಸಾಯ-ನ್ಧೃತೀರ್ಜುಹೋತಿ । ಅಶ್ವಸ್ಯ ಯತ್ಯೈ ಧೃತ್ಯೈ ॥ 50 ॥

ಯತ್ಪ್ರಾತರಿಷ್ಟಿಭಿ-ರ್ಯಜತೇ । ಅಶ್ವಮೇವ ತದನ್ವಿಚ್ಛತಿ । ಯಥ್ಸಾಯ-ನ್ಧೃತೀರ್ಜುಹೋತಿ । ಅಶ್ವಸ್ಯೈವ ಯತ್ಯೈ ಧೃತ್ಯೈ । ತಸ್ಮಾಥ್ಸಾಯ-ಮ್ಪ್ರಜಾಃ, ಕ್ಷೇಮ್ಯಾ
ಭವನ್ತಿ ॥ ಯತ್ಪ್ರಾತ-ರಿಷ್ಟಿಭಿ-ರ್ಯಜತೇ ।
ಅಶ್ವಮೇವ ತದನ್ವಿಚ್ಛತಿ । ತಸ್ಮಾದ್ದಿವಾ ನಷ್ಟೈಷ ಏತಿ ॥ ಯತ್ಪ್ರಾತರಿಷ್ಟಿಭಿ-ರ್ಯಜತೇ ಸಾಯ-ನ್ಧೃತೀರ್ಜುಹೋತಿ । ಅಹೋರಾತ್ರಾಭ್ಯಾ-ಮೇವೈನ-ಮನ್ವಿಚ್ಛತಿ । ಅಥೋ ಅಹೋರಾತ್ರಾಭ್ಯಾ-ಮೇವಾಸ್ಮೈ ಯೋಗಕ್ಷೇಮ-ಙ್ಕಲ್ಪಯತಿ ॥ 51 ॥

(ಭವನ್ತಿ - ಧೃತ್ಯಾ - ಏನ ಮನ್ವಿಚ್ಛತ್ಯೇಕ-ಞ್ಚ) (ಅ. 13)
ಅನುವಾಕಂ 14 - ತಾಸ್ವಿಷ್ಟಿಷು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಾಜನ್ಯಯೋರ್ಗಾನಮ್
ಅಪ ವಾ ಏತಸ್ಮಾಚ್ಛ್ರೀ ರಾಷ್ಟ್ರ-ಙ್ಕ್ರಾಮತಿ । ಯೋ-ಽಶ್ವಮೇಧೇನ ಯಜತೇ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣೌ ವೀಣಾಗಾಥಿನೌ ಗಾಯತಃ । ಶ್ರಿಯಾ ವಾ ಏತ-ದ್ರೂಪಮ್ । ಯದ್ವೀಣಾ । ಶ್ರಿಯ-ಮೇವಾಸ್ಮಿ-ನ್ತದ್ಧತ್ತಃ । ಯದಾ ಖಲು ವೈ ಪುರುಷ-ಶ್ಶ್ರಿಯಮಶ್ನುತೇ ।
ವೀಣಾ-ಽಸ್ಮೈ ವಾದ್ಯತೇ ॥ ತದಾಹುಃ ।
ಯದುಭೌ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೌ ಗಾಯೇತಾಮ್ ॥ 52 ॥

ಪ್ರಭ್ರಗ್ಂಶುಕಾ-ಽಸ್ಮಾಚ್ಛ್ರೀ-ಸ್ಸ್ಯಾತ್ ।
ನ ವೈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಶ್ರೀ ರಮತ ಇತಿ ।
ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ-ಽನ್ಯೋ ಗಾಯೇತ್ । ರಾಜನ್ಯೋ-ಽನ್ಯಃ ।
ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಃ । ಕ್ಷತ್ರಗ್ಂ ರಾಜನ್ಯಃ ।
ತಥಾ ಹಾಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಚ ಕ್ಷತ್ರೇಣ ಚೋಭಯತ-ಶ್ಶ್ರೀಃ ಪರಿಗೃಹೀತಾ ಭವತಿ ॥
ತದಾಹುಃ । ಯದುಭೌ ದಿವಾ ಗಾಯೇತಾಮ್ ।
ಅಪಾಸ್ಮಾ-ದ್ರಾಷ್ಟ್ರ-ಙ್ಕ್ರಾಮೇತ್ ॥ 53 ॥

ನ ವೈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ರಾಷ್ಟ್ರಗ್ಂ ರಮತ ಇತಿ । ಯದಾ ಖಲು ವೈ ರಾಜಾ ಕಾಮಯತೇ । ಅಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ-ಞ್ಜಿನಾತಿ । ದಿವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಗಾಯೇತ್ । ನಕ್ತಗ್ಂ ರಾಜನ್ಯಃ ।
ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ವೈ ರೂಪಮಹಃ । ಕ್ಷತ್ರಸ್ಯ ರಾತ್ರಿಃ ।
ತಥಾ ಹಾಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಚ ಕ್ಷತ್ರೇಣ ಚೋಭಯತೋ ರಾಷ್ಟ್ರ-ಮ್ಪರಿಗೃಹೀತ-ಮ್ಭವತಿ ॥ ಇತ್ಯದದಾ ಇತ್ಯಯಜಥಾ ಇತ್ಯಪಚ ಇತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಗಾಯೇತ್ ।
ಇಷ್ಟಾಪೂರ್ತಂ-ವೈಁ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯ ॥ 54 ॥

ಇಷ್ಟಾಪೂರ್ತೇ-ನೈವೈನಗ್ಂ ಸ ಸಮದ್ರ್ಧಯತಿ ॥
ಇತ್ಯಜಿನಾ ಇತ್ಯಯುದ್ಧ್ಯಥಾ ಇತ್ಯಮುಗ್ಂ ಸಗ್ರಾಮ್ಮ-ಮಹನ್ನಿತಿ ರಾಜನ್ಯಃ । ಯುದ್ಧಂ-ವೈಁ ರಾಜನ್ಯಸ್ಯ । ಯುದ್ಧೇನೈವೈನಗ್ಂ ಸ ಸಮದ್ರ್ಧಯತಿ ॥ ಅಕ್ಲೃಪ್ತಾ ವಾ ಏತಸ್ಯರ್ತವ ಇತ್ಯಾಹುಃ । ಯೋ-ಽಶ್ವಮೇಧೇನ ಯಜತ ಇತಿ ।
ತಿಸ್ರೋ-ಽನ್ಯೋ ಗಾಯತಿ ತಿಸ್ರೋ-ಽನ್ಯಃ । ಷಟ್ಥ್ಸಮ್ಪದ್ಯನ್ತೇ । ಷಡ್ವಾ ಋತವಃ ।
ಋತೂನೇವಾಸ್ಮೈ ಕಲ್ಪಯತಃ ॥ ತಾಭ್ಯಾಗ್ಂ ಸಗ್ಗ್ಸ್ಥಾಯಾಮ್ । ಅನೋಯುಕ್ತೇ ಚ ಶತೇ ಚ ದದಾತಿ । ಶತಾಯುಃ ಪುರುಷ-ಶ್ಶತೇನ್ದ್ರಿಯಃ ।
ಆಯುಷ್ಯೇವೇನ್ದ್ರಿಯೇ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ॥ 55 ॥

(ಗಾಯೇತಾಮ್ - ಕ್ರಾಮೇ-ದ್- ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯ - ಕಲ್ಪಯತಶ್ಚತ್ವಾರಿ ಚ) (ಅ. 14)
ಅನುವಾಕಂ 15 - ಅವಭೃಥಹೋಮವಿಶೇಷಾಃ
ಸರ್ವೇಷು ವಾ ಏಷು ಲೋಕೇಷು ಮೃತ್ಯವೋ-ಽನ್ವಾಯತ್ತಾಃ । ತೇಭ್ಯೋ ಯದಾಹುತೀರ್ನ ಜುಹುಯಾತ್ । ಲೋಕೇ ಲೋಕ ಏನ-ಮ್ಮೃತ್ಯುರ್ವಿನ್ದೇತ್ ।
ಮೃತ್ಯವೇ ಸ್ವಾಹಾ ಮೃತ್ಯವೇ ಸ್ವಾಹೇತ್ಯಭಿ ಪೂರ್ವಮಾಹುತೀ-ರ್ಜುಹೋತಿ ।
ಲೋಕಾಲ್ಲೋಕಾದೇವ ಮೃತ್ಯುಮವಯಜತೇ ।
ನೈನಂ-ಲೋಁಕೇ ಲಾಕೇ ಮೃತ್ಯುರ್ವಿನ್ದತಿ ॥
ಯದಮುಷ್ಮೈ ಸ್ವಾಹಾ-ಽಮುಷ್ಮೈ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಜುಹ್ವಥ್ಸ-ಞ್ಚಕ್ಷೀತ । ಬಹು-ಮ್ಮೃತ್ಯುಮಮಿತ್ರ-ಙ್ಕುರ್ವೀತ । ಮೃತ್ಯವೇ ಸ್ವಾಹೇತ್ಯೇಕಸ್ಮಾ ಏವೈಕಾ-ಞ್ಜುಹುಯಾತ್ । ಏಕೋ ವಾ ಅಮುಷ್ಮಿನ್ ಁಲಾಕೇ ಮೃತ್ಯುಃ ॥ 56 ॥

ಅಶನಯಾ ಮೃತ್ಯುರೇವ । ತಮೇವಾಮುಷ್ಮಿನ್ ಁಲೋಕೇ-ಽವಯಜತೇ ॥ ಭ್ರೂಣಹತ್ಯಾಯೈ ಸ್ವಾಹೇತ್ಯವಭೃಥ ಆಹುತಿ-ಞ್ಜುಹೋತಿ ।
ಭ್ರೂಣಹತ್ಯಾಮೇ ವಾ ವಯಜತೇ ॥ ತದಾಹುಃ । ಯದ್ಭ್ರೂಣಹತ್ಯಾ ಽಪಾತ್ರ್ಯಾ-ಽಥ ।
ಕಸ್ಮಾ-ದ್ಯಜ್ಞೇ-ಽಪಿ ಕ್ರಿಯತ ಇತಿ ॥
ಅಮೃತ್ಯುರ್ವಾ ಅನ್ಯೋ ಭ್ರೂಣಹತ್ಯಾಯಾ ಇತ್ಯಾಹುಃ ।
ಭ್ರೂಣಹತ್ಯಾ ವಾವ ಮೃತ್ಯುರಿತಿ ।
ಯದ್ಭ್ರೂಣಹತ್ಯಾಯೈ ಸ್ವಾಹೇತ್ಯವಭೃಥ ಆಹುತಿ-ಞ್ಜುಹೋತಿ ॥ 57 ॥

ಮೃತ್ಯುಮೇ ವಾ ಹುತ್ಯಾ ತರ್ಪಯಿತ್ವಾ ಪರಿಪಾಣ-ಙ್ಕೃತ್ವಾ ।
ಭ್ರೂಣಘ್ನೇ ಭೇಷಜ-ಙ್ಕರೋತಿ ॥ ಏತಾಗ್ಂ ಹ ವೈ ಮುಣ್ಡಿಭ ಔದನ್ಯವಃ ।
ಭ್ರೂಣಹತ್ಯಾಯೈ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಂ-ವಿಁದಾಞ್ಚಕಾರ ।
ಯೋ ಹಾಸ್ಯಾಪಿ ಪ್ರಜಾಯಾ-ಮ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗ್ಂ ಹನ್ತಿ । ಸರ್ವಸ್ಮೈ ತಸ್ಮೈ ಭೇಷಜ-ಙ್ಕರೋತಿ ॥
ಜುಮ್ಬಕಾಯ ಸ್ವಾಹೇತ್ಯವಭೃಥ ಉತ್ತಮಾಮಾಹುತಿ-ಞ್ಜುಹೋತಿ । ವರುಣೋ ವೈ ಜುಮ್ಬಕಃ । ಅನ್ತತ ಏವ ವರುಣ-ಮವಯಜತೇ ॥ ಖಲತೇರ್ವಿಕ್ಲಿಧಸ್ಯ ಶುಕ್ಲಸ್ಯ ಪಿಙ್ಗಾಕ್ಷಸ್ಯ ಮೂದ್ರ್ಧಞ್ಜುಹೋತಿ ।
ಏತದ್ವೈ ವರುಣಸ್ಯ ರೂಪಮ್ । ರೂಪೇಣೈವ ವರುಣಮವಯಜತೇ ॥ 58 ॥

(ಲೋಕೇ ಮೃತ್ಯು--ರ್ ಜುಹೋತಿ - ಮೂದ್ರ್ಧಞ್ಜುಹೋತಿ ದ್ವೇ ಚ) (ಅ. 15)
ಅನುವಾಕಂ 16 - ಉಪಾಕರಣಮನ್ತ್ರವ್ಯಾಖ್ಯಾನಾದಿಃ
ವಾರುಣೋ ವಾ ಅಶ್ವಃ । ತ-ನ್ದೇವತಯಾ ವ್ಯದ್ರ್ಧಯತಿ । ಯತ್ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯ-ಙ್ಕರೋತಿ ।
ನಮೋ ರಾಜ್ಞೇ ನಮೋ ವರುಣಾಯೇತ್ಯಾಹ । ವಾರುಣೋ ವಾ ಅಶ್ವಃ । ಸ್ವಯೈವೈನ-ನ್ದೇವತಯಾ ಸಮದ್ರ್ಧಯತಿ ॥ ನಮೋ-ಽಶ್ವಾಯ ನಮಃ ಪ್ರಜಾಪತಯ ಇತ್ಯಾಹ । ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೋ ವಾ ಅಶ್ವಃ । ಸ್ವಯೈವೈನ-ನ್ದೇವತಯಾ ಸಮದ್ರ್ಧಯತಿ ॥
ನಮೋ-ಽಧಿಪತಯ ಇತ್ಯಾಹ ॥ 59 ॥

ಧರ್ಮೋ ವಾ ಅಧಿಪತಿಃ । ಧರ್ಮಮೇವಾ-ವರುನ್ಧೇ ॥
ಅಧಿಪತಿ-ರಸ್ಯಧಿಪತಿ-ಮ್ಮಾ ಕುರ್ವಧಿಪತಿರಹ-ಮ್ಪ್ರಜಾನಾ-ಮ್ಭೂಯಾಸ-ಮಿತ್ಯಾಹ ।
ಅಧಿಪತಿ-ಮವೈನಗ್ಂ ಸಮಾನಾನಾ-ಙ್ಕರೋತಿ ॥
ಮಾ-ನ್ಧಹಿ ಮಯಿ ಧಹೀತ್ಯಾಹ ।
ಆಶಿಷಮೇವೈತಾಮಾಶಾಸ್ತೇ ॥
ಉಪಾಕೃತಾಯ ಸ್ವಾಹೇತ್ಯುಪಾಕೃತೇ ಜುಹೋತಿ ।
ಆಲಬ್ಧಾಯ ಸ್ವಾಹೇತಿ ನಿಯುಕ್ತೇ ಜುಹೋತಿ ।
ಹುತಾಯ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಹುತೇ ಜುಹೋತಿ ।
ಏಷಾಂ-ಲೋಁಕಾನಾ-ಮಭಿಜಿತ್ಯೈ ॥ 60 ॥

ಪ್ರ ವಾ ಏಷ ಏಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯಶ್ಚ್ಯವತೇ । ಯೋ-ಽಶ್ವಮೇಧೇನ ಯಜತೇ ।
ಆಗ್ನೇಯ-ಮೈನ್ದ್ರಾಗ್ನ-ಮಾಶ್ವಿನಮ್ ।
ತಾ-ನ್ಪಶೂನಾಲಭತೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ ॥
ಯದಾ-ಽಗ್ನೇಯೋ ಭವತಿ । ಅಗ್ನಿ-ಸ್ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಃ । ದೇವತಾ ಏವಾವರುನ್ಧೇ ॥
ಬ್ರಹ್ಮ ವಾ ಅಗ್ನಿಃ । ಕ್ಷತ್ರಮಿನ್ದ್ರಃ । ಯದೈನ್ದ್ರಾಗ್ನೋ ಭವತಿ ॥ 61 ॥

ಬ್ರಹ್ಮಕ್ಷತ್ರೇ ಏವಾವರುನ್ಧೇ ॥
ಯದಾ-ಽಶ್ವಿನೋ ಭವತಿ । ಆಶಿಷಾಮವರುದ್ಧ್ಯೈ ॥
ತ್ರಯೋ ಭವನ್ತಿ । ತ್ರಯ ಇಮೇ ಲೋಕಾಃ ।
ಏಷ್ವೇವ ಲೋಕೇಷು ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ॥
ಅಗ್ನಯೇ-ಽಗ್ಂಹೋಮುಚೇ-ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲ ಇತಿ ದಶಹವಿಷಮಿಷ್ಟಿ-ನ್ನಿರ್ವಪತಿ ।
ದಶಾಕ್ಷರಾ ವಿರಾಟ್ । ಅನ್ನಂ-ವಿಁರಾಟ್ ।
ವಿರಾಜೈ-ವಾನ್ನಾದ್ಯ-ಮವರುನ್ಧೇ ॥
ಅಗ್ನೇರ್ಮನ್ವೇ ಪ್ರಥಮಸ್ಯ ಪ್ರಚೇತಸ ಇತಿ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯಾ ಭವನ್ತಿ ಸರ್ವತ್ವಾಯ ॥ 62 ॥

(ಅಧಿಪತಯ ಇತ್ಯಾ - ಹಾಭಿಜಿತ್ಯಾ - ಐನ್ದ್ರಾಗ್ನೋ ಭವತಿ - ರುನ್ಧ ಏಕ-ಞ್ಚ) (ಅ. 16)
ಅನುವಾಕಂ 17 - ಅಶ್ವಸ್ಯ ರೋಗಾದಿನಿಮಿತ್ತ-ಮ್ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಮ್
ಯದ್ಯಶ್ವಮುಪತಪದ್ವಿನ್ದೇತ್ ।
ಆಗ್ನೇಯ-ಮಷ್ಟಾಕಪಾಲ-ನ್ನಿರ್ವಪೇತ್ ।
ಸೌಮ್ಯ-ಞ್ಚರುಮ್ । ಸಾವಿತ್ರ-ಮಷ್ಟಾಕಪಾಲಮ್ ॥ ಯದಾಗ್ನೇಯೋ ಭವತಿ ।
ಅಗ್ನಿ-ಸ್ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಃ । ದೇವತಾ-ಭಿರೇವೈನ-ಮ್ಭಿಷಜ್ಯತಿ ॥ ಯಥ್ಸೌಮ್ಯೋ ಭವತಿ ।
ಸೋಮೋ ವಾ ಓಷಧೀನಾಗ್ಂ ರಾಜಾ ।
ಯಾಭ್ಯ ಏವೈನಂ-ವಿಁನ್ದತಿ ॥ 63 ॥

ತಾಭಿರೇವೈನ-ಮ್ಭಿಷಜ್ಯತಿ ॥ ಯಥ್ಸಾವಿತ್ರೋ ಭವತಿ ।
ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತ ಏವೈನ-ಮ್ಭಿಷಜ್ಯತಿ ॥ ಏತಾಭಿರೇವೈನ-ನ್ದೇವತಾಭಿ-ರ್ಭಿಷಜ್ಯತಿ ।
ಅಗದೋ ಹೈವ ಭವತಿ ॥ ಪೌಷ್ಣ-ಞ್ಚರು-ನ್ನಿರ್ವಪೇತ್ । ಯದಿ ಶ್ಲೋಣ-ಸ್ಸ್ಯಾತ್ । ಪೂಷಾ ವೈ ಶ್ಲೌಣ್ಯಸ್ಯ ಭಿಷಕ್ । ಸ ಏವೈನ-ಮ್ಭಿಷಜ್ಯತಿ । ಅಶ್ಲೋಣೋ ಹೈವ ಭವತಿ ॥ 64 ॥

ರೌದ್ರ-ಞ್ಚರು-ನ್ನಿರ್ವಪೇತ್ । ಯದಿ ಮಹತೀ ದೇವತಾ-ಽಭಿಮನ್ಯೇತ । ಏತದ್ದೇವತ್ಯೋ ವಾ ಅಶ್ವಃ । ಸ್ವಯೈವೈನ-ನ್ದೇವತಯಾ ಭಿಷಜ್ಯತಿ ।
ಅಗದೋ ಹೈವ ಭವತಿ ॥ ವೈಶ್ವಾನರ-ನ್ದ್ವಾದಶ-ಕಪಾಲ-ನ್ನಿರ್ವಪೇನ್ಮೃಗಾಖರೇ ಯದಿ ನಾಗಚ್ಛೇತ್ ।
ಇಯಂ-ವಾಁ ಅಗ್ನಿರ್ವೈಶ್ವಾನರಃ । ಇಯಮೇವೈನ-ಮರ್ಚಿಭ್ಯಾ-ಮ್ಪರಿರೋಧಮಾನಯತಿ ।
ಆ ಹೈವ ಸುತ್ಯಮಹ-ರ್ಗಚ್ಛತಿ ॥ ಯದ್ಯಧೀಯಾತ್ ॥ 65 ॥

ಅಗ್ನಯೇ-ಽಗ್ಂಹೋಮುಚೇ-ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಃ । ಸೌರ್ಯ-ಮ್ಪಯಃ । ವಾಯವ್ಯ ಆಜ್ಯಭಾಗಃ ॥ ಯಜಮಾನೋ ವಾ ಅಶ್ವಃ । ಅಗ್ಂಹಸಾ ವಾ ಏಷ ಗೃಹೀತಃ ।
ಯಸ್ಯಾಶ್ವೋ ಮೇಧಾಯ ಪ್ರೋಕ್ಷಿತೋ-ಽದ್ಧ್ಯೇತಿ । ಯದಗ್ಂಹೋಮುಚೇ ನಿರ್ವಪತಿ ।
ಅಗ್ಂಹಸ ಏವ ತೇನ ಮುಚ್ಯತೇ ॥ ಯಜಮಾನೋ ವಾ ಅಶ್ವಃ । ರೇತಸಾ ವಾ ಏಷ ವ್ಯೃದ್ಧ್ಯತೇ ॥ 66 ॥

ಯಸ್ಯಾಶ್ವೋ ಮೇಧಾಯ ಪ್ರೋಕ್ಷಿತೋ-ಽದ್ಧ್ಯೇತಿ । ಸೌರ್ಯಗ್ಂ ರೇತಃ । ಯಥ್ಸೌರ್ಯ-ಮ್ಪಯೋ ಭವತಿ । ರೇತಸೈವೈನಗ್ಂ ಸ ಸಮದ್ರ್ಧಯತಿ ॥
ಯಜಮಾನೋ ವಾ ಅಶ್ವಃ । ಗರ್ಭೈರ್ವಾ ಏಷ ವ್ಯೃದ್ಧ್ಯತೇ । ಯಸ್ಯಾಶ್ವೋ ಮೇಧಾಯ ಪ್ರೋಕ್ಷಿತೋ-ಽದ್ಧ್ಯೇತಿ । ವಾಯವ್ಯಾ ಗರ್ಭಾಃ ।
ಯದ್ವಾಯವ್ಯ ಆಜ್ಯಭಾಗೋ ಭವತಿ । ಗರ್ಭೈರೇವೈನಗ್ಂ ಸ ಸಮದ್ರ್ಧಯತಿ ॥
ಅಥೋ ಯಸ್ಯೈಷಾ-ಽಶ್ವಮೇಧೇ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಃ ಕ್ರಿಯತೇ । ಇಷ್ಟ್ವಾ ವಸೀಯಾ-ನ್ಭವತಿ ॥ 67 ॥

(ವಿನ್ದ - ತ್ಯಶ್ಲೋಣೋ ಹೈವ ಭವ - ತ್ಯಧೀಯಾ - ದೃದ್ಧ್ಯತೇ - ಗರ್ಭೈರೇವೈನಗ್ಂ ಸ ಸಮದ್ರ್ಧಯತಿ ದ್ವೇ ಚ) (ಅ. 17)
ಅನುವಾಕಂ 18 - ಬ್ರಹ್ಮೌದನಾ ಉಚ್ಯನ್ತೇ
ತದಾಹುಃ । ದ್ವಾದಶ ಬ್ರಹ್ಮೌದನಾ-ನ್ಥ್ಸಗ್ಗ್ಸ್ಥಿತ ನಿರ್ವಪೇತ್ । ದ್ವಾದಶಭಿರ್ವೇಷ್ಟಿಭಿ-ರ್ಯಜೇತೇತಿ ॥ ಯದಿಷ್ಟಿ-ಭಿರ್ಯಜೇತ । ಉಪನಾಮುಕ ಏನಂ-ಯಁಜ್ಞ-ಸ್ಸ್ಯಾತ್ । ಪಾಪೀಯಾಗ್ಸ್ತು ಸ್ಯಾತ್ ।
ಆಪ್ತಾನಿ ವಾ ಏತಸ್ಯ ಛನ್ದಾಗ್ಂಸಿ । ಯ ಈಜಾನಃ ।
ತಾನಿ ಕ ಏತಾವದಾಶು ಪುನಃ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತೇತಿ ।
ಸರ್ವಾ ವೈ ಸಗ್ಗ್ಸ್ಥಿತೇ ಯಜ್ಞೇ ವಾಗಾಪ್ಯತೇ ॥ 68 ॥

ಸಾ-ಽಽಪ್ತಾ ಭವತಿ ಯಾತಯಾಮ್ನೀ । ಕ್ರೂರೀಕೃತೇವ ಹಿ ಭವತ್ಯರುಷ್ಕೃತಾ । ಸಾ ನ ಪುನಃ ಪ್ರಯುಜ್ಯೇತ್ಯಾಹುಃ ॥ ದ್ವಾದಶೈವ ಬ್ರಹ್ಮೌದನಾ-ನ್ಥ್ಸಗ್ಗ್ಸ್ಥಿತೇ ನಿರ್ವಪೇತ್ । ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ವಾ ಓದನಃ । ಯಜ್ಞಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ । ಉಪನಾಮುಕ ಏನಂ-ಯಁಜ್ಞೋ ಭವತಿ ।
ನ ಪಾಪೀಯಾ-ನ್ಭವತಿ ॥ ದ್ವಾದಶ ಭವನ್ತಿ ।
ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಾ-ಸ್ಸಂವಁಥ್ಸರಃ ।
ಸಂವಁಥ್ಸರ ಏವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ॥ 69 ॥

(ಆಪ್ಯತೇ - ಸಂವಁಥ್ಸರ ಏಕ-ಞ್ಚ) (ಅ. 18)
ಅನುವಾಕಂ 19 - ವಿಭುತ್ವಾದಿಭಿಃ ದ್ವಾದಶಭಿರ್ಗುಣೌರಶ್ವಮೇಧಪ್ರಶಂಸಾ
ಏಷ ವೈ ವಿಭೂರ್ನಾಮ ಯಜ್ಞಃ । ಸರ್ವಗ್ಂ ಹ ವೈ ತತ್ರ ವಿಭು ಭವತಿ । ಯತ್ರೈತೇನ ಯಜ್ಞೇನ ಯಜನ್ತೇ ॥ ಏಷ ವೈ ಪ್ರಭೂರ್ನಾಮ ಯಜ್ಞಃ । ಸರ್ವಗ್ಂ ಹ ವೈ ತತ್ರ ಪ್ರಭು ಭವತಿ । ಯತ್ರೈತೇನ ಯಜ್ಞೇನ ಯಜನ್ತೇ ॥ ಏಷ ವಾ ಊರ್ಜಸ್ವಾನ್ನಾಮ ಯಜ್ಞಃ । ಸರ್ವಗ್ಂ ಹ ವೈ ತತ್ರೋರ್ಜಸ್ವ-ದ್ಭವತಿ । ಯತ್ರೈತೇನ ಯಜ್ಞೇನ ಯಜನ್ತೇ ॥ ಏಷ ವೈ ಪಯಸ್ವಾನ್ನಾಮ ಯಜ್ಞಃ ॥ 70 ॥

ಸರ್ವಗ್ಂ ಹ ವೈ ತತ್ರ ಪಯಸ್ವ-ದ್ಭವತಿ । ಯತ್ರೈತೇನ ಯಜ್ಞೇನ ಯಜನ್ತೇ ॥
ಏಷ ವೈ ವಿಧೃತೋ ನಾಮ ಯಜ್ಞಃ ।
ಸರ್ವಗ್ಂ ಹ ವೈ ತತ್ರ ವಿಧೃತ-ಮ್ಭವತಿ ।
ಯತ್ರೈತೇನ ಯಜ್ಞೇನ ಯಜನ್ತೇ ॥ ಏಷ ವೈ ವ್ಯಾವೃತ್ತೋ ನಾಮ ಯಜ್ಞಃ ।
ಸರ್ವಗ್ಂ ಹ ವೈ ತತ್ರ ವ್ಯಾವೃತ್ತ-ಮ್ಭವತಿ । ಯತ್ರೈತೇನ ಯಜ್ಞೇನ ಯಜನ್ತೇ ॥
ಏಷ ವೈ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತೋ ನಾಮ ಯಜ್ಞಃ ।
ಸರ್ವಗ್ಂ ಹ ವೈ ತತ್ರ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ-ಮ್ಭವತಿ ॥ 71 ॥

ಯತ್ರೈತೇನ ಯಜ್ಞೇನ ಯಜನ್ತೇ ॥ ಏಷ ವೈ ತೇಜಸ್ವೀ ನಾಮ ಯಜ್ಞಃ । ಸರ್ವಗ್ಂ ಹ ವೈ ತತ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ ಭವತಿ । ಯತ್ರೈತೇನ ಯಜ್ಞೇನ ಯಜನ್ತೇ ॥
ಏಷ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೀ ನಾಮ ಯಜ್ಞಃ ।
ಆ ಹ ವೈ ತತ್ರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೀ ಜಾಯತೇ । ಯತ್ರೈತೇನ ಯಜ್ಞೇನ ಯಜನ್ತೇ ॥
ಏಷ ವಾ ಅತಿವ್ಯಾಧೀ ನಾಮ ಯಜ್ಞಃ ।
ಆ ಹ ವೈ ತತ್ರ ರಾಜನ್ಯೋ-ಽತಿವ್ಯಾಧೀ ಜಾಯತೇ । ಯತ್ರೈತೇನ ಯಜ್ಞೇನ ಯಜನ್ತೇ ॥
ಏಷ ವೈ ದೀರ್ಘೋ ನಾಮ ಯಜ್ಞಃ ।
ದೀರ್ಘಾಯುಷೋ ಹ ವೈ ತತ್ರ ಮನುಷ್ಯಾ ಭವನ್ತಿ ।
ಯತ್ರೈತೇನ ಯಜ್ಞೇನ ಯಜನ್ತೇ ॥
ಏಷ ವೈ ಕ್ಲೃಪ್ತೋ ನಾಮ ಯಜ್ಞಃ ।
ಕಲ್ಪತೇ ಹ ವೈ ತತ್ರ ಪ್ರಜಾಭ್ಯೋ ಯೋಗಕ್ಷೇಮಃ ।
ಯತ್ರೈತೇನ ಯಜ್ಞೇನ ಯಜನ್ತೇ ॥ 72 ॥

(ಪಯಸ್ವಾನ್ನಾಮ ಯಜ್ಞಃ - ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ-ಮ್ಭವತಿ - ಯತ್ರೈತೇನ ಯಜ್ಞೇನ ಯಜನ್ತೇ ಷಟ್ಚ) (ಅ. 19)
(ಏಷ ವೈ ವಿಭೂಃ ಪ್ರಭೂರೂರ್ಜಸ್ವಾ-ನ್ಪಯಸ್ವಾನ್. ವಿಧೃತೋ ವ್ಯಾವೃತ್ತಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಸ್ತೇಜಸ್ವೀ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸ್ಯತಿವ್ಯಾಧೀ ದೀರ್ಘಃ ಕ್ಲುಪ್ತೋ ದ್ವಾದಶ)
ಅನುವಾಕಂ 20 - ಅಶ್ವಸಞ್ಜ್ಞಪನಪ್ರಕಾರಃ
ತಾರ್ಪ್ಯೇಣಾಶ್ವಗ್ಂ ಸಞ್ಜ್ಞಪಯನ್ತಿ । ಯಜ್ಞೋ ವೈ ತಾರ್ಪ್ಯಮ್ । ಯಜ್ಞೇನೈವೈನಗ್ಂ ಸಮದ್ರ್ಧಯನ್ತಿ ॥ ಯಾಮೇನ ಸಾಮ್ನಾ ಪ್ರಸ್ತೋತಾ-ಽನೂಪತಿಷ್ಠತೇ ।
ಯಮಲೋಕ-ಮೇವೈನ-ಙ್ಗಮಯತಿ ॥
ತಾರ್ಪ್ಯೇ ಚ ಕೃತ್ತ್ಯಧೀವಾಸೇ ಚಾಶ್ವಗ್ಂ ಸಞ್ಜ್ಞಪಯನ್ತಿ । ಏತದ್ವೈ ಪಶೂನಾಗ್ಂ ರೂಪಮ್ । ರೂಪೇಣೈವ ಪಶೂನವರುನ್ಧೇ ॥
ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ಭವತಿ । ತೇಜಸೋ-ಽವರುದ್ಧ್ಯೈ ॥ 73 ॥

ರುಕ್ಮೋ ಭವತಿ । ಸುವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯಾ-ನುಖ್ಯಾತ್ಯೈ ॥ ಅಶ್ವೋ ಭವತಿ । ಪ್ರಜಾಪತೇ-ರಾಪ್ತ್ಯೈ ॥ ಅಸ್ಯ ವೈ ಲೋಕಸ್ಯ ರೂಪ-ನ್ತಾರ್ಪ್ಯಮ್ । ಅನ್ತರಿಕ್ಷಸ್ಯ ಕೃತ್ತ್ಯಧೀವಾಸಃ । ದಿವೋ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ।
ಆದಿತ್ಯಸ್ಯ ರುಕ್ಮಃ । ಪ್ರಜಾಪತೇರಶ್ವಃ ।
ಇಮಮೇವ ಲೋಕ-ನ್ತಾರ್ಪ್ಯೇಣಾಪ್ನೋತಿ ॥ 74 ॥

ಅನ್ತರಿಕ್ಷ-ಙ್ಕೃತ್ಯಧೀವಾಸೇನ । ದಿವಗ್ಂ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುನಾ । ಆದಿತ್ಯಗ್ಂ ರುಕ್ಮೇಣ ।
ಅಶ್ವೇನೈವ ಮೇದ್ಧ್ಯೇನ ಪ್ರಜಾಪತೇ-ಸ್ಸಾಯುಜ್ಯಗ್ಂ ಸಲೋಕತಾ-ಮಾಪ್ನೋತಿ ॥ ಏತಾಸಾಮೇವ ದೇವತಾನಾಗ್ಂ ಸಾಯುಜ್ಯಮ್ ।
ಸಾರ್ಷ್ಟಿತಾಗ್ಂ ಸಮಾನ ಲೋಕತಾಮಾಪ್ನೋತಿ ।
ಯೋ-ಽಶ್ವಮೇಧೇನ ಯಜತೇ । ಯ ಉ ಚೈನಮೇವಂ-ವೇಁದ ॥ 75 ॥

(ಅವರುದ್ಧ್ಯಾ - ಆಪ್ನೋತ್ಯ -+ಷ್ಟೌ ಚ) (ಅ. 20)
ಅನುವಾಕಂ 21 - ಉತ್ತರವೇದ್ಯುಪವಾಪಃ
ಆದಿತ್ಯಾಶ್ಚಾಙ್ಗಿರಸಶ್ಚ ಸುವರ್ಗೇ ಲೋಕೇ-ಽಸ್ಪದ್ರ್ಧನ್ತ । ತೇ-ಽಙ್ಗಿರಸ ಆದಿತ್ಯೇಭ್ಯಃ ।
ಅಮುಮಾದಿತ್ಯ-ಮಶ್ವಗ್ಗ್ ಶ್ವೇತ-ಮ್ಭೂತ-ನ್ದಕ್ಷಿಣಾ-ಮನಯನ್ನ್ । ತೇ-ಽಬ್ರುವನ್ನ್ ।
ಯ-ನ್ನೋ-ಽನಷ್ಟ । ಸ ವರ್ಯೋ-ಽಭೂದಿತಿ । ತಸ್ಮಾದಶ್ವಗ್ಂ ಸವರ್ಯೇತ್ಯಾ-ಹ್ವಯನ್ತಿ ।
ತಸ್ಮಾದ್ಯಜ್ಞೇ ವರೋ ದೀಯತೇ ॥ ಯತ್ಪ್ರಜಾಪತಿ-ರಾಲಬ್ಧೋ-ಽಶ್ವೋ-ಽಭವತ್ ।
ತಸ್ಮಾದಶ್ವೋ ನಾಮ ॥ 76 ॥

ಯಚ್ಛ್ವಯದರುರಾಸೀತ್ । ತಸ್ಮಾದರ್ವಾ ನಾಮ ॥
ಯಥ್ಸದ್ಯೋ ವಾಜಾ-ನ್ಥ್ಸಮಜಯತ್ । ತಸ್ಮಾದ್ವಾಜೀ ನಾಮ ॥ ಯದಸುರಾಣಾಂ-ಲೋಁಕಾನಾದತ್ತ । ತಸ್ಮಾದಾದಿತ್ಯೋ ನಾಮ ॥ ಅಗ್ನಿರ್ವಾ ಅಶ್ವಮೇಧಸ್ಯ ಯೋನಿರಾಯತನಮ್ । ಸೂರ್ಯೋ-ಽಗ್ನೇರ್ಯೋನಿ-ರಾಯತನಮ್ ।
ಯದಶ್ವಮೇಧೇ-ಽಗ್ನೌ ಚಿತ್ಯ ಉತ್ತರವೇದಿ-ಮುಪವಪತಿ । ಯೋನಿ-ಮನ್ತಮೇವೈನ-ಮಾಯತನವನ್ತ-ಙ್ಕರೋತಿ ॥ 77 ॥

ಯೋನಿ-ಮಾನಾಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಸ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥
ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ವಾ ಏತೌ ದೇವಾನಾಮ್ । ಯದರ್ಕಾಶ್ವಮೇಧೌ । ಪ್ರಾಣಾಪಾನಾವೇವಾವರುನ್ಧೇ ॥ ಓಜೋ ಬಲಂ-ವಾಁ ಏತೌ ದೇವಾನಾಮ್ ।
ಯದರ್ಕಾಶ್ವಮೇಧೌ । ಓಜೋ ಬಲಮೇವಾವರುನ್ಧೇ ॥
ಅಗ್ನಿರ್ವಾ ಅಶ್ವಮೇಧಸ್ಯ ಯೋನಿ-ರಾಯತನಮ್ ।
ಸೂರ್ಯೋ-ಽಗ್ನೇರ್ಯೋನಿ-ರಾಯತನಮ್ ।
ಯದಶ್ವಮೇಧೇ-ಽಗ್ನೌ ಚಿತ್ಯ ಉತ್ತರವೇದಿ-ಞ್ಚಿನೋತಿ ।
ತಾವರ್ಕಾಶ್ವಮೇಧೌ । ಅರ್ಕಾಶ್ವಮೇಧಾವೇವಾ ವರುನ್ಧೇ । ಅಥೋ ಅರ್ಕಾಶ್ವ-ಮೇಧಯೋರೇವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ॥ 78 ॥

(ನಾಮ - ಕರೋತಿ - ಸೂರ್ಯೋ-ಽಗ್ನೇರ್ಯೋನಿರಾಯತನ-ಞ್ಚತ್ವಾರಿ ಚ) (ಅ. 21)
ಅನುವಾಕಂ 22 - ಋಷಭಾಲಮ್ಭಃ
ಪ್ರಜಾಪತಿಂ-ವೈಁ ದೇವಾಃ ಪಿತರಮ್ ।
ಪಶು-ಮ್ಭೂತ-ಮ್ಮೇಧಾಯಾಲಭನ್ತ ।
ತಮಾಲಭ್ಯೋಪಾವಸನ್ನ್ । ಪ್ರಾತರ್ಯಷ್ಟಾಸ್ಮಹ ಇತಿ ।
ಏಕಂ-ವಾಁ ಏತದ್ದೇವಾನಾಮಹಃ । ಯಥ್ಸಂವಁಥ್ಸರಃ । ತಸ್ಮಾದಶ್ವಃ ಪುರಸ್ತಾ-ಥ್ಸಂವಁಥ್ಸರ ಆಲಭ್ಯತೇ ॥
ಯತ್ಪ್ರಜಾಪತಿ-ರಾಲಬ್ಧೋ-ಽಶ್ವೋ-ಽಭವತ್ । ತಸ್ಮಾದಶ್ವಃ । ಯಥ್ಸದ್ಯೋ ಮೇಧೋ-ಽಭವತ್ ॥ 79 ॥

ತಸ್ಮಾದಶ್ವಮೇಧಃ ॥ ವೇದುಕೋ-ಽಶ್ವಮಾಶು-ಮ್ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ ಯದ್ವೈ ತತ್ಪ್ರಜಾಪತಿ-ರಾಲಬ್ಧೋ-ಽಶ್ವೋ-ಽಭವತ್ । ತಸ್ಮಾದಶ್ವಃ ಪ್ರಜಾಪತೇಃ ಪಶೂನಾ-ಮನುರೂಪತಮಃ ॥
ಆ-ಽಸ್ಯ ಪುತ್ರಃ ಪ್ರತಿರೂಪೋ ಜಾಯತೇ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ ಸರ್ವಾಣಿ ಭೂತಾನಿ ಸಭೃನ್ತ್ಯಾಲಭತೇ ।
ಸಮೇನ-ನ್ದೇವಾ-ಸ್ತೇಜಸೇ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಾಯ ಭರನ್ತಿ ।
ಯೋ-ಽಶ್ವಮೇಧೇನ ಯಜತೇ ॥ 80 ॥

ಯ ಉ ಚೈನಮೇವಂ-ವೇಁದ ॥ ಏತದ್ವೈ ತದ್ದೇವಾ ಏತಾ-ನ್ದೇವತಾಮ್ । ಪಶು-ಮ್ಭೂತ-ಮ್ಮೇಧಾಯಾಲಭನ್ತ । ಯಜ್ಞಮವ । ಯಜ್ಞೇನ ಯಜ್ಞಮಯಜನ್ತ ದೇವಾಃ । ಕಾಮಪ್ರಂ-ಯಁಜ್ಞಮ ಕುರ್ವತ । ತೇ-ಽಮೃತತ್ವಮಕಾಮಯನ್ತ ।
ತ-ಽಮೃತತ್ವ-ಮಗಚ್ಛನ್ನ್ ॥ ಯೋ-ಽಶ್ವಮೇಧೇನ ಯಜತೇ । ದೇವಾನಾಮೇವಾ-ಯನೇನೈತಿ ॥ 81 ॥

ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೇನೈವ ಯಜ್ಞೇನ ಯಜತೇ ಕಾಮಪ್ರೇಣ । ಅಪುನರ್ಮಾರಮೇವ ಗಚ್ಛತಿ ॥ ಏತಸ್ಯ ವೈ ರೂಪೇಣ ಪುರಸ್ತಾ-ತ್ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯ-ಮೃಷಭ-ನ್ತೂಪರಂ
ಬಹುರೂಪ-ಮಾಲಭತೇ । ಸರ್ವೇಭ್ಯಃ ಕಾಮೇಭ್ಯಃ । ಸರ್ವಸ್ಯಾಪ್ತ್ಯೈ । ಸರ್ವಸ್ಯ ಜಿತ್ಯೈ ॥ ಸರ್ವಮೇವ ತೇನಾಪ್ನೋತಿ । ಸರ್ವ-ಞ್ಜಯತಿ ।
ಯೋ-ಽಶ್ವಮೇಧೇನ ಯಜತೇ । ಯ ಉ ಚೈನಮೇವಂ-ವೇಁದ ॥ 82 ॥

(ಮೇಧೋ-ಽಭವ--ದ್ಯಜತ - ಏತಿ - ವೇದ) (ಅ. 22)
ಅನುವಾಕಂ 23 - ಅಶ್ವಾವಯವೇಷೂಪಾಸನಮ್
ಯೋ ವಾ ಅಶ್ವಸ್ಯ ಮೇದ್ಧ್ಯಸ್ಯ ಲೋಮನೀ ವೇದ ।
ಅಶ್ವಸ್ಯೈವ ಮೇದ್ಧ್ಯಸ್ಯ ಲೋಮಂ-ಲೋಁಮಞ್ಜುಹೋತಿ ।
ಅಹೋರಾತ್ರೇ ವಾ ಅಶ್ವಸ್ಯ ಮೇದ್ಧ್ಯಸ್ಯ ಲೋಮನೀ । ಯಥ್ಸಾಯ-ಮ್ಪ್ರಾತರ್ಜುಹೋತಿ । ಅಶ್ವಸ್ಯೈವ ಮೇದ್ಧ್ಯಸ್ಯ ಲೋಮಂ-ಲೋಁಮಞ್ಜುಹೋತಿ ।
ಏತದನುಕೃತಿ ಹಸ್ಮ ವೈ ಪುರಾ । ಅಶ್ವಸ್ಯ ಮೇದ್ಧ್ಯಸ್ಯ ಲೋಮಂ-ಲೋಁಮಞ್ಜುಹ್ವತಿ ॥
ಯೋ ವಾ ಅಶ್ವಸ್ಯ ಮೇದ್ಧ್ಯಸ್ಯ ಪದೇ ವೇದ ।
ಅಶ್ವಸ್ಯೈವ ಮೇದ್ಧ್ಯಸ್ಯ ಪದೇ ಪದೇ ಜುಹೋತಿ ।
ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸೌ ವಾ ಅಶ್ವಸ್ಯ ಮೇದ್ಧ್ಯಸ್ಯ ಪದೇ ॥ 83 ॥

ಯದ್ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸೌ ಯಜತೇ ।
ಅಶ್ವಸ್ಯೈವ ಮೇದ್ಧ್ಯಸ್ಯ ಪದೇ ಪದೇ ಜುಹೋತಿ ।
ಏತದನುಕೃತಿ ಹ ಸ್ಮ ವೈ ಪುರಾ ।
ಅಶ್ವಸ್ಯ ಮೇದ್ಧ್ಯಸ್ಯ ಪದೇ ಪದೇ ಜುಹ್ವತಿ ॥
ಯೋ ವಾ ಅಶ್ವಸ್ಯ ಮೇದ್ಧ್ಯಸ್ಯ ವಿವರ್ತನಂ-ವೇಁದ । ಅಶ್ವಸ್ಯೈವ ಮೇದ್ಧ್ಯಸ್ಯ ವಿವರ್ತನೇ ವಿವರ್ತನೇ ಜುಹೋತಿ । ಅಸೌ ವಾ ಆದಿತ್ಯೋ-ಽಶ್ವಃ । ಸ ಆಹವನೀಯ-ಮಾಗಚ್ಛತಿ । ತದ್ವಿವರ್ತತೇ ।
ಯದಗ್ನಿಹೋತ್ರ-ಞ್ಜುಹೋತಿ ।
ಅಶ್ವಸ್ಯೈವ ಮೇದ್ಧ್ಯಸ್ಯ ವಿವರ್ತನೇ ವಿವರ್ತನೇ ಜುಹೋತಿ । ಏತದನುಕೃತಿ ಹ ಸ್ಮ ವೈ ಪುರಾ ।
ಅಶ್ವಸ್ಯ ಮೇದ್ಧ್ಯಸ್ಯ ವಿವರ್ತನೇ ವಿವರ್ತನೇ ಜುಹ್ವತಿ ॥ 84 ॥
(ಪದೇ - ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ-ಞ್ಜುಹೋತಿ ತ್ರೀಣಿ ಚ) (ಅ. 23)
(ಪ್ರಜಾಪತಿಸ್ತಮಷ್ಟಾದಶಿಭಿಃ - ಪ್ರಜಾಪತಿರಕಾಮಯತೋಭಾ - ವಸ್ಮೈ - ಯುಞ್ಜನ್ತಿ-ತೇಜಸಾ - ಽಪ ಪ್ರಾಣಾ - ಅಪ ಶ್ರೀರೂದ್ರ್ಧ್ವಮ್ - ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರೇಣಾ-ಽನು - ಪ್ರಥಮೇನ - ಪ್ರಜಾಪತಿರಕಾಮಯತ ಮಹಾನ್. - ವೈಶ್ವದೇವೋ ವಾ ಅಶ್ವೋ - ಽಶ್ವಸ್ಯ - ಪ್ರಜಾಪತಿಸ್ತಂ-ಯಁಜ್ಞಕ್ರತುಭಿ - ರಪ ಶ್ರೀರ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣೌ - ಸರ್ವೇಷು- ವಾರುಣೋ - ಯದ್ಯಶ್ವಮ್ - ತದಾಹು- ರೇಷ ವೈ ವಿಭೂ - ಸ್ತಾರ್ಪ್ಯೇಣಾ- ದಿತ್ಯಾಃ - ಪ್ರಜಾಪತಿ-ಮ್ಪಿತರಂ - ಁಯೋ ವಾ ಅಶ್ವಸ್ಯ ಮೇದ್ಧ್ಯಸ್ಯ ಲೋಮನೀ ತ್ರಯೋವಿಗ್ಂಶತಿಃ)
(ಪ್ರಜಾಪತಿರ - ಸ್ಮಿನ್ ಁಲೋಕೇ - ಉತ್ತರತಃ - ಶ್ರಿಯಮೇವ - ಪ್ರಜಾಪತಿರಕಾಮಯತ ಮಹಾನ್.-ಯ-ತ್ಪ್ರಾತ - ಪ್ರ ವಾ ಏಷ ಏಭ್ಯೋ
ಲೋಕೇಭ್ಯಃ- ಸರ್ವಗ್ಂ ಹ ವೈ ತತ್ರ ಪಯಸ್ವದ್ಯ -ಉ ಚೈನಮೇವಂ-ವೇಁದ ಚತ್ವಾರ್ಯಶೀತಿಃ)
(ಪ್ರಜಾಪತಿರಶ್ವಮೇಧಂ - ಜುಹ್ವತಿ)
॥ ಹರಿಃ ಓಮ್ ॥
॥ ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ತೃತೀಯಾಷ್ಟಕೇ ನವಮಃ ಪ್ರಪಾಠಕ-ಸ್ಸಮಾಪ್ತಃ ॥
++++++++++++++++++++