କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ତୃତୀଯାଷ୍ଟକେ ନଵମଃ ପ୍ରପାଠକଃ - ଅଷ୍ଟାଦଶିନା-ମ୍ପଶୂନା-ମ୍ପ୍ରଯୋଗଃ
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥
(ଅଶ୍ଵମେଧସ୍ଯ ଦ୍ଵିତୀଯ-ତୃତୀଯା ହର୍ଵିଧାନମ୍)
ଅନୁଵାକଂ 1 - ଅଷ୍ଟାଦଶିନା-ଙ୍ଗ୍ରାଭ୍ଯାଣାଂ ଆରଣ୍ଯାନା-ଞ୍ଚ ପଶୂନା-ମ୍ପ୍ରଯୋଗଃ
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ରଶ୍ଵମେ॒ଧମ॑ସୃଜତ । ସୋ᳚-ଽସ୍ମାଥ୍ସୃ॒ଷ୍ଟୋ-ଽପା᳚କ୍ରାମତ୍ ।
ତମ॑ଷ୍ଟାଦ॒ଶିଭି॒ରନୁ॒ ପ୍ରାଯୁ॑ଙ୍କ୍ତ । ତମା᳚ପ୍ନୋତ୍ । ତମା॒ପ୍ତ୍ଵା ଽଷ୍ଟା॑ଦ॒ଶିଭି॒ରଵା॑ରୁନ୍ଧ ।
ଯଦ॑ଷ୍ଟାଦ॒ଶିନ॑ ଆଲ॒ଭ୍ଯନ୍ତେ᳚ । ଯ॒ଜ୍ଞମେ॒ଵ ତୈରା॒ପ୍ତ୍ଵା ଯଜ॑ମା॒ନୋ-ଽଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରସ୍ଯ॒ ଵା ଏ॒ଷା ପ୍ର॑ତି॒ମା । ଯଦ॑ଷ୍ଟାଦ॒ଶିନଃ॑ ।
ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ମାସାଃ॒ ପଞ୍ଚ॒ର୍ତଵଃ॑ ॥ 1 ॥
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥
(ଅଶ୍ଵମେଧସ୍ଯ ଦ୍ଵିତୀଯ-ତୃତୀଯା ହର୍ଵିଧାନମ୍)
ଅନୁଵାକଂ 1 - ଅଷ୍ଟାଦଶିନା-ଙ୍ଗ୍ରାଭ୍ଯାଣାଂ ଆରଣ୍ଯାନା-ଞ୍ଚ ପଶୂନା-ମ୍ପ୍ରଯୋଗଃ
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ରଶ୍ଵମେ॒ଧମ॑ସୃଜତ । ସୋ᳚-ଽସ୍ମାଥ୍ସୃ॒ଷ୍ଟୋ-ଽପା᳚କ୍ରାମତ୍ ।
ତମ॑ଷ୍ଟାଦ॒ଶିଭି॒ରନୁ॒ ପ୍ରାଯୁ॑ଙ୍କ୍ତ । ତମା᳚ପ୍ନୋତ୍ । ତମା॒ପ୍ତ୍ଵା ଽଷ୍ଟା॑ଦ॒ଶିଭି॒ରଵା॑ରୁନ୍ଧ ।
ଯଦ॑ଷ୍ଟାଦ॒ଶିନ॑ ଆଲ॒ଭ୍ଯନ୍ତେ᳚ । ଯ॒ଜ୍ଞମେ॒ଵ ତୈରା॒ପ୍ତ୍ଵା ଯଜ॑ମା॒ନୋ-ଽଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରସ୍ଯ॒ ଵା ଏ॒ଷା ପ୍ର॑ତି॒ମା । ଯଦ॑ଷ୍ଟାଦ॒ଶିନଃ॑ ।
ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ମାସାଃ॒ ପଞ୍ଚ॒ର୍ତଵଃ॑ ॥ 1 ॥
ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରୋ᳚-ଽଷ୍ଟାଦ॒ଶଃ । ଯଦ॑ଷ୍ଟାଦ॒ଶିନ॑ ଆଲ॒ଭ୍ଯନ୍ତେ॑ ।
ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରମେ॒ଵ ତୈରା॒ପ୍ତ୍ଵା
ଯଜମା॒ନୋ-ଽଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
ଅ॒ଗ୍ନି॒ଷ୍ଠେ᳚ ଽନ୍ଯା-ନ୍ପ॒ଶୂନୁ॑ପା-କ॒ରୋତି॑ ।
ଇତ॑ରେଷୁ॒ ଯୂପେ᳚ଷ୍ଵଷ୍ଟାଦ॒ଶିନୋ-ଽଜା॑ମିତ୍ଵାଯ ॥
ନଵ॑ ନ॒ଵାଲ॑ଭ୍ଯନ୍ତେ ସଵୀର୍ଯ॒ତ୍ଵାଯ॑ ॥ ଯଦା॑ର॒ଣ୍ଯୈ-ସ୍ସଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ଥା॒ପଯେ᳚ତ୍ । ଵ୍ଯଵ॑ସ୍ଯେତା-ମ୍ପିତା ପୁ॒ତ୍ରୌ । ଵ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵା॑ନଃ କ୍ରାମେଯୁଃ ।
ଵିଦୂ॑ର॒-ଙ୍ଗ୍ରାମ॑ଯୋ ର୍ଗ୍ରାମା॒ନ୍ତୌ ସ୍ଯା॑ତାମ୍ ॥ 2 ॥
ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରମେ॒ଵ ତୈରା॒ପ୍ତ୍ଵା
ଯଜମା॒ନୋ-ଽଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
ଅ॒ଗ୍ନି॒ଷ୍ଠେ᳚ ଽନ୍ଯା-ନ୍ପ॒ଶୂନୁ॑ପା-କ॒ରୋତି॑ ।
ଇତ॑ରେଷୁ॒ ଯୂପେ᳚ଷ୍ଵଷ୍ଟାଦ॒ଶିନୋ-ଽଜା॑ମିତ୍ଵାଯ ॥
ନଵ॑ ନ॒ଵାଲ॑ଭ୍ଯନ୍ତେ ସଵୀର୍ଯ॒ତ୍ଵାଯ॑ ॥ ଯଦା॑ର॒ଣ୍ଯୈ-ସ୍ସଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ଥା॒ପଯେ᳚ତ୍ । ଵ୍ଯଵ॑ସ୍ଯେତା-ମ୍ପିତା ପୁ॒ତ୍ରୌ । ଵ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵା॑ନଃ କ୍ରାମେଯୁଃ ।
ଵିଦୂ॑ର॒-ଙ୍ଗ୍ରାମ॑ଯୋ ର୍ଗ୍ରାମା॒ନ୍ତୌ ସ୍ଯା॑ତାମ୍ ॥ 2 ॥
ଋ॒କ୍ଷୀକାଃ᳚ ପୁରୁଷଵ୍ଯା॒ଘ୍ରାଃ ପ॑ରିମୋ॒ଷିଣ॑ ଆଵ୍ଯା॒ଧିନୀ॒-ସ୍ତସ୍କ॑ରା॒ ଅର॑ଣ୍ଯେ॒ଷ୍ଵା-ଜା॑ଯେରନ୍ନ୍ ॥
ତଦା॑ହୁଃ । ଅପ॑ଶଵୋ॒ ଵା ଏ॒ତେ । ଯଦା॑ର॒ଣ୍ଯାଃ ।
ଯଦା॑ର॒ଣ୍ଯୈ-ସ୍ସଗ୍ଗ୍॑ସ୍ଥା॒ପଯେ᳚ତ । କ୍ଷି॒ପ୍ରେ ଯଜ॑ମାନ॒-ମର॑ଣ୍ଯ-ମ୍ମୃ॒ତଗ୍ଂ ହ॑ରେଯୁଃ ।
ଅର॑ଣ୍ଯାଯତନା॒ ହ୍ଯା॑ର॒ଣ୍ଯାଃ ପ॒ଶଵ॒ ଇତି॑ । ଯତ୍ପ॒ଶୂନ୍ନାଲଭେ॑ତ । ଅନ॑ଵରୁଦ୍ଧା ଅସ୍ଯ ପ॒ଶଵଃ॑ ସ୍ଯୁଃ । ଯତ୍ପର୍ଯ॑ଗ୍ନି-କୃତାନୁଥ୍ସୃ॒ଜେତ୍ ॥ 3 ॥
ତଦା॑ହୁଃ । ଅପ॑ଶଵୋ॒ ଵା ଏ॒ତେ । ଯଦା॑ର॒ଣ୍ଯାଃ ।
ଯଦା॑ର॒ଣ୍ଯୈ-ସ୍ସଗ୍ଗ୍॑ସ୍ଥା॒ପଯେ᳚ତ । କ୍ଷି॒ପ୍ରେ ଯଜ॑ମାନ॒-ମର॑ଣ୍ଯ-ମ୍ମୃ॒ତଗ୍ଂ ହ॑ରେଯୁଃ ।
ଅର॑ଣ୍ଯାଯତନା॒ ହ୍ଯା॑ର॒ଣ୍ଯାଃ ପ॒ଶଵ॒ ଇତି॑ । ଯତ୍ପ॒ଶୂନ୍ନାଲଭେ॑ତ । ଅନ॑ଵରୁଦ୍ଧା ଅସ୍ଯ ପ॒ଶଵଃ॑ ସ୍ଯୁଃ । ଯତ୍ପର୍ଯ॑ଗ୍ନି-କୃତାନୁଥ୍ସୃ॒ଜେତ୍ ॥ 3 ॥
ଯ॒ଜ୍ଞ॒ଵେ॒ଶ॒ସ-ଙ୍କୁ॑ର୍ଯାତ୍ ॥ ଯତ୍ପ॒ଶୂନା॒ଲଭ॑ତେ । ତେନୈ॒ଵ ପ॒ଶୂନଵ॑ରୁନ୍ଧେ ।
ଯତ୍ପର୍ଯ॑ଗ୍ନି-କୃତାନୁଥ୍ସୃ॒ଜତ୍ଯ-ଯ॑ଜ୍ଞଵେଶସାଯ ।
ଅଵ॑ରୁଦ୍ଧା ଅସ୍ଯ ପ॒ଶଵୋ॒ ଭଵ॑ନ୍ତି ।
ନ ଯ॑ଜ୍ଞଵେଶ॒ ସମ୍ଭ॑ଵତି ।
ନ ଯଜ॑ମାନ॒-ମର॑ଣ୍ଯ-ମ୍ମୃ॒ତଗ୍ଂ ହ॑ରନ୍ତି ॥
ଗ୍ରା॒ମ୍ଯୈ-ସ୍ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଥା॑ପଯତି । ଏ॒ତେ ଵୈ ପ॒ଶଵଃ॒, କ୍ଷେମୋ॒ ନାମ॑ । ସ-ମ୍ପି॑ତା ପୁ॒ତ୍ରାଵ ଵ॑ସ୍ଯତଃ । ସମଦ୍ଧ୍ଵା॑ନଃ କ୍ରାମନ୍ତି ।
ସ॒ମ॒ନ୍ତି॒କ-ଙ୍ଗ୍ରାମ॑ଯୋ-ର୍ଗ୍ରାମା॒ନ୍ତୌ ଭ॑ଵତଃ ।
ନର୍କ୍ଷୀକାଃ᳚ ପୁରୁଷଵ୍ଯା॒ଘ୍ରାଃ ପ॑ରିମୋ॒ଷିଣ॑ ଆଵ୍ଯା॒ଧିନୀ॒-ସ୍ତସ୍କ॑ରା॒ ଅର॑ଣ୍ଯେ॒ଷ୍ଵା ଜା॑ଯନ୍ତେ ॥ 4 ॥
ଯତ୍ପର୍ଯ॑ଗ୍ନି-କୃତାନୁଥ୍ସୃ॒ଜତ୍ଯ-ଯ॑ଜ୍ଞଵେଶସାଯ ।
ଅଵ॑ରୁଦ୍ଧା ଅସ୍ଯ ପ॒ଶଵୋ॒ ଭଵ॑ନ୍ତି ।
ନ ଯ॑ଜ୍ଞଵେଶ॒ ସମ୍ଭ॑ଵତି ।
ନ ଯଜ॑ମାନ॒-ମର॑ଣ୍ଯ-ମ୍ମୃ॒ତଗ୍ଂ ହ॑ରନ୍ତି ॥
ଗ୍ରା॒ମ୍ଯୈ-ସ୍ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଥା॑ପଯତି । ଏ॒ତେ ଵୈ ପ॒ଶଵଃ॒, କ୍ଷେମୋ॒ ନାମ॑ । ସ-ମ୍ପି॑ତା ପୁ॒ତ୍ରାଵ ଵ॑ସ୍ଯତଃ । ସମଦ୍ଧ୍ଵା॑ନଃ କ୍ରାମନ୍ତି ।
ସ॒ମ॒ନ୍ତି॒କ-ଙ୍ଗ୍ରାମ॑ଯୋ-ର୍ଗ୍ରାମା॒ନ୍ତୌ ଭ॑ଵତଃ ।
ନର୍କ୍ଷୀକାଃ᳚ ପୁରୁଷଵ୍ଯା॒ଘ୍ରାଃ ପ॑ରିମୋ॒ଷିଣ॑ ଆଵ୍ଯା॒ଧିନୀ॒-ସ୍ତସ୍କ॑ରା॒ ଅର॑ଣ୍ଯେ॒ଷ୍ଵା ଜା॑ଯନ୍ତେ ॥ 4 ॥
(ଋ॒ତଵଃ॑ - ସ୍ଯାତା - ମୁଥ୍ସୃ॒ଜେଥ୍ - ସ୍ଯ॑ତ॒ସ୍ତ୍ରୀଣି॑ ଚ)(ଆ1)
ଅନୁଵାକଂ 2 - ଚାତୁର୍ମାସ୍ଯପଶୂନା-ମ୍ପ୍ରଯୋଗଃ
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିର-କାମଯତୋ॒ଭୌ ଲୋ॒କାଵ-ଵ॑ରୁନ୍ଧୀ॒ଯେତି॑ ।
ସ ଏ॒ତାନୁ॒ଭଯା᳚-ନ୍ପ॒ଶୂନ॑ ପଶ୍ଯତ୍ । ଗ୍ରା॒ମ୍ଯାଗ୍ଶ୍ଚା॑-ର॒ଣ୍ଯାଗ୍ଶ୍ଚ॑ । ତାନାଲ॑ଭତ ।
ତୈର୍ଵୈ ସ ଉ॒ଭୌ ଲୋ॒କାଵ ଵା॑ରୁନ୍ଧ । ଗ୍ରା॒ମ୍ଯୈରେ॒ଵ ପ॒ଶୁଭି॑ରି॒ମଂ-ଲୋଁ॒କମ ଵା॑ରୁନ୍ଧ ।
ଆ॒ର॒ଣ୍ଯୈର॒ମୁମ୍ । ଯଦ୍ଗ୍ରା॒ମ୍ଯା-ନ୍ପ॒ଶୂନା॒ଲଭ॑ତେ ।
ଇ॒ମମେ॒ଵ ତୈର୍ଲୋ॒କମଵ॑ରୁନ୍ଧେ । ଯଦା॑ର॒ଣ୍ଯାନ୍ ॥ 5 ॥
ଅନୁଵାକଂ 2 - ଚାତୁର୍ମାସ୍ଯପଶୂନା-ମ୍ପ୍ରଯୋଗଃ
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିର-କାମଯତୋ॒ଭୌ ଲୋ॒କାଵ-ଵ॑ରୁନ୍ଧୀ॒ଯେତି॑ ।
ସ ଏ॒ତାନୁ॒ଭଯା᳚-ନ୍ପ॒ଶୂନ॑ ପଶ୍ଯତ୍ । ଗ୍ରା॒ମ୍ଯାଗ୍ଶ୍ଚା॑-ର॒ଣ୍ଯାଗ୍ଶ୍ଚ॑ । ତାନାଲ॑ଭତ ।
ତୈର୍ଵୈ ସ ଉ॒ଭୌ ଲୋ॒କାଵ ଵା॑ରୁନ୍ଧ । ଗ୍ରା॒ମ୍ଯୈରେ॒ଵ ପ॒ଶୁଭି॑ରି॒ମଂ-ଲୋଁ॒କମ ଵା॑ରୁନ୍ଧ ।
ଆ॒ର॒ଣ୍ଯୈର॒ମୁମ୍ । ଯଦ୍ଗ୍ରା॒ମ୍ଯା-ନ୍ପ॒ଶୂନା॒ଲଭ॑ତେ ।
ଇ॒ମମେ॒ଵ ତୈର୍ଲୋ॒କମଵ॑ରୁନ୍ଧେ । ଯଦା॑ର॒ଣ୍ଯାନ୍ ॥ 5 ॥
ଅ॒ମୁ-ନ୍ତୈଃ ॥ ଅନ॑ଵରୁଦ୍ଧୋ॒ ଵା ଏ॒ତସ୍ଯ॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ର ଇତ୍ଯା॑ହୁଃ । ଯ ଇ॒ତ ଇ॒ତଶ୍ଚାତୁର୍ମା॒ସ୍ଯାନି॑ ସଂ॒ଵଁଥ୍ସ॒ର-ମ୍ପ୍ର॑ଯୁ॒ଙ୍କ୍ତ ଇତି॑ ।
ଏ॒ତାଵା॒ନ୍॒. ଵୈ ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରଃ । ଯଚ୍ଚା॑ତୁର୍ମା॒ସ୍ଯାନି॑ । ଯଦେ॒ତେ ଚାତୁ॑ର୍ମା॒ସ୍ଯାଃ ପ॒ଶଵ॑ ଆଲ॒ଭ୍ଯନ୍ତେ᳚ । ପ୍ର॒ତ୍ଯକ୍ଷ॑ମେ॒ଵ ତୈ-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରଂ-ଯଁଜ॑ମା॒ନୋ-ଽଵ॑ରୁନ୍ଧେ । ॥
ଵି ଵା ଏ॒ଷ ପ୍ର॒ଜଯା॑ ପ॒ଶୁଭି॑ର୍-ଋଦ୍ଧ୍ଯତେ ।
ଯ-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର-ମ୍ପ୍ର॑ଯୁ॒ଙ୍କ୍ତେ । ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ର-ସ୍ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗୋ ଲୋ॒କଃ ॥ 6 ॥
ଏ॒ତାଵା॒ନ୍॒. ଵୈ ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରଃ । ଯଚ୍ଚା॑ତୁର୍ମା॒ସ୍ଯାନି॑ । ଯଦେ॒ତେ ଚାତୁ॑ର୍ମା॒ସ୍ଯାଃ ପ॒ଶଵ॑ ଆଲ॒ଭ୍ଯନ୍ତେ᳚ । ପ୍ର॒ତ୍ଯକ୍ଷ॑ମେ॒ଵ ତୈ-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରଂ-ଯଁଜ॑ମା॒ନୋ-ଽଵ॑ରୁନ୍ଧେ । ॥
ଵି ଵା ଏ॒ଷ ପ୍ର॒ଜଯା॑ ପ॒ଶୁଭି॑ର୍-ଋଦ୍ଧ୍ଯତେ ।
ଯ-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର-ମ୍ପ୍ର॑ଯୁ॒ଙ୍କ୍ତେ । ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ର-ସ୍ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗୋ ଲୋ॒କଃ ॥ 6 ॥
ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗ-ନ୍ତୁ ଲୋ॒କ-ନ୍ନାପ॑ରାଦ୍ଧ୍ନୋତି ।
ପ୍ର॒ଜା ଵୈ ପ॒ଶଵ॑ ଏକାଦ॒ଶିନୀ᳚ ।
ଯଦେ॒ତ ଐ॑କାଦଶି॒ନାଃ ପ॒ଶଵ॑ ଆଲ॒ଭ୍ଯନ୍ତେ᳚ ।
ସା॒କ୍ଷାଦେ॒ଵ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ॒ଶୂନ୍. ଯଜ॑ମା॒ନୋ-ଽଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର୍ଵି॒ରାଜ॑ମସୃଜତ ।
ସା ସୃ॒ଷ୍ଟା-ଽଶ୍ଵ॑ମେ॒ଧ-ମ୍ପ୍ରାଵି॑ଶତ୍ ।
ତା-ନ୍ଦ॒ଶିଭି॒ରନୁ॒ ପ୍ରାଯୁ॑ଙ୍କ୍ତ । ତାମା᳚ପ୍ନୋତ୍ ।
ତାମା॒ପ୍ତ୍ଵା ଦ॒ଶିଭି॒ରଵା॑ରୁନ୍ଧ । ଯଦ୍ଦ॒ଶିନ॑ ଆଲ॒ଭ୍ଯନ୍ତେ᳚ ॥ 7 ॥
ପ୍ର॒ଜା ଵୈ ପ॒ଶଵ॑ ଏକାଦ॒ଶିନୀ᳚ ।
ଯଦେ॒ତ ଐ॑କାଦଶି॒ନାଃ ପ॒ଶଵ॑ ଆଲ॒ଭ୍ଯନ୍ତେ᳚ ।
ସା॒କ୍ଷାଦେ॒ଵ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ॒ଶୂନ୍. ଯଜ॑ମା॒ନୋ-ଽଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର୍ଵି॒ରାଜ॑ମସୃଜତ ।
ସା ସୃ॒ଷ୍ଟା-ଽଶ୍ଵ॑ମେ॒ଧ-ମ୍ପ୍ରାଵି॑ଶତ୍ ।
ତା-ନ୍ଦ॒ଶିଭି॒ରନୁ॒ ପ୍ରାଯୁ॑ଙ୍କ୍ତ । ତାମା᳚ପ୍ନୋତ୍ ।
ତାମା॒ପ୍ତ୍ଵା ଦ॒ଶିଭି॒ରଵା॑ରୁନ୍ଧ । ଯଦ୍ଦ॒ଶିନ॑ ଆଲ॒ଭ୍ଯନ୍ତେ᳚ ॥ 7 ॥
ଵି॒ରାଜ॑ମେ॒ଵ ତୈରା॒ପ୍ତ୍ଵା ଯଜ॑ମା॒ନୋ-ଽଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
ଏକା॑ଦଶ ଦ॒ଶତ॒ ଆଲ॑ଭ୍ଯନ୍ତେ । ଏକା॑ଦଶାକ୍ଷରା ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁପ୍ । ତ୍ରୈଷ୍ଟୁ॑ଭାଃ ପ॒ଶଵଃ॑ । ପ॒ଶୂନେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ଵୈ॒ଶ୍ଵ॒ଦେ॒ଵୋ ଵା ଅଶ୍ଵଃ॑। ନା॒ନା॒ଦେ॒ଵ॒ତ୍ଯାଃ᳚ ପ॒ଶଵୋ॑ ଭଵନ୍ତି ।
ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ ସର୍ଵ॒ତ୍ଵାଯ॑ । ନାନା॑ରୂପା ଭଵନ୍ତି । ତସ୍ମା॒ନ୍ନାନା॑ରୂପାଃ ପ॒ଶଵଃ॑( ) ।
ବ॒ହୁ॒ରୂ॒ପା ଭ॑ଵନ୍ତି । ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ବହୁରୂ॒ପାଃ ପ॒ଶଵ॒-ସ୍ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ 8 ॥
ଏକା॑ଦଶ ଦ॒ଶତ॒ ଆଲ॑ଭ୍ଯନ୍ତେ । ଏକା॑ଦଶାକ୍ଷରା ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁପ୍ । ତ୍ରୈଷ୍ଟୁ॑ଭାଃ ପ॒ଶଵଃ॑ । ପ॒ଶୂନେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ଵୈ॒ଶ୍ଵ॒ଦେ॒ଵୋ ଵା ଅଶ୍ଵଃ॑। ନା॒ନା॒ଦେ॒ଵ॒ତ୍ଯାଃ᳚ ପ॒ଶଵୋ॑ ଭଵନ୍ତି ।
ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ ସର୍ଵ॒ତ୍ଵାଯ॑ । ନାନା॑ରୂପା ଭଵନ୍ତି । ତସ୍ମା॒ନ୍ନାନା॑ରୂପାଃ ପ॒ଶଵଃ॑( ) ।
ବ॒ହୁ॒ରୂ॒ପା ଭ॑ଵନ୍ତି । ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ବହୁରୂ॒ପାଃ ପ॒ଶଵ॒-ସ୍ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ 8 ॥
(ଆ॒ର॒ଣ୍ଯାନ୍-ଁଲୋ॒କୋ-ଦ॒ଶିନ॑ ଆଲ॒ଭ୍ଯନ୍ତେ॒-ନାନା॑ରୂପାଃ ପ॒ଶଵୋ॒ ଦ୍ଵେ ଚ॑) (ଅ. 2)
ଅନୁଵାକଂ 3 - ରୋହିତାଦୀନା-ମ୍ପଶୂନାଂ-ଵଁପାହୋମସାହିତ୍ଯମ୍
ଅ॒ସ୍ମୈ ଵୈ ଲୋ॒କାଯ॑ ଗ୍ରା॒ମ୍ଯାଃ ପ॒ଶଵ॒ ଆଲ॑ଭ୍ଯନ୍ତେ । ଅ॒ମୁଷ୍ମା॑ ଆର॒ଣ୍ଯାଃ । ଯଦ୍ଗ୍ରା॒ମ୍ଯା-ନ୍ପ॒ଶୂନା॒ଲଭ॑ତେ । ଇ॒ମମେ॒ଵ ତୈର୍ଲୋ॒କମଵ॑ରୁନ୍ଧେ । ଯଦା॑ର॒ଣ୍ଯାନ୍ । ଅ॒ମୁ-ନ୍ତୈଃ । ଉ॒ଭଯା᳚-ନ୍ପ॒ଶୂନାଲ॑ଭତେ । ଗ୍ରା॒ମ୍ଯାଗ୍ଶ୍ଚା॑-ର॒ଣ୍ଯାଗ୍ଶ୍ଚ॑ ।
ଉ॒ଭଯୋ᳚-ର୍ଲୋ॒କଯୋ॒ର ଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ । ଉ॒ଭଯା᳚-ନ୍ପ॒ଶୂନାଲ॑ଭତେ ॥ 9 ॥
ଅନୁଵାକଂ 3 - ରୋହିତାଦୀନା-ମ୍ପଶୂନାଂ-ଵଁପାହୋମସାହିତ୍ଯମ୍
ଅ॒ସ୍ମୈ ଵୈ ଲୋ॒କାଯ॑ ଗ୍ରା॒ମ୍ଯାଃ ପ॒ଶଵ॒ ଆଲ॑ଭ୍ଯନ୍ତେ । ଅ॒ମୁଷ୍ମା॑ ଆର॒ଣ୍ଯାଃ । ଯଦ୍ଗ୍ରା॒ମ୍ଯା-ନ୍ପ॒ଶୂନା॒ଲଭ॑ତେ । ଇ॒ମମେ॒ଵ ତୈର୍ଲୋ॒କମଵ॑ରୁନ୍ଧେ । ଯଦା॑ର॒ଣ୍ଯାନ୍ । ଅ॒ମୁ-ନ୍ତୈଃ । ଉ॒ଭଯା᳚-ନ୍ପ॒ଶୂନାଲ॑ଭତେ । ଗ୍ରା॒ମ୍ଯାଗ୍ଶ୍ଚା॑-ର॒ଣ୍ଯାଗ୍ଶ୍ଚ॑ ।
ଉ॒ଭଯୋ᳚-ର୍ଲୋ॒କଯୋ॒ର ଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ । ଉ॒ଭଯା᳚-ନ୍ପ॒ଶୂନାଲ॑ଭତେ ॥ 9 ॥
ଗ୍ରା॒ମ୍ଯାଗ୍ଶ୍ଚା॑-ର॒ଣ୍ଯାଗ୍ଶ୍ଚ॑ । ଉ॒ଭଯ॑ସ୍ଯା॒-ନ୍ନାଦ୍ଯ॒ସ୍ଯା-ଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ । ଉଭଯା᳚-ନ୍ପ॒ଶୂନାଲଭତେ । ଗ୍ରାମ୍ଯାଗ୍ଶ୍ଚା॑ର॒ଣ୍ଯାଗ୍ଶ୍ଚ॑ ।
ଉ॒ଭଯେ॑ଷା-ମ୍ପଶୂ॒ନାମଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥
ତ୍ରଯ॑ସ୍ତ୍ରଯୋ ଭଵନ୍ତି । ତ୍ରଯ॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାଃ ।
ଏ॒ଷାଂ-ଲୋଁ॒କାନା॒ମାପ୍ତ୍ଯୈ᳚ ॥ ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି । କସ୍ମା᳚ଥ୍ସ॒ତ୍ଯାତ୍ ॥ 10 ॥
ଉ॒ଭଯେ॑ଷା-ମ୍ପଶୂ॒ନାମଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥
ତ୍ରଯ॑ସ୍ତ୍ରଯୋ ଭଵନ୍ତି । ତ୍ରଯ॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାଃ ।
ଏ॒ଷାଂ-ଲୋଁ॒କାନା॒ମାପ୍ତ୍ଯୈ᳚ ॥ ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି । କସ୍ମା᳚ଥ୍ସ॒ତ୍ଯାତ୍ ॥ 10 ॥
ଅ॒ସ୍ମିନ୍ ଁଲୋ॒କେ ବ॒ହଵଃ॒ କାମା॒ ଇତି॑ ।
ଯଥ୍ସ॑ମା॒ନୀଭ୍ଯୋ॑ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯୋ॒-ଽନ୍ଯେ᳚-ଽନ୍ଯେ ପ॒ଶଵ॑ ଆଲ॒ଭ୍ଯନ୍ତେ᳚ । ଅ॒ସ୍ମିନ୍ନେ॒ଵ ତଲ୍ଲୋ॒କେ କାମା᳚ନ୍ଦଧାତି । ତସ୍ମା॑ଦ॒ସ୍ମିନ୍-ଁଲୋ॒କେ ବ॒ହଵଃ॒ କାମାଃ᳚ ॥ ତ୍ର॒ଯା॒ଣା-ନ୍ତ୍ର॑ଯାଣାଗ୍ଂ ସ॒ହ ଵ॒ପା ଜୁ॑ହୋତି । ତ୍ର୍ଯା॑ଵୃତୋ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵାଃ ।
ତ୍ର୍ଯା॑ଵୃତ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାଃ । ଏ॒ଷାଂ-ଲୋଁ॒କାନା॒ମାପ୍ତ୍ଯୈ᳚ । ଏ॒ଷାଂ-ଲୋଁ॒କାନା॒-ଙ୍କ୍ଲୃପ୍ତ୍ଯୈ᳚ ॥ ପର୍ଯ॑ଗ୍ନି-କୃତା-ନାର॒ଣ୍ଯା-ନୁଥ୍ସୃ॑ଜ॒ନ୍ତ୍ଯହିଗ୍ଂ॑ସାଯୈ ॥ 11 ॥
ଯଥ୍ସ॑ମା॒ନୀଭ୍ଯୋ॑ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯୋ॒-ଽନ୍ଯେ᳚-ଽନ୍ଯେ ପ॒ଶଵ॑ ଆଲ॒ଭ୍ଯନ୍ତେ᳚ । ଅ॒ସ୍ମିନ୍ନେ॒ଵ ତଲ୍ଲୋ॒କେ କାମା᳚ନ୍ଦଧାତି । ତସ୍ମା॑ଦ॒ସ୍ମିନ୍-ଁଲୋ॒କେ ବ॒ହଵଃ॒ କାମାଃ᳚ ॥ ତ୍ର॒ଯା॒ଣା-ନ୍ତ୍ର॑ଯାଣାଗ୍ଂ ସ॒ହ ଵ॒ପା ଜୁ॑ହୋତି । ତ୍ର୍ଯା॑ଵୃତୋ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵାଃ ।
ତ୍ର୍ଯା॑ଵୃତ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାଃ । ଏ॒ଷାଂ-ଲୋଁ॒କାନା॒ମାପ୍ତ୍ଯୈ᳚ । ଏ॒ଷାଂ-ଲୋଁ॒କାନା॒-ଙ୍କ୍ଲୃପ୍ତ୍ଯୈ᳚ ॥ ପର୍ଯ॑ଗ୍ନି-କୃତା-ନାର॒ଣ୍ଯା-ନୁଥ୍ସୃ॑ଜ॒ନ୍ତ୍ଯହିଗ୍ଂ॑ସାଯୈ ॥ 11 ॥
(ଅଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ଯା ଉ॒ଭଯା᳚-ନ୍ପ॒ଶୂନାଲ॑ଭତେ - ସ॒ତ୍ଯା - ଦହିଗ୍ଂ॑ସାଯୈ)(ଆ3)
ଅନୁଵାକଂ 4 - ଅଶ୍ଵସ୍ଯ ରଥଯୋଜନାଲଙ୍କାରାଦଯଃ
ଯୁ॒ଞ୍ଜନ୍ତି॑ ବ୍ର॒ଦ୍ଧ୍ନମିତ୍ଯା॑ହ । ଅ॒ସୌ ଵା ଆ॑ଦି॒ତ୍ଯୋ ବ୍ର॒ଦ୍ଧ୍ନଃ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯ-ମେ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ଯୁନକ୍ତି । ଅ॒ରୁ॒ଷମିତ୍ଯା॑ହ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵା ଅ॑ରୁ॒ଷଃ ।
ଅ॒ଗ୍ନିମେ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ଯୁନକ୍ତି । ଚର॑ନ୍ତ॒ମିତ୍ଯା॑ହ । ଵା॒ଯୁର୍ଵୈ ଚରନ୍ନ୍॑ । ଵା॒ଯୁମେ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ଯୁନକ୍ତି । ପରି॑ତ॒ସ୍ଥୁଷ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ॥ 12 ॥
ଅନୁଵାକଂ 4 - ଅଶ୍ଵସ୍ଯ ରଥଯୋଜନାଲଙ୍କାରାଦଯଃ
ଯୁ॒ଞ୍ଜନ୍ତି॑ ବ୍ର॒ଦ୍ଧ୍ନମିତ୍ଯା॑ହ । ଅ॒ସୌ ଵା ଆ॑ଦି॒ତ୍ଯୋ ବ୍ର॒ଦ୍ଧ୍ନଃ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯ-ମେ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ଯୁନକ୍ତି । ଅ॒ରୁ॒ଷମିତ୍ଯା॑ହ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵା ଅ॑ରୁ॒ଷଃ ।
ଅ॒ଗ୍ନିମେ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ଯୁନକ୍ତି । ଚର॑ନ୍ତ॒ମିତ୍ଯା॑ହ । ଵା॒ଯୁର୍ଵୈ ଚରନ୍ନ୍॑ । ଵା॒ଯୁମେ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ଯୁନକ୍ତି । ପରି॑ତ॒ସ୍ଥୁଷ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ॥ 12 ॥
ଇ॒ମେ ଵୈ ଲୋ॒କାଃ ପରି॑ତ॒ସ୍ଥୁଷଃ॑ । ଇ॒ମନେ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ଲୋ॒କାନ୍. ଯୁ॑ନକ୍ତି ॥ ରୋଚ॑ନ୍ତେ ରୋଚ॒ନା ଦି॒ଵୀତ୍ଯା॑ହ । ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣି॒ ଵୈ ରୋ॑ଚ॒ନା ଦି॒ଵି ।
ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣ୍ଯେ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ରୋଚଯତି ॥ ଯୁ॒ଞ୍ଜନ୍ତ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ କାମ୍ଯେତ୍ଯା॑ହ । କାମା॑ନେ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ଯୁନକ୍ତି ॥ ହରୀ॒ ଵିପ॑କ୍ଷ॒ସେତ୍ଯା॑ହ ।
ଇ॒ମେ ଵୈ ହରୀ॒ ଵିପ॑କ୍ଷସା । ଇ॒ମେ ଏ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ଯୁନକ୍ତି ॥ 13 ॥
ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣ୍ଯେ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ରୋଚଯତି ॥ ଯୁ॒ଞ୍ଜନ୍ତ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ କାମ୍ଯେତ୍ଯା॑ହ । କାମା॑ନେ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ଯୁନକ୍ତି ॥ ହରୀ॒ ଵିପ॑କ୍ଷ॒ସେତ୍ଯା॑ହ ।
ଇ॒ମେ ଵୈ ହରୀ॒ ଵିପ॑କ୍ଷସା । ଇ॒ମେ ଏ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ଯୁନକ୍ତି ॥ 13 ॥
ଶୋଣା॑ ଧୃ॒ଷ୍ଣୂ ନୃ॒ଵାହ॒ସେତ୍ଯା॑ହ । ଅ॒ହୋ॒ରା॒ତ୍ରେ ଵୈ ନୃ॒ଵାହ॑ସା । ଅ॒ହୋ॒ରା॒ତ୍ରେ ଏ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ଯୁନକ୍ତି ॥ ଏ॒ତା ଏ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ଦେ॒ଵତା॑ ଯୁନକ୍ତି ।
ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କସ୍ଯ॒ ସମ॑ଷ୍ଟ୍ଯୈ ॥
କେ॒ତୁ-ଙ୍କୃ॒ଣ୍ଵନ୍ନ॑-କେ॒ତଵ॒ ଇତି॑ ଦ୍ଧ୍ଵ॒ଜ-ମ୍ପ୍ରତି॑ମୁଞ୍ଚତି । ଯଶ॑ ଏ॒ଵୈନ॒ଗ୍ଂ॒ ରାଜ୍ଞା᳚-ଙ୍ଗମଯତି ॥ ଜୀ॒ମୂତ॑ସ୍ଯେଵ ଭଵତି॒ ପ୍ରତୀ॑କ॒ମିତ୍ଯା॑ହ । ଯ॒ଥା॒ ଯ॒ଜୁରେ॒ଵୈତତ୍ ॥ ଯେ ତେ॒ ପନ୍ଥା॑ନ-ସ୍ସଵିତଃ ପୂ॒ର୍ଵ୍ଯାସ॒ ଇତ୍ଯ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁ-ର୍ଯଜ॑ମାନଂ
ଁଵାଚଯତ୍ଯ॒ଭିଜି॑ତ୍ଯୈ ॥ 14 ॥
ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କସ୍ଯ॒ ସମ॑ଷ୍ଟ୍ଯୈ ॥
କେ॒ତୁ-ଙ୍କୃ॒ଣ୍ଵନ୍ନ॑-କେ॒ତଵ॒ ଇତି॑ ଦ୍ଧ୍ଵ॒ଜ-ମ୍ପ୍ରତି॑ମୁଞ୍ଚତି । ଯଶ॑ ଏ॒ଵୈନ॒ଗ୍ଂ॒ ରାଜ୍ଞା᳚-ଙ୍ଗମଯତି ॥ ଜୀ॒ମୂତ॑ସ୍ଯେଵ ଭଵତି॒ ପ୍ରତୀ॑କ॒ମିତ୍ଯା॑ହ । ଯ॒ଥା॒ ଯ॒ଜୁରେ॒ଵୈତତ୍ ॥ ଯେ ତେ॒ ପନ୍ଥା॑ନ-ସ୍ସଵିତଃ ପୂ॒ର୍ଵ୍ଯାସ॒ ଇତ୍ଯ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁ-ର୍ଯଜ॑ମାନଂ
ଁଵାଚଯତ୍ଯ॒ଭିଜି॑ତ୍ଯୈ ॥ 14 ॥
ପରା॒ ଵା ଏ॒ତସ୍ଯ॑ ଯ॒ଜ୍ଞ ଏ॑ତି । ଯସ୍ଯ॑ ପ॒ଶୁରୁ॒ପା-କୃ॑ତୋ॒-ଽନ୍ଯତ୍ର॒ ଵେଦ୍ଯା॒ ଏତି॑ । ଏତଗ୍ଗ୍ ସ୍ତୋ॑ତରେ॒ତେନ॑ ପ॒ଥା ପୁନ॒ରଶ୍ଵ॒-ମାଵ॑ର୍ତଯାସି ନ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ।
ଵା॒ଯୁର୍ଵୈ ସ୍ତୋତା᳚ । ଵା॒ଯୁମେ॒ଵାସ୍ଯ॑ ପ॒ରସ୍ତା᳚-ଦ୍ଦଧା॒ତ୍ଯାଵୃ॑ତ୍ତ୍ଯୈ ॥ ଯଥା॒ ଵୈ ହ॒ଵିଷୋ॑ ଗୃହୀ॒ତସ୍ଯ॒ ସ୍କନ୍ଦ॑ତି । ଏ॒ଵଂ-ଵାଁ ଏ॒ତଦଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ ସ୍କନ୍ଦତି । ଯଦ॑ସ୍ଯୋ॒ପାକୃ॑ତସ୍ଯ॒ ଲୋମା॑ନି॒ ଶୀଯ॑ନ୍ତେ । ଯଦ୍ଵାଲେ॑ଷୁ କା॒ଚାନା॒ଵଯ॑ନ୍ତି ।
ଲୋମା᳚ନ୍ଯେ॒ଵାସ୍ଯ॒ ତଥ୍ସମ୍ଭ॑ରନ୍ତି ॥ 15 ॥
ଵା॒ଯୁର୍ଵୈ ସ୍ତୋତା᳚ । ଵା॒ଯୁମେ॒ଵାସ୍ଯ॑ ପ॒ରସ୍ତା᳚-ଦ୍ଦଧା॒ତ୍ଯାଵୃ॑ତ୍ତ୍ଯୈ ॥ ଯଥା॒ ଵୈ ହ॒ଵିଷୋ॑ ଗୃହୀ॒ତସ୍ଯ॒ ସ୍କନ୍ଦ॑ତି । ଏ॒ଵଂ-ଵାଁ ଏ॒ତଦଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ ସ୍କନ୍ଦତି । ଯଦ॑ସ୍ଯୋ॒ପାକୃ॑ତସ୍ଯ॒ ଲୋମା॑ନି॒ ଶୀଯ॑ନ୍ତେ । ଯଦ୍ଵାଲେ॑ଷୁ କା॒ଚାନା॒ଵଯ॑ନ୍ତି ।
ଲୋମା᳚ନ୍ଯେ॒ଵାସ୍ଯ॒ ତଥ୍ସମ୍ଭ॑ରନ୍ତି ॥ 15 ॥
ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵ॒ରିତି॑ ପ୍ରାଜାପ॒ତ୍ଯା-ଭି॒ରାଵ॑ଯନ୍ତି । ପ୍ରା॒ଜା॒ପ॒ତ୍ଯୋ ଵା ଅଶ୍ଵଃ॑ ।
ସ୍ଵଯୈ॒ଵୈନ॑-ନ୍ଦେ॒ଵତ॑ଯା॒ ସମ॑ଦ୍ର୍ଧଯନ୍ତି ॥ ଭୂରିତି॒ ମହି॑ଷୀ । ଭୁଵ॒ ଇତି॑ ଵା॒ଵାତା᳚ ।
ସୁଵ॒ରିତି॑ ପରିଵୃ॒କ୍ତୀ । ଏ॒ଷାଂ-ଲୋଁ॒କାନା॑-ମ॒ଭିଜି॑ତ୍ଯୈ ॥ ହି॒ର॒ଣ୍ଯଯାଃ᳚ କା॒ଚା ଭ॑ଵନ୍ତି । ଜ୍ଯୋତି॒ର୍ଵୈ ହିର॑ଣ୍ଯମ୍ । ରା॒ଷ୍ଟ୍ରମ॑ଶ୍ଵମେ॒ଧଃ ॥ 16 ॥
ସ୍ଵଯୈ॒ଵୈନ॑-ନ୍ଦେ॒ଵତ॑ଯା॒ ସମ॑ଦ୍ର୍ଧଯନ୍ତି ॥ ଭୂରିତି॒ ମହି॑ଷୀ । ଭୁଵ॒ ଇତି॑ ଵା॒ଵାତା᳚ ।
ସୁଵ॒ରିତି॑ ପରିଵୃ॒କ୍ତୀ । ଏ॒ଷାଂ-ଲୋଁ॒କାନା॑-ମ॒ଭିଜି॑ତ୍ଯୈ ॥ ହି॒ର॒ଣ୍ଯଯାଃ᳚ କା॒ଚା ଭ॑ଵନ୍ତି । ଜ୍ଯୋତି॒ର୍ଵୈ ହିର॑ଣ୍ଯମ୍ । ରା॒ଷ୍ଟ୍ରମ॑ଶ୍ଵମେ॒ଧଃ ॥ 16 ॥
ଜ୍ଯୋତି॑ଶ୍ଚୈ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ରା॒ଷ୍ଟ୍ର-ଞ୍ଚ॑ ସ॒ମୀଚୀ॑ ଦଧାତି ॥ ସ॒ହସ୍ର॑-ମ୍ଭଵନ୍ତି । ସ॒ହସ୍ର॑ ସମ୍ମିତ-ସ୍ସୁଵ॒ର୍ଗୋ ଲୋ॒କଃ । ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କସ୍ଯା॒-ଭିଜି॑ତ୍ଯୈ ॥
ଅପ॒ ଵା ଏ॒ତସ୍ମା॒ତ୍ତେଜ॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯ-ମ୍ପ॒ଶଵ॒-ଶ୍ଶ୍ରୀଃ କ୍ରା॑ମନ୍ତି । ଯୋ᳚-ଽଶ୍ଵମେ॒ଧେନ॒ ଯଜ॑ତେ ।
ଵସ॑ଵସ୍ତ୍ଵା-ଽଞ୍ଜନ୍ତୁ ଗାଯ॒ତ୍ରେଣ॒ ଛନ୍ଦ॒ସେତି॒ ମହି॑ଷ୍ଯ॒ଭ୍ଯ॑ନକ୍ତି । ତେଜୋ॒ ଵା ଆଜ୍ଯ᳚ମ୍ । ତେଜୋ॑ ଗାଯ॒ତ୍ରୀ । ତେଜ॑ସୈ॒ଵାସ୍ମୈ॒ ତେଜୋ-ଽଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ 17 ॥
ଅପ॒ ଵା ଏ॒ତସ୍ମା॒ତ୍ତେଜ॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯ-ମ୍ପ॒ଶଵ॒-ଶ୍ଶ୍ରୀଃ କ୍ରା॑ମନ୍ତି । ଯୋ᳚-ଽଶ୍ଵମେ॒ଧେନ॒ ଯଜ॑ତେ ।
ଵସ॑ଵସ୍ତ୍ଵା-ଽଞ୍ଜନ୍ତୁ ଗାଯ॒ତ୍ରେଣ॒ ଛନ୍ଦ॒ସେତି॒ ମହି॑ଷ୍ଯ॒ଭ୍ଯ॑ନକ୍ତି । ତେଜୋ॒ ଵା ଆଜ୍ଯ᳚ମ୍ । ତେଜୋ॑ ଗାଯ॒ତ୍ରୀ । ତେଜ॑ସୈ॒ଵାସ୍ମୈ॒ ତେଜୋ-ଽଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ 17 ॥
ରୁ॒ଦ୍ରାସ୍ତ୍ଵା᳚-ଽଞ୍ଜନ୍ତୁ॒ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁ॑ଭେନ॒ ଛନ୍ଦ॒ସେତି॑ ଵା॒ଵାତା᳚ । ତେଜୋ॒ ଵା ଆଜ୍ଯ᳚ମ୍ । ଇ॒ନ୍ଦ୍ରି॒ଯ-ନ୍ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁପ୍ । ତେଜ॑ସୈ॒ଵାସ୍ମା॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯମଵ॑ରୁନ୍ଧେ ।
ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯା-ସ୍ତ୍ଵା᳚-ଽଞ୍ଜନ୍ତୁ॒ ଜାଗ॑ତେନ॒ ଛନ୍ଦ॒ସେତି॑ ପରିଵୃ॒କ୍ତୀ । ତେଜୋ॒ ଵା ଆଜ୍ଯ᳚ମ୍ । ପ॒ଶଵୋ॒ ଜଗ॑ତୀ ।
ତେଜ॑ସୈ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ପ॒ଶୂନଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
ପତ୍ନ॑ଯୋ॒-ଽଭ୍ଯ॑ଞ୍ଜନ୍ତି । ଶ୍ରି॒ଯା ଵା ଏ॒ତ-ଦ୍ରୂ॒ପମ୍ ॥ 18 ॥
ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯା-ସ୍ତ୍ଵା᳚-ଽଞ୍ଜନ୍ତୁ॒ ଜାଗ॑ତେନ॒ ଛନ୍ଦ॒ସେତି॑ ପରିଵୃ॒କ୍ତୀ । ତେଜୋ॒ ଵା ଆଜ୍ଯ᳚ମ୍ । ପ॒ଶଵୋ॒ ଜଗ॑ତୀ ।
ତେଜ॑ସୈ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ପ॒ଶୂନଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
ପତ୍ନ॑ଯୋ॒-ଽଭ୍ଯ॑ଞ୍ଜନ୍ତି । ଶ୍ରି॒ଯା ଵା ଏ॒ତ-ଦ୍ରୂ॒ପମ୍ ॥ 18 ॥
ଯତ୍ପତ୍ନ॑ଯଃ । ଶ୍ରିଯ॑-ମେ॒ଵାସ୍ମି॒-ନ୍ତଦ୍ଦ॑ଧତି ।
ନାସ୍ମା॒ତ୍ତେଜ॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯ-ମ୍ପ॒ଶଵ॒-ଶ୍ଶ୍ରୀରପ॑କ୍ରାମନ୍ତି ॥
ଲାଜୀ(3)ଞ୍ଛାଚୀ(3)ନ୍. ଯଶୋ॑ ମ॒ମାଁ(4) ଇତ୍ଯତି॑ରିକ୍ତ॒-ମନ୍ନ॒ମଶ୍ଵା॑ଯୋ॒ ପାହ॑ରନ୍ତି ।
ପ୍ର॒ଜାମେ॒ଵାନ୍ନା॒ଦୀ-ଙ୍କୁ॑ର୍ଵତେ ॥
ଏ॒ତଦ୍ଦେ॑ଵା॒ ଅନ୍ନ॑ମତ୍ତୈ॒ତ-ଦନ୍ନ॑ମଦ୍ଧି ପ୍ରଜାପତ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ । ପ୍ର॒ଜାଯା॑ମେ॒ଵାନ୍ନାଦ୍ଯ॑-ନ୍ଦଧତେ ॥
ଯଦି॒ ନାଵ॒ଜିଘ୍ର᳚ତ୍ । ଅ॒ଗ୍ନିଃ ପ॒ଶୁରା॑ସୀ॒ଦିତ୍ଯଵ॑-ଘ୍ରାପଯେତ୍ । ଅଵ॑ ହୈ॒ଵ ଜି॑ଘ୍ରତି ॥
ଆକ୍ରାନ॑. ଵା॒ଜୀ କ୍ରମୈ॒ରତ୍ଯ॑-କ୍ରମୀଦ୍ଵା॒ଜୀ ଦ୍ଯୌସ୍ତେ॑ ପୃ॒ଷ୍ଠ-ମ୍ପୃ॑ଥି॒ଵୀ
ସ॒ଧସ୍ଥ॒ମିତ୍ଯଶ୍ଵ॒-ମନୁ॑ମନ୍ତ୍ରଯତେ ।
ଏ॒ଷାଂ-ଲୋଁ॒କାନା॑-ମ॒ଭିଜି॑ତ୍ଯୈ ॥
ସମି॑ଦ୍ଧୋ ଅ॒ଞ୍ଜନ୍କୃଦ॑ର-ମ୍ମତୀ॒ନା-ମିତ୍ଯଶ୍ଵ॑ସ୍ଯା॒ ପ୍ରିଯୋ॑ ଭଵନ୍ତି ସରୂପ॒ତ୍ଵାଯ॑ ॥ 19 ॥
ନାସ୍ମା॒ତ୍ତେଜ॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯ-ମ୍ପ॒ଶଵ॒-ଶ୍ଶ୍ରୀରପ॑କ୍ରାମନ୍ତି ॥
ଲାଜୀ(3)ଞ୍ଛାଚୀ(3)ନ୍. ଯଶୋ॑ ମ॒ମାଁ(4) ଇତ୍ଯତି॑ରିକ୍ତ॒-ମନ୍ନ॒ମଶ୍ଵା॑ଯୋ॒ ପାହ॑ରନ୍ତି ।
ପ୍ର॒ଜାମେ॒ଵାନ୍ନା॒ଦୀ-ଙ୍କୁ॑ର୍ଵତେ ॥
ଏ॒ତଦ୍ଦେ॑ଵା॒ ଅନ୍ନ॑ମତ୍ତୈ॒ତ-ଦନ୍ନ॑ମଦ୍ଧି ପ୍ରଜାପତ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ । ପ୍ର॒ଜାଯା॑ମେ॒ଵାନ୍ନାଦ୍ଯ॑-ନ୍ଦଧତେ ॥
ଯଦି॒ ନାଵ॒ଜିଘ୍ର᳚ତ୍ । ଅ॒ଗ୍ନିଃ ପ॒ଶୁରା॑ସୀ॒ଦିତ୍ଯଵ॑-ଘ୍ରାପଯେତ୍ । ଅଵ॑ ହୈ॒ଵ ଜି॑ଘ୍ରତି ॥
ଆକ୍ରାନ॑. ଵା॒ଜୀ କ୍ରମୈ॒ରତ୍ଯ॑-କ୍ରମୀଦ୍ଵା॒ଜୀ ଦ୍ଯୌସ୍ତେ॑ ପୃ॒ଷ୍ଠ-ମ୍ପୃ॑ଥି॒ଵୀ
ସ॒ଧସ୍ଥ॒ମିତ୍ଯଶ୍ଵ॒-ମନୁ॑ମନ୍ତ୍ରଯତେ ।
ଏ॒ଷାଂ-ଲୋଁ॒କାନା॑-ମ॒ଭିଜି॑ତ୍ଯୈ ॥
ସମି॑ଦ୍ଧୋ ଅ॒ଞ୍ଜନ୍କୃଦ॑ର-ମ୍ମତୀ॒ନା-ମିତ୍ଯଶ୍ଵ॑ସ୍ଯା॒ ପ୍ରିଯୋ॑ ଭଵନ୍ତି ସରୂପ॒ତ୍ଵାଯ॑ ॥ 19 ॥
(ପରି॑ତ॒ସ୍ଥୁଷ॒ ଇତ୍ଯା॑ହେ॒ - ମେ ଏ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ଯୁନକ୍ତ୍ଯ॒ - ଭିଜି॑ତ୍ଯୈ-ଭର-ନ୍ତ୍ଯଶ୍ଵମେ॒ଧୋ - ରୁ॑ନ୍ଧେ - ରୂ॒ପମ୍ - ଜି॑ଘ୍ରତି॒ ତ୍ରୀଣି॑ ଚ) (ଅ. 4)
ଅନୁଵାକଂ 5 - ବ୍ରହ୍ମୋଦ୍ଯନାମକଃ ହୋତୃବ୍ରାହ୍ମଣୋସ୍ସଂଵାଁଦଃ
ତେଜ॑ସା॒ ଵା ଏ॒ଷ ବ୍ର॑ହ୍ମଵର୍ଚ॒ସେନ॒ ଵ୍ଯୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯତେ । ଯୋ᳚-ଽଶ୍ଵମେ॒ଧେନ॒ ଯଜ॑ତେ ।
ହୋତା॑ ଚ ବ୍ର॒ହ୍ମା ଚ॑ ବ୍ର॒ହ୍ମୋଦ୍ଯଂ॑-ଵଁଦତଃ ।
ତେଜ॑ସା ଚୈ॒ଵୈନ॑-ମ୍ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସେନ॑ ଚ॒ ସମ॑ଦ୍ର୍ଧଯତଃ ॥ ଦ॒କ୍ଷି॒ଣ॒ତୋ ବ୍ର॒ହ୍ମା ଭ॑ଵତି ।
ଦ॒କ୍ଷି॒ଣ॒ତ ଆ॑ଯତନୋ॒ ଵୈ ବ୍ର॒ହ୍ମା । ବା॒ର୍॒ହ॒ସ୍ପ॒ତ୍ଯୋ ଵୈ ବ୍ର॒ହ୍ମା ।
ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵ॒ର୍ଚ॒ସମେ॒ଵାସ୍ଯ॑ ଦକ୍ଷିଣ॒ତୋ (ଦକ୍ଷି॒ଣତୋ) ଦ॑ଧାତି ।
ତସ୍ମା॒-ଦ୍ଦକ୍ଷି॒ଣୋ-ଽଦ୍ର୍ଧୋ᳚ ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସିତ॑ରଃ ॥
ଉ॒ତ୍ତ॒ର॒ତୋ ହୋତା॑ ଭଵତି ॥ 20 ॥
ଅନୁଵାକଂ 5 - ବ୍ରହ୍ମୋଦ୍ଯନାମକଃ ହୋତୃବ୍ରାହ୍ମଣୋସ୍ସଂଵାଁଦଃ
ତେଜ॑ସା॒ ଵା ଏ॒ଷ ବ୍ର॑ହ୍ମଵର୍ଚ॒ସେନ॒ ଵ୍ଯୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯତେ । ଯୋ᳚-ଽଶ୍ଵମେ॒ଧେନ॒ ଯଜ॑ତେ ।
ହୋତା॑ ଚ ବ୍ର॒ହ୍ମା ଚ॑ ବ୍ର॒ହ୍ମୋଦ୍ଯଂ॑-ଵଁଦତଃ ।
ତେଜ॑ସା ଚୈ॒ଵୈନ॑-ମ୍ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସେନ॑ ଚ॒ ସମ॑ଦ୍ର୍ଧଯତଃ ॥ ଦ॒କ୍ଷି॒ଣ॒ତୋ ବ୍ର॒ହ୍ମା ଭ॑ଵତି ।
ଦ॒କ୍ଷି॒ଣ॒ତ ଆ॑ଯତନୋ॒ ଵୈ ବ୍ର॒ହ୍ମା । ବା॒ର୍॒ହ॒ସ୍ପ॒ତ୍ଯୋ ଵୈ ବ୍ର॒ହ୍ମା ।
ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵ॒ର୍ଚ॒ସମେ॒ଵାସ୍ଯ॑ ଦକ୍ଷିଣ॒ତୋ (ଦକ୍ଷି॒ଣତୋ) ଦ॑ଧାତି ।
ତସ୍ମା॒-ଦ୍ଦକ୍ଷି॒ଣୋ-ଽଦ୍ର୍ଧୋ᳚ ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସିତ॑ରଃ ॥
ଉ॒ତ୍ତ॒ର॒ତୋ ହୋତା॑ ଭଵତି ॥ 20 ॥
ଉ॒ତ୍ତ॒ର॒ତ ଆ॑ଯତନୋ॒ ଵୈ ହୋତା᳚ । ଆ॒ଗ୍ନେ॒ଯୋ ଵୈ ହୋତା᳚ । ତେଜୋ॒ ଵା ଅ॒ଗ୍ନିଃ । ତେଜ॑ ଏ॒ଵାସ୍ଯୋ᳚ତ୍ତର॒ତୋ ଦ॑ଧାତି । ତସ୍ମା॒ଦୁତ୍ତ॒ରୋ-ଽଦ୍ର୍ଧ॑-ସ୍ତେଜ॒ସ୍ଵିତ॑ରଃ ॥
ଯୂପ॑ମ॒ଭିତୋ॑ ଵଦତଃ । ଯ॒ଜ॒ମା॒ନ॒ଦେ॒ଵ॒ତ୍ଯୋ॑ ଵୈ ଯୂପଃ॑ । ଯଜ॑ମାନମେ॒ଵ ତେଜ॑ସା ଚ ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସେନ॑ ଚ॒ ସମ॑ଦ୍ର୍ଧଯତଃ ॥
କିଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵି॑ଦାସୀତ୍-ପୂ॒ର୍ଵଚି॑ତ୍ତି॒-ରିତ୍ଯା॑ହ ।
ଦ୍ଯୌର୍ଵୈ ଵୃଷ୍ଟିଃ॑ ପୂ॒ର୍ଵଚି॑ତ୍ତିଃ ॥ 21 ॥
ଯୂପ॑ମ॒ଭିତୋ॑ ଵଦତଃ । ଯ॒ଜ॒ମା॒ନ॒ଦେ॒ଵ॒ତ୍ଯୋ॑ ଵୈ ଯୂପଃ॑ । ଯଜ॑ମାନମେ॒ଵ ତେଜ॑ସା ଚ ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସେନ॑ ଚ॒ ସମ॑ଦ୍ର୍ଧଯତଃ ॥
କିଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵି॑ଦାସୀତ୍-ପୂ॒ର୍ଵଚି॑ତ୍ତି॒-ରିତ୍ଯା॑ହ ।
ଦ୍ଯୌର୍ଵୈ ଵୃଷ୍ଟିଃ॑ ପୂ॒ର୍ଵଚି॑ତ୍ତିଃ ॥ 21 ॥
ଦିଵ॑ମେ॒ଵ ଵୃଷ୍ଟି॒ମଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ କିଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵି॑ଦାସୀ-ଦ୍ବୃ॒ହଦ୍ଵଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ । ଅଶ୍ଵୋ॒ ଵୈ ବୃ॒ହଦ୍ଵଯଃ॑ । ଅଶ୍ଵ॑ମେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ କିଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵି॑ଦାସୀତ୍-ପିଶଙ୍ଗି॒ଲେତ୍ଯା॑ହ । ରାତ୍ରି॒ର୍ଵୈ ପି॑ଶଙ୍ଗି॒ଲା ।
ରାତ୍ରି॑ମେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ କିଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵି॑ଦାସୀତ୍-ପିଲିପ୍ପି॒ଲେତ୍ଯା॑ହ । ଶ୍ରୀର୍ଵୈ ପି॑ଲିପ୍ପି॒ଲା । ଅ॒ନ୍ନାଦ୍ଯ॑ମେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ 22 ॥
ରାତ୍ରି॑ମେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ କିଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵି॑ଦାସୀତ୍-ପିଲିପ୍ପି॒ଲେତ୍ଯା॑ହ । ଶ୍ରୀର୍ଵୈ ପି॑ଲିପ୍ପି॒ଲା । ଅ॒ନ୍ନାଦ୍ଯ॑ମେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ 22 ॥
କ-ସ୍ସ୍ଵି॑ଦେକା॒କୀ ଚ॑ର॒ତୀତ୍ଯା॑ହ । ଅ॒ସୌ ଵା ଆ॑ଦି॒ତ୍ଯ ଏ॑କା॒କୀ ଚ॑ରତି । ତେଜ॑ ଏ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
କ ଉ॑ ସ୍ଵିଜ୍ଜାଯତେ॒ ପୁନ॒ରିତ୍ଯା॑ହ ।
ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମା॒ ଵୈ ଜା॑ଯତେ॒ ପୁନଃ॑ ।
ଆଯୁ॑ରେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
କିଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵି॑ଦ୍ଧି॒ମସ୍ଯ॑ ଭେଷ॒ଜମିତ୍ଯା॑ହ ।
ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵୈ ହି॒ମସ୍ଯ॑ ଭେଷ॒ଜମ୍ । ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵ॒ର୍ଚ॒ସମେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
କିଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵି॑ଦା॒-ଵପ॑ନ-ମ୍ମ॒ହଦିତ୍ଯା॑ହ ॥ 23 ॥
କ ଉ॑ ସ୍ଵିଜ୍ଜାଯତେ॒ ପୁନ॒ରିତ୍ଯା॑ହ ।
ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମା॒ ଵୈ ଜା॑ଯତେ॒ ପୁନଃ॑ ।
ଆଯୁ॑ରେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
କିଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵି॑ଦ୍ଧି॒ମସ୍ଯ॑ ଭେଷ॒ଜମିତ୍ଯା॑ହ ।
ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵୈ ହି॒ମସ୍ଯ॑ ଭେଷ॒ଜମ୍ । ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵ॒ର୍ଚ॒ସମେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
କିଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵି॑ଦା॒-ଵପ॑ନ-ମ୍ମ॒ହଦିତ୍ଯା॑ହ ॥ 23 ॥
ଅ॒ଯଂ-ଵୈଁ ଲୋ॒କ ଆ॒ଵପ॑ନ-ମ୍ମ॒ହତ୍ ।
ଅ॒ସ୍ମିନ୍ନେ॒ଵ ଲୋ॒କେ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି ॥
ପୃ॒ଚ୍ଛାମି॑ ତ୍ଵା॒ ପର॒ମନ୍ତ॑-ମ୍ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ଇତ୍ଯା॑ହ । ଵେଦି॒ର୍ଵୈ ପରୋ-ଽନ୍ତଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯାଃ ।
ଵେଦି॑ମେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ପୃ॒ଚ୍ଛାମି॑ ତ୍ଵା॒ ଭୁଵ॑ନସ୍ଯ॒ ନାଭି॒ମିତ୍ଯା॑ହ ।
ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଵୈ ଭୁଵ॑ନସ୍ଯ॒ ନାଭିଃ॑ । ଯ॒ଜ୍ଞମେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
ପୃ॒ଚ୍ଛାମି॑ ତ୍ଵା॒ ଵୃଷ୍ଣୋ॒ ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ରେତ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ।
ସୋମୋ॒ ଵୈ ଵୃଷ୍ଣୋ॒ ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ରେତଃ॑ । ସୋ॒ମ॒ପୀ॒ଥ-ମେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
ପୃ॒ଚ୍ଛାମି॑ ଵା॒ଚଃ ପ॑ର॒ମଂ-ଵ୍ଯୋଁ॑ମେତ୍ଯା॑ହ । ବ୍ରହ୍ମ॒ ଵୈ ଵା॒ଚଃ ପ॑ର॒ମଂ-ଵ୍ଯୋଁ॑ମ ।
ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵ॒ର୍ଚ॒ସ-ମେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ 24 ॥
ଅ॒ସ୍ମିନ୍ନେ॒ଵ ଲୋ॒କେ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି ॥
ପୃ॒ଚ୍ଛାମି॑ ତ୍ଵା॒ ପର॒ମନ୍ତ॑-ମ୍ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ଇତ୍ଯା॑ହ । ଵେଦି॒ର୍ଵୈ ପରୋ-ଽନ୍ତଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯାଃ ।
ଵେଦି॑ମେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ପୃ॒ଚ୍ଛାମି॑ ତ୍ଵା॒ ଭୁଵ॑ନସ୍ଯ॒ ନାଭି॒ମିତ୍ଯା॑ହ ।
ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଵୈ ଭୁଵ॑ନସ୍ଯ॒ ନାଭିଃ॑ । ଯ॒ଜ୍ଞମେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
ପୃ॒ଚ୍ଛାମି॑ ତ୍ଵା॒ ଵୃଷ୍ଣୋ॒ ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ରେତ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ।
ସୋମୋ॒ ଵୈ ଵୃଷ୍ଣୋ॒ ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ରେତଃ॑ । ସୋ॒ମ॒ପୀ॒ଥ-ମେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
ପୃ॒ଚ୍ଛାମି॑ ଵା॒ଚଃ ପ॑ର॒ମଂ-ଵ୍ଯୋଁ॑ମେତ୍ଯା॑ହ । ବ୍ରହ୍ମ॒ ଵୈ ଵା॒ଚଃ ପ॑ର॒ମଂ-ଵ୍ଯୋଁ॑ମ ।
ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵ॒ର୍ଚ॒ସ-ମେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ 24 ॥
(ହୋତା॑ ଭଵତି॒ - ଵୈ ଵୃଷ୍ଟିଃ॑ ପୂ॒ର୍ଵଚି॑ତ୍ତି - ର॒ନ୍ନାଦ୍ଯ॑ମେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ - ମ॒ହଦିତ୍ଯା॑ହ॒ - ସୋମୋ॒ ଵୈ ଵୃଷ୍ଣୋ॒ ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ରେତ॑ଶ୍ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ଅ. 5)
ଅନୁଵାକଂ 6 - ଅଶ୍ଵସ୍ଯ ମୃତୋପଚାର-ସ୍ସଞ୍ଜ୍ଞପନପ୍ରକାରଃ
ଅପ॒ ଵା ଏ॒ତସ୍ମା᳚-ତ୍ପ୍ରା॒ଣାଃ କ୍ରା॑ମନ୍ତି । ଯୋ᳚-ଽଶ୍ଵମେ॒ଧେନ॒ ଯଜ॑ତେ ।
ପ୍ରା॒ଣାଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ଵ୍ଯା॒ନାଯ॒ ସ୍ଵାହେତି॑ ସଞ୍ଜ୍ଞ॒ପ୍ଯମା॑ନ॒ ଆହୁ॑ତୀ-ର୍ଜୁହୋତି ।
ପ୍ରା॒ଣାନେ॒ଵାସ୍ମି॑ନ୍ଦଧାତି । ନାସ୍ମା᳚ତ୍ପ୍ରା॒ଣା ଅପ॑କ୍ରାମନ୍ତି ॥ ଅଵ॑ନ୍ତୀଃ॒-ସ୍ଥାଵ॑ନ୍ତୀ-ସ୍ତ୍ଵା-ଽଵନ୍ତୁ । ପ୍ରି॒ଯ-ନ୍ତ୍ଵା᳚ ପ୍ରି॒ଯାଣା᳚ମ୍ । ଵର୍ଷି॑ଷ୍ଠ॒ମାପ୍ଯାନାମ୍ । ନି॒ଧୀ॒ନା-ନ୍ତ୍ଵା॑ ନିଧି॒ପତିଗ୍ଂ॑ ହଵାମହେ
ଵସୋମ॒-ମେତ୍ଯା॑ହ ।
ଅପୈ॒ଵାସ୍ମୈ॒ ତଦ୍ଧ୍ନୁ॑ଵତେ ॥ 25 ॥
ଅନୁଵାକଂ 6 - ଅଶ୍ଵସ୍ଯ ମୃତୋପଚାର-ସ୍ସଞ୍ଜ୍ଞପନପ୍ରକାରଃ
ଅପ॒ ଵା ଏ॒ତସ୍ମା᳚-ତ୍ପ୍ରା॒ଣାଃ କ୍ରା॑ମନ୍ତି । ଯୋ᳚-ଽଶ୍ଵମେ॒ଧେନ॒ ଯଜ॑ତେ ।
ପ୍ରା॒ଣାଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ଵ୍ଯା॒ନାଯ॒ ସ୍ଵାହେତି॑ ସଞ୍ଜ୍ଞ॒ପ୍ଯମା॑ନ॒ ଆହୁ॑ତୀ-ର୍ଜୁହୋତି ।
ପ୍ରା॒ଣାନେ॒ଵାସ୍ମି॑ନ୍ଦଧାତି । ନାସ୍ମା᳚ତ୍ପ୍ରା॒ଣା ଅପ॑କ୍ରାମନ୍ତି ॥ ଅଵ॑ନ୍ତୀଃ॒-ସ୍ଥାଵ॑ନ୍ତୀ-ସ୍ତ୍ଵା-ଽଵନ୍ତୁ । ପ୍ରି॒ଯ-ନ୍ତ୍ଵା᳚ ପ୍ରି॒ଯାଣା᳚ମ୍ । ଵର୍ଷି॑ଷ୍ଠ॒ମାପ୍ଯାନାମ୍ । ନି॒ଧୀ॒ନା-ନ୍ତ୍ଵା॑ ନିଧି॒ପତିଗ୍ଂ॑ ହଵାମହେ
ଵସୋମ॒-ମେତ୍ଯା॑ହ ।
ଅପୈ॒ଵାସ୍ମୈ॒ ତଦ୍ଧ୍ନୁ॑ଵତେ ॥ 25 ॥
ଅଥୋ॑ ଧୁ॒ଵନ୍ତ୍ଯେ॒ଵୈନ᳚ମ୍ । ଅଥୋ॒ ନ୍ଯେ॑ଵାସ୍ମୈ᳚ ହ୍ନୁଵତେ ॥ ତ୍ରିଃ ପରି॑ଯନ୍ତି । ତ୍ରଯ॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାଃ । ଏ॒ଭ୍ଯ ଏ॒ଵୈନଂ॑-ଲୋଁ॒କେଭ୍ଯୋ॑ ଧୁଵତେ ॥ ତ୍ରିଃ ପୁନଃ॒ ପରି॑ଯନ୍ତି । ଷଟ୍-ଥ୍ସମ୍ପ॑ଦ୍ଯନ୍ତେ । ଷଡ୍ଵା ଋ॒ତଵଃ॑ ।
ଋ॒ତୁଭି॑ରେ॒ଵୈନ॑-ନ୍ଧୁଵତେ ॥ ଅପ॒ ଵା ଏ॒ତେଭ୍ଯଃ॑ ପ୍ରା॒ଣାଃ କ୍ରା॑ମନ୍ତି ॥ 26 ॥
ଋ॒ତୁଭି॑ରେ॒ଵୈନ॑-ନ୍ଧୁଵତେ ॥ ଅପ॒ ଵା ଏ॒ତେଭ୍ଯଃ॑ ପ୍ରା॒ଣାଃ କ୍ରା॑ମନ୍ତି ॥ 26 ॥
ଯେ ଯ॒ଜ୍ଞେ ଧୁଵ॑ନ-ନ୍ତ॒ନ୍ଵତେ᳚ । ନ॒ଵ॒କୃତ୍ଵଃ॒ ପରି॑ଯନ୍ତି । ନଵ॒ ଵୈ ପୁରୁ॑ଷେ ପ୍ରା॒ଣାଃ ।
ପ୍ରା॒ଣାନେ॒ଵାତ୍ମନ୍ଦ॑ଧତେ । ନୈଭ୍ଯଃ॑ ପ୍ରା॒ଣା ଅପ॑କ୍ରାମନ୍ତି ॥ ଅମ୍ବେ॒ ଅମ୍ବା॒ଲ୍ଯମ୍ବି॑କ॒ ଇତି॒ ପତ୍ନୀ॑ମୁ॒ଦାନ॑ଯତି । ଅହ୍ଵ॑ତୈ॒ଵୈନା᳚ମ୍ ॥
ସୁଭ॑ଗେ॒ କାମ୍ପୀ॑ଲ-ଵାସି॒ନୀତ୍ଯା॑ହ । ତପ॑ ଏ॒ଵୈନା॒-ମୁପ॑ନଯତି ॥ ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗେ ଲୋ॒କେ ସମ୍ପ୍ରୋର୍ଣ୍ଵା॑ଥା॒-ମିତ୍ଯା॑ହ ॥ 27 ॥
ପ୍ରା॒ଣାନେ॒ଵାତ୍ମନ୍ଦ॑ଧତେ । ନୈଭ୍ଯଃ॑ ପ୍ରା॒ଣା ଅପ॑କ୍ରାମନ୍ତି ॥ ଅମ୍ବେ॒ ଅମ୍ବା॒ଲ୍ଯମ୍ବି॑କ॒ ଇତି॒ ପତ୍ନୀ॑ମୁ॒ଦାନ॑ଯତି । ଅହ୍ଵ॑ତୈ॒ଵୈନା᳚ମ୍ ॥
ସୁଭ॑ଗେ॒ କାମ୍ପୀ॑ଲ-ଵାସି॒ନୀତ୍ଯା॑ହ । ତପ॑ ଏ॒ଵୈନା॒-ମୁପ॑ନଯତି ॥ ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗେ ଲୋ॒କେ ସମ୍ପ୍ରୋର୍ଣ୍ଵା॑ଥା॒-ମିତ୍ଯା॑ହ ॥ 27 ॥
ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗମେ॒ଵୈନାଂ᳚-ଲୋଁ॒କ-ଙ୍ଗ॑ମଯତି ॥
ଆ-ଽହମ॑ଜାନି ଗର୍ଭ॒ଧମା ତ୍ଵମ॑ଜାସି ଗର୍ଭ॒ଧମିତ୍ଯା॑ହ । ପ୍ର॒ଜା ଵୈ ପ॒ଶଵୋ॒ ଗର୍ଭଃ॑ । ପ୍ର॒ଜାମେ॒ଵ ପ॒ଶୂନା॒ତ୍ମନ୍ଧ॑ତ୍ତେ ॥
ଦେ॒ଵା ଵା ଅ॑ଶ୍ଵମେ॒ଧେ ପଵ॑ମାନେ । ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ନ୍ନ ପ୍ରାଜା॑ନନ୍ନ୍ । ତମଶ୍ଵଃ॒ ପ୍ରାଜା॑ନାତ୍ । ଯଥ୍ସୂ॒ଚୀଭି॑-ରସିପ॒ଥା-ନ୍କ॒ଲ୍ପଯ॑ନ୍ତି ।
ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କସ୍ଯ॒ ପ୍ରଜ୍ଞା᳚ତ୍ଯୈ ॥ ଗା॒ଯ॒ତ୍ରୀ ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁବ୍ଜଗ॒ତୀତ୍ଯା॑ହ ॥ 28 ॥
ଆ-ଽହମ॑ଜାନି ଗର୍ଭ॒ଧମା ତ୍ଵମ॑ଜାସି ଗର୍ଭ॒ଧମିତ୍ଯା॑ହ । ପ୍ର॒ଜା ଵୈ ପ॒ଶଵୋ॒ ଗର୍ଭଃ॑ । ପ୍ର॒ଜାମେ॒ଵ ପ॒ଶୂନା॒ତ୍ମନ୍ଧ॑ତ୍ତେ ॥
ଦେ॒ଵା ଵା ଅ॑ଶ୍ଵମେ॒ଧେ ପଵ॑ମାନେ । ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ନ୍ନ ପ୍ରାଜା॑ନନ୍ନ୍ । ତମଶ୍ଵଃ॒ ପ୍ରାଜା॑ନାତ୍ । ଯଥ୍ସୂ॒ଚୀଭି॑-ରସିପ॒ଥା-ନ୍କ॒ଲ୍ପଯ॑ନ୍ତି ।
ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କସ୍ଯ॒ ପ୍ରଜ୍ଞା᳚ତ୍ଯୈ ॥ ଗା॒ଯ॒ତ୍ରୀ ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁବ୍ଜଗ॒ତୀତ୍ଯା॑ହ ॥ 28 ॥
ଯ॒ଥା॒ ଯ॒ଜୁରେ॒ଵୈତତ୍ ॥ ତ୍ର॒ଯ୍ଯ-ସ୍ସୂ॒ଚ୍ଯୋ॑ ଭଵନ୍ତି ।
ଅ॒ଯ॒ସ୍ମଯ୍ଯୋ॑ ରଜ॒ତା ହରି॑ଣ୍ଯଃ । ଅ॒ସ୍ଯ ଵୈ ଲୋ॒କସ୍ଯ॑ ରୂ॒ପମ॑ଯ॒ସ୍ମଯ୍ଯଃ॑ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷସ୍ଯ ରଜ॒ତାଃ । ଦି॒ଵୋ ହରି॑ଣ୍ଯଃ । ଦିଶୋ॒ ଵା ଅ॑ଯ॒ସ୍ମଯ୍ଯଃ॑ ।
ଅ॒ଵା॒ନ୍ତ॒ର॒ଦି॒ଶା ର॑ଜ॒ତାଃ । ଊ॒ଦ୍ର୍ଧ୍ଵା ହରି॑ଣ୍ଯଃ ।
ଦିଶ॑ ଏ॒ଵାସ୍ମୈ॑ କଲ୍ପଯତି ॥
କସ୍ତ୍ଵା᳚-ଛ୍ଯତି॒ କସ୍ତ୍ଵା॒ ଵିଶା॒ସ୍ତୀ-ତ୍ଯା॒ହା ହିଗ୍ଂ॑ସାଯୈ ॥ 29 ॥
ଅ॒ଯ॒ସ୍ମଯ୍ଯୋ॑ ରଜ॒ତା ହରି॑ଣ୍ଯଃ । ଅ॒ସ୍ଯ ଵୈ ଲୋ॒କସ୍ଯ॑ ରୂ॒ପମ॑ଯ॒ସ୍ମଯ୍ଯଃ॑ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷସ୍ଯ ରଜ॒ତାଃ । ଦି॒ଵୋ ହରି॑ଣ୍ଯଃ । ଦିଶୋ॒ ଵା ଅ॑ଯ॒ସ୍ମଯ୍ଯଃ॑ ।
ଅ॒ଵା॒ନ୍ତ॒ର॒ଦି॒ଶା ର॑ଜ॒ତାଃ । ଊ॒ଦ୍ର୍ଧ୍ଵା ହରି॑ଣ୍ଯଃ ।
ଦିଶ॑ ଏ॒ଵାସ୍ମୈ॑ କଲ୍ପଯତି ॥
କସ୍ତ୍ଵା᳚-ଛ୍ଯତି॒ କସ୍ତ୍ଵା॒ ଵିଶା॒ସ୍ତୀ-ତ୍ଯା॒ହା ହିଗ୍ଂ॑ସାଯୈ ॥ 29 ॥
(ହ୍ନୁ॒ଵ॒ତେ॒-କ୍ରା॒ମ॒-ନ୍ତ୍ଯୂ॒ର୍ଣ୍ଵା॒ଥା॒ମିତ୍ଯା॑ହ॒-ଜଗ॒ତୀତ୍ଯା॑ହ-କଲ୍ପଯ॒ତ୍ଯେକ॑-ଞ୍ଚ) (ଅ. 6)
ଅନୁଵାକଂ 7 - ତତ୍ର ମନ୍ତ୍ରାଃ
ଅପ॒ ଵା ଏ॒ତସ୍ମା॒ଚ୍ଛ୍ରୀ ରା॒ଷ୍ଟ୍ର-ଙ୍କ୍ରା॑ମତି । ଯୋ᳚-ଽଶ୍ଵମେ॒ଧେନ॒ ଯଜ॑ତେ ।
ଊ॒ଦ୍ର୍ଧ୍ଵାମେ॑ନା॒-ମୁଚ୍ଛ୍ର॑ଯତା॒-ଦିତ୍ଯା॑ହ ।
ଶ୍ରୀର୍ଵୈ ରା॒ଷ୍ଟ୍ରମ॑ଶ୍ଵମେ॒ଧଃ ।
ଶ୍ରିଯ॑ମେ॒ଵାସ୍ମ॑ ରା॒ଷ୍ଟ୍ରମୂ॒ଦ୍ର୍ଧ୍ଵ-ମୁଚ୍ଛ୍ର॑ଯତି ॥ ଵେ॒ଣୁ॒ଭା॒ର-ଙ୍ଗି॒ରାଵି॒-ଵେତ୍ଯା॑ହ ।
ରା॒ଷ୍ଟ୍ରଂ-ଵୈଁ ଭା॒ରଃ । ରା॒ଷ୍ଟ୍ରମେ॒ଵାସ୍ମୈ॒ ପର୍ଯୂ॑ହତି ॥ ଅଥା᳚ସ୍ଯା॒ ମଦ୍ଧ୍ଯ॑ମେଧତା॒-ମିତ୍ଯା॑ହ । ଶ୍ରୀର୍ଵୈ ରା॒ଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ॒ ମଦ୍ଧ୍ଯ᳚ମ୍ ॥ 30 ॥
ଅନୁଵାକଂ 7 - ତତ୍ର ମନ୍ତ୍ରାଃ
ଅପ॒ ଵା ଏ॒ତସ୍ମା॒ଚ୍ଛ୍ରୀ ରା॒ଷ୍ଟ୍ର-ଙ୍କ୍ରା॑ମତି । ଯୋ᳚-ଽଶ୍ଵମେ॒ଧେନ॒ ଯଜ॑ତେ ।
ଊ॒ଦ୍ର୍ଧ୍ଵାମେ॑ନା॒-ମୁଚ୍ଛ୍ର॑ଯତା॒-ଦିତ୍ଯା॑ହ ।
ଶ୍ରୀର୍ଵୈ ରା॒ଷ୍ଟ୍ରମ॑ଶ୍ଵମେ॒ଧଃ ।
ଶ୍ରିଯ॑ମେ॒ଵାସ୍ମ॑ ରା॒ଷ୍ଟ୍ରମୂ॒ଦ୍ର୍ଧ୍ଵ-ମୁଚ୍ଛ୍ର॑ଯତି ॥ ଵେ॒ଣୁ॒ଭା॒ର-ଙ୍ଗି॒ରାଵି॒-ଵେତ୍ଯା॑ହ ।
ରା॒ଷ୍ଟ୍ରଂ-ଵୈଁ ଭା॒ରଃ । ରା॒ଷ୍ଟ୍ରମେ॒ଵାସ୍ମୈ॒ ପର୍ଯୂ॑ହତି ॥ ଅଥା᳚ସ୍ଯା॒ ମଦ୍ଧ୍ଯ॑ମେଧତା॒-ମିତ୍ଯା॑ହ । ଶ୍ରୀର୍ଵୈ ରା॒ଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ॒ ମଦ୍ଧ୍ଯ᳚ମ୍ ॥ 30 ॥
ଶ୍ରିଯ॑ମେ॒ଵା-ଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ଶୀ॒ତେ ଵାତେ॑ ପୁ॒ନନ୍ନି॒-ଵେତ୍ଯା॑ହ । କ୍ଷେମୋ॒ ଵୈ ରା॒ଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ॑ ଶୀ॒ତୋ ଵାତଃ॑ । କ୍ଷେମ॑ମେ॒ଵା-ଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ଯଦ୍ଧ॑ରି॒ଣୀ ଯଵ॒ମତ୍ତୀତ୍ଯା॑ହ । ଵିଡ୍ଵୈ ହ॑ରି॒ଣୀ । ରା॒ଷ୍ଟ୍ରଂ-ଯଁଵଃ॑ । ଵିଶ॑-ଞ୍ଚୈ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ରା॒ଷ୍ଟ୍ର-ଞ୍ଚ॑ ସ॒ମୀଚୀ॑ ଦଧାତି ॥
ନ ପୁ॒ଷ୍ଟ-ମ୍ପ॒ଶୁ ମ॑ନ୍ଯତ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ।
ତସ୍ମା॒-ଦ୍ରାଜା॑ ପ॒ଶୂନ୍ନ ପୁଷ୍ଯ॑ତି ॥ 31 ॥
ନ ପୁ॒ଷ୍ଟ-ମ୍ପ॒ଶୁ ମ॑ନ୍ଯତ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ।
ତସ୍ମା॒-ଦ୍ରାଜା॑ ପ॒ଶୂନ୍ନ ପୁଷ୍ଯ॑ତି ॥ 31 ॥
ଶୂ॒ଦ୍ରା ଯଦର୍ଯ॑ଜାରା॒ ନ ପୋଷା॑ଯ ଧନାଯ॒ତୀତ୍ଯା॑ହ ।
ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଵୈଶୀପୁ॒ତ୍ର-ନ୍ନାଭିଷି॑ଞ୍ଚନ୍ତେ ॥ ଇ॒ଯଂ-ଯଁ॒କା ଶ॑କୁନ୍ତି॒କେତ୍ଯା॑ହ । ଵିଡ୍ଵୈ ଶ॑କୁନ୍ତି॒କା । ରା॒ଷ୍ଟ୍ରମ॑ଶ୍ଵମେ॒ଧଃ । ଵିଶ॑-ଞ୍ଚୈ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ରା॒ଷ୍ଟ୍ର-ଞ୍ଚ॑ ସ॒ମୀଚୀ॑ ଦଧାତି ॥
ଆ॒ହଲ॒ମିତି॒ ସର୍ପ॒ତୀତ୍ଯା॑ହ । ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ରା॒ଷ୍ଟ୍ରାଯ॒ ଵିଶଃ॑ ସର୍ପନ୍ତି ॥ ଆହ॑ତ-ଙ୍ଗ॒ଭେ ପସ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ । ଵିଡ୍ଵୈ ଗଭଃ॑ ॥ 32 ॥
ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଵୈଶୀପୁ॒ତ୍ର-ନ୍ନାଭିଷି॑ଞ୍ଚନ୍ତେ ॥ ଇ॒ଯଂ-ଯଁ॒କା ଶ॑କୁନ୍ତି॒କେତ୍ଯା॑ହ । ଵିଡ୍ଵୈ ଶ॑କୁନ୍ତି॒କା । ରା॒ଷ୍ଟ୍ରମ॑ଶ୍ଵମେ॒ଧଃ । ଵିଶ॑-ଞ୍ଚୈ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ରା॒ଷ୍ଟ୍ର-ଞ୍ଚ॑ ସ॒ମୀଚୀ॑ ଦଧାତି ॥
ଆ॒ହଲ॒ମିତି॒ ସର୍ପ॒ତୀତ୍ଯା॑ହ । ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ରା॒ଷ୍ଟ୍ରାଯ॒ ଵିଶଃ॑ ସର୍ପନ୍ତି ॥ ଆହ॑ତ-ଙ୍ଗ॒ଭେ ପସ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ । ଵିଡ୍ଵୈ ଗଭଃ॑ ॥ 32 ॥
ରା॒ଷ୍ଟ୍ର-ମ୍ପସଃ॑ । ରା॒ଷ୍ଟ୍ରମ॒ଵ ଵି॒ଶ୍ଯାହ॑ନ୍ତି । ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ରା॒ଷ୍ଟ୍ରଂ-ଵିଁଶ॒-ଙ୍ଘାତୁ॑କମ୍ ॥
ମା॒ତା ଚ॑ ତେ ପି॒ତା ଚ॑ ତ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ । ଇ॒ଯଂ-ଵୈଁ ମା॒ତା । ଅ॒ସୌ ପି॒ତା । ଆ॒ଭ୍ଯାମେ॒ଵୈନ॒-ମ୍ପରି॑ଦଦାତି ॥
ଅଗ୍ରଂ॑-ଵୃଁ॒କ୍ଷସ୍ଯ॑ ରୋହତ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ।
ଶ୍ରୀର୍ଵୈ ଵ॒କ୍ଷସ୍ଯାଗ୍ର᳚ମ୍ । ଶ୍ରିଯ॑ମେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ 33 ॥
ମା॒ତା ଚ॑ ତେ ପି॒ତା ଚ॑ ତ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ । ଇ॒ଯଂ-ଵୈଁ ମା॒ତା । ଅ॒ସୌ ପି॒ତା । ଆ॒ଭ୍ଯାମେ॒ଵୈନ॒-ମ୍ପରି॑ଦଦାତି ॥
ଅଗ୍ରଂ॑-ଵୃଁ॒କ୍ଷସ୍ଯ॑ ରୋହତ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ।
ଶ୍ରୀର୍ଵୈ ଵ॒କ୍ଷସ୍ଯାଗ୍ର᳚ମ୍ । ଶ୍ରିଯ॑ମେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ 33 ॥
ପ୍ରସୁ॑ଲା॒ମୀତି॑ ତେ ପି॒ତା ଗ॒ଭେ ମୁ॒ଷ୍ଟିମ॑ତଗ୍ଂସଯ॒-ଦିତ୍ଯା॑ହ । ଵିଡ୍ଵୈ ଗଭଃ॑ । ରା॒ଷ୍ଟ୍ର-ମ୍ମୁ॒ଷ୍ଟିଃ । ରା॒ଷ୍ଟ୍ରମେ॒ଵ ଵି॒ଶ୍ଯାହ॑ନ୍ତି । ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ରା॒ଷ୍ଟ୍ରଂ-ଵିଁଶ॒-ଙ୍ଘାତୁ॑କମ୍ ॥ ଅପ॒ ଵା ଏ॒ତେଭ୍ଯଃ॑ ପ୍ରା॒ଣାଃ କ୍ରା॑ମନ୍ତି । ଯେ ଯ॒ଜ୍ଞେ-ଽପୂ॑ତଂ॒-ଵଁଦ॑ନ୍ତି ।
ଦ॒ଧି॒କ୍ରାଵ୍.ଣ୍ଣୋ॑ ଅକାରିଷ॒ମିତି॑ ସୁରଭି॒-ମତୀ॒ମୃଚଂ॑-ଵଁଦନ୍ତି ।
ପ୍ରା॒ଣା ଵୈ ସୁ॑ର॒ଭଯଃ॑ । ପ୍ରା॒ଣାନେ॒ଵାତ୍ମନ୍ଦ॑ଧତେ । ନୈଭ୍ଯଃ॑ ପ୍ରା॒ଣା ଅପ॑କ୍ରାମନ୍ତି ॥
ଆପୋ॒ ହିଷ୍ଠା ମ॑ଯୋ॒ଭୁଵ॒ ଇତ୍ଯ॒ଦ୍ଭିର୍ମା᳚ର୍ଜଯନ୍ତେ । ଆପୋ॒ ଵୈ ସର୍ଵା॑ ଦେ॒ଵତାଃ᳚ ।
ଦେ॒ଵତା॑ଭିରେ॒-ଵାତ୍ମାନ॑-ମ୍ପଵଯନ୍ତେ ॥ 34 ॥
ଦ॒ଧି॒କ୍ରାଵ୍.ଣ୍ଣୋ॑ ଅକାରିଷ॒ମିତି॑ ସୁରଭି॒-ମତୀ॒ମୃଚଂ॑-ଵଁଦନ୍ତି ।
ପ୍ରା॒ଣା ଵୈ ସୁ॑ର॒ଭଯଃ॑ । ପ୍ରା॒ଣାନେ॒ଵାତ୍ମନ୍ଦ॑ଧତେ । ନୈଭ୍ଯଃ॑ ପ୍ରା॒ଣା ଅପ॑କ୍ରାମନ୍ତି ॥
ଆପୋ॒ ହିଷ୍ଠା ମ॑ଯୋ॒ଭୁଵ॒ ଇତ୍ଯ॒ଦ୍ଭିର୍ମା᳚ର୍ଜଯନ୍ତେ । ଆପୋ॒ ଵୈ ସର୍ଵା॑ ଦେ॒ଵତାଃ᳚ ।
ଦେ॒ଵତା॑ଭିରେ॒-ଵାତ୍ମାନ॑-ମ୍ପଵଯନ୍ତେ ॥ 34 ॥
(ରା॒ଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ॒ ମଦ୍ଧ୍ଯ॒ମ୍ - ପୁଷ୍ଯ॑ତି॒ - ଗଭୋ॑ - ରୁନ୍ଧେ - ଦଧତେ ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ଅ. 7)
ଅନୁଵାକଂ 8 - ଅଶ୍ଵମେଧସ୍ଯ ତତ୍ପଶୂନା-ଞ୍ଚ ପ୍ରଶଂସା
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ର॒ଜା-ସ୍ସୃ॒ଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରେ॒ଣା-ଽନୁ॒ ପ୍ରାଵି॑ଶତ୍ । ତାଭ୍ଯଃ॒ ପୁନ॒-ସ୍ସମ୍ଭ॑ଵିତୁ॒-ନ୍ନାଶ॑କ୍ନୋତ୍ । ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀତ୍ । ଋ॒ଦ୍ଧ୍ନଵ॒ଦିଥ୍ସଃ । ଯୋ ମେ॒ତଃ ପୁନଃ॑ ସ॒ଭଂର॒ଦିତି॑ । ତ-ନ୍ଦେ॒ଵା ଅ॑ଶ୍ଵମେ॒ଧେନୈ॒ଵ ସମ॑ଭରନ୍ନ୍ । ତତୋ॒ ଵୈ ତ ଆ᳚ଦ୍ର୍ଧ୍ନୁଵନ୍ନ । ଯୋ᳚-ଽଶ୍ଵମେ॒ଧେନ॒ ଯଜ॑ତେ ।
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିମେ॒ଵ ସମ୍ଭ॑ରତ୍ଯୃ॒ଦ୍ଧ୍ନୋତି॑ ॥ ପୁରୁ॑ଷ॒ମାଲ॑ଭତେ ॥ 35 ॥
ଅନୁଵାକଂ 8 - ଅଶ୍ଵମେଧସ୍ଯ ତତ୍ପଶୂନା-ଞ୍ଚ ପ୍ରଶଂସା
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ର॒ଜା-ସ୍ସୃ॒ଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରେ॒ଣା-ଽନୁ॒ ପ୍ରାଵି॑ଶତ୍ । ତାଭ୍ଯଃ॒ ପୁନ॒-ସ୍ସମ୍ଭ॑ଵିତୁ॒-ନ୍ନାଶ॑କ୍ନୋତ୍ । ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀତ୍ । ଋ॒ଦ୍ଧ୍ନଵ॒ଦିଥ୍ସଃ । ଯୋ ମେ॒ତଃ ପୁନଃ॑ ସ॒ଭଂର॒ଦିତି॑ । ତ-ନ୍ଦେ॒ଵା ଅ॑ଶ୍ଵମେ॒ଧେନୈ॒ଵ ସମ॑ଭରନ୍ନ୍ । ତତୋ॒ ଵୈ ତ ଆ᳚ଦ୍ର୍ଧ୍ନୁଵନ୍ନ । ଯୋ᳚-ଽଶ୍ଵମେ॒ଧେନ॒ ଯଜ॑ତେ ।
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିମେ॒ଵ ସମ୍ଭ॑ରତ୍ଯୃ॒ଦ୍ଧ୍ନୋତି॑ ॥ ପୁରୁ॑ଷ॒ମାଲ॑ଭତେ ॥ 35 ॥
ଵୈ॒ରା॒ଜୋ ଵୈ ପୁରୁ॑ଷଃ । ଵି॒ରାଜ॑-ମେ॒ଵାଲ॑ଭତେ । ଅଥୋ॒ ଅନ୍ନଂ॒-ଵୈଁ ଵି॒ରାଟ୍ । ଅନ୍ନ॑ମେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ଅଶ୍ଵ॒ମାଲ॑ଭତେ । ପ୍ରା॒ଜା॒ପ॒ତ୍ଯୋ ଵା ଅଶ୍ଵଃ॑ ।
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ମେ॒ଵାଲ॑ଭତେ । ଅଥୋ॒ ଶ୍ରୀର୍ଵା ଏକ॑ଶଫମ୍ ।
ଶ୍ରିଯ॑-ମେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ଗାମାଲ॑ଭତେ ॥ 36 ॥
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ମେ॒ଵାଲ॑ଭତେ । ଅଥୋ॒ ଶ୍ରୀର୍ଵା ଏକ॑ଶଫମ୍ ।
ଶ୍ରିଯ॑-ମେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ଗାମାଲ॑ଭତେ ॥ 36 ॥
ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଵୈ ଗୌଃ । ଯ॒ଜ୍ଞମେ॒ଵାଲ॑ଭତେ ।
ଅଥୋ॒ ଅନ୍ନଂ॒-ଵୈଁ ଗୌଃ । ଅନ୍ନ॑ମେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
ଅ॒ଜା॒ଵୀ ଆଲ॑ଭତେ ଭୂ॒ମ୍ନେ । ଅଥୋ॒ ପୁଷ୍ଟି॒ର୍ଵୈ ଭୂ॒ମା ।
ପୁଷ୍ଟି॑ମେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
ପର୍ଯ॑ଗ୍ନିକୃତ॒-ମ୍ପୁରୁ॑ଷ-ଞ୍ଚାର॒ଣ୍ଯାଗ୍-ଶ୍ଚୋ-ଥ୍ସୃ॑ଜ॒ନ୍ତ୍ଯହିଗ୍ଂ॑ସାଯୈ ॥ ଉ॒ଭୌ ଵା ଏ॒ତୌ ପ॒ଶୂ ଆଲ॑ଭ୍ଯେତେ । ଯଶ୍ଚା॑ଵ॒ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ପର॒ମଃ ।
ତେ᳚-ଽସ୍ଯୋ॒ଭଯେ॑ ଯ॒ଜ୍ଞେ ବ॒ଦ୍ଧାଃ । ଅ॒ଭୀଷ୍ଟା॑ ଅ॒ଭିପ୍ରୀ॑ତାଃ । ଅ॒ଭିଜି॑ତା ଅ॒ଭିହୁ॑ତା ଭଵନ୍ତି ॥ ନୈନ॑-ନ୍ଦ॒ଙ୍କ୍ଷ୍ଣଵଃ॑ ପ॒ଶଵୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞେ ବ॒ଦ୍ଧାଃ ।
ଅ॒ଭୀଷ୍ଟା॑ ଅ॒ଭିପ୍ରୀ॑ତାଃ । ଅ॒ଭିଜି॑ତା ଅ॒ଭିହୁ॑ତା ହିଗ୍ଂସନ୍ତି । ଯୋ᳚-ଽଶ୍ଵମେ॒ଧେନ॒ ଯଜ॑ତେ । ଯ ଉ॑ ଚୈନମେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 37 ॥
ଅଥୋ॒ ଅନ୍ନଂ॒-ଵୈଁ ଗୌଃ । ଅନ୍ନ॑ମେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
ଅ॒ଜା॒ଵୀ ଆଲ॑ଭତେ ଭୂ॒ମ୍ନେ । ଅଥୋ॒ ପୁଷ୍ଟି॒ର୍ଵୈ ଭୂ॒ମା ।
ପୁଷ୍ଟି॑ମେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
ପର୍ଯ॑ଗ୍ନିକୃତ॒-ମ୍ପୁରୁ॑ଷ-ଞ୍ଚାର॒ଣ୍ଯାଗ୍-ଶ୍ଚୋ-ଥ୍ସୃ॑ଜ॒ନ୍ତ୍ଯହିଗ୍ଂ॑ସାଯୈ ॥ ଉ॒ଭୌ ଵା ଏ॒ତୌ ପ॒ଶୂ ଆଲ॑ଭ୍ଯେତେ । ଯଶ୍ଚା॑ଵ॒ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ପର॒ମଃ ।
ତେ᳚-ଽସ୍ଯୋ॒ଭଯେ॑ ଯ॒ଜ୍ଞେ ବ॒ଦ୍ଧାଃ । ଅ॒ଭୀଷ୍ଟା॑ ଅ॒ଭିପ୍ରୀ॑ତାଃ । ଅ॒ଭିଜି॑ତା ଅ॒ଭିହୁ॑ତା ଭଵନ୍ତି ॥ ନୈନ॑-ନ୍ଦ॒ଙ୍କ୍ଷ୍ଣଵଃ॑ ପ॒ଶଵୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞେ ବ॒ଦ୍ଧାଃ ।
ଅ॒ଭୀଷ୍ଟା॑ ଅ॒ଭିପ୍ରୀ॑ତାଃ । ଅ॒ଭିଜି॑ତା ଅ॒ଭିହୁ॑ତା ହିଗ୍ଂସନ୍ତି । ଯୋ᳚-ଽଶ୍ଵମେ॒ଧେନ॒ ଯଜ॑ତେ । ଯ ଉ॑ ଚୈନମେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 37 ॥
(ଲ॒ଭ॒ତେ॒ - ଗାମାଲ॑ଭତେ - ପର॒ମୋ᳚-ଽଷ୍ଟୌ ଚ॑) (ଅ. 8)
ଅନୁଵାକଂ 9 - ଉତ୍ତମେ-ଽହନି ପ୍ରଶଵଃ
ପ୍ର॒ଥ॒ମେନ॒ ଵା ଏ॒ଷ ସ୍ତୋମ॑ନ ରା॒ଦ୍ଧ୍ଵା ।
ଚ॒ତୁ॒ଷ୍ଟୋ॒ମେନ॑ କୃ॒ତେନାଯା॑ନା॒-ମୁତ୍ତ॒ରେ-ଽହନ୍ନ୍॑ ।
ଏ॒କ॒ଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶେ ପ୍ର॑ତି॒ଷ୍ଠାଯା॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି ॥
ଏ॒କ॒ଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶା-ତ୍ପ୍ର॑ତି॒ଷ୍ଠାଯା॑ ଋ॒ତୂନ॒ନ୍ଵାରୋ॑ହତି । ଋ॒ତଵୋ॒ ଵୈ ପୃ॒ଷ୍ଠାନି॑ । ଋ॒ତଵଃ॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରଃ । ଋ॒ତୁଷ୍ଵେ॒ଵ ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରେ ପ୍ର॑ତି॒ଷ୍ଠାଯ॑ । ଦେ॒ଵତା॑ ଅ॒ଭ୍ଯାରୋ॑ହତି । ଶକ୍ଵ॑ରଯଃ ପୃ॒ଷ୍ଠ-ମ୍ଭ॑ଵନ୍ତ୍ଯ॒-ନ୍ଯଦ॑ନ୍ଯ॒-ଚ୍ଛନ୍ଦଃ॑ । ଅ॒ନ୍ଯେ᳚-ଽନ୍ଯେ॒ ଵା ଏ॒ତେ ପ॒ଶଵ॒ ଆଲ॑ଭ୍ଯନ୍ତେ ॥ 38 ॥
ଅନୁଵାକଂ 9 - ଉତ୍ତମେ-ଽହନି ପ୍ରଶଵଃ
ପ୍ର॒ଥ॒ମେନ॒ ଵା ଏ॒ଷ ସ୍ତୋମ॑ନ ରା॒ଦ୍ଧ୍ଵା ।
ଚ॒ତୁ॒ଷ୍ଟୋ॒ମେନ॑ କୃ॒ତେନାଯା॑ନା॒-ମୁତ୍ତ॒ରେ-ଽହନ୍ନ୍॑ ।
ଏ॒କ॒ଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶେ ପ୍ର॑ତି॒ଷ୍ଠାଯା॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି ॥
ଏ॒କ॒ଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶା-ତ୍ପ୍ର॑ତି॒ଷ୍ଠାଯା॑ ଋ॒ତୂନ॒ନ୍ଵାରୋ॑ହତି । ଋ॒ତଵୋ॒ ଵୈ ପୃ॒ଷ୍ଠାନି॑ । ଋ॒ତଵଃ॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରଃ । ଋ॒ତୁଷ୍ଵେ॒ଵ ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରେ ପ୍ର॑ତି॒ଷ୍ଠାଯ॑ । ଦେ॒ଵତା॑ ଅ॒ଭ୍ଯାରୋ॑ହତି । ଶକ୍ଵ॑ରଯଃ ପୃ॒ଷ୍ଠ-ମ୍ଭ॑ଵନ୍ତ୍ଯ॒-ନ୍ଯଦ॑ନ୍ଯ॒-ଚ୍ଛନ୍ଦଃ॑ । ଅ॒ନ୍ଯେ᳚-ଽନ୍ଯେ॒ ଵା ଏ॒ତେ ପ॒ଶଵ॒ ଆଲ॑ଭ୍ଯନ୍ତେ ॥ 38 ॥
ଉ॒ତେଵ॑ ଗ୍ରା॒ମ୍ଯାଃ । ଉ॒ତେଵା॑ର॒ଣ୍ଯାଃ । ଅହ॑ରେ॒ଵ ରୂ॒ପେଣ॒ ସମ॑ଦ୍ର୍ଧଯତି । ଅଥୋ॒ ଅହ୍ନ॑ ଏ॒ଵୈଷ ବ॒ଲିର୍ହ୍ରି॑ଯତେ ॥ ତଦା॑ହୁଃ । ଅପ॑ଶଵୋ॒ ଵା ଏ॒ତେ ।
ଯଦ॑ଜା॒-ଵଯ॑ଶ୍ଚାର॒ଣ୍ଯାଶ୍ଚ॑ । ଏ॒ତେ ଵୈ ସର୍ଵେ॑ ପ॒ଶଵଃ॑ । ଯଦ୍ଗ॒ଵ୍ଯା ଇତି॑ ।
ଗ॒ଵ୍ଯା-ନ୍ପ॒ଶୂନୁ॑ତ୍ତ॒ମେ-ଽହ॒ନ୍ନାଲ॑ଭତେ ॥ 39 ॥
ଯଦ॑ଜା॒-ଵଯ॑ଶ୍ଚାର॒ଣ୍ଯାଶ୍ଚ॑ । ଏ॒ତେ ଵୈ ସର୍ଵେ॑ ପ॒ଶଵଃ॑ । ଯଦ୍ଗ॒ଵ୍ଯା ଇତି॑ ।
ଗ॒ଵ୍ଯା-ନ୍ପ॒ଶୂନୁ॑ତ୍ତ॒ମେ-ଽହ॒ନ୍ନାଲ॑ଭତେ ॥ 39 ॥
ତେନୈ॒ଵୋଭଯା᳚-ନ୍ପ॒ଶୂନଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ପ୍ରା॒ଜା॒ପ॒ତ୍ଯା ଭ॑ଵନ୍ତି । ଅନ॑ଭିଜିତସ୍ଯା॒-ଭିଜି॑ତ୍ଯୈ ॥ ସୌ॒ରୀର୍ନଵ॑ ଶ୍ଵେ॒ତାଵ॒ଶା ଅ॑ନୂବ॒ନ୍ଧ୍ଯା॑ ଭଵନ୍ତି ।
ଅ॒ନ୍ତ॒ତ ଏ॒ଵ ବ॑ହ୍ମଵର୍ଚ॒ସମଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
ସୋମା॑ଯ ସ୍ଵ॒ରାଜ୍ଞେ॑-ଽନୋଵା॒ହା-ଵ॑ନ॒ଡ୍ଵାହା॒ଵିତି॑ ଦ୍ଵ॒ନ୍ଦ୍ଵିନଃ॑ ପ॒ଶୂନାଲ॑ଭତେ ।
ଅ॒ହୋ॒ରା॒ତ୍ରାଣା॑-ମ॒ଭିଜି॑ତ୍ଯୈ ॥ ପ॒ଶୁଭି॒ର୍ଵା ଏ॒ଷ ଵ୍ଯୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯତେ । ଯୋ᳚-ଽଶ୍ଵମେ॒ଧେନ॒ ଯଜ॑ତେ ।
ଛ॒ଗ॒ଲ-ଙ୍କ॒ଲ୍ମାଷ॑-ଙ୍କିକିଦୀ॒ଵିଂ-ଵିଁ॑ଦୀ॒ଗଯ॒ମିତି॑ ତ୍ଵା॒ଷ୍ଟ୍ରା-ନ୍ପ॒ଶୂନାଲ॑ଭତେ ।
ପ॒ଶୁଭି॑ରେ॒ଵାତ୍ମାନ॒ଗ୍ଂ॒ ସମ॑ଦ୍ର୍ଧଯତି ॥
ଋ॒ତୁଭି॒ର୍ଵା ଏ॒ଷ ଵ୍ଯୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯତେ । ଯୋ᳚-ଽଶ୍ଵମେ॒ଧେନ॒ ଯଜ॑ତେ ।
ପି॒ଶଙ୍ଗା॒-ସ୍ତ୍ରଯୋ॑ ଵାସ॒ନ୍ତା ଇତ୍ଯୃ॑ତୁ-ପ॒ଶୂନାଲ॑ଭତେ । ଋ॒ତୁଭି॑ରେ॒-ଵାତ୍ମାନ॒ଗ୍ଂ॒ ସମ॑ଦ୍ର୍ଧଯତି ॥
ଆ ଵା ଏ॒ଷ ପ॒ଶୁଭ୍ଯୋ॑ ଵୃଶ୍ଚ୍ଯତେ ।
ଯୋ᳚-ଽଶ୍ଵମେ॒ଧେନ॒ ଯଜ॑ତେ । ପର୍ଯ॑ଗ୍ନିକୃତା॒ ଉଥ୍ସୃ॑ଜ॒ନ୍ତ୍ଯନା᳚ଵ୍ରସ୍କାଯ ॥ 40 ॥
ଅ॒ନ୍ତ॒ତ ଏ॒ଵ ବ॑ହ୍ମଵର୍ଚ॒ସମଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
ସୋମା॑ଯ ସ୍ଵ॒ରାଜ୍ଞେ॑-ଽନୋଵା॒ହା-ଵ॑ନ॒ଡ୍ଵାହା॒ଵିତି॑ ଦ୍ଵ॒ନ୍ଦ୍ଵିନଃ॑ ପ॒ଶୂନାଲ॑ଭତେ ।
ଅ॒ହୋ॒ରା॒ତ୍ରାଣା॑-ମ॒ଭିଜି॑ତ୍ଯୈ ॥ ପ॒ଶୁଭି॒ର୍ଵା ଏ॒ଷ ଵ୍ଯୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯତେ । ଯୋ᳚-ଽଶ୍ଵମେ॒ଧେନ॒ ଯଜ॑ତେ ।
ଛ॒ଗ॒ଲ-ଙ୍କ॒ଲ୍ମାଷ॑-ଙ୍କିକିଦୀ॒ଵିଂ-ଵିଁ॑ଦୀ॒ଗଯ॒ମିତି॑ ତ୍ଵା॒ଷ୍ଟ୍ରା-ନ୍ପ॒ଶୂନାଲ॑ଭତେ ।
ପ॒ଶୁଭି॑ରେ॒ଵାତ୍ମାନ॒ଗ୍ଂ॒ ସମ॑ଦ୍ର୍ଧଯତି ॥
ଋ॒ତୁଭି॒ର୍ଵା ଏ॒ଷ ଵ୍ଯୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯତେ । ଯୋ᳚-ଽଶ୍ଵମେ॒ଧେନ॒ ଯଜ॑ତେ ।
ପି॒ଶଙ୍ଗା॒-ସ୍ତ୍ରଯୋ॑ ଵାସ॒ନ୍ତା ଇତ୍ଯୃ॑ତୁ-ପ॒ଶୂନାଲ॑ଭତେ । ଋ॒ତୁଭି॑ରେ॒-ଵାତ୍ମାନ॒ଗ୍ଂ॒ ସମ॑ଦ୍ର୍ଧଯତି ॥
ଆ ଵା ଏ॒ଷ ପ॒ଶୁଭ୍ଯୋ॑ ଵୃଶ୍ଚ୍ଯତେ ।
ଯୋ᳚-ଽଶ୍ଵମେ॒ଧେନ॒ ଯଜ॑ତେ । ପର୍ଯ॑ଗ୍ନିକୃତା॒ ଉଥ୍ସୃ॑ଜ॒ନ୍ତ୍ଯନା᳚ଵ୍ରସ୍କାଯ ॥ 40 ॥
(ଲ॒ଭ୍ଯ॒ନ୍ତେ॒ - ଲ॒ଭ॒ତେ॒ - ତ୍ଵା॒ଷ୍ଟ୍ରା-ନ୍ପ॒ଶୂନାଲ॑ଭତେ॒-ଽଷ୍ଟୌ ଚ॑) (ଅ. 9)
ଅନୁଵାକଂ 10 - ମହିମାଭିଧାନୌ ପ୍ରହୌ
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ରକାମଯତ ମ॒ହାନ॑ନ୍ନା॒ଦ-ସ୍ସ୍ଯା॒ମିତି॑ ।
ସ ଏ॒ତାଵ॑ଶ୍ଵମେ॒ଧେ ମ॑ହି॒ମାନା॑ଵପଶ୍ଯତ୍ । ତାଵ॑ଗୃହ୍ଣୀତ । ତତୋ॒ ଵୈ ସ ମ॒ହାନ॑ନ୍ନା॒ଦୋ॑-ଽଭଵତ୍ । ଯଃ କା॒ମଯେ॑ତ ମ॒ହାନ॑ନ୍ନା॒ଦ-ସ୍ସ୍ଯା॒ମିତି॑ । ସ ଏ॒ତାଵ॑ଶ୍ଵମେ॒ଧେ ମ॑ହି॒ମାନୌ॑ ଗୃହ୍ଣୀତ ।
ମ॒ହାନେ॒ଵାନ୍ନା॒ଦୋ ଭ॑ଵତି ॥ ଯ॒ଜ॒ମା॒ନ॒ଦେ॒ଵ॒ତ୍ଯା॑ ଵୈ ଵ॒ପା । ରାଜା॑ ମହି॒ମା ।
ଯଦ୍ଵ॒ପା-ମ୍ମ॑ହି॒ମ୍ନୋଭ॒ଯତଃ॑ ପରି॒ଯଜ॑ତି ।
ଯଜ॑ମାନମେ॒ଵ ରା॒ଜ୍ଯେନୋ॑ଭ॒ଯତଃ॒ ପରି॑ଗୃହ୍ଣାତି ॥
ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ଥ୍ସ୍ଵାହାକାରା॒ ଵା ଅ॒ନ୍ଯେ ଦେ॒ଵାଃ ।
ଉ॒ପରି॑ଷ୍ଟା-ଥ୍ସ୍ଵାହାକାରା ଅ॒ନ୍ଯେ । ତେ ଵା ଏ॒ତେ-ଽଶ୍ଵ॑ ଏ॒ଵ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑ ଉ॒ଭଯେ-ଽଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ଯନ୍ତେ ।
ଯଦ୍ଵ॒ପା-ମ୍ମ॑ହି॒ମ୍ନୋଭ॒ଯତଃ॑ ପରି॒ଯଜ॑ତି । ତାନେ॒ଵୋଭଯା᳚-ନ୍ପ୍ରୀଣାତି ॥ 41 ॥
ଅନୁଵାକଂ 10 - ମହିମାଭିଧାନୌ ପ୍ରହୌ
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ରକାମଯତ ମ॒ହାନ॑ନ୍ନା॒ଦ-ସ୍ସ୍ଯା॒ମିତି॑ ।
ସ ଏ॒ତାଵ॑ଶ୍ଵମେ॒ଧେ ମ॑ହି॒ମାନା॑ଵପଶ୍ଯତ୍ । ତାଵ॑ଗୃହ୍ଣୀତ । ତତୋ॒ ଵୈ ସ ମ॒ହାନ॑ନ୍ନା॒ଦୋ॑-ଽଭଵତ୍ । ଯଃ କା॒ମଯେ॑ତ ମ॒ହାନ॑ନ୍ନା॒ଦ-ସ୍ସ୍ଯା॒ମିତି॑ । ସ ଏ॒ତାଵ॑ଶ୍ଵମେ॒ଧେ ମ॑ହି॒ମାନୌ॑ ଗୃହ୍ଣୀତ ।
ମ॒ହାନେ॒ଵାନ୍ନା॒ଦୋ ଭ॑ଵତି ॥ ଯ॒ଜ॒ମା॒ନ॒ଦେ॒ଵ॒ତ୍ଯା॑ ଵୈ ଵ॒ପା । ରାଜା॑ ମହି॒ମା ।
ଯଦ୍ଵ॒ପା-ମ୍ମ॑ହି॒ମ୍ନୋଭ॒ଯତଃ॑ ପରି॒ଯଜ॑ତି ।
ଯଜ॑ମାନମେ॒ଵ ରା॒ଜ୍ଯେନୋ॑ଭ॒ଯତଃ॒ ପରି॑ଗୃହ୍ଣାତି ॥
ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ଥ୍ସ୍ଵାହାକାରା॒ ଵା ଅ॒ନ୍ଯେ ଦେ॒ଵାଃ ।
ଉ॒ପରି॑ଷ୍ଟା-ଥ୍ସ୍ଵାହାକାରା ଅ॒ନ୍ଯେ । ତେ ଵା ଏ॒ତେ-ଽଶ୍ଵ॑ ଏ॒ଵ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑ ଉ॒ଭଯେ-ଽଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ଯନ୍ତେ ।
ଯଦ୍ଵ॒ପା-ମ୍ମ॑ହି॒ମ୍ନୋଭ॒ଯତଃ॑ ପରି॒ଯଜ॑ତି । ତାନେ॒ଵୋଭଯା᳚-ନ୍ପ୍ରୀଣାତି ॥ 41 ॥
(ପ॒ରି॒ଯଜ॑ତି॒ ଷଟ୍ଚ॑) (ଅ. 10)
ଅନୁଵାକଂ 11 - ଶରୀରହୋମା-ସ୍ସ୍ଵିଷ୍ଟକୃଦାଦଯଶ୍ଚ
ଵୈ॒ଶ୍ଵ॒ଦେ॒ଵୋ ଵା ଅଶ୍ଵଃ॑ । ତଂ-ଯଁତ୍ପ୍ରା॑ଜାପ॒ତ୍ଯ-ଙ୍କୁ॒ର୍ଯାତ୍ । ଯା ଦେ॒ଵତା॒ ଅପି॑ଭାଗାଃ ।
ତା ଭା॑ଗ॒ଧେଯେ॑ନ॒ ଵ୍ଯ॑ଦ୍ର୍ଧଯେତ୍ । ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯ-ସ୍ସ॒ମଦ॑-ନ୍ଦଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ । ସ୍ତେ॒ଗାନ୍-ଦଗ୍ଗ୍ଷ୍ଟ୍ରା᳚ଭ୍ଯା-ମ୍ମ॒ଣ୍ଡୂକା॒-ଞ୍ଜମ୍ଭ୍ଯେ॑-ଭି॒ରିତି॑ ।
ଆଜ୍ଯ॑-ମଵ॒ଦାନ॑-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵା ପ୍ରତି॑ସ॒ଙ୍ଖ୍ଯାଯ॒-ମାହୁ॑ତୀ-ର୍ଜୁହୋତି । ଯା ଏ॒ଵ ଦେ॒ଵତା॒ ଅପି॑ଭାଗାଃ । ତା ଭା॑ଗ॒ଧେଯେ॑ନ॒ ସମ॑ଦ୍ର୍ଧଯତି ।
ନ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯ-ସ୍ସ॒ମଦ॑-ନ୍ଦଧାତି ॥ 42 ॥
ଅନୁଵାକଂ 11 - ଶରୀରହୋମା-ସ୍ସ୍ଵିଷ୍ଟକୃଦାଦଯଶ୍ଚ
ଵୈ॒ଶ୍ଵ॒ଦେ॒ଵୋ ଵା ଅଶ୍ଵଃ॑ । ତଂ-ଯଁତ୍ପ୍ରା॑ଜାପ॒ତ୍ଯ-ଙ୍କୁ॒ର୍ଯାତ୍ । ଯା ଦେ॒ଵତା॒ ଅପି॑ଭାଗାଃ ।
ତା ଭା॑ଗ॒ଧେଯେ॑ନ॒ ଵ୍ଯ॑ଦ୍ର୍ଧଯେତ୍ । ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯ-ସ୍ସ॒ମଦ॑-ନ୍ଦଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ । ସ୍ତେ॒ଗାନ୍-ଦଗ୍ଗ୍ଷ୍ଟ୍ରା᳚ଭ୍ଯା-ମ୍ମ॒ଣ୍ଡୂକା॒-ଞ୍ଜମ୍ଭ୍ଯେ॑-ଭି॒ରିତି॑ ।
ଆଜ୍ଯ॑-ମଵ॒ଦାନ॑-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵା ପ୍ରତି॑ସ॒ଙ୍ଖ୍ଯାଯ॒-ମାହୁ॑ତୀ-ର୍ଜୁହୋତି । ଯା ଏ॒ଵ ଦେ॒ଵତା॒ ଅପି॑ଭାଗାଃ । ତା ଭା॑ଗ॒ଧେଯେ॑ନ॒ ସମ॑ଦ୍ର୍ଧଯତି ।
ନ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯ-ସ୍ସ॒ମଦ॑-ନ୍ଦଧାତି ॥ 42 ॥
ଚତୁ॑ର୍ଦଶୈ॒ତା-ନ॑ନୁଵା॒କାଞ୍ଜୁ॑ହୋ॒ତ୍ଯ-ନ॑ନ୍ତରିତ୍ଯୈ ॥
ପ୍ର॒ଯା॒ସାଯ॒ ସ୍ଵାହେତି॑ ପଞ୍ଚଦ॒ଶମ୍ । ପଞ୍ଚ॑ଦଶ॒ ଵା ଅ॑ଦ୍ର୍ଧମା॒ସସ୍ଯ॒ ରାତ୍ର॑ଯଃ ।
ଅ॒ଦ୍ର୍ଧ॒ମା॒ସ॒ଶ-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର ଆ᳚ପ୍ଯତେ ॥ ଦେ॒ଵା॒ସୁ॒ରା-ସ୍ସଂଯଁ॑ନ୍ତ୍ତା ଆସନ୍ନ୍ ।
ତେ᳚-ଽବ୍ରୁଵନ୍ନ॒ଗ୍ନଯଃ॑ ସ୍ଵିଷ୍ଟ॒କୃତଃ॑ । ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑ସ୍ଯ ଵ॒ଯମୁ॑ଦ୍ଧା॒ର-ମୁଦ୍ଧ॑ରାମହୈ ।
ଅଥୈ॒ତାନ॒ଭି-ଭ॑ଵା॒ମେତି॑ । ତେ ଲୋହି॑ତ॒-ମୁଦ॑ହରନ୍ତ ।
ତତୋ॑ ଦେ॒ଵା ଅଭ॑ଵନ୍ନ୍ ॥ 43 ॥
ପ୍ର॒ଯା॒ସାଯ॒ ସ୍ଵାହେତି॑ ପଞ୍ଚଦ॒ଶମ୍ । ପଞ୍ଚ॑ଦଶ॒ ଵା ଅ॑ଦ୍ର୍ଧମା॒ସସ୍ଯ॒ ରାତ୍ର॑ଯଃ ।
ଅ॒ଦ୍ର୍ଧ॒ମା॒ସ॒ଶ-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର ଆ᳚ପ୍ଯତେ ॥ ଦେ॒ଵା॒ସୁ॒ରା-ସ୍ସଂଯଁ॑ନ୍ତ୍ତା ଆସନ୍ନ୍ ।
ତେ᳚-ଽବ୍ରୁଵନ୍ନ॒ଗ୍ନଯଃ॑ ସ୍ଵିଷ୍ଟ॒କୃତଃ॑ । ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑ସ୍ଯ ଵ॒ଯମୁ॑ଦ୍ଧା॒ର-ମୁଦ୍ଧ॑ରାମହୈ ।
ଅଥୈ॒ତାନ॒ଭି-ଭ॑ଵା॒ମେତି॑ । ତେ ଲୋହି॑ତ॒-ମୁଦ॑ହରନ୍ତ ।
ତତୋ॑ ଦେ॒ଵା ଅଭ॑ଵନ୍ନ୍ ॥ 43 ॥
ପରା-ଽସୁ॑ରାଃ । ଯଥ୍ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟ॒କୃଦ୍ଭ୍ଯୋ॒ ଲୋହି॑ତ-ଞ୍ଜୁ॒ହୋତି॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯାଭିଭୂତ୍ଯୈ । ଭଵ॑ତ୍ଯା॒ତ୍ମନା᳚ । ପରା᳚-ଽସ୍ଯ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯୋ ଭଵତି ॥
ଗୋ॒ମୃ॒ଗ॒କ॒ଣ୍ଠେନ॑ ପ୍ରଥ॒ମା-ମାହୁ॑ତି-ଞ୍ଜୁହୋତି ।
ପ॒ଶଵୋ॒ ଵୈ ଗୋ॑ମୃ॒ଗଃ । ରୁ॒ଦ୍ରୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ସ୍ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟ॒କୃତ୍ । ରୁ॒ଦ୍ରାଦେ॒ଵ ପ॒ଶୂନ॒ନ୍ତର୍ଦ॑ଧାତି । ଅଥୋ॒ ଯତ୍ରୈ॒ଷା-ଽଽହୁ॑ତିର୍-ହୂ॒ଯତେ᳚ ।
ନ ତତ୍ର॑ ରୁ॒ଦ୍ରଃ ପ॒ଶୂନ॒ଭିମ॑ନ୍ଯତେ ॥ 44 ॥
ଗୋ॒ମୃ॒ଗ॒କ॒ଣ୍ଠେନ॑ ପ୍ରଥ॒ମା-ମାହୁ॑ତି-ଞ୍ଜୁହୋତି ।
ପ॒ଶଵୋ॒ ଵୈ ଗୋ॑ମୃ॒ଗଃ । ରୁ॒ଦ୍ରୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ସ୍ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟ॒କୃତ୍ । ରୁ॒ଦ୍ରାଦେ॒ଵ ପ॒ଶୂନ॒ନ୍ତର୍ଦ॑ଧାତି । ଅଥୋ॒ ଯତ୍ରୈ॒ଷା-ଽଽହୁ॑ତିର୍-ହୂ॒ଯତେ᳚ ।
ନ ତତ୍ର॑ ରୁ॒ଦ୍ରଃ ପ॒ଶୂନ॒ଭିମ॑ନ୍ଯତେ ॥ 44 ॥
ଅ॒ଶ୍ଵ॒ଶ॒ଫେନ॑ ଦ୍ଵି॒ତୀଯା॒-ମାହୁ॑ତି-ଞ୍ଜୁହୋତି । ପ॒ଶଵୋ॒ ଵା ଏକ॑ଶଫମ୍ । ରୁ॒ଦ୍ରୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ସ୍ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟ॒କୃତ୍ । ରୁ॒ଦ୍ରାଦେ॒ଵ ପ॒ଶୂନ॒ନ୍ତର୍ଦ॑ଧାତି ।
ଅଥୋ॒ ଯତ୍ରୈ॒ଷା-ଽଽହୁ॑ତିରଃଅ॒ଯତେ᳚ ।
ନ ତତ୍ର॑ ରୁ॒ଦ୍ରଃ ପ॒ଶୂନ॒ଭିମ॑ନ୍ଯତେ ॥
ଅ॒ଯ॒ସ୍ମଯେ॑ନ କମ॒ଣ୍ଡଲୁ॑ନା ତୃ॒ତୀଯା᳚ମ୍ ।
ଆହୁ॑ତି-ଞ୍ଜୁହୋତ୍ଯା-ଯ॒ସ୍ଯୋ॑ ଵୈ ପ୍ର॒ଜାଃ । ରୁ॒ଦ୍ରୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ସ୍ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟ॒କୃତ୍ । ରୁ॒ଦ୍ରାଦେ॒ଵ ପ୍ର॒ଜା ଅ॒ନ୍ତର୍ଦ॑ଧାତି । ଅଥୋ॒ ଯତ୍ରୈ॒ଷା-ଽଽହୁ॑ତିର୍-ହୂ॒ଯତେ᳚ ।
ନ ତତ୍ର॑ ରୁ॒ଦ୍ରଃ ପ୍ର॒ଜା ଅ॒ଭିମ॑ନ୍ଯତେ ॥ 45 ॥
ଅଥୋ॒ ଯତ୍ରୈ॒ଷା-ଽଽହୁ॑ତିରଃଅ॒ଯତେ᳚ ।
ନ ତତ୍ର॑ ରୁ॒ଦ୍ରଃ ପ॒ଶୂନ॒ଭିମ॑ନ୍ଯତେ ॥
ଅ॒ଯ॒ସ୍ମଯେ॑ନ କମ॒ଣ୍ଡଲୁ॑ନା ତୃ॒ତୀଯା᳚ମ୍ ।
ଆହୁ॑ତି-ଞ୍ଜୁହୋତ୍ଯା-ଯ॒ସ୍ଯୋ॑ ଵୈ ପ୍ର॒ଜାଃ । ରୁ॒ଦ୍ରୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ସ୍ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟ॒କୃତ୍ । ରୁ॒ଦ୍ରାଦେ॒ଵ ପ୍ର॒ଜା ଅ॒ନ୍ତର୍ଦ॑ଧାତି । ଅଥୋ॒ ଯତ୍ରୈ॒ଷା-ଽଽହୁ॑ତିର୍-ହୂ॒ଯତେ᳚ ।
ନ ତତ୍ର॑ ରୁ॒ଦ୍ରଃ ପ୍ର॒ଜା ଅ॒ଭିମ॑ନ୍ଯତେ ॥ 45 ॥
(ଦ॒ଧା॒ - ତ୍ଯଭ॑ଵନ୍ - ମନ୍ଯତେ - ପ୍ର॒ଜା ଅ॒ନ୍ତ-ର୍ଦ॑ଧାତି॒ ଦ୍ଵେ ଚ॑) (ଅ. 11)
ଅନୁଵାକଂ 12 - ତଦୁଭଯହୋମମଧ୍ଯଵର୍ତ୍ଯଶ୍ଚସ୍ତୋମୀଯହୋମଃ
ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ଵା ଆଲ॑ବ୍ଧସ୍ଯ॒ ମେଧ॒ ଉଦ॑କ୍ରାମତ୍ । ତଦ॑ଶ୍ଵସ୍ତୋ॒ମୀଯ॑-ମଭଵତ୍ ।
ଯଦ॑ଶ୍ଵସ୍ତୋ॒ମୀଯ॑-ଞ୍ଜୁ॒ହୋତି॑ । ସମେ॑ଧମେ॒ଵୈନ॒-ମାଲ॑ଭତେ ॥ ଆଜ୍ଯେ॑ନ ଜୁହୋତି । ମେଧୋ॒ ଵା ଆଜ୍ଯ᳚ମ୍ । ମେଧୋ᳚-ଽଶ୍ଵସ୍ତୋ॒ମୀଯ᳚ମ୍ । ମେଧେ॑ନୈ॒ଵାସ୍ମି॒-ନ୍ମେଧ॑-ନ୍ଦଧାତି ॥ ଷଟତ୍ରଗ୍ଂ॑ଶତ-ଞ୍ଜୁହୋତି ।
ଷଟତ୍ରଗ୍ଂ॑ଶଦକ୍ଷରା ବୃହ॒ତୀ ॥ 46 ॥
ଅନୁଵାକଂ 12 - ତଦୁଭଯହୋମମଧ୍ଯଵର୍ତ୍ଯଶ୍ଚସ୍ତୋମୀଯହୋମଃ
ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ଵା ଆଲ॑ବ୍ଧସ୍ଯ॒ ମେଧ॒ ଉଦ॑କ୍ରାମତ୍ । ତଦ॑ଶ୍ଵସ୍ତୋ॒ମୀଯ॑-ମଭଵତ୍ ।
ଯଦ॑ଶ୍ଵସ୍ତୋ॒ମୀଯ॑-ଞ୍ଜୁ॒ହୋତି॑ । ସମେ॑ଧମେ॒ଵୈନ॒-ମାଲ॑ଭତେ ॥ ଆଜ୍ଯେ॑ନ ଜୁହୋତି । ମେଧୋ॒ ଵା ଆଜ୍ଯ᳚ମ୍ । ମେଧୋ᳚-ଽଶ୍ଵସ୍ତୋ॒ମୀଯ᳚ମ୍ । ମେଧେ॑ନୈ॒ଵାସ୍ମି॒-ନ୍ମେଧ॑-ନ୍ଦଧାତି ॥ ଷଟତ୍ରଗ୍ଂ॑ଶତ-ଞ୍ଜୁହୋତି ।
ଷଟତ୍ରଗ୍ଂ॑ଶଦକ୍ଷରା ବୃହ॒ତୀ ॥ 46 ॥
ବାର୍ହ॑ତାଃ ପ॒ଶଵଃ॑ । ସା ପ॑ଶୂ॒ନା-ମ୍ମାତ୍ରା᳚ । ପ॒ଶୂନେ॒ଵ ମାତ୍ର॑ଯା॒ ସମ॑ଦ୍ର୍ଧଯତି ॥
ତା ଯଦ୍ଭୂଯ॑ସୀର୍ଵା॒ କନୀ॑ଯସୀର୍ଵା ଜୁହୁ॒ଯାତ୍ । ପ॒ଶୂନ୍ମାତ୍ର॑ଯା॒ ଵ୍ଯ॑ଦ୍ର୍ଧଯେତ୍ ।
ଷଟତ୍ରଗ୍ଂ॑ଶତ-ଞ୍ଜୁହୋତି । ଷଟତ୍ରଗ୍ଂ॑ଶଦକ୍ଷରା ବୃହ॒ତୀ । ବାର୍ହ॑ତାଃ ପ॒ଶଵଃ॑ ।
ସା ପ॑ଶୂ॒ନା-ମ୍ମାତ୍ରା᳚ । ପ॒ଶୂନେ॒ଵ ମାତ୍ର॑ଯା॒ ସମ॑ଦ୍ର୍ଧଯତି ॥ 47 ॥
ତା ଯଦ୍ଭୂଯ॑ସୀର୍ଵା॒ କନୀ॑ଯସୀର୍ଵା ଜୁହୁ॒ଯାତ୍ । ପ॒ଶୂନ୍ମାତ୍ର॑ଯା॒ ଵ୍ଯ॑ଦ୍ର୍ଧଯେତ୍ ।
ଷଟତ୍ରଗ୍ଂ॑ଶତ-ଞ୍ଜୁହୋତି । ଷଟତ୍ରଗ୍ଂ॑ଶଦକ୍ଷରା ବୃହ॒ତୀ । ବାର୍ହ॑ତାଃ ପ॒ଶଵଃ॑ ।
ସା ପ॑ଶୂ॒ନା-ମ୍ମାତ୍ରା᳚ । ପ॒ଶୂନେ॒ଵ ମାତ୍ର॑ଯା॒ ସମ॑ଦ୍ର୍ଧଯତି ॥ 47 ॥
ଅ॒ଶ୍ଵ॒ସ୍ତୋ॒ମୀଯଗ୍ଂ॑ ହୁ॒ତ୍ଵା ଦ୍ଵି॒ପଦା॑ ଜୁହୋତି । ଦ୍ଵି॒ପାଦ୍ଵୈ ପୁରୁ॑ଷୋ॒ ଦ୍ଵିପ୍ର॑ତିଷ୍ଠଃ ।
ତଦେ॑ନ-ମ୍ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠଯା॒ ସମ॑ଦ୍ର୍ଧଯତି ॥ ତଦା॑ହୁଃ । ଅ॒ଶ୍ଵ॒ସ୍ତୋ॒ମୀଯ॒-ମ୍ପୂର୍ଵଗ୍ଂ॑ ହୋତ॒ଵ୍ଯା(3)-ନ୍ଦ୍ଵି॒ପଦା(3) ଇତି॑ । ଅଶ୍ଵୋ॒ ଵା ଅ॑ଶ୍ଵସ୍ତୋ॒ମୀଯ᳚ମ୍ । ପୁରୁ॑ଷୋ ଦ୍ଵି॒ପଦାଃ᳚ । ଅ॒ଶ୍ଵ॒ସ୍ତୋ॒ମୀଯଗ୍ଂ॑ ହୁ॒ତ୍ଵା ଦ୍ଵି॒ପଦା॑ ଜୁହୋତି । ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଦ୍ଵି॒ପାଚ୍ଚତୁ॑ଷ୍ପାଦମତ୍ତି ।
ଅଥୋ᳚ ଦ୍ଵି॒ପଦ୍ଯେ॒ଵ ଚତୁ॑ଷ୍ପଦଃ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠାପଯତି ॥ ଦ୍ଵି॒ପଦା॑ ହୁ॒ତ୍ଵା । ନାନ୍ଯାମୁତ୍ତ॑ରା॒-ମାହୁ॑ତି-ଞ୍ଜୁହୁଯାତ୍ । ଯଦ॒ନ୍ଯାମୁତ୍ତ॑ରା॒-ମାହୁ॑ତି-ଞ୍ଜୁହୁ॒ଯାତ୍ ।
ପ୍ର ପ୍ର॑ତି॒ଷ୍ଠାଯା᳚ଶ୍ଚ୍ଯଵେତ । ଦ୍ଵି॒ପଦା॑ ଅନ୍ତ॒ତୋ ଜ॑ହୋତି॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ॥ 48 ॥
ତଦେ॑ନ-ମ୍ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠଯା॒ ସମ॑ଦ୍ର୍ଧଯତି ॥ ତଦା॑ହୁଃ । ଅ॒ଶ୍ଵ॒ସ୍ତୋ॒ମୀଯ॒-ମ୍ପୂର୍ଵଗ୍ଂ॑ ହୋତ॒ଵ୍ଯା(3)-ନ୍ଦ୍ଵି॒ପଦା(3) ଇତି॑ । ଅଶ୍ଵୋ॒ ଵା ଅ॑ଶ୍ଵସ୍ତୋ॒ମୀଯ᳚ମ୍ । ପୁରୁ॑ଷୋ ଦ୍ଵି॒ପଦାଃ᳚ । ଅ॒ଶ୍ଵ॒ସ୍ତୋ॒ମୀଯଗ୍ଂ॑ ହୁ॒ତ୍ଵା ଦ୍ଵି॒ପଦା॑ ଜୁହୋତି । ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଦ୍ଵି॒ପାଚ୍ଚତୁ॑ଷ୍ପାଦମତ୍ତି ।
ଅଥୋ᳚ ଦ୍ଵି॒ପଦ୍ଯେ॒ଵ ଚତୁ॑ଷ୍ପଦଃ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠାପଯତି ॥ ଦ୍ଵି॒ପଦା॑ ହୁ॒ତ୍ଵା । ନାନ୍ଯାମୁତ୍ତ॑ରା॒-ମାହୁ॑ତି-ଞ୍ଜୁହୁଯାତ୍ । ଯଦ॒ନ୍ଯାମୁତ୍ତ॑ରା॒-ମାହୁ॑ତି-ଞ୍ଜୁହୁ॒ଯାତ୍ ।
ପ୍ର ପ୍ର॑ତି॒ଷ୍ଠାଯା᳚ଶ୍ଚ୍ଯଵେତ । ଦ୍ଵି॒ପଦା॑ ଅନ୍ତ॒ତୋ ଜ॑ହୋତି॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ॥ 48 ॥
(ବୃ॒ହ॒ - ତ୍ଯ॑ଦ୍ର୍ଧଯତି - ସ୍ଥାପଯତି॒ ପଞ୍ଚ॑ ଚ) (ଅ. 12)
ଅନୁଵାକଂ 13 - ସଂଵଁଥ୍ସରାନୁଷ୍ଠାନମିଷ୍ଟୀନାମ୍
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ରଶ୍ଵମେ॒ଧ-ମ॑ସୃଜତ ।
ସୋ᳚-ଽସ୍ମାଥ୍ସୃ॒ଷ୍ଟୋ-ଽପା᳚କ୍ରାମତ୍ ।
ତଂ-ଯଁ॑ଜ୍ଞ-କ୍ର॒ତୁଭି॒-ରନ୍ଵୈ᳚ଚ୍ଛତ୍ । ତଂ-ଯଁ॑ଜ୍ଞ-କ୍ର॒ତୁଭି॒-ର୍ନାନ୍ଵ॑ଵିନ୍ଦତ୍ । ତମିଷ୍ଟି॑ଭି॒-ରନ୍ଵୈ᳚ଚ୍ଛତ୍ । ତମିଷ୍ଟି॑ଭି॒-ରନ୍ଵ॑ଵିନ୍ଦତ୍ । ତଦିଷ୍ଟୀ॑ନା-ମିଷ୍ଟି॒ତ୍ଵମ୍ ।
ଯଥ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର-ମିଷ୍ଟି॑ଭି॒-ର୍ଯଜ॑ତେ । ଅଶ୍ଵ॑ମେ॒ଵ ତଦନ୍ଵି॑ଚ୍ଛତି ॥
ସା॒ଵି॒ତ୍ରିଯୋ॑ ଭଵନ୍ତି ॥ 49 ॥
ଅନୁଵାକଂ 13 - ସଂଵଁଥ୍ସରାନୁଷ୍ଠାନମିଷ୍ଟୀନାମ୍
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ରଶ୍ଵମେ॒ଧ-ମ॑ସୃଜତ ।
ସୋ᳚-ଽସ୍ମାଥ୍ସୃ॒ଷ୍ଟୋ-ଽପା᳚କ୍ରାମତ୍ ।
ତଂ-ଯଁ॑ଜ୍ଞ-କ୍ର॒ତୁଭି॒-ରନ୍ଵୈ᳚ଚ୍ଛତ୍ । ତଂ-ଯଁ॑ଜ୍ଞ-କ୍ର॒ତୁଭି॒-ର୍ନାନ୍ଵ॑ଵିନ୍ଦତ୍ । ତମିଷ୍ଟି॑ଭି॒-ରନ୍ଵୈ᳚ଚ୍ଛତ୍ । ତମିଷ୍ଟି॑ଭି॒-ରନ୍ଵ॑ଵିନ୍ଦତ୍ । ତଦିଷ୍ଟୀ॑ନା-ମିଷ୍ଟି॒ତ୍ଵମ୍ ।
ଯଥ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର-ମିଷ୍ଟି॑ଭି॒-ର୍ଯଜ॑ତେ । ଅଶ୍ଵ॑ମେ॒ଵ ତଦନ୍ଵି॑ଚ୍ଛତି ॥
ସା॒ଵି॒ତ୍ରିଯୋ॑ ଭଵନ୍ତି ॥ 49 ॥
ଇ॒ଯଂ-ଵୈଁ ସ॑ଵି॒ତା । ଯୋ ଵା ଅ॒ସ୍ଯା-ନ୍ନଶ୍ଯ॑ତି॒ ଯୋ ନି॒ଲଯ॑ତେ । ଅ॒ସ୍ଯାଂ-ଵାଁଵ ତଂ-ଵିଁ॑ନ୍ଦନ୍ତି । ନ ଵା ଇ॒ମା-ଙ୍କଶ୍ଚ॒ନେତ୍ଯା॑ହୁଃ । ତି॒ର୍ଯନ୍ନୋଦ୍ର୍ଧ୍ଵୋ-ଽତ୍ଯେ॑ତୁମର୍ହ॒ତୀତି॑ । ଯଥ୍ସା॑ଵି॒ତ୍ରିଯୋ॒ ଭଵ॑ନ୍ତି ।
ସ॒ଵି॒ତୃ-ପ୍ର॑ସୂତ ଏ॒ଵୈନ॑ମିଚ୍ଛତି ॥
ଈ॒ଶ୍ଵ॒ରୋ ଵା ଅଶ୍ଵଃ॒ ପ୍ରମୁ॑କ୍ତଃ॒ ପରା᳚-ମ୍ପରା॒ଵତ॒-ଙ୍ଗନ୍ତୋଃ᳚ । ଯଥ୍ସା॒ଯ-ନ୍ଧୃତୀ᳚ର୍ଜୁ॒ହୋତି॑ । ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ଯତ୍ଯୈ॒ ଧୃତ୍ଯୈ᳚ ॥ 50 ॥
ସ॒ଵି॒ତୃ-ପ୍ର॑ସୂତ ଏ॒ଵୈନ॑ମିଚ୍ଛତି ॥
ଈ॒ଶ୍ଵ॒ରୋ ଵା ଅଶ୍ଵଃ॒ ପ୍ରମୁ॑କ୍ତଃ॒ ପରା᳚-ମ୍ପରା॒ଵତ॒-ଙ୍ଗନ୍ତୋଃ᳚ । ଯଥ୍ସା॒ଯ-ନ୍ଧୃତୀ᳚ର୍ଜୁ॒ହୋତି॑ । ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ଯତ୍ଯୈ॒ ଧୃତ୍ଯୈ᳚ ॥ 50 ॥
ଯତ୍ପ୍ରା॒ତରିଷ୍ଟି॑ଭି॒-ର୍ଯଜ॑ତେ । ଅଶ୍ଵ॑ମେ॒ଵ ତଦନ୍ଵି॑ଚ୍ଛତି । ଯଥ୍ସା॒ଯ-ନ୍ଧୃତୀ᳚ର୍ଜୁ॒ହୋତି॑ । ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯୈ॒ଵ ଯତ୍ଯୈ॒ ଧୃତ୍ଯୈ᳚ । ତସ୍ମା᳚ଥ୍ସା॒ଯ-ମ୍ପ୍ର॒ଜାଃ, କ୍ଷେ॒ମ୍ଯା॑
ଭଵନ୍ତି ॥ ଯତ୍ପ୍ରା॒ତ-ରିଷ୍ଟି॑ଭି॒-ର୍ଯଜ॑ତେ ।
ଅଶ୍ଵ॑ମେ॒ଵ ତଦନ୍ଵି॑ଚ୍ଛତି । ତସ୍ମା॒ଦ୍ଦିଵା॑ ନଷ୍ଟୈ॒ଷ ଏ॑ତି ॥ ଯତ୍ପ୍ରା॒ତରିଷ୍ଟି॑ଭି॒-ର୍ଯଜ॑ତେ ସା॒ଯ-ନ୍ଧୃତୀ᳚ର୍ଜୁ॒ହୋତି॑ । ଅ॒ହୋ॒ରା॒ତ୍ରାଭ୍ଯା॑-ମେ॒ଵୈନ॒-ମନ୍ଵି॑ଚ୍ଛତି । ଅଥୋ॑ ଅହୋରା॒ତ୍ରାଭ୍ଯା॑-ମେ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ଯୋଗକ୍ଷେ॒ମ-ଙ୍କ॑ଲ୍ପଯତି ॥ 51 ॥
ଭଵନ୍ତି ॥ ଯତ୍ପ୍ରା॒ତ-ରିଷ୍ଟି॑ଭି॒-ର୍ଯଜ॑ତେ ।
ଅଶ୍ଵ॑ମେ॒ଵ ତଦନ୍ଵି॑ଚ୍ଛତି । ତସ୍ମା॒ଦ୍ଦିଵା॑ ନଷ୍ଟୈ॒ଷ ଏ॑ତି ॥ ଯତ୍ପ୍ରା॒ତରିଷ୍ଟି॑ଭି॒-ର୍ଯଜ॑ତେ ସା॒ଯ-ନ୍ଧୃତୀ᳚ର୍ଜୁ॒ହୋତି॑ । ଅ॒ହୋ॒ରା॒ତ୍ରାଭ୍ଯା॑-ମେ॒ଵୈନ॒-ମନ୍ଵି॑ଚ୍ଛତି । ଅଥୋ॑ ଅହୋରା॒ତ୍ରାଭ୍ଯା॑-ମେ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ଯୋଗକ୍ଷେ॒ମ-ଙ୍କ॑ଲ୍ପଯତି ॥ 51 ॥
(ଭ॒ଵ॒ନ୍ତି॒ - ଧୃତ୍ଯା॑ - ଏନ॒ ମନ୍ଵି॑ଚ୍ଛ॒ତ୍ଯେକ॑-ଞ୍ଚ) (ଅ. 13)
ଅନୁଵାକଂ 14 - ତାସ୍ଵିଷ୍ଟିଷୁ ବ୍ରାହ୍ମଣରାଜନ୍ଯଯୋର୍ଗାନମ୍
ଅପ॒ ଵା ଏ॒ତସ୍ମା॒ଚ୍ଛ୍ରୀ ରା॒ଷ୍ଟ୍ର-ଙ୍କ୍ରା॑ମତି । ଯୋ᳚-ଽଶ୍ଵମେ॒ଧେନ॒ ଯଜ॑ତେ । ବ୍ରା॒ହ୍ମ॒ଣୌ ଵୀ॑ଣାଗା॒ଥିନୌ॑ ଗାଯତଃ । ଶ୍ରି॒ଯା ଵା ଏ॒ତ-ଦ୍ରୂ॒ପମ୍ । ଯଦ୍ଵୀଣା᳚ । ଶ୍ରିଯ॑-ମେ॒ଵାସ୍ମି॒-ନ୍ତଦ୍ଧ॑ତ୍ତଃ । ଯ॒ଦା ଖଲୁ॒ ଵୈ ପୁରୁ॑ଷ॒-ଶ୍ଶ୍ରିଯ॑ମଶ୍ନୁ॒ତେ ।
ଵୀଣା᳚-ଽସ୍ମୈ ଵାଦ୍ଯତେ ॥ ତଦା॑ହୁଃ ।
ଯଦୁ॒ଭୌ ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣୌ ଗାଯେ॑ତାମ୍ ॥ 52 ॥
ଅନୁଵାକଂ 14 - ତାସ୍ଵିଷ୍ଟିଷୁ ବ୍ରାହ୍ମଣରାଜନ୍ଯଯୋର୍ଗାନମ୍
ଅପ॒ ଵା ଏ॒ତସ୍ମା॒ଚ୍ଛ୍ରୀ ରା॒ଷ୍ଟ୍ର-ଙ୍କ୍ରା॑ମତି । ଯୋ᳚-ଽଶ୍ଵମେ॒ଧେନ॒ ଯଜ॑ତେ । ବ୍ରା॒ହ୍ମ॒ଣୌ ଵୀ॑ଣାଗା॒ଥିନୌ॑ ଗାଯତଃ । ଶ୍ରି॒ଯା ଵା ଏ॒ତ-ଦ୍ରୂ॒ପମ୍ । ଯଦ୍ଵୀଣା᳚ । ଶ୍ରିଯ॑-ମେ॒ଵାସ୍ମି॒-ନ୍ତଦ୍ଧ॑ତ୍ତଃ । ଯ॒ଦା ଖଲୁ॒ ଵୈ ପୁରୁ॑ଷ॒-ଶ୍ଶ୍ରିଯ॑ମଶ୍ନୁ॒ତେ ।
ଵୀଣା᳚-ଽସ୍ମୈ ଵାଦ୍ଯତେ ॥ ତଦା॑ହୁଃ ।
ଯଦୁ॒ଭୌ ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣୌ ଗାଯେ॑ତାମ୍ ॥ 52 ॥
ପ୍ର॒ଭ୍ରଗ୍ଂଶୁ॑କା-ଽସ୍ମା॒ଚ୍ଛ୍ରୀ-ସ୍ସ୍ଯା᳚ତ୍ ।
ନ ଵୈ ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣେ ଶ୍ରୀ ର॑ମତ॒ ଇତି॑ ।
ବ୍ରା॒ହ୍ମ॒ଣୋ᳚-ଽନ୍ଯୋ ଗାଯେ᳚ତ୍ । ରା॒ଜ॒ନ୍ଯୋ᳚-ଽନ୍ଯଃ ।
ବ୍ରହ୍ମ॒ ଵୈ ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣଃ । କ୍ଷ॒ତ୍ରଗ୍ଂ ରା॑ଜ॒ନ୍ଯଃ॑ ।
ତଥା॑ ହାସ୍ଯ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ଚ କ୍ଷ॒ତ୍ରେଣ॑ ଚୋଭ॒ଯତ॒-ଶ୍ଶ୍ରୀଃ ପରି॑ଗୃହୀତା ଭଵତି ॥
ତଦା॑ହୁଃ । ଯଦୁ॒ଭୌ ଦିଵା॒ ଗାଯେ॑ତାମ୍ ।
ଅପା᳚ସ୍ମା-ଦ୍ରା॒ଷ୍ଟ୍ର-ଙ୍କ୍ରା॑ମେତ୍ ॥ 53 ॥
ନ ଵୈ ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣେ ଶ୍ରୀ ର॑ମତ॒ ଇତି॑ ।
ବ୍ରା॒ହ୍ମ॒ଣୋ᳚-ଽନ୍ଯୋ ଗାଯେ᳚ତ୍ । ରା॒ଜ॒ନ୍ଯୋ᳚-ଽନ୍ଯଃ ।
ବ୍ରହ୍ମ॒ ଵୈ ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣଃ । କ୍ଷ॒ତ୍ରଗ୍ଂ ରା॑ଜ॒ନ୍ଯଃ॑ ।
ତଥା॑ ହାସ୍ଯ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ଚ କ୍ଷ॒ତ୍ରେଣ॑ ଚୋଭ॒ଯତ॒-ଶ୍ଶ୍ରୀଃ ପରି॑ଗୃହୀତା ଭଵତି ॥
ତଦା॑ହୁଃ । ଯଦୁ॒ଭୌ ଦିଵା॒ ଗାଯେ॑ତାମ୍ ।
ଅପା᳚ସ୍ମା-ଦ୍ରା॒ଷ୍ଟ୍ର-ଙ୍କ୍ରା॑ମେତ୍ ॥ 53 ॥
ନ ଵୈ ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣେ ରା॒ଷ୍ଟ୍ରଗ୍ଂ ର॑ମତ॒ ଇତି॑ । ଯ॒ଦା ଖଲୁ॒ ଵୈ ରାଜା॑ କା॒ମଯ॑ତେ । ଅଥ॑ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣ-ଞ୍ଜି॑ନାତି । ଦିଵା᳚ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣୋ ଗା॑ଯେତ୍ । ନକ୍ତଗ୍ଂ॑ ରାଜ॒ନ୍ଯଃ॑ ।
ବ୍ରହ୍ମ॑ଣୋ॒ ଵୈ ରୂ॒ପମହଃ॑ । କ୍ଷ॒ତ୍ରସ୍ଯ॒ ରାତ୍ରିଃ॑ ।
ତଥା॑ ହାସ୍ଯ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ଚ କ୍ଷ॒ତ୍ରେଣ॑ ଚୋଭ॒ଯତୋ॑ ରା॒ଷ୍ଟ୍ର-ମ୍ପରି॑ଗୃହୀତ-ମ୍ଭଵତି ॥ ଇତ୍ଯ॑ଦଦା॒ ଇତ୍ଯ॑ଯଜଥା॒ ଇତ୍ଯ॑ପଚ॒ ଇତି॑ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣୋ ଗାଯେ᳚ତ୍ ।
ଇ॒ଷ୍ଟା॒ପୂ॒ର୍ତଂ-ଵୈଁ ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣସ୍ଯ॑ ॥ 54 ॥
ବ୍ରହ୍ମ॑ଣୋ॒ ଵୈ ରୂ॒ପମହଃ॑ । କ୍ଷ॒ତ୍ରସ୍ଯ॒ ରାତ୍ରିଃ॑ ।
ତଥା॑ ହାସ୍ଯ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ଚ କ୍ଷ॒ତ୍ରେଣ॑ ଚୋଭ॒ଯତୋ॑ ରା॒ଷ୍ଟ୍ର-ମ୍ପରି॑ଗୃହୀତ-ମ୍ଭଵତି ॥ ଇତ୍ଯ॑ଦଦା॒ ଇତ୍ଯ॑ଯଜଥା॒ ଇତ୍ଯ॑ପଚ॒ ଇତି॑ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣୋ ଗାଯେ᳚ତ୍ ।
ଇ॒ଷ୍ଟା॒ପୂ॒ର୍ତଂ-ଵୈଁ ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣସ୍ଯ॑ ॥ 54 ॥
ଇ॒ଷ୍ଟା॒ପୂ॒ର୍ତେ-ନୈ॒ଵୈନ॒ଗ୍ଂ॒ ସ ସମ॑ଦ୍ର୍ଧଯତି ॥
ଇତ୍ଯ॑ଜିନା॒ ଇତ୍ଯ॑ଯୁଦ୍ଧ୍ଯଥା॒ ଇତ୍ଯ॒ମୁଗ୍ଂ ସ॑ଗ୍ରା॒ମ୍ମ-ମ॑ହ॒ନ୍ନିତି॑ ରାଜ॒ନ୍ଯଃ॑ । ଯୁ॒ଦ୍ଧଂ-ଵୈଁ ରା॑ଜ॒ନ୍ଯ॑ସ୍ଯ । ଯୁ॒ଦ୍ଧେନୈ॒ଵୈନ॒ଗ୍ଂ॒ ସ ସମ॑ଦ୍ର୍ଧଯତି ॥ ଅକ୍ଲୃ॑ପ୍ତା॒ ଵା ଏ॒ତସ୍ଯ॒ର୍ତଵ॒ ଇତ୍ଯା॑ହୁଃ । ଯୋ᳚-ଽଶ୍ଵମେ॒ଧେନ॒ ଯଜ॑ତ॒ ଇତି॑ ।
ତି॒ସ୍ରୋ᳚-ଽନ୍ଯୋ ଗାଯ॑ତି ତି॒ସ୍ରୋ᳚-ଽନ୍ଯଃ । ଷଟ୍ଥ୍ସମ୍ପ॑ଦ୍ଯନ୍ତେ । ଷଡ୍ଵା ଋ॒ତଵଃ॑ ।
ଋ॒ତୂନେ॒ଵାସ୍ମୈ॑ କଲ୍ପଯତଃ ॥ ତାଭ୍ଯାଗ୍ଂ॑ ସ॒ଗ୍ଗ୍॒ସ୍ଥାଯା᳚ମ୍ । ଅ॒ନୋ॒ଯୁ॒କ୍ତେ ଚ॑ ଶ॒ତେ ଚ॑ ଦଦାତି । ଶ॒ତାଯୁଃ॒ ପୁରୁ॑ଷ-ଶ୍ଶ॒ତେନ୍ଦ୍ରି॑ଯଃ ।
ଆଯୁ॑ଷ୍ଯେ॒ଵେନ୍ଦ୍ରି॒ଯେ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି ॥ 55 ॥
ଇତ୍ଯ॑ଜିନା॒ ଇତ୍ଯ॑ଯୁଦ୍ଧ୍ଯଥା॒ ଇତ୍ଯ॒ମୁଗ୍ଂ ସ॑ଗ୍ରା॒ମ୍ମ-ମ॑ହ॒ନ୍ନିତି॑ ରାଜ॒ନ୍ଯଃ॑ । ଯୁ॒ଦ୍ଧଂ-ଵୈଁ ରା॑ଜ॒ନ୍ଯ॑ସ୍ଯ । ଯୁ॒ଦ୍ଧେନୈ॒ଵୈନ॒ଗ୍ଂ॒ ସ ସମ॑ଦ୍ର୍ଧଯତି ॥ ଅକ୍ଲୃ॑ପ୍ତା॒ ଵା ଏ॒ତସ୍ଯ॒ର୍ତଵ॒ ଇତ୍ଯା॑ହୁଃ । ଯୋ᳚-ଽଶ୍ଵମେ॒ଧେନ॒ ଯଜ॑ତ॒ ଇତି॑ ।
ତି॒ସ୍ରୋ᳚-ଽନ୍ଯୋ ଗାଯ॑ତି ତି॒ସ୍ରୋ᳚-ଽନ୍ଯଃ । ଷଟ୍ଥ୍ସମ୍ପ॑ଦ୍ଯନ୍ତେ । ଷଡ୍ଵା ଋ॒ତଵଃ॑ ।
ଋ॒ତୂନେ॒ଵାସ୍ମୈ॑ କଲ୍ପଯତଃ ॥ ତାଭ୍ଯାଗ୍ଂ॑ ସ॒ଗ୍ଗ୍॒ସ୍ଥାଯା᳚ମ୍ । ଅ॒ନୋ॒ଯୁ॒କ୍ତେ ଚ॑ ଶ॒ତେ ଚ॑ ଦଦାତି । ଶ॒ତାଯୁଃ॒ ପୁରୁ॑ଷ-ଶ୍ଶ॒ତେନ୍ଦ୍ରି॑ଯଃ ।
ଆଯୁ॑ଷ୍ଯେ॒ଵେନ୍ଦ୍ରି॒ଯେ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି ॥ 55 ॥
(ଗାଯେ॑ତାମ୍ - କ୍ରାମେ-ଦ୍- ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣସ୍ଯ॑ - କଲ୍ପଯତଶ୍ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ଅ. 14)
ଅନୁଵାକଂ 15 - ଅଵଭୃଥହୋମଵିଶେଷାଃ
ସର୍ଵେ॑ଷୁ॒ ଵା ଏ॒ଷୁ ଲୋ॒କେଷୁ॑ ମୃ॒ତ୍ଯଵୋ॒-ଽନ୍ଵାଯ॑ତ୍ତାଃ । ତେଭ୍ଯୋ॒ ଯଦାହୁ॑ତୀ॒ର୍ନ ଜୁ॑ହୁ॒ଯାତ୍ । ଲୋ॒କେ ଲୋ॑କ ଏନ-ମ୍ମୃ॒ତ୍ଯୁର୍ଵି॑ନ୍ଦେତ୍ ।
ମୃ॒ତ୍ଯଵେ॒ ସ୍ଵାହା॑ ମୃ॒ତ୍ଯଵେ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ଯ॑ଭି ପୂ॒ର୍ଵମାହୁ॑ତୀ-ର୍ଜୁହୋତି ।
ଲୋ॒କାଲ୍ଲୋ॑କାଦେ॒ଵ ମୃ॒ତ୍ଯୁମଵ॑ଯଜତେ ।
ନୈନଂ॑-ଲୋଁ॒କେ ଲା॑କେ ମୃ॒ତ୍ଯୁର୍ଵି॑ନ୍ଦତି ॥
ଯଦ॒ମୁଷ୍ମୈ॒ ସ୍ଵାହା॒-ଽମୁଷ୍ମୈ॒ ସ୍ଵାହେତି॒ ଜୁହ୍ଵ॑ଥ୍ସ॒-ଞ୍ଚକ୍ଷୀ॑ତ । ବ॒ହୁ-ମ୍ମୃ॒ତ୍ଯୁମ॒ମିତ୍ର॑-ଙ୍କୁର୍ଵୀତ । ମୃ॒ତ୍ଯଵେ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ଯେକ॑ସ୍ମା ଏ॒ଵୈକା᳚-ଞ୍ଜୁହୁଯାତ୍ । ଏକୋ॒ ଵା ଅ॒ମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲା॒କେ ମୃ॒ତ୍ଯୁଃ ॥ 56 ॥
ଅନୁଵାକଂ 15 - ଅଵଭୃଥହୋମଵିଶେଷାଃ
ସର୍ଵେ॑ଷୁ॒ ଵା ଏ॒ଷୁ ଲୋ॒କେଷୁ॑ ମୃ॒ତ୍ଯଵୋ॒-ଽନ୍ଵାଯ॑ତ୍ତାଃ । ତେଭ୍ଯୋ॒ ଯଦାହୁ॑ତୀ॒ର୍ନ ଜୁ॑ହୁ॒ଯାତ୍ । ଲୋ॒କେ ଲୋ॑କ ଏନ-ମ୍ମୃ॒ତ୍ଯୁର୍ଵି॑ନ୍ଦେତ୍ ।
ମୃ॒ତ୍ଯଵେ॒ ସ୍ଵାହା॑ ମୃ॒ତ୍ଯଵେ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ଯ॑ଭି ପୂ॒ର୍ଵମାହୁ॑ତୀ-ର୍ଜୁହୋତି ।
ଲୋ॒କାଲ୍ଲୋ॑କାଦେ॒ଵ ମୃ॒ତ୍ଯୁମଵ॑ଯଜତେ ।
ନୈନଂ॑-ଲୋଁ॒କେ ଲା॑କେ ମୃ॒ତ୍ଯୁର୍ଵି॑ନ୍ଦତି ॥
ଯଦ॒ମୁଷ୍ମୈ॒ ସ୍ଵାହା॒-ଽମୁଷ୍ମୈ॒ ସ୍ଵାହେତି॒ ଜୁହ୍ଵ॑ଥ୍ସ॒-ଞ୍ଚକ୍ଷୀ॑ତ । ବ॒ହୁ-ମ୍ମୃ॒ତ୍ଯୁମ॒ମିତ୍ର॑-ଙ୍କୁର୍ଵୀତ । ମୃ॒ତ୍ଯଵେ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ଯେକ॑ସ୍ମା ଏ॒ଵୈକା᳚-ଞ୍ଜୁହୁଯାତ୍ । ଏକୋ॒ ଵା ଅ॒ମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲା॒କେ ମୃ॒ତ୍ଯୁଃ ॥ 56 ॥
ଅ॒ଶ॒ନ॒ଯା॒ ମୃ॒ତ୍ଯୁରେ॒ଵ । ତମେ॒ଵାମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲୋ॒କେ-ଽଵ॑ଯଜତେ ॥ ଭ୍ରୂ॒ଣ॒ହ॒ତ୍ଯାଯୈ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ଯ॑ଵଭୃ॒ଥ ଆହୁ॑ତି-ଞ୍ଜୁହୋତି ।
ଭ୍ରୂ॒ଣ॒ହ॒ତ୍ଯାମେ॒ ଵା ଵ॑ଯଜତେ ॥ ତଦା॑ହୁଃ । ଯଦ୍ଭ୍ରୂ॑ଣହ॒ତ୍ଯା ଽପା॒ତ୍ର୍ଯା-ଽଥ॑ ।
କସ୍ମା᳚-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞେ-ଽପି॑ କ୍ରିଯତ॒ ଇତି॑ ॥
ଅମୃ॑ତ୍ଯୁ॒ର୍ଵା ଅ॒ନ୍ଯୋ ଭ୍ରୂ॑ଣହ॒ତ୍ଯାଯା॒ ଇତ୍ଯା॑ହୁଃ ।
ଭ୍ରୂ॒ଣ॒ହ॒ତ୍ଯା ଵାଵ ମୃ॒ତ୍ଯୁରିତି॑ ।
ଯଦ୍ଭ୍ରୂ॑ଣହ॒ତ୍ଯାଯୈ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ଯ॑ଵଭୃ॒ଥ ଆହୁତି॑-ଞ୍ଜୁ॒ହୋତି॑ ॥ 57 ॥
ଭ୍ରୂ॒ଣ॒ହ॒ତ୍ଯାମେ॒ ଵା ଵ॑ଯଜତେ ॥ ତଦା॑ହୁଃ । ଯଦ୍ଭ୍ରୂ॑ଣହ॒ତ୍ଯା ଽପା॒ତ୍ର୍ଯା-ଽଥ॑ ।
କସ୍ମା᳚-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞେ-ଽପି॑ କ୍ରିଯତ॒ ଇତି॑ ॥
ଅମୃ॑ତ୍ଯୁ॒ର୍ଵା ଅ॒ନ୍ଯୋ ଭ୍ରୂ॑ଣହ॒ତ୍ଯାଯା॒ ଇତ୍ଯା॑ହୁଃ ।
ଭ୍ରୂ॒ଣ॒ହ॒ତ୍ଯା ଵାଵ ମୃ॒ତ୍ଯୁରିତି॑ ।
ଯଦ୍ଭ୍ରୂ॑ଣହ॒ତ୍ଯାଯୈ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ଯ॑ଵଭୃ॒ଥ ଆହୁତି॑-ଞ୍ଜୁ॒ହୋତି॑ ॥ 57 ॥
ମୃ॒ତ୍ଯୁମେ॒ ଵା ହୁ॑ତ୍ଯା ତର୍ପଯି॒ତ୍ଵା ପ॑ରି॒ପାଣ॑-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵା ।
ଭ୍ରୂ॒ଣ॒ଘ୍ନେ ଭେ॑ଷ॒ଜ-ଙ୍କ॑ରୋତି ॥ ଏ॒ତାଗ୍ଂ ହ॒ ଵୈ ମୁ॑ଣ୍ଡି॒ଭ ଔ॑ଦନ୍ଯ॒ଵଃ ।
ଭ୍ରୂ॒ଣ॒ହ॒ତ୍ଯାଯୈ॒ ପ୍ରାଯ॑ଶ୍ଚିତ୍ତିଂ-ଵିଁ॒ଦାଞ୍ଚ॑କାର ।
ଯୋ ହା॒ସ୍ଯାପି॑ ପ୍ର॒ଜାଯା᳚-ମ୍ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣଗ୍ଂ ହନ୍ତି॑ । ସର୍ଵ॑ସ୍ମୈ॒ ତସ୍ମୈ॑ ଭେଷ॒ଜ-ଙ୍କ॑ରୋତି ॥
ଜୁ॒ମ୍ବ॒କାଯ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ଯ॑ଵଭୃ॒ଥ ଉ॑ତ୍ତ॒ମାମାହୁ॑ତି-ଞ୍ଜୁହୋତି । ଵରୁ॑ଣୋ॒ ଵୈ ଜୁ॑ମ୍ବ॒କଃ । ଅ॒ନ୍ତ॒ତ ଏ॒ଵ ଵରୁ॑ଣ॒-ମଵ॑ଯଜତେ ॥ ଖ॒ଲ॒ତେର୍ଵି॑କ୍ଲି॒ଧସ୍ଯ॑ ଶୁ॒କ୍ଲସ୍ଯ॑ ପିଙ୍ଗା॒କ୍ଷସ୍ଯ॑ ମୂ॒ଦ୍ର୍ଧଞ୍ଜୁ॑ହୋତି ।
ଏ॒ତଦ୍ଵୈ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ ରୂ॒ପମ୍ । ରୂ॒ପେଣୈ॒ଵ ଵରୁ॑ଣ॒ମଵ॑ଯଜତେ ॥ 58 ॥
ଭ୍ରୂ॒ଣ॒ଘ୍ନେ ଭେ॑ଷ॒ଜ-ଙ୍କ॑ରୋତି ॥ ଏ॒ତାଗ୍ଂ ହ॒ ଵୈ ମୁ॑ଣ୍ଡି॒ଭ ଔ॑ଦନ୍ଯ॒ଵଃ ।
ଭ୍ରୂ॒ଣ॒ହ॒ତ୍ଯାଯୈ॒ ପ୍ରାଯ॑ଶ୍ଚିତ୍ତିଂ-ଵିଁ॒ଦାଞ୍ଚ॑କାର ।
ଯୋ ହା॒ସ୍ଯାପି॑ ପ୍ର॒ଜାଯା᳚-ମ୍ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣଗ୍ଂ ହନ୍ତି॑ । ସର୍ଵ॑ସ୍ମୈ॒ ତସ୍ମୈ॑ ଭେଷ॒ଜ-ଙ୍କ॑ରୋତି ॥
ଜୁ॒ମ୍ବ॒କାଯ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ଯ॑ଵଭୃ॒ଥ ଉ॑ତ୍ତ॒ମାମାହୁ॑ତି-ଞ୍ଜୁହୋତି । ଵରୁ॑ଣୋ॒ ଵୈ ଜୁ॑ମ୍ବ॒କଃ । ଅ॒ନ୍ତ॒ତ ଏ॒ଵ ଵରୁ॑ଣ॒-ମଵ॑ଯଜତେ ॥ ଖ॒ଲ॒ତେର୍ଵି॑କ୍ଲି॒ଧସ୍ଯ॑ ଶୁ॒କ୍ଲସ୍ଯ॑ ପିଙ୍ଗା॒କ୍ଷସ୍ଯ॑ ମୂ॒ଦ୍ର୍ଧଞ୍ଜୁ॑ହୋତି ।
ଏ॒ତଦ୍ଵୈ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ ରୂ॒ପମ୍ । ରୂ॒ପେଣୈ॒ଵ ଵରୁ॑ଣ॒ମଵ॑ଯଜତେ ॥ 58 ॥
(ଲୋ॒କେ ମୃ॒ତ୍ଯୁ--ର୍ ଜୁ॒ହୋତି॑ - ମୂ॒ଦ୍ର୍ଧଞ୍ଜୁ॑ହୋତି॒ ଦ୍ଵେ ଚ॑) (ଅ. 15)
ଅନୁଵାକଂ 16 - ଉପାକରଣମନ୍ତ୍ରଵ୍ଯାଖ୍ଯାନାଦିଃ
ଵା॒ରୁ॒ଣୋ ଵା ଅଶ୍ଵଃ॑ । ତ-ନ୍ଦେ॒ଵତ॑ଯା॒ ଵ୍ଯ॑ଦ୍ର୍ଧଯତି । ଯତ୍ପ୍ରା॑ଜାପ॒ତ୍ଯ-ଙ୍କ॒ରୋତି॑ ।
ନମୋ॒ ରାଜ୍ଞେ॒ ନମୋ॒ ଵରୁ॑ଣା॒ଯେତ୍ଯା॑ହ । ଵା॒ରୁ॒ଣୋ ଵା ଅଶ୍ଵଃ॑ । ସ୍ଵଯୈ॒ଵୈନ॑-ନ୍ଦେ॒ଵତ॑ଯା॒ ସମ॑ଦ୍ର୍ଧଯତି ॥ ନମୋ-ଽଶ୍ଵା॑ଯ॒ ନମଃ॑ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ । ପ୍ରା॒ଜା॒ପ॒ତ୍ଯୋ ଵା ଅଶ୍ଵଃ॑ । ସ୍ଵଯୈ॒ଵୈନ॑-ନ୍ଦେ॒ଵତ॑ଯା॒ ସମ॑ଦ୍ର୍ଧଯତି ॥
ନମୋ-ଽଧି॑ପତଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ॥ 59 ॥
ଅନୁଵାକଂ 16 - ଉପାକରଣମନ୍ତ୍ରଵ୍ଯାଖ୍ଯାନାଦିଃ
ଵା॒ରୁ॒ଣୋ ଵା ଅଶ୍ଵଃ॑ । ତ-ନ୍ଦେ॒ଵତ॑ଯା॒ ଵ୍ଯ॑ଦ୍ର୍ଧଯତି । ଯତ୍ପ୍ରା॑ଜାପ॒ତ୍ଯ-ଙ୍କ॒ରୋତି॑ ।
ନମୋ॒ ରାଜ୍ଞେ॒ ନମୋ॒ ଵରୁ॑ଣା॒ଯେତ୍ଯା॑ହ । ଵା॒ରୁ॒ଣୋ ଵା ଅଶ୍ଵଃ॑ । ସ୍ଵଯୈ॒ଵୈନ॑-ନ୍ଦେ॒ଵତ॑ଯା॒ ସମ॑ଦ୍ର୍ଧଯତି ॥ ନମୋ-ଽଶ୍ଵା॑ଯ॒ ନମଃ॑ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ । ପ୍ରା॒ଜା॒ପ॒ତ୍ଯୋ ଵା ଅଶ୍ଵଃ॑ । ସ୍ଵଯୈ॒ଵୈନ॑-ନ୍ଦେ॒ଵତ॑ଯା॒ ସମ॑ଦ୍ର୍ଧଯତି ॥
ନମୋ-ଽଧି॑ପତଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ॥ 59 ॥
ଧର୍ମୋ॒ ଵା ଅଧି॑ପତିଃ । ଧର୍ମ॑ମେ॒ଵା-ଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
ଅଧି॑ପତି-ର॒ସ୍ଯଧି॑ପତି-ମ୍ମା କୁ॒ର୍ଵଧି॑ପତିର॒ହ-ମ୍ପ୍ର॒ଜାନା᳚-ମ୍ଭୂଯାସ॒-ମିତ୍ଯା॑ହ ।
ଅଧି॑ପତି-ମ॒ଵୈନଗ୍ଂ॑ ସମା॒ନାନା᳚-ଙ୍କରୋତି ॥
ମା-ନ୍ଧ॑ହି॒ ମଯି॑ ଧ॒ହୀତ୍ଯା॑ହ ।
ଆ॒ଶିଷ॑ମେ॒ଵୈତାମାଶା᳚ସ୍ତେ ॥
ଉ॒ପାକୃ॑ତାଯ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ଯୁ॒ପାକୃ॑ତେ ଜୁହୋତି ।
ଆଲ॑ବ୍ଧାଯ॒ ସ୍ଵାହେତି॒ ନିଯୁ॑କ୍ତେ ଜୁହୋତି ।
ହୁ॒ତାଯ॒ ସ୍ଵାହେତି॑ ହୁ॒ତେ ଜୁ॑ହୋତି ।
ଏ॒ଷାଂ-ଲୋଁ॒କାନା॑-ମ॒ଭିଜି॑ତ୍ଯୈ ॥ 60 ॥
ଅଧି॑ପତି-ର॒ସ୍ଯଧି॑ପତି-ମ୍ମା କୁ॒ର୍ଵଧି॑ପତିର॒ହ-ମ୍ପ୍ର॒ଜାନା᳚-ମ୍ଭୂଯାସ॒-ମିତ୍ଯା॑ହ ।
ଅଧି॑ପତି-ମ॒ଵୈନଗ୍ଂ॑ ସମା॒ନାନା᳚-ଙ୍କରୋତି ॥
ମା-ନ୍ଧ॑ହି॒ ମଯି॑ ଧ॒ହୀତ୍ଯା॑ହ ।
ଆ॒ଶିଷ॑ମେ॒ଵୈତାମାଶା᳚ସ୍ତେ ॥
ଉ॒ପାକୃ॑ତାଯ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ଯୁ॒ପାକୃ॑ତେ ଜୁହୋତି ।
ଆଲ॑ବ୍ଧାଯ॒ ସ୍ଵାହେତି॒ ନିଯୁ॑କ୍ତେ ଜୁହୋତି ।
ହୁ॒ତାଯ॒ ସ୍ଵାହେତି॑ ହୁ॒ତେ ଜୁ॑ହୋତି ।
ଏ॒ଷାଂ-ଲୋଁ॒କାନା॑-ମ॒ଭିଜି॑ତ୍ଯୈ ॥ 60 ॥
ପ୍ର ଵା ଏ॒ଷ ଏ॒ଭ୍ଯୋ ଲୋ॒କେଭ୍ଯ॑ଶ୍ଚ୍ଯଵତେ । ଯୋ᳚-ଽଶ୍ଵମେ॒ଧେନ॒ ଯଜ॑ତେ ।
ଆ॒ଗ୍ନେ॒ଯ-ମୈ᳚ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନ-ମା᳚ଶ୍ଵି॒ନମ୍ ।
ତା-ନ୍ପ॒ଶୂନାଲ॑ଭତେ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ॥
ଯଦା᳚-ଽଗ୍ନେ॒ଯୋ ଭଵ॑ତି । ଅ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସର୍ଵା॑ ଦେ॒ଵତାଃ᳚ । ଦେ॒ଵତା॑ ଏ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
ବ୍ରହ୍ମ॒ ଵା ଅ॒ଗ୍ନିଃ । କ୍ଷ॒ତ୍ରମିନ୍ଦ୍ରଃ॑ । ଯଦୈ᳚ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୋ ଭଵ॑ତି ॥ 61 ॥
ଆ॒ଗ୍ନେ॒ଯ-ମୈ᳚ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନ-ମା᳚ଶ୍ଵି॒ନମ୍ ।
ତା-ନ୍ପ॒ଶୂନାଲ॑ଭତେ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ॥
ଯଦା᳚-ଽଗ୍ନେ॒ଯୋ ଭଵ॑ତି । ଅ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସର୍ଵା॑ ଦେ॒ଵତାଃ᳚ । ଦେ॒ଵତା॑ ଏ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
ବ୍ରହ୍ମ॒ ଵା ଅ॒ଗ୍ନିଃ । କ୍ଷ॒ତ୍ରମିନ୍ଦ୍ରଃ॑ । ଯଦୈ᳚ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୋ ଭଵ॑ତି ॥ 61 ॥
ବ୍ର॒ହ୍ମ॒କ୍ଷ॒ତ୍ରେ ଏ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
ଯଦା᳚-ଽଶ୍ଵି॒ନୋ ଭଵ॑ତି । ଆ॒ଶିଷା॒ମଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥
ତ୍ରଯୋ॑ ଭଵନ୍ତି । ତ୍ରଯ॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାଃ ।
ଏ॒ଷ୍ଵେ॑ଵ ଲୋ॒କେଷୁ॒ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି ॥
ଅ॒ଗ୍ନଯେ-ଽଗ୍ଂ॑ହୋ॒ମୁଚେ॒-ଽଷ୍ଟାକ॑ପାଲ॒ ଇତି॒ ଦଶ॑ହଵିଷ॒ମିଷ୍ଟି॒-ନ୍ନିର୍ଵ॑ପତି ।
ଦଶା᳚କ୍ଷରା ଵି॒ରାଟ୍ । ଅନ୍ନଂ॑-ଵିଁ॒ରାଟ୍ ।
ଵି॒ରାଜୈ॒-ଵାନ୍ନାଦ୍ଯ॒-ମଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
ଅ॒ଗ୍ନେର୍ମ॑ନ୍ଵେ ପ୍ରଥ॒ମସ୍ଯ॒ ପ୍ରଚେ॑ତସ॒ ଇତି॑ ଯାଜ୍ଯାନୁଵା॒କ୍ଯା॑ ଭଵନ୍ତି ସର୍ଵ॒ତ୍ଵାଯ॑ ॥ 62 ॥
ଯଦା᳚-ଽଶ୍ଵି॒ନୋ ଭଵ॑ତି । ଆ॒ଶିଷା॒ମଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥
ତ୍ରଯୋ॑ ଭଵନ୍ତି । ତ୍ରଯ॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାଃ ।
ଏ॒ଷ୍ଵେ॑ଵ ଲୋ॒କେଷୁ॒ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି ॥
ଅ॒ଗ୍ନଯେ-ଽଗ୍ଂ॑ହୋ॒ମୁଚେ॒-ଽଷ୍ଟାକ॑ପାଲ॒ ଇତି॒ ଦଶ॑ହଵିଷ॒ମିଷ୍ଟି॒-ନ୍ନିର୍ଵ॑ପତି ।
ଦଶା᳚କ୍ଷରା ଵି॒ରାଟ୍ । ଅନ୍ନଂ॑-ଵିଁ॒ରାଟ୍ ।
ଵି॒ରାଜୈ॒-ଵାନ୍ନାଦ୍ଯ॒-ମଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
ଅ॒ଗ୍ନେର୍ମ॑ନ୍ଵେ ପ୍ରଥ॒ମସ୍ଯ॒ ପ୍ରଚେ॑ତସ॒ ଇତି॑ ଯାଜ୍ଯାନୁଵା॒କ୍ଯା॑ ଭଵନ୍ତି ସର୍ଵ॒ତ୍ଵାଯ॑ ॥ 62 ॥
(ଅଧି॑ପତଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ - ହା॒ଭିଜି॑ତ୍ଯା - ଐନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୋ ଭଵ॑ତି - ରୁନ୍ଧ॒ ଏକ॑-ଞ୍ଚ) (ଅ. 16)
ଅନୁଵାକଂ 17 - ଅଶ୍ଵସ୍ଯ ରୋଗାଦିନିମିତ୍ତ-ମ୍ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତମ୍
ଯଦ୍ଯଶ୍ଵ॑ମୁପ॒ତପ॑ଦ୍ଵି॒ନ୍ଦେତ୍ ।
ଆ॒ଗ୍ନେ॒ଯ-ମ॒ଷ୍ଟାକ॑ପାଲ॒-ନ୍ନିର୍ଵ॑ପେତ୍ ।
ସୌ॒ମ୍ଯ-ଞ୍ଚ॒ରୁମ୍ । ସା॒ଵି॒ତ୍ର-ମ॒ଷ୍ଟାକ॑ପାଲମ୍ ॥ ଯଦା᳚ଗ୍ନେ॒ଯୋ ଭଵ॑ତି ।
ଅ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସର୍ଵା॑ ଦେ॒ଵତାଃ᳚ । ଦେ॒ଵତା॑-ଭିରେ॒ଵୈନ॑-ମ୍ଭିଷଜ୍ଯତି ॥ ଯଥ୍ସୌ॒ମ୍ଯୋ ଭଵ॑ତି ।
ସୋମୋ॒ ଵା ଓଷ॑ଧୀନା॒ଗ୍ଂ॒ ରାଜା᳚ ।
ଯାଭ୍ଯ॑ ଏ॒ଵୈନଂ॑-ଵିଁ॒ନ୍ଦତି॑ ॥ 63 ॥
ଅନୁଵାକଂ 17 - ଅଶ୍ଵସ୍ଯ ରୋଗାଦିନିମିତ୍ତ-ମ୍ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତମ୍
ଯଦ୍ଯଶ୍ଵ॑ମୁପ॒ତପ॑ଦ୍ଵି॒ନ୍ଦେତ୍ ।
ଆ॒ଗ୍ନେ॒ଯ-ମ॒ଷ୍ଟାକ॑ପାଲ॒-ନ୍ନିର୍ଵ॑ପେତ୍ ।
ସୌ॒ମ୍ଯ-ଞ୍ଚ॒ରୁମ୍ । ସା॒ଵି॒ତ୍ର-ମ॒ଷ୍ଟାକ॑ପାଲମ୍ ॥ ଯଦା᳚ଗ୍ନେ॒ଯୋ ଭଵ॑ତି ।
ଅ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସର୍ଵା॑ ଦେ॒ଵତାଃ᳚ । ଦେ॒ଵତା॑-ଭିରେ॒ଵୈନ॑-ମ୍ଭିଷଜ୍ଯତି ॥ ଯଥ୍ସୌ॒ମ୍ଯୋ ଭଵ॑ତି ।
ସୋମୋ॒ ଵା ଓଷ॑ଧୀନା॒ଗ୍ଂ॒ ରାଜା᳚ ।
ଯାଭ୍ଯ॑ ଏ॒ଵୈନଂ॑-ଵିଁ॒ନ୍ଦତି॑ ॥ 63 ॥
ତାଭି॑ରେ॒ଵୈନ॑-ମ୍ଭିଷଜ୍ଯତି ॥ ଯଥ୍ସା॑ଵି॒ତ୍ରୋ ଭଵ॑ତି ।
ସ॒ଵି॒ତୃପ୍ର॑ସୂତ ଏ॒ଵୈନ॑-ମ୍ଭିଷଜ୍ଯତି ॥ ଏ॒ତାଭି॑ରେ॒ଵୈନ॑-ନ୍ଦେ॒ଵତା॑ଭି-ର୍ଭିଷଜ୍ଯତି ।
ଅ॒ଗ॒ଦୋ ହୈ॒ଵ ଭ॑ଵତି ॥ ପୌ॒ଷ୍ଣ-ଞ୍ଚ॒ରୁ-ନ୍ନିର୍ଵ॑ପେତ୍ । ଯଦି॑ ଶ୍ଲୋ॒ଣ-ସ୍ସ୍ଯାତ୍ । ପୂ॒ଷା ଵୈ ଶ୍ଲୌଣ୍ଯ॑ସ୍ଯ ଭି॒ଷକ୍ । ସ ଏ॒ଵୈନ॑-ମ୍ଭିଷଜ୍ଯତି । ଅଶ୍ଲୋ॑ଣୋ ହୈ॒ଵ ଭ॑ଵତି ॥ 64 ॥
ସ॒ଵି॒ତୃପ୍ର॑ସୂତ ଏ॒ଵୈନ॑-ମ୍ଭିଷଜ୍ଯତି ॥ ଏ॒ତାଭି॑ରେ॒ଵୈନ॑-ନ୍ଦେ॒ଵତା॑ଭି-ର୍ଭିଷଜ୍ଯତି ।
ଅ॒ଗ॒ଦୋ ହୈ॒ଵ ଭ॑ଵତି ॥ ପୌ॒ଷ୍ଣ-ଞ୍ଚ॒ରୁ-ନ୍ନିର୍ଵ॑ପେତ୍ । ଯଦି॑ ଶ୍ଲୋ॒ଣ-ସ୍ସ୍ଯାତ୍ । ପୂ॒ଷା ଵୈ ଶ୍ଲୌଣ୍ଯ॑ସ୍ଯ ଭି॒ଷକ୍ । ସ ଏ॒ଵୈନ॑-ମ୍ଭିଷଜ୍ଯତି । ଅଶ୍ଲୋ॑ଣୋ ହୈ॒ଵ ଭ॑ଵତି ॥ 64 ॥
ରୌ॒ଦ୍ର-ଞ୍ଚ॒ରୁ-ନ୍ନିର୍ଵ॑ପେତ୍ । ଯଦି॑ ମହ॒ତୀ ଦେ॒ଵତା॑-ଽଭି॒ମନ୍ଯେ॑ତ । ଏ॒ତ॒ଦ୍ଦେ॒ଵ॒ତ୍ଯୋ॑ ଵା ଅଶ୍ଵଃ॑ । ସ୍ଵଯୈ॒ଵୈନ॑-ନ୍ଦେ॒ଵତ॑ଯା ଭିଷଜ୍ଯତି ।
ଅ॒ଗ॒ଦୋ ହୈ॒ଵ ଭ॑ଵତି ॥ ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ର-ନ୍ଦ୍ଵାଦ॑ଶ-କପାଲ॒-ନ୍ନିର୍ଵ॑ପେନ୍ମୃଗାଖ॒ରେ ଯଦି॒ ନାଗଚ୍ଛେ᳚ତ୍ ।
ଇ॒ଯଂ-ଵାଁ ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରଃ । ଇ॒ଯମେ॒ଵୈନ॑-ମ॒ର୍ଚିଭ୍ଯା᳚-ମ୍ପରି॒ରୋଧ॒ମାନ॑ଯତି ।
ଆ ହୈ॒ଵ ସୁତ୍ଯ॒ମହ॑-ର୍ଗଚ୍ଛତି ॥ ଯଦ୍ଯ॑ଧୀ॒ଯାତ୍ ॥ 65 ॥
ଅ॒ଗ॒ଦୋ ହୈ॒ଵ ଭ॑ଵତି ॥ ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ର-ନ୍ଦ୍ଵାଦ॑ଶ-କପାଲ॒-ନ୍ନିର୍ଵ॑ପେନ୍ମୃଗାଖ॒ରେ ଯଦି॒ ନାଗଚ୍ଛେ᳚ତ୍ ।
ଇ॒ଯଂ-ଵାଁ ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରଃ । ଇ॒ଯମେ॒ଵୈନ॑-ମ॒ର୍ଚିଭ୍ଯା᳚-ମ୍ପରି॒ରୋଧ॒ମାନ॑ଯତି ।
ଆ ହୈ॒ଵ ସୁତ୍ଯ॒ମହ॑-ର୍ଗଚ୍ଛତି ॥ ଯଦ୍ଯ॑ଧୀ॒ଯାତ୍ ॥ 65 ॥
ଅ॒ଗ୍ନଯେ-ଽଗ୍ଂ॑ହୋ॒ମୁଚେ॒-ଽଷ୍ଟାକ॑ପାଲଃ । ସୌ॒ର୍ଯ-ମ୍ପଯଃ॑ । ଵା॒ଯ॒ଵ୍ଯ॑ ଆଜ୍ଯ॑ଭାଗଃ ॥ ଯଜ॑ମାନୋ॒ ଵା ଅଶ୍ଵଃ॑ । ଅଗ୍ଂହ॑ସା॒ ଵା ଏ॒ଷ ଗୃ॑ହୀ॒ତଃ ।
ଯସ୍ଯାଶ୍ଵୋ॒ ମେଧା॑ଯ॒ ପ୍ରୋକ୍ଷି॑ତୋ॒-ଽଦ୍ଧ୍ଯେତି॑ । ଯଦଗ୍ଂ॑ହୋ॒ମୁଚେ॑ ନି॒ର୍ଵପ॑ତି ।
ଅଗ୍ଂହ॑ସ ଏ॒ଵ ତେନ॑ ମୁଚ୍ଯତେ ॥ ଯଜ॑ମାନୋ॒ ଵା ଅଶ୍ଵଃ॑ । ରେତ॑ସା॒ ଵା ଏ॒ଷ ଵ୍ଯୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯତେ ॥ 66 ॥
ଯସ୍ଯାଶ୍ଵୋ॒ ମେଧା॑ଯ॒ ପ୍ରୋକ୍ଷି॑ତୋ॒-ଽଦ୍ଧ୍ଯେତି॑ । ଯଦଗ୍ଂ॑ହୋ॒ମୁଚେ॑ ନି॒ର୍ଵପ॑ତି ।
ଅଗ୍ଂହ॑ସ ଏ॒ଵ ତେନ॑ ମୁଚ୍ଯତେ ॥ ଯଜ॑ମାନୋ॒ ଵା ଅଶ୍ଵଃ॑ । ରେତ॑ସା॒ ଵା ଏ॒ଷ ଵ୍ଯୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯତେ ॥ 66 ॥
ଯସ୍ଯାଶ୍ଵୋ॒ ମେଧା॑ଯ॒ ପ୍ରୋକ୍ଷି॑ତୋ॒-ଽଦ୍ଧ୍ଯେତି॑ । ସୌ॒ର୍ଯଗ୍ଂ ରେତଃ॑ । ଯଥ୍ସୌ॒ର୍ଯ-ମ୍ପଯୋ॒ ଭଵ॑ତି । ରେତ॑ସୈ॒ଵୈନ॒ଗ୍ଂ॒ ସ ସମ॑ଦ୍ର୍ଧଯତି ॥
ଯଜ॑ମାନୋ॒ ଵା ଅଶ୍ଵଃ॑ । ଗର୍ଭୈ॒ର୍ଵା ଏ॒ଷ ଵ୍ଯୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯତେ । ଯସ୍ଯାଶ୍ଵୋ॒ ମେଧା॑ଯ॒ ପ୍ରୋକ୍ଷି॑ତୋ॒-ଽଦ୍ଧ୍ଯେତି॑ । ଵା॒ଯ॒ଵ୍ଯା॑ ଗର୍ଭାଃ᳚ ।
ଯଦ୍ଵା॑ଯ॒ଵ୍ଯ॑ ଆଜ୍ଯ॑ଭାଗୋ॒ ଭଵ॑ତି । ଗର୍ଭୈ॑ରେ॒ଵୈନ॒ଗ୍ଂ॒ ସ ସମ॑ଦ୍ର୍ଧଯତି ॥
ଅଥୋ॒ ଯସ୍ଯୈ॒ଷା-ଽଶ୍ଵ॑ମେ॒ଧେ ପ୍ରାଯ॑ଶ୍ଚିତ୍ତଃ କ୍ରି॒ଯତେ᳚ । ଇ॒ଷ୍ଟ୍ଵା ଵସୀ॑ଯା-ନ୍ଭଵତି ॥ 67 ॥
ଯଜ॑ମାନୋ॒ ଵା ଅଶ୍ଵଃ॑ । ଗର୍ଭୈ॒ର୍ଵା ଏ॒ଷ ଵ୍ଯୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯତେ । ଯସ୍ଯାଶ୍ଵୋ॒ ମେଧା॑ଯ॒ ପ୍ରୋକ୍ଷି॑ତୋ॒-ଽଦ୍ଧ୍ଯେତି॑ । ଵା॒ଯ॒ଵ୍ଯା॑ ଗର୍ଭାଃ᳚ ।
ଯଦ୍ଵା॑ଯ॒ଵ୍ଯ॑ ଆଜ୍ଯ॑ଭାଗୋ॒ ଭଵ॑ତି । ଗର୍ଭୈ॑ରେ॒ଵୈନ॒ଗ୍ଂ॒ ସ ସମ॑ଦ୍ର୍ଧଯତି ॥
ଅଥୋ॒ ଯସ୍ଯୈ॒ଷା-ଽଶ୍ଵ॑ମେ॒ଧେ ପ୍ରାଯ॑ଶ୍ଚିତ୍ତଃ କ୍ରି॒ଯତେ᳚ । ଇ॒ଷ୍ଟ୍ଵା ଵସୀ॑ଯା-ନ୍ଭଵତି ॥ 67 ॥
(ଵି॒ନ୍ଦ - ତ୍ଯଶ୍ଲୋ॑ଣୋ ହୈ॒ଵ ଭ॑ଵ - ତ୍ଯଧୀ॒ଯା - ଦୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯତେ॒ - ଗର୍ଭୈ॑ରେ॒ଵୈନ॒ଗ୍ଂ॒ ସ ସମ॑ଦ୍ର୍ଧଯତି॒ ଦ୍ଵେ ଚ॑) (ଅ. 17)
ଅନୁଵାକଂ 18 - ବ୍ରହ୍ମୌଦନା ଉଚ୍ଯନ୍ତେ
ତଦା॑ହୁଃ । ଦ୍ଵାଦ॑ଶ ବ୍ରହ୍ମୌଦ॒ନା-ନ୍ଥ୍ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଥି॑ତ॒ ନିର୍ଵ॑ପେତ୍ । ଦ୍ଵା॒ଦ॒ଶଭି॒ର୍ଵେଷ୍ଟି॑ଭି॒-ର୍ଯଜେ॒ତେତି॑ ॥ ଯଦିଷ୍ଟି॑-ଭି॒ର୍ଯଜେ॑ତ । ଉ॒ପ॒ନାମୁ॑କ ଏନଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞ-ସ୍ସ୍ଯା᳚ତ୍ । ପାପୀ॑ଯା॒ଗ୍॒ସ୍ତୁ ସ୍ଯା᳚ତ୍ ।
ଆ॒ପ୍ତାନି॒ ଵା ଏ॒ତସ୍ଯ॒ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି । ଯ ଈ॑ଜା॒ନଃ ।
ତାନି॒ କ ଏ॒ତାଵ॑ଦାଶୁ॒ ପୁନଃ॒ ପ୍ରଯୁ॑ଞ୍ଜୀ॒ତେତି॑ ।
ସର୍ଵା॒ ଵୈ ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଥି॑ତେ ଯ॒ଜ୍ଞେ ଵାଗା᳚ପ୍ଯତେ ॥ 68 ॥
ଅନୁଵାକଂ 18 - ବ୍ରହ୍ମୌଦନା ଉଚ୍ଯନ୍ତେ
ତଦା॑ହୁଃ । ଦ୍ଵାଦ॑ଶ ବ୍ରହ୍ମୌଦ॒ନା-ନ୍ଥ୍ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଥି॑ତ॒ ନିର୍ଵ॑ପେତ୍ । ଦ୍ଵା॒ଦ॒ଶଭି॒ର୍ଵେଷ୍ଟି॑ଭି॒-ର୍ଯଜେ॒ତେତି॑ ॥ ଯଦିଷ୍ଟି॑-ଭି॒ର୍ଯଜେ॑ତ । ଉ॒ପ॒ନାମୁ॑କ ଏନଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞ-ସ୍ସ୍ଯା᳚ତ୍ । ପାପୀ॑ଯା॒ଗ୍॒ସ୍ତୁ ସ୍ଯା᳚ତ୍ ।
ଆ॒ପ୍ତାନି॒ ଵା ଏ॒ତସ୍ଯ॒ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି । ଯ ଈ॑ଜା॒ନଃ ।
ତାନି॒ କ ଏ॒ତାଵ॑ଦାଶୁ॒ ପୁନଃ॒ ପ୍ରଯୁ॑ଞ୍ଜୀ॒ତେତି॑ ।
ସର୍ଵା॒ ଵୈ ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଥି॑ତେ ଯ॒ଜ୍ଞେ ଵାଗା᳚ପ୍ଯତେ ॥ 68 ॥
ସା-ଽଽପ୍ତା ଭ॑ଵତି ଯା॒ତଯା᳚ମ୍ନୀ । କ୍ରୂ॒ରୀକୃ॑ତେଵ॒ ହି ଭଵ॒ତ୍ଯରୁ॑ଷ୍କୃତା । ସା ନ ପୁନଃ॑ ପ୍ର॒ଯୁଜ୍ଯେତ୍ଯା॑ହୁଃ ॥ ଦ୍ଵାଦ॑ଶୈ॒ଵ ବ୍ର॑ହ୍ମୌଦ॒ନା-ନ୍ଥ୍ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଥି॑ତେ॒ ନିର୍ଵ॑ପେତ୍ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ର୍ଵା ଓ॑ଦ॒ନଃ । ଯ॒ଜ୍ଞଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ । ଉ॒ପ॒ନାମୁ॑କ ଏନଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞୋ ଭ॑ଵତି ।
ନ ପାପୀ॑ଯା-ନ୍ଭଵତି ॥ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ ଭଵନ୍ତି ।
ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ମାସା᳚-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରଃ ।
ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ର ଏ॒ଵ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି ॥ 69 ॥
ନ ପାପୀ॑ଯା-ନ୍ଭଵତି ॥ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ ଭଵନ୍ତି ।
ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ମାସା᳚-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରଃ ।
ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ର ଏ॒ଵ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି ॥ 69 ॥
(ଆ॒ପ୍ଯ॒ତେ॒ - ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ର ଏକ॑-ଞ୍ଚ) (ଅ. 18)
ଅନୁଵାକଂ 19 - ଵିଭୁତ୍ଵାଦିଭିଃ ଦ୍ଵାଦଶଭିର୍ଗୁଣୌରଶ୍ଵମେଧପ୍ରଶଂସା
ଏ॒ଷ ଵୈ ଵି॒ଭୂର୍ନାମ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଃ । ସର୍ଵଗ୍ଂ॑ ହ॒ ଵୈ ତତ୍ର॑ ଵି॒ଭୁ ଭ॑ଵତି । ଯତ୍ରୈ॒ତେନ॑ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ଯଜ॑ନ୍ତେ ॥ ଏ॒ଷ ଵୈ ପ୍ର॒ଭୂର୍ନାମ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଃ । ସର୍ଵଗ୍ଂ॑ ହ॒ ଵୈ ତତ୍ର॑ ପ୍ର॒ଭୁ ଭ॑ଵତି । ଯତ୍ରୈ॒ତେନ॑ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ଯଜ॑ନ୍ତେ ॥ ଏ॒ଷ ଵା ଊର୍ଜ॑ସ୍ଵା॒ନ୍ନାମ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଃ । ସର୍ଵଗ୍ଂ॑ ହ॒ ଵୈ ତତ୍ରୋର୍ଜ॑ସ୍ଵ-ଦ୍ଭଵତି । ଯତ୍ରୈ॒ତେନ॑ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ଯଜ॑ନ୍ତେ ॥ ଏ॒ଷ ଵୈ ପଯ॑ସ୍ଵା॒ନ୍ନାମ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଃ ॥ 70 ॥
ଅନୁଵାକଂ 19 - ଵିଭୁତ୍ଵାଦିଭିଃ ଦ୍ଵାଦଶଭିର୍ଗୁଣୌରଶ୍ଵମେଧପ୍ରଶଂସା
ଏ॒ଷ ଵୈ ଵି॒ଭୂର୍ନାମ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଃ । ସର୍ଵଗ୍ଂ॑ ହ॒ ଵୈ ତତ୍ର॑ ଵି॒ଭୁ ଭ॑ଵତି । ଯତ୍ରୈ॒ତେନ॑ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ଯଜ॑ନ୍ତେ ॥ ଏ॒ଷ ଵୈ ପ୍ର॒ଭୂର୍ନାମ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଃ । ସର୍ଵଗ୍ଂ॑ ହ॒ ଵୈ ତତ୍ର॑ ପ୍ର॒ଭୁ ଭ॑ଵତି । ଯତ୍ରୈ॒ତେନ॑ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ଯଜ॑ନ୍ତେ ॥ ଏ॒ଷ ଵା ଊର୍ଜ॑ସ୍ଵା॒ନ୍ନାମ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଃ । ସର୍ଵଗ୍ଂ॑ ହ॒ ଵୈ ତତ୍ରୋର୍ଜ॑ସ୍ଵ-ଦ୍ଭଵତି । ଯତ୍ରୈ॒ତେନ॑ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ଯଜ॑ନ୍ତେ ॥ ଏ॒ଷ ଵୈ ପଯ॑ସ୍ଵା॒ନ୍ନାମ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଃ ॥ 70 ॥
ସର୍ଵଗ୍ଂ॑ ହ॒ ଵୈ ତତ୍ର॒ ପଯ॑ସ୍ଵ-ଦ୍ଭଵତି । ଯତ୍ରୈ॒ତେନ॑ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ଯଜ॑ନ୍ତେ ॥
ଏ॒ଷ ଵୈ ଵିଧୃ॑ତୋ॒ ନାମ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଃ ।
ସର୍ଵଗ୍ଂ॑ ହ॒ ଵୈ ତତ୍ର॒ ଵିଧୃ॑ତ-ମ୍ଭଵତି ।
ଯତ୍ରୈ॒ତେନ॑ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ଯଜ॑ନ୍ତେ ॥ ଏ॒ଷ ଵୈ ଵ୍ଯାଵୃ॑ତ୍ତୋ॒ ନାମ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଃ ।
ସର୍ଵଗ୍ଂ॑ ହ॒ ଵୈ ତତ୍ର॒ ଵ୍ଯାଵୃ॑ତ୍ତ-ମ୍ଭଵତି । ଯତ୍ରୈ॒ତେନ॑ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ଯଜ॑ନ୍ତେ ॥
ଏ॒ଷ ଵୈ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତୋ॒ ନାମ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଃ ।
ସର୍ଵଗ୍ଂ॑ ହ॒ ଵୈ ତତ୍ର॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ-ମ୍ଭଵତି ॥ 71 ॥
ଏ॒ଷ ଵୈ ଵିଧୃ॑ତୋ॒ ନାମ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଃ ।
ସର୍ଵଗ୍ଂ॑ ହ॒ ଵୈ ତତ୍ର॒ ଵିଧୃ॑ତ-ମ୍ଭଵତି ।
ଯତ୍ରୈ॒ତେନ॑ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ଯଜ॑ନ୍ତେ ॥ ଏ॒ଷ ଵୈ ଵ୍ଯାଵୃ॑ତ୍ତୋ॒ ନାମ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଃ ।
ସର୍ଵଗ୍ଂ॑ ହ॒ ଵୈ ତତ୍ର॒ ଵ୍ଯାଵୃ॑ତ୍ତ-ମ୍ଭଵତି । ଯତ୍ରୈ॒ତେନ॑ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ଯଜ॑ନ୍ତେ ॥
ଏ॒ଷ ଵୈ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତୋ॒ ନାମ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଃ ।
ସର୍ଵଗ୍ଂ॑ ହ॒ ଵୈ ତତ୍ର॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ-ମ୍ଭଵତି ॥ 71 ॥
ଯତ୍ରୈ॒ତେନ॑ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ଯଜ॑ନ୍ତେ ॥ ଏ॒ଷ ଵୈ ତେ॑ଜ॒ସ୍ଵୀ ନାମ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଃ । ସର୍ଵଗ୍ଂ॑ ହ॒ ଵୈ ତତ୍ର॑ ତେଜ॒ସ୍ଵି ଭ॑ଵତି । ଯତ୍ରୈ॒ତେନ॑ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ଯଜ॑ନ୍ତେ ॥
ଏ॒ଷ ଵୈ ବ୍ର॑ହ୍ମଵର୍ଚ॒ସୀ ନାମ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଃ ।
ଆ ହ॒ ଵୈ ତତ୍ର॑ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣୋ ବ୍ର॑ହ୍ମଵର୍ଚ॒ସୀ ଜା॑ଯତେ । ଯତ୍ରୈ॒ତେନ॑ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ଯଜ॑ନ୍ତେ ॥
ଏ॒ଷ ଵା ଅ॑ତିଵ୍ଯା॒ଧୀ ନାମ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଃ ।
ଆ ହ॒ ଵୈ ତତ୍ର॑ ରାଜ॒ନ୍ଯୋ॑-ଽତିଵ୍ଯା॒ଧୀ ଜା॑ଯତେ । ଯତ୍ରୈ॒ତେନ॑ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ଯଜ॑ନ୍ତେ ॥
ଏ॒ଷ ଵୈ ଦୀ॒ର୍ଘୋ ନାମ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଃ ।
ଦୀ॒ର୍ଘାଯୁ॑ଷୋ ହ॒ ଵୈ ତତ୍ର॑ ମନୁ॒ଷ୍ଯା॑ ଭଵନ୍ତି ।
ଯତ୍ରୈ॒ତେନ॑ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ଯଜ॑ନ୍ତେ ॥
ଏ॒ଷ ଵୈ କ୍ଲୃ॒ପ୍ତୋ ନାମ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଃ ।
କଲ୍ପ॑ତେ ହ॒ ଵୈ ତତ୍ର॑ ପ୍ର॒ଜାଭ୍ଯୋ॑ ଯୋଗକ୍ଷେ॒ମଃ ।
ଯତ୍ରୈ॒ତେନ॑ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ଯଜ॑ନ୍ତେ ॥ 72 ॥
ଏ॒ଷ ଵୈ ବ୍ର॑ହ୍ମଵର୍ଚ॒ସୀ ନାମ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଃ ।
ଆ ହ॒ ଵୈ ତତ୍ର॑ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣୋ ବ୍ର॑ହ୍ମଵର୍ଚ॒ସୀ ଜା॑ଯତେ । ଯତ୍ରୈ॒ତେନ॑ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ଯଜ॑ନ୍ତେ ॥
ଏ॒ଷ ଵା ଅ॑ତିଵ୍ଯା॒ଧୀ ନାମ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଃ ।
ଆ ହ॒ ଵୈ ତତ୍ର॑ ରାଜ॒ନ୍ଯୋ॑-ଽତିଵ୍ଯା॒ଧୀ ଜା॑ଯତେ । ଯତ୍ରୈ॒ତେନ॑ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ଯଜ॑ନ୍ତେ ॥
ଏ॒ଷ ଵୈ ଦୀ॒ର୍ଘୋ ନାମ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଃ ।
ଦୀ॒ର୍ଘାଯୁ॑ଷୋ ହ॒ ଵୈ ତତ୍ର॑ ମନୁ॒ଷ୍ଯା॑ ଭଵନ୍ତି ।
ଯତ୍ରୈ॒ତେନ॑ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ଯଜ॑ନ୍ତେ ॥
ଏ॒ଷ ଵୈ କ୍ଲୃ॒ପ୍ତୋ ନାମ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଃ ।
କଲ୍ପ॑ତେ ହ॒ ଵୈ ତତ୍ର॑ ପ୍ର॒ଜାଭ୍ଯୋ॑ ଯୋଗକ୍ଷେ॒ମଃ ।
ଯତ୍ରୈ॒ତେନ॑ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ଯଜ॑ନ୍ତେ ॥ 72 ॥
(ପଯ॑ସ୍ଵା॒ନ୍ନାମ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଃ - ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ-ମ୍ଭଵତି॒ - ଯତ୍ରୈ॒ତେନ॑ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ଯଜ॑ନ୍ତେ॒ ଷଟ୍ଚ॑) (ଅ. 19)
(ଏ॒ଷ ଵୈ ଵି॒ଭୂଃ ପ୍ର॒ଭୂରୂର୍ଜ॑ସ୍ଵା॒-ନ୍ପଯ॑ସ୍ଵା॒ନ୍॒. ଵିଧୃ॑ତୋ॒ ଵ୍ଯାଵୃ॑ତ୍ତଃ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତସ୍ତେଜ॒ସ୍ଵୀ ବ୍ର॑ହ୍ମଵର୍ଚ॒ସ୍ଯ॑ତିଵ୍ଯା॒ଧୀ ଦୀ॒ର୍ଘଃ କ୍ଲୁ॒ପ୍ତୋ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ)
ଅନୁଵାକଂ 20 - ଅଶ୍ଵସଞ୍ଜ୍ଞପନପ୍ରକାରଃ
ତା॒ର୍ପ୍ଯେଣାଶ୍ଵ॒ଗ୍ଂ॒ ସଞ୍ଜ୍ଞ॑ପଯନ୍ତି । ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଵୈ ତା॒ର୍ପ୍ଯମ୍ । ଯ॒ଜ୍ଞେନୈ॒ଵୈନ॒ଗ୍ଂ॒ ସମ॑ଦ୍ର୍ଧଯନ୍ତି ॥ ଯା॒ମେନ॒ ସାମ୍ନା᳚ ପ୍ରସ୍ତୋ॒ତା-ଽନୂପ॑ତିଷ୍ଠତେ ।
ଯ॒ମ॒ଲୋ॒କ-ମେ॒ଵୈନ॑-ଙ୍ଗମଯତି ॥
ତା॒ର୍ପ୍ଯେ ଚ॑ କୃତ୍ତ୍ଯଧୀଵା॒ସେ ଚାଶ୍ଵ॒ଗ୍ଂ॒ ସଞ୍ଜ୍ଞ॑ପଯନ୍ତି । ଏ॒ତଦ୍ଵୈ ପ॑ଶୂ॒ନାଗ୍ଂ ରୂ॒ପମ୍ । ରୂ॒ପେଣୈ॒ଵ ପ॒ଶୂନଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
ହି॒ର॒ଣ୍ଯ॒କ॒ଶି॒ପୁ ଭ॑ଵତି । ତେଜ॒ସୋ-ଽଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ 73 ॥
(ଏ॒ଷ ଵୈ ଵି॒ଭୂଃ ପ୍ର॒ଭୂରୂର୍ଜ॑ସ୍ଵା॒-ନ୍ପଯ॑ସ୍ଵା॒ନ୍॒. ଵିଧୃ॑ତୋ॒ ଵ୍ଯାଵୃ॑ତ୍ତଃ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତସ୍ତେଜ॒ସ୍ଵୀ ବ୍ର॑ହ୍ମଵର୍ଚ॒ସ୍ଯ॑ତିଵ୍ଯା॒ଧୀ ଦୀ॒ର୍ଘଃ କ୍ଲୁ॒ପ୍ତୋ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ)
ଅନୁଵାକଂ 20 - ଅଶ୍ଵସଞ୍ଜ୍ଞପନପ୍ରକାରଃ
ତା॒ର୍ପ୍ଯେଣାଶ୍ଵ॒ଗ୍ଂ॒ ସଞ୍ଜ୍ଞ॑ପଯନ୍ତି । ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଵୈ ତା॒ର୍ପ୍ଯମ୍ । ଯ॒ଜ୍ଞେନୈ॒ଵୈନ॒ଗ୍ଂ॒ ସମ॑ଦ୍ର୍ଧଯନ୍ତି ॥ ଯା॒ମେନ॒ ସାମ୍ନା᳚ ପ୍ରସ୍ତୋ॒ତା-ଽନୂପ॑ତିଷ୍ଠତେ ।
ଯ॒ମ॒ଲୋ॒କ-ମେ॒ଵୈନ॑-ଙ୍ଗମଯତି ॥
ତା॒ର୍ପ୍ଯେ ଚ॑ କୃତ୍ତ୍ଯଧୀଵା॒ସେ ଚାଶ୍ଵ॒ଗ୍ଂ॒ ସଞ୍ଜ୍ଞ॑ପଯନ୍ତି । ଏ॒ତଦ୍ଵୈ ପ॑ଶୂ॒ନାଗ୍ଂ ରୂ॒ପମ୍ । ରୂ॒ପେଣୈ॒ଵ ପ॒ଶୂନଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
ହି॒ର॒ଣ୍ଯ॒କ॒ଶି॒ପୁ ଭ॑ଵତି । ତେଜ॒ସୋ-ଽଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ 73 ॥
ରୁ॒କ୍ମୋ ଭ॑ଵତି । ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କସ୍ଯା-ନୁ॑ଖ୍ଯାତ୍ଯୈ ॥ ଅଶ୍ଵୋ॑ ଭଵତି । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେ॒-ରାପ୍ତ୍ଯୈ᳚ ॥ ଅ॒ସ୍ଯ ଵୈ ଲୋ॒କସ୍ଯ॑ ରୂ॒ପ-ନ୍ତା॒ର୍ପ୍ଯମ୍ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷସ୍ଯ କୃତ୍ତ୍ଯଧୀଵା॒ସଃ । ଦି॒ଵୋ ହି॑ରଣ୍ଯକଶି॒ପୁ ।
ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯସ୍ଯ॑ ରୁ॒କ୍ମଃ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେ॒ରଶ୍ଵଃ॑ ।
ଇ॒ମମେ॒ଵ ଲୋ॒କ-ନ୍ତା॒ର୍ପ୍ଯେଣା᳚ପ୍ନୋତି ॥ 74 ॥
ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯସ୍ଯ॑ ରୁ॒କ୍ମଃ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେ॒ରଶ୍ଵଃ॑ ।
ଇ॒ମମେ॒ଵ ଲୋ॒କ-ନ୍ତା॒ର୍ପ୍ଯେଣା᳚ପ୍ନୋତି ॥ 74 ॥
ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ଙ୍କୃତ୍ଯଧୀଵା॒ସେନ॑ । ଦିଵଗ୍ଂ॑ ହିରଣ୍ଯକଶି॒ପୁନା᳚ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯଗ୍ଂ ରୁ॒କ୍ମେଣ॑ ।
ଅଶ୍ଵେ॑ନୈ॒ଵ ମେଦ୍ଧ୍ଯେ॑ନ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେ॒-ସ୍ସାଯୁ॑ଜ୍ଯଗ୍ଂ ସଲୋ॒କତା॑-ମାପ୍ନୋତି ॥ ଏ॒ତାସା॑ମେ॒ଵ ଦେ॒ଵତା॑ନା॒ଗ୍ଂ॒ ସାଯୁ॑ଜ୍ଯମ୍ ।
ସା॒ର୍ଷ୍ଟିତାଗ୍ଂ॑ ସମାନ ଲୋ॒କତା॑ମାପ୍ନୋତି ।
ଯୋ᳚-ଽଶ୍ଵମେ॒ଧେନ॒ ଯଜ॑ତେ । ଯ ଉ॑ ଚୈନମେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 75 ॥
ଅଶ୍ଵେ॑ନୈ॒ଵ ମେଦ୍ଧ୍ଯେ॑ନ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେ॒-ସ୍ସାଯୁ॑ଜ୍ଯଗ୍ଂ ସଲୋ॒କତା॑-ମାପ୍ନୋତି ॥ ଏ॒ତାସା॑ମେ॒ଵ ଦେ॒ଵତା॑ନା॒ଗ୍ଂ॒ ସାଯୁ॑ଜ୍ଯମ୍ ।
ସା॒ର୍ଷ୍ଟିତାଗ୍ଂ॑ ସମାନ ଲୋ॒କତା॑ମାପ୍ନୋତି ।
ଯୋ᳚-ଽଶ୍ଵମେ॒ଧେନ॒ ଯଜ॑ତେ । ଯ ଉ॑ ଚୈନମେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 75 ॥
(ଅଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ଯା - ଆପ୍ନୋତ୍ଯ॒ -+ଷ୍ଟୌ ଚ॑) (ଅ. 20)
ଅନୁଵାକଂ 21 - ଉତ୍ତରଵେଦ୍ଯୁପଵାପଃ
ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯାଶ୍ଚାଙ୍ଗି॑ରସଶ୍ଚ ସୁଵ॒ର୍ଗେ ଲୋ॒କେ᳚-ଽସ୍ପଦ୍ର୍ଧନ୍ତ । ତେ-ଽଙ୍ଗି॑ରସ ଆଦି॒ତ୍ଯେଭ୍ଯଃ॑ ।
ଅ॒ମୁମା॑ଦି॒ତ୍ଯ-ମଶ୍ଵଗ୍ଗ୍॑ ଶ୍ଵେ॒ତ-ମ୍ଭୂ॒ତ-ନ୍ଦକ୍ଷି॑ଣା-ମନଯନ୍ନ୍ । ତେ᳚-ଽବ୍ରୁଵନ୍ନ୍ ।
ଯ-ନ୍ନୋ-ଽନ᳚ଷ୍ଟ । ସ ଵର୍ଯୋ॑-ଽଭୂ॒ଦିତି॑ । ତସ୍ମା॒ଦଶ୍ଵ॒ଗ୍ଂ॒ ସଵ॒ର୍ଯେତ୍ଯା-ହ୍ଵ॑ଯନ୍ତି ।
ତସ୍ମା᳚ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞେ ଵରୋ॑ ଦୀଯତେ ॥ ଯତ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒-ରାଲ॒ବ୍ଧୋ-ଽଶ୍ଵୋ-ଽଭ॑ଵତ୍ ।
ତସ୍ମା॒ଦଶ୍ଵୋ॒ ନାମ॑ ॥ 76 ॥
ଅନୁଵାକଂ 21 - ଉତ୍ତରଵେଦ୍ଯୁପଵାପଃ
ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯାଶ୍ଚାଙ୍ଗି॑ରସଶ୍ଚ ସୁଵ॒ର୍ଗେ ଲୋ॒କେ᳚-ଽସ୍ପଦ୍ର୍ଧନ୍ତ । ତେ-ଽଙ୍ଗି॑ରସ ଆଦି॒ତ୍ଯେଭ୍ଯଃ॑ ।
ଅ॒ମୁମା॑ଦି॒ତ୍ଯ-ମଶ୍ଵଗ୍ଗ୍॑ ଶ୍ଵେ॒ତ-ମ୍ଭୂ॒ତ-ନ୍ଦକ୍ଷି॑ଣା-ମନଯନ୍ନ୍ । ତେ᳚-ଽବ୍ରୁଵନ୍ନ୍ ।
ଯ-ନ୍ନୋ-ଽନ᳚ଷ୍ଟ । ସ ଵର୍ଯୋ॑-ଽଭୂ॒ଦିତି॑ । ତସ୍ମା॒ଦଶ୍ଵ॒ଗ୍ଂ॒ ସଵ॒ର୍ଯେତ୍ଯା-ହ୍ଵ॑ଯନ୍ତି ।
ତସ୍ମା᳚ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞେ ଵରୋ॑ ଦୀଯତେ ॥ ଯତ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒-ରାଲ॒ବ୍ଧୋ-ଽଶ୍ଵୋ-ଽଭ॑ଵତ୍ ।
ତସ୍ମା॒ଦଶ୍ଵୋ॒ ନାମ॑ ॥ 76 ॥
ଯଚ୍ଛ୍ଵଯ॒ଦରୁ॒ରାସୀ᳚ତ୍ । ତସ୍ମା॒ଦର୍ଵା॒ ନାମ॑ ॥
ଯଥ୍ସ॒ଦ୍ଯୋ ଵାଜା᳚-ନ୍ଥ୍ସ॒ମଜ॑ଯତ୍ । ତସ୍ମା᳚ଦ୍ଵା॒ଜୀ ନାମ॑ ॥ ଯଦସୁ॑ରାଣାଂ-ଲୋଁ॒କାନାଦ॑ତ୍ତ । ତସ୍ମା॑ଦାଦି॒ତ୍ଯୋ ନାମ॑ ॥ ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵା ଅ॑ଶ୍ଵମେ॒ଧସ୍ଯ॒ ଯୋନି॑ରା॒ଯତ॑ନମ୍ । ସୂର୍ଯୋ॒-ଽଗ୍ନେର୍ଯୋନି॑-ରା॒ଯତ॑ନମ୍ ।
ଯଦ॑ଶ୍ଵମେ॒ଧେ᳚-ଽଗ୍ନୌ ଚିତ୍ଯ॑ ଉତ୍ତରଵେ॒ଦି-ମୁ॑ପ॒ଵପ॑ତି । ଯୋନି॑-ମନ୍ତମେ॒ଵୈନ॑-ମା॒ଯତ॑ନଵନ୍ତ-ଙ୍କରୋତି ॥ 77 ॥
ଯଥ୍ସ॒ଦ୍ଯୋ ଵାଜା᳚-ନ୍ଥ୍ସ॒ମଜ॑ଯତ୍ । ତସ୍ମା᳚ଦ୍ଵା॒ଜୀ ନାମ॑ ॥ ଯଦସୁ॑ରାଣାଂ-ଲୋଁ॒କାନାଦ॑ତ୍ତ । ତସ୍ମା॑ଦାଦି॒ତ୍ଯୋ ନାମ॑ ॥ ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵା ଅ॑ଶ୍ଵମେ॒ଧସ୍ଯ॒ ଯୋନି॑ରା॒ଯତ॑ନମ୍ । ସୂର୍ଯୋ॒-ଽଗ୍ନେର୍ଯୋନି॑-ରା॒ଯତ॑ନମ୍ ।
ଯଦ॑ଶ୍ଵମେ॒ଧେ᳚-ଽଗ୍ନୌ ଚିତ୍ଯ॑ ଉତ୍ତରଵେ॒ଦି-ମୁ॑ପ॒ଵପ॑ତି । ଯୋନି॑-ମନ୍ତମେ॒ଵୈନ॑-ମା॒ଯତ॑ନଵନ୍ତ-ଙ୍କରୋତି ॥ 77 ॥
ଯୋନି॑-ମାନା॒ଯତ॑ନଵା-ନ୍ଭଵତି । ସ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥
ପ୍ରା॒ଣା॒ପା॒ନୌ ଵା ଏ॒ତୌ ଦେ॒ଵାନା᳚ମ୍ । ଯଦ॑ର୍କାଶ୍ଵମେ॒ଧୌ । ପ୍ରା॒ଣା॒ପା॒ନାଵେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ଓଜୋ॒ ବଲଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତୌ ଦେ॒ଵାନା᳚ମ୍ ।
ଯଦ॑ର୍କାଶ୍ଵମେ॒ଧୌ । ଓଜୋ॒ ବଲ॑ମେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵା ଅ॑ଶ୍ଵମେ॒ଧସ୍ଯ॒ ଯୋନି॑-ରା॒ଯତ॑ନମ୍ ।
ସୂର୍ଯୋ॒-ଽଗ୍ନେର୍ଯୋନି॑-ରା॒ଯତ॑ନମ୍ ।
ଯଦ॑ଶ୍ଵମେ॒ଧେ᳚-ଽଗ୍ନୌ ଚିତ୍ଯ॑ ଉତ୍ତରଵେ॒ଦି-ଞ୍ଚି॒ନୋତି॑ ।
ତାଵ॑ର୍କାଶ୍ଵମେ॒ଧୌ । ଅ॒ର୍କା॒ଶ୍ଵ॒ମେ॒ଧାଵେ॒ଵା ଵ॑ରୁନ୍ଧେ । ଅଥୋ॑ ଅର୍କାଶ୍ଵ-ମେ॒ଧଯୋ॑ରେ॒ଵ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି ॥ 78 ॥
ପ୍ରା॒ଣା॒ପା॒ନୌ ଵା ଏ॒ତୌ ଦେ॒ଵାନା᳚ମ୍ । ଯଦ॑ର୍କାଶ୍ଵମେ॒ଧୌ । ପ୍ରା॒ଣା॒ପା॒ନାଵେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ଓଜୋ॒ ବଲଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତୌ ଦେ॒ଵାନା᳚ମ୍ ।
ଯଦ॑ର୍କାଶ୍ଵମେ॒ଧୌ । ଓଜୋ॒ ବଲ॑ମେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵା ଅ॑ଶ୍ଵମେ॒ଧସ୍ଯ॒ ଯୋନି॑-ରା॒ଯତ॑ନମ୍ ।
ସୂର୍ଯୋ॒-ଽଗ୍ନେର୍ଯୋନି॑-ରା॒ଯତ॑ନମ୍ ।
ଯଦ॑ଶ୍ଵମେ॒ଧେ᳚-ଽଗ୍ନୌ ଚିତ୍ଯ॑ ଉତ୍ତରଵେ॒ଦି-ଞ୍ଚି॒ନୋତି॑ ।
ତାଵ॑ର୍କାଶ୍ଵମେ॒ଧୌ । ଅ॒ର୍କା॒ଶ୍ଵ॒ମେ॒ଧାଵେ॒ଵା ଵ॑ରୁନ୍ଧେ । ଅଥୋ॑ ଅର୍କାଶ୍ଵ-ମେ॒ଧଯୋ॑ରେ॒ଵ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି ॥ 78 ॥
(ନାମ॑ - କରୋତି॒ - ସୂର୍ଯୋ॒-ଽଗ୍ନେର୍ଯୋନି॑ରା॒ଯତ॑ନ-ଞ୍ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ଅ. 21)
ଅନୁଵାକଂ 22 - ଋଷଭାଲମ୍ଭଃ
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଂ॒-ଵୈଁ ଦେ॒ଵାଃ ପି॒ତର᳚ମ୍ ।
ପ॒ଶୁ-ମ୍ଭୂ॒ତ-ମ୍ମେଧା॒ଯାଲ॑ଭନ୍ତ ।
ତମା॒ଲଭ୍ଯୋପା॑ଵସନ୍ନ୍ । ପ୍ରା॒ତର୍ଯଷ୍ଟା᳚ସ୍ମହ॒ ଇତି॑ ।
ଏକଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତଦ୍ଦେ॒ଵାନା॒ମହଃ॑ । ଯଥ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରଃ । ତସ୍ମା॒ଦଶ୍ଵଃ॑ ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ଥ୍ସଂଵଁଥ୍ସ॒ର ଆଲ॑ଭ୍ଯତେ ॥
ଯତ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒-ରାଲ॒ବ୍ଧୋ-ଽଶ୍ଵୋ-ଽଭ॑ଵତ୍ । ତସ୍ମା॒ଦଶ୍ଵଃ॑ । ଯଥ୍ସ॒ଦ୍ଯୋ ମେଧୋ-ଽଭ॑ଵତ୍ ॥ 79 ॥
ଅନୁଵାକଂ 22 - ଋଷଭାଲମ୍ଭଃ
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଂ॒-ଵୈଁ ଦେ॒ଵାଃ ପି॒ତର᳚ମ୍ ।
ପ॒ଶୁ-ମ୍ଭୂ॒ତ-ମ୍ମେଧା॒ଯାଲ॑ଭନ୍ତ ।
ତମା॒ଲଭ୍ଯୋପା॑ଵସନ୍ନ୍ । ପ୍ରା॒ତର୍ଯଷ୍ଟା᳚ସ୍ମହ॒ ଇତି॑ ।
ଏକଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତଦ୍ଦେ॒ଵାନା॒ମହଃ॑ । ଯଥ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରଃ । ତସ୍ମା॒ଦଶ୍ଵଃ॑ ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ଥ୍ସଂଵଁଥ୍ସ॒ର ଆଲ॑ଭ୍ଯତେ ॥
ଯତ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒-ରାଲ॒ବ୍ଧୋ-ଽଶ୍ଵୋ-ଽଭ॑ଵତ୍ । ତସ୍ମା॒ଦଶ୍ଵଃ॑ । ଯଥ୍ସ॒ଦ୍ଯୋ ମେଧୋ-ଽଭ॑ଵତ୍ ॥ 79 ॥
ତସ୍ମା॑ଦଶ୍ଵମେ॒ଧଃ ॥ ଵେଦୁ॒କୋ-ଽଶ୍ଵ॑ମା॒ଶୁ-ମ୍ଭ॑ଵତି । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ଯଦ୍ଵୈ ତତ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒-ରାଲ॒ବ୍ଧୋ-ଽଶ୍ଵୋ-ଽଭ॑ଵତ୍ । ତସ୍ମା॒ଦଶ୍ଵଃ॑ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେଃ ପଶୂ॒ନା-ମନୁ॑ରୂପତମଃ ॥
ଆ-ଽସ୍ଯ॑ ପୁ॒ତ୍ରଃ ପ୍ରତି॑ରୂପୋ ଜାଯତେ । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ସର୍ଵା॑ଣି ଭୂ॒ତାନି॑ ସ॒ଭୃନ୍ତ୍ଯାଲ॑ଭତେ ।
ସମେ॑ନ-ନ୍ଦେ॒ଵା-ସ୍ତେଜ॑ସେ ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସାଯ॑ ଭରନ୍ତି ।
ଯୋ᳚-ଽଶ୍ଵମେ॒ଧେନ॒ ଯଜ॑ତେ ॥ 80 ॥
ଆ-ଽସ୍ଯ॑ ପୁ॒ତ୍ରଃ ପ୍ରତି॑ରୂପୋ ଜାଯତେ । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ସର୍ଵା॑ଣି ଭୂ॒ତାନି॑ ସ॒ଭୃନ୍ତ୍ଯାଲ॑ଭତେ ।
ସମେ॑ନ-ନ୍ଦେ॒ଵା-ସ୍ତେଜ॑ସେ ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସାଯ॑ ଭରନ୍ତି ।
ଯୋ᳚-ଽଶ୍ଵମେ॒ଧେନ॒ ଯଜ॑ତେ ॥ 80 ॥
ଯ ଉ॑ ଚୈନମେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ଏ॒ତଦ୍ଵୈ ତଦ୍ଦେ॒ଵା ଏ॒ତା-ନ୍ଦେ॒ଵତା᳚ମ୍ । ପ॒ଶୁ-ମ୍ଭୂ॒ତ-ମ୍ମେଧା॒ଯାଲ॑ଭନ୍ତ । ଯ॒ଜ୍ଞମ॒ଵ । ଯ॒ଜ୍ଞେନ॑ ଯ॒ଜ୍ଞମ॑ଯଜନ୍ତ ଦେ॒ଵାଃ । କା॒ମ॒ପ୍ରଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞମ॑ କୁର୍ଵତ । ତେ॑-ଽମୃତ॒ତ୍ଵମ॑କାମଯନ୍ତ ।
ତ॑-ଽମୃତ॒ତ୍ଵ-ମ॑ଗଚ୍ଛନ୍ନ୍ ॥ ଯୋ᳚-ଽଶ୍ଵମେ॒ଧେନ॒ ଯଜ॑ତେ । ଦେ॒ଵାନା॑ମେ॒ଵା-ଯ॑ନେନୈତି ॥ 81 ॥
ତ॑-ଽମୃତ॒ତ୍ଵ-ମ॑ଗଚ୍ଛନ୍ନ୍ ॥ ଯୋ᳚-ଽଶ୍ଵମେ॒ଧେନ॒ ଯଜ॑ତେ । ଦେ॒ଵାନା॑ମେ॒ଵା-ଯ॑ନେନୈତି ॥ 81 ॥
ପ୍ରା॒ଜା॒ପ॒ତ୍ଯେନୈ॒ଵ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॑ ଯଜତେ କାମ॒ପ୍ରେଣ॑ । ଅପୁ॑ନର୍ମାରମେ॒ଵ ଗ॑ଚ୍ଛତି ॥ ଏ॒ତସ୍ଯ॒ ଵୈ ରୂ॒ପେଣ॑ ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ତ୍ପ୍ରାଜାପ॒ତ୍ଯ-ମୃ॑ଷ॒ଭ-ନ୍ତୂ॑ପ॒ରଂ
ବ॑ହୁରୂ॒ପ-ମାଲ॑ଭତେ । ସର୍ଵେ᳚ଭ୍ଯଃ॒ କାମେ᳚ଭ୍ଯଃ । ସର୍ଵ॒ସ୍ଯାପ୍ତ୍ଯୈ᳚ । ସର୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ଜିତ୍ଯୈ᳚ ॥ ସର୍ଵ॑ମେ॒ଵ ତେନା᳚ପ୍ନୋତି । ସର୍ଵ॑-ଞ୍ଜଯତି ।
ଯୋ᳚-ଽଶ୍ଵମେ॒ଧେନ॒ ଯଜ॑ତେ । ଯ ଉ॑ ଚୈନମେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 82 ॥
ବ॑ହୁରୂ॒ପ-ମାଲ॑ଭତେ । ସର୍ଵେ᳚ଭ୍ଯଃ॒ କାମେ᳚ଭ୍ଯଃ । ସର୍ଵ॒ସ୍ଯାପ୍ତ୍ଯୈ᳚ । ସର୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ଜିତ୍ଯୈ᳚ ॥ ସର୍ଵ॑ମେ॒ଵ ତେନା᳚ପ୍ନୋତି । ସର୍ଵ॑-ଞ୍ଜଯତି ।
ଯୋ᳚-ଽଶ୍ଵମେ॒ଧେନ॒ ଯଜ॑ତେ । ଯ ଉ॑ ଚୈନମେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 82 ॥
(ମେଧୋ-ଽଭ॑ଵ॒--ଦ୍ଯଜ॑ତ - ଏତି॒ - ଵେଦ॑) (ଅ. 22)
ଅନୁଵାକଂ 23 - ଅଶ୍ଵାଵଯଵେଷୂପାସନମ୍
ଯୋ ଵା ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ଲୋମ॑ନୀ॒ ଵେଦ॑ ।
ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯୈ॒ଵ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ଲୋମଂ॑-ଲୋଁମଞ୍ଜୁହୋତି ।
ଅ॒ହୋ॒ରା॒ତ୍ରେ ଵା ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ଲୋମ॑ନୀ । ଯଥ୍ସା॒ଯ-ମ୍ପ୍ରା॑ତର୍ଜୁ॒ହୋତି॑ । ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯୈ॒ଵ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ଲୋମଂ॑-ଲୋଁମଞ୍ଜୁହୋତି ।
ଏ॒ତଦ॑ନୁକୃତି ହସ୍ମ॒ ଵୈ ପୁ॒ରା । ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ଲୋମଂ॑-ଲୋଁମଞ୍ଜୁହ୍ଵତି ॥
ଯୋ ଵା ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑ସ୍ଯ ପ॒ଦେ ଵେଦ॑ ।
ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯୈ॒ଵ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑ସ୍ଯ ପ॒ଦେ ପ॑ଦେ ଜୁହୋତି ।
ଦ॒ର୍॒ଶ॒ପୂ॒ର୍ଣ॒ମା॒ସୌ ଵା ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑ସ୍ଯ ପ॒ଦେ ॥ 83 ॥
ଅନୁଵାକଂ 23 - ଅଶ୍ଵାଵଯଵେଷୂପାସନମ୍
ଯୋ ଵା ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ଲୋମ॑ନୀ॒ ଵେଦ॑ ।
ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯୈ॒ଵ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ଲୋମଂ॑-ଲୋଁମଞ୍ଜୁହୋତି ।
ଅ॒ହୋ॒ରା॒ତ୍ରେ ଵା ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ଲୋମ॑ନୀ । ଯଥ୍ସା॒ଯ-ମ୍ପ୍ରା॑ତର୍ଜୁ॒ହୋତି॑ । ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯୈ॒ଵ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ଲୋମଂ॑-ଲୋଁମଞ୍ଜୁହୋତି ।
ଏ॒ତଦ॑ନୁକୃତି ହସ୍ମ॒ ଵୈ ପୁ॒ରା । ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ଲୋମଂ॑-ଲୋଁମଞ୍ଜୁହ୍ଵତି ॥
ଯୋ ଵା ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑ସ୍ଯ ପ॒ଦେ ଵେଦ॑ ।
ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯୈ॒ଵ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑ସ୍ଯ ପ॒ଦେ ପ॑ଦେ ଜୁହୋତି ।
ଦ॒ର୍॒ଶ॒ପୂ॒ର୍ଣ॒ମା॒ସୌ ଵା ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑ସ୍ଯ ପ॒ଦେ ॥ 83 ॥
ଯଦ୍ଦ॑ର୍ଶପୂର୍ଣମା॒ସୌ ଯଜ॑ତେ ।
ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯୈ॒ଵ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑ସ୍ଯ ପ॒ଦେ ପ॑ଦେ ଜୁହୋତି ।
ଏ॒ତଦ॑ନୁକୃତି ହ ସ୍ମ॒ ଵୈ ପୁ॒ରା ।
ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑ସ୍ଯ ପ॒ଦେ ପ॑ଦେ ଜୁହ୍ଵତି ॥
ଯୋ ଵା ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑ସ୍ଯ ଵି॒ଵର୍ତ॑ନଂ॒-ଵେଁଦ॑ । ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯୈ॒ଵ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑ସ୍ଯ ଵି॒ଵର୍ତ॑ନେ ଵିଵର୍ତନେ ଜୁହୋତି । ଅ॒ସୌ ଵା ଆ॑ଦି॒ତ୍ଯୋ-ଽଶ୍ଵଃ॑ । ସ ଆ॑ହଵ॒ନୀଯ॒-ମାଗ॑ଚ୍ଛତି । ତଦ୍ଵିଵ॑ର୍ତତେ ।
ଯଦ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ର-ଞ୍ଜୁ॒ହୋତି॑ ।
ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯୈ॒ଵ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑ସ୍ଯ ଵି॒ଵର୍ତ॑ନେ ଵିଵର୍ତନେ ଜୁହୋତି । ଏ॒ତଦ॑ନୁକୃତି ହ ସ୍ମ॒ ଵୈ ପୁ॒ରା ।
ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑ସ୍ଯ ଵି॒ଵର୍ତ॑ନେ ଵିଵର୍ତନେ ଜୁହ୍ଵତି ॥ 84 ॥
(ପ॒ଦେ - ଅ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ର-ଞ୍ଜୁ॒ହୋତି॒ ତ୍ରୀଣି॑ ଚ) (ଅ. 23)
(ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ସ୍ତମ॑ଷ୍ଟାଦ॒ଶିଭିଃ॑ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିରକାମଯତୋ॒ଭା - ଵ॒ସ୍ମୈ - ଯୁ॒ଞ୍ଜନ୍ତି॒-ତେଜ॒ସା - ଽପ॑ ପ୍ରା॒ଣା - ଅପ॒ ଶ୍ରୀରୂ॒ଦ୍ର୍ଧ୍ଵମ୍ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ରେ॒ଣା-ଽନୁ॑ - ପ୍ରଥ॒ମେନ॑ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିରକାମଯତ ମ॒ହାନ୍. - ଵୈ᳚ଶ୍ଵଦେ॒ଵୋ ଵା ଅଶ୍ଵୋ - ଽଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ସ୍ତଂ-ଯଁ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁଭି॒ - ରପ॒ ଶ୍ରୀର୍ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣୌ - ସର୍ଵେ॑ଷୁ- ଵାରୁ॒ଣୋ - ଯଦ୍ଯଶ୍ଵ॒ମ୍ - ତଦା॑ହୁ- ରେ॒ଷ ଵୈ ଵି॒ଭୂ - ସ୍ତା॒ର୍ପ୍ଯେଣା॑- ଦି॒ତ୍ଯାଃ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ମ୍ପି॒ତରଂ॒ - ଁଯୋ ଵା ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ଲୋମ॑ନୀ॒ ତ୍ରଯୋ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଃ)
(ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିର॒ - ସ୍ମିନ୍ ଁଲୋ॒କେ - ଉ॑ତ୍ତର॒ତଃ - ଶ୍ରିଯ॑ମେ॒ଵ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିରକାମଯତ ମ॒ହାନ୍.-ଯ-ତ୍ପ୍ରା॒ତ - ପ୍ର ଵା ଏ॒ଷ ଏ॒ଭ୍ଯୋ
ଲୋ॒କେଭ୍ଯଃ॒- ସର୍ଵଗ୍ଂ॑ ହ॒ ଵୈ ତତ୍ର॒ ପଯ॑ସ୍ଵ॒ଦ୍ଯ -ଉ॑ ଚୈନମେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ଚ॒ତ୍ଵାର୍ଯଶୀ॑ତିଃ)
(ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିରଶ୍ଵମେ॒ଧଂ - ଜୁ॑ହ୍ଵତି)
॥ ହରିଃ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ତୃତୀଯାଷ୍ଟକେ ନଵମଃ ପ୍ରପାଠକ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥
++++++++++++++++++++
ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯୈ॒ଵ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑ସ୍ଯ ପ॒ଦେ ପ॑ଦେ ଜୁହୋତି ।
ଏ॒ତଦ॑ନୁକୃତି ହ ସ୍ମ॒ ଵୈ ପୁ॒ରା ।
ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑ସ୍ଯ ପ॒ଦେ ପ॑ଦେ ଜୁହ୍ଵତି ॥
ଯୋ ଵା ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑ସ୍ଯ ଵି॒ଵର୍ତ॑ନଂ॒-ଵେଁଦ॑ । ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯୈ॒ଵ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑ସ୍ଯ ଵି॒ଵର୍ତ॑ନେ ଵିଵର୍ତନେ ଜୁହୋତି । ଅ॒ସୌ ଵା ଆ॑ଦି॒ତ୍ଯୋ-ଽଶ୍ଵଃ॑ । ସ ଆ॑ହଵ॒ନୀଯ॒-ମାଗ॑ଚ୍ଛତି । ତଦ୍ଵିଵ॑ର୍ତତେ ।
ଯଦ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ର-ଞ୍ଜୁ॒ହୋତି॑ ।
ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯୈ॒ଵ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑ସ୍ଯ ଵି॒ଵର୍ତ॑ନେ ଵିଵର୍ତନେ ଜୁହୋତି । ଏ॒ତଦ॑ନୁକୃତି ହ ସ୍ମ॒ ଵୈ ପୁ॒ରା ।
ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑ସ୍ଯ ଵି॒ଵର୍ତ॑ନେ ଵିଵର୍ତନେ ଜୁହ୍ଵତି ॥ 84 ॥
(ପ॒ଦେ - ଅ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ର-ଞ୍ଜୁ॒ହୋତି॒ ତ୍ରୀଣି॑ ଚ) (ଅ. 23)
(ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ସ୍ତମ॑ଷ୍ଟାଦ॒ଶିଭିଃ॑ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିରକାମଯତୋ॒ଭା - ଵ॒ସ୍ମୈ - ଯୁ॒ଞ୍ଜନ୍ତି॒-ତେଜ॒ସା - ଽପ॑ ପ୍ରା॒ଣା - ଅପ॒ ଶ୍ରୀରୂ॒ଦ୍ର୍ଧ୍ଵମ୍ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ରେ॒ଣା-ଽନୁ॑ - ପ୍ରଥ॒ମେନ॑ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିରକାମଯତ ମ॒ହାନ୍. - ଵୈ᳚ଶ୍ଵଦେ॒ଵୋ ଵା ଅଶ୍ଵୋ - ଽଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ସ୍ତଂ-ଯଁ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁଭି॒ - ରପ॒ ଶ୍ରୀର୍ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣୌ - ସର୍ଵେ॑ଷୁ- ଵାରୁ॒ଣୋ - ଯଦ୍ଯଶ୍ଵ॒ମ୍ - ତଦା॑ହୁ- ରେ॒ଷ ଵୈ ଵି॒ଭୂ - ସ୍ତା॒ର୍ପ୍ଯେଣା॑- ଦି॒ତ୍ଯାଃ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ମ୍ପି॒ତରଂ॒ - ଁଯୋ ଵା ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ଲୋମ॑ନୀ॒ ତ୍ରଯୋ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଃ)
(ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିର॒ - ସ୍ମିନ୍ ଁଲୋ॒କେ - ଉ॑ତ୍ତର॒ତଃ - ଶ୍ରିଯ॑ମେ॒ଵ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିରକାମଯତ ମ॒ହାନ୍.-ଯ-ତ୍ପ୍ରା॒ତ - ପ୍ର ଵା ଏ॒ଷ ଏ॒ଭ୍ଯୋ
ଲୋ॒କେଭ୍ଯଃ॒- ସର୍ଵଗ୍ଂ॑ ହ॒ ଵୈ ତତ୍ର॒ ପଯ॑ସ୍ଵ॒ଦ୍ଯ -ଉ॑ ଚୈନମେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ଚ॒ତ୍ଵାର୍ଯଶୀ॑ତିଃ)
(ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିରଶ୍ଵମେ॒ଧଂ - ଜୁ॑ହ୍ଵତି)
॥ ହରିଃ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ତୃତୀଯାଷ୍ଟକେ ନଵମଃ ପ୍ରପାଠକ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥
++++++++++++++++++++