Lord Prajapati

3.9 - அஷ்டாதஶிநாம் பஶூநாம் ப்ரயோகஃ - க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேத தைத்திரீய ப்ராஹ்மண பாடஃ - ப்ரஜாபதிஃ அஶ்வமேதம்

(Ashtadashinam Pashunam Prayogah - Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana in Tamil)

From Krishna Yajurveda

This sacred text is derived from the third Ashtaka, ninth Prapathaka of the Taittiriya Brahmana of the Krishna Yajurveda. It details the ritual application of eighteen types of sacrificial animals for the Ashvamedha Yajna as performed by Prajapati, the lord of creation. The text explains the cosmological significance of the ritual sacrifice as a method for the creator to manifest and sustain the universe. Chanting these Vedic verses is traditionally considered to foster cosmic order, spiritual merit, and the realization of divine structural harmony within the practitioner and the greater world.

க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ப்ராஹ்மணே த்ரு'தீயாஷ்டகே நவமஃ ப்ரபாடகஃ - அஷ்டாதஶிநா-ம்பஶூநா-ம்ப்ரயோகஃ
ஓ-ந்நமஃ பரமாத்மநே, ஶ்ரீ மஹாகணபதயே நமஃ,
ஶ்ரீ குருப்யோ நமஃ । ஹ॒ரிஃ॒ ஓம் ॥
(அஶ்வமேதஸ்ய த்விதீய-த்ரு'தீயா ஹர்விதாநம்)
அநுவாகம் 1 - அஷ்டாதஶிநா-ங்க்ராப்யாணாம் ஆரண்யாநா-ஞ்ச பஶூநா-ம்ப்ரயோகஃ
ப்ர॒ஜாப॑தி-ரஶ்வமே॒தம॑ஸ்ரு'ஜத । ஸோ᳚-ऽஸ்மாத்ஸ்ரு'॒ஷ்டோ-ऽபா᳚க்ராமத் ।
தம॑ஷ்டாத॒ஶிபி॒ரநு॒ ப்ராயு॑ங்க்த । தமா᳚ப்நோத் । தமா॒ப்த்வா ऽஷ்டா॑த॒ஶிபி॒ரவா॑ருந்த ।
யத॑ஷ்டாத॒ஶிந॑ ஆல॒ப்யந்தே᳚ । ய॒ஜ்ஞமே॒வ தைரா॒ப்த்வா யஜ॑மா॒நோ-ऽவ॑ருந்தே ॥
ஸம்॒​வँ॒த்ஸ॒ரஸ்ய॒ வா ஏ॒ஷா ப்ர॑தி॒மா । யத॑ஷ்டாத॒ஶிநஃ॑ ।
த்வாத॑ஶ॒ மாஸாஃ॒ பஞ்ச॒ர்தவஃ॑ ॥ 1 ॥
ஸம்॒​வँ॒த்ஸ॒ரோ᳚-ऽஷ்டாத॒ஶஃ । யத॑ஷ்டாத॒ஶிந॑ ஆல॒ப்யந்தே॑ ।
ஸம்॒​வँ॒த்ஸ॒ரமே॒வ தைரா॒ப்த்வா
யஜமா॒நோ-ऽவ॑ருந்தே ॥
அ॒க்நி॒ஷ்டே᳚ ऽந்யா-ந்ப॒ஶூநு॑பா-க॒ரோதி॑ ।
இத॑ரேஷு॒ யூபே᳚ஷ்வஷ்டாத॒ஶிநோ-ऽஜா॑மித்வாய ॥
நவ॑ ந॒வால॑ப்யந்தே ஸவீர்ய॒த்வாய॑ ॥ யதா॑ர॒ண்யை-ஸ்ஸக்க்॑ ஸ்தா॒பயே᳚த் । வ்யவ॑ஸ்யேதா-ம்பிதா பு॒த்ரௌ । வ்யத்த்வா॑நஃ க்ராமேயுஃ ।
விதூ॑ர॒-ங்க்ராம॑யோ ர்க்ராமா॒ந்தௌ ஸ்யா॑தாம் ॥ 2 ॥
ரு'॒க்ஷீகாஃ᳚ புருஷவ்யா॒க்ராஃ ப॑ரிமோ॒ஷிண॑ ஆவ்யா॒திநீ॒-ஸ்தஸ்க॑ரா॒ அர॑ண்யே॒ஷ்வா-ஜா॑யேரந்ந் ॥
ததா॑ஹுஃ । அப॑ஶவோ॒ வா ஏ॒தே । யதா॑ர॒ண்யாஃ ।
யதா॑ர॒ண்யை-ஸ்ஸக்க்॑ஸ்தா॒பயே᳚த । க்ஷி॒ப்ரே யஜ॑மாந॒-மர॑ண்ய-ம்ம்ரு'॒தக்ம் ஹ॑ரேயுஃ ।
அர॑ண்யாயதநா॒ ஹ்யா॑ர॒ண்யாஃ ப॒ஶவ॒ இதி॑ । யத்ப॒ஶூந்நாலபே॑த । அந॑வருத்தா அஸ்ய ப॒ஶவஃ॑ ஸ்யுஃ । யத்பர்ய॑க்நி-க்ரு'தாநுத்ஸ்ரு'॒ஜேத் ॥ 3 ॥
ய॒ஜ்ஞ॒வே॒ஶ॒ஸ-ங்கு॑ர்யாத் ॥ யத்ப॒ஶூநா॒லப॑தே । தேநை॒வ ப॒ஶூநவ॑ருந்தே ।
யத்பர்ய॑க்நி-க்ரு'தாநுத்ஸ்ரு'॒ஜத்ய-ய॑ஜ்ஞவேஶஸாய ।
அவ॑ருத்தா அஸ்ய ப॒ஶவோ॒ பவ॑ந்தி ।
ந ய॑ஜ்ஞவேஶ॒ ஸம்ப॑வதி ।
ந யஜ॑மாந॒-மர॑ண்ய-ம்ம்ரு'॒தக்ம் ஹ॑ரந்தி ॥
க்ரா॒ம்யை-ஸ்ஸக்க்​ஸ்தா॑பயதி । ஏ॒தே வை ப॒ஶவஃ॒, க்ஷேமோ॒ நாம॑ । ஸ-ம்பி॑தா பு॒த்ராவ வ॑ஸ்யதஃ । ஸமத்த்வா॑நஃ க்ராமந்தி ।
ஸ॒ம॒ந்தி॒க-ங்க்ராம॑யோ-ர்க்ராமா॒ந்தௌ ப॑வதஃ ।
நர்க்ஷீகாஃ᳚ புருஷவ்யா॒க்ராஃ ப॑ரிமோ॒ஷிண॑ ஆவ்யா॒திநீ॒-ஸ்தஸ்க॑ரா॒ அர॑ண்யே॒ஷ்வா ஜா॑யந்தே ॥ 4 ॥
(ரு'॒தவஃ॑ - ஸ்யாதா - முத்ஸ்ரு'॒ஜேத் - ஸ்ய॑த॒ஸ்த்ரீணி॑ ச)(ஆ1)
அநுவாகம் 2 - சாதுர்மாஸ்யபஶூநா-ம்ப்ரயோகஃ
ப்ர॒ஜாப॑திர-காமயதோ॒பௌ லோ॒காவ-வ॑ருந்தீ॒யேதி॑ ।
ஸ ஏ॒தாநு॒பயா᳚-ந்ப॒ஶூந॑ பஶ்யத் । க்ரா॒ம்யாக்​ஶ்சா॑-ர॒ண்யாக்​ஶ்ச॑ । தாநால॑பத ।
தைர்வை ஸ உ॒பௌ லோ॒காவ வா॑ருந்த । க்ரா॒ம்யைரே॒வ ப॒ஶுபி॑ரி॒மம்-லோँ॒கம வா॑ருந்த ।
ஆ॒ர॒ண்யைர॒மும் । யத்க்ரா॒ம்யா-ந்ப॒ஶூநா॒லப॑தே ।
இ॒மமே॒வ தைர்லோ॒கமவ॑ருந்தே । யதா॑ர॒ண்யாந் ॥ 5 ॥
அ॒மு-ந்தைஃ ॥ அந॑வருத்தோ॒ வா ஏ॒தஸ்ய॑ ஸம்​வँத்ஸ॒ர இத்யா॑ஹுஃ । ய இ॒த இ॒தஶ்சாதுர்மா॒ஸ்யாநி॑ ஸம்॒​வँத்ஸ॒ர-ம்ப்ர॑யு॒ங்க்த இதி॑ ।
ஏ॒தாவா॒ந்॒. வை ஸம்॑​வँத்ஸ॒ரஃ । யச்சா॑துர்மா॒ஸ்யாநி॑ । யதே॒தே சாது॑ர்மா॒ஸ்யாஃ ப॒ஶவ॑ ஆல॒ப்யந்தே᳚ । ப்ர॒த்யக்ஷ॑மே॒வ தை-ஸ்ஸம்॑​வँத்ஸ॒ரம்-யँஜ॑மா॒நோ-ऽவ॑ருந்தே । ॥
வி வா ஏ॒ஷ ப்ர॒ஜயா॑ ப॒ஶுபி॑ர்-ரு'த்த்யதே ।
ய-ஸ்ஸம்॑​வँத்ஸ॒ர-ம்ப்ர॑யு॒ங்க்தே । ஸம்॒​வँ॒த்ஸ॒ர-ஸ்ஸு॑வ॒ர்கோ லோ॒கஃ ॥ 6 ॥
ஸு॒வ॒ர்க-ந்து லோ॒க-ந்நாப॑ராத்த்நோதி ।
ப்ர॒ஜா வை ப॒ஶவ॑ ஏகாத॒ஶிநீ᳚ ।
யதே॒த ஐ॑காதஶி॒நாஃ ப॒ஶவ॑ ஆல॒ப்யந்தே᳚ ।
ஸா॒க்ஷாதே॒வ ப்ர॒ஜா-ம்ப॒ஶூந். யஜ॑மா॒நோ-ऽவ॑ருந்தே ॥ ப்ர॒ஜாப॑தி-ர்வி॒ராஜ॑மஸ்ரு'ஜத ।
ஸா ஸ்ரு'॒ஷ்டா-ऽஶ்வ॑மே॒த-ம்ப்ராவி॑ஶத் ।
தா-ந்த॒ஶிபி॒ரநு॒ ப்ராயு॑ங்க்த । தாமா᳚ப்நோத் ।
தாமா॒ப்த்வா த॒ஶிபி॒ரவா॑ருந்த । யத்த॒ஶிந॑ ஆல॒ப்யந்தே᳚ ॥ 7 ॥
வி॒ராஜ॑மே॒வ தைரா॒ப்த்வா யஜ॑மா॒நோ-ऽவ॑ருந்தே ॥
ஏகா॑தஶ த॒ஶத॒ ஆல॑ப்யந்தே । ஏகா॑தஶாக்ஷரா த்ரி॒ஷ்டுப் । த்ரைஷ்டு॑பாஃ ப॒ஶவஃ॑ । ப॒ஶூநே॒வாவ॑ருந்தே ॥ வை॒ஶ்வ॒தே॒வோ வா அஶ்வஃ॑। நா॒நா॒தே॒வ॒த்யாஃ᳚ ப॒ஶவோ॑ பவந்தி ।
அஶ்வ॑ஸ்ய ஸர்வ॒த்வாய॑ । நாநா॑ரூபா பவந்தி । தஸ்மா॒ந்நாநா॑ரூபாஃ ப॒ஶவஃ॑( ) ।
ப॒ஹு॒ரூ॒பா ப॑வந்தி । தஸ்மா᳚-த்பஹுரூ॒பாஃ ப॒ஶவ॒-ஸ்ஸம்ரு'॑த்த்யை ॥ 8 ॥
(ஆ॒ர॒ண்யாந்-ँலோ॒கோ-த॒ஶிந॑ ஆல॒ப்யந்தே॒-நாநா॑ரூபாஃ ப॒ஶவோ॒ த்வே ச॑) (அ. 2)
அநுவாகம் 3 - ரோஹிதாதீநா-ம்பஶூநாம்-வँபாஹோமஸாஹித்யம்
அ॒ஸ்மை வை லோ॒காய॑ க்ரா॒ம்யாஃ ப॒ஶவ॒ ஆல॑ப்யந்தே । அ॒முஷ்மா॑ ஆர॒ண்யாஃ । யத்க்ரா॒ம்யா-ந்ப॒ஶூநா॒லப॑தே । இ॒மமே॒வ தைர்லோ॒கமவ॑ருந்தே । யதா॑ர॒ண்யாந் । அ॒மு-ந்தைஃ । உ॒பயா᳚-ந்ப॒ஶூநால॑பதே । க்ரா॒ம்யாக்​ஶ்சா॑-ர॒ண்யாக்​ஶ்ச॑ ।
உ॒பயோ᳚-ர்லோ॒கயோ॒ர வ॑ருத்த்யை । உ॒பயா᳚-ந்ப॒ஶூநால॑பதே ॥ 9 ॥
க்ரா॒ம்யாக்​ஶ்சா॑-ர॒ண்யாக்​ஶ்ச॑ । உ॒பய॑ஸ்யா॒-ந்நாத்ய॒ஸ்யா-வ॑ருத்த்யை । உபயா᳚-ந்ப॒ஶூநாலபதே । க்ராம்யாக்​ஶ்சா॑ர॒ண்யாக்​ஶ்ச॑ ।
உ॒பயே॑ஷா-ம்பஶூ॒நாமவ॑ருத்த்யை ॥
த்ரய॑ஸ்த்ரயோ பவந்தி । த்ரய॑ இ॒மே லோ॒காஃ ।
ஏ॒ஷாம்-லோँ॒காநா॒மாப்த்யை᳚ ॥ ப்ர॒ஹ்ம॒வா॒திநோ॑ வதந்தி । கஸ்மா᳚த்ஸ॒த்யாத் ॥ 10 ॥
அ॒ஸ்மிந் ँலோ॒கே ப॒ஹவஃ॒ காமா॒ இதி॑ ।
யத்ஸ॑மா॒நீப்யோ॑ தே॒வதா᳚ப்யோ॒-ऽந்யே᳚-ऽந்யே ப॒ஶவ॑ ஆல॒ப்யந்தே᳚ । அ॒ஸ்மிந்நே॒வ தல்லோ॒கே காமா᳚ந்ததாதி । தஸ்மா॑த॒ஸ்மிந்-ँலோ॒கே ப॒ஹவஃ॒ காமாஃ᳚ ॥ த்ர॒யா॒ணா-ந்த்ர॑யாணாக்ம் ஸ॒ஹ வ॒பா ஜு॑ஹோதி । த்ர்யா॑வ்ரு'தோ॒ வை தே॒வாஃ ।
த்ர்யா॑வ்ரு'த இ॒மே லோ॒காஃ । ஏ॒ஷாம்-லோँ॒காநா॒மாப்த்யை᳚ । ஏ॒ஷாம்-லோँ॒காநா॒-ங்க்ல்ரு'ப்த்யை᳚ ॥ பர்ய॑க்நி-க்ரு'தா-நார॒ண்யா-நுத்ஸ்ரு'॑ஜ॒ந்த்யஹிக்ம்॑ஸாயை ॥ 11 ॥
(அவ॑ருத்த்யா உ॒பயா᳚-ந்ப॒ஶூநால॑பதே - ஸ॒த்யா - தஹிக்ம்॑ஸாயை)(ஆ3)
அநுவாகம் 4 - அஶ்வஸ்ய ரதயோஜநாலங்காராதயஃ
யு॒ஞ்ஜந்தி॑ ப்ர॒த்த்நமித்யா॑ஹ । அ॒ஸௌ வா ஆ॑தி॒த்யோ ப்ர॒த்த்நஃ । ஆ॒தி॒த்ய-மே॒வாஸ்மை॑ யுநக்தி । அ॒ரு॒ஷமித்யா॑ஹ । அ॒க்நிர்வா அ॑ரு॒ஷஃ ।
அ॒க்நிமே॒வாஸ்மை॑ யுநக்தி । சர॑ந்த॒மித்யா॑ஹ । வா॒யுர்வை சரந்ந்॑ । வா॒யுமே॒வாஸ்மை॑ யுநக்தி । பரி॑த॒ஸ்துஷ॒ இத்யா॑ஹ ॥ 12 ॥
இ॒மே வை லோ॒காஃ பரி॑த॒ஸ்துஷஃ॑ । இ॒மநே॒வாஸ்மை॑ லோ॒காந். யு॑நக்தி ॥ ரோச॑ந்தே ரோச॒நா தி॒வீத்யா॑ஹ । நக்ஷ॑த்ராணி॒ வை ரோ॑ச॒நா தி॒வி ।
நக்ஷ॑த்ராண்யே॒வாஸ்மை॑ ரோசயதி ॥ யு॒ஞ்ஜந்த்ய॑ஸ்ய॒ காம்யேத்யா॑ஹ । காமா॑நே॒வாஸ்மை॑ யுநக்தி ॥ ஹரீ॒ விப॑க்ஷ॒ஸேத்யா॑ஹ ।
இ॒மே வை ஹரீ॒ விப॑க்ஷஸா । இ॒மே ஏ॒வாஸ்மை॑ யுநக்தி ॥ 13 ॥
ஶோணா॑ த்ரு'॒ஷ்ணூ ந்ரு'॒வாஹ॒ஸேத்யா॑ஹ । அ॒ஹோ॒ரா॒த்ரே வை ந்ரு'॒வாஹ॑ஸா । அ॒ஹோ॒ரா॒த்ரே ஏ॒வாஸ்மை॑ யுநக்தி ॥ ஏ॒தா ஏ॒வாஸ்மை॑ தே॒வதா॑ யுநக்தி ।
ஸு॒வ॒ர்கஸ்ய॑ லோ॒கஸ்ய॒ ஸம॑ஷ்ட்யை ॥
கே॒து-ங்க்ரு'॒ண்வந்ந॑-கே॒தவ॒ இதி॑ த்த்வ॒ஜ-ம்ப்ரதி॑முஞ்சதி । யஶ॑ ஏ॒வைந॒க்ம்॒ ராஜ்ஞா᳚-ங்கமயதி ॥ ஜீ॒மூத॑ஸ்யேவ பவதி॒ ப்ரதீ॑க॒மித்யா॑ஹ । ய॒தா॒ ய॒ஜுரே॒வைதத் ॥ யே தே॒ பந்தா॑ந-ஸ்ஸவிதஃ பூ॒ர்வ்யாஸ॒ இத்ய॑த்த்வ॒ர்யு-ர்யஜ॑மாநம்
ँவாசயத்ய॒பிஜி॑த்யை ॥ 14 ॥
பரா॒ வா ஏ॒தஸ்ய॑ ய॒ஜ்ஞ ஏ॑தி । யஸ்ய॑ ப॒ஶுரு॒பா-க்ரு'॑தோ॒-ऽந்யத்ர॒ வேத்யா॒ ஏதி॑ । ஏதக்க்​ ஸ்தோ॑தரே॒தேந॑ ப॒தா புந॒ரஶ்வ॒-மாவ॑ர்தயாஸி ந॒ இத்யா॑ஹ ।
வா॒யுர்வை ஸ்தோதா᳚ । வா॒யுமே॒வாஸ்ய॑ ப॒ரஸ்தா᳚-த்ததா॒த்யாவ்ரு'॑த்த்யை ॥ யதா॒ வை ஹ॒விஷோ॑ க்ரு'ஹீ॒தஸ்ய॒ ஸ்கந்த॑தி । ஏ॒வம்-வாँ ஏ॒ததஶ்வ॑ஸ்ய ஸ்கந்ததி । யத॑ஸ்யோ॒பாக்ரு'॑தஸ்ய॒ லோமா॑நி॒ ஶீய॑ந்தே । யத்வாலே॑ஷு கா॒சாநா॒வய॑ந்தி ।
லோமா᳚ந்யே॒வாஸ்ய॒ தத்ஸம்ப॑ரந்தி ॥ 15 ॥
பூர்புவ॒ஸ்ஸுவ॒ரிதி॑ ப்ராஜாப॒த்யா-பி॒ராவ॑யந்தி । ப்ரா॒ஜா॒ப॒த்யோ வா அஶ்வஃ॑ ।
ஸ்வயை॒வைந॑-ந்தே॒வத॑யா॒ ஸம॑த்ர்தயந்தி ॥ பூரிதி॒ மஹி॑ஷீ । புவ॒ இதி॑ வா॒வாதா᳚ ।
ஸுவ॒ரிதி॑ பரிவ்ரு'॒க்தீ । ஏ॒ஷாம்-லோँ॒காநா॑-ம॒பிஜி॑த்யை ॥ ஹி॒ர॒ண்யயாஃ᳚ கா॒சா ப॑வந்தி । ஜ்யோதி॒ர்வை ஹிர॑ண்யம் । ரா॒ஷ்ட்ரம॑ஶ்வமே॒தஃ ॥ 16 ॥
ஜ்யோதி॑ஶ்சை॒வாஸ்மை॑ ரா॒ஷ்ட்ர-ஞ்ச॑ ஸ॒மீசீ॑ ததாதி ॥ ஸ॒ஹஸ்ர॑-ம்பவந்தி । ஸ॒ஹஸ்ர॑ ஸம்மித-ஸ்ஸுவ॒ர்கோ லோ॒கஃ । ஸு॒வ॒ர்கஸ்ய॑ லோ॒கஸ்யா॒-பிஜி॑த்யை ॥
அப॒ வா ஏ॒தஸ்மா॒த்தேஜ॑ இந்த்ரி॒ய-ம்ப॒ஶவ॒-ஶ்ஶ்ரீஃ க்ரா॑மந்தி । யோ᳚-ऽஶ்வமே॒தேந॒ யஜ॑தே ।
வஸ॑வஸ்த்வா-ऽஞ்ஜந்து காய॒த்ரேண॒ சந்த॒ஸேதி॒ மஹி॑ஷ்ய॒ப்ய॑நக்தி । தேஜோ॒ வா ஆஜ்ய᳚ம் । தேஜோ॑ காய॒த்ரீ । தேஜ॑ஸை॒வாஸ்மை॒ தேஜோ-ऽவ॑ருந்தே ॥ 17 ॥
ரு॒த்ராஸ்த்வா᳚-ऽஞ்ஜந்து॒ த்ரைஷ்டு॑பேந॒ சந்த॒ஸேதி॑ வா॒வாதா᳚ । தேஜோ॒ வா ஆஜ்ய᳚ம் । இ॒ந்த்ரி॒ய-ந்த்ரி॒ஷ்டுப் । தேஜ॑ஸை॒வாஸ்மா॑ இந்த்ரி॒யமவ॑ருந்தே ।
ஆ॒தி॒த்யா-ஸ்த்வா᳚-ऽஞ்ஜந்து॒ ஜாக॑தேந॒ சந்த॒ஸேதி॑ பரிவ்ரு'॒க்தீ । தேஜோ॒ வா ஆஜ்ய᳚ம் । ப॒ஶவோ॒ ஜக॑தீ ।
தேஜ॑ஸை॒வாஸ்மை॑ ப॒ஶூநவ॑ருந்தே ॥
பத்ந॑யோ॒-ऽப்ய॑ஞ்ஜந்தி । ஶ்ரி॒யா வா ஏ॒த-த்ரூ॒பம் ॥ 18 ॥
யத்பத்ந॑யஃ । ஶ்ரிய॑-மே॒வாஸ்மி॒-ந்தத்த॑ததி ।
நாஸ்மா॒த்தேஜ॑ இந்த்ரி॒ய-ம்ப॒ஶவ॒-ஶ்ஶ்ரீரப॑க்ராமந்தி ॥
லாஜீ(3)ஞ்சாசீ(3)ந். யஶோ॑ ம॒மாँ(4) இத்யதி॑ரிக்த॒-மந்ந॒மஶ்வா॑யோ॒ பாஹ॑ரந்தி ।
ப்ர॒ஜாமே॒வாந்நா॒தீ-ங்கு॑ர்வதே ॥
ஏ॒தத்தே॑வா॒ அந்ந॑மத்தை॒த-தந்ந॑மத்தி ப்ரஜாபத॒ இத்யா॑ஹ । ப்ர॒ஜாயா॑மே॒வாந்நாத்ய॑-ந்தததே ॥
யதி॒ நாவ॒ஜிக்ர᳚த் । அ॒க்நிஃ ப॒ஶுரா॑ஸீ॒தித்யவ॑-க்ராபயேத் । அவ॑ ஹை॒வ ஜி॑க்ரதி ॥
ஆக்ராந॑. வா॒ஜீ க்ரமை॒ரத்ய॑-க்ரமீத்வா॒ஜீ த்யௌஸ்தே॑ ப்ரு'॒ஷ்ட-ம்ப்ரு'॑தி॒வீ
ஸ॒தஸ்த॒மித்யஶ்வ॒-மநு॑மந்த்ரயதே ।
ஏ॒ஷாம்-லோँ॒காநா॑-ம॒பிஜி॑த்யை ॥
ஸமி॑த்தோ அ॒ஞ்ஜந்க்ரு'த॑ர-ம்மதீ॒நா-மித்யஶ்வ॑ஸ்யா॒ ப்ரியோ॑ பவந்தி ஸரூப॒த்வாய॑ ॥ 19 ॥
(பரி॑த॒ஸ்துஷ॒ இத்யா॑ஹே॒ - மே ஏ॒வாஸ்மை॑ யுநக்த்ய॒ - பிஜி॑த்யை-பர-ந்த்யஶ்வமே॒தோ - ரு॑ந்தே - ரூ॒பம் - ஜி॑க்ரதி॒ த்ரீணி॑ ச) (அ. 4)
அநுவாகம் 5 - ப்ரஹ்மோத்யநாமகஃ ஹோத்ரு'ப்ராஹ்மணோஸ்ஸம்​வாँதஃ
தேஜ॑ஸா॒ வா ஏ॒ஷ ப்ர॑ஹ்மவர்ச॒ஸேந॒ வ்ய்ரு'॑த்த்யதே । யோ᳚-ऽஶ்வமே॒தேந॒ யஜ॑தே ।
ஹோதா॑ ச ப்ர॒ஹ்மா ச॑ ப்ர॒ஹ்மோத்யம்॑-வँததஃ ।
தேஜ॑ஸா சை॒வைந॑-ம்ப்ரஹ்மவர்ச॒ஸேந॑ ச॒ ஸம॑த்ர்தயதஃ ॥ த॒க்ஷி॒ண॒தோ ப்ர॒ஹ்மா ப॑வதி ।
த॒க்ஷி॒ண॒த ஆ॑யதநோ॒ வை ப்ர॒ஹ்மா । பா॒ர்॒ஹ॒ஸ்ப॒த்யோ வை ப்ர॒ஹ்மா ।
ப்ர॒ஹ்ம॒வ॒ர்ச॒ஸமே॒வாஸ்ய॑ தக்ஷிண॒தோ (தக்ஷி॒ணதோ) த॑தாதி ।
தஸ்மா॒-த்தக்ஷி॒ணோ-ऽத்ர்தோ᳚ ப்ரஹ்மவர்ச॒ஸித॑ரஃ ॥
உ॒த்த॒ர॒தோ ஹோதா॑ பவதி ॥ 20 ॥
உ॒த்த॒ர॒த ஆ॑யதநோ॒ வை ஹோதா᳚ । ஆ॒க்நே॒யோ வை ஹோதா᳚ । தேஜோ॒ வா அ॒க்நிஃ । தேஜ॑ ஏ॒வாஸ்யோ᳚த்தர॒தோ த॑தாதி । தஸ்மா॒துத்த॒ரோ-ऽத்ர்த॑-ஸ்தேஜ॒ஸ்வித॑ரஃ ॥
யூப॑ம॒பிதோ॑ வததஃ । ய॒ஜ॒மா॒ந॒தே॒வ॒த்யோ॑ வை யூபஃ॑ । யஜ॑மாநமே॒வ தேஜ॑ஸா ச ப்ரஹ்மவர்ச॒ஸேந॑ ச॒ ஸம॑த்ர்தயதஃ ॥
கிக்க்​ ஸ்வி॑தாஸீத்-பூ॒ர்வசி॑த்தி॒-ரித்யா॑ஹ ।
த்யௌர்வை வ்ரு'ஷ்டிஃ॑ பூ॒ர்வசி॑த்திஃ ॥ 21 ॥
திவ॑மே॒வ வ்ரு'ஷ்டி॒மவ॑ருந்தே ॥ கிக்க்​ ஸ்வி॑தாஸீ-த்ப்ரு'॒ஹத்வய॒ இத்யா॑ஹ । அஶ்வோ॒ வை ப்ரு'॒ஹத்வயஃ॑ । அஶ்வ॑மே॒வாவ॑ருந்தே ॥ கிக்க்​ ஸ்வி॑தாஸீத்-பிஶங்கி॒லேத்யா॑ஹ । ராத்ரி॒ர்வை பி॑ஶங்கி॒லா ।
ராத்ரி॑மே॒வாவ॑ருந்தே ॥ கிக்க்​ ஸ்வி॑தாஸீத்-பிலிப்பி॒லேத்யா॑ஹ । ஶ்ரீர்வை பி॑லிப்பி॒லா । அ॒ந்நாத்ய॑மே॒வாவ॑ருந்தே ॥ 22 ॥
க-ஸ்ஸ்வி॑தேகா॒கீ ச॑ர॒தீத்யா॑ஹ । அ॒ஸௌ வா ஆ॑தி॒த்ய ஏ॑கா॒கீ ச॑ரதி । தேஜ॑ ஏ॒வாவ॑ருந்தே ॥
க உ॑ ஸ்விஜ்ஜாயதே॒ புந॒ரித்யா॑ஹ ।
ச॒ந்த்ரமா॒ வை ஜா॑யதே॒ புநஃ॑ ।
ஆயு॑ரே॒வாவ॑ருந்தே ॥
கிக்க்​ ஸ்வி॑த்தி॒மஸ்ய॑ பேஷ॒ஜமித்யா॑ஹ ।
அ॒க்நிர்வை ஹி॒மஸ்ய॑ பேஷ॒ஜம் । ப்ர॒ஹ்ம॒வ॒ர்ச॒ஸமே॒வாவ॑ருந்தே ॥
கிக்க்​ ஸ்வி॑தா॒-வப॑ந-ம்ம॒ஹதித்யா॑ஹ ॥ 23 ॥
அ॒யம்-வைँ லோ॒க ஆ॒வப॑ந-ம்ம॒ஹத் ।
அ॒ஸ்மிந்நே॒வ லோ॒கே ப்ரதி॑திஷ்டதி ॥
ப்ரு'॒ச்சாமி॑ த்வா॒ பர॒மந்த॑-ம்ப்ரு'தி॒வ்யா இத்யா॑ஹ । வேதி॒ர்வை பரோ-ऽந்தஃ॑ ப்ரு'தி॒வ்யாஃ ।
வேதி॑மே॒வாவ॑ருந்தே ॥ ப்ரு'॒ச்சாமி॑ த்வா॒ புவ॑நஸ்ய॒ நாபி॒மித்யா॑ஹ ।
ய॒ஜ்ஞோ வை புவ॑நஸ்ய॒ நாபிஃ॑ । ய॒ஜ்ஞமே॒வாவ॑ருந்தே ॥
ப்ரு'॒ச்சாமி॑ த்வா॒ வ்ரு'ஷ்ணோ॒ அஶ்வ॑ஸ்ய॒ ரேத॒ இத்யா॑ஹ ।
ஸோமோ॒ வை வ்ரு'ஷ்ணோ॒ அஶ்வ॑ஸ்ய॒ ரேதஃ॑ । ஸோ॒ம॒பீ॒த-மே॒வாவ॑ருந்தே ॥
ப்ரு'॒ச்சாமி॑ வா॒சஃ ப॑ர॒மம்-வ்யோँ॑மேத்யா॑ஹ । ப்ரஹ்ம॒ வை வா॒சஃ ப॑ர॒மம்-வ்யோँ॑ம ।
ப்ர॒ஹ்ம॒வ॒ர்ச॒ஸ-மே॒வாவ॑ருந்தே ॥ 24 ॥
(ஹோதா॑ பவதி॒ - வை வ்ரு'ஷ்டிஃ॑ பூ॒ர்வசி॑த்தி - ர॒ந்நாத்ய॑மே॒வாவ॑ருந்தே - ம॒ஹதித்யா॑ஹ॒ - ஸோமோ॒ வை வ்ரு'ஷ்ணோ॒ அஶ்வ॑ஸ்ய॒ ரேத॑ஶ்ச॒த்வாரி॑ ச) (அ. 5)
அநுவாகம் 6 - அஶ்வஸ்ய ம்ரு'தோபசார-ஸ்ஸஞ்ஜ்ஞபநப்ரகாரஃ
அப॒ வா ஏ॒தஸ்மா᳚-த்ப்ரா॒ணாஃ க்ரா॑மந்தி । யோ᳚-ऽஶ்வமே॒தேந॒ யஜ॑தே ।
ப்ரா॒ணாய॒ ஸ்வாஹா᳚ வ்யா॒நாய॒ ஸ்வாஹேதி॑ ஸஞ்ஜ்ஞ॒ப்யமா॑ந॒ ஆஹு॑தீ-ர்ஜுஹோதி ।
ப்ரா॒ணாநே॒வாஸ்மி॑ந்ததாதி । நாஸ்மா᳚த்ப்ரா॒ணா அப॑க்ராமந்தி ॥ அவ॑ந்தீஃ॒-ஸ்தாவ॑ந்தீ-ஸ்த்வா-ऽவந்து । ப்ரி॒ய-ந்த்வா᳚ ப்ரி॒யாணா᳚ம் । வர்​ஷி॑ஷ்ட॒மாப்யாநாம் । நி॒தீ॒நா-ந்த்வா॑ நிதி॒பதிக்ம்॑ ஹவாமஹே
வஸோம॒-மேத்யா॑ஹ ।
அபை॒வாஸ்மை॒ தத்த்நு॑வதே ॥ 25 ॥
அதோ॑ து॒வந்த்யே॒வைந᳚ம் । அதோ॒ ந்யே॑வாஸ்மை᳚ ஹ்நுவதே ॥ த்ரிஃ பரி॑யந்தி । த்ரய॑ இ॒மே லோ॒காஃ । ஏ॒ப்ய ஏ॒வைநம்॑-லோँ॒கேப்யோ॑ துவதே ॥ த்ரிஃ புநஃ॒ பரி॑யந்தி । ஷட்-த்ஸம்ப॑த்யந்தே । ஷட்வா ரு'॒தவஃ॑ ।
ரு'॒துபி॑ரே॒வைந॑-ந்துவதே ॥ அப॒ வா ஏ॒தேப்யஃ॑ ப்ரா॒ணாஃ க்ரா॑மந்தி ॥ 26 ॥
யே ய॒ஜ்ஞே துவ॑ந-ந்த॒ந்வதே᳚ । ந॒வ॒க்ரு'த்வஃ॒ பரி॑யந்தி । நவ॒ வை புரு॑ஷே ப்ரா॒ணாஃ ।
ப்ரா॒ணாநே॒வாத்மந்த॑ததே । நைப்யஃ॑ ப்ரா॒ணா அப॑க்ராமந்தி ॥ அம்பே॒ அம்பா॒ல்யம்பி॑க॒ இதி॒ பத்நீ॑மு॒தாந॑யதி । அஹ்வ॑தை॒வைநா᳚ம் ॥
ஸுப॑கே॒ காம்பீ॑ல-வாஸி॒நீத்யா॑ஹ । தப॑ ஏ॒வைநா॒-முப॑நயதி ॥ ஸு॒வ॒ர்கே லோ॒கே ஸம்ப்ரோர்ண்வா॑தா॒-மித்யா॑ஹ ॥ 27 ॥
ஸு॒வ॒ர்கமே॒வைநாம்᳚-லோँ॒க-ங்க॑மயதி ॥
ஆ-ऽஹம॑ஜாநி கர்ப॒தமா த்வம॑ஜாஸி கர்ப॒தமித்யா॑ஹ । ப்ர॒ஜா வை ப॒ஶவோ॒ கர்பஃ॑ । ப்ர॒ஜாமே॒வ ப॒ஶூநா॒த்மந்த॑த்தே ॥
தே॒வா வா அ॑ஶ்வமே॒தே பவ॑மாநே । ஸு॒வ॒ர்கம்-லோँ॒க-ந்ந ப்ராஜா॑நந்ந் । தமஶ்வஃ॒ ப்ராஜா॑நாத் । யத்ஸூ॒சீபி॑-ரஸிப॒தா-ந்க॒ல்பய॑ந்தி ।
ஸு॒வ॒ர்கஸ்ய॑ லோ॒கஸ்ய॒ ப்ரஜ்ஞா᳚த்யை ॥ கா॒ய॒த்ரீ த்ரி॒ஷ்டுப்ஜக॒தீத்யா॑ஹ ॥ 28 ॥
ய॒தா॒ ய॒ஜுரே॒வைதத் ॥ த்ர॒ய்ய-ஸ்ஸூ॒ச்யோ॑ பவந்தி ।
அ॒ய॒ஸ்மய்யோ॑ ரஜ॒தா ஹரி॑ண்யஃ । அ॒ஸ்ய வை லோ॒கஸ்ய॑ ரூ॒பம॑ய॒ஸ்மய்யஃ॑ । அ॒ந்தரி॑க்ஷஸ்ய ரஜ॒தாஃ । தி॒வோ ஹரி॑ண்யஃ । திஶோ॒ வா அ॑ய॒ஸ்மய்யஃ॑ ।
அ॒வா॒ந்த॒ர॒தி॒ஶா ர॑ஜ॒தாஃ । ஊ॒த்ர்த்வா ஹரி॑ண்யஃ ।
திஶ॑ ஏ॒வாஸ்மை॑ கல்பயதி ॥
கஸ்த்வா᳚-ச்யதி॒ கஸ்த்வா॒ விஶா॒ஸ்தீ-த்யா॒ஹா ஹிக்ம்॑ஸாயை ॥ 29 ॥
(ஹ்நு॒வ॒தே॒-க்ரா॒ம॒-ந்த்யூ॒ர்ண்வா॒தா॒மித்யா॑ஹ॒-ஜக॒தீத்யா॑ஹ-கல்பய॒த்யேக॑-ஞ்ச) (அ. 6)
அநுவாகம் 7 - தத்ர மந்த்ராஃ
அப॒ வா ஏ॒தஸ்மா॒ச்ச்ரீ ரா॒ஷ்ட்ர-ங்க்ரா॑மதி । யோ᳚-ऽஶ்வமே॒தேந॒ யஜ॑தே ।
ஊ॒த்ர்த்வாமே॑நா॒-முச்ச்ர॑யதா॒-தித்யா॑ஹ ।
ஶ்ரீர்வை ரா॒ஷ்ட்ரம॑ஶ்வமே॒தஃ ।
ஶ்ரிய॑மே॒வாஸ்ம॑ ரா॒ஷ்ட்ரமூ॒த்ர்த்வ-முச்ச்ர॑யதி ॥ வே॒ணு॒பா॒ர-ங்கி॒ராவி॒-வேத்யா॑ஹ ।
ரா॒ஷ்ட்ரம்-வைँ பா॒ரஃ । ரா॒ஷ்ட்ரமே॒வாஸ்மை॒ பர்யூ॑ஹதி ॥ அதா᳚ஸ்யா॒ மத்த்ய॑மேததா॒-மித்யா॑ஹ । ஶ்ரீர்வை ரா॒ஷ்ட்ரஸ்ய॒ மத்த்ய᳚ம் ॥ 30 ॥
ஶ்ரிய॑மே॒வா-வ॑ருந்தே ॥ ஶீ॒தே வாதே॑ பு॒நந்நி॒-வேத்யா॑ஹ । க்ஷேமோ॒ வை ரா॒ஷ்ட்ரஸ்ய॑ ஶீ॒தோ வாதஃ॑ । க்ஷேம॑மே॒வா-வ॑ருந்தே ॥ யத்த॑ரி॒ணீ யவ॒மத்தீத்யா॑ஹ । விட்வை ஹ॑ரி॒ணீ । ரா॒ஷ்ட்ரம்-யँவஃ॑ । விஶ॑-ஞ்சை॒வாஸ்மை॑ ரா॒ஷ்ட்ர-ஞ்ச॑ ஸ॒மீசீ॑ ததாதி ॥
ந பு॒ஷ்ட-ம்ப॒ஶு ம॑ந்யத॒ இத்யா॑ஹ ।
தஸ்மா॒-த்ராஜா॑ ப॒ஶூந்ந புஷ்ய॑தி ॥ 31 ॥
ஶூ॒த்ரா யதர்ய॑ஜாரா॒ ந போஷா॑ய தநாய॒தீத்யா॑ஹ ।
தஸ்மா᳚-த்வைஶீபு॒த்ர-ந்நாபிஷி॑ஞ்சந்தே ॥ இ॒யம்-யँ॒கா ஶ॑குந்தி॒கேத்யா॑ஹ । விட்வை ஶ॑குந்தி॒கா । ரா॒ஷ்ட்ரம॑ஶ்வமே॒தஃ । விஶ॑-ஞ்சை॒வாஸ்மை॑ ரா॒ஷ்ட்ர-ஞ்ச॑ ஸ॒மீசீ॑ ததாதி ॥
ஆ॒ஹல॒மிதி॒ ஸர்ப॒தீத்யா॑ஹ । தஸ்மா᳚-த்ரா॒ஷ்ட்ராய॒ விஶஃ॑ ஸர்பந்தி ॥ ஆஹ॑த-ங்க॒பே பஸ॒ இத்யா॑ஹ । விட்வை கபஃ॑ ॥ 32 ॥
ரா॒ஷ்ட்ர-ம்பஸஃ॑ । ரா॒ஷ்ட்ரம॒வ வி॒ஶ்யாஹ॑ந்தி । தஸ்மா᳚-த்ரா॒ஷ்ட்ரம்-விँஶ॒-ங்காது॑கம் ॥
மா॒தா ச॑ தே பி॒தா ச॑ த॒ இத்யா॑ஹ । இ॒யம்-வைँ மா॒தா । அ॒ஸௌ பி॒தா । ஆ॒ப்யாமே॒வைந॒-ம்பரி॑ததாதி ॥
அக்ரம்॑-வ்ரு'ँ॒க்ஷஸ்ய॑ ரோஹத॒ இத்யா॑ஹ ।
ஶ்ரீர்வை வ॒க்ஷஸ்யாக்ர᳚ம் । ஶ்ரிய॑மே॒வாவ॑ருந்தே ॥ 33 ॥
ப்ரஸு॑லா॒மீதி॑ தே பி॒தா க॒பே மு॒ஷ்டிம॑தக்ம்ஸய॒-தித்யா॑ஹ । விட்வை கபஃ॑ । ரா॒ஷ்ட்ர-ம்மு॒ஷ்டிஃ । ரா॒ஷ்ட்ரமே॒வ வி॒ஶ்யாஹ॑ந்தி । தஸ்மா᳚-த்ரா॒ஷ்ட்ரம்-விँஶ॒-ங்காது॑கம் ॥ அப॒ வா ஏ॒தேப்யஃ॑ ப்ரா॒ணாஃ க்ரா॑மந்தி । யே ய॒ஜ்ஞே-ऽபூ॑தம்॒-வँத॑ந்தி ।
த॒தி॒க்ராவ்.ண்ணோ॑ அகாரிஷ॒மிதி॑ ஸுரபி॒-மதீ॒ம்ரு'சம்॑-வँதந்தி ।
ப்ரா॒ணா வை ஸு॑ர॒பயஃ॑ । ப்ரா॒ணாநே॒வாத்மந்த॑ததே । நைப்யஃ॑ ப்ரா॒ணா அப॑க்ராமந்தி ॥
ஆபோ॒ ஹிஷ்டா ம॑யோ॒புவ॒ இத்ய॒த்பிர்மா᳚ர்ஜயந்தே । ஆபோ॒ வை ஸர்வா॑ தே॒வதாஃ᳚ ।
தே॒வதா॑பிரே॒-வாத்மாந॑-ம்பவயந்தே ॥ 34 ॥
(ரா॒ஷ்ட்ரஸ்ய॒ மத்த்ய॒ம் - புஷ்ய॑தி॒ - கபோ॑ - ருந்தே - தததே ச॒த்வாரி॑ ச) (அ. 7)
அநுவாகம் 8 - அஶ்வமேதஸ்ய தத்பஶூநா-ஞ்ச ப்ரஶம்ஸா
ப்ர॒ஜாப॑திஃ ப்ர॒ஜா-ஸ்ஸ்ரு'॒ஷ்ட்வா ப்ரே॒ணா-ऽநு॒ ப்ராவி॑ஶத் । தாப்யஃ॒ புந॒-ஸ்ஸம்ப॑விது॒-ந்நாஶ॑க்நோத் । ஸோ᳚-ऽப்ரவீத் । ரு'॒த்த்நவ॒தித்ஸஃ । யோ மே॒தஃ புநஃ॑ ஸ॒பம்ர॒திதி॑ । த-ந்தே॒வா அ॑ஶ்வமே॒தேநை॒வ ஸம॑பரந்ந் । ததோ॒ வை த ஆ᳚த்ர்த்நுவந்ந । யோ᳚-ऽஶ்வமே॒தேந॒ யஜ॑தே ।
ப்ர॒ஜாப॑திமே॒வ ஸம்ப॑ரத்ய்ரு'॒த்த்நோதி॑ ॥ புரு॑ஷ॒மால॑பதே ॥ 35 ॥
வை॒ரா॒ஜோ வை புரு॑ஷஃ । வி॒ராஜ॑-மே॒வால॑பதே । அதோ॒ அந்நம்॒-வைँ வி॒ராட் । அந்ந॑மே॒வாவ॑ருந்தே ॥ அஶ்வ॒மால॑பதே । ப்ரா॒ஜா॒ப॒த்யோ வா அஶ்வஃ॑ ।
ப்ர॒ஜாப॑தி-மே॒வால॑பதே । அதோ॒ ஶ்ரீர்வா ஏக॑ஶபம் ।
ஶ்ரிய॑-மே॒வாவ॑ருந்தே ॥ காமால॑பதே ॥ 36 ॥
ய॒ஜ்ஞோ வை கௌஃ । ய॒ஜ்ஞமே॒வால॑பதே ।
அதோ॒ அந்நம்॒-வைँ கௌஃ । அந்ந॑மே॒வாவ॑ருந்தே ॥
அ॒ஜா॒வீ ஆல॑பதே பூ॒ம்நே । அதோ॒ புஷ்டி॒ர்வை பூ॒மா ।
புஷ்டி॑மே॒வாவ॑ருந்தே ॥
பர்ய॑க்நிக்ரு'த॒-ம்புரு॑ஷ-ஞ்சார॒ண்யாக்​-ஶ்சோ-த்ஸ்ரு'॑ஜ॒ந்த்யஹிக்ம்॑ஸாயை ॥ உ॒பௌ வா ஏ॒தௌ ப॒ஶூ ஆல॑ப்யேதே । யஶ்சா॑வ॒மோ யஶ்ச॑ பர॒மஃ ।
தே᳚-ऽஸ்யோ॒பயே॑ ய॒ஜ்ஞே ப॒த்தாஃ । அ॒பீஷ்டா॑ அ॒பிப்ரீ॑தாஃ । அ॒பிஜி॑தா அ॒பிஹு॑தா பவந்தி ॥ நைந॑-ந்த॒ங்க்ஷ்ணவஃ॑ ப॒ஶவோ॑ ய॒ஜ்ஞே ப॒த்தாஃ ।
அ॒பீஷ்டா॑ அ॒பிப்ரீ॑தாஃ । அ॒பிஜி॑தா அ॒பிஹு॑தா ஹிக்ம்ஸந்தி । யோ᳚-ऽஶ்வமே॒தேந॒ யஜ॑தே । ய உ॑ சைநமே॒வம்-வேँத॑ ॥ 37 ॥
(ல॒ப॒தே॒ - காமால॑பதே - பர॒மோ᳚-ऽஷ்டௌ ச॑) (அ. 8)
அநுவாகம் 9 - உத்தமே-ऽஹநி ப்ரஶவஃ
ப்ர॒த॒மேந॒ வா ஏ॒ஷ ஸ்தோம॑ந ரா॒த்த்வா ।
ச॒து॒ஷ்டோ॒மேந॑ க்ரு'॒தேநாயா॑நா॒-முத்த॒ரே-ऽஹந்ந்॑ ।
ஏ॒க॒வி॒க்ம்॒ஶே ப்ர॑தி॒ஷ்டாயா॒-ம்ப்ரதி॑திஷ்டதி ॥
ஏ॒க॒வி॒க்ம்॒ஶா-த்ப்ர॑தி॒ஷ்டாயா॑ ரு'॒தூந॒ந்வாரோ॑ஹதி । ரு'॒தவோ॒ வை ப்ரு'॒ஷ்டாநி॑ । ரு'॒தவஃ॑ ஸம்​வँத்ஸ॒ரஃ । ரு'॒துஷ்வே॒வ ஸம்॑​வँத்ஸ॒ரே ப்ர॑தி॒ஷ்டாய॑ । தே॒வதா॑ அ॒ப்யாரோ॑ஹதி । ஶக்வ॑ரயஃ ப்ரு'॒ஷ்ட-ம்ப॑வந்த்ய॒-ந்யத॑ந்ய॒-ச்சந்தஃ॑ । அ॒ந்யே᳚-ऽந்யே॒ வா ஏ॒தே ப॒ஶவ॒ ஆல॑ப்யந்தே ॥ 38 ॥
உ॒தேவ॑ க்ரா॒ம்யாஃ । உ॒தேவா॑ர॒ண்யாஃ । அஹ॑ரே॒வ ரூ॒பேண॒ ஸம॑த்ர்தயதி । அதோ॒ அஹ்ந॑ ஏ॒வைஷ ப॒லிர்​ஹ்ரி॑யதே ॥ ததா॑ஹுஃ । அப॑ஶவோ॒ வா ஏ॒தே ।
யத॑ஜா॒-வய॑ஶ்சார॒ண்யாஶ்ச॑ । ஏ॒தே வை ஸர்வே॑ ப॒ஶவஃ॑ । யத்க॒வ்யா இதி॑ ।
க॒வ்யா-ந்ப॒ஶூநு॑த்த॒மே-ऽஹ॒ந்நால॑பதே ॥ 39 ॥
தேநை॒வோபயா᳚-ந்ப॒ஶூநவ॑ருந்தே ॥ ப்ரா॒ஜா॒ப॒த்யா ப॑வந்தி । அந॑பிஜிதஸ்யா॒-பிஜி॑த்யை ॥ ஸௌ॒ரீர்நவ॑ ஶ்வே॒தாவ॒ஶா அ॑நூப॒ந்த்யா॑ பவந்தி ।
அ॒ந்த॒த ஏ॒வ ப॑ஹ்மவர்ச॒ஸமவ॑ருந்தே ॥
ஸோமா॑ய ஸ்வ॒ராஜ்ஞே॑-ऽநோவா॒ஹா-வ॑ந॒ட்வாஹா॒விதி॑ த்வ॒ந்த்விநஃ॑ ப॒ஶூநால॑பதே ।
அ॒ஹோ॒ரா॒த்ராணா॑-ம॒பிஜி॑த்யை ॥ ப॒ஶுபி॒ர்வா ஏ॒ஷ வ்ய்ரு'॑த்த்யதே । யோ᳚-ऽஶ்வமே॒தேந॒ யஜ॑தே ।
ச॒க॒ல-ங்க॒ல்மாஷ॑-ங்கிகிதீ॒விம்-விँ॑தீ॒கய॒மிதி॑ த்வா॒ஷ்ட்ரா-ந்ப॒ஶூநால॑பதே ।
ப॒ஶுபி॑ரே॒வாத்மாந॒க்ம்॒ ஸம॑த்ர்தயதி ॥
ரு'॒துபி॒ர்வா ஏ॒ஷ வ்ய்ரு'॑த்த்யதே । யோ᳚-ऽஶ்வமே॒தேந॒ யஜ॑தே ।
பி॒ஶங்கா॒-ஸ்த்ரயோ॑ வாஸ॒ந்தா இத்ய்ரு'॑து-ப॒ஶூநால॑பதே । ரு'॒துபி॑ரே॒-வாத்மாந॒க்ம்॒ ஸம॑த்ர்தயதி ॥
ஆ வா ஏ॒ஷ ப॒ஶுப்யோ॑ வ்ரு'ஶ்ச்யதே ।
யோ᳚-ऽஶ்வமே॒தேந॒ யஜ॑தே । பர்ய॑க்நிக்ரு'தா॒ உத்ஸ்ரு'॑ஜ॒ந்த்யநா᳚வ்ரஸ்காய ॥ 40 ॥
(ல॒ப்ய॒ந்தே॒ - ல॒ப॒தே॒ - த்வா॒ஷ்ட்ரா-ந்ப॒ஶூநால॑பதே॒-ऽஷ்டௌ ச॑) (அ. 9)
அநுவாகம் 10 - மஹிமாபிதாநௌ ப்ரஹௌ
ப்ர॒ஜாப॑தி-ரகாமயத ம॒ஹாந॑ந்நா॒த-ஸ்ஸ்யா॒மிதி॑ ।
ஸ ஏ॒தாவ॑ஶ்வமே॒தே ம॑ஹி॒மாநா॑வபஶ்யத் । தாவ॑க்ரு'ஹ்ணீத । ததோ॒ வை ஸ ம॒ஹாந॑ந்நா॒தோ॑-ऽபவத் । யஃ கா॒மயே॑த ம॒ஹாந॑ந்நா॒த-ஸ்ஸ்யா॒மிதி॑ । ஸ ஏ॒தாவ॑ஶ்வமே॒தே ம॑ஹி॒மாநௌ॑ க்ரு'ஹ்ணீத ।
ம॒ஹாநே॒வாந்நா॒தோ ப॑வதி ॥ ய॒ஜ॒மா॒ந॒தே॒வ॒த்யா॑ வை வ॒பா । ராஜா॑ மஹி॒மா ।
யத்வ॒பா-ம்ம॑ஹி॒ம்நோப॒யதஃ॑ பரி॒யஜ॑தி ।
யஜ॑மாநமே॒வ ரா॒ஜ்யேநோ॑ப॒யதஃ॒ பரி॑க்ரு'ஹ்ணாதி ॥
பு॒ரஸ்தா᳚-த்ஸ்வாஹாகாரா॒ வா அ॒ந்யே தே॒வாஃ ।
உ॒பரி॑ஷ்டா-த்ஸ்வாஹாகாரா அ॒ந்யே । தே வா ஏ॒தே-ऽஶ்வ॑ ஏ॒வ மேத்த்ய॑ உ॒பயே-ऽவ॑ருத்த்யந்தே ।
யத்வ॒பா-ம்ம॑ஹி॒ம்நோப॒யதஃ॑ பரி॒யஜ॑தி । தாநே॒வோபயா᳚-ந்ப்ரீணாதி ॥ 41 ॥
(ப॒ரி॒யஜ॑தி॒ ஷட்ச॑) (அ. 10)
அநுவாகம் 11 - ஶரீரஹோமா-ஸ்ஸ்விஷ்டக்ரு'தாதயஶ்ச
வை॒ஶ்வ॒தே॒வோ வா அஶ்வஃ॑ । தம்-யँத்ப்ரா॑ஜாப॒த்ய-ங்கு॒ர்யாத் । யா தே॒வதா॒ அபி॑பாகாஃ ।
தா பா॑க॒தேயே॑ந॒ வ்ய॑த்ர்தயேத் । தே॒வதா᳚ப்ய-ஸ்ஸ॒மத॑-ந்தத்த்யாத் । ஸ்தே॒காந்-தக்க்​ஷ்ட்ரா᳚ப்யா-ம்ம॒ண்டூகா॒-ஞ்ஜம்ப்யே॑-பி॒ரிதி॑ ।
ஆஜ்ய॑-மவ॒தாந॑-ங்க்ரு'॒த்வா ப்ரதி॑ஸ॒ங்க்யாய॒-மாஹு॑தீ-ர்ஜுஹோதி । யா ஏ॒வ தே॒வதா॒ அபி॑பாகாஃ । தா பா॑க॒தேயே॑ந॒ ஸம॑த்ர்தயதி ।
ந தே॒வதா᳚ப்ய-ஸ்ஸ॒மத॑-ந்ததாதி ॥ 42 ॥
சது॑ர்தஶை॒தா-ந॑நுவா॒காஞ்ஜு॑ஹோ॒த்ய-ந॑ந்தரித்யை ॥
ப்ர॒யா॒ஸாய॒ ஸ்வாஹேதி॑ பஞ்சத॒ஶம் । பஞ்ச॑தஶ॒ வா அ॑த்ர்தமா॒ஸஸ்ய॒ ராத்ர॑யஃ ।
அ॒த்ர்த॒மா॒ஸ॒ஶ-ஸ்ஸம்॑​வँத்ஸ॒ர ஆ᳚ப்யதே ॥ தே॒வா॒ஸு॒ரா-ஸ்ஸம்​யँ॑ந்த்தா ஆஸந்ந் ।
தே᳚-ऽப்ருவந்ந॒க்நயஃ॑ ஸ்விஷ்ட॒க்ரு'தஃ॑ । அஶ்வ॑ஸ்ய॒ மேத்த்ய॑ஸ்ய வ॒யமு॑த்தா॒ர-முத்த॑ராமஹை ।
அதை॒தாந॒பி-ப॑வா॒மேதி॑ । தே லோஹி॑த॒-முத॑ஹரந்த ।
ததோ॑ தே॒வா அப॑வந்ந் ॥ 43 ॥
பரா-ऽஸு॑ராஃ । யத்ஸ்வி॑ஷ்ட॒க்ரு'த்ப்யோ॒ லோஹி॑த-ஞ்ஜு॒ஹோதி॒ ப்ராத்ரு'॑வ்யாபிபூத்யை । பவ॑த்யா॒த்மநா᳚ । பரா᳚-ऽஸ்ய॒ ப்ராத்ரு'॑வ்யோ பவதி ॥
கோ॒ம்ரு'॒க॒க॒ண்டேந॑ ப்ரத॒மா-மாஹு॑தி-ஞ்ஜுஹோதி ।
ப॒ஶவோ॒ வை கோ॑ம்ரு'॒கஃ । ரு॒த்ரோ᳚-ऽக்நி-ஸ்ஸ்வி॑ஷ்ட॒க்ரு'த் । ரு॒த்ராதே॒வ ப॒ஶூந॒ந்தர்த॑தாதி । அதோ॒ யத்ரை॒ஷா-ऽऽஹு॑திர்-ஹூ॒யதே᳚ ।
ந தத்ர॑ ரு॒த்ரஃ ப॒ஶூந॒பிம॑ந்யதே ॥ 44 ॥
அ॒ஶ்வ॒ஶ॒பேந॑ த்வி॒தீயா॒-மாஹு॑தி-ஞ்ஜுஹோதி । ப॒ஶவோ॒ வா ஏக॑ஶபம் । ரு॒த்ரோ᳚-ऽக்நி-ஸ்ஸ்வி॑ஷ்ட॒க்ரு'த் । ரு॒த்ராதே॒வ ப॒ஶூந॒ந்தர்த॑தாதி ।
அதோ॒ யத்ரை॒ஷா-ऽऽஹு॑திரஃஅ॒யதே᳚ ।
ந தத்ர॑ ரு॒த்ரஃ ப॒ஶூந॒பிம॑ந்யதே ॥
அ॒ய॒ஸ்மயே॑ந கம॒ண்டலு॑நா த்ரு'॒தீயா᳚ம் ।
ஆஹு॑தி-ஞ்ஜுஹோத்யா-ய॒ஸ்யோ॑ வை ப்ர॒ஜாஃ । ரு॒த்ரோ᳚-ऽக்நி-ஸ்ஸ்வி॑ஷ்ட॒க்ரு'த் । ரு॒த்ராதே॒வ ப்ர॒ஜா அ॒ந்தர்த॑தாதி । அதோ॒ யத்ரை॒ஷா-ऽऽஹு॑திர்-ஹூ॒யதே᳚ ।
ந தத்ர॑ ரு॒த்ரஃ ப்ர॒ஜா அ॒பிம॑ந்யதே ॥ 45 ॥
(த॒தா॒ - த்யப॑வந் - மந்யதே - ப்ர॒ஜா அ॒ந்த-ர்த॑தாதி॒ த்வே ச॑) (அ. 11)
அநுவாகம் 12 - ததுபயஹோமமத்யவர்த்யஶ்சஸ்தோமீயஹோமஃ
அஶ்வ॑ஸ்ய॒ வா ஆல॑ப்தஸ்ய॒ மேத॒ உத॑க்ராமத் । தத॑ஶ்வஸ்தோ॒மீய॑-மபவத் ।
யத॑ஶ்வஸ்தோ॒மீய॑-ஞ்ஜு॒ஹோதி॑ । ஸமே॑தமே॒வைந॒-மால॑பதே ॥ ஆஜ்யே॑ந ஜுஹோதி । மேதோ॒ வா ஆஜ்ய᳚ம் । மேதோ᳚-ऽஶ்வஸ்தோ॒மீய᳚ம் । மேதே॑நை॒வாஸ்மி॒-ந்மேத॑-ந்ததாதி ॥ ஷடத்ரக்ம்॑ஶத-ஞ்ஜுஹோதி ।
ஷடத்ரக்ம்॑ஶதக்ஷரா ப்ரு'ஹ॒தீ ॥ 46 ॥
பார்​ஹ॑தாஃ ப॒ஶவஃ॑ । ஸா ப॑ஶூ॒நா-ம்மாத்ரா᳚ । ப॒ஶூநே॒வ மாத்ர॑யா॒ ஸம॑த்ர்தயதி ॥
தா யத்பூய॑ஸீர்வா॒ கநீ॑யஸீர்வா ஜுஹு॒யாத் । ப॒ஶூந்மாத்ர॑யா॒ வ்ய॑த்ர்தயேத் ।
ஷடத்ரக்ம்॑ஶத-ஞ்ஜுஹோதி । ஷடத்ரக்ம்॑ஶதக்ஷரா ப்ரு'ஹ॒தீ । பார்​ஹ॑தாஃ ப॒ஶவஃ॑ ।
ஸா ப॑ஶூ॒நா-ம்மாத்ரா᳚ । ப॒ஶூநே॒வ மாத்ர॑யா॒ ஸம॑த்ர்தயதி ॥ 47 ॥
அ॒ஶ்வ॒ஸ்தோ॒மீயக்ம்॑ ஹு॒த்வா த்வி॒பதா॑ ஜுஹோதி । த்வி॒பாத்வை புரு॑ஷோ॒ த்விப்ர॑திஷ்டஃ ।
ததே॑ந-ம்ப்ரதி॒ஷ்டயா॒ ஸம॑த்ர்தயதி ॥ ததா॑ஹுஃ । அ॒ஶ்வ॒ஸ்தோ॒மீய॒-ம்பூர்வக்ம்॑ ஹோத॒வ்யா(3)-ந்த்வி॒பதா(3) இதி॑ । அஶ்வோ॒ வா அ॑ஶ்வஸ்தோ॒மீய᳚ம் । புரு॑ஷோ த்வி॒பதாஃ᳚ । அ॒ஶ்வ॒ஸ்தோ॒மீயக்ம்॑ ஹு॒த்வா த்வி॒பதா॑ ஜுஹோதி । தஸ்மா᳚-த்த்வி॒பாச்சது॑ஷ்பாதமத்தி ।
அதோ᳚ த்வி॒பத்யே॒வ சது॑ஷ்பதஃ॒ ப்ரதி॑ஷ்டாபயதி ॥ த்வி॒பதா॑ ஹு॒த்வா । நாந்யாமுத்த॑ரா॒-மாஹு॑தி-ஞ்ஜுஹுயாத் । யத॒ந்யாமுத்த॑ரா॒-மாஹு॑தி-ஞ்ஜுஹு॒யாத் ।
ப்ர ப்ர॑தி॒ஷ்டாயா᳚ஶ்ச்யவேத । த்வி॒பதா॑ அந்த॒தோ ஜ॑ஹோதி॒ ப்ரதி॑ஷ்டித்யை ॥ 48 ॥
(ப்ரு'॒ஹ॒ - த்ய॑த்ர்தயதி - ஸ்தாபயதி॒ பஞ்ச॑ ச) (அ. 12)
அநுவாகம் 13 - ஸம்​வँத்ஸராநுஷ்டாநமிஷ்டீநாம்
ப்ர॒ஜாப॑தி-ரஶ்வமே॒த-ம॑ஸ்ரு'ஜத ।
ஸோ᳚-ऽஸ்மாத்ஸ்ரு'॒ஷ்டோ-ऽபா᳚க்ராமத் ।
தம்-யँ॑ஜ்ஞ-க்ர॒துபி॒-ரந்வை᳚ச்சத் । தம்-யँ॑ஜ்ஞ-க்ர॒துபி॒-ர்நாந்வ॑விந்தத் । தமிஷ்டி॑பி॒-ரந்வை᳚ச்சத் । தமிஷ்டி॑பி॒-ரந்வ॑விந்தத் । ததிஷ்டீ॑நா-மிஷ்டி॒த்வம் ।
யத்ஸம்॑​வँத்ஸ॒ர-மிஷ்டி॑பி॒-ர்யஜ॑தே । அஶ்வ॑மே॒வ ததந்வி॑ச்சதி ॥
ஸா॒வி॒த்ரியோ॑ பவந்தி ॥ 49 ॥
இ॒யம்-வைँ ஸ॑வி॒தா । யோ வா அ॒ஸ்யா-ந்நஶ்ய॑தி॒ யோ நி॒லய॑தே । அ॒ஸ்யாம்-வாँவ தம்-விँ॑ந்தந்தி । ந வா இ॒மா-ங்கஶ்ச॒நேத்யா॑ஹுஃ । தி॒ர்யந்நோத்ர்த்வோ-ऽத்யே॑துமர்​ஹ॒தீதி॑ । யத்ஸா॑வி॒த்ரியோ॒ பவ॑ந்தி ।
ஸ॒வி॒த்ரு'-ப்ர॑ஸூத ஏ॒வைந॑மிச்சதி ॥
ஈ॒ஶ்வ॒ரோ வா அஶ்வஃ॒ ப்ரமு॑க்தஃ॒ பரா᳚-ம்பரா॒வத॒-ங்கந்தோஃ᳚ । யத்ஸா॒ய-ந்த்ரு'தீ᳚ர்ஜு॒ஹோதி॑ । அஶ்வ॑ஸ்ய॒ யத்யை॒ த்ரு'த்யை᳚ ॥ 50 ॥
யத்ப்ரா॒தரிஷ்டி॑பி॒-ர்யஜ॑தே । அஶ்வ॑மே॒வ ததந்வி॑ச்சதி । யத்ஸா॒ய-ந்த்ரு'தீ᳚ர்ஜு॒ஹோதி॑ । அஶ்வ॑ஸ்யை॒வ யத்யை॒ த்ரு'த்யை᳚ । தஸ்மா᳚த்ஸா॒ய-ம்ப்ர॒ஜாஃ, க்ஷே॒ம்யா॑
பவந்தி ॥ யத்ப்ரா॒த-ரிஷ்டி॑பி॒-ர்யஜ॑தே ।
அஶ்வ॑மே॒வ ததந்வி॑ச்சதி । தஸ்மா॒த்திவா॑ நஷ்டை॒ஷ ஏ॑தி ॥ யத்ப்ரா॒தரிஷ்டி॑பி॒-ர்யஜ॑தே ஸா॒ய-ந்த்ரு'தீ᳚ர்ஜு॒ஹோதி॑ । அ॒ஹோ॒ரா॒த்ராப்யா॑-மே॒வைந॒-மந்வி॑ச்சதி । அதோ॑ அஹோரா॒த்ராப்யா॑-மே॒வாஸ்மை॑ யோகக்ஷே॒ம-ங்க॑ல்பயதி ॥ 51 ॥
(ப॒வ॒ந்தி॒ - த்ரு'த்யா॑ - ஏந॒ மந்வி॑ச்ச॒த்யேக॑-ஞ்ச) (அ. 13)
அநுவாகம் 14 - தாஸ்விஷ்டிஷு ப்ராஹ்மணராஜந்யயோர்காநம்
அப॒ வா ஏ॒தஸ்மா॒ச்ச்ரீ ரா॒ஷ்ட்ர-ங்க்ரா॑மதி । யோ᳚-ऽஶ்வமே॒தேந॒ யஜ॑தே । ப்ரா॒ஹ்ம॒ணௌ வீ॑ணாகா॒திநௌ॑ காயதஃ । ஶ்ரி॒யா வா ஏ॒த-த்ரூ॒பம் । யத்வீணா᳚ । ஶ்ரிய॑-மே॒வாஸ்மி॒-ந்தத்த॑த்தஃ । ய॒தா கலு॒ வை புரு॑ஷ॒-ஶ்ஶ்ரிய॑மஶ்நு॒தே ।
வீணா᳚-ऽஸ்மை வாத்யதே ॥ ததா॑ஹுஃ ।
யது॒பௌ ப்ரா᳚ஹ்ம॒ணௌ காயே॑தாம் ॥ 52 ॥
ப்ர॒ப்ரக்ம்ஶு॑கா-ऽஸ்மா॒ச்ச்ரீ-ஸ்ஸ்யா᳚த் ।
ந வை ப்ரா᳚ஹ்ம॒ணே ஶ்ரீ ர॑மத॒ இதி॑ ।
ப்ரா॒ஹ்ம॒ணோ᳚-ऽந்யோ காயே᳚த் । ரா॒ஜ॒ந்யோ᳚-ऽந்யஃ ।
ப்ரஹ்ம॒ வை ப்ரா᳚ஹ்ம॒ணஃ । க்ஷ॒த்ரக்ம் ரா॑ஜ॒ந்யஃ॑ ।
ததா॑ ஹாஸ்ய॒ ப்ரஹ்ம॑ணா ச க்ஷ॒த்ரேண॑ சோப॒யத॒-ஶ்ஶ்ரீஃ பரி॑க்ரு'ஹீதா பவதி ॥
ததா॑ஹுஃ । யது॒பௌ திவா॒ காயே॑தாம் ।
அபா᳚ஸ்மா-த்ரா॒ஷ்ட்ர-ங்க்ரா॑மேத் ॥ 53 ॥
ந வை ப்ரா᳚ஹ்ம॒ணே ரா॒ஷ்ட்ரக்ம் ர॑மத॒ இதி॑ । ய॒தா கலு॒ வை ராஜா॑ கா॒மய॑தே । அத॑ ப்ராஹ்ம॒ண-ஞ்ஜி॑நாதி । திவா᳚ ப்ராஹ்ம॒ணோ கா॑யேத் । நக்தக்ம்॑ ராஜ॒ந்யஃ॑ ।
ப்ரஹ்ம॑ணோ॒ வை ரூ॒பமஹஃ॑ । க்ஷ॒த்ரஸ்ய॒ ராத்ரிஃ॑ ।
ததா॑ ஹாஸ்ய॒ ப்ரஹ்ம॑ணா ச க்ஷ॒த்ரேண॑ சோப॒யதோ॑ ரா॒ஷ்ட்ர-ம்பரி॑க்ரு'ஹீத-ம்பவதி ॥ இத்ய॑ததா॒ இத்ய॑யஜதா॒ இத்ய॑பச॒ இதி॑ ப்ராஹ்ம॒ணோ காயே᳚த் ।
இ॒ஷ்டா॒பூ॒ர்தம்-வைँ ப்ரா᳚ஹ்ம॒ணஸ்ய॑ ॥ 54 ॥
இ॒ஷ்டா॒பூ॒ர்தே-நை॒வைந॒க்ம்॒ ஸ ஸம॑த்ர்தயதி ॥
இத்ய॑ஜிநா॒ இத்ய॑யுத்த்யதா॒ இத்ய॒முக்ம் ஸ॑க்ரா॒ம்ம-ம॑ஹ॒ந்நிதி॑ ராஜ॒ந்யஃ॑ । யு॒த்தம்-வைँ ரா॑ஜ॒ந்ய॑ஸ்ய । யு॒த்தேநை॒வைந॒க்ம்॒ ஸ ஸம॑த்ர்தயதி ॥ அக்ல்ரு'॑ப்தா॒ வா ஏ॒தஸ்ய॒ர்தவ॒ இத்யா॑ஹுஃ । யோ᳚-ऽஶ்வமே॒தேந॒ யஜ॑த॒ இதி॑ ।
தி॒ஸ்ரோ᳚-ऽந்யோ காய॑தி தி॒ஸ்ரோ᳚-ऽந்யஃ । ஷட்த்ஸம்ப॑த்யந்தே । ஷட்வா ரு'॒தவஃ॑ ।
ரு'॒தூநே॒வாஸ்மை॑ கல்பயதஃ ॥ தாப்யாக்ம்॑ ஸ॒க்க்॒ஸ்தாயா᳚ம் । அ॒நோ॒யு॒க்தே ச॑ ஶ॒தே ச॑ ததாதி । ஶ॒தாயுஃ॒ புரு॑ஷ-ஶ்ஶ॒தேந்த்ரி॑யஃ ।
ஆயு॑ஷ்யே॒வேந்த்ரி॒யே ப்ரதி॑திஷ்டதி ॥ 55 ॥
(காயே॑தாம் - க்ராமே-த்- ப்ராஹ்ம॒ணஸ்ய॑ - கல்பயதஶ்ச॒த்வாரி॑ ச) (அ. 14)
அநுவாகம் 15 - அவப்ரு'தஹோமவிஶேஷாஃ
ஸர்வே॑ஷு॒ வா ஏ॒ஷு லோ॒கேஷு॑ ம்ரு'॒த்யவோ॒-ऽந்வாய॑த்தாஃ । தேப்யோ॒ யதாஹு॑தீ॒ர்ந ஜு॑ஹு॒யாத் । லோ॒கே லோ॑க ஏந-ம்ம்ரு'॒த்யுர்வி॑ந்தேத் ।
ம்ரு'॒த்யவே॒ ஸ்வாஹா॑ ம்ரு'॒த்யவே॒ ஸ்வாஹேத்ய॑பி பூ॒ர்வமாஹு॑தீ-ர்ஜுஹோதி ।
லோ॒கால்லோ॑காதே॒வ ம்ரு'॒த்யுமவ॑யஜதே ।
நைநம்॑-லோँ॒கே லா॑கே ம்ரு'॒த்யுர்வி॑ந்ததி ॥
யத॒முஷ்மை॒ ஸ்வாஹா॒-ऽமுஷ்மை॒ ஸ்வாஹேதி॒ ஜுஹ்வ॑த்ஸ॒-ஞ்சக்ஷீ॑த । ப॒ஹு-ம்ம்ரு'॒த்யும॒மித்ர॑-ங்குர்வீத । ம்ரு'॒த்யவே॒ ஸ்வாஹேத்யேக॑ஸ்மா ஏ॒வைகா᳚-ஞ்ஜுஹுயாத் । ஏகோ॒ வா அ॒முஷ்மி॑ந் ँலா॒கே ம்ரு'॒த்யுஃ ॥ 56 ॥
அ॒ஶ॒ந॒யா॒ ம்ரு'॒த்யுரே॒வ । தமே॒வாமுஷ்மி॑ந் ँலோ॒கே-ऽவ॑யஜதே ॥ ப்ரூ॒ண॒ஹ॒த்யாயை॒ ஸ்வாஹேத்ய॑வப்ரு'॒த ஆஹு॑தி-ஞ்ஜுஹோதி ।
ப்ரூ॒ண॒ஹ॒த்யாமே॒ வா வ॑யஜதே ॥ ததா॑ஹுஃ । யத்ப்ரூ॑ணஹ॒த்யா ऽபா॒த்ர்யா-ऽத॑ ।
கஸ்மா᳚-த்ய॒ஜ்ஞே-ऽபி॑ க்ரியத॒ இதி॑ ॥
அம்ரு'॑த்யு॒ர்வா அ॒ந்யோ ப்ரூ॑ணஹ॒த்யாயா॒ இத்யா॑ஹுஃ ।
ப்ரூ॒ண॒ஹ॒த்யா வாவ ம்ரு'॒த்யுரிதி॑ ।
யத்ப்ரூ॑ணஹ॒த்யாயை॒ ஸ்வாஹேத்ய॑வப்ரு'॒த ஆஹுதி॑-ஞ்ஜு॒ஹோதி॑ ॥ 57 ॥
ம்ரு'॒த்யுமே॒ வா ஹு॑த்யா தர்பயி॒த்வா ப॑ரி॒பாண॑-ங்க்ரு'॒த்வா ।
ப்ரூ॒ண॒க்நே பே॑ஷ॒ஜ-ங்க॑ரோதி ॥ ஏ॒தாக்ம் ஹ॒ வை மு॑ண்டி॒ப ஔ॑தந்ய॒வஃ ।
ப்ரூ॒ண॒ஹ॒த்யாயை॒ ப்ராய॑ஶ்சித்திம்-விँ॒தாஞ்ச॑கார ।
யோ ஹா॒ஸ்யாபி॑ ப்ர॒ஜாயா᳚-ம்ப்ராஹ்ம॒ணக்ம் ஹந்தி॑ । ஸர்வ॑ஸ்மை॒ தஸ்மை॑ பேஷ॒ஜ-ங்க॑ரோதி ॥
ஜு॒ம்ப॒காய॒ ஸ்வாஹேத்ய॑வப்ரு'॒த உ॑த்த॒மாமாஹு॑தி-ஞ்ஜுஹோதி । வரு॑ணோ॒ வை ஜு॑ம்ப॒கஃ । அ॒ந்த॒த ஏ॒வ வரு॑ண॒-மவ॑யஜதே ॥ க॒ல॒தேர்வி॑க்லி॒தஸ்ய॑ ஶு॒க்லஸ்ய॑ பிங்கா॒க்ஷஸ்ய॑ மூ॒த்ர்தஞ்ஜு॑ஹோதி ।
ஏ॒தத்வை வரு॑ணஸ்ய ரூ॒பம் । ரூ॒பேணை॒வ வரு॑ண॒மவ॑யஜதே ॥ 58 ॥
(லோ॒கே ம்ரு'॒த்யு--ர் ஜு॒ஹோதி॑ - மூ॒த்ர்தஞ்ஜு॑ஹோதி॒ த்வே ச॑) (அ. 15)
அநுவாகம் 16 - உபாகரணமந்த்ரவ்யாக்யாநாதிஃ
வா॒ரு॒ணோ வா அஶ்வஃ॑ । த-ந்தே॒வத॑யா॒ வ்ய॑த்ர்தயதி । யத்ப்ரா॑ஜாப॒த்ய-ங்க॒ரோதி॑ ।
நமோ॒ ராஜ்ஞே॒ நமோ॒ வரு॑ணா॒யேத்யா॑ஹ । வா॒ரு॒ணோ வா அஶ்வஃ॑ । ஸ்வயை॒வைந॑-ந்தே॒வத॑யா॒ ஸம॑த்ர்தயதி ॥ நமோ-ऽஶ்வா॑ய॒ நமஃ॑ ப்ர॒ஜாப॑தய॒ இத்யா॑ஹ । ப்ரா॒ஜா॒ப॒த்யோ வா அஶ்வஃ॑ । ஸ்வயை॒வைந॑-ந்தே॒வத॑யா॒ ஸம॑த்ர்தயதி ॥
நமோ-ऽதி॑பதய॒ இத்யா॑ஹ ॥ 59 ॥
தர்மோ॒ வா அதி॑பதிஃ । தர்ம॑மே॒வா-வ॑ருந்தே ॥
அதி॑பதி-ர॒ஸ்யதி॑பதி-ம்மா கு॒ர்வதி॑பதிர॒ஹ-ம்ப்ர॒ஜாநா᳚-ம்பூயாஸ॒-மித்யா॑ஹ ।
அதி॑பதி-ம॒வைநக்ம்॑ ஸமா॒நாநா᳚-ங்கரோதி ॥
மா-ந்த॑ஹி॒ மயி॑ த॒ஹீத்யா॑ஹ ।
ஆ॒ஶிஷ॑மே॒வைதாமாஶா᳚ஸ்தே ॥
உ॒பாக்ரு'॑தாய॒ ஸ்வாஹேத்யு॒பாக்ரு'॑தே ஜுஹோதி ।
ஆல॑ப்தாய॒ ஸ்வாஹேதி॒ நியு॑க்தே ஜுஹோதி ।
ஹு॒தாய॒ ஸ்வாஹேதி॑ ஹு॒தே ஜு॑ஹோதி ।
ஏ॒ஷாம்-லோँ॒காநா॑-ம॒பிஜி॑த்யை ॥ 60 ॥
ப்ர வா ஏ॒ஷ ஏ॒ப்யோ லோ॒கேப்ய॑ஶ்ச்யவதே । யோ᳚-ऽஶ்வமே॒தேந॒ யஜ॑தே ।
ஆ॒க்நே॒ய-மை᳚ந்த்ரா॒க்ந-மா᳚ஶ்வி॒நம் ।
தா-ந்ப॒ஶூநால॑பதே॒ ப்ரதி॑ஷ்டித்யை ॥
யதா᳚-ऽக்நே॒யோ பவ॑தி । அ॒க்நி-ஸ்ஸர்வா॑ தே॒வதாஃ᳚ । தே॒வதா॑ ஏ॒வாவ॑ருந்தே ॥
ப்ரஹ்ம॒ வா அ॒க்நிஃ । க்ஷ॒த்ரமிந்த்ரஃ॑ । யதை᳚ந்த்ரா॒க்நோ பவ॑தி ॥ 61 ॥
ப்ர॒ஹ்ம॒க்ஷ॒த்ரே ஏ॒வாவ॑ருந்தே ॥
யதா᳚-ऽஶ்வி॒நோ பவ॑தி । ஆ॒ஶிஷா॒மவ॑ருத்த்யை ॥
த்ரயோ॑ பவந்தி । த்ரய॑ இ॒மே லோ॒காஃ ।
ஏ॒ஷ்வே॑வ லோ॒கேஷு॒ ப்ரதி॑திஷ்டதி ॥
அ॒க்நயே-ऽக்ம்॑ஹோ॒முசே॒-ऽஷ்டாக॑பால॒ இதி॒ தஶ॑ஹவிஷ॒மிஷ்டி॒-ந்நிர்வ॑பதி ।
தஶா᳚க்ஷரா வி॒ராட் । அந்நம்॑-விँ॒ராட் ।
வி॒ராஜை॒-வாந்நாத்ய॒-மவ॑ருந்தே ॥
அ॒க்நேர்ம॑ந்வே ப்ரத॒மஸ்ய॒ ப்ரசே॑தஸ॒ இதி॑ யாஜ்யாநுவா॒க்யா॑ பவந்தி ஸர்வ॒த்வாய॑ ॥ 62 ॥
(அதி॑பதய॒ இத்யா॑ - ஹா॒பிஜி॑த்யா - ஐந்த்ரா॒க்நோ பவ॑தி - ருந்த॒ ஏக॑-ஞ்ச) (அ. 16)
அநுவாகம் 17 - அஶ்வஸ்ய ரோகாதிநிமித்த-ம்ப்ராயஶ்சித்தம்
யத்யஶ்வ॑முப॒தப॑த்வி॒ந்தேத் ।
ஆ॒க்நே॒ய-ம॒ஷ்டாக॑பால॒-ந்நிர்வ॑பேத் ।
ஸௌ॒ம்ய-ஞ்ச॒ரும் । ஸா॒வி॒த்ர-ம॒ஷ்டாக॑பாலம் ॥ யதா᳚க்நே॒யோ பவ॑தி ।
அ॒க்நி-ஸ்ஸர்வா॑ தே॒வதாஃ᳚ । தே॒வதா॑-பிரே॒வைந॑-ம்பிஷஜ்யதி ॥ யத்ஸௌ॒ம்யோ பவ॑தி ।
ஸோமோ॒ வா ஓஷ॑தீநா॒க்ம்॒ ராஜா᳚ ।
யாப்ய॑ ஏ॒வைநம்॑-விँ॒ந்ததி॑ ॥ 63 ॥
தாபி॑ரே॒வைந॑-ம்பிஷஜ்யதி ॥ யத்ஸா॑வி॒த்ரோ பவ॑தி ।
ஸ॒வி॒த்ரு'ப்ர॑ஸூத ஏ॒வைந॑-ம்பிஷஜ்யதி ॥ ஏ॒தாபி॑ரே॒வைந॑-ந்தே॒வதா॑பி-ர்பிஷஜ்யதி ।
அ॒க॒தோ ஹை॒வ ப॑வதி ॥ பௌ॒ஷ்ண-ஞ்ச॒ரு-ந்நிர்வ॑பேத் । யதி॑ ஶ்லோ॒ண-ஸ்ஸ்யாத் । பூ॒ஷா வை ஶ்லௌண்ய॑ஸ்ய பி॒ஷக் । ஸ ஏ॒வைந॑-ம்பிஷஜ்யதி । அஶ்லோ॑ணோ ஹை॒வ ப॑வதி ॥ 64 ॥
ரௌ॒த்ர-ஞ்ச॒ரு-ந்நிர்வ॑பேத் । யதி॑ மஹ॒தீ தே॒வதா॑-ऽபி॒மந்யே॑த । ஏ॒த॒த்தே॒வ॒த்யோ॑ வா அஶ்வஃ॑ । ஸ்வயை॒வைந॑-ந்தே॒வத॑யா பிஷஜ்யதி ।
அ॒க॒தோ ஹை॒வ ப॑வதி ॥ வை॒ஶ்வா॒ந॒ர-ந்த்வாத॑ஶ-கபால॒-ந்நிர்வ॑பேந்ம்ரு'காக॒ரே யதி॒ நாகச்சே᳚த் ।
இ॒யம்-வாँ அ॒க்நிர்வை᳚ஶ்வாந॒ரஃ । இ॒யமே॒வைந॑-ம॒ர்சிப்யா᳚-ம்பரி॒ரோத॒மாந॑யதி ।
ஆ ஹை॒வ ஸுத்ய॒மஹ॑-ர்கச்சதி ॥ யத்ய॑தீ॒யாத் ॥ 65 ॥
அ॒க்நயே-ऽக்ம்॑ஹோ॒முசே॒-ऽஷ்டாக॑பாலஃ । ஸௌ॒ர்ய-ம்பயஃ॑ । வா॒ய॒வ்ய॑ ஆஜ்ய॑பாகஃ ॥ யஜ॑மாநோ॒ வா அஶ்வஃ॑ । அக்ம்ஹ॑ஸா॒ வா ஏ॒ஷ க்ரு'॑ஹீ॒தஃ ।
யஸ்யாஶ்வோ॒ மேதா॑ய॒ ப்ரோக்ஷி॑தோ॒-ऽத்த்யேதி॑ । யதக்ம்॑ஹோ॒முசே॑ நி॒ர்வப॑தி ।
அக்ம்ஹ॑ஸ ஏ॒வ தேந॑ முச்யதே ॥ யஜ॑மாநோ॒ வா அஶ்வஃ॑ । ரேத॑ஸா॒ வா ஏ॒ஷ வ்ய்ரு'॑த்த்யதே ॥ 66 ॥
யஸ்யாஶ்வோ॒ மேதா॑ய॒ ப்ரோக்ஷி॑தோ॒-ऽத்த்யேதி॑ । ஸௌ॒ர்யக்ம் ரேதஃ॑ । யத்ஸௌ॒ர்ய-ம்பயோ॒ பவ॑தி । ரேத॑ஸை॒வைந॒க்ம்॒ ஸ ஸம॑த்ர்தயதி ॥
யஜ॑மாநோ॒ வா அஶ்வஃ॑ । கர்பை॒ர்வா ஏ॒ஷ வ்ய்ரு'॑த்த்யதே । யஸ்யாஶ்வோ॒ மேதா॑ய॒ ப்ரோக்ஷி॑தோ॒-ऽத்த்யேதி॑ । வா॒ய॒வ்யா॑ கர்பாஃ᳚ ।
யத்வா॑ய॒வ்ய॑ ஆஜ்ய॑பாகோ॒ பவ॑தி । கர்பை॑ரே॒வைந॒க்ம்॒ ஸ ஸம॑த்ர்தயதி ॥
அதோ॒ யஸ்யை॒ஷா-ऽஶ்வ॑மே॒தே ப்ராய॑ஶ்சித்தஃ க்ரி॒யதே᳚ । இ॒ஷ்ட்வா வஸீ॑யா-ந்பவதி ॥ 67 ॥
(வி॒ந்த - த்யஶ்லோ॑ணோ ஹை॒வ ப॑வ - த்யதீ॒யா - த்ரு'॑த்த்யதே॒ - கர்பை॑ரே॒வைந॒க்ம்॒ ஸ ஸம॑த்ர்தயதி॒ த்வே ச॑) (அ. 17)
அநுவாகம் 18 - ப்ரஹ்மௌதநா உச்யந்தே
ததா॑ஹுஃ । த்வாத॑ஶ ப்ரஹ்மௌத॒நா-ந்த்ஸக்க்​ஸ்தி॑த॒ நிர்வ॑பேத் । த்வா॒த॒ஶபி॒ர்வேஷ்டி॑பி॒-ர்யஜே॒தேதி॑ ॥ யதிஷ்டி॑-பி॒ர்யஜே॑த । உ॒ப॒நாமு॑க ஏநம்-யँ॒ஜ்ஞ-ஸ்ஸ்யா᳚த் । பாபீ॑யா॒க்॒ஸ்து ஸ்யா᳚த் ।
ஆ॒ப்தாநி॒ வா ஏ॒தஸ்ய॒ சந்தாக்ம்॑ஸி । ய ஈ॑ஜா॒நஃ ।
தாநி॒ க ஏ॒தாவ॑தாஶு॒ புநஃ॒ ப்ரயு॑ஞ்ஜீ॒தேதி॑ ।
ஸர்வா॒ வை ஸக்க்​ஸ்தி॑தே ய॒ஜ்ஞே வாகா᳚ப்யதே ॥ 68 ॥
ஸா-ऽऽப்தா ப॑வதி யா॒தயா᳚ம்நீ । க்ரூ॒ரீக்ரு'॑தேவ॒ ஹி பவ॒த்யரு॑ஷ்க்ரு'தா । ஸா ந புநஃ॑ ப்ர॒யுஜ்யேத்யா॑ஹுஃ ॥ த்வாத॑ஶை॒வ ப்ர॑ஹ்மௌத॒நா-ந்த்ஸக்க்​ஸ்தி॑தே॒ நிர்வ॑பேத் । ப்ர॒ஜாப॑தி॒ர்வா ஓ॑த॒நஃ । ய॒ஜ்ஞஃ ப்ர॒ஜாப॑திஃ । உ॒ப॒நாமு॑க ஏநம்-யँ॒ஜ்ஞோ ப॑வதி ।
ந பாபீ॑யா-ந்பவதி ॥ த்வாத॑ஶ பவந்தி ।
த்வாத॑ஶ॒ மாஸா᳚-ஸ்ஸம்​வँத்ஸ॒ரஃ ।
ஸம்॒​வँ॒த்ஸ॒ர ஏ॒வ ப்ரதி॑திஷ்டதி ॥ 69 ॥
(ஆ॒ப்ய॒தே॒ - ஸம்॒​வँ॒த்ஸ॒ர ஏக॑-ஞ்ச) (அ. 18)
அநுவாகம் 19 - விபுத்வாதிபிஃ த்வாதஶபிர்குணௌரஶ்வமேதப்ரஶம்ஸா
ஏ॒ஷ வை வி॒பூர்நாம॑ ய॒ஜ்ஞஃ । ஸர்வக்ம்॑ ஹ॒ வை தத்ர॑ வி॒பு ப॑வதி । யத்ரை॒தேந॑ ய॒ஜ்ஞேந॒ யஜ॑ந்தே ॥ ஏ॒ஷ வை ப்ர॒பூர்நாம॑ ய॒ஜ்ஞஃ । ஸர்வக்ம்॑ ஹ॒ வை தத்ர॑ ப்ர॒பு ப॑வதி । யத்ரை॒தேந॑ ய॒ஜ்ஞேந॒ யஜ॑ந்தே ॥ ஏ॒ஷ வா ஊர்ஜ॑ஸ்வா॒ந்நாம॑ ய॒ஜ்ஞஃ । ஸர்வக்ம்॑ ஹ॒ வை தத்ரோர்ஜ॑ஸ்வ-த்பவதி । யத்ரை॒தேந॑ ய॒ஜ்ஞேந॒ யஜ॑ந்தே ॥ ஏ॒ஷ வை பய॑ஸ்வா॒ந்நாம॑ ய॒ஜ்ஞஃ ॥ 70 ॥
ஸர்வக்ம்॑ ஹ॒ வை தத்ர॒ பய॑ஸ்வ-த்பவதி । யத்ரை॒தேந॑ ய॒ஜ்ஞேந॒ யஜ॑ந்தே ॥
ஏ॒ஷ வை வித்ரு'॑தோ॒ நாம॑ ய॒ஜ்ஞஃ ।
ஸர்வக்ம்॑ ஹ॒ வை தத்ர॒ வித்ரு'॑த-ம்பவதி ।
யத்ரை॒தேந॑ ய॒ஜ்ஞேந॒ யஜ॑ந்தே ॥ ஏ॒ஷ வை வ்யாவ்ரு'॑த்தோ॒ நாம॑ ய॒ஜ்ஞஃ ।
ஸர்வக்ம்॑ ஹ॒ வை தத்ர॒ வ்யாவ்ரு'॑த்த-ம்பவதி । யத்ரை॒தேந॑ ய॒ஜ்ஞேந॒ யஜ॑ந்தே ॥
ஏ॒ஷ வை ப்ரதி॑ஷ்டிதோ॒ நாம॑ ய॒ஜ்ஞஃ ।
ஸர்வக்ம்॑ ஹ॒ வை தத்ர॒ ப்ரதி॑ஷ்டித-ம்பவதி ॥ 71 ॥
யத்ரை॒தேந॑ ய॒ஜ்ஞேந॒ யஜ॑ந்தே ॥ ஏ॒ஷ வை தே॑ஜ॒ஸ்வீ நாம॑ ய॒ஜ்ஞஃ । ஸர்வக்ம்॑ ஹ॒ வை தத்ர॑ தேஜ॒ஸ்வி ப॑வதி । யத்ரை॒தேந॑ ய॒ஜ்ஞேந॒ யஜ॑ந்தே ॥
ஏ॒ஷ வை ப்ர॑ஹ்மவர்ச॒ஸீ நாம॑ ய॒ஜ்ஞஃ ।
ஆ ஹ॒ வை தத்ர॑ ப்ராஹ்ம॒ணோ ப்ர॑ஹ்மவர்ச॒ஸீ ஜா॑யதே । யத்ரை॒தேந॑ ய॒ஜ்ஞேந॒ யஜ॑ந்தே ॥
ஏ॒ஷ வா அ॑திவ்யா॒தீ நாம॑ ய॒ஜ்ஞஃ ।
ஆ ஹ॒ வை தத்ர॑ ராஜ॒ந்யோ॑-ऽதிவ்யா॒தீ ஜா॑யதே । யத்ரை॒தேந॑ ய॒ஜ்ஞேந॒ யஜ॑ந்தே ॥
ஏ॒ஷ வை தீ॒ர்கோ நாம॑ ய॒ஜ்ஞஃ ।
தீ॒ர்காயு॑ஷோ ஹ॒ வை தத்ர॑ மநு॒ஷ்யா॑ பவந்தி ।
யத்ரை॒தேந॑ ய॒ஜ்ஞேந॒ யஜ॑ந்தே ॥
ஏ॒ஷ வை க்ல்ரு'॒ப்தோ நாம॑ ய॒ஜ்ஞஃ ।
கல்ப॑தே ஹ॒ வை தத்ர॑ ப்ர॒ஜாப்யோ॑ யோகக்ஷே॒மஃ ।
யத்ரை॒தேந॑ ய॒ஜ்ஞேந॒ யஜ॑ந்தே ॥ 72 ॥
(பய॑ஸ்வா॒ந்நாம॑ ய॒ஜ்ஞஃ - ப்ரதி॑ஷ்டித-ம்பவதி॒ - யத்ரை॒தேந॑ ய॒ஜ்ஞேந॒ யஜ॑ந்தே॒ ஷட்ச॑) (அ. 19)
(ஏ॒ஷ வை வி॒பூஃ ப்ர॒பூரூர்ஜ॑ஸ்வா॒-ந்பய॑ஸ்வா॒ந்॒. வித்ரு'॑தோ॒ வ்யாவ்ரு'॑த்தஃ॒ ப்ரதி॑ஷ்டிதஸ்தேஜ॒ஸ்வீ ப்ர॑ஹ்மவர்ச॒ஸ்ய॑திவ்யா॒தீ தீ॒ர்கஃ க்லு॒ப்தோ த்வாத॑ஶ)
அநுவாகம் 20 - அஶ்வஸஞ்ஜ்ஞபநப்ரகாரஃ
தா॒ர்ப்யேணாஶ்வ॒க்ம்॒ ஸஞ்ஜ்ஞ॑பயந்தி । ய॒ஜ்ஞோ வை தா॒ர்ப்யம் । ய॒ஜ்ஞேநை॒வைந॒க்ம்॒ ஸம॑த்ர்தயந்தி ॥ யா॒மேந॒ ஸாம்நா᳚ ப்ரஸ்தோ॒தா-ऽநூப॑திஷ்டதே ।
ய॒ம॒லோ॒க-மே॒வைந॑-ங்கமயதி ॥
தா॒ர்ப்யே ச॑ க்ரு'த்த்யதீவா॒ஸே சாஶ்வ॒க்ம்॒ ஸஞ்ஜ்ஞ॑பயந்தி । ஏ॒தத்வை ப॑ஶூ॒நாக்ம் ரூ॒பம் । ரூ॒பேணை॒வ ப॒ஶூநவ॑ருந்தே ॥
ஹி॒ர॒ண்ய॒க॒ஶி॒பு ப॑வதி । தேஜ॒ஸோ-ऽவ॑ருத்த்யை ॥ 73 ॥
ரு॒க்மோ ப॑வதி । ஸு॒வ॒ர்கஸ்ய॑ லோ॒கஸ்யா-நு॑க்யாத்யை ॥ அஶ்வோ॑ பவதி । ப்ர॒ஜாப॑தே॒-ராப்த்யை᳚ ॥ அ॒ஸ்ய வை லோ॒கஸ்ய॑ ரூ॒ப-ந்தா॒ர்ப்யம் । அ॒ந்தரி॑க்ஷஸ்ய க்ரு'த்த்யதீவா॒ஸஃ । தி॒வோ ஹி॑ரண்யகஶி॒பு ।
ஆ॒தி॒த்யஸ்ய॑ ரு॒க்மஃ । ப்ர॒ஜாப॑தே॒ரஶ்வஃ॑ ।
இ॒மமே॒வ லோ॒க-ந்தா॒ர்ப்யேணா᳚ப்நோதி ॥ 74 ॥
அ॒ந்தரி॑க்ஷ-ங்க்ரு'த்யதீவா॒ஸேந॑ । திவக்ம்॑ ஹிரண்யகஶி॒புநா᳚ । ஆ॒தி॒த்யக்ம் ரு॒க்மேண॑ ।
அஶ்வே॑நை॒வ மேத்த்யே॑ந ப்ர॒ஜாப॑தே॒-ஸ்ஸாயு॑ஜ்யக்ம் ஸலோ॒கதா॑-மாப்நோதி ॥ ஏ॒தாஸா॑மே॒வ தே॒வதா॑நா॒க்ம்॒ ஸாயு॑ஜ்யம் ।
ஸா॒ர்​ஷ்டிதாக்ம்॑ ஸமாந லோ॒கதா॑மாப்நோதி ।
யோ᳚-ऽஶ்வமே॒தேந॒ யஜ॑தே । ய உ॑ சைநமே॒வம்-வேँத॑ ॥ 75 ॥
(அவ॑ருத்த்யா - ஆப்நோத்ய॒ -+ஷ்டௌ ச॑) (அ. 20)
அநுவாகம் 21 - உத்தரவேத்யுபவாபஃ
ஆ॒தி॒த்யாஶ்சாங்கி॑ரஸஶ்ச ஸுவ॒ர்கே லோ॒கே᳚-ऽஸ்பத்ர்தந்த । தே-ऽங்கி॑ரஸ ஆதி॒த்யேப்யஃ॑ ।
அ॒முமா॑தி॒த்ய-மஶ்வக்க்॑ ஶ்வே॒த-ம்பூ॒த-ந்தக்ஷி॑ணா-மநயந்ந் । தே᳚-ऽப்ருவந்ந் ।
ய-ந்நோ-ऽந᳚ஷ்ட । ஸ வர்யோ॑-ऽபூ॒திதி॑ । தஸ்மா॒தஶ்வ॒க்ம்॒ ஸவ॒ர்யேத்யா-ஹ்வ॑யந்தி ।
தஸ்மா᳚த்ய॒ஜ்ஞே வரோ॑ தீயதே ॥ யத்ப்ர॒ஜாப॑தி॒-ரால॒ப்தோ-ऽஶ்வோ-ऽப॑வத் ।
தஸ்மா॒தஶ்வோ॒ நாம॑ ॥ 76 ॥
யச்ச்வய॒தரு॒ராஸீ᳚த் । தஸ்மா॒தர்வா॒ நாம॑ ॥
யத்ஸ॒த்யோ வாஜா᳚-ந்த்ஸ॒மஜ॑யத் । தஸ்மா᳚த்வா॒ஜீ நாம॑ ॥ யதஸு॑ராணாம்-லோँ॒காநாத॑த்த । தஸ்மா॑தாதி॒த்யோ நாம॑ ॥ அ॒க்நிர்வா அ॑ஶ்வமே॒தஸ்ய॒ யோநி॑ரா॒யத॑நம் । ஸூர்யோ॒-ऽக்நேர்யோநி॑-ரா॒யத॑நம் ।
யத॑ஶ்வமே॒தே᳚-ऽக்நௌ சித்ய॑ உத்தரவே॒தி-மு॑ப॒வப॑தி । யோநி॑-மந்தமே॒வைந॑-மா॒யத॑நவந்த-ங்கரோதி ॥ 77 ॥
யோநி॑-மாநா॒யத॑நவா-ந்பவதி । ஸ ஏ॒வம்-வேँத॑ ॥
ப்ரா॒ணா॒பா॒நௌ வா ஏ॒தௌ தே॒வாநா᳚ம் । யத॑ர்காஶ்வமே॒தௌ । ப்ரா॒ணா॒பா॒நாவே॒வாவ॑ருந்தே ॥ ஓஜோ॒ பலம்॒-வாँ ஏ॒தௌ தே॒வாநா᳚ம் ।
யத॑ர்காஶ்வமே॒தௌ । ஓஜோ॒ பல॑மே॒வாவ॑ருந்தே ॥
அ॒க்நிர்வா அ॑ஶ்வமே॒தஸ்ய॒ யோநி॑-ரா॒யத॑நம் ।
ஸூர்யோ॒-ऽக்நேர்யோநி॑-ரா॒யத॑நம் ।
யத॑ஶ்வமே॒தே᳚-ऽக்நௌ சித்ய॑ உத்தரவே॒தி-ஞ்சி॒நோதி॑ ।
தாவ॑ர்காஶ்வமே॒தௌ । அ॒ர்கா॒ஶ்வ॒மே॒தாவே॒வா வ॑ருந்தே । அதோ॑ அர்காஶ்வ-மே॒தயோ॑ரே॒வ ப்ரதி॑திஷ்டதி ॥ 78 ॥
(நாம॑ - கரோதி॒ - ஸூர்யோ॒-ऽக்நேர்யோநி॑ரா॒யத॑ந-ஞ்ச॒த்வாரி॑ ச) (அ. 21)
அநுவாகம் 22 - ரு'ஷபாலம்பஃ
ப்ர॒ஜாப॑திம்॒-வைँ தே॒வாஃ பி॒தர᳚ம் ।
ப॒ஶு-ம்பூ॒த-ம்மேதா॒யால॑பந்த ।
தமா॒லப்யோபா॑வஸந்ந் । ப்ரா॒தர்யஷ்டா᳚ஸ்மஹ॒ இதி॑ ।
ஏகம்॒-வாँ ஏ॒தத்தே॒வாநா॒மஹஃ॑ । யத்ஸம்॑​வँத்ஸ॒ரஃ । தஸ்மா॒தஶ்வஃ॑ பு॒ரஸ்தா᳚-த்ஸம்​வँத்ஸ॒ர ஆல॑ப்யதே ॥
யத்ப்ர॒ஜாப॑தி॒-ரால॒ப்தோ-ऽஶ்வோ-ऽப॑வத் । தஸ்மா॒தஶ்வஃ॑ । யத்ஸ॒த்யோ மேதோ-ऽப॑வத் ॥ 79 ॥
தஸ்மா॑தஶ்வமே॒தஃ ॥ வேது॒கோ-ऽஶ்வ॑மா॒ஶு-ம்ப॑வதி । ய ஏ॒வம்-வேँத॑ ॥ யத்வை தத்ப்ர॒ஜாப॑தி॒-ரால॒ப்தோ-ऽஶ்வோ-ऽப॑வத் । தஸ்மா॒தஶ்வஃ॑ ப்ர॒ஜாப॑தேஃ பஶூ॒நா-மநு॑ரூபதமஃ ॥
ஆ-ऽஸ்ய॑ பு॒த்ரஃ ப்ரதி॑ரூபோ ஜாயதே । ய ஏ॒வம்-வேँத॑ ॥ ஸர்வா॑ணி பூ॒தாநி॑ ஸ॒ப்ரு'ந்த்யால॑பதே ।
ஸமே॑ந-ந்தே॒வா-ஸ்தேஜ॑ஸே ப்ரஹ்மவர்ச॒ஸாய॑ பரந்தி ।
யோ᳚-ऽஶ்வமே॒தேந॒ யஜ॑தே ॥ 80 ॥
ய உ॑ சைநமே॒வம்-வேँத॑ ॥ ஏ॒தத்வை தத்தே॒வா ஏ॒தா-ந்தே॒வதா᳚ம் । ப॒ஶு-ம்பூ॒த-ம்மேதா॒யால॑பந்த । ய॒ஜ்ஞம॒வ । ய॒ஜ்ஞேந॑ ய॒ஜ்ஞம॑யஜந்த தே॒வாஃ । கா॒ம॒ப்ரம்-யँ॒ஜ்ஞம॑ குர்வத । தே॑-ऽம்ரு'த॒த்வம॑காமயந்த ।
த॑-ऽம்ரு'த॒த்வ-ம॑கச்சந்ந் ॥ யோ᳚-ऽஶ்வமே॒தேந॒ யஜ॑தே । தே॒வாநா॑மே॒வா-ய॑நேநைதி ॥ 81 ॥
ப்ரா॒ஜா॒ப॒த்யேநை॒வ ய॒ஜ்ஞேந॑ யஜதே காம॒ப்ரேண॑ । அபு॑நர்மாரமே॒வ க॑ச்சதி ॥ ஏ॒தஸ்ய॒ வை ரூ॒பேண॑ பு॒ரஸ்தா᳚-த்ப்ராஜாப॒த்ய-ம்ரு'॑ஷ॒ப-ந்தூ॑ப॒ரம்
ப॑ஹுரூ॒ப-மால॑பதே । ஸர்வே᳚ப்யஃ॒ காமே᳚ப்யஃ । ஸர்வ॒ஸ்யாப்த்யை᳚ । ஸர்வ॑ஸ்ய॒ ஜித்யை᳚ ॥ ஸர்வ॑மே॒வ தேநா᳚ப்நோதி । ஸர்வ॑-ஞ்ஜயதி ।
யோ᳚-ऽஶ்வமே॒தேந॒ யஜ॑தே । ய உ॑ சைநமே॒வம்-வேँத॑ ॥ 82 ॥
(மேதோ-ऽப॑வ॒--த்யஜ॑த - ஏதி॒ - வேத॑) (அ. 22)
அநுவாகம் 23 - அஶ்வாவயவேஷூபாஸநம்
யோ வா அஶ்வ॑ஸ்ய॒ மேத்த்ய॑ஸ்ய॒ லோம॑நீ॒ வேத॑ ।
அஶ்வ॑ஸ்யை॒வ மேத்த்ய॑ஸ்ய॒ லோமம்॑-லோँமஞ்ஜுஹோதி ।
அ॒ஹோ॒ரா॒த்ரே வா அஶ்வ॑ஸ்ய॒ மேத்த்ய॑ஸ்ய॒ லோம॑நீ । யத்ஸா॒ய-ம்ப்ரா॑தர்ஜு॒ஹோதி॑ । அஶ்வ॑ஸ்யை॒வ மேத்த்ய॑ஸ்ய॒ லோமம்॑-லோँமஞ்ஜுஹோதி ।
ஏ॒தத॑நுக்ரு'தி ஹஸ்ம॒ வை பு॒ரா । அஶ்வ॑ஸ்ய॒ மேத்த்ய॑ஸ்ய॒ லோமம்॑-லோँமஞ்ஜுஹ்வதி ॥
யோ வா அஶ்வ॑ஸ்ய॒ மேத்த்ய॑ஸ்ய ப॒தே வேத॑ ।
அஶ்வ॑ஸ்யை॒வ மேத்த்ய॑ஸ்ய ப॒தே ப॑தே ஜுஹோதி ।
த॒ர்॒ஶ॒பூ॒ர்ண॒மா॒ஸௌ வா அஶ்வ॑ஸ்ய॒ மேத்த்ய॑ஸ்ய ப॒தே ॥ 83 ॥
யத்த॑ர்​ஶபூர்ணமா॒ஸௌ யஜ॑தே ।
அஶ்வ॑ஸ்யை॒வ மேத்த்ய॑ஸ்ய ப॒தே ப॑தே ஜுஹோதி ।
ஏ॒தத॑நுக்ரு'தி ஹ ஸ்ம॒ வை பு॒ரா ।
அஶ்வ॑ஸ்ய॒ மேத்த்ய॑ஸ்ய ப॒தே ப॑தே ஜுஹ்வதி ॥
யோ வா அஶ்வ॑ஸ்ய॒ மேத்த்ய॑ஸ்ய வி॒வர்த॑நம்॒-வேँத॑ । அஶ்வ॑ஸ்யை॒வ மேத்த்ய॑ஸ்ய வி॒வர்த॑நே விவர்தநே ஜுஹோதி । அ॒ஸௌ வா ஆ॑தி॒த்யோ-ऽஶ்வஃ॑ । ஸ ஆ॑ஹவ॒நீய॒-மாக॑ச்சதி । தத்விவ॑ர்ததே ।
யத॑க்நிஹோ॒த்ர-ஞ்ஜு॒ஹோதி॑ ।
அஶ்வ॑ஸ்யை॒வ மேத்த்ய॑ஸ்ய வி॒வர்த॑நே விவர்தநே ஜுஹோதி । ஏ॒தத॑நுக்ரு'தி ஹ ஸ்ம॒ வை பு॒ரா ।
அஶ்வ॑ஸ்ய॒ மேத்த்ய॑ஸ்ய வி॒வர்த॑நே விவர்தநே ஜுஹ்வதி ॥ 84 ॥
(ப॒தே - அ॑க்நிஹோ॒த்ர-ஞ்ஜு॒ஹோதி॒ த்ரீணி॑ ச) (அ. 23)
(ப்ர॒ஜாப॑தி॒ஸ்தம॑ஷ்டாத॒ஶிபிஃ॑ - ப்ர॒ஜாப॑திரகாமயதோ॒பா - வ॒ஸ்மை - யு॒ஞ்ஜந்தி॒-தேஜ॒ஸா - ऽப॑ ப்ரா॒ணா - அப॒ ஶ்ரீரூ॒த்ர்த்வம் - ப்ர॒ஜாப॑திஃ ப்ரே॒ணா-ऽநு॑ - ப்ரத॒மேந॑ - ப்ர॒ஜாப॑திரகாமயத ம॒ஹாந். - வை᳚ஶ்வதே॒வோ வா அஶ்வோ - ऽஶ்வ॑ஸ்ய - ப்ர॒ஜாப॑தி॒ஸ்தம்-யँ॑ஜ்ஞக்ர॒துபி॒ - ரப॒ ஶ்ரீர்ப்ரா᳚ஹ்ம॒ணௌ - ஸர்வே॑ஷு- வாரு॒ணோ - யத்யஶ்வ॒ம் - ததா॑ஹு- ரே॒ஷ வை வி॒பூ - ஸ்தா॒ர்ப்யேணா॑- தி॒த்யாஃ - ப்ர॒ஜாப॑தி-ம்பி॒தரம்॒ - ँயோ வா அஶ்வ॑ஸ்ய॒ மேத்த்ய॑ஸ்ய॒ லோம॑நீ॒ த்ரயோ॑விக்ம்ஶதிஃ)
(ப்ர॒ஜாப॑திர॒ - ஸ்மிந் ँலோ॒கே - உ॑த்தர॒தஃ - ஶ்ரிய॑மே॒வ - ப்ர॒ஜாப॑திரகாமயத ம॒ஹாந்.-ய-த்ப்ரா॒த - ப்ர வா ஏ॒ஷ ஏ॒ப்யோ
லோ॒கேப்யஃ॒- ஸர்வக்ம்॑ ஹ॒ வை தத்ர॒ பய॑ஸ்வ॒த்ய -உ॑ சைநமே॒வம்-வேँத॑ ச॒த்வார்யஶீ॑திஃ)
(ப்ர॒ஜாப॑திரஶ்வமே॒தம் - ஜு॑ஹ்வதி)
॥ ஹரிஃ ஓம் ॥
॥ க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ப்ராஹ்மணே த்ரு'தீயாஷ்டகே நவமஃ ப்ரபாடக-ஸ்ஸமாப்தஃ ॥
++++++++++++++++++++

Explore More