Lord Agni and Savitr

1.3 - devasya tvā savituḥ prasave - kṛṣṇa yajurveda taittirīya saṃhitā pāṭhaḥ

(Devasya Tva Savituh Prasave in English (IAST))

From Taittiriya Samhita, Krishna Yajurveda

This mantra originates from the third chapter of the first Kanda of the Taittiriya Samhita, forming a core part of the Agnishtoma Yajna rituals. It serves as a sacred invocation addressed to Savitr, the solar deity, requesting divine permission for the performance of ritual actions. The text involves the consecration of the digging tool used for the sacrificial altar, symbolically removing obstacles and negative influences. Reciting this Vedic hymn is considered essential for purifying the practitioner's intent, ensuring the successful fruition of spiritual endeavors, and aligning one's actions with the cosmic order of Dharma.

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe tṛtīyaḥ praśnaḥ - agniṣṭome paśuḥ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve᳚-'śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚-mpū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒mā da॒de-'bhri̭rasi॒ nāri̭rasi॒ pari̭likhita॒gṃ॒ rakṣaḥ॒ pari̭likhitā॒ arā̭taya i॒dama॒hagṃ rakṣa̭so grī॒vā api̭ kṛntāmi॒ yo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣma i॒dama̭sya grī॒vā api̭ kṛntāmi di॒ve tvā॒-'ntari̭kṣāya tvā pṛthi॒vyai tvā॒ śundha̭tāṃ-lo~॒kaḥ pi̭tṛ॒ṣada̭no॒ yavo̭-'si ya॒vayā॒sma-ddveṣo̭ [ya॒vayā॒sma-ddveṣaḥ̭, ya॒vayārā̭tīḥ] 1
ya॒vayārā̭tīḥ pitṛ॒ṇāgṃ sada̭nama॒syuddivagg̭ stabhā॒nā-'ntari̭kṣa-mpṛṇa pṛthi॒vī-ndṛgṃ̭ha dyutā॒nastvā̭ māru॒to mi̭notu mi॒trāvarṷṇayo-rdhru॒veṇa॒ dharma̭ṇā brahma॒vani̭-ntvā kṣatra॒vanigṃ̭ suprajā॒vanigṃ̭ rāyaspoṣa॒vani॒-mparyṷ̄hāmi॒ brahma̭ dṛgṃha kṣa॒tra-ndṛgṃ̭ha pra॒jā-ndṛgṃ̭ha rā॒yaspoṣa̭-ndṛgṃha ghṛ॒tena̭ dyāvāpṛthivī॒ ā pṛ̭ṇethā॒mindra̭sya॒ sado̭-'si viśvaja॒nasya̭ chā॒yā pari̭ tvā girvaṇo॒ gira̭ i॒mā bha̭vantu vi॒śvato̭ vṛ॒ddhāyu॒manu॒ vṛddha̭yo॒ juṣṭā̭ bhavantu॒ juṣṭa̭ya॒ indra̭sya॒ syūra॒sīndra̭sya dhru॒vama̭syai॒ndrama॒sīndrā̭ya tvā || 2 ||
(dveṣa̭ - i॒mā - a॒ṣṭāda̭śa ca ) (a. 1)
ra॒kṣo॒haṇo̭ valaga॒hano̭ vaiṣṇa॒vā-nkha̭nāmī॒dama॒ha-ntaṃ-va~̭la॒gamudva̭pāmi॒ ya-nnaḥ̭ samā॒no yamasa̭māno nica॒khāne॒damḙna॒madha̭ra-ṅkaromi॒ yo naḥ̭ samā॒no yo-'sa̭māno-'rātī॒yati̭ gāya॒treṇa॒ chanda॒sā-'va̭bāḍho vala॒gaḥ kimatra̭ bha॒dra-ntannaṷ sa॒ha vi॒rāḍa̭si sapatna॒hā sa॒mrāḍa̭si bhrātṛvya॒hā sva॒rāḍa̭syabhimāti॒hā vi̭śvā॒rāḍa̭si॒ viśvā̭sā-nnā॒ṣṭrāṇāgṃ̭ ha॒ntā [ha॒ntā, ra॒kṣo॒haṇo̭] 3
ra̭kṣo॒haṇo̭ valaga॒hanaḥ॒ prokṣā̭mi vaiṣṇa॒vā-nra̭kṣo॒haṇo̭ valaga॒hano-'va̭ nayāmi vaiṣṇa॒vān yavo̭-'si ya॒vayā॒sma-ddveṣo̭ ya॒vayārā̭tī rakṣo॒haṇo̭ valaga॒hano-'va̭ stṛṇāmi vaiṣṇa॒vā-nra̭kṣo॒haṇo̭ valaga॒hano॒-'bhi jṷhomi vaiṣṇa॒vā-nra̭kṣo॒haṇaṷ valaga॒hanā॒vupa̭ dadhāmi vaiṣṇa॒vī ra̭kṣo॒haṇaṷ valaga॒hanau॒ paryṷ̄hāmi vaiṣṇa॒vī ra̭kṣo॒haṇaṷ valaga॒hanau॒ pari̭ stṛṇāmi vaiṣṇa॒vī ra̭kṣo॒haṇaṷ valaga॒hanaṷ vaiṣṇa॒vī bṛ॒hanna̭si bṛ॒hadgrā̭vā bṛha॒tīmindrā̭ya॒ vācaṃ̭-va~da || 4 ||
( ha॒nte-ndrā̭ya॒ dve ca̭ ) (a. 2)
vi॒bhūra̭si pra॒vāha̭ṇo॒ vahni̭rasi havya॒vāha̭na-śśvā॒tro̭-'si॒ pracḙtāstu॒tho̭-'si vi॒śvavḙdā u॒śiga̭si ka॒viraṅghā̭rirasi॒ bambhā̭rirava॒syura̭si॒ duva̭svāñchu॒ndhyūra̭si mārjā॒līyaḥ̭ sa॒mrāḍa̭si kṛ॒śānuḥ̭ pari॒ṣadyo̭-'si॒ pava̭mānaḥ pra॒takvā̭-'si॒ nabha̭svā॒nasa̭mmṛṣṭo-'si havya॒sūda̭ ṛ॒tadhā̭mā-'si॒ suvarjyoti॒-rbrahma̭jyotirasi॒ suva̭rdhāmā॒-'jo᳚ 'syeka̭pā॒dahi̭rasi bu॒ddhniyo॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ || 5 ||
(anī̭kenā॒-ṣṭau ca̭) (a. 3)
tvagṃ so̭ma tanū॒kṛdbhyo॒ dveṣo᳚bhyo॒-'nyakṛ̭tebhya u॒ru ya॒ntā-'si॒ varṷ̄tha॒gg॒ svāhā̭ juṣā॒ṇo a॒pturājya̭sya vetu॒ svāhā॒-'yanno̭ a॒gnirvari̭vaḥ kṛṇotva॒ya-mmṛdhaḥ̭ pu॒ra ḙtu prabhi॒ndann | a॒yagṃ śatrū᳚ñjayatu॒ jar​hṛ̭ṣāṇo॒-'yaṃ-vā~ja̭-ñjayatu॒ vāja̭sātau | u॒ru vi̭ṣṇo॒ vi kra̭masvo॒ru kṣayā̭ya naḥ kṛdhi | ghṛ॒ta-ṅghṛ̭tayone piba॒ prapra̭ ya॒jñapa̭ti-ntira | somo̭ jigāti gātu॒vi- [gātu॒vit, de॒vānā̭meti] 6
dde॒vānā̭meti niṣkṛ॒tamṛ॒tasya॒ yoni̭mā॒sada॒madi̭tyā॒-ssado॒-'syadi̭tyā॒-ssada॒ ā sī̭dai॒ṣa vo̭ deva savita॒-ssoma॒stagṃ ra̭kṣaddhva॒-mmā vo̭ dabhade॒tattvagṃ so̭ma de॒vo de॒vānupā̭gā i॒dama॒ha-mma̭nu॒ṣyo̭ manu॒ṣyā᳚n-thsa॒ha pra॒jayā̭ sa॒ha rā॒yaspoṣḙṇa॒ namo̭ de॒vebhyaḥ̭ sva॒dhā pi॒tṛbhya̭ i॒dama॒ha-nnirvarṷṇasya॒ pāśā॒-thsuva̭ra॒bhi [ ] 7
vi khyḙṣaṃ-vai~śvāna॒ra-ñjyoti॒ragne᳚ vratapate॒ tvaṃ-vra~॒tānāṃ᳚-vra~॒tapa̭tirasi॒ yā mama̭ ta॒nūstvayyabhṷ̄di॒yagṃ sā mayi॒ yā tava̭ ta॒nū-rmayyabhṷ̄de॒ṣā sā tvayi̭ yathāya॒tha-nnau᳚ vratapate vra॒tino᳚-rvra॒tāni̭ || 8 ||
(gā॒tu॒vida॒-bhye-ka̭trigṃśacca) (a. 4)
atya॒nyānagā॒-nnānyānupā̭gāma॒rvāktvā॒ parai̭ravida-mpa॒ro-'va̭rai॒sta-ntvā̭ juṣe vaiṣṇa॒va-ndḙvaya॒jyāyai̭ de॒vastvā̭ savi॒tā maddhvā̭-'na॒ktvoṣa̭dhe॒ trāya̭svaina॒gg॒ svadhi̭te॒ mainagṃ̭ higṃsī॒-rdiva॒magrḙṇa॒ mā lḙkhīra॒ntari̭kṣa॒-mmaddhyḙna॒ mā higṃ̭sīḥ pṛthi॒vyā sa-mbha̭va॒ vana̭spate śa॒tava̭l​śo॒ vi ro̭ha sa॒hasra̭val​śā॒ vi va॒yagṃ rṷhema॒ ya-ntvā॒-'yagg​ svadhi̭ti॒steti̭jānaḥ praṇi॒nāya̭ maha॒te saubha̭gā॒yācchi̭nno॒ rāyaḥ̭ su॒vīraḥ̭ || 9 ||
(yaṃ-daśa̭ ca) (a. 5)
pṛ॒thi॒vyai tvā॒ntari̭kṣāya tvā di॒ve tvā॒ śundha̭tāṃ-lo~॒kaḥ pi̭tṛ॒ṣada̭no॒ yavo̭-'si ya॒vayā॒sma-ddveṣo̭ ya॒vayārā̭tīḥ pitṛ॒ṇāgṃ sada̭namasi svāve॒śo᳚-'syagre॒gā nḙtṛ॒ṇāṃ-va~na॒spati॒radhi̭ tvā sthāsyati॒ tasya̭ vittā-dde॒vastvā̭ savi॒tā maddhvā̭-'naktu supippa॒lābhya॒-stvauṣa̭dhībhya॒ uddivagg̭ stabhā॒nā-'ntari̭kṣa-mpṛṇa pṛthi॒vīmupa̭reṇa dṛgṃha॒ te te॒ dhāmā᳚nyuśmasī [dhāmā᳚nyuśmasi, ga॒maddhye॒ gāvo॒] 10
ga॒maddhye॒ gāvo॒ yatra॒ bhūri̭śṛṅgā a॒yāsaḥ̭ | atrāha॒ tadṷrugā॒yasya॒ viṣṇoḥ᳚ para॒ma-mpa॒damava̭ bhāti॒ bhūreḥ᳚ || viṣṇoḥ॒ karmā̭ṇi paśyata॒ yato᳚ vra॒tāni̭ paspa॒śe | indra̭sya॒ yujya॒-ssakhā᳚ || ta-dviṣṇoḥ᳚ para॒ma-mpa॒dagṃ sadā̭ paśyanti sū॒rayaḥ̭ | di॒vīva॒ cakṣu॒rāta̭tam || bra॒hma॒vani̭-ntvā kṣatra॒vanigṃ̭ suprajā॒vanigṃ̭ rāyaspoṣa॒vani॒-mparyṷ̄hāmi॒ brahma̭ dṛgṃha kṣa॒tra-ndṛgṃ̭ha pra॒jā-ndṛgṃ̭ha rā॒yaspoṣa̭-ndṛgṃha pari॒vīra̭si॒ pari̭ tvā॒ daivī॒rviśo᳚ vyayantā॒-mparī॒magṃ rā॒yaspoṣo॒ yaja̭māna-mmanu॒ṣyā̭ a॒ntari̭kṣasya tvā॒ sānā॒vava̭ gūhāmi || 11 ||
(u॒śma॒sī॒-poṣa॒me-kā॒nnavigṃ̭śa॒tiśca̭) (a. 6)
i॒ṣe tvo̭pa॒vīra॒syupo̭ de॒vā-ndaivī॒-rviśaḥ॒ prāgu॒-rvahnī̭ru॒śijo॒ bṛha̭spate dhā॒rayā॒ vasṷ̄ni ha॒vyā te᳚ svadantā॒-ndeva̭ tvaṣṭa॒rvasṷ raṇva॒ reva̭tī॒ rama̭ddhva-ma॒gne-rja॒nitra̭masi॒ vṛṣa̭ṇau stha u॒rvaśya̭syā॒yura̭si purū॒ravā̭ ghṛ॒tenā॒kte vṛṣa̭ṇa-ndadhāthā-ṅgāya॒tra-ñchando-'nu॒ pra jā̭yasva॒ traiṣṭṷbha॒-ñjāga̭ta॒-ñchando-'nu॒ pra jā̭yasva॒ bhava̭ta- [bhava̭tam, na॒-ssama̭nasau॒] 12
nna॒-ssama̭nasau॒ samo̭kasāvare॒pasau᳚ | mā ya॒jñagṃ higṃ̭siṣṭa॒-mmā ya॒jñapa̭ti-ñjātavedasau śi॒vau bha̭vatama॒dya naḥ̭ || a॒gnāva॒gniśca̭rati॒ pravi̭ṣṭa॒ ṛṣī̭ṇā-mpu॒tro a̭dhirā॒ja e॒ṣaḥ | svā॒hā॒kṛtya॒ brahma̭ṇā te juhomi॒ mā de॒vānā᳚-mmithu॒yā ka̭rbhāga॒dheya᳚m || 13 ||
(bhava̭ta॒-meka̭trigṃśacca) (a. 7)
ā da̭da ṛ॒tasya̭ tvā devahaviḥ॒ pāśe॒nā-''ra̭bhe॒ dhar​ṣā॒ mānṷṣāna॒dbhyastvauṣa̭dhībhyaḥ॒ prokṣā᳚mya॒pā-mpe॒rura̭si svā॒tta-ñci॒-thsadḙvagṃ ha॒vyamāpo̭ devī॒-ssvada̭taina॒gṃ॒ sa-nte᳚ prā॒ṇo vā॒yunā̭ gacchatā॒gṃ॒ saṃ-ya~ja̭trai॒raṅgā̭ni॒ saṃ-ya~॒jñapa̭tirā॒śiṣā̭ ghṛ॒tenā॒ktau pa॒śu-ntrā̭yethā॒gṃ॒ reva̭tī-rya॒jñapa̭ti-mpriya॒dhā-'' vi̭śa॒toro̭ antarikṣa sa॒jū-rde॒vena॒ [sa॒jū-rde॒vena̭, vātḙnā॒-'sya] 14
vātḙnā॒-'sya ha॒viṣa॒stmanā̭ yaja॒ sama̭sya ta॒nuvā̭ bhava॒ var​ṣī̭yo॒ var​ṣī̭yasi ya॒jñe ya॒jñapa̭ti-ndhāḥ pṛ̭thi॒vyā-ssa॒mpṛcaḥ̭ pāhi॒ nama̭sta ātānā-'na॒rvā prehi̭ ghṛ॒tasya̭ ku॒lyāmanṷ sa॒ha pra॒jayā̭ sa॒ha rā॒yaspoṣe॒ṇā ''po̭ devī-śśuddhāyuva-śśu॒ddhā yū॒ya-nde॒vāgṃ ū᳚ḍhvagṃ śu॒ddhā va॒ya-mpari̭viṣṭāḥ parive॒ṣṭāro̭ vo bhūyāsma || 15 ||
(de॒vana॒-catṷścatvārigṃśacca) (a. 8)
vākta॒ ā pyā̭yatā-mprā॒ṇasta॒ ā pyā̭yatā॒-ñcakṣṷsta॒ ā pyā̭yatā॒g॒ śrotra̭-nta॒ ā pyā̭yatāṃ॒-yā~ te᳚ prā॒ṇāñchugja॒gāma॒ yā cakṣu॒ryā śrotraṃ॒-ya~tte᳚ krū॒raṃ-ya~dāsthi̭ta॒-ntatta॒ ā pyā̭yatā॒-ntatta̭ e॒tena̭ śundhatā॒-nnābhi̭sta॒ ā pyā̭yatā-mpā॒yusta॒ ā pyā̭yatāgṃ śu॒ddhāśca॒ritrā॒-śśama॒dbhya- [ma॒dhbhyaḥ, śamoṣa̭dhībhya॒-śśaṃ] 16
śśamoṣa̭dhībhya॒-śśa-mpṛ̭thi॒vyai śamaho᳚bhyā॒-moṣa̭dhe॒ trāya̭svaina॒gg॒ svadhi̭te॒ mainagṃ̭ higṃsī॒ rakṣa̭sā-mbhā॒go̭-'sī॒dama॒hagṃ rakṣo̭-'dha॒ma-ntamo̭ nayāmi॒ yo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣma i॒damḙnamadha॒ma-ntamo̭ nayāmī॒ṣe tvā̭ ghṛ॒tena̭ dyāvāpṛthivī॒ prorṇvā̭thā॒-macchi̭nno॒ rāyaḥ̭ su॒vīra̭ u॒rva̭ntari̭kṣa॒manvi̭hi॒ vāyo॒ vīhi̭ sto॒kānā॒g॒ svāho॒rdhvana̭bhasa-mmāru॒ta-ṅga̭cchatam || 17 ||
(a॒dbhyo-vīhi॒-pañca̭ ca) (a. 9)
sa-nte॒ mana̭sā॒ manaḥ॒ sa-mprā॒ṇena̭ prā॒ṇo juṣṭa̭-nde॒vebhyo̭ ha॒vya-ṅghṛ॒tava॒-thsvāhai॒ndraḥ prā॒ṇo aṅgḙaṅge॒ ni de᳚ddhyadai॒ndro̭ 'pā॒no aṅgḙaṅge॒ vi bo̭bhuva॒ddeva̭ tvaṣṭa॒rbhūri̭ te॒ sagṃsa̭metu॒ viṣṷrūpā॒ ya-thsala̭kṣmāṇo॒ bhava̭tha deva॒trā yanta॒mava̭se॒ sakhā॒yo-'nṷ tvā mā॒tā pi॒taro̭ madantu॒ śrīra̭sya॒gnistvā᳚ śrīṇā॒tvāpa॒-ssama̭riṇa॒n vāta̭sya [ ] 18
tvā॒ dhrajyai̭ pū॒ṣṇo ragg​hyā̭ a॒pāmoṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rohi̭ṣyai ghṛ॒ta-ṅghṛ̭tapāvānaḥ pibata॒ vasāṃ᳚-va~sāpāvānaḥ pibatā॒-'ntari̭kṣasya ha॒vira̭si॒ svāhā᳚ tvā॒-'ntari̭kṣāya॒ diśaḥ̭ pra॒diśa̭ ā॒diśo̭ vi॒diśa̭ u॒ddiśa॒-ssvāhā̭ di॒gbhyo namo̭ di॒gbhyaḥ || 19 ||
(vā̭tasyā॒-ṣṭāvigṃ̭śatiśca) (a. 10)
sa॒mu॒dra-ṅga̭ccha॒ svāhā॒-'ntari̭kṣa-ṅgaccha॒ svāhā̭ de॒vagṃ sa̭vi॒tāra̭-ṅgaccha॒ svāhā̭-'horā॒tre ga̭ccha॒ svāhā̭ mi॒trāvarṷṇau gaccha॒ svāhā॒ soma̭-ṅgaccha॒ svāhā̭ ya॒jña-ṅga̭ccha॒ svāhā॒ chandāgṃ̭si gaccha॒ svāhā॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ga̭ccha॒ svāhā॒ nabho̭ di॒vya-ṅga̭ccha॒ svāhā॒-'gniṃ-vai~᳚śvāna॒ra-ṅga̭ccha॒ svāhā॒-'dbhyastvauṣa̭dhībhyo॒ mano̭ me॒ hārdi̭ yaccha ta॒nū-ntvaca̭-mpu॒tra-nnaptā̭ramaśīya॒ śuga̭si॒ tama॒bhi śo̭ca॒ yo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmo dhāmno̭dhāmno rājanni॒to va̭ruṇa no muñca॒ yadāpo॒ aghni̭yā॒ varu॒ṇeti॒ śapā̭mahe॒ tato̭ varuṇa no muñca || 20
(a॒si॒-ṣaḍvigṃ̭śatiśca ) (a. 11)
ha॒viṣma̭tīri॒mā āpo̭ ha॒viṣmā᳚-nde॒vo a̭ddhva॒ro ha॒viṣmā॒gṃ॒ ā vi̭vāsati ha॒viṣmāgṃ̭ astu॒ sūryaḥ̭ || a॒gnervo 'pa̭nnagṛhasya॒ sada̭si sādayāmi su॒mnāya̭ sumninī-ssu॒mne mā̭ dhattendrāgni॒yo-rbhā̭ga॒dheyī᳚-sstha mi॒trāvarṷṇayo-rbhāga॒dheyī᳚-sstha॒ viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mbhāga॒dheyī᳚-sstha ya॒jñe jā̭gṛta || 21 ||
(ha॒viṣma̭tī॒-ścatṷstrigṃśat) (a. 12)
hṛ॒de tvā॒ mana̭se tvā di॒ve tvā॒ sūryā̭ya tvo॒rdhvami॒mama̭ddhva॒ra-ṅkṛ̭dhi di॒vi de॒veṣu॒ hotrā̭ yaccha॒ soma̭ rāja॒nnehyava̭ roha॒ mā bhermā saṃ-vi~̭kthā॒ mā tvā̭ higṃsiṣa-mpra॒jāstvamu॒pāva̭roha pra॒jāstvāmu॒pāva̭rohantu śṛ॒ṇotva॒gni-ssa॒midhā॒ hava̭-mme śṛ॒ṇvantvāpo̭ dhi॒ṣaṇā᳚śca de॒vīḥ | śṛ॒ṇota̭ grāvāṇo vi॒duṣo॒ nu [ ] 22
ya॒jñagṃ śṛ॒ṇotṷ de॒va-ssa̭vi॒tā hava̭-mme | devī̭rāpo apā-nnapā॒dya ū॒rmir​ha̭vi॒ṣya̭ indri॒yāvā᳚-nma॒dinta̭ma॒sta-nde॒vebhyo̭ deva॒trā dha̭tta śu॒kragṃ śṷkra॒pebhyo॒ yeṣā᳚-mbhā॒ga-sstha svāhā॒ kār​ṣi̭ra॒syapā॒-'pā-mmṛ॒ddhragṃ sa̭mu॒drasya॒ vo-'kṣi̭tyā॒ unna̭ye | yama̭gne pṛ॒thsu martya॒māvo॒ vājḙṣu॒ ya-ñju॒nāḥ | sa yantā॒ śaśva̭tī॒riṣaḥ̭ || 23 ||
( nu-sa॒ptaca̭tvārigṃśacca) (a. 13)
tvama̭gne ru॒dro asṷro ma॒ho di॒vastvagṃ śardho॒ mārṷta-mpṛ॒kṣa ī̭śiṣe | tvaṃ-vā~tai̭raru॒ṇairyā̭si śaṅga॒yastva-mpū॒ṣā vi̭dha॒taḥ pā̭si॒ nutmanā᳚ || ā vo॒ rājā̭namaddhva॒rasya̭ ru॒dragṃ hotā̭ragṃ satya॒yaja॒gṃ॒ roda̭syoḥ | a॒gni-mpu॒rā ta̭nayi॒tno ra॒cittā॒ddhira̭ṇyarūpa॒mava̭se kṛṇuddhvam || a॒gnir​hotā॒ ni ṣa̭sādā॒ yajī̭yānu॒pasthḙ mā॒tu-ssṷra॒bhāvṷ lo॒ke | yuvā̭ ka॒viḥ pṷruni॒ṣṭha [pṷruni॒ṣṭhaḥ, ṛ॒tāvā̭ dha॒rtā] 24
ṛ॒tāvā̭ dha॒rtā kṛ̭ṣṭī॒nāmu॒ta maddhya̭ i॒ddhaḥ ||sā॒ddhvīma̭ka-rde॒vavī̭ti-nno a॒dya ya॒jñasya̭ ji॒hvāma̭vidāma॒ guhyā᳚m | sa āyu॒rā-'gā᳚-thsura॒bhirvasā̭no bha॒drāma̭ka-rde॒vahṷ̄ti-nno a॒dya || akra̭ndada॒gni-ssta॒naya̭nniva॒ dyauḥ, kṣāmā॒ reri̭hadvī॒rudhaḥ̭ sama॒ñjann | sa॒dyo ja̭jñā॒no vi hīmi॒ddho akhya॒dā roda̭sī bhā॒nunā̭ bhātya॒ntaḥ || tve vasṷ̄ni purvaṇīka [purvaṇīka, ho॒ta॒rdo॒ṣā] 25
hotardo॒ṣā vasto॒reri̭re ya॒jñiyā̭saḥ | kṣāmḙva॒ viśvā॒ bhuva̭nāni॒ yasmi॒n-thsagṃ saubha̭gāni dadhi॒re pā̭va॒ke || tubhya॒-ntā a̭ṅgirastama॒ viśvā᳚-ssukṣi॒tayaḥ॒ pṛtha̭k | agne॒ kāmā̭ya yemire || a॒śyāma॒ ta-ṅkāma̭magne॒ tavo॒tya̭śyāma̭ ra॒yigṃ ra̭yiva-ssu॒vīra᳚m | a॒śyāma॒ vāja̭ma॒bhi vā॒jaya̭nto॒ 'śyāma̭ dyu॒mnama̭jarā॒jara̭-nte ||śreṣṭhaṃ̭-ya~viṣṭha bhāra॒tāgne᳚ dyu॒manta॒mā bha̭ra || 26 ||
vaso̭ puru॒spṛhagṃ̭ ra॒yim || sa śvi̭tā॒nasta̭nya॒tū ro̭cana॒sthā a॒jarḙbhi॒-rnāna̭dadbhi॒ryavi̭ṣṭhaḥ | yaḥ pā̭va॒kaḥ pṷru॒tamaḥ̭ pu॒rūṇi̭ pṛ॒thūnya॒gnira̭nu॒yāti॒ bharvanṋ || āyṷṣṭe vi॒śvato̭ dadhada॒yama॒gni-rvare᳚ṇyaḥ | puna̭ste prā॒ṇa ā-'ya̭ti॒ parā॒ yakṣmagṃ̭ suvāmi te || ā॒yu॒rdā a̭gne ha॒viṣo̭ juṣā॒ṇo ghṛ॒tapra̭tīko ghṛ॒tayo̭niredhi | ghṛ॒ta-mpī॒tvā madhu॒ cāru॒ gavya̭-mpi॒teva̭ pu॒trama॒bhi [pu॒trama॒bhi, ra॒kṣa॒tā॒di॒mam] 27
ra̭kṣatādi॒mam | tasmai̭ te prati॒harya̭te॒ jāta̭vedo॒ vica̭r​ṣaṇe | agne॒ janā̭mi suṣṭu॒tim || di॒vaspari̭ pratha॒ma-ñja̭jñe a॒gnira॒sma-ddvi॒tīya॒-mpari̭ jā॒tavḙdāḥ | tṛ॒tīya̭ma॒phsu nṛ॒maṇā॒ aja̭sra॒mindhā̭na ena-ñjarate svā॒dhīḥ || śuciḥ̭ pāvaka॒ vandyo-'gnḙ bṛ॒hadvi ro̭case | tva-ṅghṛ॒tebhi॒rāhṷtaḥ || dṛ॒śā॒no ru॒kma u॒rvyā vya̭dyau-ddu॒rmar​ṣa॒māyuḥ̭ śri॒ye rṷcā॒naḥ | a॒gnira॒mṛto̭ abhava॒dvayo̭bhi॒- [abhava॒dvayo̭bhiḥ, yadḙnaṃ॒] 28
-ryadḙna॒-ndyauraja̭naya-thsu॒retāḥ᳚ || ā yadi॒ṣe nṛ॒pati॒-nteja॒ āna॒ṭchuci॒ reto॒ niṣi̭kta॒-ndyaura॒bhīke᳚ | a॒gni-śśardha̭manava॒dyaṃ-yu~vā̭nagg​ svā॒dhiya̭-ñjanaya-thsū॒daya̭cca || sa tejī̭yasā॒ mana̭sā॒ tvota̭ u॒ta śi̭kṣa svapa॒tyasya̭ śi॒kṣoḥ | agnḙ rā॒yo nṛta̭masya॒ prabhṷ̄tau bhū॒yāma̭ te suṣṭu॒taya̭śca॒ vasvaḥ̭ || agne॒ saha̭nta॒mā bha̭ra dyu॒mnasya̭ prā॒sahā̭ ra॒yim | viśvā॒ ya- [viśvā॒ yaḥ, ca॒r॒ṣa॒ṇīra॒bhyā̭sā vājḙṣu] 29
śca̭r॒ṣa॒ṇīra॒bhyā̭sā vājḙṣu sā॒saha̭t || tama̭gne pṛtanā॒sahagṃ̭ ra॒yigṃ sa̭hasva॒ ā bha̭ra | tvagṃ hi sa॒tyo adbhṷto dā॒tā vāja̭sya॒ goma̭taḥ || u॒kṣānnā̭ya va॒śānnā̭ya॒ soma̭pṛṣṭhāya ve॒dhase᳚ | stomai᳚-rvidhemā॒-'gnaye᳚ || va॒dmā hi sṷ̄no॒ asya̭dma॒sadvā̭ ca॒kre a॒gni-rja॒nuṣā 'jmā-'nna᳚m | sa tva-nna̭ ūrjasana॒ ūrja̭-ndhā॒ rājḙva jeravṛ॒ke kṣe᳚ṣya॒ntaḥ || agna॒ āyūgṃ̭ṣi [agna॒ āyūgṃ̭ṣi, pa॒va॒sa॒ ā] 30
pavasa॒ ā su॒vorja॒miṣa̭-ñca naḥ | ā॒re bā̭dhasva du॒cchunā᳚m || agne॒ pava̭sva॒ svapā̭ a॒sme varcaḥ̭ su॒vīrya᳚m | dadha॒tpoṣagṃ̭ ra॒yi-mmayi̭ || agnḙ pāvaka ro॒ciṣā̭ ma॒ndrayā̭ deva ji॒hvayā᳚ | ā de॒vān. va̭kṣi॒ yakṣi̭ ca || sa naḥ̭ pāvaka dīdi॒vo-'gnḙ de॒vāgṃ i॒hā va̭ha | upa̭ ya॒jñagṃ ha॒viśca̭ naḥ || a॒gni-śśuci̭vratatama॒-śśuci॒-rvipra॒-śśuciḥ̭ ka॒viḥ | śucī̭ rocata॒ āhṷtaḥ || uda̭gne॒ śuca̭ya॒stava̭ śu॒krā bhrāja̭nta īrate | tava॒ jyotīg̭ṣya॒rcayaḥ̭ || 31 ||
(pu॒ru॒ni॒ṣṭhaḥ-pṷrvaṇīka-bharā॒-'bhi-vayo̭bhi॒-rya-āyūgṃ̭ṣi॒ -vipra॒-śśuci॒-ścatṷrdaśa ca) (a. 14)
(de॒vasya̭ - rakṣo॒haṇo̭ - vi॒bhū-stvagṃ so॒mā - 'tya॒nyānagāṃ᳚ - pṛthi॒vyā - i॒ṣe tvā - ''da̭de॒ - vākta॒-santḙ - samu॒dragṃ - ha॒viṣma̭tīr-hṛ॒de - tvama̭gne ru॒dra - ścatṷrdaśa)
(de॒vasya̭ - ga॒madhyḙ - ha॒viṣma̭tīḥ - pavasa॒ - eka̭trigṃśat)
(de॒vasyā॒, rcayaḥ̭)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe tṛtīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||

Explore More