కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-మ్ప్రథమకాణ్డే తృతీయః ప్రశ్నః - అగ్నిష్టోమే పశుః
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హరిః ఓమ్ ॥
దేవస్య త్వా సవితుః ప్రసవే-ఽశ్వినో-ర్బాహుభ్యా-మ్పూష్ణో హస్తాభ్యామా దదే-ఽభ్రిరసి నారిరసి పరిలిఖితగ్ం రక్షః పరిలిఖితా అరాతయ ఇదమహగ్ం రక్షసో గ్రీవా అపి కృన్తామి యో-ఽస్మా-న్ద్వేష్టి య-ఞ్చ వయ-న్ద్విష్మ ఇదమస్య గ్రీవా అపి కృన్తామి దివే త్వా-ఽన్తరిక్షాయ త్వా పృథివ్యై త్వా శున్ధతాం-లోఁకః పితృషదనో యవో-ఽసి యవయాస్మ-ద్ద్వేషో [యవయాస్మ-ద్ద్వేషః, యవయారాతీః] 1
యవయారాతీః పితృణాగ్ం సదనమస్యుద్దివగ్గ్ స్తభానా-ఽన్తరిక్ష-మ్పృణ పృథివీ-న్దృగ్ంహ ద్యుతానస్త్వా మారుతో మినోతు మిత్రావరుణయో-ర్ధ్రువేణ ధర్మణా బ్రహ్మవని-న్త్వా క్షత్రవనిగ్ం సుప్రజావనిగ్ం రాయస్పోషవని-మ్పర్యూహామి బ్రహ్మ దృగ్ంహ క్షత్ర-న్దృగ్ంహ ప్రజా-న్దృగ్ంహ రాయస్పోష-న్దృగ్ంహ ఘృతేన ద్యావాపృథివీ ఆ పృణేథామిన్ద్రస్య సదో-ఽసి విశ్వజనస్య ఛాయా పరి త్వా గిర్వణో గిర ఇమా భవన్తు విశ్వతో వృద్ధాయుమను వృద్ధయో జుష్టా భవన్తు జుష్టయ ఇన్ద్రస్య స్యూరసీన్ద్రస్య ధ్రువమస్యైన్ద్రమసీన్ద్రాయ త్వా ॥ 2 ॥
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హరిః ఓమ్ ॥
దేవస్య త్వా సవితుః ప్రసవే-ఽశ్వినో-ర్బాహుభ్యా-మ్పూష్ణో హస్తాభ్యామా దదే-ఽభ్రిరసి నారిరసి పరిలిఖితగ్ం రక్షః పరిలిఖితా అరాతయ ఇదమహగ్ం రక్షసో గ్రీవా అపి కృన్తామి యో-ఽస్మా-న్ద్వేష్టి య-ఞ్చ వయ-న్ద్విష్మ ఇదమస్య గ్రీవా అపి కృన్తామి దివే త్వా-ఽన్తరిక్షాయ త్వా పృథివ్యై త్వా శున్ధతాం-లోఁకః పితృషదనో యవో-ఽసి యవయాస్మ-ద్ద్వేషో [యవయాస్మ-ద్ద్వేషః, యవయారాతీః] 1
యవయారాతీః పితృణాగ్ం సదనమస్యుద్దివగ్గ్ స్తభానా-ఽన్తరిక్ష-మ్పృణ పృథివీ-న్దృగ్ంహ ద్యుతానస్త్వా మారుతో మినోతు మిత్రావరుణయో-ర్ధ్రువేణ ధర్మణా బ్రహ్మవని-న్త్వా క్షత్రవనిగ్ం సుప్రజావనిగ్ం రాయస్పోషవని-మ్పర్యూహామి బ్రహ్మ దృగ్ంహ క్షత్ర-న్దృగ్ంహ ప్రజా-న్దృగ్ంహ రాయస్పోష-న్దృగ్ంహ ఘృతేన ద్యావాపృథివీ ఆ పృణేథామిన్ద్రస్య సదో-ఽసి విశ్వజనస్య ఛాయా పరి త్వా గిర్వణో గిర ఇమా భవన్తు విశ్వతో వృద్ధాయుమను వృద్ధయో జుష్టా భవన్తు జుష్టయ ఇన్ద్రస్య స్యూరసీన్ద్రస్య ధ్రువమస్యైన్ద్రమసీన్ద్రాయ త్వా ॥ 2 ॥
(ద్వేష - ఇమా - అష్టాదశ చ ) (అ. 1)
రక్షోహణో వలగహనో వైష్ణవా-న్ఖనామీదమహ-న్తం-వఁలగముద్వపామి య-న్నః సమానో యమసమానో నిచఖానేదమేనమధర-ఙ్కరోమి యో నః సమానో యో-ఽసమానో-ఽరాతీయతి గాయత్రేణ ఛన్దసా-ఽవబాఢో వలగః కిమత్ర భద్ర-న్తన్నౌ సహ విరాడసి సపత్నహా సమ్రాడసి భ్రాతృవ్యహా స్వరాడస్యభిమాతిహా విశ్వారాడసి విశ్వాసా-న్నాష్ట్రాణాగ్ం హన్తా [హన్తా, రక్షోహణో] 3
రక్షోహణో వలగహనః ప్రోక్షామి వైష్ణవా-న్రక్షోహణో వలగహనో-ఽవ నయామి వైష్ణవాన్ యవో-ఽసి యవయాస్మ-ద్ద్వేషో యవయారాతీ రక్షోహణో వలగహనో-ఽవ స్తృణామి వైష్ణవా-న్రక్షోహణో వలగహనో-ఽభి జుహోమి వైష్ణవా-న్రక్షోహణౌ వలగహనావుప దధామి వైష్ణవీ రక్షోహణౌ వలగహనౌ పర్యూహామి వైష్ణవీ రక్షోహణౌ వలగహనౌ పరి స్తృణామి వైష్ణవీ రక్షోహణౌ వలగహనౌ వైష్ణవీ బృహన్నసి బృహద్గ్రావా బృహతీమిన్ద్రాయ వాచం-వఁద ॥ 4 ॥
రక్షోహణో వలగహనో వైష్ణవా-న్ఖనామీదమహ-న్తం-వఁలగముద్వపామి య-న్నః సమానో యమసమానో నిచఖానేదమేనమధర-ఙ్కరోమి యో నః సమానో యో-ఽసమానో-ఽరాతీయతి గాయత్రేణ ఛన్దసా-ఽవబాఢో వలగః కిమత్ర భద్ర-న్తన్నౌ సహ విరాడసి సపత్నహా సమ్రాడసి భ్రాతృవ్యహా స్వరాడస్యభిమాతిహా విశ్వారాడసి విశ్వాసా-న్నాష్ట్రాణాగ్ం హన్తా [హన్తా, రక్షోహణో] 3
రక్షోహణో వలగహనః ప్రోక్షామి వైష్ణవా-న్రక్షోహణో వలగహనో-ఽవ నయామి వైష్ణవాన్ యవో-ఽసి యవయాస్మ-ద్ద్వేషో యవయారాతీ రక్షోహణో వలగహనో-ఽవ స్తృణామి వైష్ణవా-న్రక్షోహణో వలగహనో-ఽభి జుహోమి వైష్ణవా-న్రక్షోహణౌ వలగహనావుప దధామి వైష్ణవీ రక్షోహణౌ వలగహనౌ పర్యూహామి వైష్ణవీ రక్షోహణౌ వలగహనౌ పరి స్తృణామి వైష్ణవీ రక్షోహణౌ వలగహనౌ వైష్ణవీ బృహన్నసి బృహద్గ్రావా బృహతీమిన్ద్రాయ వాచం-వఁద ॥ 4 ॥
( హన్తే-న్ద్రాయ ద్వే చ ) (అ. 2)
విభూరసి ప్రవాహణో వహ్నిరసి హవ్యవాహన-శ్శ్వాత్రో-ఽసి ప్రచేతాస్తుథో-ఽసి విశ్వవేదా ఉశిగసి కవిరఙ్ఘారిరసి బమ్భారిరవస్యురసి దువస్వాఞ్ఛున్ధ్యూరసి మార్జాలీయః సమ్రాడసి కృశానుః పరిషద్యో-ఽసి పవమానః ప్రతక్వా-ఽసి నభస్వానసమ్మృష్టో-ఽసి హవ్యసూద ఋతధామా-ఽసి సువర్జ్యోతి-ర్బ్రహ్మజ్యోతిరసి సువర్ధామా-ఽజో ఽస్యేకపాదహిరసి బుద్ధ్నియో రౌద్రేణానీకేన పాహి మా-ఽగ్నే పిపృహి మా మా మా హిగ్ంసీః ॥ 5 ॥
విభూరసి ప్రవాహణో వహ్నిరసి హవ్యవాహన-శ్శ్వాత్రో-ఽసి ప్రచేతాస్తుథో-ఽసి విశ్వవేదా ఉశిగసి కవిరఙ్ఘారిరసి బమ్భారిరవస్యురసి దువస్వాఞ్ఛున్ధ్యూరసి మార్జాలీయః సమ్రాడసి కృశానుః పరిషద్యో-ఽసి పవమానః ప్రతక్వా-ఽసి నభస్వానసమ్మృష్టో-ఽసి హవ్యసూద ఋతధామా-ఽసి సువర్జ్యోతి-ర్బ్రహ్మజ్యోతిరసి సువర్ధామా-ఽజో ఽస్యేకపాదహిరసి బుద్ధ్నియో రౌద్రేణానీకేన పాహి మా-ఽగ్నే పిపృహి మా మా మా హిగ్ంసీః ॥ 5 ॥
(అనీకేనా-ష్టౌ చ) (అ. 3)
త్వగ్ం సోమ తనూకృద్భ్యో ద్వేషోభ్యో-ఽన్యకృతేభ్య ఉరు యన్తా-ఽసి వరూథగ్గ్ స్వాహా జుషాణో అప్తురాజ్యస్య వేతు స్వాహా-ఽయన్నో అగ్నిర్వరివః కృణోత్వయ-మ్మృధః పుర ఏతు ప్రభిన్దన్న్ । అయగ్ం శత్రూఞ్జయతు జర్హృషాణో-ఽయం-వాఁజ-ఞ్జయతు వాజసాతౌ । ఉరు విష్ణో వి క్రమస్వోరు క్షయాయ నః కృధి । ఘృత-ఙ్ఘృతయోనే పిబ ప్రప్ర యజ్ఞపతి-న్తిర । సోమో జిగాతి గాతువి- [గాతువిత్, దేవానామేతి] 6
ద్దేవానామేతి నిష్కృతమృతస్య యోనిమాసదమదిత్యా-స్సదో-ఽస్యదిత్యా-స్సద ఆ సీదైష వో దేవ సవిత-స్సోమస్తగ్ం రక్షద్ధ్వ-మ్మా వో దభదేతత్త్వగ్ం సోమ దేవో దేవానుపాగా ఇదమహ-మ్మనుష్యో మనుష్యాన్-థ్సహ ప్రజయా సహ రాయస్పోషేణ నమో దేవేభ్యః స్వధా పితృభ్య ఇదమహ-న్నిర్వరుణస్య పాశా-థ్సువరభి [ ] 7
వి ఖ్యేషం-వైఁశ్వానర-ఞ్జ్యోతిరగ్నే వ్రతపతే త్వం-వ్రఁతానాం-వ్రఁతపతిరసి యా మమ తనూస్త్వయ్యభూదియగ్ం సా మయి యా తవ తనూ-ర్మయ్యభూదేషా సా త్వయి యథాయథ-న్నౌ వ్రతపతే వ్రతినో-ర్వ్రతాని ॥ 8 ॥
త్వగ్ం సోమ తనూకృద్భ్యో ద్వేషోభ్యో-ఽన్యకృతేభ్య ఉరు యన్తా-ఽసి వరూథగ్గ్ స్వాహా జుషాణో అప్తురాజ్యస్య వేతు స్వాహా-ఽయన్నో అగ్నిర్వరివః కృణోత్వయ-మ్మృధః పుర ఏతు ప్రభిన్దన్న్ । అయగ్ం శత్రూఞ్జయతు జర్హృషాణో-ఽయం-వాఁజ-ఞ్జయతు వాజసాతౌ । ఉరు విష్ణో వి క్రమస్వోరు క్షయాయ నః కృధి । ఘృత-ఙ్ఘృతయోనే పిబ ప్రప్ర యజ్ఞపతి-న్తిర । సోమో జిగాతి గాతువి- [గాతువిత్, దేవానామేతి] 6
ద్దేవానామేతి నిష్కృతమృతస్య యోనిమాసదమదిత్యా-స్సదో-ఽస్యదిత్యా-స్సద ఆ సీదైష వో దేవ సవిత-స్సోమస్తగ్ం రక్షద్ధ్వ-మ్మా వో దభదేతత్త్వగ్ం సోమ దేవో దేవానుపాగా ఇదమహ-మ్మనుష్యో మనుష్యాన్-థ్సహ ప్రజయా సహ రాయస్పోషేణ నమో దేవేభ్యః స్వధా పితృభ్య ఇదమహ-న్నిర్వరుణస్య పాశా-థ్సువరభి [ ] 7
వి ఖ్యేషం-వైఁశ్వానర-ఞ్జ్యోతిరగ్నే వ్రతపతే త్వం-వ్రఁతానాం-వ్రఁతపతిరసి యా మమ తనూస్త్వయ్యభూదియగ్ం సా మయి యా తవ తనూ-ర్మయ్యభూదేషా సా త్వయి యథాయథ-న్నౌ వ్రతపతే వ్రతినో-ర్వ్రతాని ॥ 8 ॥
(గాతువిద-భ్యే-కత్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 4)
అత్యన్యానగా-న్నాన్యానుపాగామర్వాక్త్వా పరైరవిద-మ్పరో-ఽవరైస్త-న్త్వా జుషే వైష్ణవ-న్దేవయజ్యాయై దేవస్త్వా సవితా మద్ధ్వా-ఽనక్త్వోషధే త్రాయస్వైనగ్గ్ స్వధితే మైనగ్ం హిగ్ంసీ-ర్దివమగ్రేణ మా లేఖీరన్తరిక్ష-మ్మద్ధ్యేన మా హిగ్ంసీః పృథివ్యా స-మ్భవ వనస్పతే శతవల్శో వి రోహ సహస్రవల్శా వి వయగ్ం రుహేమ య-న్త్వా-ఽయగ్గ్ స్వధితిస్తేతిజానః ప్రణినాయ మహతే సౌభగాయాచ్ఛిన్నో రాయః సువీరః ॥ 9 ॥
అత్యన్యానగా-న్నాన్యానుపాగామర్వాక్త్వా పరైరవిద-మ్పరో-ఽవరైస్త-న్త్వా జుషే వైష్ణవ-న్దేవయజ్యాయై దేవస్త్వా సవితా మద్ధ్వా-ఽనక్త్వోషధే త్రాయస్వైనగ్గ్ స్వధితే మైనగ్ం హిగ్ంసీ-ర్దివమగ్రేణ మా లేఖీరన్తరిక్ష-మ్మద్ధ్యేన మా హిగ్ంసీః పృథివ్యా స-మ్భవ వనస్పతే శతవల్శో వి రోహ సహస్రవల్శా వి వయగ్ం రుహేమ య-న్త్వా-ఽయగ్గ్ స్వధితిస్తేతిజానః ప్రణినాయ మహతే సౌభగాయాచ్ఛిన్నో రాయః సువీరః ॥ 9 ॥
(యం-దశ చ) (అ. 5)
పృథివ్యై త్వాన్తరిక్షాయ త్వా దివే త్వా శున్ధతాం-లోఁకః పితృషదనో యవో-ఽసి యవయాస్మ-ద్ద్వేషో యవయారాతీః పితృణాగ్ం సదనమసి స్వావేశో-ఽస్యగ్రేగా నేతృణాం-వఁనస్పతిరధి త్వా స్థాస్యతి తస్య విత్తా-ద్దేవస్త్వా సవితా మద్ధ్వా-ఽనక్తు సుపిప్పలాభ్య-స్త్వౌషధీభ్య ఉద్దివగ్గ్ స్తభానా-ఽన్తరిక్ష-మ్పృణ పృథివీముపరేణ దృగ్ంహ తే తే ధామాన్యుశ్మసీ [ధామాన్యుశ్మసి, గమద్ధ్యే గావో] 10
గమద్ధ్యే గావో యత్ర భూరిశృఙ్గా అయాసః । అత్రాహ తదురుగాయస్య విష్ణోః పరమ-మ్పదమవ భాతి భూరేః ॥ విష్ణోః కర్మాణి పశ్యత యతో వ్రతాని పస్పశే । ఇన్ద్రస్య యుజ్య-స్సఖా ॥ త-ద్విష్ణోః పరమ-మ్పదగ్ం సదా పశ్యన్తి సూరయః । దివీవ చక్షురాతతమ్ ॥ బ్రహ్మవని-న్త్వా క్షత్రవనిగ్ం సుప్రజావనిగ్ం రాయస్పోషవని-మ్పర్యూహామి బ్రహ్మ దృగ్ంహ క్షత్ర-న్దృగ్ంహ ప్రజా-న్దృగ్ంహ రాయస్పోష-న్దృగ్ంహ పరివీరసి పరి త్వా దైవీర్విశో వ్యయన్తా-మ్పరీమగ్ం రాయస్పోషో యజమాన-మ్మనుష్యా అన్తరిక్షస్య త్వా సానావవ గూహామి ॥ 11 ॥
పృథివ్యై త్వాన్తరిక్షాయ త్వా దివే త్వా శున్ధతాం-లోఁకః పితృషదనో యవో-ఽసి యవయాస్మ-ద్ద్వేషో యవయారాతీః పితృణాగ్ం సదనమసి స్వావేశో-ఽస్యగ్రేగా నేతృణాం-వఁనస్పతిరధి త్వా స్థాస్యతి తస్య విత్తా-ద్దేవస్త్వా సవితా మద్ధ్వా-ఽనక్తు సుపిప్పలాభ్య-స్త్వౌషధీభ్య ఉద్దివగ్గ్ స్తభానా-ఽన్తరిక్ష-మ్పృణ పృథివీముపరేణ దృగ్ంహ తే తే ధామాన్యుశ్మసీ [ధామాన్యుశ్మసి, గమద్ధ్యే గావో] 10
గమద్ధ్యే గావో యత్ర భూరిశృఙ్గా అయాసః । అత్రాహ తదురుగాయస్య విష్ణోః పరమ-మ్పదమవ భాతి భూరేః ॥ విష్ణోః కర్మాణి పశ్యత యతో వ్రతాని పస్పశే । ఇన్ద్రస్య యుజ్య-స్సఖా ॥ త-ద్విష్ణోః పరమ-మ్పదగ్ం సదా పశ్యన్తి సూరయః । దివీవ చక్షురాతతమ్ ॥ బ్రహ్మవని-న్త్వా క్షత్రవనిగ్ం సుప్రజావనిగ్ం రాయస్పోషవని-మ్పర్యూహామి బ్రహ్మ దృగ్ంహ క్షత్ర-న్దృగ్ంహ ప్రజా-న్దృగ్ంహ రాయస్పోష-న్దృగ్ంహ పరివీరసి పరి త్వా దైవీర్విశో వ్యయన్తా-మ్పరీమగ్ం రాయస్పోషో యజమాన-మ్మనుష్యా అన్తరిక్షస్య త్వా సానావవ గూహామి ॥ 11 ॥
(ఉశ్మసీ-పోషమే-కాన్నవిగ్ంశతిశ్చ) (అ. 6)
ఇషే త్వోపవీరస్యుపో దేవా-న్దైవీ-ర్విశః ప్రాగు-ర్వహ్నీరుశిజో బృహస్పతే ధారయా వసూని హవ్యా తే స్వదన్తా-న్దేవ త్వష్టర్వసు రణ్వ రేవతీ రమద్ధ్వ-మగ్నే-ర్జనిత్రమసి వృషణౌ స్థ ఉర్వశ్యస్యాయురసి పురూరవా ఘృతేనాక్తే వృషణ-న్దధాథా-ఙ్గాయత్ర-ఞ్ఛన్దో-ఽను ప్ర జాయస్వ త్రైష్టుభ-ఞ్జాగత-ఞ్ఛన్దో-ఽను ప్ర జాయస్వ భవత- [భవతమ్, న-స్సమనసౌ] 12
న్న-స్సమనసౌ సమోకసావరేపసౌ । మా యజ్ఞగ్ం హిగ్ంసిష్ట-మ్మా యజ్ఞపతి-ఞ్జాతవేదసౌ శివౌ భవతమద్య నః ॥ అగ్నావగ్నిశ్చరతి ప్రవిష్ట ఋషీణా-మ్పుత్రో అధిరాజ ఏషః । స్వాహాకృత్య బ్రహ్మణా తే జుహోమి మా దేవానా-మ్మిథుయా కర్భాగధేయమ్ ॥ 13 ॥
ఇషే త్వోపవీరస్యుపో దేవా-న్దైవీ-ర్విశః ప్రాగు-ర్వహ్నీరుశిజో బృహస్పతే ధారయా వసూని హవ్యా తే స్వదన్తా-న్దేవ త్వష్టర్వసు రణ్వ రేవతీ రమద్ధ్వ-మగ్నే-ర్జనిత్రమసి వృషణౌ స్థ ఉర్వశ్యస్యాయురసి పురూరవా ఘృతేనాక్తే వృషణ-న్దధాథా-ఙ్గాయత్ర-ఞ్ఛన్దో-ఽను ప్ర జాయస్వ త్రైష్టుభ-ఞ్జాగత-ఞ్ఛన్దో-ఽను ప్ర జాయస్వ భవత- [భవతమ్, న-స్సమనసౌ] 12
న్న-స్సమనసౌ సమోకసావరేపసౌ । మా యజ్ఞగ్ం హిగ్ంసిష్ట-మ్మా యజ్ఞపతి-ఞ్జాతవేదసౌ శివౌ భవతమద్య నః ॥ అగ్నావగ్నిశ్చరతి ప్రవిష్ట ఋషీణా-మ్పుత్రో అధిరాజ ఏషః । స్వాహాకృత్య బ్రహ్మణా తే జుహోమి మా దేవానా-మ్మిథుయా కర్భాగధేయమ్ ॥ 13 ॥
(భవత-మేకత్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 7)
ఆ దద ఋతస్య త్వా దేవహవిః పాశేనా-ఽఽరభే ధర్షా మానుషానద్భ్యస్త్వౌషధీభ్యః ప్రోక్షామ్యపా-మ్పేరురసి స్వాత్త-ఞ్చి-థ్సదేవగ్ం హవ్యమాపో దేవీ-స్స్వదతైనగ్ం స-న్తే ప్రాణో వాయునా గచ్ఛతాగ్ం సం-యఁజత్రైరఙ్గాని సం-యఁజ్ఞపతిరాశిషా ఘృతేనాక్తౌ పశు-న్త్రాయేథాగ్ం రేవతీ-ర్యజ్ఞపతి-మ్ప్రియధా-ఽఽ విశతోరో అన్తరిక్ష సజూ-ర్దేవేన [సజూ-ర్దేవేన, వాతేనా-ఽస్య] 14
వాతేనా-ఽస్య హవిషస్త్మనా యజ సమస్య తనువా భవ వర్షీయో వర్షీయసి యజ్ఞే యజ్ఞపతి-న్ధాః పృథివ్యా-స్సమ్పృచః పాహి నమస్త ఆతానా-ఽనర్వా ప్రేహి ఘృతస్య కుల్యామను సహ ప్రజయా సహ రాయస్పోషేణా ఽఽపో దేవీ-శ్శుద్ధాయువ-శ్శుద్ధా యూయ-న్దేవాగ్ం ఊఢ్వగ్ం శుద్ధా వయ-మ్పరివిష్టాః పరివేష్టారో వో భూయాస్మ ॥ 15 ॥
ఆ దద ఋతస్య త్వా దేవహవిః పాశేనా-ఽఽరభే ధర్షా మానుషానద్భ్యస్త్వౌషధీభ్యః ప్రోక్షామ్యపా-మ్పేరురసి స్వాత్త-ఞ్చి-థ్సదేవగ్ం హవ్యమాపో దేవీ-స్స్వదతైనగ్ం స-న్తే ప్రాణో వాయునా గచ్ఛతాగ్ం సం-యఁజత్రైరఙ్గాని సం-యఁజ్ఞపతిరాశిషా ఘృతేనాక్తౌ పశు-న్త్రాయేథాగ్ం రేవతీ-ర్యజ్ఞపతి-మ్ప్రియధా-ఽఽ విశతోరో అన్తరిక్ష సజూ-ర్దేవేన [సజూ-ర్దేవేన, వాతేనా-ఽస్య] 14
వాతేనా-ఽస్య హవిషస్త్మనా యజ సమస్య తనువా భవ వర్షీయో వర్షీయసి యజ్ఞే యజ్ఞపతి-న్ధాః పృథివ్యా-స్సమ్పృచః పాహి నమస్త ఆతానా-ఽనర్వా ప్రేహి ఘృతస్య కుల్యామను సహ ప్రజయా సహ రాయస్పోషేణా ఽఽపో దేవీ-శ్శుద్ధాయువ-శ్శుద్ధా యూయ-న్దేవాగ్ం ఊఢ్వగ్ం శుద్ధా వయ-మ్పరివిష్టాః పరివేష్టారో వో భూయాస్మ ॥ 15 ॥
(దేవన-చతుశ్చత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 8)
వాక్త ఆ ప్యాయతా-మ్ప్రాణస్త ఆ ప్యాయతా-ఞ్చక్షుస్త ఆ ప్యాయతాగ్ శ్రోత్ర-న్త ఆ ప్యాయతాం-యాఁ తే ప్రాణాఞ్ఛుగ్జగామ యా చక్షుర్యా శ్రోత్రం-యఁత్తే క్రూరం-యఁదాస్థిత-న్తత్త ఆ ప్యాయతా-న్తత్త ఏతేన శున్ధతా-న్నాభిస్త ఆ ప్యాయతా-మ్పాయుస్త ఆ ప్యాయతాగ్ం శుద్ధాశ్చరిత్రా-శ్శమద్భ్య- [మధ్భ్యః, శమోషధీభ్య-శ్శం] 16
శ్శమోషధీభ్య-శ్శ-మ్పృథివ్యై శమహోభ్యా-మోషధే త్రాయస్వైనగ్గ్ స్వధితే మైనగ్ం హిగ్ంసీ రక్షసా-మ్భాగో-ఽసీదమహగ్ం రక్షో-ఽధమ-న్తమో నయామి యో-ఽస్మా-న్ద్వేష్టి య-ఞ్చ వయ-న్ద్విష్మ ఇదమేనమధమ-న్తమో నయామీషే త్వా ఘృతేన ద్యావాపృథివీ ప్రోర్ణ్వాథా-మచ్ఛిన్నో రాయః సువీర ఉర్వన్తరిక్షమన్విహి వాయో వీహి స్తోకానాగ్ స్వాహోర్ధ్వనభస-మ్మారుత-ఙ్గచ్ఛతమ్ ॥ 17 ॥
వాక్త ఆ ప్యాయతా-మ్ప్రాణస్త ఆ ప్యాయతా-ఞ్చక్షుస్త ఆ ప్యాయతాగ్ శ్రోత్ర-న్త ఆ ప్యాయతాం-యాఁ తే ప్రాణాఞ్ఛుగ్జగామ యా చక్షుర్యా శ్రోత్రం-యఁత్తే క్రూరం-యఁదాస్థిత-న్తత్త ఆ ప్యాయతా-న్తత్త ఏతేన శున్ధతా-న్నాభిస్త ఆ ప్యాయతా-మ్పాయుస్త ఆ ప్యాయతాగ్ం శుద్ధాశ్చరిత్రా-శ్శమద్భ్య- [మధ్భ్యః, శమోషధీభ్య-శ్శం] 16
శ్శమోషధీభ్య-శ్శ-మ్పృథివ్యై శమహోభ్యా-మోషధే త్రాయస్వైనగ్గ్ స్వధితే మైనగ్ం హిగ్ంసీ రక్షసా-మ్భాగో-ఽసీదమహగ్ం రక్షో-ఽధమ-న్తమో నయామి యో-ఽస్మా-న్ద్వేష్టి య-ఞ్చ వయ-న్ద్విష్మ ఇదమేనమధమ-న్తమో నయామీషే త్వా ఘృతేన ద్యావాపృథివీ ప్రోర్ణ్వాథా-మచ్ఛిన్నో రాయః సువీర ఉర్వన్తరిక్షమన్విహి వాయో వీహి స్తోకానాగ్ స్వాహోర్ధ్వనభస-మ్మారుత-ఙ్గచ్ఛతమ్ ॥ 17 ॥
(అద్భ్యో-వీహి-పఞ్చ చ) (అ. 9)
స-న్తే మనసా మనః స-మ్ప్రాణేన ప్రాణో జుష్ట-న్దేవేభ్యో హవ్య-ఙ్ఘృతవ-థ్స్వాహైన్ద్రః ప్రాణో అఙ్గేఅఙ్గే ని దేద్ధ్యదైన్ద్రో ఽపానో అఙ్గేఅఙ్గే వి బోభువద్దేవ త్వష్టర్భూరి తే సగ్ంసమేతు విషురూపా య-థ్సలక్ష్మాణో భవథ దేవత్రా యన్తమవసే సఖాయో-ఽను త్వా మాతా పితరో మదన్తు శ్రీరస్యగ్నిస్త్వా శ్రీణాత్వాప-స్సమరిణన్ వాతస్య [ ] 18
త్వా ధ్రజ్యై పూష్ణో రగ్గ్హ్యా అపామోషధీనాగ్ం రోహిష్యై ఘృత-ఙ్ఘృతపావానః పిబత వసాం-వఁసాపావానః పిబతా-ఽన్తరిక్షస్య హవిరసి స్వాహా త్వా-ఽన్తరిక్షాయ దిశః ప్రదిశ ఆదిశో విదిశ ఉద్దిశ-స్స్వాహా దిగ్భ్యో నమో దిగ్భ్యః ॥ 19 ॥
స-న్తే మనసా మనః స-మ్ప్రాణేన ప్రాణో జుష్ట-న్దేవేభ్యో హవ్య-ఙ్ఘృతవ-థ్స్వాహైన్ద్రః ప్రాణో అఙ్గేఅఙ్గే ని దేద్ధ్యదైన్ద్రో ఽపానో అఙ్గేఅఙ్గే వి బోభువద్దేవ త్వష్టర్భూరి తే సగ్ంసమేతు విషురూపా య-థ్సలక్ష్మాణో భవథ దేవత్రా యన్తమవసే సఖాయో-ఽను త్వా మాతా పితరో మదన్తు శ్రీరస్యగ్నిస్త్వా శ్రీణాత్వాప-స్సమరిణన్ వాతస్య [ ] 18
త్వా ధ్రజ్యై పూష్ణో రగ్గ్హ్యా అపామోషధీనాగ్ం రోహిష్యై ఘృత-ఙ్ఘృతపావానః పిబత వసాం-వఁసాపావానః పిబతా-ఽన్తరిక్షస్య హవిరసి స్వాహా త్వా-ఽన్తరిక్షాయ దిశః ప్రదిశ ఆదిశో విదిశ ఉద్దిశ-స్స్వాహా దిగ్భ్యో నమో దిగ్భ్యః ॥ 19 ॥
(వాతస్యా-ష్టావిగ్ంశతిశ్చ) (అ. 10)
సముద్ర-ఙ్గచ్ఛ స్వాహా-ఽన్తరిక్ష-ఙ్గచ్ఛ స్వాహా దేవగ్ం సవితార-ఙ్గచ్ఛ స్వాహా-ఽహోరాత్రే గచ్ఛ స్వాహా మిత్రావరుణౌ గచ్ఛ స్వాహా సోమ-ఙ్గచ్ఛ స్వాహా యజ్ఞ-ఙ్గచ్ఛ స్వాహా ఛన్దాగ్ంసి గచ్ఛ స్వాహా ద్యావాపృథివీ గచ్ఛ స్వాహా నభో దివ్య-ఙ్గచ్ఛ స్వాహా-ఽగ్నిం-వైఁశ్వానర-ఙ్గచ్ఛ స్వాహా-ఽద్భ్యస్త్వౌషధీభ్యో మనో మే హార్ది యచ్ఛ తనూ-న్త్వచ-మ్పుత్ర-న్నప్తారమశీయ శుగసి తమభి శోచ యో-ఽస్మా-న్ద్వేష్టి య-ఞ్చ వయ-న్ద్విష్మో ధామ్నోధామ్నో రాజన్నితో వరుణ నో ముఞ్చ యదాపో అఘ్నియా వరుణేతి శపామహే తతో వరుణ నో ముఞ్చ ॥ 20
సముద్ర-ఙ్గచ్ఛ స్వాహా-ఽన్తరిక్ష-ఙ్గచ్ఛ స్వాహా దేవగ్ం సవితార-ఙ్గచ్ఛ స్వాహా-ఽహోరాత్రే గచ్ఛ స్వాహా మిత్రావరుణౌ గచ్ఛ స్వాహా సోమ-ఙ్గచ్ఛ స్వాహా యజ్ఞ-ఙ్గచ్ఛ స్వాహా ఛన్దాగ్ంసి గచ్ఛ స్వాహా ద్యావాపృథివీ గచ్ఛ స్వాహా నభో దివ్య-ఙ్గచ్ఛ స్వాహా-ఽగ్నిం-వైఁశ్వానర-ఙ్గచ్ఛ స్వాహా-ఽద్భ్యస్త్వౌషధీభ్యో మనో మే హార్ది యచ్ఛ తనూ-న్త్వచ-మ్పుత్ర-న్నప్తారమశీయ శుగసి తమభి శోచ యో-ఽస్మా-న్ద్వేష్టి య-ఞ్చ వయ-న్ద్విష్మో ధామ్నోధామ్నో రాజన్నితో వరుణ నో ముఞ్చ యదాపో అఘ్నియా వరుణేతి శపామహే తతో వరుణ నో ముఞ్చ ॥ 20
(అసి-షడ్విగ్ంశతిశ్చ ) (అ. 11)
హవిష్మతీరిమా ఆపో హవిష్మా-న్దేవో అద్ధ్వరో హవిష్మాగ్ం ఆ వివాసతి హవిష్మాగ్ం అస్తు సూర్యః ॥ అగ్నేర్వో ఽపన్నగృహస్య సదసి సాదయామి సుమ్నాయ సుమ్నినీ-స్సుమ్నే మా ధత్తేన్ద్రాగ్నియో-ర్భాగధేయీ-స్స్థ మిత్రావరుణయో-ర్భాగధేయీ-స్స్థ విశ్వేషా-న్దేవానా-మ్భాగధేయీ-స్స్థ యజ్ఞే జాగృత ॥ 21 ॥
హవిష్మతీరిమా ఆపో హవిష్మా-న్దేవో అద్ధ్వరో హవిష్మాగ్ం ఆ వివాసతి హవిష్మాగ్ం అస్తు సూర్యః ॥ అగ్నేర్వో ఽపన్నగృహస్య సదసి సాదయామి సుమ్నాయ సుమ్నినీ-స్సుమ్నే మా ధత్తేన్ద్రాగ్నియో-ర్భాగధేయీ-స్స్థ మిత్రావరుణయో-ర్భాగధేయీ-స్స్థ విశ్వేషా-న్దేవానా-మ్భాగధేయీ-స్స్థ యజ్ఞే జాగృత ॥ 21 ॥
(హవిష్మతీ-శ్చతుస్త్రిగ్ంశత్) (అ. 12)
హృదే త్వా మనసే త్వా దివే త్వా సూర్యాయ త్వోర్ధ్వమిమమద్ధ్వర-ఙ్కృధి దివి దేవేషు హోత్రా యచ్ఛ సోమ రాజన్నేహ్యవ రోహ మా భేర్మా సం-విఁక్థా మా త్వా హిగ్ంసిష-మ్ప్రజాస్త్వముపావరోహ ప్రజాస్త్వాముపావరోహన్తు శృణోత్వగ్ని-స్సమిధా హవ-మ్మే శృణ్వన్త్వాపో ధిషణాశ్చ దేవీః । శృణోత గ్రావాణో విదుషో ను [ ] 22
యజ్ఞగ్ం శృణోతు దేవ-స్సవితా హవ-మ్మే । దేవీరాపో అపా-న్నపాద్య ఊర్మిర్హవిష్య ఇన్ద్రియావా-న్మదిన్తమస్త-న్దేవేభ్యో దేవత్రా ధత్త శుక్రగ్ం శుక్రపేభ్యో యేషా-మ్భాగ-స్స్థ స్వాహా కార్షిరస్యపా-ఽపా-మ్మృద్ధ్రగ్ం సముద్రస్య వో-ఽక్షిత్యా ఉన్నయే । యమగ్నే పృథ్సు మర్త్యమావో వాజేషు య-ఞ్జునాః । స యన్తా శశ్వతీరిషః ॥ 23 ॥
హృదే త్వా మనసే త్వా దివే త్వా సూర్యాయ త్వోర్ధ్వమిమమద్ధ్వర-ఙ్కృధి దివి దేవేషు హోత్రా యచ్ఛ సోమ రాజన్నేహ్యవ రోహ మా భేర్మా సం-విఁక్థా మా త్వా హిగ్ంసిష-మ్ప్రజాస్త్వముపావరోహ ప్రజాస్త్వాముపావరోహన్తు శృణోత్వగ్ని-స్సమిధా హవ-మ్మే శృణ్వన్త్వాపో ధిషణాశ్చ దేవీః । శృణోత గ్రావాణో విదుషో ను [ ] 22
యజ్ఞగ్ం శృణోతు దేవ-స్సవితా హవ-మ్మే । దేవీరాపో అపా-న్నపాద్య ఊర్మిర్హవిష్య ఇన్ద్రియావా-న్మదిన్తమస్త-న్దేవేభ్యో దేవత్రా ధత్త శుక్రగ్ం శుక్రపేభ్యో యేషా-మ్భాగ-స్స్థ స్వాహా కార్షిరస్యపా-ఽపా-మ్మృద్ధ్రగ్ం సముద్రస్య వో-ఽక్షిత్యా ఉన్నయే । యమగ్నే పృథ్సు మర్త్యమావో వాజేషు య-ఞ్జునాః । స యన్తా శశ్వతీరిషః ॥ 23 ॥
( ను-సప్తచత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 13)
త్వమగ్నే రుద్రో అసురో మహో దివస్త్వగ్ం శర్ధో మారుత-మ్పృక్ష ఈశిషే । త్వం-వాఁతైరరుణైర్యాసి శఙ్గయస్త్వ-మ్పూషా విధతః పాసి నుత్మనా ॥ ఆ వో రాజానమద్ధ్వరస్య రుద్రగ్ం హోతారగ్ం సత్యయజగ్ం రోదస్యోః । అగ్ని-మ్పురా తనయిత్నో రచిత్తాద్ధిరణ్యరూపమవసే కృణుద్ధ్వమ్ ॥ అగ్నిర్హోతా ని షసాదా యజీయానుపస్థే మాతు-స్సురభావు లోకే । యువా కవిః పురునిష్ఠ [పురునిష్ఠః, ఋతావా ధర్తా] 24
ఋతావా ధర్తా కృష్టీనాముత మద్ధ్య ఇద్ధః ॥సాద్ధ్వీమక-ర్దేవవీతి-న్నో అద్య యజ్ఞస్య జిహ్వామవిదామ గుహ్యామ్ । స ఆయురా-ఽగా-థ్సురభిర్వసానో భద్రామక-ర్దేవహూతి-న్నో అద్య ॥ అక్రన్దదగ్ని-స్స్తనయన్నివ ద్యౌః, క్షామా రేరిహద్వీరుధః సమఞ్జన్న్ । సద్యో జజ్ఞానో వి హీమిద్ధో అఖ్యదా రోదసీ భానునా భాత్యన్తః ॥ త్వే వసూని పుర్వణీక [పుర్వణీక, హోతర్దోషా] 25
హోతర్దోషా వస్తోరేరిరే యజ్ఞియాసః । క్షామేవ విశ్వా భువనాని యస్మిన్-థ్సగ్ం సౌభగాని దధిరే పావకే ॥ తుభ్య-న్తా అఙ్గిరస్తమ విశ్వా-స్సుక్షితయః పృథక్ । అగ్నే కామాయ యేమిరే ॥ అశ్యామ త-ఙ్కామమగ్నే తవోత్యశ్యామ రయిగ్ం రయివ-స్సువీరమ్ । అశ్యామ వాజమభి వాజయన్తో ఽశ్యామ ద్యుమ్నమజరాజర-న్తే ॥శ్రేష్ఠం-యఁవిష్ఠ భారతాగ్నే ద్యుమన్తమా భర ॥ 26 ॥
వసో పురుస్పృహగ్ం రయిమ్ ॥ స శ్వితానస్తన్యతూ రోచనస్థా అజరేభి-ర్నానదద్భిర్యవిష్ఠః । యః పావకః పురుతమః పురూణి పృథూన్యగ్నిరనుయాతి భర్వన్న్ ॥ ఆయుష్టే విశ్వతో దధదయమగ్ని-ర్వరేణ్యః । పునస్తే ప్రాణ ఆ-ఽయతి పరా యక్ష్మగ్ం సువామి తే ॥ ఆయుర్దా అగ్నే హవిషో జుషాణో ఘృతప్రతీకో ఘృతయోనిరేధి । ఘృత-మ్పీత్వా మధు చారు గవ్య-మ్పితేవ పుత్రమభి [పుత్రమభి, రక్షతాదిమమ్] 27
రక్షతాదిమమ్ । తస్మై తే ప్రతిహర్యతే జాతవేదో విచర్షణే । అగ్నే జనామి సుష్టుతిమ్ ॥ దివస్పరి ప్రథమ-ఞ్జజ్ఞే అగ్నిరస్మ-ద్ద్వితీయ-మ్పరి జాతవేదాః । తృతీయమఫ్సు నృమణా అజస్రమిన్ధాన ఏన-ఞ్జరతే స్వాధీః ॥ శుచిః పావక వన్ద్యో-ఽగ్నే బృహద్వి రోచసే । త్వ-ఙ్ఘృతేభిరాహుతః ॥ దృశానో రుక్మ ఉర్వ్యా వ్యద్యౌ-ద్దుర్మర్షమాయుః శ్రియే రుచానః । అగ్నిరమృతో అభవద్వయోభి- [అభవద్వయోభిః, యదేనం] 28
-ర్యదేన-న్ద్యౌరజనయ-థ్సురేతాః ॥ ఆ యదిషే నృపతి-న్తేజ ఆనట్ఛుచి రేతో నిషిక్త-న్ద్యౌరభీకే । అగ్ని-శ్శర్ధమనవద్యం-యుఁవానగ్గ్ స్వాధియ-ఞ్జనయ-థ్సూదయచ్చ ॥ స తేజీయసా మనసా త్వోత ఉత శిక్ష స్వపత్యస్య శిక్షోః । అగ్నే రాయో నృతమస్య ప్రభూతౌ భూయామ తే సుష్టుతయశ్చ వస్వః ॥ అగ్నే సహన్తమా భర ద్యుమ్నస్య ప్రాసహా రయిమ్ । విశ్వా య- [విశ్వా యః, చర్షణీరభ్యాసా వాజేషు] 29
శ్చర్షణీరభ్యాసా వాజేషు సాసహత్ ॥ తమగ్నే పృతనాసహగ్ం రయిగ్ం సహస్వ ఆ భర । త్వగ్ం హి సత్యో అద్భుతో దాతా వాజస్య గోమతః ॥ ఉక్షాన్నాయ వశాన్నాయ సోమపృష్ఠాయ వేధసే । స్తోమై-ర్విధేమా-ఽగ్నయే ॥ వద్మా హి సూనో అస్యద్మసద్వా చక్రే అగ్ని-ర్జనుషా ఽజ్మా-ఽన్నమ్ । స త్వ-న్న ఊర్జసన ఊర్జ-న్ధా రాజేవ జేరవృకే క్షేష్యన్తః ॥ అగ్న ఆయూగ్ంషి [అగ్న ఆయూగ్ంషి, పవస ఆ] 30
పవస ఆ సువోర్జమిష-ఞ్చ నః । ఆరే బాధస్వ దుచ్ఛునామ్ ॥ అగ్నే పవస్వ స్వపా అస్మే వర్చః సువీర్యమ్ । దధత్పోషగ్ం రయి-మ్మయి ॥ అగ్నే పావక రోచిషా మన్ద్రయా దేవ జిహ్వయా । ఆ దేవాన్. వక్షి యక్షి చ ॥ స నః పావక దీదివో-ఽగ్నే దేవాగ్ం ఇహా వహ । ఉప యజ్ఞగ్ం హవిశ్చ నః ॥ అగ్ని-శ్శుచివ్రతతమ-శ్శుచి-ర్విప్ర-శ్శుచిః కవిః । శుచీ రోచత ఆహుతః ॥ ఉదగ్నే శుచయస్తవ శుక్రా భ్రాజన్త ఈరతే । తవ జ్యోతీగ్ష్యర్చయః ॥ 31 ॥
(పురునిష్ఠః-పుర్వణీక-భరా-ఽభి-వయోభి-ర్య-ఆయూగ్ంషి -విప్ర-శ్శుచి-శ్చతుర్దశ చ) (అ. 14)
(దేవస్య - రక్షోహణో - విభూ-స్త్వగ్ం సోమా - ఽత్యన్యానగాం - పృథివ్యా - ఇషే త్వా - ఽఽదదే - వాక్త-సన్తే - సముద్రగ్ం - హవిష్మతీర్-హృదే - త్వమగ్నే రుద్ర - శ్చతుర్దశ)
(దేవస్య - గమధ్యే - హవిష్మతీః - పవస - ఏకత్రిగ్ంశత్)
(దేవస్యా, ర్చయః)
॥ హరిః ఓమ్ ॥
॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-మ్ప్రథమకాణ్డే తృతీయః ప్రశ్న-స్సమాప్తః ॥
త్వమగ్నే రుద్రో అసురో మహో దివస్త్వగ్ం శర్ధో మారుత-మ్పృక్ష ఈశిషే । త్వం-వాఁతైరరుణైర్యాసి శఙ్గయస్త్వ-మ్పూషా విధతః పాసి నుత్మనా ॥ ఆ వో రాజానమద్ధ్వరస్య రుద్రగ్ం హోతారగ్ం సత్యయజగ్ం రోదస్యోః । అగ్ని-మ్పురా తనయిత్నో రచిత్తాద్ధిరణ్యరూపమవసే కృణుద్ధ్వమ్ ॥ అగ్నిర్హోతా ని షసాదా యజీయానుపస్థే మాతు-స్సురభావు లోకే । యువా కవిః పురునిష్ఠ [పురునిష్ఠః, ఋతావా ధర్తా] 24
ఋతావా ధర్తా కృష్టీనాముత మద్ధ్య ఇద్ధః ॥సాద్ధ్వీమక-ర్దేవవీతి-న్నో అద్య యజ్ఞస్య జిహ్వామవిదామ గుహ్యామ్ । స ఆయురా-ఽగా-థ్సురభిర్వసానో భద్రామక-ర్దేవహూతి-న్నో అద్య ॥ అక్రన్దదగ్ని-స్స్తనయన్నివ ద్యౌః, క్షామా రేరిహద్వీరుధః సమఞ్జన్న్ । సద్యో జజ్ఞానో వి హీమిద్ధో అఖ్యదా రోదసీ భానునా భాత్యన్తః ॥ త్వే వసూని పుర్వణీక [పుర్వణీక, హోతర్దోషా] 25
హోతర్దోషా వస్తోరేరిరే యజ్ఞియాసః । క్షామేవ విశ్వా భువనాని యస్మిన్-థ్సగ్ం సౌభగాని దధిరే పావకే ॥ తుభ్య-న్తా అఙ్గిరస్తమ విశ్వా-స్సుక్షితయః పృథక్ । అగ్నే కామాయ యేమిరే ॥ అశ్యామ త-ఙ్కామమగ్నే తవోత్యశ్యామ రయిగ్ం రయివ-స్సువీరమ్ । అశ్యామ వాజమభి వాజయన్తో ఽశ్యామ ద్యుమ్నమజరాజర-న్తే ॥శ్రేష్ఠం-యఁవిష్ఠ భారతాగ్నే ద్యుమన్తమా భర ॥ 26 ॥
వసో పురుస్పృహగ్ం రయిమ్ ॥ స శ్వితానస్తన్యతూ రోచనస్థా అజరేభి-ర్నానదద్భిర్యవిష్ఠః । యః పావకః పురుతమః పురూణి పృథూన్యగ్నిరనుయాతి భర్వన్న్ ॥ ఆయుష్టే విశ్వతో దధదయమగ్ని-ర్వరేణ్యః । పునస్తే ప్రాణ ఆ-ఽయతి పరా యక్ష్మగ్ం సువామి తే ॥ ఆయుర్దా అగ్నే హవిషో జుషాణో ఘృతప్రతీకో ఘృతయోనిరేధి । ఘృత-మ్పీత్వా మధు చారు గవ్య-మ్పితేవ పుత్రమభి [పుత్రమభి, రక్షతాదిమమ్] 27
రక్షతాదిమమ్ । తస్మై తే ప్రతిహర్యతే జాతవేదో విచర్షణే । అగ్నే జనామి సుష్టుతిమ్ ॥ దివస్పరి ప్రథమ-ఞ్జజ్ఞే అగ్నిరస్మ-ద్ద్వితీయ-మ్పరి జాతవేదాః । తృతీయమఫ్సు నృమణా అజస్రమిన్ధాన ఏన-ఞ్జరతే స్వాధీః ॥ శుచిః పావక వన్ద్యో-ఽగ్నే బృహద్వి రోచసే । త్వ-ఙ్ఘృతేభిరాహుతః ॥ దృశానో రుక్మ ఉర్వ్యా వ్యద్యౌ-ద్దుర్మర్షమాయుః శ్రియే రుచానః । అగ్నిరమృతో అభవద్వయోభి- [అభవద్వయోభిః, యదేనం] 28
-ర్యదేన-న్ద్యౌరజనయ-థ్సురేతాః ॥ ఆ యదిషే నృపతి-న్తేజ ఆనట్ఛుచి రేతో నిషిక్త-న్ద్యౌరభీకే । అగ్ని-శ్శర్ధమనవద్యం-యుఁవానగ్గ్ స్వాధియ-ఞ్జనయ-థ్సూదయచ్చ ॥ స తేజీయసా మనసా త్వోత ఉత శిక్ష స్వపత్యస్య శిక్షోః । అగ్నే రాయో నృతమస్య ప్రభూతౌ భూయామ తే సుష్టుతయశ్చ వస్వః ॥ అగ్నే సహన్తమా భర ద్యుమ్నస్య ప్రాసహా రయిమ్ । విశ్వా య- [విశ్వా యః, చర్షణీరభ్యాసా వాజేషు] 29
శ్చర్షణీరభ్యాసా వాజేషు సాసహత్ ॥ తమగ్నే పృతనాసహగ్ం రయిగ్ం సహస్వ ఆ భర । త్వగ్ం హి సత్యో అద్భుతో దాతా వాజస్య గోమతః ॥ ఉక్షాన్నాయ వశాన్నాయ సోమపృష్ఠాయ వేధసే । స్తోమై-ర్విధేమా-ఽగ్నయే ॥ వద్మా హి సూనో అస్యద్మసద్వా చక్రే అగ్ని-ర్జనుషా ఽజ్మా-ఽన్నమ్ । స త్వ-న్న ఊర్జసన ఊర్జ-న్ధా రాజేవ జేరవృకే క్షేష్యన్తః ॥ అగ్న ఆయూగ్ంషి [అగ్న ఆయూగ్ంషి, పవస ఆ] 30
పవస ఆ సువోర్జమిష-ఞ్చ నః । ఆరే బాధస్వ దుచ్ఛునామ్ ॥ అగ్నే పవస్వ స్వపా అస్మే వర్చః సువీర్యమ్ । దధత్పోషగ్ం రయి-మ్మయి ॥ అగ్నే పావక రోచిషా మన్ద్రయా దేవ జిహ్వయా । ఆ దేవాన్. వక్షి యక్షి చ ॥ స నః పావక దీదివో-ఽగ్నే దేవాగ్ం ఇహా వహ । ఉప యజ్ఞగ్ం హవిశ్చ నః ॥ అగ్ని-శ్శుచివ్రతతమ-శ్శుచి-ర్విప్ర-శ్శుచిః కవిః । శుచీ రోచత ఆహుతః ॥ ఉదగ్నే శుచయస్తవ శుక్రా భ్రాజన్త ఈరతే । తవ జ్యోతీగ్ష్యర్చయః ॥ 31 ॥
(పురునిష్ఠః-పుర్వణీక-భరా-ఽభి-వయోభి-ర్య-ఆయూగ్ంషి -విప్ర-శ్శుచి-శ్చతుర్దశ చ) (అ. 14)
(దేవస్య - రక్షోహణో - విభూ-స్త్వగ్ం సోమా - ఽత్యన్యానగాం - పృథివ్యా - ఇషే త్వా - ఽఽదదే - వాక్త-సన్తే - సముద్రగ్ం - హవిష్మతీర్-హృదే - త్వమగ్నే రుద్ర - శ్చతుర్దశ)
(దేవస్య - గమధ్యే - హవిష్మతీః - పవస - ఏకత్రిగ్ంశత్)
(దేవస్యా, ర్చయః)
॥ హరిః ఓమ్ ॥
॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-మ్ప్రథమకాణ్డే తృతీయః ప్రశ్న-స్సమాప్తః ॥