ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತಾಯಾ-ನ್ತೃತೀಯಕಾಣ್ಡೇ ಪ್ರಥಮಃ ಪ್ರಶ್ನಃ - ನ್ಯೂನಕರ್ಮಾಭಿಧಾನಂ
ಓ-ನ್ನಮಃ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಯೇ ನಮಃ,
ಓ-ನ್ನಮಃ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಯೇ ನಮಃ,
ಶ್ರೀ ಗುರುಭ್ಯೋ ನಮಃ । ಹರಿಃ ಓಮ್ ॥
ಪ್ರಜಾಪತಿರಕಾಮಯತ ಪ್ರಜಾ-ಸ್ಸೃಜೇಯೇತಿ ಸ ತಪೋ-ಽತಪ್ಯತ ಸ ಸರ್ಪಾನಸೃಜತ ಸೋ-ಽಕಾಮಯತ ಪ್ರಜಾ-ಸ್ಸೃಜೇಯೇತಿ ಸದ್ವಿತೀಯಮತಪ್ಯತ ಸ ವಯಾಗ್ಸ್ಯ ಸೃಜತ ಸೋ-ಽಕಾಮಯತ ಪ್ರಜಾ-ಸ್ಸೃಜೇಯೇತಿ ಸ ತೃತೀಯಮತಪ್ಯತ ಸ ಏತ-ನ್ದೀಕ್ಷಿತವಾದ-ಮಪಶ್ಯ-ತ್ತಮವದ-ತ್ತತೋ ವೈ ಸ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ ಯ-ತ್ತಪಸ್ತಪ್ತ್ವಾ ದೀಕ್ಷಿತವಾದಂ-ವಁದತಿ ಪ್ರಜಾ ಏವ ತದ್ಯಜಮಾನ- [ತದ್ಯಜಮಾನಃ, ಸೃಜತೇ ಯದ್ವೈ] 1
-ಸ್ಸೃಜತೇ ಯದ್ವೈ ದೀಕ್ಷಿತೋ-ಽಮೇದ್ಧ್ಯ-ಮ್ಪಶ್ಯತ್ಯಪಾಸ್ಮಾದ್ದೀಕ್ಷಾಕ್ರಾಮತಿ ನೀಲಮಸ್ಯ ಹರೋ ವ್ಯೇತ್ಯಬದ್ಧ-ಮ್ಮನೋ ದರಿದ್ರ-ಞ್ಚಕ್ಷು-ಸ್ಸೂರ್ಯೋ ಜ್ಯೋತಿಷಾಗ್ಶ್ರೇಷ್ಠೋ ದೀಕ್ಷೇ ಮಾ ಮಾಹಾಸೀರಿತ್ಯಾಹ ನಾಸ್ಮಾದ್ದೀಕ್ಷಾ-ಽಪಕ್ರಾಮತಿ ನಾಸ್ಯ ನೀಲ-ನ್ನ ಹರೋ ವ್ಯೇತಿ ಯದ್ವೈ ದೀಕ್ಷಿತಮಭಿವರ್ಷತಿದಿವ್ಯಾ ಆಪೋ-ಽಶಾನ್ತಾ ಓಜೋ ಬಲ-ನ್ದೀಕ್ಷಾ- [ಬಲ-ನ್ದೀಕ್ಷಾಮ್, ತಪೋ-ಽಸ್ಯ-] 2
-ನ್ತಪೋ-ಽಸ್ಯ-ನಿರ್ಘ್ನನ್ತ್ಯುನ್ದತೀ-ರ್ಬಲ-ನ್ಧತ್ತೌಜೋ ಧತ್ತ ಬಲ-ನ್ಧತ್ತ ಮಾ ಮೇ ದೀಕ್ಷಾ-ಮ್ಮಾ ತಪೋನಿರ್ವಧಿಷ್ಟೇತ್ಯಾಹೈ ತದೇವ ಸರ್ವಮಾತ್ಮ-ನ್ಧತ್ತೇ ನಾಸ್ಯೌಜೋ ಬಲ-ನ್ನ ದೀಕ್ಷಾ-ನ್ನ ತಪೋನಿರ್ಘ್ನನ್ತ್ಯಗ್ನಿರ್ವೈ ದೀಕ್ಷಿತಸ್ಯ ದೇವತಾ ಸೋ-ಽಸ್ಮಾದೇತರ್ಹಿತಿರ ಇವ ಯರ್ಹಿ ಯಾತಿ ತಮೀಶ್ವರಗ್ಂ ರಕ್ಷಾಗ್ಂಸಿ ಹನ್ತೋ- [ಹನ್ತೋಃ, ಭದ್ರಾದಭಿ-] 3
-ರ್ಭದ್ರಾದಭಿ-ಶ್ರೇಯಃ ಪ್ರೇಹಿಬೃಹಸ್ಪತಿಃ ಪುರ ಏತಾ ತೇ ಅಸ್ತ್ವಿತ್ಯಾಹಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ದೇವಾನಾ-ಮ್ಬೃಹಸ್ಪತಿಸ್ತಮೇವಾನ್ವಾ ರಭತೇ ಸ ಏನಗ್ಂ ಸ-ಮ್ಪಾರಯತ್ಯೇ ದಮಗನ್ಮ ದೇವಯಜನ-ಮ್ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಇತ್ಯಾಹ ದೇವಯಜನಗ್ಗ್ ಹ್ಯೇಷ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಆಗಚ್ಛತಿ ಯೋ ಯಜತೇ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ಯದಜುಷನ್ತ ಪೂರ್ವ ಇತ್ಯಾಹ ವಿಶ್ವೇ ಹ್ಯೇತದ್ದೇವಾ ಜೋಷಯನ್ತೇ ಯದ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಋಖ್ಸಾಮಾಭ್ಯಾಂ-ಯಁಜುಷಾ ಸನ್ತರನ್ತ ಇತ್ಯಾಹರ್ಖ್ಸಾಮಾಭ್ಯಾಗ್ ಹ್ಯೇಷ ಯಜುಷಾ ಸನ್ತರತಿ ಯೋ ಯಜತೇ ರಾಯಸ್ಪೋಷೇಣ ಸಮಿಷಾ-ಮದೇಮೇತ್ಯಾ-ಹಾ-ಽಶಿಷಮೇವೈ ತಾಮಾ ಶಾಸ್ತೇ ॥ 4 ॥
ಪ್ರಜಾಪತಿರಕಾಮಯತ ಪ್ರಜಾ-ಸ್ಸೃಜೇಯೇತಿ ಸ ತಪೋ-ಽತಪ್ಯತ ಸ ಸರ್ಪಾನಸೃಜತ ಸೋ-ಽಕಾಮಯತ ಪ್ರಜಾ-ಸ್ಸೃಜೇಯೇತಿ ಸದ್ವಿತೀಯಮತಪ್ಯತ ಸ ವಯಾಗ್ಸ್ಯ ಸೃಜತ ಸೋ-ಽಕಾಮಯತ ಪ್ರಜಾ-ಸ್ಸೃಜೇಯೇತಿ ಸ ತೃತೀಯಮತಪ್ಯತ ಸ ಏತ-ನ್ದೀಕ್ಷಿತವಾದ-ಮಪಶ್ಯ-ತ್ತಮವದ-ತ್ತತೋ ವೈ ಸ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ ಯ-ತ್ತಪಸ್ತಪ್ತ್ವಾ ದೀಕ್ಷಿತವಾದಂ-ವಁದತಿ ಪ್ರಜಾ ಏವ ತದ್ಯಜಮಾನ- [ತದ್ಯಜಮಾನಃ, ಸೃಜತೇ ಯದ್ವೈ] 1
-ಸ್ಸೃಜತೇ ಯದ್ವೈ ದೀಕ್ಷಿತೋ-ಽಮೇದ್ಧ್ಯ-ಮ್ಪಶ್ಯತ್ಯಪಾಸ್ಮಾದ್ದೀಕ್ಷಾಕ್ರಾಮತಿ ನೀಲಮಸ್ಯ ಹರೋ ವ್ಯೇತ್ಯಬದ್ಧ-ಮ್ಮನೋ ದರಿದ್ರ-ಞ್ಚಕ್ಷು-ಸ್ಸೂರ್ಯೋ ಜ್ಯೋತಿಷಾಗ್ಶ್ರೇಷ್ಠೋ ದೀಕ್ಷೇ ಮಾ ಮಾಹಾಸೀರಿತ್ಯಾಹ ನಾಸ್ಮಾದ್ದೀಕ್ಷಾ-ಽಪಕ್ರಾಮತಿ ನಾಸ್ಯ ನೀಲ-ನ್ನ ಹರೋ ವ್ಯೇತಿ ಯದ್ವೈ ದೀಕ್ಷಿತಮಭಿವರ್ಷತಿದಿವ್ಯಾ ಆಪೋ-ಽಶಾನ್ತಾ ಓಜೋ ಬಲ-ನ್ದೀಕ್ಷಾ- [ಬಲ-ನ್ದೀಕ್ಷಾಮ್, ತಪೋ-ಽಸ್ಯ-] 2
-ನ್ತಪೋ-ಽಸ್ಯ-ನಿರ್ಘ್ನನ್ತ್ಯುನ್ದತೀ-ರ್ಬಲ-ನ್ಧತ್ತೌಜೋ ಧತ್ತ ಬಲ-ನ್ಧತ್ತ ಮಾ ಮೇ ದೀಕ್ಷಾ-ಮ್ಮಾ ತಪೋನಿರ್ವಧಿಷ್ಟೇತ್ಯಾಹೈ ತದೇವ ಸರ್ವಮಾತ್ಮ-ನ್ಧತ್ತೇ ನಾಸ್ಯೌಜೋ ಬಲ-ನ್ನ ದೀಕ್ಷಾ-ನ್ನ ತಪೋನಿರ್ಘ್ನನ್ತ್ಯಗ್ನಿರ್ವೈ ದೀಕ್ಷಿತಸ್ಯ ದೇವತಾ ಸೋ-ಽಸ್ಮಾದೇತರ್ಹಿತಿರ ಇವ ಯರ್ಹಿ ಯಾತಿ ತಮೀಶ್ವರಗ್ಂ ರಕ್ಷಾಗ್ಂಸಿ ಹನ್ತೋ- [ಹನ್ತೋಃ, ಭದ್ರಾದಭಿ-] 3
-ರ್ಭದ್ರಾದಭಿ-ಶ್ರೇಯಃ ಪ್ರೇಹಿಬೃಹಸ್ಪತಿಃ ಪುರ ಏತಾ ತೇ ಅಸ್ತ್ವಿತ್ಯಾಹಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ದೇವಾನಾ-ಮ್ಬೃಹಸ್ಪತಿಸ್ತಮೇವಾನ್ವಾ ರಭತೇ ಸ ಏನಗ್ಂ ಸ-ಮ್ಪಾರಯತ್ಯೇ ದಮಗನ್ಮ ದೇವಯಜನ-ಮ್ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಇತ್ಯಾಹ ದೇವಯಜನಗ್ಗ್ ಹ್ಯೇಷ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಆಗಚ್ಛತಿ ಯೋ ಯಜತೇ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ಯದಜುಷನ್ತ ಪೂರ್ವ ಇತ್ಯಾಹ ವಿಶ್ವೇ ಹ್ಯೇತದ್ದೇವಾ ಜೋಷಯನ್ತೇ ಯದ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಋಖ್ಸಾಮಾಭ್ಯಾಂ-ಯಁಜುಷಾ ಸನ್ತರನ್ತ ಇತ್ಯಾಹರ್ಖ್ಸಾಮಾಭ್ಯಾಗ್ ಹ್ಯೇಷ ಯಜುಷಾ ಸನ್ತರತಿ ಯೋ ಯಜತೇ ರಾಯಸ್ಪೋಷೇಣ ಸಮಿಷಾ-ಮದೇಮೇತ್ಯಾ-ಹಾ-ಽಶಿಷಮೇವೈ ತಾಮಾ ಶಾಸ್ತೇ ॥ 4 ॥
(ಯಜಮಾನೋ - ದೀಕ್ಷಾಗ್ಂ - ಹನ್ತೋ - ರ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ -ಶ್ಚತುರ್ವಿಗ್ಂಶತಿಶ್ಚ) (ಅ. 1)
ಏಷ ತೇ ಗಾಯತ್ರೋ ಭಾಗ ಇತಿ ಮೇ ಸೋಮಾಯ ಬ್ರೂತಾದೇಷ ತೇ ತ್ರೈಷ್ಟುಭೋ ಜಾಗತೋ ಭಾಗ ಇತಿ ಮೇ ಸೋಮಾಯ ಬ್ರೂತಾಚ್ಛನ್ದೋಮಾನಾಗ್ಂ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ-ಙ್ಗಚ್ಛೇತಿ ಮೇ ಸೋಮಾಯ ಬ್ರೂತಾ-ದ್ಯೋ ವೈ ಸೋಮಗ್ಂ ರಾಜಾನಗ್ಂ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಂ-ಲೋಁಕ-ಙ್ಗಮಯಿತ್ವಾ ಕ್ರೀಣಾತಿ ಗಚ್ಛತಿ ಸ್ವಾನಾಗ್ಂ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ-ಞ್ಛನ್ದಾಗ್ಂಸಿ ಖಲು ವೈ ಸೋಮಸ್ಯ ರಾಜ್ಞ-ಸ್ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೋ ಲೋಕಃ ಪುರಸ್ತಾ-ಥ್ಸೋಮಸ್ಯ ಕ್ರಯಾದೇವಮಭಿ ಮನ್ತ್ರಯೇತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಮೇವೈ- [ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಮೇವ, ಏನಂ-ಲೋಁಕ-ಙ್ಗಮಯಿತ್ವಾ] 5
ನಂ-ಲೋಁಕ-ಙ್ಗಮಯಿತ್ವಾ ಕ್ರೀಣಾತಿ ಗಚ್ಛತಿ ಸ್ವಾನಾಗ್ಂ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಂ-ಯೋಁ ವೈ ತಾನೂನಪ್ತ್ರಸ್ಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಂ-ವೇಁದ ಪ್ರತ್ಯೇವ ತಿಷ್ಠತಿ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ವದನ್ತಿ ನ ಪ್ರಾಶ್ಞನ್ತಿ ನ ಜುಹ್ವತ್ಯಥ ಕ್ವ ತಾನೂನಪ್ತ್ರ-ಮ್ಪ್ರತಿ ತಿಷ್ಠತೀತಿ ಪ್ರಜಾಪತೌ ಮನಸೀತಿ ಬ್ರೂಯಾ-ತ್ತ್ರಿರವ ಜಿಘ್ರೇ-ತ್ಪ್ರಜಾಪತೌ ತ್ವಾ ಮನಸಿ ಜುಹೋಮೀತ್ಯೇಷಾ ವೈ ತಾನೂನಪ್ತ್ರಸ್ಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ಪ್ರತ್ಯೇವ ತಿಷ್ಠತಿ ಯೋ [ಪ್ರತ್ಯೇವ ತಿಷ್ಠತಿ ಯಃ, ವಾ ಅದ್ಧ್ವರ್ಯೋಃ] 6
ವಾ ಅದ್ಧ್ವರ್ಯೋಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಂ-ವೇಁದ ಪ್ರತ್ಯೇವ ತಿಷ್ಠತಿ ಯತೋ ಮನ್ಯೇತಾನಭಿಕ್ರಮ್ಯ ಹೋಷ್ಯಾಮೀತಿ ತ-ತ್ತಿಷ್ಠನ್ನಾ ಶ್ರಾವಯೇದೇಷಾ ವಾ ಅದ್ಧ್ವರ್ಯೋಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ಪ್ರತ್ಯೇವ ತಿಷ್ಠತಿ ಯದಭಿಕ್ರಮ್ಯ ಜುಹುಯಾ-ತ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯಾ ಇಯಾ-ತ್ತಸ್ಮಾ-ಥ್ಸಮಾನತ್ರ ತಿಷ್ಠತಾ ಹೋತವ್ಯ-ಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ ಯೋ ವಾ ಅದ್ಧ್ವರ್ಯೋ-ಸ್ಸ್ವಂ-ವೇಁದ ಸ್ವವಾನೇವ ಭವತಿ ಸ್ರುಗ್ವಾ ಅಸ್ಯ ಸ್ವಂ-ವಾಁಯವ್ಯಮಸ್ಯ [ವಾಯವ್ಯಮಸ್ಯ, ಸ್ವ-ಞ್ಚಮಸೋ-ಽಸ್ಯ] 7
ಸ್ವ-ಞ್ಚಮಸೋ-ಽಸ್ಯ ಸ್ವಂ-ಯಁದ್ವಾಯವ್ಯಂ-ವಾಁ ಚಮಸಂ-ವಾಁ-ಽನನ್ವಾರಭ್ಯಾ-ಽಽಶ್ರಾವಯೇ-ಥ್ಸ್ವಾದಿಯಾ-ತ್ತಸ್ಮಾ ದನ್ವಾರಭ್ಯಾ ಽಽಶ್ರಾವ್ಯಗ್ಗ್ ಸ್ವಾದೇವ ನೈತಿ ಯೋ ವೈ ಸೋಮಮ- ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪ್ಯ ಸ್ತೋತ್ರ-ಮುಪಾಕರೋತ್ಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ-ಸ್ಸೋಮೋ ಭವತ್ಯಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ-ಸ್ಸ್ತೋಮೋ- ಽಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾ-ನ್ಯುಕ್ಥಾನ್ಯಪ್ರತಿಷ್ಠಿತೋ ಯಜಮಾನೋ ಽಪ್ರತಿಷ್ಠಿತೋ ಽಧ್ವರ್ಯುರ್ವಾ ಯವ್ಯಂ-ವೈಁ ಸೋಮಸ್ಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ಚಮಸೋ-ಽಸ್ಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ಸೋಮ-ಸ್ಸ್ತೋಮಸ್ಯ ಸ್ತೋಮ ಉಕ್ಥಾನಾ-ಙ್ಗ್ರಹಂ-ವಾಁ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಚಮಸಂ-ವೋಁನ್ನೀಯ ಸ್ತೋತ್ರಮುಪಾ ಕುರ್ಯಾ-ತ್ಪ್ರತ್ಯೇವ ಸೋಮಗ್ಗ್ ಸ್ಥಾಪಯತಿ ಪ್ರತಿಸ್ತೋಮ-ಮ್ಪ್ರತ್ಯುಕ್ಥಾನಿ ಪ್ರತಿ ಯಜಮಾನಸ್ತಿಷ್ಠತಿ ಪ್ರತ್ಯದ್ಧ್ವರ್ಯುಃ ॥ 8 ॥
ಏಷ ತೇ ಗಾಯತ್ರೋ ಭಾಗ ಇತಿ ಮೇ ಸೋಮಾಯ ಬ್ರೂತಾದೇಷ ತೇ ತ್ರೈಷ್ಟುಭೋ ಜಾಗತೋ ಭಾಗ ಇತಿ ಮೇ ಸೋಮಾಯ ಬ್ರೂತಾಚ್ಛನ್ದೋಮಾನಾಗ್ಂ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ-ಙ್ಗಚ್ಛೇತಿ ಮೇ ಸೋಮಾಯ ಬ್ರೂತಾ-ದ್ಯೋ ವೈ ಸೋಮಗ್ಂ ರಾಜಾನಗ್ಂ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಂ-ಲೋಁಕ-ಙ್ಗಮಯಿತ್ವಾ ಕ್ರೀಣಾತಿ ಗಚ್ಛತಿ ಸ್ವಾನಾಗ್ಂ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ-ಞ್ಛನ್ದಾಗ್ಂಸಿ ಖಲು ವೈ ಸೋಮಸ್ಯ ರಾಜ್ಞ-ಸ್ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೋ ಲೋಕಃ ಪುರಸ್ತಾ-ಥ್ಸೋಮಸ್ಯ ಕ್ರಯಾದೇವಮಭಿ ಮನ್ತ್ರಯೇತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಮೇವೈ- [ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಮೇವ, ಏನಂ-ಲೋಁಕ-ಙ್ಗಮಯಿತ್ವಾ] 5
ನಂ-ಲೋಁಕ-ಙ್ಗಮಯಿತ್ವಾ ಕ್ರೀಣಾತಿ ಗಚ್ಛತಿ ಸ್ವಾನಾಗ್ಂ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಂ-ಯೋಁ ವೈ ತಾನೂನಪ್ತ್ರಸ್ಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಂ-ವೇಁದ ಪ್ರತ್ಯೇವ ತಿಷ್ಠತಿ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ವದನ್ತಿ ನ ಪ್ರಾಶ್ಞನ್ತಿ ನ ಜುಹ್ವತ್ಯಥ ಕ್ವ ತಾನೂನಪ್ತ್ರ-ಮ್ಪ್ರತಿ ತಿಷ್ಠತೀತಿ ಪ್ರಜಾಪತೌ ಮನಸೀತಿ ಬ್ರೂಯಾ-ತ್ತ್ರಿರವ ಜಿಘ್ರೇ-ತ್ಪ್ರಜಾಪತೌ ತ್ವಾ ಮನಸಿ ಜುಹೋಮೀತ್ಯೇಷಾ ವೈ ತಾನೂನಪ್ತ್ರಸ್ಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ಪ್ರತ್ಯೇವ ತಿಷ್ಠತಿ ಯೋ [ಪ್ರತ್ಯೇವ ತಿಷ್ಠತಿ ಯಃ, ವಾ ಅದ್ಧ್ವರ್ಯೋಃ] 6
ವಾ ಅದ್ಧ್ವರ್ಯೋಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಂ-ವೇಁದ ಪ್ರತ್ಯೇವ ತಿಷ್ಠತಿ ಯತೋ ಮನ್ಯೇತಾನಭಿಕ್ರಮ್ಯ ಹೋಷ್ಯಾಮೀತಿ ತ-ತ್ತಿಷ್ಠನ್ನಾ ಶ್ರಾವಯೇದೇಷಾ ವಾ ಅದ್ಧ್ವರ್ಯೋಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ಪ್ರತ್ಯೇವ ತಿಷ್ಠತಿ ಯದಭಿಕ್ರಮ್ಯ ಜುಹುಯಾ-ತ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯಾ ಇಯಾ-ತ್ತಸ್ಮಾ-ಥ್ಸಮಾನತ್ರ ತಿಷ್ಠತಾ ಹೋತವ್ಯ-ಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ ಯೋ ವಾ ಅದ್ಧ್ವರ್ಯೋ-ಸ್ಸ್ವಂ-ವೇಁದ ಸ್ವವಾನೇವ ಭವತಿ ಸ್ರುಗ್ವಾ ಅಸ್ಯ ಸ್ವಂ-ವಾಁಯವ್ಯಮಸ್ಯ [ವಾಯವ್ಯಮಸ್ಯ, ಸ್ವ-ಞ್ಚಮಸೋ-ಽಸ್ಯ] 7
ಸ್ವ-ಞ್ಚಮಸೋ-ಽಸ್ಯ ಸ್ವಂ-ಯಁದ್ವಾಯವ್ಯಂ-ವಾಁ ಚಮಸಂ-ವಾಁ-ಽನನ್ವಾರಭ್ಯಾ-ಽಽಶ್ರಾವಯೇ-ಥ್ಸ್ವಾದಿಯಾ-ತ್ತಸ್ಮಾ ದನ್ವಾರಭ್ಯಾ ಽಽಶ್ರಾವ್ಯಗ್ಗ್ ಸ್ವಾದೇವ ನೈತಿ ಯೋ ವೈ ಸೋಮಮ- ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪ್ಯ ಸ್ತೋತ್ರ-ಮುಪಾಕರೋತ್ಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ-ಸ್ಸೋಮೋ ಭವತ್ಯಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ-ಸ್ಸ್ತೋಮೋ- ಽಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾ-ನ್ಯುಕ್ಥಾನ್ಯಪ್ರತಿಷ್ಠಿತೋ ಯಜಮಾನೋ ಽಪ್ರತಿಷ್ಠಿತೋ ಽಧ್ವರ್ಯುರ್ವಾ ಯವ್ಯಂ-ವೈಁ ಸೋಮಸ್ಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ಚಮಸೋ-ಽಸ್ಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ಸೋಮ-ಸ್ಸ್ತೋಮಸ್ಯ ಸ್ತೋಮ ಉಕ್ಥಾನಾ-ಙ್ಗ್ರಹಂ-ವಾಁ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಚಮಸಂ-ವೋಁನ್ನೀಯ ಸ್ತೋತ್ರಮುಪಾ ಕುರ್ಯಾ-ತ್ಪ್ರತ್ಯೇವ ಸೋಮಗ್ಗ್ ಸ್ಥಾಪಯತಿ ಪ್ರತಿಸ್ತೋಮ-ಮ್ಪ್ರತ್ಯುಕ್ಥಾನಿ ಪ್ರತಿ ಯಜಮಾನಸ್ತಿಷ್ಠತಿ ಪ್ರತ್ಯದ್ಧ್ವರ್ಯುಃ ॥ 8 ॥
(ಏವ - ತಿಷ್ಠತಿ ಯೋ - ವಾಯವ್ಯಮಸ್ಯ - ಗ್ರಹಂ-ವೈಁ - ಕಾನ್ನ - ವಿಗ್ಂಶತಿಶ್ಚ) (ಅ. 2)
ಯಜ್ಞಂ-ವಾಁ ಏತ-ಥ್ಸ-ಮ್ಭರನ್ತಿ ಯ-ಥ್ಸೋಮಕ್ರಯಣ್ಯೈ ಪದಂ-ಯಁಜ್ಞಮುಖಗ್ಂ ಹವಿರ್ಧಾನೇ ಯರ್ಹಿ ಹವಿರ್ಧಾನೇ ಪ್ರಾಚೀ ಪ್ರವರ್ತಯೇಯುಸ್ತರ್ಹಿ ತೇನಾಕ್ಷಮುಪಾ-ಞ್ಜ್ಯಾ-ದ್ಯಜ್ಞಮುಖ ಏವ ಯಜ್ಞಮನು ಸನ್ತನೋತಿ ಪ್ರಾಞ್ಚಮಗ್ನಿ-ಮ್ಪ್ರ ಹರನ್ತ್ಯು-ತ್ಪತ್ನೀಮಾ ನಯನ್ತ್ಯನ್ವನಾಗ್ಂಸಿ ಪ್ರ ವರ್ತಯನ್ತ್ಯಥ ವಾ ಅಸ್ಯೈಷ ಧಿಷ್ಣಿಯೋ ಹೀಯತೇ ಸೋ-ಽನು ಧ್ಯಾಯತಿ ಸ ಈಶ್ವರೋ ರುದ್ರೋ ಭೂತ್ವಾ [ ] 9
ಪ್ರಜಾ-ಮ್ಪಶೂನ್. ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಶಮಯಿತೋರ್ಯರ್ಹಿ ಪಶುಮಾ ಪ್ರೀತಮುದಞ್ಚ-ನ್ನಯನ್ತಿ ತರ್ಹಿ ತಸ್ಯ ಪಶುಶ್ರಪಣಗ್ಂ ಹರೇ-ತ್ತೇನೈವೈನ-ಮ್ಭಾಗಿನ-ಙ್ಕರೋತಿ ಯಜಮಾನೋ ವಾ ಆಹವನೀಯೋ ಯಜಮಾನಂ-ವಾಁ ಏತದ್ವಿ ಕರ್ಷನ್ತೇ ಯದಾಹವನೀಯಾ-ತ್ಪಶುಶ್ರಪಣಗ್ಂ ಹರನ್ತಿ ಸ ವೈವ ಸ್ಯಾನ್ನಿರ್ಮನ್ಥ್ಯಂ-ವಾಁ ಕುರ್ಯಾ-ದ್ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಸಾತ್ಮತ್ವಾಯ ಯದಿ ಪಶೋರವದಾನ-ನ್ನಶ್ಯೇದಾಜ್ಯಸ್ಯ ಪ್ರತ್ಯಾಖ್ಯಾಯಮವ ದ್ಯೇ-ಥ್ಸೈವ ತತಃ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರ್ಯೇ ಪಶುಂ-ವಿಁಮಥ್ನೀರನ್. ಯಸ್ತಾನ್ ಕಾಮಯೇತಾ ಽಽರ್ತಿಮಾರ್ಚ್ಛೇಯುರಿತಿ ಕುವಿದಙ್ಗೇತಿ ನಮೋ ವೃಕ್ತಿವತ್ಯರ್ಚಾ-ಽಽಗ್ನೀದ್ಧ್ರೇ ಜುಹುಯಾನ್ನಮೋ ವೃಕ್ತಿಮೇವೈಷಾಂ-ವೃಁಙ್ಕ್ತೇ ತಾಜಗಾರ್ತಿಮಾರ್ಚ್ಛನ್ತಿ ॥ 10 ॥
ಯಜ್ಞಂ-ವಾಁ ಏತ-ಥ್ಸ-ಮ್ಭರನ್ತಿ ಯ-ಥ್ಸೋಮಕ್ರಯಣ್ಯೈ ಪದಂ-ಯಁಜ್ಞಮುಖಗ್ಂ ಹವಿರ್ಧಾನೇ ಯರ್ಹಿ ಹವಿರ್ಧಾನೇ ಪ್ರಾಚೀ ಪ್ರವರ್ತಯೇಯುಸ್ತರ್ಹಿ ತೇನಾಕ್ಷಮುಪಾ-ಞ್ಜ್ಯಾ-ದ್ಯಜ್ಞಮುಖ ಏವ ಯಜ್ಞಮನು ಸನ್ತನೋತಿ ಪ್ರಾಞ್ಚಮಗ್ನಿ-ಮ್ಪ್ರ ಹರನ್ತ್ಯು-ತ್ಪತ್ನೀಮಾ ನಯನ್ತ್ಯನ್ವನಾಗ್ಂಸಿ ಪ್ರ ವರ್ತಯನ್ತ್ಯಥ ವಾ ಅಸ್ಯೈಷ ಧಿಷ್ಣಿಯೋ ಹೀಯತೇ ಸೋ-ಽನು ಧ್ಯಾಯತಿ ಸ ಈಶ್ವರೋ ರುದ್ರೋ ಭೂತ್ವಾ [ ] 9
ಪ್ರಜಾ-ಮ್ಪಶೂನ್. ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಶಮಯಿತೋರ್ಯರ್ಹಿ ಪಶುಮಾ ಪ್ರೀತಮುದಞ್ಚ-ನ್ನಯನ್ತಿ ತರ್ಹಿ ತಸ್ಯ ಪಶುಶ್ರಪಣಗ್ಂ ಹರೇ-ತ್ತೇನೈವೈನ-ಮ್ಭಾಗಿನ-ಙ್ಕರೋತಿ ಯಜಮಾನೋ ವಾ ಆಹವನೀಯೋ ಯಜಮಾನಂ-ವಾಁ ಏತದ್ವಿ ಕರ್ಷನ್ತೇ ಯದಾಹವನೀಯಾ-ತ್ಪಶುಶ್ರಪಣಗ್ಂ ಹರನ್ತಿ ಸ ವೈವ ಸ್ಯಾನ್ನಿರ್ಮನ್ಥ್ಯಂ-ವಾಁ ಕುರ್ಯಾ-ದ್ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಸಾತ್ಮತ್ವಾಯ ಯದಿ ಪಶೋರವದಾನ-ನ್ನಶ್ಯೇದಾಜ್ಯಸ್ಯ ಪ್ರತ್ಯಾಖ್ಯಾಯಮವ ದ್ಯೇ-ಥ್ಸೈವ ತತಃ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರ್ಯೇ ಪಶುಂ-ವಿಁಮಥ್ನೀರನ್. ಯಸ್ತಾನ್ ಕಾಮಯೇತಾ ಽಽರ್ತಿಮಾರ್ಚ್ಛೇಯುರಿತಿ ಕುವಿದಙ್ಗೇತಿ ನಮೋ ವೃಕ್ತಿವತ್ಯರ್ಚಾ-ಽಽಗ್ನೀದ್ಧ್ರೇ ಜುಹುಯಾನ್ನಮೋ ವೃಕ್ತಿಮೇವೈಷಾಂ-ವೃಁಙ್ಕ್ತೇ ತಾಜಗಾರ್ತಿಮಾರ್ಚ್ಛನ್ತಿ ॥ 10 ॥
(ಭೂತ್ವಾ - ತತಃ - ಷಡ್ವಿಗ್ಂಶತಿಶ್ಚ) (ಅ. 3)
ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ಜಾಯಮಾನಾಃ ಪ್ರಜಾ ಜಾತಾಶ್ಚ ಯಾ ಇಮಾಃ । ತಸ್ಮೈ ಪ್ರತಿ ಪ್ರ ವೇದಯಚಿಕಿತ್ವಾಗ್ಂ ಅನು ಮನ್ಯತಾಮ್ ॥ ಇಮ-ಮ್ಪಶು-ಮ್ಪಶುಪತೇ ತೇ ಅದ್ಯ ಬದ್ಧ್ನಾಮ್ಯಗ್ನೇ ಸುಕೃತಸ್ಯ ಮದ್ಧ್ಯೇ । ಅನು ಮನ್ಯಸ್ವ ಸುಯಜಾ ಯಜಾಮ ಜುಷ್ಟ-ನ್ದೇವಾನಾಮಿದಮಸ್ತು ಹವ್ಯಮ್ ॥ ಪ್ರಜಾನನ್ತಃ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣನ್ತಿ ಪೂರ್ವೇ ಪ್ರಾಣಮಙ್ಗೇಭ್ಯಃ ಪರ್ಯಾಚರನ್ತಮ್ । ಸುವರ್ಗಂ-ಯಾಁಹಿ ಪಥಿಭಿ ರ್ದೇವಯಾನೈ-ರೋಷಧೀಷು ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠಾ ಶರೀರೈಃ ॥ ಯೇಷಾಮೀಶೇ [ಯೇಷಾಮೀಶೇ, ಪಶುಪತಿಃ] 11
ಪಶುಪತಿಃ ಪಶೂನಾ-ಞ್ಚತುಷ್ಪದಾಮುತ ಚ ದ್ವಿಪದಾಮ್ । ನಿಷ್ಕ್ರೀತೋ-ಽಯಂ-ಯಁಜ್ಞಿಯ-ಮ್ಭಾಗಮೇತು ರಾಯಸ್ಪೋಷಾ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಸನ್ತು ॥ ಯೇ ಬದ್ಧ್ಯಮಾನಮನು ಬದ್ಧ್ಯಮಾನಾ ಅಭ್ಯೈಕ್ಷನ್ತ ಮನಸಾ ಚಕ್ಷುಷಾ ಚ । ಅಗ್ನಿಸ್ತಾಗ್ಂ ಅಗ್ರೇ ಪ್ರಮುಮೋಕ್ತು ದೇವಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಯಾ ಸಂವಿಁದಾನಃ ॥ ಯ ಆರಣ್ಯಾಃ ಪಶವೋ ವಿಶ್ವರೂಪಾ ವಿರೂಪಾ-ಸ್ಸನ್ತೋ ಬಹುಧೈಕರೂಪಾಃ । ವಾಯುಸ್ತಾಗ್ಂ ಅಗ್ರೇ ಪ್ರಮುಮೋಕ್ತು ದೇವಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಯಾ ಸಂವಿಁದಾನಃ ॥ ಪ್ರಮುಞ್ಚಮಾನಾ [ಪ್ರಮುಞ್ಚಮಾನಾಃ, ಭುವನಸ್ಯ ರೇತೋ] 12
ಭುವನಸ್ಯ ರೇತೋ ಗಾತು-ನ್ಧತ್ತ ಯಜಮಾನಾಯ ದೇವಾಃ । ಉಪಾಕೃತಗ್ಂ ಶಶಮಾನಂ-ಯಁದಸ್ಥಾಜ್ಜೀವ-ನ್ದೇವಾನಾಮಪ್ಯೇತು ಪಾಥಃ ॥ ನಾನಾ ಪ್ರಾಣೋ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಪಶುನಾ ಯಜ್ಞೋ ದೇವೇಭಿಃ ಸಹ ದೇವಯಾನಃ । ಜೀವ-ನ್ದೇವಾನಾಮಪ್ಯೇತು ಪಾಥಃ ಸತ್ಯಾ-ಸ್ಸನ್ತು ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಕಾಮಾಃ ॥ ಯ-ತ್ಪಶುರ್ಮಾಯುಮಕೃತೋರೋ ವಾ ಪದ್ಭಿರಾಹತೇ । ಅಗ್ನಿರ್ಮಾ ತಸ್ಮಾದೇನಸೋವಿಶ್ವಾ-ನ್ಮುಞ್ಚತ್ವಗ್ಂಹಸಃ ॥ ಶಮಿತಾರ ಉಪೇತನ ಯಜ್ಞ- [ಯಜ್ಞಮ್, ದೇವೇಭಿರಿನ್ವಿತಮ್ ।] 13
-ನ್ದೇವೇಭಿರಿನ್ವಿತಮ್ । ಪಾಶಾ-ತ್ಪಶು-ಮ್ಪ್ರಮುಞ್ಚತ ಬನ್ಧಾದ್ಯಜ್ಞಪತಿ-ಮ್ಪರಿ ॥ ಅದಿತಿಃ ಪಾಶ-ಮ್ಪ್ರಮುಮೋಕ್ತ್ವೇತ-ನ್ನಮಃ ಪಶುಭ್ಯಃ ಪಶುಪತಯೇ ಕರೋಮಿ ॥ ಅರಾತೀಯನ್ತ-ಮಧರ-ಙ್ಕೃಣೋಮಿ ಯ-ನ್ದ್ವಿಷ್ಮಸ್ತಸ್ಮಿ-ನ್ಪ್ರತಿ ಮುಞ್ಚಾಮಿ ಪಾಶಮ್ ॥ ತ್ವಾಮು ತೇ ದಧಿರೇ ಹವ್ಯವಾಹಗ್ಂ ಶೃತಙ್ಕರ್ತಾರಮುತ ಯಜ್ಞಿಯ-ಞ್ಚ । ಅಗ್ನೇ ಸದಕ್ಷ-ಸ್ಸತನುರ್ಹಿ ಭೂತ್ವಾ-ಽಥ ಹವ್ಯಾ ಜಾತವೇದೋ ಜುಷಸ್ವ ॥ ಜಾತವೇದೋ ವಪಯಾ ಗಚ್ಛ ದೇವಾನ್ತ್ವಗ್ಂ ಹಿ ಹೋತಾ ಪ್ರಥಮೋ ಬಭೂಥ । ಘೃತೇನ ತ್ವ-ನ್ತನುವೋ ವರ್ಧಯಸ್ವ ಸ್ವಾಹಾಕೃತಗ್ಂ ಹವಿರದನ್ತು ದೇವಾಃ ॥ ಸ್ವಾಹಾ ದೇವೇಭ್ಯೋ ದೇವೇಭ್ಯ-ಸ್ಸ್ವಾಹಾ ॥ 14 ॥
ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ಜಾಯಮಾನಾಃ ಪ್ರಜಾ ಜಾತಾಶ್ಚ ಯಾ ಇಮಾಃ । ತಸ್ಮೈ ಪ್ರತಿ ಪ್ರ ವೇದಯಚಿಕಿತ್ವಾಗ್ಂ ಅನು ಮನ್ಯತಾಮ್ ॥ ಇಮ-ಮ್ಪಶು-ಮ್ಪಶುಪತೇ ತೇ ಅದ್ಯ ಬದ್ಧ್ನಾಮ್ಯಗ್ನೇ ಸುಕೃತಸ್ಯ ಮದ್ಧ್ಯೇ । ಅನು ಮನ್ಯಸ್ವ ಸುಯಜಾ ಯಜಾಮ ಜುಷ್ಟ-ನ್ದೇವಾನಾಮಿದಮಸ್ತು ಹವ್ಯಮ್ ॥ ಪ್ರಜಾನನ್ತಃ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣನ್ತಿ ಪೂರ್ವೇ ಪ್ರಾಣಮಙ್ಗೇಭ್ಯಃ ಪರ್ಯಾಚರನ್ತಮ್ । ಸುವರ್ಗಂ-ಯಾಁಹಿ ಪಥಿಭಿ ರ್ದೇವಯಾನೈ-ರೋಷಧೀಷು ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠಾ ಶರೀರೈಃ ॥ ಯೇಷಾಮೀಶೇ [ಯೇಷಾಮೀಶೇ, ಪಶುಪತಿಃ] 11
ಪಶುಪತಿಃ ಪಶೂನಾ-ಞ್ಚತುಷ್ಪದಾಮುತ ಚ ದ್ವಿಪದಾಮ್ । ನಿಷ್ಕ್ರೀತೋ-ಽಯಂ-ಯಁಜ್ಞಿಯ-ಮ್ಭಾಗಮೇತು ರಾಯಸ್ಪೋಷಾ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಸನ್ತು ॥ ಯೇ ಬದ್ಧ್ಯಮಾನಮನು ಬದ್ಧ್ಯಮಾನಾ ಅಭ್ಯೈಕ್ಷನ್ತ ಮನಸಾ ಚಕ್ಷುಷಾ ಚ । ಅಗ್ನಿಸ್ತಾಗ್ಂ ಅಗ್ರೇ ಪ್ರಮುಮೋಕ್ತು ದೇವಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಯಾ ಸಂವಿಁದಾನಃ ॥ ಯ ಆರಣ್ಯಾಃ ಪಶವೋ ವಿಶ್ವರೂಪಾ ವಿರೂಪಾ-ಸ್ಸನ್ತೋ ಬಹುಧೈಕರೂಪಾಃ । ವಾಯುಸ್ತಾಗ್ಂ ಅಗ್ರೇ ಪ್ರಮುಮೋಕ್ತು ದೇವಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಯಾ ಸಂವಿಁದಾನಃ ॥ ಪ್ರಮುಞ್ಚಮಾನಾ [ಪ್ರಮುಞ್ಚಮಾನಾಃ, ಭುವನಸ್ಯ ರೇತೋ] 12
ಭುವನಸ್ಯ ರೇತೋ ಗಾತು-ನ್ಧತ್ತ ಯಜಮಾನಾಯ ದೇವಾಃ । ಉಪಾಕೃತಗ್ಂ ಶಶಮಾನಂ-ಯಁದಸ್ಥಾಜ್ಜೀವ-ನ್ದೇವಾನಾಮಪ್ಯೇತು ಪಾಥಃ ॥ ನಾನಾ ಪ್ರಾಣೋ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಪಶುನಾ ಯಜ್ಞೋ ದೇವೇಭಿಃ ಸಹ ದೇವಯಾನಃ । ಜೀವ-ನ್ದೇವಾನಾಮಪ್ಯೇತು ಪಾಥಃ ಸತ್ಯಾ-ಸ್ಸನ್ತು ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಕಾಮಾಃ ॥ ಯ-ತ್ಪಶುರ್ಮಾಯುಮಕೃತೋರೋ ವಾ ಪದ್ಭಿರಾಹತೇ । ಅಗ್ನಿರ್ಮಾ ತಸ್ಮಾದೇನಸೋವಿಶ್ವಾ-ನ್ಮುಞ್ಚತ್ವಗ್ಂಹಸಃ ॥ ಶಮಿತಾರ ಉಪೇತನ ಯಜ್ಞ- [ಯಜ್ಞಮ್, ದೇವೇಭಿರಿನ್ವಿತಮ್ ।] 13
-ನ್ದೇವೇಭಿರಿನ್ವಿತಮ್ । ಪಾಶಾ-ತ್ಪಶು-ಮ್ಪ್ರಮುಞ್ಚತ ಬನ್ಧಾದ್ಯಜ್ಞಪತಿ-ಮ್ಪರಿ ॥ ಅದಿತಿಃ ಪಾಶ-ಮ್ಪ್ರಮುಮೋಕ್ತ್ವೇತ-ನ್ನಮಃ ಪಶುಭ್ಯಃ ಪಶುಪತಯೇ ಕರೋಮಿ ॥ ಅರಾತೀಯನ್ತ-ಮಧರ-ಙ್ಕೃಣೋಮಿ ಯ-ನ್ದ್ವಿಷ್ಮಸ್ತಸ್ಮಿ-ನ್ಪ್ರತಿ ಮುಞ್ಚಾಮಿ ಪಾಶಮ್ ॥ ತ್ವಾಮು ತೇ ದಧಿರೇ ಹವ್ಯವಾಹಗ್ಂ ಶೃತಙ್ಕರ್ತಾರಮುತ ಯಜ್ಞಿಯ-ಞ್ಚ । ಅಗ್ನೇ ಸದಕ್ಷ-ಸ್ಸತನುರ್ಹಿ ಭೂತ್ವಾ-ಽಥ ಹವ್ಯಾ ಜಾತವೇದೋ ಜುಷಸ್ವ ॥ ಜಾತವೇದೋ ವಪಯಾ ಗಚ್ಛ ದೇವಾನ್ತ್ವಗ್ಂ ಹಿ ಹೋತಾ ಪ್ರಥಮೋ ಬಭೂಥ । ಘೃತೇನ ತ್ವ-ನ್ತನುವೋ ವರ್ಧಯಸ್ವ ಸ್ವಾಹಾಕೃತಗ್ಂ ಹವಿರದನ್ತು ದೇವಾಃ ॥ ಸ್ವಾಹಾ ದೇವೇಭ್ಯೋ ದೇವೇಭ್ಯ-ಸ್ಸ್ವಾಹಾ ॥ 14 ॥
(ಈಶೇ - ಪ್ರಮುಞ್ಚಮಾನಾ - ಯಜ್ಞಂ - ತ್ವಗ್ಂ - ಷೋಡಶ ಚ) (ಅ. 4)
ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಾ ವೈ ಪಶವಸ್ತೇಷಾಗ್ಂ ರುದ್ರೋ-ಽಧಿಪತಿರ್ಯ-ದೇತಾಭ್ಯಾ-ಮುಪಾ ಕರೋತಿ ತಾಭ್ಯಾಮೇವೈನ-ಮ್ಪ್ರತಿಪ್ರೋಚ್ಯಾ-ಽಽಲಭತ ಆತ್ಮನೋ-ಽನಾವ್ರಸ್ಕಾಯ ದ್ವಾಭ್ಯಾಮುಪಾಕರೋತಿ ದ್ವಿಪಾದ್ಯಜಮಾನಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯಾ ಉಪಾಕೃತ್ಯ ಪಞ್ಚ ಜುಹೋತಿ ಪಾಙ್ಕ್ತಾಃ ಪಶವಃ ಪಶೂನೇವಾ ವರುನ್ಧೇಮೃತ್ಯವೇ ವಾ ಏಷ ನೀಯತೇ ಯ-ತ್ಪಶುಸ್ತಂ-ಯಁದನ್ವಾರಭೇತ ಪ್ರಮಾಯುಕೋ ಯಜಮಾನ-ಸ್ಸ್ಯಾನ್ನಾನಾ ಪ್ರಾಣೋ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಪಶುನೇತ್ಯಾಹ ವ್ಯಾವೃತ್ತ್ಯೈ [ವ್ಯಾವೃತ್ತ್ಯೈ, ಯ-ತ್ಪಶುರ್ಮಾಯು-] 15
ಯ-ತ್ಪಶುರ್ಮಾಯು-ಮಕೃತೇತಿ ಜುಹೋತಿ ಶಾನ್ತ್ಯೈ ಶಮಿತಾರ ಉಪೇತನೇತ್ಯಾಹ ಯಥಾಯಜುರೇವೈತದ್ವಪಾಯಾಂ-ವಾಁ ಆಹ್ರಿಯಮಾಣಾಯಾ-ಮಗ್ನೇರ್ಮೇಧೋ-ಽಪ ಕ್ರಾಮತಿ ತ್ವಾಮು ತೇ ದಧಿರೇ ಹವ್ಯವಾಹಮಿತಿ ವಪಾಮಭಿ ಜುಹೋತ್ಯಗ್ನೇರೇವ ಮೇಧಮವ ರುನ್ಧೇ-ಽಥೋ ಶೃತತ್ವಾಯ ಪುರಸ್ತಾ-ಥ್ಸ್ವಾಹಾ ಕೃತಯೋ ವಾ ಅನ್ಯೇ ದೇವಾ ಉಪರಿಷ್ಟಾ-ಥ್ಸ್ವಾಹಾಕೃತಯೋ-ಽನ್ಯೇ ಸ್ವಾಹಾ ದೇವೇಭ್ಯೋ ದೇವೇಭ್ಯ-ಸ್ಸ್ವಾಹೇತ್ಯಭಿತೋ ವಪಾ-ಞ್ಜುಹೋತಿ ತಾನೇವೋಭಯಾ-ನ್ಪ್ರೀಣಾತಿ ॥ 16 ॥
ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಾ ವೈ ಪಶವಸ್ತೇಷಾಗ್ಂ ರುದ್ರೋ-ಽಧಿಪತಿರ್ಯ-ದೇತಾಭ್ಯಾ-ಮುಪಾ ಕರೋತಿ ತಾಭ್ಯಾಮೇವೈನ-ಮ್ಪ್ರತಿಪ್ರೋಚ್ಯಾ-ಽಽಲಭತ ಆತ್ಮನೋ-ಽನಾವ್ರಸ್ಕಾಯ ದ್ವಾಭ್ಯಾಮುಪಾಕರೋತಿ ದ್ವಿಪಾದ್ಯಜಮಾನಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯಾ ಉಪಾಕೃತ್ಯ ಪಞ್ಚ ಜುಹೋತಿ ಪಾಙ್ಕ್ತಾಃ ಪಶವಃ ಪಶೂನೇವಾ ವರುನ್ಧೇಮೃತ್ಯವೇ ವಾ ಏಷ ನೀಯತೇ ಯ-ತ್ಪಶುಸ್ತಂ-ಯಁದನ್ವಾರಭೇತ ಪ್ರಮಾಯುಕೋ ಯಜಮಾನ-ಸ್ಸ್ಯಾನ್ನಾನಾ ಪ್ರಾಣೋ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಪಶುನೇತ್ಯಾಹ ವ್ಯಾವೃತ್ತ್ಯೈ [ವ್ಯಾವೃತ್ತ್ಯೈ, ಯ-ತ್ಪಶುರ್ಮಾಯು-] 15
ಯ-ತ್ಪಶುರ್ಮಾಯು-ಮಕೃತೇತಿ ಜುಹೋತಿ ಶಾನ್ತ್ಯೈ ಶಮಿತಾರ ಉಪೇತನೇತ್ಯಾಹ ಯಥಾಯಜುರೇವೈತದ್ವಪಾಯಾಂ-ವಾಁ ಆಹ್ರಿಯಮಾಣಾಯಾ-ಮಗ್ನೇರ್ಮೇಧೋ-ಽಪ ಕ್ರಾಮತಿ ತ್ವಾಮು ತೇ ದಧಿರೇ ಹವ್ಯವಾಹಮಿತಿ ವಪಾಮಭಿ ಜುಹೋತ್ಯಗ್ನೇರೇವ ಮೇಧಮವ ರುನ್ಧೇ-ಽಥೋ ಶೃತತ್ವಾಯ ಪುರಸ್ತಾ-ಥ್ಸ್ವಾಹಾ ಕೃತಯೋ ವಾ ಅನ್ಯೇ ದೇವಾ ಉಪರಿಷ್ಟಾ-ಥ್ಸ್ವಾಹಾಕೃತಯೋ-ಽನ್ಯೇ ಸ್ವಾಹಾ ದೇವೇಭ್ಯೋ ದೇವೇಭ್ಯ-ಸ್ಸ್ವಾಹೇತ್ಯಭಿತೋ ವಪಾ-ಞ್ಜುಹೋತಿ ತಾನೇವೋಭಯಾ-ನ್ಪ್ರೀಣಾತಿ ॥ 16 ॥
(ವ್ಯಾವೃತ್ತ್ಯಾ - ಅಭಿತೋ ವಪಾಂ - ಪಞ್ಚ ಚ) (ಅ. 5)
ಯೋ ವಾ ಅಯಥಾದೇವತಂ-ಯಁಜ್ಞಮುಪಚರತ್ಯಾ ದೇವತಾಭ್ಯೋ ವೃಶ್ಚ್ಯತೇ ಪಾಪೀಯಾ-ನ್ಭವತಿ ಯೋ ಯಥಾದೇವತನ್ನ ದೇವತಾಭ್ಯ ಆ ವೃಶ್ಚ್ಯತೇ ವಸೀಯಾ-ನ್ಭವತ್ಯಾಗ್ನೇಯ್ಯರ್ಚಾ ಽಽಗ್ನೀದ್ಧ್ರಮಭಿ ಮೃಶೇ-ದ್ವೈಷ್ಣವ್ಯಾ ಹವಿರ್ಧಾನಮಾಗ್ನೇಯ್ಯಾ ಸ್ರುಚೋ ವಾಯವ್ಯಯಾ ವಾಯವ್ಯಾನ್ಯೈನ್ದ್ರಿಯಾ ಸದೋ ಯಥಾದೇವತಮೇವ ಯಜ್ಞಮುಪ ಚರತಿ ನ ದೇವತಾಭ್ಯ ಆ ವೃಶ್ಚ್ಯತೇ ವಸೀಯಾ-ನ್ಭವತಿ ಯುನಜ್ಮಿ ತೇ ಪೃಥಿವೀ-ಞ್ಜ್ಯೋತಿಷಾ ಸಹ ಯುನಜ್ಮಿ ವಾಯುಮನ್ತರಿಕ್ಷೇಣ [ವಾಯುಮನ್ತರಿಕ್ಷೇಣ, ತೇ ಸಹ] 17
ತೇ ಸಹ ಯುನಜ್ಮಿ ವಾಚಗ್ಂ ಸಹ ಸೂರ್ಯೇಣ ತೇ ಯುನಜ್ಮಿ ತಿಸ್ರೋ ವಿಪೃಚ-ಸ್ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ತೇ । ಅಗ್ನಿರ್ದೇವತಾ ಗಾಯತ್ರೀ ಛನ್ದ ಉಪಾಗ್ಂಶೋಃ ಪಾತ್ರಮಸಿ ಸೋಮೋ ದೇವತಾ ತ್ರಿಷ್ಟು-ಪ್ಛನ್ದೋ-ಽನ್ತರ್ಯಾಮಸ್ಯ ಪಾತ್ರಮಸೀನ್ದ್ರೋ ದೇವತಾ ಜಗತೀ ಛನ್ದ ಇನ್ದ್ರವಾಯುವೋಃ ಪಾತ್ರಮಸಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿ-ರ್ದೇವತಾ-ಽನುಷ್ಟು-ಪ್ಛನ್ದೋ ಮಿತ್ರಾವರುಣಯೋಃ ಪಾತ್ರಮಸ್ಯಶ್ವಿನೌ ದೇವತಾ ಪಙ್ಕ್ತಿಶ್ಛನ್ದೋ-ಽಶ್ವಿನೋಃ ಪಾತ್ರಮಸಿ ಸೂರ್ಯೋ ದೇವತಾ ಬೃಹತೀ [ ] 18
ಛನ್ದಃ ಶುಕ್ರಸ್ಯ ಪಾತ್ರಮಸಿ ಚನ್ದ್ರಮಾ ದೇವತಾ ಸತೋ ಬೃಹತೀ ಛನ್ದೋ ಮನ್ಥಿನಃ ಪಾತ್ರಮಸಿ ವಿಶ್ವೇದೇವಾ ದೇವತೋಷ್ಣಿಹಾ ಛನ್ದ ಆಗ್ರಯಣಸ್ಯ ಪಾತ್ರಮಸೀನ್ದ್ರೋ ದೇವತಾ ಕಕುಚ್ಛನ್ದ ಉಕ್ಥಾನಾ-ಮ್ಪಾತ್ರಮಸಿ ಪೃಥಿವೀ ದೇವತಾ ವಿರಾಟ್ ಛನ್ದೋ ಧ್ರುವಸ್ಯ ಪಾತ್ರಮಸಿ ॥ 19 ॥
ಯೋ ವಾ ಅಯಥಾದೇವತಂ-ಯಁಜ್ಞಮುಪಚರತ್ಯಾ ದೇವತಾಭ್ಯೋ ವೃಶ್ಚ್ಯತೇ ಪಾಪೀಯಾ-ನ್ಭವತಿ ಯೋ ಯಥಾದೇವತನ್ನ ದೇವತಾಭ್ಯ ಆ ವೃಶ್ಚ್ಯತೇ ವಸೀಯಾ-ನ್ಭವತ್ಯಾಗ್ನೇಯ್ಯರ್ಚಾ ಽಽಗ್ನೀದ್ಧ್ರಮಭಿ ಮೃಶೇ-ದ್ವೈಷ್ಣವ್ಯಾ ಹವಿರ್ಧಾನಮಾಗ್ನೇಯ್ಯಾ ಸ್ರುಚೋ ವಾಯವ್ಯಯಾ ವಾಯವ್ಯಾನ್ಯೈನ್ದ್ರಿಯಾ ಸದೋ ಯಥಾದೇವತಮೇವ ಯಜ್ಞಮುಪ ಚರತಿ ನ ದೇವತಾಭ್ಯ ಆ ವೃಶ್ಚ್ಯತೇ ವಸೀಯಾ-ನ್ಭವತಿ ಯುನಜ್ಮಿ ತೇ ಪೃಥಿವೀ-ಞ್ಜ್ಯೋತಿಷಾ ಸಹ ಯುನಜ್ಮಿ ವಾಯುಮನ್ತರಿಕ್ಷೇಣ [ವಾಯುಮನ್ತರಿಕ್ಷೇಣ, ತೇ ಸಹ] 17
ತೇ ಸಹ ಯುನಜ್ಮಿ ವಾಚಗ್ಂ ಸಹ ಸೂರ್ಯೇಣ ತೇ ಯುನಜ್ಮಿ ತಿಸ್ರೋ ವಿಪೃಚ-ಸ್ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ತೇ । ಅಗ್ನಿರ್ದೇವತಾ ಗಾಯತ್ರೀ ಛನ್ದ ಉಪಾಗ್ಂಶೋಃ ಪಾತ್ರಮಸಿ ಸೋಮೋ ದೇವತಾ ತ್ರಿಷ್ಟು-ಪ್ಛನ್ದೋ-ಽನ್ತರ್ಯಾಮಸ್ಯ ಪಾತ್ರಮಸೀನ್ದ್ರೋ ದೇವತಾ ಜಗತೀ ಛನ್ದ ಇನ್ದ್ರವಾಯುವೋಃ ಪಾತ್ರಮಸಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿ-ರ್ದೇವತಾ-ಽನುಷ್ಟು-ಪ್ಛನ್ದೋ ಮಿತ್ರಾವರುಣಯೋಃ ಪಾತ್ರಮಸ್ಯಶ್ವಿನೌ ದೇವತಾ ಪಙ್ಕ್ತಿಶ್ಛನ್ದೋ-ಽಶ್ವಿನೋಃ ಪಾತ್ರಮಸಿ ಸೂರ್ಯೋ ದೇವತಾ ಬೃಹತೀ [ ] 18
ಛನ್ದಃ ಶುಕ್ರಸ್ಯ ಪಾತ್ರಮಸಿ ಚನ್ದ್ರಮಾ ದೇವತಾ ಸತೋ ಬೃಹತೀ ಛನ್ದೋ ಮನ್ಥಿನಃ ಪಾತ್ರಮಸಿ ವಿಶ್ವೇದೇವಾ ದೇವತೋಷ್ಣಿಹಾ ಛನ್ದ ಆಗ್ರಯಣಸ್ಯ ಪಾತ್ರಮಸೀನ್ದ್ರೋ ದೇವತಾ ಕಕುಚ್ಛನ್ದ ಉಕ್ಥಾನಾ-ಮ್ಪಾತ್ರಮಸಿ ಪೃಥಿವೀ ದೇವತಾ ವಿರಾಟ್ ಛನ್ದೋ ಧ್ರುವಸ್ಯ ಪಾತ್ರಮಸಿ ॥ 19 ॥
(ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇಣ - ಬೃಹತೀ - ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಗ್ಂಶಚ್ಚ) (ಅ. 6)
ಇಷ್ಟರ್ಗೋ ವಾ ಅದ್ಧ್ವರ್ಯುರ್ಯಜಮಾನಸ್ಯೇಷ್ಟರ್ಗಃ ಖಲು ವೈ ಪೂರ್ವೋ-ಽರ್ಷ್ಟುಃ, ಕ್ಷೀಯತ ಆಸನ್ಯಾನ್ಮಾ ಮನ್ತ್ರಾ-ತ್ಪಾಹಿ ಕಸ್ಯಾಶ್ಚಿದಭಿಶಸ್ತ್ಯಾ ಇತಿ ಪುರಾ ಪ್ರಾತರನುವಾಕಾಜ್ಜುಹುಯಾದಾತ್ಮನ ಏವ ತದದ್ಧ್ವರ್ಯುಃ ಪುರಸ್ತಾಚ್ಛರ್ಮ ನಹ್ಯತೇ-ಽನಾರ್ತ್ಯೈ ಸಂವೇಁಶಾಯ ತ್ವೋಪವೇಶಾಯ ತ್ವಾ ಗಾಯತ್ರಿಯಾ ಸ್ತ್ರಿಷ್ಟುಭೋ ಜಗತ್ಯಾ ಅಭಿಭೂತ್ಯೈ ಸ್ವಾಹಾ ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ಮೃತ್ಯೋರ್ಮಾ ಪಾತ-ಮ್ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ಮಾ ಮಾ ಹಾಸಿಷ್ಟ-ನ್ದೇವತಾಸು ವಾ ಏತೇ ಪ್ರಾಣಾಪಾನಯೋ- [ಏತೇ ಪ್ರಾಣಾಪಾನಯೋಃ, ವ್ಯಾಯಚ್ಛನ್ತೇ] 20
-ರ್ವ್ಯಾಯಚ್ಛನ್ತೇ ಯೇಷಾಗ್ಂ ಸೋಮಃ ಸಮೃಚ್ಛತೇ ಸಂವೇಁಶಾಯ ತ್ವೋಪವೇಶಾಯ ತ್ವೇತ್ಯಾಹ ಛನ್ದಾಗ್ಂಸಿ ವೈ ಸಂವೇಁಶ ಉಪವೇಶಶ್ಛನ್ದೋಭಿರೇವಾಸ್ಯ ಛನ್ದಾಗ್ಂಸಿ ವೃಙ್ಕ್ತೇ ಪ್ರೇತಿವನ್ತ್ಯಾಜ್ಯಾನಿ ಭವನ್ತ್ಯಭಿಜಿತ್ಯೈ ಮರುತ್ವತೀಃ ಪ್ರತಿಪದೋ ವಿಜಿತ್ಯಾ ಉಭೇ ಬೃಹದ್ರಥನ್ತರೇ ಭವತ ಇಯಂ-ವಾಁವ ರಥನ್ತರಮಸೌ ಬೃಹದಾಭ್ಯಾಮೇವೈನಮನ್ತರೇತ್ಯದ್ಯ ವಾವ ರಥನ್ತರಗ್ಗ್ ಶ್ವೋ ಬೃಹದದ್ಯಾಶ್ವಾ ದೇವೈನಮನ್ತರೇತಿ ಭೂತಂ- [ಭೂತಮ್, ವಾವ ರಥನ್ತರ-] 21
-ಁವಾವ ರಥನ್ತರ-ಮ್ಭವಿಷ್ಯ-ದ್ಬೃಹ-ದ್ಭೂತಾಚ್ಚೈವೈನ-ಮ್ಭವಿಷ್ಯತಶ್ಚಾನ್ತರೇತಿ, ಪರಿಮಿತಂ-ವಾಁವ ರಥನ್ತರಮಪರಿಮಿತ-ಮ್ಬೃಹ-ತ್ಪರಿಮಿತಾಚ್ಚೈವೈನ-ಮಪರಿಮಿತಾಚ್ಚಾ-ಽನ್ತರೇತಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಜಮದಗ್ನೀ ವಸಿಷ್ಠೇನಾಸ್ಪರ್ಧೇತಾಗ್ಂಸ ಏತಜ್ಜಮದಗ್ನಿ ರ್ವಿಹವ್ಯಮ ಪಶ್ಯ-ತ್ತೇನ ವೈ ಸ ವಸಿಷ್ಠಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಂ-ವೀಁರ್ಯಮವೃಙ್ಕ್ತ ಯದ್ವಿಹವ್ಯಗ್ಂ ಶಸ್ಯತ ಇನ್ದ್ರಿಯಮೇವ ತದ್ವೀರ್ಯಂ-ಯಁಜಮಾನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯ ವೃಙ್ಕ್ತೇ ಯಸ್ಯ ಭೂಯಾಗ್ಂಸೋ ಯಜ್ಞಕ್ರತವ ಇತ್ಯಾಹು-ಸ್ಸ ದೇವತಾ ವೃಙ್ಕ್ತ ಇತಿ ಯದ್ಯಗ್ನಿಷ್ಟೋಮ-ಸ್ಸೋಮಃ ಪರಸ್ತಾ-ಥ್ಸ್ಯಾ-ದುಕ್ಥ್ಯ-ಙ್ಕುರ್ವೀತ ಯದ್ಯುಕ್ಥ್ಯಃ ಸ್ಯಾದತಿರಾತ್ರ-ಙ್ಕುರ್ವೀತ ಯಜ್ಞಕ್ರತುಭಿರೇವಾಸ್ಯ ದೇವತಾ ವೃಙ್ಕ್ತೇ ವಸೀಯಾ-ನ್ಭವತಿ ॥ 22 ॥
ಇಷ್ಟರ್ಗೋ ವಾ ಅದ್ಧ್ವರ್ಯುರ್ಯಜಮಾನಸ್ಯೇಷ್ಟರ್ಗಃ ಖಲು ವೈ ಪೂರ್ವೋ-ಽರ್ಷ್ಟುಃ, ಕ್ಷೀಯತ ಆಸನ್ಯಾನ್ಮಾ ಮನ್ತ್ರಾ-ತ್ಪಾಹಿ ಕಸ್ಯಾಶ್ಚಿದಭಿಶಸ್ತ್ಯಾ ಇತಿ ಪುರಾ ಪ್ರಾತರನುವಾಕಾಜ್ಜುಹುಯಾದಾತ್ಮನ ಏವ ತದದ್ಧ್ವರ್ಯುಃ ಪುರಸ್ತಾಚ್ಛರ್ಮ ನಹ್ಯತೇ-ಽನಾರ್ತ್ಯೈ ಸಂವೇಁಶಾಯ ತ್ವೋಪವೇಶಾಯ ತ್ವಾ ಗಾಯತ್ರಿಯಾ ಸ್ತ್ರಿಷ್ಟುಭೋ ಜಗತ್ಯಾ ಅಭಿಭೂತ್ಯೈ ಸ್ವಾಹಾ ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ಮೃತ್ಯೋರ್ಮಾ ಪಾತ-ಮ್ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ಮಾ ಮಾ ಹಾಸಿಷ್ಟ-ನ್ದೇವತಾಸು ವಾ ಏತೇ ಪ್ರಾಣಾಪಾನಯೋ- [ಏತೇ ಪ್ರಾಣಾಪಾನಯೋಃ, ವ್ಯಾಯಚ್ಛನ್ತೇ] 20
-ರ್ವ್ಯಾಯಚ್ಛನ್ತೇ ಯೇಷಾಗ್ಂ ಸೋಮಃ ಸಮೃಚ್ಛತೇ ಸಂವೇಁಶಾಯ ತ್ವೋಪವೇಶಾಯ ತ್ವೇತ್ಯಾಹ ಛನ್ದಾಗ್ಂಸಿ ವೈ ಸಂವೇಁಶ ಉಪವೇಶಶ್ಛನ್ದೋಭಿರೇವಾಸ್ಯ ಛನ್ದಾಗ್ಂಸಿ ವೃಙ್ಕ್ತೇ ಪ್ರೇತಿವನ್ತ್ಯಾಜ್ಯಾನಿ ಭವನ್ತ್ಯಭಿಜಿತ್ಯೈ ಮರುತ್ವತೀಃ ಪ್ರತಿಪದೋ ವಿಜಿತ್ಯಾ ಉಭೇ ಬೃಹದ್ರಥನ್ತರೇ ಭವತ ಇಯಂ-ವಾಁವ ರಥನ್ತರಮಸೌ ಬೃಹದಾಭ್ಯಾಮೇವೈನಮನ್ತರೇತ್ಯದ್ಯ ವಾವ ರಥನ್ತರಗ್ಗ್ ಶ್ವೋ ಬೃಹದದ್ಯಾಶ್ವಾ ದೇವೈನಮನ್ತರೇತಿ ಭೂತಂ- [ಭೂತಮ್, ವಾವ ರಥನ್ತರ-] 21
-ಁವಾವ ರಥನ್ತರ-ಮ್ಭವಿಷ್ಯ-ದ್ಬೃಹ-ದ್ಭೂತಾಚ್ಚೈವೈನ-ಮ್ಭವಿಷ್ಯತಶ್ಚಾನ್ತರೇತಿ, ಪರಿಮಿತಂ-ವಾಁವ ರಥನ್ತರಮಪರಿಮಿತ-ಮ್ಬೃಹ-ತ್ಪರಿಮಿತಾಚ್ಚೈವೈನ-ಮಪರಿಮಿತಾಚ್ಚಾ-ಽನ್ತರೇತಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಜಮದಗ್ನೀ ವಸಿಷ್ಠೇನಾಸ್ಪರ್ಧೇತಾಗ್ಂಸ ಏತಜ್ಜಮದಗ್ನಿ ರ್ವಿಹವ್ಯಮ ಪಶ್ಯ-ತ್ತೇನ ವೈ ಸ ವಸಿಷ್ಠಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಂ-ವೀಁರ್ಯಮವೃಙ್ಕ್ತ ಯದ್ವಿಹವ್ಯಗ್ಂ ಶಸ್ಯತ ಇನ್ದ್ರಿಯಮೇವ ತದ್ವೀರ್ಯಂ-ಯಁಜಮಾನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯ ವೃಙ್ಕ್ತೇ ಯಸ್ಯ ಭೂಯಾಗ್ಂಸೋ ಯಜ್ಞಕ್ರತವ ಇತ್ಯಾಹು-ಸ್ಸ ದೇವತಾ ವೃಙ್ಕ್ತ ಇತಿ ಯದ್ಯಗ್ನಿಷ್ಟೋಮ-ಸ್ಸೋಮಃ ಪರಸ್ತಾ-ಥ್ಸ್ಯಾ-ದುಕ್ಥ್ಯ-ಙ್ಕುರ್ವೀತ ಯದ್ಯುಕ್ಥ್ಯಃ ಸ್ಯಾದತಿರಾತ್ರ-ಙ್ಕುರ್ವೀತ ಯಜ್ಞಕ್ರತುಭಿರೇವಾಸ್ಯ ದೇವತಾ ವೃಙ್ಕ್ತೇ ವಸೀಯಾ-ನ್ಭವತಿ ॥ 22 ॥
(ಪ್ರಾಣಾಪಾನಯೋ - ರ್ಭೂತಂ - ಁವೃಙ್ಕ್ತೇ - ಽಷ್ಟಾವಿಗ್ಂಶತಿಶ್ಚ) (ಅ. 7)
ನಿಗ್ರಾಭ್ಯಾ-ಸ್ಸ್ಥ ದೇವಶ್ರುತ ಆಯುರ್ಮೇ ತರ್ಪಯತ ಪ್ರಾಣ-ಮ್ಮೇ ತರ್ಪಯತಾಪಾನ-ಮ್ಮೇ ತರ್ಪಯತ ವ್ಯಾನ-ಮ್ಮೇ ತರ್ಪಯತ ಚಕ್ಷುರ್ಮೇ ತರ್ಪಯತ ಶ್ರೋತ್ರ-ಮ್ಮೇ ತರ್ಪಯತ ಮನೋಮೇ ತರ್ಪಯತ ವಾಚ-ಮ್ಮೇ ತರ್ಪಯತಾ-ಽಽತ್ಮಾನ-ಮ್ಮೇ ತರ್ಪಯತಾಙ್ಗಾನಿ ಮೇ ತರ್ಪಯತ ಪ್ರಜಾ-ಮ್ಮೇ ತರ್ಪಯತ ಪಶೂ-ನ್ಮೇ ತರ್ಪಯತ ಗೃಹಾ-ನ್ಮೇ ತರ್ಪಯತ ಗಣಾ-ನ್ಮೇ ತರ್ಪಯತ ಸರ್ವಗಣ-ಮ್ಮಾ ತರ್ಪಯತ ತರ್ಪಯತ ಮಾ [ ] 23
ಗಣಾ ಮೇ ಮಾ ವಿ ತೃಷನ್ನೋಷಧಯೋ ವೈ ಸೋಮಸ್ಯ ವಿಶೋ ವಿಶಃ ಖಲು ವೈ ರಾಜ್ಞಃ ಪ್ರದಾತೋರೀಶ್ವರಾ ಐನ್ದ್ರ-ಸ್ಸೋಮೋ-ಽವೀವೃಧಂ-ವೋಁ ಮನಸಾ ಸುಜಾತಾ ಋತಪ್ರಜಾತಾ ಭಗ ಇದ್ವಃ ಸ್ಯಾಮ । ಇನ್ದ್ರೇಣ ದೇವೀರ್ವೀರುಧಃ ಸಂವಿಁದಾನಾ ಅನು ಮನ್ಯನ್ತಾಗ್ಂ ಸವನಾಯ ಸೋಮಮಿತ್ಯಾಹೌಷಧೀಭ್ಯ ಏವೈನಗ್ಗ್ ಸ್ವಾಯೈ ವಿಶ-ಸ್ಸ್ವಾಯೈ ದೇವತಾಯೈ ನಿರ್ಯಾಚ್ಯಾಭಿ ಷುಣೋತಿ ಯೋ ವೈ ಸೋಮಸ್ಯಾಭಿಷೂಯಮಾಣಸ್ಯ [ಸೋಮಸ್ಯಾಭಿಷೂಯಮಾಣಸ್ಯ, ಪ್ರಥಮೋ-ಽಗ್ಂಶು-] 24
ಪ್ರಥಮೋ-ಽಗ್ಂಶು-ಸ್ಸ್ಕನ್ದತಿ ಸ ಈಶ್ವರ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ-ವೀಁರ್ಯ-ಮ್ಪ್ರಜಾ-ಮ್ಪಶೂನ್. ಯಜಮಾನಸ್ಯ ನಿರ್ಹನ್ತೋಸ್ತಮಭಿ ಮನ್ತ್ರಯೇತಾ-ಽಽ ಮಾ-ಽಸ್ಕಾನ್ಥ್ಸಹ ಪ್ರಜಯಾ ಸಹ ರಾಯಸ್ಪೋಷೇಣೇನ್ದ್ರಿಯ-ಮ್ಮೇ ವೀರ್ಯ-ಮ್ಮಾ ನಿವರ್ಧೀರಿತ್ಯಾಶಿಷಮೇವೈತಾಮಾ ಶಾಸ್ತ ಇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯ ವೀಯರ್ಸ್ಯ ಪ್ರಜಾಯೈ ಪಶೂನಾಮನಿರ್ಘಾತಾಯ ದ್ರಫ್ಸಶ್ಚಸ್ಕನ್ದ ಪೃಥಿವೀಮನು ದ್ಯಾಮಿಮಞ್ಚ ಯೋನಿಮನು ಯಶ್ಚ ಪೂರ್ವಃ । ತೃತೀಯಂ-ಯೋಁನಿಮನು ಸಞ್ಚರನ್ತ-ನ್ದ್ರಫ್ಸ-ಞ್ಜುಹೋಮ್ಯನು ಸಪ್ತ ಹೋತ್ರಾಃ ॥ 25 ॥
ನಿಗ್ರಾಭ್ಯಾ-ಸ್ಸ್ಥ ದೇವಶ್ರುತ ಆಯುರ್ಮೇ ತರ್ಪಯತ ಪ್ರಾಣ-ಮ್ಮೇ ತರ್ಪಯತಾಪಾನ-ಮ್ಮೇ ತರ್ಪಯತ ವ್ಯಾನ-ಮ್ಮೇ ತರ್ಪಯತ ಚಕ್ಷುರ್ಮೇ ತರ್ಪಯತ ಶ್ರೋತ್ರ-ಮ್ಮೇ ತರ್ಪಯತ ಮನೋಮೇ ತರ್ಪಯತ ವಾಚ-ಮ್ಮೇ ತರ್ಪಯತಾ-ಽಽತ್ಮಾನ-ಮ್ಮೇ ತರ್ಪಯತಾಙ್ಗಾನಿ ಮೇ ತರ್ಪಯತ ಪ್ರಜಾ-ಮ್ಮೇ ತರ್ಪಯತ ಪಶೂ-ನ್ಮೇ ತರ್ಪಯತ ಗೃಹಾ-ನ್ಮೇ ತರ್ಪಯತ ಗಣಾ-ನ್ಮೇ ತರ್ಪಯತ ಸರ್ವಗಣ-ಮ್ಮಾ ತರ್ಪಯತ ತರ್ಪಯತ ಮಾ [ ] 23
ಗಣಾ ಮೇ ಮಾ ವಿ ತೃಷನ್ನೋಷಧಯೋ ವೈ ಸೋಮಸ್ಯ ವಿಶೋ ವಿಶಃ ಖಲು ವೈ ರಾಜ್ಞಃ ಪ್ರದಾತೋರೀಶ್ವರಾ ಐನ್ದ್ರ-ಸ್ಸೋಮೋ-ಽವೀವೃಧಂ-ವೋಁ ಮನಸಾ ಸುಜಾತಾ ಋತಪ್ರಜಾತಾ ಭಗ ಇದ್ವಃ ಸ್ಯಾಮ । ಇನ್ದ್ರೇಣ ದೇವೀರ್ವೀರುಧಃ ಸಂವಿಁದಾನಾ ಅನು ಮನ್ಯನ್ತಾಗ್ಂ ಸವನಾಯ ಸೋಮಮಿತ್ಯಾಹೌಷಧೀಭ್ಯ ಏವೈನಗ್ಗ್ ಸ್ವಾಯೈ ವಿಶ-ಸ್ಸ್ವಾಯೈ ದೇವತಾಯೈ ನಿರ್ಯಾಚ್ಯಾಭಿ ಷುಣೋತಿ ಯೋ ವೈ ಸೋಮಸ್ಯಾಭಿಷೂಯಮಾಣಸ್ಯ [ಸೋಮಸ್ಯಾಭಿಷೂಯಮಾಣಸ್ಯ, ಪ್ರಥಮೋ-ಽಗ್ಂಶು-] 24
ಪ್ರಥಮೋ-ಽಗ್ಂಶು-ಸ್ಸ್ಕನ್ದತಿ ಸ ಈಶ್ವರ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ-ವೀಁರ್ಯ-ಮ್ಪ್ರಜಾ-ಮ್ಪಶೂನ್. ಯಜಮಾನಸ್ಯ ನಿರ್ಹನ್ತೋಸ್ತಮಭಿ ಮನ್ತ್ರಯೇತಾ-ಽಽ ಮಾ-ಽಸ್ಕಾನ್ಥ್ಸಹ ಪ್ರಜಯಾ ಸಹ ರಾಯಸ್ಪೋಷೇಣೇನ್ದ್ರಿಯ-ಮ್ಮೇ ವೀರ್ಯ-ಮ್ಮಾ ನಿವರ್ಧೀರಿತ್ಯಾಶಿಷಮೇವೈತಾಮಾ ಶಾಸ್ತ ಇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯ ವೀಯರ್ಸ್ಯ ಪ್ರಜಾಯೈ ಪಶೂನಾಮನಿರ್ಘಾತಾಯ ದ್ರಫ್ಸಶ್ಚಸ್ಕನ್ದ ಪೃಥಿವೀಮನು ದ್ಯಾಮಿಮಞ್ಚ ಯೋನಿಮನು ಯಶ್ಚ ಪೂರ್ವಃ । ತೃತೀಯಂ-ಯೋಁನಿಮನು ಸಞ್ಚರನ್ತ-ನ್ದ್ರಫ್ಸ-ಞ್ಜುಹೋಮ್ಯನು ಸಪ್ತ ಹೋತ್ರಾಃ ॥ 25 ॥
(ತರ್ಪಯತ ಮಾ - ಽಭಿಷೂಯಮಾಣಸ್ಯ - ಯಶ್ಚ - ದಶ ಚ) (ಅ. 8)
ಯೋ ವೈ ದೇವಾ-ನ್ದೇವಯಶಸೇನಾರ್ಪಯತಿ ಮನುಷ್ಯಾ-ನ್ಮನುಷ್ಯಯಶಸೇನ ದೇವಯಶಸ್ಯೇವ ದೇವೇಷು ಭವತಿ ಮನುಷ್ಯಯಶಸೀ ಮನುಷ್ಯೇಷು ಯಾ-ನ್ಪ್ರಾಚೀನ-ಮಾಗ್ರಯಣಾ-ದ್ಗ್ರಹಾ-ನ್ಗೃಹ್ಣೀಯಾ-ತ್ತಾನುಪಾಗ್ಂಶು ಗೃಹ್ಣೀಯಾದ್ಯಾನೂರ್ಧ್ವಾಗ್ಸ್ತಾನುಪಬ್ದಿಮತೋ ದೇವಾನೇವ ತದ್ದೇವಯಶಸೇನಾರ್ಪಯತಿ ಮನುಷ್ಯಾ-ನ್ಮನುಷ್ಯಯಶಸೇನ ದೇವಯಶಸ್ಯೇವ ದೇವೇಷು ಭವತಿ ಮನುಷ್ಯಯಶಸೀ ಮನುಷ್ಯೇಷ್ವಗ್ನಿಃ ಪ್ರಾತಸ್ಸವನೇ ಪಾತ್ವಸ್ಮಾನ್. ವೈಶ್ವಾನರೋ ಮಹಿನಾ ವಿಶ್ವಶಮ್ಭೂಃ । ಸ ನಃ ಪಾವಕೋ ದ್ರವಿಣ-ನ್ದಧಾ- [ದ್ರವಿಣ-ನ್ದಧಾತು, ಆಯುಷ್ಮನ್ತ-] 26
-ತ್ವಾಯುಷ್ಮನ್ತ-ಸ್ಸಹಭಕ್ಷಾ-ಸ್ಸ್ಯಾಮ ॥ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ಮರುತ ಇನ್ದ್ರೋ ಅಸ್ಮಾನಸ್ಮಿ-ನ್ದ್ವಿತೀಯೇ ಸವನೇ ನ ಜಹ್ಯುಃ । ಆಯುಷ್ಮನ್ತಃ ಪ್ರಿಯಮೇಷಾಂ-ವಁದನ್ತೋ ವಯ-ನ್ದೇವಾನಾಗ್ಂ ಸುಮತೌ ಸ್ಯಾಮ ॥ ಇದ-ನ್ತೃತೀಯಗ್ಂ ಸವನ-ಙ್ಕವೀನಾಮೃತೇನ ಯೇ ಚಮಸಮೈರಯನ್ತ । ತೇ ಸೌಧನ್ವನಾ-ಸ್ಸುವರಾನಶಾನಾ-ಸ್ಸ್ವಿಷ್ಟಿ-ನ್ನೋ ಅಭಿ ವಸೀಯೋ ನಯನ್ತು ॥ ಆಯತನವತೀರ್ವಾ ಅನ್ಯಾ ಆಹುತಯೋ ಹೂಯನ್ತೇ-ಽನಾಯತನಾ ಅನ್ಯಾ ಯಾ ಆಘಾರವತೀಸ್ತಾ ಆಯತನವತೀರ್ಯಾ- [ಆಯತನವತೀರ್ಯಾಃ, ಸೌಮ್ಯಾಸ್ತಾ] 27
-ಸ್ಸೌಮ್ಯಾಸ್ತಾ ಅನಾಯತನಾ ಐನ್ದ್ರವಾಯವ-ಮಾದಾಯಾ-ಽಽಘಾರಮಾ ಘಾರಯೇದದ್ಧ್ವರೋ ಯಜ್ಞೋ-ಽಯಮಸ್ತು ದೇವಾ ಓಷಧೀಭ್ಯಃ ಪಶವೇ ನೋ ಜನಾಯ ವಿಶ್ವಸ್ಮೈ ಭೂತಾಯಾ-ಽದ್ಧ್ವರೋ-ಽಸಿ ಸ ಪಿನ್ವಸ್ವ ಘೃತವದ್ದೇವ ಸೋಮೇತಿ ಸೌಮ್ಯಾ ಏವ ತದಾಹುತೀರಾಯತನವತೀಃ ಕರೋತ್ಯಾಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ ಯ ಏವಂ-ವೇಁದಾಥೋ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಏವ ಘೃತೇನ ವ್ಯುನತ್ತಿ ತೇ ವ್ಯುತ್ತೇ ಉಪಜೀವನೀಯೇ ಭವತ ಉಪಜೀವನೀಯೋ ಭವತಿ [ಭವತಿ, ಯ ಏವಂ-ವೇಁದೈಷ] 28
ಯ ಏವಂ-ವೇಁದೈಷ ತೇ ರುದ್ರಭಾಗೋ ಯ-ನ್ನಿರಯಾಚಥಾಸ್ತ-ಞ್ಜುಷಸ್ವ ವಿದೇರ್ಗೌಪತ್ಯಗ್ಂ ರಾಯಸ್ಪೋಷಗ್ಂ ಸುವೀರ್ಯಗ್ಂ ಸಂವಁಥ್ಸರೀಣಾಗ್ ಸ್ವಸ್ತಿಮ್ ॥ ಮನುಃ ಪುತ್ರೇಭ್ಯೋ ದಾಯಂ-ವ್ಯಁಭಜ-ಥ್ಸ ನಾಭಾನೇದಿಷ್ಠ-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಂ-ವಁಸನ್ತ-ನ್ನಿರಭಜ-ಥ್ಸ ಆ-ಽಗಚ್ಛ-ಥ್ಸೋ-ಽಬ್ರವೀ-ತ್ಕಥಾ ಮಾ ನಿರಭಾಗಿತಿ ನ ತ್ವಾ ನಿರಭಾಕ್ಷಮಿತ್ಯ-ಬ್ರವೀದಙ್ಗಿರಸ ಇಮೇ ಸತ್ರಮಾಸತೇ ತೇ [ಸತ್ರಮಾಸತೇ ತೇ, ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕ-ನ್ನ] 29
ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕ-ನ್ನ ಪ್ರಜಾನನ್ತಿ ತೇಭ್ಯ ಇದ-ಮ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣ-ಮ್ಬ್ರೂಹಿ ತೇ ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕಂ-ಯಁನ್ತೋ ಯ ಏಷಾ-ಮ್ಪಶವಸ್ತಾಗ್ಸ್ತೇ ದಾಸ್ಯನ್ತೀತಿ ತದೇಭ್ಯೋ-ಽಬ್ರವೀ-ತ್ತೇ ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕಂ-ಯಁನ್ತೋ ಯ ಏಷಾ-ಮ್ಪಶವ ಆಸ-ನ್ತಾನಸ್ಮಾ ಅದದುಸ್ತ-ಮ್ಪಶುಭಿಶ್ಚರನ್ತಂ-ಯಁಜ್ಞವಾಸ್ತೌ ರುದ್ರ ಆ-ಽಗಚ್ಛ-ಥ್ಸೋ-ಽಬ್ರವೀನ್ಮಮ ವಾ ಇಮೇ ಪಶವ ಇತ್ಯದುರ್ವೈ - [ ] 30
ಮಹ್ಯಮಿಮಾನಿತ್ಯಬ್ರವೀನ್ನ ವೈ ತಸ್ಯ ತ ಈಶತ ಇತ್ಯಬ್ರವೀ-ದ್ಯ-ದ್ಯಜ್ಞವಾಸ್ತೌ ಹೀಯತೇ ಮಮ ವೈ ತದಿತಿ ತಸ್ಮಾ-ದ್ಯಜ್ಞವಾಸ್ತು ನಾಭ್ಯವೇತ್ಯಗ್ಂ ಸೋ-ಽಬ್ರವೀ-ದ್ಯಜ್ಞೇ ಮಾ ಽಽಭಜಾಥ ತೇ ಪಶೂ-ನ್ನಾಭಿ ಮಗ್ಗ್ಸ್ಯ ಇತಿ ತಸ್ಮಾ ಏತ-ಮ್ಮನ್ಥಿನಃ ಸಗ್ಗ್ ಸ್ರಾವಮಜುಹೋ-ತ್ತತೋ ವೈ ತಸ್ಯ ರುದ್ರಃ ಪಶೂ-ನ್ನಾಭ್ಯಮನ್ಯತ ಯತ್ರೈತ ಮೇವಂ-ವಿಁದ್ವಾ-ನ್ಮನ್ಥಿನಃ ಸಗ್ಗ್ ಸ್ರಾವ-ಞ್ಜುಹೋತಿ ನ ತತ್ರ ರುದ್ರಃ ಪಶೂನಭಿ ಮನ್ಯತೇ ॥ 31 ॥
ಯೋ ವೈ ದೇವಾ-ನ್ದೇವಯಶಸೇನಾರ್ಪಯತಿ ಮನುಷ್ಯಾ-ನ್ಮನುಷ್ಯಯಶಸೇನ ದೇವಯಶಸ್ಯೇವ ದೇವೇಷು ಭವತಿ ಮನುಷ್ಯಯಶಸೀ ಮನುಷ್ಯೇಷು ಯಾ-ನ್ಪ್ರಾಚೀನ-ಮಾಗ್ರಯಣಾ-ದ್ಗ್ರಹಾ-ನ್ಗೃಹ್ಣೀಯಾ-ತ್ತಾನುಪಾಗ್ಂಶು ಗೃಹ್ಣೀಯಾದ್ಯಾನೂರ್ಧ್ವಾಗ್ಸ್ತಾನುಪಬ್ದಿಮತೋ ದೇವಾನೇವ ತದ್ದೇವಯಶಸೇನಾರ್ಪಯತಿ ಮನುಷ್ಯಾ-ನ್ಮನುಷ್ಯಯಶಸೇನ ದೇವಯಶಸ್ಯೇವ ದೇವೇಷು ಭವತಿ ಮನುಷ್ಯಯಶಸೀ ಮನುಷ್ಯೇಷ್ವಗ್ನಿಃ ಪ್ರಾತಸ್ಸವನೇ ಪಾತ್ವಸ್ಮಾನ್. ವೈಶ್ವಾನರೋ ಮಹಿನಾ ವಿಶ್ವಶಮ್ಭೂಃ । ಸ ನಃ ಪಾವಕೋ ದ್ರವಿಣ-ನ್ದಧಾ- [ದ್ರವಿಣ-ನ್ದಧಾತು, ಆಯುಷ್ಮನ್ತ-] 26
-ತ್ವಾಯುಷ್ಮನ್ತ-ಸ್ಸಹಭಕ್ಷಾ-ಸ್ಸ್ಯಾಮ ॥ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ಮರುತ ಇನ್ದ್ರೋ ಅಸ್ಮಾನಸ್ಮಿ-ನ್ದ್ವಿತೀಯೇ ಸವನೇ ನ ಜಹ್ಯುಃ । ಆಯುಷ್ಮನ್ತಃ ಪ್ರಿಯಮೇಷಾಂ-ವಁದನ್ತೋ ವಯ-ನ್ದೇವಾನಾಗ್ಂ ಸುಮತೌ ಸ್ಯಾಮ ॥ ಇದ-ನ್ತೃತೀಯಗ್ಂ ಸವನ-ಙ್ಕವೀನಾಮೃತೇನ ಯೇ ಚಮಸಮೈರಯನ್ತ । ತೇ ಸೌಧನ್ವನಾ-ಸ್ಸುವರಾನಶಾನಾ-ಸ್ಸ್ವಿಷ್ಟಿ-ನ್ನೋ ಅಭಿ ವಸೀಯೋ ನಯನ್ತು ॥ ಆಯತನವತೀರ್ವಾ ಅನ್ಯಾ ಆಹುತಯೋ ಹೂಯನ್ತೇ-ಽನಾಯತನಾ ಅನ್ಯಾ ಯಾ ಆಘಾರವತೀಸ್ತಾ ಆಯತನವತೀರ್ಯಾ- [ಆಯತನವತೀರ್ಯಾಃ, ಸೌಮ್ಯಾಸ್ತಾ] 27
-ಸ್ಸೌಮ್ಯಾಸ್ತಾ ಅನಾಯತನಾ ಐನ್ದ್ರವಾಯವ-ಮಾದಾಯಾ-ಽಽಘಾರಮಾ ಘಾರಯೇದದ್ಧ್ವರೋ ಯಜ್ಞೋ-ಽಯಮಸ್ತು ದೇವಾ ಓಷಧೀಭ್ಯಃ ಪಶವೇ ನೋ ಜನಾಯ ವಿಶ್ವಸ್ಮೈ ಭೂತಾಯಾ-ಽದ್ಧ್ವರೋ-ಽಸಿ ಸ ಪಿನ್ವಸ್ವ ಘೃತವದ್ದೇವ ಸೋಮೇತಿ ಸೌಮ್ಯಾ ಏವ ತದಾಹುತೀರಾಯತನವತೀಃ ಕರೋತ್ಯಾಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ ಯ ಏವಂ-ವೇಁದಾಥೋ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಏವ ಘೃತೇನ ವ್ಯುನತ್ತಿ ತೇ ವ್ಯುತ್ತೇ ಉಪಜೀವನೀಯೇ ಭವತ ಉಪಜೀವನೀಯೋ ಭವತಿ [ಭವತಿ, ಯ ಏವಂ-ವೇಁದೈಷ] 28
ಯ ಏವಂ-ವೇಁದೈಷ ತೇ ರುದ್ರಭಾಗೋ ಯ-ನ್ನಿರಯಾಚಥಾಸ್ತ-ಞ್ಜುಷಸ್ವ ವಿದೇರ್ಗೌಪತ್ಯಗ್ಂ ರಾಯಸ್ಪೋಷಗ್ಂ ಸುವೀರ್ಯಗ್ಂ ಸಂವಁಥ್ಸರೀಣಾಗ್ ಸ್ವಸ್ತಿಮ್ ॥ ಮನುಃ ಪುತ್ರೇಭ್ಯೋ ದಾಯಂ-ವ್ಯಁಭಜ-ಥ್ಸ ನಾಭಾನೇದಿಷ್ಠ-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಂ-ವಁಸನ್ತ-ನ್ನಿರಭಜ-ಥ್ಸ ಆ-ಽಗಚ್ಛ-ಥ್ಸೋ-ಽಬ್ರವೀ-ತ್ಕಥಾ ಮಾ ನಿರಭಾಗಿತಿ ನ ತ್ವಾ ನಿರಭಾಕ್ಷಮಿತ್ಯ-ಬ್ರವೀದಙ್ಗಿರಸ ಇಮೇ ಸತ್ರಮಾಸತೇ ತೇ [ಸತ್ರಮಾಸತೇ ತೇ, ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕ-ನ್ನ] 29
ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕ-ನ್ನ ಪ್ರಜಾನನ್ತಿ ತೇಭ್ಯ ಇದ-ಮ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣ-ಮ್ಬ್ರೂಹಿ ತೇ ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕಂ-ಯಁನ್ತೋ ಯ ಏಷಾ-ಮ್ಪಶವಸ್ತಾಗ್ಸ್ತೇ ದಾಸ್ಯನ್ತೀತಿ ತದೇಭ್ಯೋ-ಽಬ್ರವೀ-ತ್ತೇ ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕಂ-ಯಁನ್ತೋ ಯ ಏಷಾ-ಮ್ಪಶವ ಆಸ-ನ್ತಾನಸ್ಮಾ ಅದದುಸ್ತ-ಮ್ಪಶುಭಿಶ್ಚರನ್ತಂ-ಯಁಜ್ಞವಾಸ್ತೌ ರುದ್ರ ಆ-ಽಗಚ್ಛ-ಥ್ಸೋ-ಽಬ್ರವೀನ್ಮಮ ವಾ ಇಮೇ ಪಶವ ಇತ್ಯದುರ್ವೈ - [ ] 30
ಮಹ್ಯಮಿಮಾನಿತ್ಯಬ್ರವೀನ್ನ ವೈ ತಸ್ಯ ತ ಈಶತ ಇತ್ಯಬ್ರವೀ-ದ್ಯ-ದ್ಯಜ್ಞವಾಸ್ತೌ ಹೀಯತೇ ಮಮ ವೈ ತದಿತಿ ತಸ್ಮಾ-ದ್ಯಜ್ಞವಾಸ್ತು ನಾಭ್ಯವೇತ್ಯಗ್ಂ ಸೋ-ಽಬ್ರವೀ-ದ್ಯಜ್ಞೇ ಮಾ ಽಽಭಜಾಥ ತೇ ಪಶೂ-ನ್ನಾಭಿ ಮಗ್ಗ್ಸ್ಯ ಇತಿ ತಸ್ಮಾ ಏತ-ಮ್ಮನ್ಥಿನಃ ಸಗ್ಗ್ ಸ್ರಾವಮಜುಹೋ-ತ್ತತೋ ವೈ ತಸ್ಯ ರುದ್ರಃ ಪಶೂ-ನ್ನಾಭ್ಯಮನ್ಯತ ಯತ್ರೈತ ಮೇವಂ-ವಿಁದ್ವಾ-ನ್ಮನ್ಥಿನಃ ಸಗ್ಗ್ ಸ್ರಾವ-ಞ್ಜುಹೋತಿ ನ ತತ್ರ ರುದ್ರಃ ಪಶೂನಭಿ ಮನ್ಯತೇ ॥ 31 ॥
(ದಧಾತ್ವಾ - ಯತನವತೀರ್ಯಾ - ಉಪಜೀವನೀಯೋ ಭವತಿ - ತೇ-ಽ - ದುರ್ವೈ - ಯತ್ರೈತ - ಮೇಕಾದಶ ಚ) (ಅ. 9)
ಜುಷ್ಟೋ ವಾಚೋ ಭೂಯಾಸ-ಞ್ಜುಷ್ಟೋ ವಾಚಸ್ಪತಯೇ ದೇವಿ ವಾಕ್ । ಯದ್ವಾಚೋ ಮಧುಮ-ತ್ತಸ್ಮಿ-ನ್ಮಾ ಧಾ-ಸ್ಸ್ವಾಹಾ ಸರಸ್ವತ್ಯೈ ॥ ಋಚಾ ಸ್ತೋಮಗ್ಂ ಸಮರ್ಧಯ ಗಾಯತ್ರೇಣ ರಥನ್ತರಮ್ । ಬೃಹ-ದ್ಗಾಯತ್ರವರ್ತನಿ ॥ಯಸ್ತೇ ದ್ರಫ್ಸ-ಸ್ಸ್ಕನ್ದತಿ ಯಸ್ತೇ ಅಗ್ಂಶುರ್ಬಾಹುಚ್ಯುತೋ ಧಿಷಣಯೋರುಪಸ್ಥಾತ್ । ಅದ್ಧ್ವರ್ಯೋರ್ವಾ ಪರಿ ಯಸ್ತೇ ಪವಿತ್ರಾ-ಥ್ಸ್ವಾಹಾಕೃತಮಿನ್ದ್ರಾಯ ತ-ಞ್ಜುಹೋಮಿ ॥ ಯೋ ದ್ರಫ್ಸೋ ಅಗ್ಂಶುಃ ಪತಿತಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾ-ಮ್ಪರಿವಾಪಾ- [ಪೃಥಿವ್ಯಾ-ಮ್ಪರಿವಾಪಾತ್, ಪುರೋಡಾಶಾ-ತ್ಕರಮ್ಭಾತ್ ।] 32
-ತ್ಪುರೋಡಾಶಾ-ತ್ಕರಮ್ಭಾತ್ । ಧಾನಾಸೋಮಾನ್ಮನ್ಥಿನ ಇನ್ದ್ರ ಶುಕ್ರಾ-ಥ್ಸ್ವಾಹಾಕೃತಮಿನ್ದ್ರಾಯ ತ-ಞ್ಜುಹೋಮಿ ॥ ಯಸ್ತೇ ದ್ರಫ್ಸೋ ಮಧುಮಾಗ್ಂ ಇನ್ದ್ರಿಯಾವಾನ್-ಥ್ಸ್ವಾಹಾಕೃತಃ ಪುನರಪ್ಯೇತಿ ದೇವಾನ್ । ದಿವಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಪರ್ಯನ್ತರಿಕ್ಷಾ-ಥ್ಸ್ವಾಹಾ ಕೃತಮಿನ್ದ್ರಾಯ ತ-ಞ್ಜುಹೋಮಿ ॥ ಅದ್ಧ್ವರ್ಯುರ್ವಾ ಋತ್ವಿಜಾ-ಮ್ಪ್ರಥಮೋ ಯುಜ್ಯತೇ ತೇನ ಸ್ತೋಮೋ ಯೋಕ್ತವ್ಯ ಇತ್ಯಾಹುರ್ವಾಗಗ್ರೇಗಾ ಅಗ್ರ ಏತ್ವೃಜುಗಾ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಯಶೋ ಮಯಿ ದಧತೀ ಪ್ರಾಣಾ-ನ್ಪಶುಷು ಪ್ರಜಾ-ಮ್ಮಯಿ [ ] 33
ಚ ಯಜಮಾನೇ ಚೇತ್ಯಾಹ ವಾಚಮೇವ ತದ್ಯಜ್ಞಮುಖೇ ಯುನಕ್ತಿ ವಾಸ್ತು ವಾ ಏತದ್ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಕ್ರಿಯತೇ ಯದ್ಗ್ರಹಾ-ನ್ಗೃಹೀತ್ವಾ ಬಹಿಷ್ಪವಮಾನಗ್ಂ ಸರ್ಪನ್ತಿಪರಾಞ್ಚೋ ಹಿ ಯನ್ತಿ ಪರಾಚೀಭಿ-ಸ್ಸ್ತುವತೇ ವೈಷ್ಣವ್ಯರ್ಚಾ ಪುನರೇತ್ಯೋಪ ತಿಷ್ಠತೇ ಯಜ್ಞೋ ವೈ ವಿಷ್ಣು ರ್ಯಜ್ಞಮೇವಾಕರ್ವಿಷ್ಣೋ ತ್ವನ್ನೋ ಅನ್ತಮ-ಶ್ಶರ್ಮ ಯಚ್ಛ ಸಹನ್ತ್ಯ । ಪ್ರ ತೇ ಧಾರಾ ಮಧುಶ್ಚುತ ಉಥ್ಸ-ನ್ದುಹ್ರತೇ ಅಕ್ಷಿತಮಿತ್ಯಾಹ ಯದೇವಾಸ್ಯ ಶಯಾನಸ್ಯೋಪಶುಷ್ಯತಿ ತದೇವಾಸ್ಯೈತೇನಾ ಽಽಪ್ಯಾಯಯತಿ ॥ 34 ॥
ಜುಷ್ಟೋ ವಾಚೋ ಭೂಯಾಸ-ಞ್ಜುಷ್ಟೋ ವಾಚಸ್ಪತಯೇ ದೇವಿ ವಾಕ್ । ಯದ್ವಾಚೋ ಮಧುಮ-ತ್ತಸ್ಮಿ-ನ್ಮಾ ಧಾ-ಸ್ಸ್ವಾಹಾ ಸರಸ್ವತ್ಯೈ ॥ ಋಚಾ ಸ್ತೋಮಗ್ಂ ಸಮರ್ಧಯ ಗಾಯತ್ರೇಣ ರಥನ್ತರಮ್ । ಬೃಹ-ದ್ಗಾಯತ್ರವರ್ತನಿ ॥ಯಸ್ತೇ ದ್ರಫ್ಸ-ಸ್ಸ್ಕನ್ದತಿ ಯಸ್ತೇ ಅಗ್ಂಶುರ್ಬಾಹುಚ್ಯುತೋ ಧಿಷಣಯೋರುಪಸ್ಥಾತ್ । ಅದ್ಧ್ವರ್ಯೋರ್ವಾ ಪರಿ ಯಸ್ತೇ ಪವಿತ್ರಾ-ಥ್ಸ್ವಾಹಾಕೃತಮಿನ್ದ್ರಾಯ ತ-ಞ್ಜುಹೋಮಿ ॥ ಯೋ ದ್ರಫ್ಸೋ ಅಗ್ಂಶುಃ ಪತಿತಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾ-ಮ್ಪರಿವಾಪಾ- [ಪೃಥಿವ್ಯಾ-ಮ್ಪರಿವಾಪಾತ್, ಪುರೋಡಾಶಾ-ತ್ಕರಮ್ಭಾತ್ ।] 32
-ತ್ಪುರೋಡಾಶಾ-ತ್ಕರಮ್ಭಾತ್ । ಧಾನಾಸೋಮಾನ್ಮನ್ಥಿನ ಇನ್ದ್ರ ಶುಕ್ರಾ-ಥ್ಸ್ವಾಹಾಕೃತಮಿನ್ದ್ರಾಯ ತ-ಞ್ಜುಹೋಮಿ ॥ ಯಸ್ತೇ ದ್ರಫ್ಸೋ ಮಧುಮಾಗ್ಂ ಇನ್ದ್ರಿಯಾವಾನ್-ಥ್ಸ್ವಾಹಾಕೃತಃ ಪುನರಪ್ಯೇತಿ ದೇವಾನ್ । ದಿವಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಪರ್ಯನ್ತರಿಕ್ಷಾ-ಥ್ಸ್ವಾಹಾ ಕೃತಮಿನ್ದ್ರಾಯ ತ-ಞ್ಜುಹೋಮಿ ॥ ಅದ್ಧ್ವರ್ಯುರ್ವಾ ಋತ್ವಿಜಾ-ಮ್ಪ್ರಥಮೋ ಯುಜ್ಯತೇ ತೇನ ಸ್ತೋಮೋ ಯೋಕ್ತವ್ಯ ಇತ್ಯಾಹುರ್ವಾಗಗ್ರೇಗಾ ಅಗ್ರ ಏತ್ವೃಜುಗಾ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಯಶೋ ಮಯಿ ದಧತೀ ಪ್ರಾಣಾ-ನ್ಪಶುಷು ಪ್ರಜಾ-ಮ್ಮಯಿ [ ] 33
ಚ ಯಜಮಾನೇ ಚೇತ್ಯಾಹ ವಾಚಮೇವ ತದ್ಯಜ್ಞಮುಖೇ ಯುನಕ್ತಿ ವಾಸ್ತು ವಾ ಏತದ್ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಕ್ರಿಯತೇ ಯದ್ಗ್ರಹಾ-ನ್ಗೃಹೀತ್ವಾ ಬಹಿಷ್ಪವಮಾನಗ್ಂ ಸರ್ಪನ್ತಿಪರಾಞ್ಚೋ ಹಿ ಯನ್ತಿ ಪರಾಚೀಭಿ-ಸ್ಸ್ತುವತೇ ವೈಷ್ಣವ್ಯರ್ಚಾ ಪುನರೇತ್ಯೋಪ ತಿಷ್ಠತೇ ಯಜ್ಞೋ ವೈ ವಿಷ್ಣು ರ್ಯಜ್ಞಮೇವಾಕರ್ವಿಷ್ಣೋ ತ್ವನ್ನೋ ಅನ್ತಮ-ಶ್ಶರ್ಮ ಯಚ್ಛ ಸಹನ್ತ್ಯ । ಪ್ರ ತೇ ಧಾರಾ ಮಧುಶ್ಚುತ ಉಥ್ಸ-ನ್ದುಹ್ರತೇ ಅಕ್ಷಿತಮಿತ್ಯಾಹ ಯದೇವಾಸ್ಯ ಶಯಾನಸ್ಯೋಪಶುಷ್ಯತಿ ತದೇವಾಸ್ಯೈತೇನಾ ಽಽಪ್ಯಾಯಯತಿ ॥ 34 ॥
(ಪರಿವಾಪಾತ್ - ಪ್ರಜಾ-ಮ್ಮಯಿ - ದುಹ್ರತೇ - ಚತುರ್ದಶ ಚ) (ಅ. 10)
ಅಗ್ನಿನಾ ರಯಿಮಶ್ಞವ-ತ್ಪೋಷಮೇವ ದಿವೇದಿವೇ । ಯಶಸಂ-ವೀಁರವತ್ತಮಮ್ ॥ ಗೋಮಾಗ್ಂ ಅಗ್ನೇ-ಽವಿಮಾಗ್ಂ ಅಶ್ವೀ ಯಜ್ಞೋ ನೃವಥ್ಸಖಾ ಸದಮಿದಪ್ರಮೃಷ್ಯಃ । ಇಡಾವಾಗ್ಂ ಏಷೋ ಅಸುರ ಪ್ರಜಾವಾ-ನ್ದೀರ್ಘೋ ರಯಿಃ ಪೃಥುಬುಧ್ನ-ಸ್ಸಭಾವಾನ್ ॥ ಆಪ್ಯಾಯಸ್ವ, ಸನ್ತೇ ॥ ಇಹ ತ್ವಷ್ಟಾರಮಗ್ರಿಯಂ-ವಿಁಶ್ವರೂಪಮುಪ ಹ್ವಯೇ । ಅಸ್ಮಾಕಮಸ್ತು ಕೇವಲಃ ॥ ತನ್ನಸ್ತುರೀಪಮಧ ಪೋಷಯಿತ್ನು ದೇವ ತ್ವಷ್ಟರ್ವಿ ರರಾಣ-ಸ್ಸ್ಯಸ್ವ । ಯತೋ ವೀರಃ [ಯತೋ ವೀರಃ, ಕರ್ಮಣ್ಯಃ ಸುದಕ್ಷೋ] 35
ಕರ್ಮಣ್ಯಃ ಸುದಕ್ಷೋ ಯುಕ್ತಗ್ರಾವಾ ಜಾಯತೇ ದೇವಕಾಮಃ ॥ಶಿವಸ್ತ್ವಷ್ಟರಿಹಾ-ಽಽ ಗಹಿ ವಿಭುಃ ಪೋಷ ಉತತ್ಮನಾ । ಯಜ್ಞೇಯಜ್ಞೇ ನ ಉದವ ॥ ಪಿಶಙ್ಗರೂಪ-ಸ್ಸುಭರೋ ವಯೋಧಾ-ಶ್ಶ್ರುಷ್ಟೀ ವೀರೋ ಜಾಯತೇ ದೇವಕಾಮಃ । ಪ್ರಜಾ-ನ್ತ್ವಷ್ಟಾ ವಿಷ್ಯತು ನಾಭಿಮಸ್ಮೇ ಅಥಾ ದೇವಾನಾಮಪ್ಯೇತು ಪಾಥಃ ॥ ಪ್ರಣೋದೇ ವ್ಯಾ, ನೋ ದಿವಃ ॥ ಪೀಪಿವಾಗ್ಂ ಸಗ್ಂ ಸರಸ್ವತ-ಸ್ಸ್ತನಂ-ಯೋಁ ವಿಶ್ವದರ್ಶತಃ । ಧುಕ್ಷೀಮಹಿ ಪ್ರಜಾಮಿಷಮ್ ॥ 36 ॥
ಯೇ ತೇ ಸರಸ್ವ ಊರ್ಮಯೋ ಮಧುಮನ್ತೋ ಘೃತಶ್ಚುತಃ । ತೇಷಾ-ನ್ತೇ ಸುಮ್ನಮೀಮಹೇ ॥ ಯಸ್ಯ ವ್ರತ-ಮ್ಪಶವೋ ಯನ್ತಿ ಸರ್ವೇ ಯಸ್ಯ ವ್ರತಮುಪತಿಷ್ಠನ್ತ ಆಪಃ । ಯಸ್ಯ ವ್ರತೇ ಪುಷ್ಟಿಪತಿರ್ನಿವಿಷ್ಟಸ್ತಗ್ಂ ಸರಸ್ವನ್ತಮವಸೇ ಹುವೇಮ ॥ ದಿವ್ಯಗ್ಂ ಸುಪರ್ಣಂ-ವಁಯಸ-ಮ್ಬೃಹನ್ತಮಪಾ-ಙ್ಗರ್ಭಂ-ವೃಁಷಭಮೋಷಧೀನಾಮ್ । ಅಭೀಪತೋ ವೃಷ್ಟ್ಯಾ ತರ್ಪಯನ್ತ-ನ್ತಗ್ಂ ಸರಸ್ವನ್ತಮವಸೇ ಹುವೇಮ ॥ ಸಿನೀವಾಲಿ ಪೃಥುಷ್ಟುಕೇ ಯಾ ದೇವಾನಾಮಸಿ ಸ್ವಸಾ । ಜುಷಸ್ವ ಹವ್ಯ- [ಹವ್ಯಮ್, ಆಹುತ-ಮ್ಪ್ರಜಾ-ನ್ದೇವಿ] 37
-ಮಾಹುತ-ಮ್ಪ್ರಜಾ-ನ್ದೇವಿ ದಿದಿಡ್ಢಿ ನಃ ॥ ಯಾ ಸುಪಾಣಿ-ಸ್ಸ್ವಙ್ಗುರಿ-ಸ್ಸುಷೂಮಾ ಬಹುಸೂವರೀ । ತಸ್ಯೈ ವಿಶ್ಪತ್ನಿಯೈ ಹವಿ-ಸ್ಸಿನೀವಾಲ್ಯೈ ಜುಹೋತನ ॥ ಇನ್ದ್ರಂ-ವೋಁ ವಿಶ್ವತಸ್ಪರೀ, ನ್ದ್ರ-ನ್ನರಃ ॥ ಅಸಿತವರ್ಣಾ ಹರಯ-ಸ್ಸುಪರ್ಣಾ ಮಿಹೋ ವಸಾನಾ ದಿವಮು-ತ್ಪತನ್ತಿ ॥ ತ ಆ-ಽವವೃತ್ರನ್-ಥ್ಸದನಾನಿ ಕೃತ್ವಾ-ಽಽದಿ-ತ್ಪೃಥಿವೀ ಘೃತೈರ್ವ್ಯುದ್ಯತೇ ॥ ಹಿರಣ್ಯಕೇಶೋ ರಜಸೋ ವಿಸಾರೇ-ಽಹಿರ್ಧುನಿರ್ವಾತ ಇವ ಧ್ರಜೀಮಾನ್ । ಶುಚಿಭ್ರಾಜಾ ಉಷಸೋ [ಉಷಸಃ, ನವೇದಾ ಯಶಸ್ವತೀ-] 38
ನವೇದಾ ಯಶಸ್ವತೀ-ರಪಸ್ಯುವೋ ನ ಸತ್ಯಾಃ ॥ ಆ ತೇ ಸುಪರ್ಣಾ ಅಮಿನನ್ತ ಏವೈಃ ಕೃಷ್ಣೋ ನೋನಾವ ವೃಷಭೋ ಯದೀದಮ್ । ಶಿವಾಭಿರ್ನ ಸ್ಮಯಮಾನಾಭಿರಾ-ಽಗಾ-ತ್ಪತನ್ತಿ ಮಿಹಃ ಸ್ತನಯನ್ತ್ಯಭ್ರಾ ॥ ವಾಶ್ರೇವ ವಿದ್ಯುನ್ಮಿಮಾತಿ ವಥ್ಸ-ನ್ನ ಮಾತಾ ಸಿಷಕ್ತಿ । ಯದೇಷಾಂ-ವೃಁಷ್ಟಿರಸರ್ಜಿ ॥ ಪರ್ವತಶ್ಚಿನ್ಮಹಿ ವೃದ್ಧೋ ಬಿಭಾಯ ದಿವಶ್ಚಿ-ಥ್ಸಾನು ರೇಜತ ಸ್ವನೇ ವಃ । ಯ-ತ್ಕ್ರೀಡಥ ಮರುತ [ಮರುತಃ, ಋಷ್ಟಿಮನ್ತ] 39
ಋಷ್ಟಿಮನ್ತ ಆಪ ಇವ ಸದ್ಧ್ರಿಯಞ್ಚೋ ಧವದ್ಧ್ವೇ ॥ ಅಭಿ ಕ್ರನ್ದ ಸ್ತನಯ ಗರ್ಭಮಾ ಧಾ ಉದನ್ವತಾ ಪರಿ ದೀಯಾ ರಥೇನ । ದೃತಿಗ್ಂ ಸು ಕರ್ಷ ವಿಷಿತ-ನ್ನ್ಯಞ್ಚಗ್ಂ ಸಮಾ ಭವನ್ತೂದ್ವತಾ ನಿಪಾದಾಃ ॥ ತ್ವ-ನ್ತ್ಯಾ ಚಿದಚ್ಯುತಾ-ಽಗ್ನೇ ಪಶುರ್ನ ಯವಸೇ । ಧಾಮಾ ಹ ಯ-ತ್ತೇ ಅಜರ ವನಾ ವೃಶ್ಚನ್ತಿ ಶಿಕ್ವಸಃ ॥ ಅಗ್ನೇ ಭೂರೀಣಿ ತವ ಜಾತವೇದೋ ದೇವ ಸ್ವಧಾವೋ-ಽಮೃತಸ್ಯ ಧಾಮ । ಯಾಶ್ಚ [ ] 40
ಮಾಯಾ ಮಾಯಿನಾಂ-ವಿಁಶ್ವಮಿನ್ವ ತ್ವೇ ಪೂರ್ವೀ-ಸ್ಸನ್ದಧುಃ ಪೃಷ್ಟಬನ್ಧೋ ॥ ದಿವೋ ನೋ ವೃಷ್ಟಿ-ಮ್ಮರುತೋ ರರೀದ್ಧ್ವ-ಮ್ಪ್ರಪಿನ್ವತ ವೃಷ್ಣೋ ಅಶ್ವಸ್ಯ ಧಾರಾಃ । ಅರ್ವಾಂಏತೇನ ಸ್ತನಯಿತ್ನುನೇಹ್ಯಪೋ ನಿಷಿಞ್ಚನ್ನಸುರಃ ಪಿತಾ ನಃ ॥ ಪಿನ್ವನ್ತ್ಯಪೋ ಮರುತಃ ಸುದಾನವಃ ಪಯೋ ಘೃತವದ್ವಿದಥೇಷ್ವಾ ಭುವಃ । ಅತ್ಯ-ನ್ನ ಮಿಹೇ ವಿ ನಯನ್ತಿ ವಾಜಿನಮುಥ್ಸ-ನ್ದುಹನ್ತಿ ಸ್ತನಯನ್ತಮಕ್ಷಿತಮ್ ॥ ಉದಪ್ರುತೋ ಮರುತಸ್ತಾಗ್ಂ ಇಯರ್ತ ವೃಷ್ಟಿಂ- [ವೃಷ್ಟಿಮ್, ಯೇ ವಿಶ್ವೇ] 41
-ಁಯೇ ವಿಶ್ವೇ ಮರುತೋ ಜುನನ್ತಿ । ಕ್ರೋಶಾತಿ ಗರ್ದಾ ಕನ್ಯೇವ ತುನ್ನಾ ಪೇರು-ನ್ತುಞ್ಜಾನಾ ಪತ್ಯೇವ ಜಾಯಾ ॥ ಘೃತೇನ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಮಧುನಾ ಸಮುಕ್ಷತ ಪಯಸ್ವತೀಃ ಕೃಣತಾ-ಽಽಪ ಓಷಧೀಃ । ಊರ್ಜ-ಞ್ಚ ತತ್ರ ಸುಮತಿ-ಞ್ಚ ಪಿನ್ವಥ ಯತ್ರಾ ನರೋ ಮರುತ-ಸ್ಸಿಞ್ಚಥಾ ಮಧು ॥ ಉದುತ್ಯಮ್, ಚಿತ್ರಮ್ ॥ ಔರ್ವ-ಭೃಗುವಚ್ಛುಚಿಮಪ್ನವಾನವದಾ ಹುವೇ । ಅಗ್ನಿಗ್ಂ ಸಮುದ್ರವಾಸಸಮ್ ॥ ಆ ಸವಗ್ಂ ಸವಿತುರ್ಯಥಾ ಭಗಸ್ಯೇ ವ ಭುಜಿಗ್ಂ ಹುವೇ । ಅಗ್ನಿಗ್ಂ ಸಮುದ್ರವಾಸಸಮ್ ॥ ಹುವೇ ವಾತಸ್ವನ-ಙ್ಕವಿ-ಮ್ಪರ್ಜನ್ಯಕ್ರನ್ದ್ಯಗ್ಂ ಸಹಃ । ಅಗ್ನಿಗ್ಂ ಸಮುದ್ರವಾಸಸಮ್ ॥ 42 ॥
ಅಗ್ನಿನಾ ರಯಿಮಶ್ಞವ-ತ್ಪೋಷಮೇವ ದಿವೇದಿವೇ । ಯಶಸಂ-ವೀಁರವತ್ತಮಮ್ ॥ ಗೋಮಾಗ್ಂ ಅಗ್ನೇ-ಽವಿಮಾಗ್ಂ ಅಶ್ವೀ ಯಜ್ಞೋ ನೃವಥ್ಸಖಾ ಸದಮಿದಪ್ರಮೃಷ್ಯಃ । ಇಡಾವಾಗ್ಂ ಏಷೋ ಅಸುರ ಪ್ರಜಾವಾ-ನ್ದೀರ್ಘೋ ರಯಿಃ ಪೃಥುಬುಧ್ನ-ಸ್ಸಭಾವಾನ್ ॥ ಆಪ್ಯಾಯಸ್ವ, ಸನ್ತೇ ॥ ಇಹ ತ್ವಷ್ಟಾರಮಗ್ರಿಯಂ-ವಿಁಶ್ವರೂಪಮುಪ ಹ್ವಯೇ । ಅಸ್ಮಾಕಮಸ್ತು ಕೇವಲಃ ॥ ತನ್ನಸ್ತುರೀಪಮಧ ಪೋಷಯಿತ್ನು ದೇವ ತ್ವಷ್ಟರ್ವಿ ರರಾಣ-ಸ್ಸ್ಯಸ್ವ । ಯತೋ ವೀರಃ [ಯತೋ ವೀರಃ, ಕರ್ಮಣ್ಯಃ ಸುದಕ್ಷೋ] 35
ಕರ್ಮಣ್ಯಃ ಸುದಕ್ಷೋ ಯುಕ್ತಗ್ರಾವಾ ಜಾಯತೇ ದೇವಕಾಮಃ ॥ಶಿವಸ್ತ್ವಷ್ಟರಿಹಾ-ಽಽ ಗಹಿ ವಿಭುಃ ಪೋಷ ಉತತ್ಮನಾ । ಯಜ್ಞೇಯಜ್ಞೇ ನ ಉದವ ॥ ಪಿಶಙ್ಗರೂಪ-ಸ್ಸುಭರೋ ವಯೋಧಾ-ಶ್ಶ್ರುಷ್ಟೀ ವೀರೋ ಜಾಯತೇ ದೇವಕಾಮಃ । ಪ್ರಜಾ-ನ್ತ್ವಷ್ಟಾ ವಿಷ್ಯತು ನಾಭಿಮಸ್ಮೇ ಅಥಾ ದೇವಾನಾಮಪ್ಯೇತು ಪಾಥಃ ॥ ಪ್ರಣೋದೇ ವ್ಯಾ, ನೋ ದಿವಃ ॥ ಪೀಪಿವಾಗ್ಂ ಸಗ್ಂ ಸರಸ್ವತ-ಸ್ಸ್ತನಂ-ಯೋಁ ವಿಶ್ವದರ್ಶತಃ । ಧುಕ್ಷೀಮಹಿ ಪ್ರಜಾಮಿಷಮ್ ॥ 36 ॥
ಯೇ ತೇ ಸರಸ್ವ ಊರ್ಮಯೋ ಮಧುಮನ್ತೋ ಘೃತಶ್ಚುತಃ । ತೇಷಾ-ನ್ತೇ ಸುಮ್ನಮೀಮಹೇ ॥ ಯಸ್ಯ ವ್ರತ-ಮ್ಪಶವೋ ಯನ್ತಿ ಸರ್ವೇ ಯಸ್ಯ ವ್ರತಮುಪತಿಷ್ಠನ್ತ ಆಪಃ । ಯಸ್ಯ ವ್ರತೇ ಪುಷ್ಟಿಪತಿರ್ನಿವಿಷ್ಟಸ್ತಗ್ಂ ಸರಸ್ವನ್ತಮವಸೇ ಹುವೇಮ ॥ ದಿವ್ಯಗ್ಂ ಸುಪರ್ಣಂ-ವಁಯಸ-ಮ್ಬೃಹನ್ತಮಪಾ-ಙ್ಗರ್ಭಂ-ವೃಁಷಭಮೋಷಧೀನಾಮ್ । ಅಭೀಪತೋ ವೃಷ್ಟ್ಯಾ ತರ್ಪಯನ್ತ-ನ್ತಗ್ಂ ಸರಸ್ವನ್ತಮವಸೇ ಹುವೇಮ ॥ ಸಿನೀವಾಲಿ ಪೃಥುಷ್ಟುಕೇ ಯಾ ದೇವಾನಾಮಸಿ ಸ್ವಸಾ । ಜುಷಸ್ವ ಹವ್ಯ- [ಹವ್ಯಮ್, ಆಹುತ-ಮ್ಪ್ರಜಾ-ನ್ದೇವಿ] 37
-ಮಾಹುತ-ಮ್ಪ್ರಜಾ-ನ್ದೇವಿ ದಿದಿಡ್ಢಿ ನಃ ॥ ಯಾ ಸುಪಾಣಿ-ಸ್ಸ್ವಙ್ಗುರಿ-ಸ್ಸುಷೂಮಾ ಬಹುಸೂವರೀ । ತಸ್ಯೈ ವಿಶ್ಪತ್ನಿಯೈ ಹವಿ-ಸ್ಸಿನೀವಾಲ್ಯೈ ಜುಹೋತನ ॥ ಇನ್ದ್ರಂ-ವೋಁ ವಿಶ್ವತಸ್ಪರೀ, ನ್ದ್ರ-ನ್ನರಃ ॥ ಅಸಿತವರ್ಣಾ ಹರಯ-ಸ್ಸುಪರ್ಣಾ ಮಿಹೋ ವಸಾನಾ ದಿವಮು-ತ್ಪತನ್ತಿ ॥ ತ ಆ-ಽವವೃತ್ರನ್-ಥ್ಸದನಾನಿ ಕೃತ್ವಾ-ಽಽದಿ-ತ್ಪೃಥಿವೀ ಘೃತೈರ್ವ್ಯುದ್ಯತೇ ॥ ಹಿರಣ್ಯಕೇಶೋ ರಜಸೋ ವಿಸಾರೇ-ಽಹಿರ್ಧುನಿರ್ವಾತ ಇವ ಧ್ರಜೀಮಾನ್ । ಶುಚಿಭ್ರಾಜಾ ಉಷಸೋ [ಉಷಸಃ, ನವೇದಾ ಯಶಸ್ವತೀ-] 38
ನವೇದಾ ಯಶಸ್ವತೀ-ರಪಸ್ಯುವೋ ನ ಸತ್ಯಾಃ ॥ ಆ ತೇ ಸುಪರ್ಣಾ ಅಮಿನನ್ತ ಏವೈಃ ಕೃಷ್ಣೋ ನೋನಾವ ವೃಷಭೋ ಯದೀದಮ್ । ಶಿವಾಭಿರ್ನ ಸ್ಮಯಮಾನಾಭಿರಾ-ಽಗಾ-ತ್ಪತನ್ತಿ ಮಿಹಃ ಸ್ತನಯನ್ತ್ಯಭ್ರಾ ॥ ವಾಶ್ರೇವ ವಿದ್ಯುನ್ಮಿಮಾತಿ ವಥ್ಸ-ನ್ನ ಮಾತಾ ಸಿಷಕ್ತಿ । ಯದೇಷಾಂ-ವೃಁಷ್ಟಿರಸರ್ಜಿ ॥ ಪರ್ವತಶ್ಚಿನ್ಮಹಿ ವೃದ್ಧೋ ಬಿಭಾಯ ದಿವಶ್ಚಿ-ಥ್ಸಾನು ರೇಜತ ಸ್ವನೇ ವಃ । ಯ-ತ್ಕ್ರೀಡಥ ಮರುತ [ಮರುತಃ, ಋಷ್ಟಿಮನ್ತ] 39
ಋಷ್ಟಿಮನ್ತ ಆಪ ಇವ ಸದ್ಧ್ರಿಯಞ್ಚೋ ಧವದ್ಧ್ವೇ ॥ ಅಭಿ ಕ್ರನ್ದ ಸ್ತನಯ ಗರ್ಭಮಾ ಧಾ ಉದನ್ವತಾ ಪರಿ ದೀಯಾ ರಥೇನ । ದೃತಿಗ್ಂ ಸು ಕರ್ಷ ವಿಷಿತ-ನ್ನ್ಯಞ್ಚಗ್ಂ ಸಮಾ ಭವನ್ತೂದ್ವತಾ ನಿಪಾದಾಃ ॥ ತ್ವ-ನ್ತ್ಯಾ ಚಿದಚ್ಯುತಾ-ಽಗ್ನೇ ಪಶುರ್ನ ಯವಸೇ । ಧಾಮಾ ಹ ಯ-ತ್ತೇ ಅಜರ ವನಾ ವೃಶ್ಚನ್ತಿ ಶಿಕ್ವಸಃ ॥ ಅಗ್ನೇ ಭೂರೀಣಿ ತವ ಜಾತವೇದೋ ದೇವ ಸ್ವಧಾವೋ-ಽಮೃತಸ್ಯ ಧಾಮ । ಯಾಶ್ಚ [ ] 40
ಮಾಯಾ ಮಾಯಿನಾಂ-ವಿಁಶ್ವಮಿನ್ವ ತ್ವೇ ಪೂರ್ವೀ-ಸ್ಸನ್ದಧುಃ ಪೃಷ್ಟಬನ್ಧೋ ॥ ದಿವೋ ನೋ ವೃಷ್ಟಿ-ಮ್ಮರುತೋ ರರೀದ್ಧ್ವ-ಮ್ಪ್ರಪಿನ್ವತ ವೃಷ್ಣೋ ಅಶ್ವಸ್ಯ ಧಾರಾಃ । ಅರ್ವಾಂಏತೇನ ಸ್ತನಯಿತ್ನುನೇಹ್ಯಪೋ ನಿಷಿಞ್ಚನ್ನಸುರಃ ಪಿತಾ ನಃ ॥ ಪಿನ್ವನ್ತ್ಯಪೋ ಮರುತಃ ಸುದಾನವಃ ಪಯೋ ಘೃತವದ್ವಿದಥೇಷ್ವಾ ಭುವಃ । ಅತ್ಯ-ನ್ನ ಮಿಹೇ ವಿ ನಯನ್ತಿ ವಾಜಿನಮುಥ್ಸ-ನ್ದುಹನ್ತಿ ಸ್ತನಯನ್ತಮಕ್ಷಿತಮ್ ॥ ಉದಪ್ರುತೋ ಮರುತಸ್ತಾಗ್ಂ ಇಯರ್ತ ವೃಷ್ಟಿಂ- [ವೃಷ್ಟಿಮ್, ಯೇ ವಿಶ್ವೇ] 41
-ಁಯೇ ವಿಶ್ವೇ ಮರುತೋ ಜುನನ್ತಿ । ಕ್ರೋಶಾತಿ ಗರ್ದಾ ಕನ್ಯೇವ ತುನ್ನಾ ಪೇರು-ನ್ತುಞ್ಜಾನಾ ಪತ್ಯೇವ ಜಾಯಾ ॥ ಘೃತೇನ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಮಧುನಾ ಸಮುಕ್ಷತ ಪಯಸ್ವತೀಃ ಕೃಣತಾ-ಽಽಪ ಓಷಧೀಃ । ಊರ್ಜ-ಞ್ಚ ತತ್ರ ಸುಮತಿ-ಞ್ಚ ಪಿನ್ವಥ ಯತ್ರಾ ನರೋ ಮರುತ-ಸ್ಸಿಞ್ಚಥಾ ಮಧು ॥ ಉದುತ್ಯಮ್, ಚಿತ್ರಮ್ ॥ ಔರ್ವ-ಭೃಗುವಚ್ಛುಚಿಮಪ್ನವಾನವದಾ ಹುವೇ । ಅಗ್ನಿಗ್ಂ ಸಮುದ್ರವಾಸಸಮ್ ॥ ಆ ಸವಗ್ಂ ಸವಿತುರ್ಯಥಾ ಭಗಸ್ಯೇ ವ ಭುಜಿಗ್ಂ ಹುವೇ । ಅಗ್ನಿಗ್ಂ ಸಮುದ್ರವಾಸಸಮ್ ॥ ಹುವೇ ವಾತಸ್ವನ-ಙ್ಕವಿ-ಮ್ಪರ್ಜನ್ಯಕ್ರನ್ದ್ಯಗ್ಂ ಸಹಃ । ಅಗ್ನಿಗ್ಂ ಸಮುದ್ರವಾಸಸಮ್ ॥ 42 ॥
(ವೀರ - ಇಷಗ್ಂ - ಹವ್ಯ - ಮುಷಸೋ - ಮರುತ - ಶ್ಚ - ವೃಷ್ಟಿಂ - ಭಗಸ್ಯ - ದ್ವಾದಶ ಚ) (ಅ. 11)
(ಪ್ರಜಾಪತಿರಕಾಮಯತೈ - ಷ ತೇ ಗಾಯತ್ರೋ - ಯಜ್ಞಂ-ವೈಁ - ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ಜಾಯಮಾನಾಃ - ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಾ - ಯೋ ವಾ ಅಯಥಾದೇವತ - ಮಿಷ್ಟರ್ಗೋ - ನಿಗ್ರಾಭ್ಯಾ-ಸ್ಸ್ಥ - ಯೋ ವೈ ದೇವಾ - ಞ್ಜುಷ್ಟೋ - ಽಗ್ನಿನಾ ರಯಿ - ಮೇಕಾದಶ )
(ಪ್ರಜಾಪತಿರಕಾಮಯತ - ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ಜಾಯಮಾನಾ - ವ್ಯಾಯಚ್ಛನ್ತೇ - ಮಹ್ಯಮಿಮಾ - ನ್ಮಾಯಾ ಮಾಯಿನಾನ್ - ದ್ವಿಚತ್ವಾರಿಗ್ಂಶತ್)
(ಪ್ರಜಾಪತಿರಕಾಮಯತಾ, ಅಗ್ನಿಗ್ಂ ಸಮುದ್ರವಾಸಸಂ )
॥ ಹರಿಃ ಓಮ್ ॥
॥ ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತಾಯಾ-ನ್ತೃತೀಯಕಾಣ್ಡೇ ಪ್ರಥಮಃ ಪ್ರಶ್ನ-ಸ್ಸಮಾಪ್ತಃ ॥