Vedic Deities (Maruts, Varuna, and Parjanya)

4.6 - aśmannūrjaṃ parvate - kṛṣṇa yajurveda taittirīya saṃhitā pāṭhaḥ

(Ashmannurjam Parvate (Taittiriya Samhita 4.6) in English (IAST))

From Krishna Yajurveda, Taittiriya Samhita

This mantra originates from the fourth kanda, sixth prapathaka of the Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita, specifically part of the rituals related to the consecration of offerings. It invokes the energies of the Earth, mountains, winds, and life-sustaining waters and plants. By appealing to the Maruts, the deities of storm and force, the chanter seeks to integrate the primordial strength and vitality of nature into their own being. This sacred recitation is traditionally employed to purify oblations and invoke divine vigor, promoting physical vitality, spiritual nourishment, and the removal of negative energies or obstacles posed by external forces.

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ñcaturthakāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśnaḥ - pariṣecana-saṃskārābhidhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | hariḥ om ||
aśmannūrja-mparva̭te śiśriyāṇāṃ-vā~tḙ parjanye varṷṇasya śuṣme | adbhya oṣa̭dhībhyo vanaspatibhyo-'dhi sambhṛ̭tā-ntā-nna iṣamūrja̭-ndhatta maruta-ssagṃ rarāṇāḥ || aśmagg̭ste kṣudamu-nte śugṛ̭cchatu ya-ndviṣmaḥ || samudrasya̭ tvā-'vākayā-'gne pari̭ vyayāmasi | pāvako asmabhyagṃ̭ śivo bha̭va || himasya̭ tvā jarāyuṇā-'gne pari̭ vyayāmasi | pāvako asmabhyagṃ̭ śivo bha̭va || upa- [upa̭, jmannupa̭] 1
-jmannupa̭ vetase-'va̭ttara-nnadīṣvā | agnḙ pittamapāma̭si || maṇḍṷ̄ki tābhirā ga̭hi sema-nno̭ yajñam | pāvakava̭rṇagṃ śiva-ṅkṛ̭dhi || pāvaka ā citaya̭ntyā kṛpā | kṣāma̭-nruruca uṣaso na bhānunā || tūrva-nna yāmanneta̭śasya nū raṇa ā yo ghṛṇe | na ta̭tṛṣāṇo ajaraḥ̭ || agnḙ pāvaka rociṣā̭ mandrayā̭ deva jihvayā | ā devān [ā devān, vakṣi yakṣi̭ ca |] 2
va̭kṣi yakṣi̭ ca || sa naḥ̭ pāvaka dīdivo-'gnḙ devāgṃ ihā-'' va̭ha | upa̭ yajñagṃ haviśca̭ naḥ || apāmida-nnyaya̭nagṃ samudrasya̭ niveśa̭nam | anya-ntḙ asma-tta̭pantu hetayaḥ̭ pāvako asmabhyagṃ̭ śivo bha̭va || nama̭ste hara̭se śociṣe nama̭ste astvarciṣe | anya-ntḙ asma-tta̭pantu hetayaḥ̭ pāvako asmabhyagṃ̭ śivo bha̭va || nṛṣade va- [nṛṣade vaṭ, aphsuṣade va-ḍva̭nasade] 3
-ḍa̭phsuṣade va-ḍva̭nasade va-ḍba̭rhiṣade vaṭ-thsṷvarvide vaṭ || ye devā devānāṃ-ya~jñiyā̭ yajñiyā̭nāgṃ saṃva~-thsarīṇamupa̭ bhāgamāsa̭te | ahutādo̭ haviṣo̭ yajñe asmin-thsvaya-ñjṷhuddhva-mmadhṷno ghṛtasya̭ || ye devā deveṣvadhi̭ devatvamāyan ye brahma̭ṇaḥ pura etāro̭ asya | yebhyo narte pava̭te dhāma ki-ñcana na te divo na pṛ̭thivyā adhi snuṣṷ || prāṇadā [prāṇadāḥ, apānadā vyā̭nadā-] 4
a̭pānadā vyā̭nadā-śca̭kṣurdā va̭rcodā va̭rivodāḥ | anya-ntḙ asma-tta̭pantu hetayaḥ̭ pāvako asmabhyagṃ̭ śivo bha̭va || agnistigmena̭ śociṣā yagṃsadviśva-nnya̭triṇam | agnirno̭ vagṃsate rayim || sainā-'nī̭kena suvidatro̭ asme yaṣṭā̭ devāgṃ āya̭jiṣṭha-ssvasti | ada̭bdho gopā uta naḥ̭ paraspā agne dyumaduta reva-ddi̭dīhi || 5 ||
(upa̭-devān-vaṭ-prā̭ṇadā-ścatṷścatvārigṃśacca) (a. 1)
ya imā viśvā bhuva̭nāni juhvadṛṣirhotā̭ niṣasādā̭ pitā naḥ̭ | sa āśiṣā dravi̭ṇamicchamā̭naḥ paramacchado vara ā vi̭veśa || viśvaka̭rmā mana̭sā yadvihā̭yā dhātā vi̭dhātā pa̭ramota sandṛk | teṣā̭miṣṭāni samiṣā ma̭danti yatra̭ saptarṣī-npara eka̭māhuḥ || yo naḥ̭ pitā ja̭nitā yo vi̭dhātā yo naḥ̭ sato abhyā sajjajāna̭ | 6
yo devānā-nnāmadhā eka̭ eva tagṃ sa̭mpraśña-mbhuva̭nā yantyanyā || ta ā-'ya̭janta dravi̭ṇagṃ sama̭smā ṛṣa̭yaḥ pūrvḙ jaritāro na bhūnā | asūrtā sūrtā raja̭so vimāne ye bhūtāni̭ samakṛ̭ṇvannimāni̭ || na taṃ-vi~̭dātha ya ida-ñjajānānya-dyuṣmākamanta̭ra-mbhavāti | nīhāreṇa prāvṛ̭tā jalpyā̭ cāsutṛpa̭ uktha śāsa̭ścaranti || paro divā para enā [para enā, pṛthivyā paro] 7
pṛ̭thivyā paro devebhirasṷrairguhā yat | kagg svidgarbha̭-mprathama-nda̭ddhra āpo yatra̭ devā-ssamaga̭cchanta viśve || tamidgarbha̭-mprathama-nda̭ddhra āpo yatra̭ devā-ssamaga̭cchanta viśve | ajasya nābhāvaddhyeka-marpi̭taṃ-ya~smi̭nnidaṃ-vi~śva-mbhuva̭namadhi̭ śritam || viśvaka̭rmā hyaja̭niṣṭa deva ādi-dga̭ndharvo a̭bhava-ddvitīyaḥ̭ | tṛtīyaḥ̭ pitā ja̭nitauṣa̭dhīnā- [pitā ja̭nitauṣa̭dhīnām, apā-ṅgarbhaṃ-vya~̭dadhā-tpurutrā |] 8
-mapā-ṅgarbhaṃ-vya~̭dadhā-tpurutrā || cakṣṷṣaḥ pitā mana̭sā hi dhīro̭ ghṛtamḙne ajananna̭māne | yadedantā ada̭dṛgṃhanta pūrva ādi-ddyāvā̭pṛthivī a̭prathetām || viśvata̭-ścakṣuruta viśvato̭mukho viśvato̭hasta uta viśvata̭spāt | sa-mbāhubhyā-nnama̭ti sa-mpata̭trai rdyāvā̭pṛthivī janaya̭-ndeva ekaḥ̭ || kigg svi̭dāsī-dadhiṣṭhāna̭-mārambha̭ṇa-ṅkatama-thsvi-tkimā̭sīt | yadī bhūmi̭-ñjanaya̭- [yadī bhūmi̭-ñjanayanṋ, viśvaka̭rmā] 9
-nviśvaka̭rmā vi dyāmaurṇo-nmahinā viśvaca̭kṣāḥ || kigg svidvana-ṅka u sa vṛkṣa ā̭sīdyato dyāvā̭pṛthivī ni̭ṣṭatakṣuḥ | manī̭ṣiṇo mana̭sā pṛcchatedu tadyadaddhyati̭ṣṭha-dbhuva̭nāni dhārayanṋ || yā te dhāmā̭ni paramāṇi yā-'vamā yā ma̭ddhyamā vi̭śvakarmannutemā | śikṣā sakhi̭bhyo haviṣi̭ svadhāva-ssvayaṃ-ya~̭jasva tanuva̭-ñjuṣāṇaḥ || vācaspatiṃ̭-vi~śvaka̭rmāṇa-mūtayḙ [-mūtaye, manoyujaṃ-vā~jḙ] 10
manoyujaṃ-vā~jḙ adyā hṷvema | sa no nedi̭ṣṭhā hava̭nāni joṣate viśvaśa̭bhūṃrava̭se sādhuka̭rmā || viśva̭karman. haviṣā̭ vāvṛdhāna-ssvayaṃ-ya~̭jasva tanuva̭-ñjuṣāṇaḥ | muhya̭ntvanye abhitaḥ̭ sapatnā̭ ihāsmāka̭-mmaghavā̭ sūrira̭stu || viśva̭karman. haviṣā vardha̭nena trātāramindra̭-makṛṇoravaddhyam | tasmai viśa-ssama̭namanta pūrvīrayamugro vi̭havyo̭ yathā-'sa̭t || samudrāya̭ vayunā̭ya sindhṷ̄nā-mpata̭ye namaḥ̭ | nadīnāgṃ sarvā̭sā-mpitre jṷhutā viśvaka̭rmaṇe viśvā-'hāma̭rtyagṃ haviḥ || 11 ||
(jajānai - nau - ṣa̭dhīnāṃ - bhūmi̭-ñjanaya̭ - nnūtaye - namo - nava̭ ca) (a. 2)
udḙnamuttarā-nnayāgnḙ ghṛtenā-''huta | rāyaspoṣḙṇa sagṃ sṛ̭ja prajayā̭ ca dhanḙna ca || indrema-mpra̭tarā-ṅkṛ̭dhi sajātānā̭-masadvaśī | samḙnaṃ-va~rca̭sā sṛja devebhyo̭ bhāgadhā a̭sat || yasya̭ kurmo havirgṛhe tama̭gne vardhayā tvam | tasma̭ devā adhi̭ bravannaya-ñca brahma̭ṇaspatiḥ̭ || udṷ tvā viśvḙ devā [viśvḙ devāḥ, agne bhara̭ntu citti̭bhiḥ |] 12
agne bhara̭ntu citti̭bhiḥ | sa no̭ bhava śivata̭ma-ssupratī̭ko vibhāva̭suḥ || pañca diśo daivīryajñama̭vantu devīrapāma̭ti-ndurmati-mbādha̭mānāḥ | rāyaspoṣḙ yajñapa̭ti-mābhaja̭ntīḥ || rāyaspoṣe adhi̭ yajño a̭sthā-thsami̭ddhe agnāvadhi̭ māmahānaḥ | ukthapa̭tra īḍyo̭ gṛbhītastapta-ṅgharma-mpa̭rigṛhyā̭yajanta || ūrjā ya-dyajñamaśa̭manta devā daivyā̭ya dhartre joṣṭre | devaśrī-śśrīma̭ṇā-śśatapa̭yāḥ [devaśrī-śśrīma̭ṇā-śśatapa̭yāḥ, parigṛhya̭] 13
parigṛhya̭ devā yajñamā̭yann || sūrya̭raśmirhari̭keśaḥ purastā-thsavitā jyotiruda̭yāgṃ aja̭sram | tasya̭ pūṣā pra̭savaṃ-yā~̭ti deva-ssapaṃśyan viśvā bhuva̭nāni gopāḥ || devā devebhyo̭ addhvaryanto̭ asthurvītagṃ śa̭mitre śa̭mitā yajaddhyai | turīyo̭ yajño yatra̭ havyameti tataḥ̭ pāvakā āśiṣo̭ no juṣantām || vimāna̭ eṣa divo maddhya̭ āsta āpaprivā-nroda̭sī antari̭kṣam | sa viśvācī̭rabhi- [sa viśvācī̭rabhi, caṣṭe ghṛtācī̭rantarā] 14
-ca̭ṣṭe ghṛtācī̭rantarā pūrvamapa̭ra-ñca ketum || ukṣā sa̭mudro a̭ruṇa-ssṷparṇaḥ pūrva̭sya yoni̭-mpiturā vi̭veśa | maddhyḙ divo nihi̭taḥ pṛśñiraśmā vi ca̭krame raja̭saḥ pātyantau || indraṃ-vi~śvā̭ avīvṛdhan-thsamudravya̭casa-ṅgiraḥ̭ | rathīta̭magṃ rathīnāṃ-vā~jā̭nāgṃ satpa̭ti-mpatim || sumnahūryajño devāgṃ ā ca̭ vakṣadyakṣa̭dagnirdevo devāgṃ ā ca̭ vakṣat || vāja̭sya mā prasaveno-dgrābheṇo-da̭grabhīt | athā̭ sapatnāgṃ indro̭ me nigrābheṇādha̭rāgṃ akaḥ || udgrābha-ñca̭ nigrābha-ñca brahma̭ devā a̭vīvṛdhann | athā̭ sapatnā̭nindrāgnī mḙ viṣūcīnān vya̭syatām || 15 ||
(devāḥ - śatapa̭yā - abhi - vāja̭sya - ṣaḍvigṃ̭śatiśca ) (a. 3)
āśu-śśiśā̭no vṛṣabho na yuddhmo gha̭nāghanaḥ, kṣobha̭ṇa-ścarṣaṇīnām | saṅkranda̭no-'nimiṣa ḙka vīra-śśatagṃ senā̭ ajaya-thsākamindraḥ̭ || saṅkranda̭nenā nimiṣeṇa̭ jiṣṇunā̭ yutkāreṇa̭ duścyavanena̭ dhṛṣṇunā | tadindrḙṇa jayata ta-thsa̭haddhvaṃ-yu~dho̭ nara iṣṷhastena vṛṣṇā || sa iṣṷhastai-ssa ni̭ṣaṅgibhi̭rvaśī saggsra̭ṣṭā sa yudha indro̭ gaṇena̭ | sagṃsṛṣṭaji-thso̭mapā bā̭huśardhyūrdhvadha̭nvā prati̭hitābhirastā || bṛha̭spate pari̭ dīyā [pari̭ dīya, rathḙna] 16
rathḙna rakṣohā 'mitrāgṃ̭ apa bādha̭mānaḥ | prabhañjan-thsenāḥ pramṛṇo yudhā jaya̭nnasmāka̭-meddhyavitā rathā̭nām || gotrabhida̭-ṅgovidaṃ-va~jra̭bāhu-ñjaya̭ntamajma̭ pramṛṇanta-moja̭sā | imagṃ sa̭jātā anṷvīra-yaddhvamindragṃ̭ sakhāyo-'nu sagṃ ra̭bhaddhvam || balavijñāyaḥ-sthavi̭raḥ pravī̭ra-ssaha̭svān. vājī saha̭māna ugraḥ | abhivī̭ro abhisa̭tvā sahojā jaitra̭mindra rathamāti̭ṣṭha govit || abhi gotrāṇi saha̭sā gāha̭māno-'dāyo [gāha̭māno-'dāyaḥ, vīra-śśatama̭nyurindraḥ̭ |] 17
vīra-śśatama̭nyurindraḥ̭ | duścyavanaḥ pṛ̭tanāṣāḍa̭ yuddhyo-smākagṃ senā̭ avatu pra yuthsu || indra̭ āsāṃ-netā bṛhaspati rdakṣi̭ṇā yajñaḥ pura ḙtu somaḥ̭ | devasenānā̭-mabhibhañjatīnā-ñjaya̭ntīnā-mmaruto̭ yantvagre || indra̭sya vṛṣṇo varṷṇasya rājña̭ ādityānā-mmarutāgṃ śardha̭ ugram | mahāma̭nasā-mbhuvanacyavānā-ṅghoṣo̭ devānā-ñjaya̭tā muda̭sthāt || asmāka-mindra-ssamṛ̭teṣu dhvajeṣvasmākaṃ-yā~ iṣa̭vastā ja̭yantu | 18
asmākaṃ̭-vī~rā utta̭re bhavantvasmānṷ devā avatā havḙṣu || uddha̭rṣaya maghavannā-yṷdhā-nyuthsatva̭nā-mmāmakānā-mmahāgṃ̭si | udvṛ̭trahan vājināṃ-vā~ji̭nānyu-drathā̭nā-ñjaya̭tāmetu ghoṣaḥ̭ || upa preta jaya̭tā narassthirā vaḥ̭ santu bāhavaḥ̭ | indro̭ va-śśarma̭ yaccha tvanā-dhṛṣyā yathāsa̭tha || ava̭sṛṣṭā parā̭ pata śara̭vye brahma̭ sagṃśitā | gacchā-'mitrā-npra- [gacchā-'mitrā-npra, viśa maiṣā-] 19
-vi̭śa maiṣā-ṅkañcanocchi̭ṣaḥ || marmā̭ṇi te varma̭bhiśchādayāmi soma̭stvā rājā 'mṛtḙnābhi-va̭stām | urorvarī̭yo vari̭vaste astu jaya̭nta-ntvāmanṷ madantu devāḥ || yatra̭ bāṇā-ssampata̭nti kumārā vi̭śikhā i̭va | indro̭ nastatra̭ vṛtrahā vi̭śvāhā śarma̭ yacchatu || 20 ||
(dīyā - 'dāyo - ja̭yantva - mitrā-npra - ca̭tvārigṃśacca̭) (a. 4)
prācīmanṷ pradiśa-mprehi̭ vidvānagnera̭gne puro a̭gnirbhaveha | viśvā āśā dīdyā̭no vi bhāhyūrja̭-nno dhehi dvipade catṷṣpade || krama̭ddhvamagninā nākamukhyagṃ hastḙṣu bibhra̭taḥ | divaḥ pṛṣṭhagṃ suva̭rgatvā miśrā devebhi̭rāddhvam || pṛthivyā ahamudantari̭kṣa-mā-'rṷha-mantari̭kṣā-ddivamā-'rṷham | divo nāka̭sya pṛṣṭhā-thsuvarjyoti̭ragā- [pṛṣṭhā-thsuvarjyoti̭ragām, aham |] 21
-maham || suvaryanto nāpekṣanta ā dyāgṃ ro̭hanti roda̭sī | yajñaṃ-ye~ viśvato̭dhāragṃ suvi̭dvāgṃso vitenire || agne prehi̭ prathamo dḙvayatā-ñcakṣṷrdevānā̭muta martyā̭nām | iya̭kṣamāṇā bhṛgṷbhi-ssajoṣā-ssuva̭ryantu yaja̭mānā-ssvasti || naktoṣāsā sama̭nasā virṷ̄pe dhāpayḙte śiśumekagṃ̭ samīcī | dyāvā kṣāmā̭ rukmo antarvi bhā̭ti devā agni-ndhā̭raya-ndraviṇodāḥ || agnḙ sahasrākṣa [agnḙ sahasrākṣa, śatamūrdhañchata-nte] 22
śatamūrdhañchata-nte prāṇā-ssahasra̭mapānāḥ | tvagṃ sā̭hasrasya̭ rāya ī̭śiṣe tasmai̭ te vidhema vājā̭ya svāhā || suparṇo̭-'si garutmā-npṛthivyāgṃ sī̭da pṛṣṭhe pṛ̭thivyā-ssī̭da bhāsā-'ntari̭kṣamā pṛ̭ṇa jyoti̭ṣā divamutta̭bhāna teja̭sā diśa u-ddṛgṃ̭ha || ājuhvā̭na-ssupratī̭kaḥ purastādagne svāṃ-yo~nimā sī̭da sāddhyā | asmin-thsadhasthe addhyutta̭rasmin viśvḙ devā [addhyutta̭rasmin viśvḙ devāḥ, yaja̭mānaśca sīdata |] 23
yaja̭mānaśca sīdata || preddho̭ agne dīdihi puro no-'ja̭srayā sūrmyā̭ yaviṣṭha | tvāgṃ śaśva̭nta upa̭ yanti vājāḥ || vidhema̭ te parame janma̭nnagne vidhema stomairava̭re sadhasthe | yasmā-dyonḙrudāri̭thā yaje ta-mpratve havīgṃṣi̭ juhure sami̭ddhe || tāgṃ sa̭viturvareṇyasya citrāmā-'haṃ-vṛ~̭ṇe sumatiṃ-vi~śvaja̭nyām | yāma̭sya kaṇvo adṷha-tprapī̭nāgṃ sahasra̭dhārā- [sahasra̭dhārām, paya̭sā mahī-ṅgām |] 24
-mpaya̭sā mahī-ṅgām || sapta tḙ agne samidhaḥ̭ sapta jihvā-ssaptarṣa̭ya-ssapta dhāma̭ priyāṇi̭ | sapta hotrā-ssaptadhā tvā̭ yajanti sapta yonīrā pṛ̭ṇasvā ghṛtena̭ || īdṛ-ñcānyādṛ-ñcai̭tādṛñca̭ pratidṛ-ñca̭ mitaśca sammi̭taśca sabha̭rāḥ || śukrajyo̭tiśca citrajyo̭tiśca satyajyo̭tiśca jyoti̭ṣmāgśca satyaśca̭rtapāścātyagṃ̭hāḥ | 25
ṛtajicca̭ satyajicca̭ senajicca̭ suṣeṇaścāntya̭mitraśca dūre a̭mitraśca gaṇaḥ || ṛtaśca̭ satyaśca̭ dhruvaśca̭ dharuṇa̭śca dhartā ca̭ vidhartā ca̭ vidhārayaḥ || īdṛkṣā̭sa etādṛkṣā̭sa ū ṣuṇaḥ̭ sadṛkṣā̭saḥ prati̭sadṛkṣāsa eta̭na | mitāsa̭śca sammi̭tāsaśca na ūtaye sabha̭raso maruto yajñe asminnindra-ndaivīrviśo̭ maruto-'nṷvartmāno yathendra-ndaivīrviśo̭ maruto-'nṷvartmāna evamimaṃ-ya~ja̭māna-ndaivīśca viśo mānṷṣīścānṷvartmāno bhavantu || 26 ||
(agāgṃ - sahasrākṣa - devāḥ - sahasra̭dhārā - matyagṃ̭hā - anṷvartmānaḥ - ṣoḍa̭śa ca) (a. 5)
jīmūta̭syeva bhavati pratī̭kaṃ-ya~dvarmī yāti̭ samadā̭mupasthe | anā̭viddhayā tanuvā̭ jaya tvagṃ sa tvā varma̭ṇo mahimā pi̭partu || dhanva̭nā gā dhanva̭nā-''ji-ñja̭yema dhanva̭nā tīvrā-ssamado̭ jayema | dhanu-śśatro̭rapakāma-ṅkṛ̭ṇoti dhanva̭nā sarvāḥ pradiśo̭ jayema || vakṣyantīvedā ga̭nīganti karṇa̭-mpriyagṃ sakhā̭ya-mpariṣasvajānā | yoṣḙva śiṅkte vitatā-'dhi dhanva- [dhanvanṋ, jyā iyagṃ] 27
-ñjyā iyagṃ sama̭ne pāraya̭ntī || te ācara̭ntī sama̭neva yoṣā̭ māteva̭ putra-mbi̭bhṛtāmupasthe | apa śatrūṋ viddhyatāgṃ saṃvi~dāne ārtnī̭ ime vi̭ṣphurantī̭ amitrāṋ || bahvīnā-mpitā bahura̭sya putraściścā kṛ̭ṇoti sama̭nā-'vagatya̭ | iṣudhi-ssaṅkāḥ pṛta̭nāśca sarvāḥ pṛṣṭhe nina̭ddho jayati prasṷ̄taḥ || rathe tiṣṭha̭-nnayati vājinaḥ̭ puro yatra̭yatra kāmaya̭te suṣārathiḥ | abhīśṷ̄nā-mmahimāna̭- [mahimānam, panāyata manaḥ̭] 28
-mpanāyata manaḥ̭ paścādanṷ yacchanti raśmayaḥ̭ || tīvrā-nghoṣān kṛṇvate vṛṣa̭pāṇayo-'śvā rathḙbhi-ssaha vājaya̭ntaḥ | avakrāma̭ntaḥ prapa̭dairamitrān kṣiṇanti śatrūgṃrana̭pavyayantaḥ || rathavāha̭nagṃ havira̭sya nāma yatrā-''yṷdha-nnihi̭tamasya varma̭ | tatrā rathamupa̭ śagmagṃ sa̭dema viśvāhā̭ vayagṃ sṷmanasyamā̭nāḥ || svāduṣagṃ sadaḥ̭ pitaro̭ vayodhāḥ kṛ̭cchreśrita-śśaktī̭vanto gabhīrāḥ | citrasḙnā iṣṷbalā amṛ̭ddhrā-ssatovī̭rā uravo vrātasāhāḥ || brāhma̭ṇāsaḥ [brāhma̭ṇāsaḥ, pita̭ra-] 29
pita̭ra-ssomyā̭sa-śśive no dyāvā̭pṛthivī a̭nehasā | pūṣā naḥ̭ pātu duritādṛ̭tāvṛdho rakṣā māki̭rno aghaśagṃ̭sa īśata || suparṇaṃ-va~̭ste mṛgo a̭syā danto gobhi-ssanna̭ddhā patati prasṷ̄tā | yatrā nara-ssa-ñca vi ca drava̭nti tatrāsmabhyamiṣa̭va-śśarma̭ yagṃsann || ṛjī̭te pari̭ vṛṅgdhi no-'śmā̭ bhavatu nastanūḥ | somo adhi̭ bravītu no-'di̭ti- [no-'di̭tiḥ, śarma̭ yacchatu |] 30
-śśarma̭ yacchatu || ā ja̭ṅghanti sānvḙṣā-ñjaghanāgṃ upa̭ jighnate | aśvā̭jani pracḙtaso-'śvān-thsamathsṷ codaya || ahi̭riva bhogaiḥ paryḙti bāhu-ñjyāyā̭ heti-mpa̭ribādha̭mānaḥ | hastaghno viśvā̭ vayunā̭ni vidvā-npumā-npumāgṃ̭sa-mpari̭ pātu viśvataḥ̭ || vana̭spate vīḍva̭ṅgo hi bhūyā asma-thsa̭khā pratara̭ṇa-ssuvīraḥ̭ | gobhi-ssanna̭ddho asi vīḍaya̭svā-''sthātā tḙ jayatu jetvā̭ni || divaḥ pṛ̭thivyāḥ pa- [pari̭, oja u-dbhṛ̭taṃ-] 31
-ryoja u-dbhṛ̭taṃ-va~naspati̭bhyaḥ paryābhṛ̭tagṃ sahaḥ̭ | apāmojmāna-mpari gobhirāvṛ̭tamindra̭sya vajragṃ̭ haviṣā rathaṃ̭-ya~ja || indra̭sya vajro̭ marutāmanī̭ka-mmitrasya garbho varṷṇasya nābhiḥ̭ | semā-nno̭ havyadā̭ti-ñjuṣāṇo deva̭ ratha prati̭ havyā gṛ̭bhāya || upa̭ śvāsaya pṛthivīmuta dyā-mpṷrutrā tḙ manutāṃ-vi~ṣṭhi̭ta-ñjaga̭t | sa dṷndubhe sajūrindrḙṇa devairdūrā- [devairdūrāt, davī̭yo] 32
-ddavī̭yo apa̭sedha śatrūṋ || ā kra̭ndaya balamojo̭ na ā dhā niṣṭa̭nihi duritā bādha̭mānaḥ | apa̭ protha dundubhe ducchunāgṃ̭ ita indra̭sya muṣṭira̭si vīḍaya̭sva || ā-'mūra̭ja pratyāva̭rtayemāḥ kḙtuma-ddṷndubhi rvā̭vadīti | samaśva̭parṇāścara̭nti no naro-'smāka̭mindra rathino̭ jayantu || 33 ||
(dhanva̭n - mahimānaṃ - brāhma̭ṇāso - 'di̭tiḥ - pṛthivyāḥ pari̭ - dūrā - deka̭catvārigṃśacca) (a. 6)
yadakra̭ndaḥ prathama-ñjāya̭māna udyan-thsa̭mudrāduta vā purī̭ṣāt | śyenasya̭ pakṣā ha̭riṇasya̭ bāhū ṷpastutya-mmahi̭ jāta-ntḙ arvann || yamena̭ datta-ntrita ḙnamāyunagindra̭ eṇa-mprathamo addhya̭tiṣṭhat | gandharvo a̭sya raśanāma̭-gṛbhṇā-thsūrādaśvaṃ̭-va~savo nira̭taṣṭa || asi̭ yamo asyā̭dityo a̭rvannasi̭ trito guhyḙna vratena̭ | asi somḙna samayā vipṛ̭kta [vipṛ̭ktaḥ, āhuste trīṇi̭ divi bandha̭nāni |] 34
āhuste trīṇi̭ divi bandha̭nāni || trīṇi̭ ta āhurdivi bandha̭nāni trīṇyaphsu trīṇyanta-ssa̭mudre | uteva̭ me varṷṇaśchan-thsyarvan. yatrā̭ ta āhuḥ pa̭rama-ñjanitram || imā tḙ vājinnavamārja̭nānīmā śaphānāgṃ̭ saniturnidhānā | atrā̭ te bhadrā ra̭śanā a̭paśyamṛtasya yā a̭bhirakṣa̭nti gopāḥ || ātmāna̭-nte mana̭sā-''rāda̭jānāmavo divā [ ] 35
pataya̭nta-mpataṅgam | śiro̭ apaśya-mpathibhiḥ̭ sugebhi̭rareṇubhirjeha̭māna-mpatatri || atrā̭ te rūpamṷttamama̭paśya-ñjigī̭ṣamāṇamiṣa ā pade goḥ | yadā te marto anu bhogamānaḍādi-dgrasi̭ṣṭha oṣa̭dhīrajīgaḥ || anṷ tvā ratho anu maryo̭ arvannanu gāvo-'nu bhagaḥ̭ kanīnām | anu vrātā̭sastava̭ sakhyamī̭yuranṷ devā ma̭mire vīrya̭- [vīryam, te |] 36
-nte || hira̭ṇyaśṛṅgo-'yo̭ asya pādā mano̭javā ava̭ra indra̭ āsīt | devā ida̭sya haviradya̭māyan. yo arva̭nta-mprathamo addhyati̭ṣṭhat || īrmāntā̭sa-ssili̭kamaddhyamāsa-ssagṃ śūra̭ṇāso divyāso atyāḥ | hagṃsā i̭va śreṇiśo ya̭tante yadākṣi̭ṣurdivya-majmamaśvāḥ || tava śarī̭ra-mpatayiṣṇva̭rva-ntava̭ cittaṃ-vā~ta̭ iva dhrajī̭mān | tava śṛṅgā̭ṇi viṣṭhi̭tā purutrā-'ra̭ṇyeṣu jarbhṷrāṇā caranti || upa [upa̭, prāgācchasa̭naṃ-] 37
prāgācchasa̭naṃ-vā~jyarvā̭ devadrīcā mana̭sā dīddhyā̭naḥ | ajaḥ puro nī̭yate nābhi̭rasyānṷ paścā-tkavayo̭ yanti rebhāḥ || upa prāgā-tparamaṃ-ya~-thsadhasthamarvāgṃ acchā̭ pitara̭-mmātara̭-ñca | adyā devān juṣṭa̭tamo hi gamyā athā-''śāste dāśuṣe vāryā̭ṇi || 38 ||
(vipṛ̭kto - divā - vīrya̭ - mupai - kānnaca̭tvārigṃśacca̭) (a. 7)
mā no̭ mitro varṷṇo aryamā-''yurindra̭ ṛbhukṣā marutaḥ pari̭ khyann | ya-dvājino̭ devajā̭tasya sapteḥ pravakṣyāmo̭ vidathḙ vīryā̭ṇi || yannirṇijā rekṇa̭sā prāvṛ̭tasya rāti-ṅgṛ̭bhītā-mmṷkhato naya̭nti | suprā̭ṅajo memya̭-dviśvarṷ̄pa indrāpūṣṇoḥ priyamapyḙti pāthaḥ̭ || eṣa cchāgaḥ̭ puro aśvḙna vājinā̭ pūṣṇo bhāgo nī̭yate viśvadevyaḥ | abhipriyaṃ-ya~-tpṷroḍāśamarva̭tā tvaṣṭe- [tvaṣṭet, enagṃ sauśravasāya̭ jinvati |] 39
-dḙnagṃ sauśravasāya̭ jinvati || yaddhaviṣya̭mṛtuśo dḙvayāna-ntrirmānṷṣāḥ paryaśva-nnaya̭nti | atrā̭ pūṣṇaḥ pra̭thamo bhāga ḙti yajña-ndevebhyaḥ̭ prativedaya̭nnajaḥ || hotā-'ddhvaryurāva̭yā agnimindho grā̭vagrābha uta śaggstā suvi̭praḥ | tena̭ yajñena sva̭raṅkṛtena svi̭ṣṭena vakṣaṇā ā pṛ̭ṇaddhvam || yūpavraskā uta ye yṷ̄pavāhāścaṣālaṃ-ye~ a̭śvayūpāya takṣa̭ti | ye cārva̭te paca̭nagṃ sabhaṃra̭ntyuto [ ] 40
teṣā̭-mabhigūrtirna invatu || upa prāgā-thsumanmḙ-'dhāyi manma̭ devānāmāśā upa̭ vītapṛ̭ṣṭhaḥ | anvḙnaṃ-vi~prā ṛṣa̭yo madanti devānā-mpuṣṭe ca̭kṛmā subandhum || ya-dvājino dāma̭ sadānnamarva̭to yā śī̭rṣaṇyā̭ raśanā rajjṷrasya | yadvā̭ ghāsya prabhṛ̭tamāsyḙ tṛṇagṃ sarvā tā te api̭ deveṣva̭stu || yadaśva̭sya kraviṣo [yadaśva̭sya kraviṣaḥ̭, makṣikā-''śa] 41
makṣikā-''śa yadvā svarau svadhi̭tau riptamasti̭ | yaddhasta̭yo-śśamituryannakheṣu sarvā tā te api̭ deveṣva̭stu || yadūva̭ddhyamudara̭syāpavāti ya āmasya̭ kraviṣo̭ gandho asti̭ | sukṛtā taccha̭mitāraḥ̭ kṛṇvantūta medhagṃ̭ śṛtapāka̭-mpacantu || ya-tte gātrā̭dagninā̭ pacyamā̭nādabhi śūla-nniha̭tasyāvadhāva̭ti | mā ta-dbhūmyāmā śri̭ṣa ( )-nmā tṛṇḙṣu devebhyastaduśadbhyo̭ rātama̭stu || 42 ||
(i - duto - kraviṣaḥ̭ - śriṣath - sapta ca̭) (a. 8)
ye vājina̭-mparipaśya̭nti pakvaṃ-ya~ ī̭māhu-ssṷrabhirnirhareti̭ | ye cārva̭to māgṃsabhikṣāmupāsa̭ta uto teṣā̭mabhigūrtirna invatu || yannīkṣa̭ṇa-mmāgspaca̭nyā ukhāyā yā pātrā̭ṇi yūṣṇa āseca̭nāni | ūṣmaṇyā̭-'pidhānā̭ carūṇāmaṅkā-ssūnāḥ pari̭ bhūṣantyaśvam || nikrama̭ṇa-nniṣada̭naṃ-vi~varta̭naṃ-ya~cca paḍbī̭śamarva̭taḥ | yacca̭ papau yacca̭ ghāsi- [ghāsim, jaghāsa sarvā tā] 43
-ñjaghāsa sarvā tā te api̭ deveṣva̭stu || mā tvā-'gni-rdhva̭nayi-ddhūmaga̭ndhirmokhā bhrāja̭ntyabhi vi̭kta jaghriḥ̭ | iṣṭaṃ-vī~tamabhigūrtaṃ-va~ṣa̭ṭkṛta-nta-ndevāsaḥ prati̭ gṛbhṇantyaśvam || yadaśvā̭ya vāsa̭ upastṛṇantya̭dhīvāsaṃ-yā~ hira̭ṇyānyasmai | sandānamarva̭nta-mpaḍbī̭śa-mpriyā deveṣvā yā̭mayanti || ya-ttḙ sāde maha̭sā śūkṛ̭tasya pārṣṇi̭yā vā kaśa̭yā [vā kaśa̭yā, vā tutoda̭ |] 44
vā tutoda̭ | sruceva tā haviṣo̭ addhvareṣu sarvā tā te brahma̭ṇā sūdayāmi || catṷstrigṃśa-dvājino̭ devaba̭ndho-rvaṅkrī-raśva̭sya svadhi̭ti-ssamḙti | acchi̭drā gātrā̭ vayunā̭ kṛṇota parṷṣparuranughuṣyā vi śa̭sta || ekastvaṣṭuraśva̭syā viśastā dvā yantārā̭ bhavatastathartuḥ | yā te gātrā̭ṇāmṛtuthā kṛṇomi tātā piṇḍā̭nā-mpra jṷhomyagnau || mā tvā̭ tapa- [tapat, priya ātmā-] 45
-tpriya ātmā-'piyanta-mmā svadhi̭tistanuva ā ti̭ṣṭhipa-tte | mā tḙ gṛddhnu-ra̭viśastā-'tihāya̭ chidrā gātrāṇyasinā mithṷ̄ kaḥ || na vā ṷvetanmri̭yase na ri̭ṣyasi devāgṃ idḙṣi pathibhiḥ̭ sugebhiḥ̭ | harī̭ te yuñjā pṛṣa̭tī abhūtāmupāsthā-dvājī dhuri rāsa̭bhasya || sugavya̭-nno vājī svaśvi̭ya-mpugṃsaḥ putrāgṃ uta vi̭śvāpuṣagṃ̭ rayim | anāgāstva-nno adi̭tiḥ kṛṇotu kṣatra-nno aśvo̭ vanatāgṃ haviṣmāṋ || 46 ||
(ghāsiṃ-kaśa̭yā - tapa-d- rayiṃ - nava̭ ca ) (a. 9)
(aśman - ya imo - dḙna - māśuḥ - prācīṃ - jīmūta̭sya - yadakra̭ndo - mā no̭ mitro - ye vājinaṃ - nava̭)
(aśma̭n - manoyujaṃ - prācīmanu - śarma̭ yacchatu - teṣā̭mabhigūrtiḥ - ṣaṭca̭tvārigṃśat)
(aśma̭n, haviṣmāṋ)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ñcaturtha kāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
o-nnamaḥ paramātmane , śrī mahāgaṇapataye namaḥ , śrī gurubhyo namaḥ , hariḥ oṃ

Explore More