കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാ-ഞ്ചതുര്ഥകാണ്ഡേ ഷഷ്ഠഃ പ്രശ്നഃ - പരിഷേചന-സംസ്കാരാഭിധാനം
ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,
ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,
ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹരിഃ ഓമ് ॥
അശ്മന്നൂര്ജ-മ്പര്വതേ ശിശ്രിയാണാം-വാഁതേ പര്ജന്യേ വരുണസ്യ ശുഷ്മേ । അദ്ഭ്യ ഓഷധീഭ്യോ വനസ്പതിഭ്യോ-ഽധി സമ്ഭൃതാ-ന്താ-ന്ന ഇഷമൂര്ജ-ന്ധത്ത മരുത-സ്സഗ്ം രരാണാഃ ॥ അശ്മഗ്ഗ്സ്തേ ക്ഷുദമു-ന്തേ ശുഗൃച്ഛതു യ-ന്ദ്വിഷ്മഃ ॥ സമുദ്രസ്യ ത്വാ-ഽവാകയാ-ഽഗ്നേ പരി വ്യയാമസി । പാവകോ അസ്മഭ്യഗ്ം ശിവോ ഭവ ॥ ഹിമസ്യ ത്വാ ജരായുണാ-ഽഗ്നേ പരി വ്യയാമസി । പാവകോ അസ്മഭ്യഗ്ം ശിവോ ഭവ ॥ ഉപ- [ഉപ, ജ്മന്നുപ] 1
-ജ്മന്നുപ വേതസേ-ഽവത്തര-ന്നദീഷ്വാ । അഗ്നേ പിത്തമപാമസി ॥ മണ്ഡൂകി താഭിരാ ഗഹി സേമ-ന്നോ യജ്ഞമ് । പാവകവര്ണഗ്ം ശിവ-ങ്കൃധി ॥ പാവക ആ ചിതയന്ത്യാ കൃപാ । ക്ഷാമ-ന്രുരുച ഉഷസോ ന ഭാനുനാ ॥ തൂര്വ-ന്ന യാമന്നേതശസ്യ നൂ രണ ആ യോ ഘൃണേ । ന തതൃഷാണോ അജരഃ ॥ അഗ്നേ പാവക രോചിഷാ മന്ദ്രയാ ദേവ ജിഹ്വയാ । ആ ദേവാന് [ആ ദേവാന്, വക്ഷി യക്ഷി ച ।] 2
വക്ഷി യക്ഷി ച ॥ സ നഃ പാവക ദീദിവോ-ഽഗ്നേ ദേവാഗ്ം ഇഹാ-ഽഽ വഹ । ഉപ യജ്ഞഗ്ം ഹവിശ്ച നഃ ॥ അപാമിദ-ന്ന്യയനഗ്ം സമുദ്രസ്യ നിവേശനമ് । അന്യ-ന്തേ അസ്മ-ത്തപന്തു ഹേതയഃ പാവകോ അസ്മഭ്യഗ്ം ശിവോ ഭവ ॥ നമസ്തേ ഹരസേ ശോചിഷേ നമസ്തേ അസ്ത്വര്ചിഷേ । അന്യ-ന്തേ അസ്മ-ത്തപന്തു ഹേതയഃ പാവകോ അസ്മഭ്യഗ്ം ശിവോ ഭവ ॥ നൃഷദേ വ- [നൃഷദേ വട്, അഫ്സുഷദേ വ-ഡ്വനസദേ] 3
-ഡഫ്സുഷദേ വ-ഡ്വനസദേ വ-ഡ്ബര്ഹിഷദേ വട്-ഥ്സുവര്വിദേ വട് ॥ യേ ദേവാ ദേവാനാം-യഁജ്ഞിയാ യജ്ഞിയാനാഗ്ം സംവഁ-ഥ്സരീണമുപ ഭാഗമാസതേ । അഹുതാദോ ഹവിഷോ യജ്ഞേ അസ്മിന്-ഥ്സ്വയ-ഞ്ജുഹുദ്ധ്വ-മ്മധുനോ ഘൃതസ്യ ॥ യേ ദേവാ ദേവേഷ്വധി ദേവത്വമായന് യേ ബ്രഹ്മണഃ പുര ഏതാരോ അസ്യ । യേഭ്യോ നര്തേ പവതേ ധാമ കി-ഞ്ചന ന തേ ദിവോ ന പൃഥിവ്യാ അധി സ്നുഷു ॥ പ്രാണദാ [പ്രാണദാഃ, അപാനദാ വ്യാനദാ-] 4
അപാനദാ വ്യാനദാ-ശ്ചക്ഷുര്ദാ വര്ചോദാ വരിവോദാഃ । അന്യ-ന്തേ അസ്മ-ത്തപന്തു ഹേതയഃ പാവകോ അസ്മഭ്യഗ്ം ശിവോ ഭവ ॥ അഗ്നിസ്തിഗ്മേന ശോചിഷാ യഗ്ംസദ്വിശ്വ-ന്ന്യത്രിണമ് । അഗ്നിര്നോ വഗ്ംസതേ രയിമ് ॥ സൈനാ-ഽനീകേന സുവിദത്രോ അസ്മേ യഷ്ടാ ദേവാഗ്ം ആയജിഷ്ഠ-സ്സ്വസ്തി । അദബ്ധോ ഗോപാ ഉത നഃ പരസ്പാ അഗ്നേ ദ്യുമദുത രേവ-ദ്ദിദീഹി ॥ 5 ॥
അശ്മന്നൂര്ജ-മ്പര്വതേ ശിശ്രിയാണാം-വാഁതേ പര്ജന്യേ വരുണസ്യ ശുഷ്മേ । അദ്ഭ്യ ഓഷധീഭ്യോ വനസ്പതിഭ്യോ-ഽധി സമ്ഭൃതാ-ന്താ-ന്ന ഇഷമൂര്ജ-ന്ധത്ത മരുത-സ്സഗ്ം രരാണാഃ ॥ അശ്മഗ്ഗ്സ്തേ ക്ഷുദമു-ന്തേ ശുഗൃച്ഛതു യ-ന്ദ്വിഷ്മഃ ॥ സമുദ്രസ്യ ത്വാ-ഽവാകയാ-ഽഗ്നേ പരി വ്യയാമസി । പാവകോ അസ്മഭ്യഗ്ം ശിവോ ഭവ ॥ ഹിമസ്യ ത്വാ ജരായുണാ-ഽഗ്നേ പരി വ്യയാമസി । പാവകോ അസ്മഭ്യഗ്ം ശിവോ ഭവ ॥ ഉപ- [ഉപ, ജ്മന്നുപ] 1
-ജ്മന്നുപ വേതസേ-ഽവത്തര-ന്നദീഷ്വാ । അഗ്നേ പിത്തമപാമസി ॥ മണ്ഡൂകി താഭിരാ ഗഹി സേമ-ന്നോ യജ്ഞമ് । പാവകവര്ണഗ്ം ശിവ-ങ്കൃധി ॥ പാവക ആ ചിതയന്ത്യാ കൃപാ । ക്ഷാമ-ന്രുരുച ഉഷസോ ന ഭാനുനാ ॥ തൂര്വ-ന്ന യാമന്നേതശസ്യ നൂ രണ ആ യോ ഘൃണേ । ന തതൃഷാണോ അജരഃ ॥ അഗ്നേ പാവക രോചിഷാ മന്ദ്രയാ ദേവ ജിഹ്വയാ । ആ ദേവാന് [ആ ദേവാന്, വക്ഷി യക്ഷി ച ।] 2
വക്ഷി യക്ഷി ച ॥ സ നഃ പാവക ദീദിവോ-ഽഗ്നേ ദേവാഗ്ം ഇഹാ-ഽഽ വഹ । ഉപ യജ്ഞഗ്ം ഹവിശ്ച നഃ ॥ അപാമിദ-ന്ന്യയനഗ്ം സമുദ്രസ്യ നിവേശനമ് । അന്യ-ന്തേ അസ്മ-ത്തപന്തു ഹേതയഃ പാവകോ അസ്മഭ്യഗ്ം ശിവോ ഭവ ॥ നമസ്തേ ഹരസേ ശോചിഷേ നമസ്തേ അസ്ത്വര്ചിഷേ । അന്യ-ന്തേ അസ്മ-ത്തപന്തു ഹേതയഃ പാവകോ അസ്മഭ്യഗ്ം ശിവോ ഭവ ॥ നൃഷദേ വ- [നൃഷദേ വട്, അഫ്സുഷദേ വ-ഡ്വനസദേ] 3
-ഡഫ്സുഷദേ വ-ഡ്വനസദേ വ-ഡ്ബര്ഹിഷദേ വട്-ഥ്സുവര്വിദേ വട് ॥ യേ ദേവാ ദേവാനാം-യഁജ്ഞിയാ യജ്ഞിയാനാഗ്ം സംവഁ-ഥ്സരീണമുപ ഭാഗമാസതേ । അഹുതാദോ ഹവിഷോ യജ്ഞേ അസ്മിന്-ഥ്സ്വയ-ഞ്ജുഹുദ്ധ്വ-മ്മധുനോ ഘൃതസ്യ ॥ യേ ദേവാ ദേവേഷ്വധി ദേവത്വമായന് യേ ബ്രഹ്മണഃ പുര ഏതാരോ അസ്യ । യേഭ്യോ നര്തേ പവതേ ധാമ കി-ഞ്ചന ന തേ ദിവോ ന പൃഥിവ്യാ അധി സ്നുഷു ॥ പ്രാണദാ [പ്രാണദാഃ, അപാനദാ വ്യാനദാ-] 4
അപാനദാ വ്യാനദാ-ശ്ചക്ഷുര്ദാ വര്ചോദാ വരിവോദാഃ । അന്യ-ന്തേ അസ്മ-ത്തപന്തു ഹേതയഃ പാവകോ അസ്മഭ്യഗ്ം ശിവോ ഭവ ॥ അഗ്നിസ്തിഗ്മേന ശോചിഷാ യഗ്ംസദ്വിശ്വ-ന്ന്യത്രിണമ് । അഗ്നിര്നോ വഗ്ംസതേ രയിമ് ॥ സൈനാ-ഽനീകേന സുവിദത്രോ അസ്മേ യഷ്ടാ ദേവാഗ്ം ആയജിഷ്ഠ-സ്സ്വസ്തി । അദബ്ധോ ഗോപാ ഉത നഃ പരസ്പാ അഗ്നേ ദ്യുമദുത രേവ-ദ്ദിദീഹി ॥ 5 ॥
(ഉപ-ദേവാന്-വട്-പ്രാണദാ-ശ്ചതുശ്ചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 1)
യ ഇമാ വിശ്വാ ഭുവനാനി ജുഹ്വദൃഷിര്ഹോതാ നിഷസാദാ പിതാ നഃ । സ ആശിഷാ ദ്രവിണമിച്ഛമാനഃ പരമച്ഛദോ വര ആ വിവേശ ॥ വിശ്വകര്മാ മനസാ യദ്വിഹായാ ധാതാ വിധാതാ പരമോത സന്ദൃക് । തേഷാമിഷ്ടാനി സമിഷാ മദന്തി യത്ര സപ്തര്ഷീ-ന്പര ഏകമാഹുഃ ॥ യോ നഃ പിതാ ജനിതാ യോ വിധാതാ യോ നഃ സതോ അഭ്യാ സജ്ജജാന । 6
യോ ദേവാനാ-ന്നാമധാ ഏക ഏവ തഗ്ം സമ്പ്രശ്ഞ-മ്ഭുവനാ യന്ത്യന്യാ ॥ ത ആ-ഽയജന്ത ദ്രവിണഗ്ം സമസ്മാ ഋഷയഃ പൂര്വേ ജരിതാരോ ന ഭൂനാ । അസൂര്താ സൂര്താ രജസോ വിമാനേ യേ ഭൂതാനി സമകൃണ്വന്നിമാനി ॥ ന തം-വിഁദാഥ യ ഇദ-ഞ്ജജാനാന്യ-ദ്യുഷ്മാകമന്തര-മ്ഭവാതി । നീഹാരേണ പ്രാവൃതാ ജല്പ്യാ ചാസുതൃപ ഉക്ഥ ശാസശ്ചരന്തി ॥ പരോ ദിവാ പര ഏനാ [പര ഏനാ, പൃഥിവ്യാ പരോ] 7
പൃഥിവ്യാ പരോ ദേവേഭിരസുരൈര്ഗുഹാ യത് । കഗ്ഗ് സ്വിദ്ഗര്ഭ-മ്പ്രഥമ-ന്ദദ്ധ്ര ആപോ യത്ര ദേവാ-സ്സമഗച്ഛന്ത വിശ്വേ ॥ തമിദ്ഗര്ഭ-മ്പ്രഥമ-ന്ദദ്ധ്ര ആപോ യത്ര ദേവാ-സ്സമഗച്ഛന്ത വിശ്വേ । അജസ്യ നാഭാവദ്ധ്യേക-മര്പിതം-യഁസ്മിന്നിദം-വിഁശ്വ-മ്ഭുവനമധി ശ്രിതമ് ॥ വിശ്വകര്മാ ഹ്യജനിഷ്ട ദേവ ആദി-ദ്ഗന്ധര്വോ അഭവ-ദ്ദ്വിതീയഃ । തൃതീയഃ പിതാ ജനിതൌഷധീനാ- [പിതാ ജനിതൌഷധീനാമ്, അപാ-ങ്ഗര്ഭം-വ്യഁദധാ-ത്പുരുത്രാ ।] 8
-മപാ-ങ്ഗര്ഭം-വ്യഁദധാ-ത്പുരുത്രാ ॥ ചക്ഷുഷഃ പിതാ മനസാ ഹി ധീരോ ഘൃതമേനേ അജനന്നമാനേ । യദേദന്താ അദദൃഗ്ംഹന്ത പൂര്വ ആദി-ദ്ദ്യാവാപൃഥിവീ അപ്രഥേതാമ് ॥ വിശ്വത-ശ്ചക്ഷുരുത വിശ്വതോമുഖോ വിശ്വതോഹസ്ത ഉത വിശ്വതസ്പാത് । സ-മ്ബാഹുഭ്യാ-ന്നമതി സ-മ്പതത്രൈ ര്ദ്യാവാപൃഥിവീ ജനയ-ന്ദേവ ഏകഃ ॥ കിഗ്ഗ് സ്വിദാസീ-ദധിഷ്ഠാന-മാരമ്ഭണ-ങ്കതമ-ഥ്സ്വി-ത്കിമാസീത് । യദീ ഭൂമി-ഞ്ജനയ- [യദീ ഭൂമി-ഞ്ജനയന്ന്, വിശ്വകര്മാ] 9
-ന്വിശ്വകര്മാ വി ദ്യാമൌര്ണോ-ന്മഹിനാ വിശ്വചക്ഷാഃ ॥ കിഗ്ഗ് സ്വിദ്വന-ങ്ക ഉ സ വൃക്ഷ ആസീദ്യതോ ദ്യാവാപൃഥിവീ നിഷ്ടതക്ഷുഃ । മനീഷിണോ മനസാ പൃച്ഛതേദു തദ്യദദ്ധ്യതിഷ്ഠ-ദ്ഭുവനാനി ധാരയന്ന് ॥ യാ തേ ധാമാനി പരമാണി യാ-ഽവമാ യാ മദ്ധ്യമാ വിശ്വകര്മന്നുതേമാ । ശിക്ഷാ സഖിഭ്യോ ഹവിഷി സ്വധാവ-സ്സ്വയം-യഁജസ്വ തനുവ-ഞ്ജുഷാണഃ ॥ വാചസ്പതിം-വിഁശ്വകര്മാണ-മൂതയേ [-മൂതയേ, മനോയുജം-വാഁജേ] 10
മനോയുജം-വാഁജേ അദ്യാ ഹുവേമ । സ നോ നേദിഷ്ഠാ ഹവനാനി ജോഷതേ വിശ്വശഭൂംരവസേ സാധുകര്മാ ॥ വിശ്വകര്മന്. ഹവിഷാ വാവൃധാന-സ്സ്വയം-യഁജസ്വ തനുവ-ഞ്ജുഷാണഃ । മുഹ്യന്ത്വന്യേ അഭിതഃ സപത്നാ ഇഹാസ്മാക-മ്മഘവാ സൂരിരസ്തു ॥ വിശ്വകര്മന്. ഹവിഷാ വര്ധനേന ത്രാതാരമിന്ദ്ര-മകൃണോരവദ്ധ്യമ് । തസ്മൈ വിശ-സ്സമനമന്ത പൂര്വീരയമുഗ്രോ വിഹവ്യോ യഥാ-ഽസത് ॥ സമുദ്രായ വയുനായ സിന്ധൂനാ-മ്പതയേ നമഃ । നദീനാഗ്ം സര്വാസാ-മ്പിത്രേ ജുഹുതാ വിശ്വകര്മണേ വിശ്വാ-ഽഹാമര്ത്യഗ്ം ഹവിഃ ॥ 11 ॥
യ ഇമാ വിശ്വാ ഭുവനാനി ജുഹ്വദൃഷിര്ഹോതാ നിഷസാദാ പിതാ നഃ । സ ആശിഷാ ദ്രവിണമിച്ഛമാനഃ പരമച്ഛദോ വര ആ വിവേശ ॥ വിശ്വകര്മാ മനസാ യദ്വിഹായാ ധാതാ വിധാതാ പരമോത സന്ദൃക് । തേഷാമിഷ്ടാനി സമിഷാ മദന്തി യത്ര സപ്തര്ഷീ-ന്പര ഏകമാഹുഃ ॥ യോ നഃ പിതാ ജനിതാ യോ വിധാതാ യോ നഃ സതോ അഭ്യാ സജ്ജജാന । 6
യോ ദേവാനാ-ന്നാമധാ ഏക ഏവ തഗ്ം സമ്പ്രശ്ഞ-മ്ഭുവനാ യന്ത്യന്യാ ॥ ത ആ-ഽയജന്ത ദ്രവിണഗ്ം സമസ്മാ ഋഷയഃ പൂര്വേ ജരിതാരോ ന ഭൂനാ । അസൂര്താ സൂര്താ രജസോ വിമാനേ യേ ഭൂതാനി സമകൃണ്വന്നിമാനി ॥ ന തം-വിഁദാഥ യ ഇദ-ഞ്ജജാനാന്യ-ദ്യുഷ്മാകമന്തര-മ്ഭവാതി । നീഹാരേണ പ്രാവൃതാ ജല്പ്യാ ചാസുതൃപ ഉക്ഥ ശാസശ്ചരന്തി ॥ പരോ ദിവാ പര ഏനാ [പര ഏനാ, പൃഥിവ്യാ പരോ] 7
പൃഥിവ്യാ പരോ ദേവേഭിരസുരൈര്ഗുഹാ യത് । കഗ്ഗ് സ്വിദ്ഗര്ഭ-മ്പ്രഥമ-ന്ദദ്ധ്ര ആപോ യത്ര ദേവാ-സ്സമഗച്ഛന്ത വിശ്വേ ॥ തമിദ്ഗര്ഭ-മ്പ്രഥമ-ന്ദദ്ധ്ര ആപോ യത്ര ദേവാ-സ്സമഗച്ഛന്ത വിശ്വേ । അജസ്യ നാഭാവദ്ധ്യേക-മര്പിതം-യഁസ്മിന്നിദം-വിഁശ്വ-മ്ഭുവനമധി ശ്രിതമ് ॥ വിശ്വകര്മാ ഹ്യജനിഷ്ട ദേവ ആദി-ദ്ഗന്ധര്വോ അഭവ-ദ്ദ്വിതീയഃ । തൃതീയഃ പിതാ ജനിതൌഷധീനാ- [പിതാ ജനിതൌഷധീനാമ്, അപാ-ങ്ഗര്ഭം-വ്യഁദധാ-ത്പുരുത്രാ ।] 8
-മപാ-ങ്ഗര്ഭം-വ്യഁദധാ-ത്പുരുത്രാ ॥ ചക്ഷുഷഃ പിതാ മനസാ ഹി ധീരോ ഘൃതമേനേ അജനന്നമാനേ । യദേദന്താ അദദൃഗ്ംഹന്ത പൂര്വ ആദി-ദ്ദ്യാവാപൃഥിവീ അപ്രഥേതാമ് ॥ വിശ്വത-ശ്ചക്ഷുരുത വിശ്വതോമുഖോ വിശ്വതോഹസ്ത ഉത വിശ്വതസ്പാത് । സ-മ്ബാഹുഭ്യാ-ന്നമതി സ-മ്പതത്രൈ ര്ദ്യാവാപൃഥിവീ ജനയ-ന്ദേവ ഏകഃ ॥ കിഗ്ഗ് സ്വിദാസീ-ദധിഷ്ഠാന-മാരമ്ഭണ-ങ്കതമ-ഥ്സ്വി-ത്കിമാസീത് । യദീ ഭൂമി-ഞ്ജനയ- [യദീ ഭൂമി-ഞ്ജനയന്ന്, വിശ്വകര്മാ] 9
-ന്വിശ്വകര്മാ വി ദ്യാമൌര്ണോ-ന്മഹിനാ വിശ്വചക്ഷാഃ ॥ കിഗ്ഗ് സ്വിദ്വന-ങ്ക ഉ സ വൃക്ഷ ആസീദ്യതോ ദ്യാവാപൃഥിവീ നിഷ്ടതക്ഷുഃ । മനീഷിണോ മനസാ പൃച്ഛതേദു തദ്യദദ്ധ്യതിഷ്ഠ-ദ്ഭുവനാനി ധാരയന്ന് ॥ യാ തേ ധാമാനി പരമാണി യാ-ഽവമാ യാ മദ്ധ്യമാ വിശ്വകര്മന്നുതേമാ । ശിക്ഷാ സഖിഭ്യോ ഹവിഷി സ്വധാവ-സ്സ്വയം-യഁജസ്വ തനുവ-ഞ്ജുഷാണഃ ॥ വാചസ്പതിം-വിഁശ്വകര്മാണ-മൂതയേ [-മൂതയേ, മനോയുജം-വാഁജേ] 10
മനോയുജം-വാഁജേ അദ്യാ ഹുവേമ । സ നോ നേദിഷ്ഠാ ഹവനാനി ജോഷതേ വിശ്വശഭൂംരവസേ സാധുകര്മാ ॥ വിശ്വകര്മന്. ഹവിഷാ വാവൃധാന-സ്സ്വയം-യഁജസ്വ തനുവ-ഞ്ജുഷാണഃ । മുഹ്യന്ത്വന്യേ അഭിതഃ സപത്നാ ഇഹാസ്മാക-മ്മഘവാ സൂരിരസ്തു ॥ വിശ്വകര്മന്. ഹവിഷാ വര്ധനേന ത്രാതാരമിന്ദ്ര-മകൃണോരവദ്ധ്യമ് । തസ്മൈ വിശ-സ്സമനമന്ത പൂര്വീരയമുഗ്രോ വിഹവ്യോ യഥാ-ഽസത് ॥ സമുദ്രായ വയുനായ സിന്ധൂനാ-മ്പതയേ നമഃ । നദീനാഗ്ം സര്വാസാ-മ്പിത്രേ ജുഹുതാ വിശ്വകര്മണേ വിശ്വാ-ഽഹാമര്ത്യഗ്ം ഹവിഃ ॥ 11 ॥
(ജജാനൈ - നൌ - ഷധീനാം - ഭൂമി-ഞ്ജനയ - ന്നൂതയേ - നമോ - നവ ച) (അ. 2)
ഉദേനമുത്തരാ-ന്നയാഗ്നേ ഘൃതേനാ-ഽഽഹുത । രായസ്പോഷേണ സഗ്ം സൃജ പ്രജയാ ച ധനേന ച ॥ ഇന്ദ്രേമ-മ്പ്രതരാ-ങ്കൃധി സജാതാനാ-മസദ്വശീ । സമേനം-വഁര്ചസാ സൃജ ദേവേഭ്യോ ഭാഗധാ അസത് ॥ യസ്യ കുര്മോ ഹവിര്ഗൃഹേ തമഗ്നേ വര്ധയാ ത്വമ് । തസ്മ ദേവാ അധി ബ്രവന്നയ-ഞ്ച ബ്രഹ്മണസ്പതിഃ ॥ ഉദു ത്വാ വിശ്വേ ദേവാ [വിശ്വേ ദേവാഃ, അഗ്നേ ഭരന്തു ചിത്തിഭിഃ ।] 12
അഗ്നേ ഭരന്തു ചിത്തിഭിഃ । സ നോ ഭവ ശിവതമ-സ്സുപ്രതീകോ വിഭാവസുഃ ॥ പഞ്ച ദിശോ ദൈവീര്യജ്ഞമവന്തു ദേവീരപാമതി-ന്ദുര്മതി-മ്ബാധമാനാഃ । രായസ്പോഷേ യജ്ഞപതി-മാഭജന്തീഃ ॥ രായസ്പോഷേ അധി യജ്ഞോ അസ്ഥാ-ഥ്സമിദ്ധേ അഗ്നാവധി മാമഹാനഃ । ഉക്ഥപത്ര ഈഡ്യോ ഗൃഭീതസ്തപ്ത-ങ്ഘര്മ-മ്പരിഗൃഹ്യായജന്ത ॥ ഊര്ജാ യ-ദ്യജ്ഞമശമന്ത ദേവാ ദൈവ്യായ ധര്ത്രേ ജോഷ്ട്രേ । ദേവശ്രീ-ശ്ശ്രീമണാ-ശ്ശതപയാഃ [ദേവശ്രീ-ശ്ശ്രീമണാ-ശ്ശതപയാഃ, പരിഗൃഹ്യ] 13
പരിഗൃഹ്യ ദേവാ യജ്ഞമായന്ന് ॥ സൂര്യരശ്മിര്ഹരികേശഃ പുരസ്താ-ഥ്സവിതാ ജ്യോതിരുദയാഗ്ം അജസ്രമ് । തസ്യ പൂഷാ പ്രസവം-യാഁതി ദേവ-സ്സപംശ്യന് വിശ്വാ ഭുവനാനി ഗോപാഃ ॥ ദേവാ ദേവേഭ്യോ അദ്ധ്വര്യന്തോ അസ്ഥുര്വീതഗ്ം ശമിത്രേ ശമിതാ യജദ്ധ്യൈ । തുരീയോ യജ്ഞോ യത്ര ഹവ്യമേതി തതഃ പാവകാ ആശിഷോ നോ ജുഷന്താമ് ॥ വിമാന ഏഷ ദിവോ മദ്ധ്യ ആസ്ത ആപപ്രിവാ-ന്രോദസീ അന്തരിക്ഷമ് । സ വിശ്വാചീരഭി- [സ വിശ്വാചീരഭി, ചഷ്ടേ ഘൃതാചീരന്തരാ] 14
-ചഷ്ടേ ഘൃതാചീരന്തരാ പൂര്വമപര-ഞ്ച കേതുമ് ॥ ഉക്ഷാ സമുദ്രോ അരുണ-സ്സുപര്ണഃ പൂര്വസ്യ യോനി-മ്പിതുരാ വിവേശ । മദ്ധ്യേ ദിവോ നിഹിതഃ പൃശ്ഞിരശ്മാ വി ചക്രമേ രജസഃ പാത്യന്തൌ ॥ ഇന്ദ്രം-വിഁശ്വാ അവീവൃധന്-ഥ്സമുദ്രവ്യചസ-ങ്ഗിരഃ । രഥീതമഗ്ം രഥീനാം-വാഁജാനാഗ്ം സത്പതി-മ്പതിമ് ॥ സുമ്നഹൂര്യജ്ഞോ ദേവാഗ്ം ആ ച വക്ഷദ്യക്ഷദഗ്നിര്ദേവോ ദേവാഗ്ം ആ ച വക്ഷത് ॥ വാജസ്യ മാ പ്രസവേനോ-ദ്ഗ്രാഭേണോ-ദഗ്രഭീത് । അഥാ സപത്നാഗ്ം ഇന്ദ്രോ മേ നിഗ്രാഭേണാധരാഗ്ം അകഃ ॥ ഉദ്ഗ്രാഭ-ഞ്ച നിഗ്രാഭ-ഞ്ച ബ്രഹ്മ ദേവാ അവീവൃധന്ന് । അഥാ സപത്നാനിന്ദ്രാഗ്നീ മേ വിഷൂചീനാന് വ്യസ്യതാമ് ॥ 15 ॥
ഉദേനമുത്തരാ-ന്നയാഗ്നേ ഘൃതേനാ-ഽഽഹുത । രായസ്പോഷേണ സഗ്ം സൃജ പ്രജയാ ച ധനേന ച ॥ ഇന്ദ്രേമ-മ്പ്രതരാ-ങ്കൃധി സജാതാനാ-മസദ്വശീ । സമേനം-വഁര്ചസാ സൃജ ദേവേഭ്യോ ഭാഗധാ അസത് ॥ യസ്യ കുര്മോ ഹവിര്ഗൃഹേ തമഗ്നേ വര്ധയാ ത്വമ് । തസ്മ ദേവാ അധി ബ്രവന്നയ-ഞ്ച ബ്രഹ്മണസ്പതിഃ ॥ ഉദു ത്വാ വിശ്വേ ദേവാ [വിശ്വേ ദേവാഃ, അഗ്നേ ഭരന്തു ചിത്തിഭിഃ ।] 12
അഗ്നേ ഭരന്തു ചിത്തിഭിഃ । സ നോ ഭവ ശിവതമ-സ്സുപ്രതീകോ വിഭാവസുഃ ॥ പഞ്ച ദിശോ ദൈവീര്യജ്ഞമവന്തു ദേവീരപാമതി-ന്ദുര്മതി-മ്ബാധമാനാഃ । രായസ്പോഷേ യജ്ഞപതി-മാഭജന്തീഃ ॥ രായസ്പോഷേ അധി യജ്ഞോ അസ്ഥാ-ഥ്സമിദ്ധേ അഗ്നാവധി മാമഹാനഃ । ഉക്ഥപത്ര ഈഡ്യോ ഗൃഭീതസ്തപ്ത-ങ്ഘര്മ-മ്പരിഗൃഹ്യായജന്ത ॥ ഊര്ജാ യ-ദ്യജ്ഞമശമന്ത ദേവാ ദൈവ്യായ ധര്ത്രേ ജോഷ്ട്രേ । ദേവശ്രീ-ശ്ശ്രീമണാ-ശ്ശതപയാഃ [ദേവശ്രീ-ശ്ശ്രീമണാ-ശ്ശതപയാഃ, പരിഗൃഹ്യ] 13
പരിഗൃഹ്യ ദേവാ യജ്ഞമായന്ന് ॥ സൂര്യരശ്മിര്ഹരികേശഃ പുരസ്താ-ഥ്സവിതാ ജ്യോതിരുദയാഗ്ം അജസ്രമ് । തസ്യ പൂഷാ പ്രസവം-യാഁതി ദേവ-സ്സപംശ്യന് വിശ്വാ ഭുവനാനി ഗോപാഃ ॥ ദേവാ ദേവേഭ്യോ അദ്ധ്വര്യന്തോ അസ്ഥുര്വീതഗ്ം ശമിത്രേ ശമിതാ യജദ്ധ്യൈ । തുരീയോ യജ്ഞോ യത്ര ഹവ്യമേതി തതഃ പാവകാ ആശിഷോ നോ ജുഷന്താമ് ॥ വിമാന ഏഷ ദിവോ മദ്ധ്യ ആസ്ത ആപപ്രിവാ-ന്രോദസീ അന്തരിക്ഷമ് । സ വിശ്വാചീരഭി- [സ വിശ്വാചീരഭി, ചഷ്ടേ ഘൃതാചീരന്തരാ] 14
-ചഷ്ടേ ഘൃതാചീരന്തരാ പൂര്വമപര-ഞ്ച കേതുമ് ॥ ഉക്ഷാ സമുദ്രോ അരുണ-സ്സുപര്ണഃ പൂര്വസ്യ യോനി-മ്പിതുരാ വിവേശ । മദ്ധ്യേ ദിവോ നിഹിതഃ പൃശ്ഞിരശ്മാ വി ചക്രമേ രജസഃ പാത്യന്തൌ ॥ ഇന്ദ്രം-വിഁശ്വാ അവീവൃധന്-ഥ്സമുദ്രവ്യചസ-ങ്ഗിരഃ । രഥീതമഗ്ം രഥീനാം-വാഁജാനാഗ്ം സത്പതി-മ്പതിമ് ॥ സുമ്നഹൂര്യജ്ഞോ ദേവാഗ്ം ആ ച വക്ഷദ്യക്ഷദഗ്നിര്ദേവോ ദേവാഗ്ം ആ ച വക്ഷത് ॥ വാജസ്യ മാ പ്രസവേനോ-ദ്ഗ്രാഭേണോ-ദഗ്രഭീത് । അഥാ സപത്നാഗ്ം ഇന്ദ്രോ മേ നിഗ്രാഭേണാധരാഗ്ം അകഃ ॥ ഉദ്ഗ്രാഭ-ഞ്ച നിഗ്രാഭ-ഞ്ച ബ്രഹ്മ ദേവാ അവീവൃധന്ന് । അഥാ സപത്നാനിന്ദ്രാഗ്നീ മേ വിഷൂചീനാന് വ്യസ്യതാമ് ॥ 15 ॥
(ദേവാഃ - ശതപയാ - അഭി - വാജസ്യ - ഷഡ്വിഗ്ംശതിശ്ച ) (അ. 3)
ആശു-ശ്ശിശാനോ വൃഷഭോ ന യുദ്ധ്മോ ഘനാഘനഃ, ക്ഷോഭണ-ശ്ചര്ഷണീനാമ് । സങ്ക്രന്ദനോ-ഽനിമിഷ ഏക വീര-ശ്ശതഗ്ം സേനാ അജയ-ഥ്സാകമിന്ദ്രഃ ॥ സങ്ക്രന്ദനേനാ നിമിഷേണ ജിഷ്ണുനാ യുത്കാരേണ ദുശ്ച്യവനേന ധൃഷ്ണുനാ । തദിന്ദ്രേണ ജയത ത-ഥ്സഹദ്ധ്വം-യുഁധോ നര ഇഷുഹസ്തേന വൃഷ്ണാ ॥ സ ഇഷുഹസ്തൈ-സ്സ നിഷങ്ഗിഭിര്വശീ സഗ്ഗ്സ്രഷ്ടാ സ യുധ ഇന്ദ്രോ ഗണേന । സഗ്ംസൃഷ്ടജി-ഥ്സോമപാ ബാഹുശര്ധ്യൂര്ധ്വധന്വാ പ്രതിഹിതാഭിരസ്താ ॥ ബൃഹസ്പതേ പരി ദീയാ [പരി ദീയ, രഥേന] 16
രഥേന രക്ഷോഹാ ഽമിത്രാഗ്ം അപ ബാധമാനഃ । പ്രഭഞ്ജന്-ഥ്സേനാഃ പ്രമൃണോ യുധാ ജയന്നസ്മാക-മേദ്ധ്യവിതാ രഥാനാമ് ॥ ഗോത്രഭിദ-ങ്ഗോവിദം-വഁജ്രബാഹു-ഞ്ജയന്തമജ്മ പ്രമൃണന്ത-മോജസാ । ഇമഗ്ം സജാതാ അനുവീര-യദ്ധ്വമിന്ദ്രഗ്ം സഖായോ-ഽനു സഗ്ം രഭദ്ധ്വമ് ॥ ബലവിജ്ഞായഃ-സ്ഥവിരഃ പ്രവീര-സ്സഹസ്വാന്. വാജീ സഹമാന ഉഗ്രഃ । അഭിവീരോ അഭിസത്വാ സഹോജാ ജൈത്രമിന്ദ്ര രഥമാതിഷ്ഠ ഗോവിത് ॥ അഭി ഗോത്രാണി സഹസാ ഗാഹമാനോ-ഽദായോ [ഗാഹമാനോ-ഽദായഃ, വീര-ശ്ശതമന്യുരിന്ദ്രഃ ।] 17
വീര-ശ്ശതമന്യുരിന്ദ്രഃ । ദുശ്ച്യവനഃ പൃതനാഷാഡ യുദ്ധ്യോ-സ്മാകഗ്ം സേനാ അവതു പ്ര യുഥ്സു ॥ ഇന്ദ്ര ആസാം-നേതാ ബൃഹസ്പതി ര്ദക്ഷിണാ യജ്ഞഃ പുര ഏതു സോമഃ । ദേവസേനാനാ-മഭിഭഞ്ജതീനാ-ഞ്ജയന്തീനാ-മ്മരുതോ യന്ത്വഗ്രേ ॥ ഇന്ദ്രസ്യ വൃഷ്ണോ വരുണസ്യ രാജ്ഞ ആദിത്യാനാ-മ്മരുതാഗ്ം ശര്ധ ഉഗ്രമ് । മഹാമനസാ-മ്ഭുവനച്യവാനാ-ങ്ഘോഷോ ദേവാനാ-ഞ്ജയതാ മുദസ്ഥാത് ॥ അസ്മാക-മിന്ദ്ര-സ്സമൃതേഷു ധ്വജേഷ്വസ്മാകം-യാഁ ഇഷവസ്താ ജയന്തു । 18
അസ്മാകം-വീഁരാ ഉത്തരേ ഭവന്ത്വസ്മാനു ദേവാ അവതാ ഹവേഷു ॥ ഉദ്ധര്ഷയ മഘവന്നാ-യുധാ-ന്യുഥ്സത്വനാ-മ്മാമകാനാ-മ്മഹാഗ്ംസി । ഉദ്വൃത്രഹന് വാജിനാം-വാഁജിനാന്യു-ദ്രഥാനാ-ഞ്ജയതാമേതു ഘോഷഃ ॥ ഉപ പ്രേത ജയതാ നരസ്സ്ഥിരാ വഃ സന്തു ബാഹവഃ । ഇന്ദ്രോ വ-ശ്ശര്മ യച്ഛ ത്വനാ-ധൃഷ്യാ യഥാസഥ ॥ അവസൃഷ്ടാ പരാ പത ശരവ്യേ ബ്രഹ്മ സഗ്ംശിതാ । ഗച്ഛാ-ഽമിത്രാ-ന്പ്ര- [ഗച്ഛാ-ഽമിത്രാ-ന്പ്ര, വിശ മൈഷാ-] 19
-വിശ മൈഷാ-ങ്കഞ്ചനോച്ഛിഷഃ ॥ മര്മാണി തേ വര്മഭിശ്ഛാദയാമി സോമസ്ത്വാ രാജാ ഽമൃതേനാഭി-വസ്താമ് । ഉരോര്വരീയോ വരിവസ്തേ അസ്തു ജയന്ത-ന്ത്വാമനു മദന്തു ദേവാഃ ॥ യത്ര ബാണാ-സ്സമ്പതന്തി കുമാരാ വിശിഖാ ഇവ । ഇന്ദ്രോ നസ്തത്ര വൃത്രഹാ വിശ്വാഹാ ശര്മ യച്ഛതു ॥ 20 ॥
ആശു-ശ്ശിശാനോ വൃഷഭോ ന യുദ്ധ്മോ ഘനാഘനഃ, ക്ഷോഭണ-ശ്ചര്ഷണീനാമ് । സങ്ക്രന്ദനോ-ഽനിമിഷ ഏക വീര-ശ്ശതഗ്ം സേനാ അജയ-ഥ്സാകമിന്ദ്രഃ ॥ സങ്ക്രന്ദനേനാ നിമിഷേണ ജിഷ്ണുനാ യുത്കാരേണ ദുശ്ച്യവനേന ധൃഷ്ണുനാ । തദിന്ദ്രേണ ജയത ത-ഥ്സഹദ്ധ്വം-യുഁധോ നര ഇഷുഹസ്തേന വൃഷ്ണാ ॥ സ ഇഷുഹസ്തൈ-സ്സ നിഷങ്ഗിഭിര്വശീ സഗ്ഗ്സ്രഷ്ടാ സ യുധ ഇന്ദ്രോ ഗണേന । സഗ്ംസൃഷ്ടജി-ഥ്സോമപാ ബാഹുശര്ധ്യൂര്ധ്വധന്വാ പ്രതിഹിതാഭിരസ്താ ॥ ബൃഹസ്പതേ പരി ദീയാ [പരി ദീയ, രഥേന] 16
രഥേന രക്ഷോഹാ ഽമിത്രാഗ്ം അപ ബാധമാനഃ । പ്രഭഞ്ജന്-ഥ്സേനാഃ പ്രമൃണോ യുധാ ജയന്നസ്മാക-മേദ്ധ്യവിതാ രഥാനാമ് ॥ ഗോത്രഭിദ-ങ്ഗോവിദം-വഁജ്രബാഹു-ഞ്ജയന്തമജ്മ പ്രമൃണന്ത-മോജസാ । ഇമഗ്ം സജാതാ അനുവീര-യദ്ധ്വമിന്ദ്രഗ്ം സഖായോ-ഽനു സഗ്ം രഭദ്ധ്വമ് ॥ ബലവിജ്ഞായഃ-സ്ഥവിരഃ പ്രവീര-സ്സഹസ്വാന്. വാജീ സഹമാന ഉഗ്രഃ । അഭിവീരോ അഭിസത്വാ സഹോജാ ജൈത്രമിന്ദ്ര രഥമാതിഷ്ഠ ഗോവിത് ॥ അഭി ഗോത്രാണി സഹസാ ഗാഹമാനോ-ഽദായോ [ഗാഹമാനോ-ഽദായഃ, വീര-ശ്ശതമന്യുരിന്ദ്രഃ ।] 17
വീര-ശ്ശതമന്യുരിന്ദ്രഃ । ദുശ്ച്യവനഃ പൃതനാഷാഡ യുദ്ധ്യോ-സ്മാകഗ്ം സേനാ അവതു പ്ര യുഥ്സു ॥ ഇന്ദ്ര ആസാം-നേതാ ബൃഹസ്പതി ര്ദക്ഷിണാ യജ്ഞഃ പുര ഏതു സോമഃ । ദേവസേനാനാ-മഭിഭഞ്ജതീനാ-ഞ്ജയന്തീനാ-മ്മരുതോ യന്ത്വഗ്രേ ॥ ഇന്ദ്രസ്യ വൃഷ്ണോ വരുണസ്യ രാജ്ഞ ആദിത്യാനാ-മ്മരുതാഗ്ം ശര്ധ ഉഗ്രമ് । മഹാമനസാ-മ്ഭുവനച്യവാനാ-ങ്ഘോഷോ ദേവാനാ-ഞ്ജയതാ മുദസ്ഥാത് ॥ അസ്മാക-മിന്ദ്ര-സ്സമൃതേഷു ധ്വജേഷ്വസ്മാകം-യാഁ ഇഷവസ്താ ജയന്തു । 18
അസ്മാകം-വീഁരാ ഉത്തരേ ഭവന്ത്വസ്മാനു ദേവാ അവതാ ഹവേഷു ॥ ഉദ്ധര്ഷയ മഘവന്നാ-യുധാ-ന്യുഥ്സത്വനാ-മ്മാമകാനാ-മ്മഹാഗ്ംസി । ഉദ്വൃത്രഹന് വാജിനാം-വാഁജിനാന്യു-ദ്രഥാനാ-ഞ്ജയതാമേതു ഘോഷഃ ॥ ഉപ പ്രേത ജയതാ നരസ്സ്ഥിരാ വഃ സന്തു ബാഹവഃ । ഇന്ദ്രോ വ-ശ്ശര്മ യച്ഛ ത്വനാ-ധൃഷ്യാ യഥാസഥ ॥ അവസൃഷ്ടാ പരാ പത ശരവ്യേ ബ്രഹ്മ സഗ്ംശിതാ । ഗച്ഛാ-ഽമിത്രാ-ന്പ്ര- [ഗച്ഛാ-ഽമിത്രാ-ന്പ്ര, വിശ മൈഷാ-] 19
-വിശ മൈഷാ-ങ്കഞ്ചനോച്ഛിഷഃ ॥ മര്മാണി തേ വര്മഭിശ്ഛാദയാമി സോമസ്ത്വാ രാജാ ഽമൃതേനാഭി-വസ്താമ് । ഉരോര്വരീയോ വരിവസ്തേ അസ്തു ജയന്ത-ന്ത്വാമനു മദന്തു ദേവാഃ ॥ യത്ര ബാണാ-സ്സമ്പതന്തി കുമാരാ വിശിഖാ ഇവ । ഇന്ദ്രോ നസ്തത്ര വൃത്രഹാ വിശ്വാഹാ ശര്മ യച്ഛതു ॥ 20 ॥
(ദീയാ - ഽദായോ - ജയന്ത്വ - മിത്രാ-ന്പ്ര - ചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 4)
പ്രാചീമനു പ്രദിശ-മ്പ്രേഹി വിദ്വാനഗ്നേരഗ്നേ പുരോ അഗ്നിര്ഭവേഹ । വിശ്വാ ആശാ ദീദ്യാനോ വി ഭാഹ്യൂര്ജ-ന്നോ ധേഹി ദ്വിപദേ ചതുഷ്പദേ ॥ ക്രമദ്ധ്വമഗ്നിനാ നാകമുഖ്യഗ്ം ഹസ്തേഷു ബിഭ്രതഃ । ദിവഃ പൃഷ്ഠഗ്ം സുവര്ഗത്വാ മിശ്രാ ദേവേഭിരാദ്ധ്വമ് ॥ പൃഥിവ്യാ അഹമുദന്തരിക്ഷ-മാ-ഽരുഹ-മന്തരിക്ഷാ-ദ്ദിവമാ-ഽരുഹമ് । ദിവോ നാകസ്യ പൃഷ്ഠാ-ഥ്സുവര്ജ്യോതിരഗാ- [പൃഷ്ഠാ-ഥ്സുവര്ജ്യോതിരഗാമ്, അഹമ് ।] 21
-മഹമ് ॥ സുവര്യന്തോ നാപേക്ഷന്ത ആ ദ്യാഗ്ം രോഹന്തി രോദസീ । യജ്ഞം-യേഁ വിശ്വതോധാരഗ്ം സുവിദ്വാഗ്ംസോ വിതേനിരേ ॥ അഗ്നേ പ്രേഹി പ്രഥമോ ദേവയതാ-ഞ്ചക്ഷുര്ദേവാനാമുത മര്ത്യാനാമ് । ഇയക്ഷമാണാ ഭൃഗുഭി-സ്സജോഷാ-സ്സുവര്യന്തു യജമാനാ-സ്സ്വസ്തി ॥ നക്തോഷാസാ സമനസാ വിരൂപേ ധാപയേതേ ശിശുമേകഗ്ം സമീചീ । ദ്യാവാ ക്ഷാമാ രുക്മോ അന്തര്വി ഭാതി ദേവാ അഗ്നി-ന്ധാരയ-ന്ദ്രവിണോദാഃ ॥ അഗ്നേ സഹസ്രാക്ഷ [അഗ്നേ സഹസ്രാക്ഷ, ശതമൂര്ധഞ്ഛത-ന്തേ] 22
ശതമൂര്ധഞ്ഛത-ന്തേ പ്രാണാ-സ്സഹസ്രമപാനാഃ । ത്വഗ്ം സാഹസ്രസ്യ രായ ഈശിഷേ തസ്മൈ തേ വിധേമ വാജായ സ്വാഹാ ॥ സുപര്ണോ-ഽസി ഗരുത്മാ-ന്പൃഥിവ്യാഗ്ം സീദ പൃഷ്ഠേ പൃഥിവ്യാ-സ്സീദ ഭാസാ-ഽന്തരിക്ഷമാ പൃണ ജ്യോതിഷാ ദിവമുത്തഭാന തേജസാ ദിശ ഉ-ദ്ദൃഗ്ംഹ ॥ ആജുഹ്വാന-സ്സുപ്രതീകഃ പുരസ്താദഗ്നേ സ്വാം-യോഁനിമാ സീദ സാദ്ധ്യാ । അസ്മിന്-ഥ്സധസ്ഥേ അദ്ധ്യുത്തരസ്മിന് വിശ്വേ ദേവാ [അദ്ധ്യുത്തരസ്മിന് വിശ്വേ ദേവാഃ, യജമാനശ്ച സീദത ।] 23
പ്രാചീമനു പ്രദിശ-മ്പ്രേഹി വിദ്വാനഗ്നേരഗ്നേ പുരോ അഗ്നിര്ഭവേഹ । വിശ്വാ ആശാ ദീദ്യാനോ വി ഭാഹ്യൂര്ജ-ന്നോ ധേഹി ദ്വിപദേ ചതുഷ്പദേ ॥ ക്രമദ്ധ്വമഗ്നിനാ നാകമുഖ്യഗ്ം ഹസ്തേഷു ബിഭ്രതഃ । ദിവഃ പൃഷ്ഠഗ്ം സുവര്ഗത്വാ മിശ്രാ ദേവേഭിരാദ്ധ്വമ് ॥ പൃഥിവ്യാ അഹമുദന്തരിക്ഷ-മാ-ഽരുഹ-മന്തരിക്ഷാ-ദ്ദിവമാ-ഽരുഹമ് । ദിവോ നാകസ്യ പൃഷ്ഠാ-ഥ്സുവര്ജ്യോതിരഗാ- [പൃഷ്ഠാ-ഥ്സുവര്ജ്യോതിരഗാമ്, അഹമ് ।] 21
-മഹമ് ॥ സുവര്യന്തോ നാപേക്ഷന്ത ആ ദ്യാഗ്ം രോഹന്തി രോദസീ । യജ്ഞം-യേഁ വിശ്വതോധാരഗ്ം സുവിദ്വാഗ്ംസോ വിതേനിരേ ॥ അഗ്നേ പ്രേഹി പ്രഥമോ ദേവയതാ-ഞ്ചക്ഷുര്ദേവാനാമുത മര്ത്യാനാമ് । ഇയക്ഷമാണാ ഭൃഗുഭി-സ്സജോഷാ-സ്സുവര്യന്തു യജമാനാ-സ്സ്വസ്തി ॥ നക്തോഷാസാ സമനസാ വിരൂപേ ധാപയേതേ ശിശുമേകഗ്ം സമീചീ । ദ്യാവാ ക്ഷാമാ രുക്മോ അന്തര്വി ഭാതി ദേവാ അഗ്നി-ന്ധാരയ-ന്ദ്രവിണോദാഃ ॥ അഗ്നേ സഹസ്രാക്ഷ [അഗ്നേ സഹസ്രാക്ഷ, ശതമൂര്ധഞ്ഛത-ന്തേ] 22
ശതമൂര്ധഞ്ഛത-ന്തേ പ്രാണാ-സ്സഹസ്രമപാനാഃ । ത്വഗ്ം സാഹസ്രസ്യ രായ ഈശിഷേ തസ്മൈ തേ വിധേമ വാജായ സ്വാഹാ ॥ സുപര്ണോ-ഽസി ഗരുത്മാ-ന്പൃഥിവ്യാഗ്ം സീദ പൃഷ്ഠേ പൃഥിവ്യാ-സ്സീദ ഭാസാ-ഽന്തരിക്ഷമാ പൃണ ജ്യോതിഷാ ദിവമുത്തഭാന തേജസാ ദിശ ഉ-ദ്ദൃഗ്ംഹ ॥ ആജുഹ്വാന-സ്സുപ്രതീകഃ പുരസ്താദഗ്നേ സ്വാം-യോഁനിമാ സീദ സാദ്ധ്യാ । അസ്മിന്-ഥ്സധസ്ഥേ അദ്ധ്യുത്തരസ്മിന് വിശ്വേ ദേവാ [അദ്ധ്യുത്തരസ്മിന് വിശ്വേ ദേവാഃ, യജമാനശ്ച സീദത ।] 23
യജമാനശ്ച സീദത ॥ പ്രേദ്ധോ അഗ്നേ ദീദിഹി പുരോ നോ-ഽജസ്രയാ സൂര്മ്യാ യവിഷ്ഠ । ത്വാഗ്ം ശശ്വന്ത ഉപ യന്തി വാജാഃ ॥ വിധേമ തേ പരമേ ജന്മന്നഗ്നേ വിധേമ സ്തോമൈരവരേ സധസ്ഥേ । യസ്മാ-ദ്യോനേരുദാരിഥാ യജേ ത-മ്പ്രത്വേ ഹവീഗ്ംഷി ജുഹുരേ സമിദ്ധേ ॥ താഗ്ം സവിതുര്വരേണ്യസ്യ ചിത്രാമാ-ഽഹം-വൃഁണേ സുമതിം-വിഁശ്വജന്യാമ് । യാമസ്യ കണ്വോ അദുഹ-ത്പ്രപീനാഗ്ം സഹസ്രധാരാ- [സഹസ്രധാരാമ്, പയസാ മഹീ-ങ്ഗാമ് ।] 24
-മ്പയസാ മഹീ-ങ്ഗാമ് ॥ സപ്ത തേ അഗ്നേ സമിധഃ സപ്ത ജിഹ്വാ-സ്സപ്തര്ഷയ-സ്സപ്ത ധാമ പ്രിയാണി । സപ്ത ഹോത്രാ-സ്സപ്തധാ ത്വാ യജന്തി സപ്ത യോനീരാ പൃണസ്വാ ഘൃതേന ॥ ഈദൃ-ഞ്ചാന്യാദൃ-ഞ്ചൈതാദൃഞ്ച പ്രതിദൃ-ഞ്ച മിതശ്ച സമ്മിതശ്ച സഭരാഃ ॥ ശുക്രജ്യോതിശ്ച ചിത്രജ്യോതിശ്ച സത്യജ്യോതിശ്ച ജ്യോതിഷ്മാഗ്ശ്ച സത്യശ്ചര്തപാശ്ചാത്യഗ്ംഹാഃ । 25
ഋതജിച്ച സത്യജിച്ച സേനജിച്ച സുഷേണശ്ചാന്ത്യമിത്രശ്ച ദൂരേ അമിത്രശ്ച ഗണഃ ॥ ഋതശ്ച സത്യശ്ച ധ്രുവശ്ച ധരുണശ്ച ധര്താ ച വിധര്താ ച വിധാരയഃ ॥ ഈദൃക്ഷാസ ഏതാദൃക്ഷാസ ഊ ഷുണഃ സദൃക്ഷാസഃ പ്രതിസദൃക്ഷാസ ഏതന । മിതാസശ്ച സമ്മിതാസശ്ച ന ഊതയേ സഭരസോ മരുതോ യജ്ഞേ അസ്മിന്നിന്ദ്ര-ന്ദൈവീര്വിശോ മരുതോ-ഽനുവര്ത്മാനോ യഥേന്ദ്ര-ന്ദൈവീര്വിശോ മരുതോ-ഽനുവര്ത്മാന ഏവമിമം-യഁജമാന-ന്ദൈവീശ്ച വിശോ മാനുഷീശ്ചാനുവര്ത്മാനോ ഭവന്തു ॥ 26 ॥
-മ്പയസാ മഹീ-ങ്ഗാമ് ॥ സപ്ത തേ അഗ്നേ സമിധഃ സപ്ത ജിഹ്വാ-സ്സപ്തര്ഷയ-സ്സപ്ത ധാമ പ്രിയാണി । സപ്ത ഹോത്രാ-സ്സപ്തധാ ത്വാ യജന്തി സപ്ത യോനീരാ പൃണസ്വാ ഘൃതേന ॥ ഈദൃ-ഞ്ചാന്യാദൃ-ഞ്ചൈതാദൃഞ്ച പ്രതിദൃ-ഞ്ച മിതശ്ച സമ്മിതശ്ച സഭരാഃ ॥ ശുക്രജ്യോതിശ്ച ചിത്രജ്യോതിശ്ച സത്യജ്യോതിശ്ച ജ്യോതിഷ്മാഗ്ശ്ച സത്യശ്ചര്തപാശ്ചാത്യഗ്ംഹാഃ । 25
ഋതജിച്ച സത്യജിച്ച സേനജിച്ച സുഷേണശ്ചാന്ത്യമിത്രശ്ച ദൂരേ അമിത്രശ്ച ഗണഃ ॥ ഋതശ്ച സത്യശ്ച ധ്രുവശ്ച ധരുണശ്ച ധര്താ ച വിധര്താ ച വിധാരയഃ ॥ ഈദൃക്ഷാസ ഏതാദൃക്ഷാസ ഊ ഷുണഃ സദൃക്ഷാസഃ പ്രതിസദൃക്ഷാസ ഏതന । മിതാസശ്ച സമ്മിതാസശ്ച ന ഊതയേ സഭരസോ മരുതോ യജ്ഞേ അസ്മിന്നിന്ദ്ര-ന്ദൈവീര്വിശോ മരുതോ-ഽനുവര്ത്മാനോ യഥേന്ദ്ര-ന്ദൈവീര്വിശോ മരുതോ-ഽനുവര്ത്മാന ഏവമിമം-യഁജമാന-ന്ദൈവീശ്ച വിശോ മാനുഷീശ്ചാനുവര്ത്മാനോ ഭവന്തു ॥ 26 ॥
(അഗാഗ്ം - സഹസ്രാക്ഷ - ദേവാഃ - സഹസ്രധാരാ - മത്യഗ്ംഹാ - അനുവര്ത്മാനഃ - ഷോഡശ ച) (അ. 5)
ജീമൂതസ്യേവ ഭവതി പ്രതീകം-യഁദ്വര്മീ യാതി സമദാമുപസ്ഥേ । അനാവിദ്ധയാ തനുവാ ജയ ത്വഗ്ം സ ത്വാ വര്മണോ മഹിമാ പിപര്തു ॥ ധന്വനാ ഗാ ധന്വനാ-ഽഽജി-ഞ്ജയേമ ധന്വനാ തീവ്രാ-സ്സമദോ ജയേമ । ധനു-ശ്ശത്രോരപകാമ-ങ്കൃണോതി ധന്വനാ സര്വാഃ പ്രദിശോ ജയേമ ॥ വക്ഷ്യന്തീവേദാ ഗനീഗന്തി കര്ണ-മ്പ്രിയഗ്ം സഖായ-മ്പരിഷസ്വജാനാ । യോഷേവ ശിങ്ക്തേ വിതതാ-ഽധി ധന്വ- [ധന്വന്ന്, ജ്യാ ഇയഗ്ം] 27
-ഞ്ജ്യാ ഇയഗ്ം സമനേ പാരയന്തീ ॥ തേ ആചരന്തീ സമനേവ യോഷാ മാതേവ പുത്ര-മ്ബിഭൃതാമുപസ്ഥേ । അപ ശത്രൂന് വിദ്ധ്യതാഗ്ം സംവിഁദാനേ ആര്ത്നീ ഇമേ വിഷ്ഫുരന്തീ അമിത്രാന് ॥ ബഹ്വീനാ-മ്പിതാ ബഹുരസ്യ പുത്രശ്ചിശ്ചാ കൃണോതി സമനാ-ഽവഗത്യ । ഇഷുധി-സ്സങ്കാഃ പൃതനാശ്ച സര്വാഃ പൃഷ്ഠേ നിനദ്ധോ ജയതി പ്രസൂതഃ ॥ രഥേ തിഷ്ഠ-ന്നയതി വാജിനഃ പുരോ യത്രയത്ര കാമയതേ സുഷാരഥിഃ । അഭീശൂനാ-മ്മഹിമാന- [മഹിമാനമ്, പനായത മനഃ] 28
-മ്പനായത മനഃ പശ്ചാദനു യച്ഛന്തി രശ്മയഃ ॥ തീവ്രാ-ന്ഘോഷാന് കൃണ്വതേ വൃഷപാണയോ-ഽശ്വാ രഥേഭി-സ്സഹ വാജയന്തഃ । അവക്രാമന്തഃ പ്രപദൈരമിത്രാന് ക്ഷിണന്തി ശത്രൂഗ്ംരനപവ്യയന്തഃ ॥ രഥവാഹനഗ്ം ഹവിരസ്യ നാമ യത്രാ-ഽഽയുധ-ന്നിഹിതമസ്യ വര്മ । തത്രാ രഥമുപ ശഗ്മഗ്ം സദേമ വിശ്വാഹാ വയഗ്ം സുമനസ്യമാനാഃ ॥ സ്വാദുഷഗ്ം സദഃ പിതരോ വയോധാഃ കൃച്ഛ്രേശ്രിത-ശ്ശക്തീവന്തോ ഗഭീരാഃ । ചിത്രസേനാ ഇഷുബലാ അമൃദ്ധ്രാ-സ്സതോവീരാ ഉരവോ വ്രാതസാഹാഃ ॥ ബ്രാഹ്മണാസഃ [ബ്രാഹ്മണാസഃ, പിതര-] 29
പിതര-സ്സോമ്യാസ-ശ്ശിവേ നോ ദ്യാവാപൃഥിവീ അനേഹസാ । പൂഷാ നഃ പാതു ദുരിതാദൃതാവൃധോ രക്ഷാ മാകിര്നോ അഘശഗ്ംസ ഈശത ॥ സുപര്ണം-വഁസ്തേ മൃഗോ അസ്യാ ദന്തോ ഗോഭി-സ്സന്നദ്ധാ പതതി പ്രസൂതാ । യത്രാ നര-സ്സ-ഞ്ച വി ച ദ്രവന്തി തത്രാസ്മഭ്യമിഷവ-ശ്ശര്മ യഗ്ംസന്ന് ॥ ഋജീതേ പരി വൃങ്ഗ്ധി നോ-ഽശ്മാ ഭവതു നസ്തനൂഃ । സോമോ അധി ബ്രവീതു നോ-ഽദിതി- [നോ-ഽദിതിഃ, ശര്മ യച്ഛതു ।] 30
-ശ്ശര്മ യച്ഛതു ॥ ആ ജങ്ഘന്തി സാന്വേഷാ-ഞ്ജഘനാഗ്ം ഉപ ജിഘ്നതേ । അശ്വാജനി പ്രചേതസോ-ഽശ്വാന്-ഥ്സമഥ്സു ചോദയ ॥ അഹിരിവ ഭോഗൈഃ പര്യേതി ബാഹു-ഞ്ജ്യായാ ഹേതി-മ്പരിബാധമാനഃ । ഹസ്തഘ്നോ വിശ്വാ വയുനാനി വിദ്വാ-ന്പുമാ-ന്പുമാഗ്ംസ-മ്പരി പാതു വിശ്വതഃ ॥ വനസ്പതേ വീഡ്വങ്ഗോ ഹി ഭൂയാ അസ്മ-ഥ്സഖാ പ്രതരണ-സ്സുവീരഃ । ഗോഭി-സ്സന്നദ്ധോ അസി വീഡയസ്വാ-ഽഽസ്ഥാതാ തേ ജയതു ജേത്വാനി ॥ ദിവഃ പൃഥിവ്യാഃ പ- [പരി, ഓജ ഉ-ദ്ഭൃതം-] 31
-ര്യോജ ഉ-ദ്ഭൃതം-വഁനസ്പതിഭ്യഃ പര്യാഭൃതഗ്ം സഹഃ । അപാമോജ്മാന-മ്പരി ഗോഭിരാവൃതമിന്ദ്രസ്യ വജ്രഗ്ം ഹവിഷാ രഥം-യഁജ ॥ ഇന്ദ്രസ്യ വജ്രോ മരുതാമനീക-മ്മിത്രസ്യ ഗര്ഭോ വരുണസ്യ നാഭിഃ । സേമാ-ന്നോ ഹവ്യദാതി-ഞ്ജുഷാണോ ദേവ രഥ പ്രതി ഹവ്യാ ഗൃഭായ ॥ ഉപ ശ്വാസയ പൃഥിവീമുത ദ്യാ-മ്പുരുത്രാ തേ മനുതാം-വിഁഷ്ഠിത-ഞ്ജഗത് । സ ദുന്ദുഭേ സജൂരിന്ദ്രേണ ദേവൈര്ദൂരാ- [ദേവൈര്ദൂരാത്, ദവീയോ] 32
-ദ്ദവീയോ അപസേധ ശത്രൂന് ॥ ആ ക്രന്ദയ ബലമോജോ ന ആ ധാ നിഷ്ടനിഹി ദുരിതാ ബാധമാനഃ । അപ പ്രോഥ ദുന്ദുഭേ ദുച്ഛുനാഗ്ം ഇത ഇന്ദ്രസ്യ മുഷ്ടിരസി വീഡയസ്വ ॥ ആ-ഽമൂരജ പ്രത്യാവര്തയേമാഃ കേതുമ-ദ്ദുന്ദുഭി ര്വാവദീതി । സമശ്വപര്ണാശ്ചരന്തി നോ നരോ-ഽസ്മാകമിന്ദ്ര രഥിനോ ജയന്തു ॥ 33 ॥
ജീമൂതസ്യേവ ഭവതി പ്രതീകം-യഁദ്വര്മീ യാതി സമദാമുപസ്ഥേ । അനാവിദ്ധയാ തനുവാ ജയ ത്വഗ്ം സ ത്വാ വര്മണോ മഹിമാ പിപര്തു ॥ ധന്വനാ ഗാ ധന്വനാ-ഽഽജി-ഞ്ജയേമ ധന്വനാ തീവ്രാ-സ്സമദോ ജയേമ । ധനു-ശ്ശത്രോരപകാമ-ങ്കൃണോതി ധന്വനാ സര്വാഃ പ്രദിശോ ജയേമ ॥ വക്ഷ്യന്തീവേദാ ഗനീഗന്തി കര്ണ-മ്പ്രിയഗ്ം സഖായ-മ്പരിഷസ്വജാനാ । യോഷേവ ശിങ്ക്തേ വിതതാ-ഽധി ധന്വ- [ധന്വന്ന്, ജ്യാ ഇയഗ്ം] 27
-ഞ്ജ്യാ ഇയഗ്ം സമനേ പാരയന്തീ ॥ തേ ആചരന്തീ സമനേവ യോഷാ മാതേവ പുത്ര-മ്ബിഭൃതാമുപസ്ഥേ । അപ ശത്രൂന് വിദ്ധ്യതാഗ്ം സംവിഁദാനേ ആര്ത്നീ ഇമേ വിഷ്ഫുരന്തീ അമിത്രാന് ॥ ബഹ്വീനാ-മ്പിതാ ബഹുരസ്യ പുത്രശ്ചിശ്ചാ കൃണോതി സമനാ-ഽവഗത്യ । ഇഷുധി-സ്സങ്കാഃ പൃതനാശ്ച സര്വാഃ പൃഷ്ഠേ നിനദ്ധോ ജയതി പ്രസൂതഃ ॥ രഥേ തിഷ്ഠ-ന്നയതി വാജിനഃ പുരോ യത്രയത്ര കാമയതേ സുഷാരഥിഃ । അഭീശൂനാ-മ്മഹിമാന- [മഹിമാനമ്, പനായത മനഃ] 28
-മ്പനായത മനഃ പശ്ചാദനു യച്ഛന്തി രശ്മയഃ ॥ തീവ്രാ-ന്ഘോഷാന് കൃണ്വതേ വൃഷപാണയോ-ഽശ്വാ രഥേഭി-സ്സഹ വാജയന്തഃ । അവക്രാമന്തഃ പ്രപദൈരമിത്രാന് ക്ഷിണന്തി ശത്രൂഗ്ംരനപവ്യയന്തഃ ॥ രഥവാഹനഗ്ം ഹവിരസ്യ നാമ യത്രാ-ഽഽയുധ-ന്നിഹിതമസ്യ വര്മ । തത്രാ രഥമുപ ശഗ്മഗ്ം സദേമ വിശ്വാഹാ വയഗ്ം സുമനസ്യമാനാഃ ॥ സ്വാദുഷഗ്ം സദഃ പിതരോ വയോധാഃ കൃച്ഛ്രേശ്രിത-ശ്ശക്തീവന്തോ ഗഭീരാഃ । ചിത്രസേനാ ഇഷുബലാ അമൃദ്ധ്രാ-സ്സതോവീരാ ഉരവോ വ്രാതസാഹാഃ ॥ ബ്രാഹ്മണാസഃ [ബ്രാഹ്മണാസഃ, പിതര-] 29
പിതര-സ്സോമ്യാസ-ശ്ശിവേ നോ ദ്യാവാപൃഥിവീ അനേഹസാ । പൂഷാ നഃ പാതു ദുരിതാദൃതാവൃധോ രക്ഷാ മാകിര്നോ അഘശഗ്ംസ ഈശത ॥ സുപര്ണം-വഁസ്തേ മൃഗോ അസ്യാ ദന്തോ ഗോഭി-സ്സന്നദ്ധാ പതതി പ്രസൂതാ । യത്രാ നര-സ്സ-ഞ്ച വി ച ദ്രവന്തി തത്രാസ്മഭ്യമിഷവ-ശ്ശര്മ യഗ്ംസന്ന് ॥ ഋജീതേ പരി വൃങ്ഗ്ധി നോ-ഽശ്മാ ഭവതു നസ്തനൂഃ । സോമോ അധി ബ്രവീതു നോ-ഽദിതി- [നോ-ഽദിതിഃ, ശര്മ യച്ഛതു ।] 30
-ശ്ശര്മ യച്ഛതു ॥ ആ ജങ്ഘന്തി സാന്വേഷാ-ഞ്ജഘനാഗ്ം ഉപ ജിഘ്നതേ । അശ്വാജനി പ്രചേതസോ-ഽശ്വാന്-ഥ്സമഥ്സു ചോദയ ॥ അഹിരിവ ഭോഗൈഃ പര്യേതി ബാഹു-ഞ്ജ്യായാ ഹേതി-മ്പരിബാധമാനഃ । ഹസ്തഘ്നോ വിശ്വാ വയുനാനി വിദ്വാ-ന്പുമാ-ന്പുമാഗ്ംസ-മ്പരി പാതു വിശ്വതഃ ॥ വനസ്പതേ വീഡ്വങ്ഗോ ഹി ഭൂയാ അസ്മ-ഥ്സഖാ പ്രതരണ-സ്സുവീരഃ । ഗോഭി-സ്സന്നദ്ധോ അസി വീഡയസ്വാ-ഽഽസ്ഥാതാ തേ ജയതു ജേത്വാനി ॥ ദിവഃ പൃഥിവ്യാഃ പ- [പരി, ഓജ ഉ-ദ്ഭൃതം-] 31
-ര്യോജ ഉ-ദ്ഭൃതം-വഁനസ്പതിഭ്യഃ പര്യാഭൃതഗ്ം സഹഃ । അപാമോജ്മാന-മ്പരി ഗോഭിരാവൃതമിന്ദ്രസ്യ വജ്രഗ്ം ഹവിഷാ രഥം-യഁജ ॥ ഇന്ദ്രസ്യ വജ്രോ മരുതാമനീക-മ്മിത്രസ്യ ഗര്ഭോ വരുണസ്യ നാഭിഃ । സേമാ-ന്നോ ഹവ്യദാതി-ഞ്ജുഷാണോ ദേവ രഥ പ്രതി ഹവ്യാ ഗൃഭായ ॥ ഉപ ശ്വാസയ പൃഥിവീമുത ദ്യാ-മ്പുരുത്രാ തേ മനുതാം-വിഁഷ്ഠിത-ഞ്ജഗത് । സ ദുന്ദുഭേ സജൂരിന്ദ്രേണ ദേവൈര്ദൂരാ- [ദേവൈര്ദൂരാത്, ദവീയോ] 32
-ദ്ദവീയോ അപസേധ ശത്രൂന് ॥ ആ ക്രന്ദയ ബലമോജോ ന ആ ധാ നിഷ്ടനിഹി ദുരിതാ ബാധമാനഃ । അപ പ്രോഥ ദുന്ദുഭേ ദുച്ഛുനാഗ്ം ഇത ഇന്ദ്രസ്യ മുഷ്ടിരസി വീഡയസ്വ ॥ ആ-ഽമൂരജ പ്രത്യാവര്തയേമാഃ കേതുമ-ദ്ദുന്ദുഭി ര്വാവദീതി । സമശ്വപര്ണാശ്ചരന്തി നോ നരോ-ഽസ്മാകമിന്ദ്ര രഥിനോ ജയന്തു ॥ 33 ॥
(ധന്വന് - മഹിമാനം - ബ്രാഹ്മണാസോ - ഽദിതിഃ - പൃഥിവ്യാഃ പരി - ദൂരാ - ദേകചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 6)
യദക്രന്ദഃ പ്രഥമ-ഞ്ജായമാന ഉദ്യന്-ഥ്സമുദ്രാദുത വാ പുരീഷാത് । ശ്യേനസ്യ പക്ഷാ ഹരിണസ്യ ബാഹൂ ഉപസ്തുത്യ-മ്മഹി ജാത-ന്തേ അര്വന്ന് ॥ യമേന ദത്ത-ന്ത്രിത ഏനമായുനഗിന്ദ്ര ഏണ-മ്പ്രഥമോ അദ്ധ്യതിഷ്ഠത് । ഗന്ധര്വോ അസ്യ രശനാമ-ഗൃഭ്ണാ-ഥ്സൂരാദശ്വം-വഁസവോ നിരതഷ്ട ॥ അസി യമോ അസ്യാദിത്യോ അര്വന്നസി ത്രിതോ ഗുഹ്യേന വ്രതേന । അസി സോമേന സമയാ വിപൃക്ത [വിപൃക്തഃ, ആഹുസ്തേ ത്രീണി ദിവി ബന്ധനാനി ।] 34
ആഹുസ്തേ ത്രീണി ദിവി ബന്ധനാനി ॥ ത്രീണി ത ആഹുര്ദിവി ബന്ധനാനി ത്രീണ്യഫ്സു ത്രീണ്യന്ത-സ്സമുദ്രേ । ഉതേവ മേ വരുണശ്ഛന്-ഥ്സ്യര്വന്. യത്രാ ത ആഹുഃ പരമ-ഞ്ജനിത്രമ് ॥ ഇമാ തേ വാജിന്നവമാര്ജനാനീമാ ശഫാനാഗ്ം സനിതുര്നിധാനാ । അത്രാ തേ ഭദ്രാ രശനാ അപശ്യമൃതസ്യ യാ അഭിരക്ഷന്തി ഗോപാഃ ॥ ആത്മാന-ന്തേ മനസാ-ഽഽരാദജാനാമവോ ദിവാ [ ] 35
പതയന്ത-മ്പതങ്ഗമ് । ശിരോ അപശ്യ-മ്പഥിഭിഃ സുഗേഭിരരേണുഭിര്ജേഹമാന-മ്പതത്രി ॥ അത്രാ തേ രൂപമുത്തമമപശ്യ-ഞ്ജിഗീഷമാണമിഷ ആ പദേ ഗോഃ । യദാ തേ മര്തോ അനു ഭോഗമാനഡാദി-ദ്ഗ്രസിഷ്ഠ ഓഷധീരജീഗഃ ॥ അനു ത്വാ രഥോ അനു മര്യോ അര്വന്നനു ഗാവോ-ഽനു ഭഗഃ കനീനാമ് । അനു വ്രാതാസസ്തവ സഖ്യമീയുരനു ദേവാ മമിരേ വീര്യ- [വീര്യമ്, തേ ।] 36
-ന്തേ ॥ ഹിരണ്യശൃങ്ഗോ-ഽയോ അസ്യ പാദാ മനോജവാ അവര ഇന്ദ്ര ആസീത് । ദേവാ ഇദസ്യ ഹവിരദ്യമായന്. യോ അര്വന്ത-മ്പ്രഥമോ അദ്ധ്യതിഷ്ഠത് ॥ ഈര്മാന്താസ-സ്സിലികമദ്ധ്യമാസ-സ്സഗ്ം ശൂരണാസോ ദിവ്യാസോ അത്യാഃ । ഹഗ്ംസാ ഇവ ശ്രേണിശോ യതന്തേ യദാക്ഷിഷുര്ദിവ്യ-മജ്മമശ്വാഃ ॥ തവ ശരീര-മ്പതയിഷ്ണ്വര്വ-ന്തവ ചിത്തം-വാഁത ഇവ ധ്രജീമാന് । തവ ശൃങ്ഗാണി വിഷ്ഠിതാ പുരുത്രാ-ഽരണ്യേഷു ജര്ഭുരാണാ ചരന്തി ॥ ഉപ [ഉപ, പ്രാഗാച്ഛസനം-] 37
പ്രാഗാച്ഛസനം-വാഁജ്യര്വാ ദേവദ്രീചാ മനസാ ദീദ്ധ്യാനഃ । അജഃ പുരോ നീയതേ നാഭിരസ്യാനു പശ്ചാ-ത്കവയോ യന്തി രേഭാഃ ॥ ഉപ പ്രാഗാ-ത്പരമം-യഁ-ഥ്സധസ്ഥമര്വാഗ്ം അച്ഛാ പിതര-മ്മാതര-ഞ്ച । അദ്യാ ദേവാന് ജുഷ്ടതമോ ഹി ഗമ്യാ അഥാ-ഽഽശാസ്തേ ദാശുഷേ വാര്യാണി ॥ 38 ॥
യദക്രന്ദഃ പ്രഥമ-ഞ്ജായമാന ഉദ്യന്-ഥ്സമുദ്രാദുത വാ പുരീഷാത് । ശ്യേനസ്യ പക്ഷാ ഹരിണസ്യ ബാഹൂ ഉപസ്തുത്യ-മ്മഹി ജാത-ന്തേ അര്വന്ന് ॥ യമേന ദത്ത-ന്ത്രിത ഏനമായുനഗിന്ദ്ര ഏണ-മ്പ്രഥമോ അദ്ധ്യതിഷ്ഠത് । ഗന്ധര്വോ അസ്യ രശനാമ-ഗൃഭ്ണാ-ഥ്സൂരാദശ്വം-വഁസവോ നിരതഷ്ട ॥ അസി യമോ അസ്യാദിത്യോ അര്വന്നസി ത്രിതോ ഗുഹ്യേന വ്രതേന । അസി സോമേന സമയാ വിപൃക്ത [വിപൃക്തഃ, ആഹുസ്തേ ത്രീണി ദിവി ബന്ധനാനി ।] 34
ആഹുസ്തേ ത്രീണി ദിവി ബന്ധനാനി ॥ ത്രീണി ത ആഹുര്ദിവി ബന്ധനാനി ത്രീണ്യഫ്സു ത്രീണ്യന്ത-സ്സമുദ്രേ । ഉതേവ മേ വരുണശ്ഛന്-ഥ്സ്യര്വന്. യത്രാ ത ആഹുഃ പരമ-ഞ്ജനിത്രമ് ॥ ഇമാ തേ വാജിന്നവമാര്ജനാനീമാ ശഫാനാഗ്ം സനിതുര്നിധാനാ । അത്രാ തേ ഭദ്രാ രശനാ അപശ്യമൃതസ്യ യാ അഭിരക്ഷന്തി ഗോപാഃ ॥ ആത്മാന-ന്തേ മനസാ-ഽഽരാദജാനാമവോ ദിവാ [ ] 35
പതയന്ത-മ്പതങ്ഗമ് । ശിരോ അപശ്യ-മ്പഥിഭിഃ സുഗേഭിരരേണുഭിര്ജേഹമാന-മ്പതത്രി ॥ അത്രാ തേ രൂപമുത്തമമപശ്യ-ഞ്ജിഗീഷമാണമിഷ ആ പദേ ഗോഃ । യദാ തേ മര്തോ അനു ഭോഗമാനഡാദി-ദ്ഗ്രസിഷ്ഠ ഓഷധീരജീഗഃ ॥ അനു ത്വാ രഥോ അനു മര്യോ അര്വന്നനു ഗാവോ-ഽനു ഭഗഃ കനീനാമ് । അനു വ്രാതാസസ്തവ സഖ്യമീയുരനു ദേവാ മമിരേ വീര്യ- [വീര്യമ്, തേ ।] 36
-ന്തേ ॥ ഹിരണ്യശൃങ്ഗോ-ഽയോ അസ്യ പാദാ മനോജവാ അവര ഇന്ദ്ര ആസീത് । ദേവാ ഇദസ്യ ഹവിരദ്യമായന്. യോ അര്വന്ത-മ്പ്രഥമോ അദ്ധ്യതിഷ്ഠത് ॥ ഈര്മാന്താസ-സ്സിലികമദ്ധ്യമാസ-സ്സഗ്ം ശൂരണാസോ ദിവ്യാസോ അത്യാഃ । ഹഗ്ംസാ ഇവ ശ്രേണിശോ യതന്തേ യദാക്ഷിഷുര്ദിവ്യ-മജ്മമശ്വാഃ ॥ തവ ശരീര-മ്പതയിഷ്ണ്വര്വ-ന്തവ ചിത്തം-വാഁത ഇവ ധ്രജീമാന് । തവ ശൃങ്ഗാണി വിഷ്ഠിതാ പുരുത്രാ-ഽരണ്യേഷു ജര്ഭുരാണാ ചരന്തി ॥ ഉപ [ഉപ, പ്രാഗാച്ഛസനം-] 37
പ്രാഗാച്ഛസനം-വാഁജ്യര്വാ ദേവദ്രീചാ മനസാ ദീദ്ധ്യാനഃ । അജഃ പുരോ നീയതേ നാഭിരസ്യാനു പശ്ചാ-ത്കവയോ യന്തി രേഭാഃ ॥ ഉപ പ്രാഗാ-ത്പരമം-യഁ-ഥ്സധസ്ഥമര്വാഗ്ം അച്ഛാ പിതര-മ്മാതര-ഞ്ച । അദ്യാ ദേവാന് ജുഷ്ടതമോ ഹി ഗമ്യാ അഥാ-ഽഽശാസ്തേ ദാശുഷേ വാര്യാണി ॥ 38 ॥
(വിപൃക്തോ - ദിവാ - വീര്യ - മുപൈ - കാന്നചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 7)
മാ നോ മിത്രോ വരുണോ അര്യമാ-ഽഽയുരിന്ദ്ര ഋഭുക്ഷാ മരുതഃ പരി ഖ്യന്ന് । യ-ദ്വാജിനോ ദേവജാതസ്യ സപ്തേഃ പ്രവക്ഷ്യാമോ വിദഥേ വീര്യാണി ॥ യന്നിര്ണിജാ രേക്ണസാ പ്രാവൃതസ്യ രാതി-ങ്ഗൃഭീതാ-മ്മുഖതോ നയന്തി । സുപ്രാങജോ മേമ്യ-ദ്വിശ്വരൂപ ഇന്ദ്രാപൂഷ്ണോഃ പ്രിയമപ്യേതി പാഥഃ ॥ ഏഷ ച്ഛാഗഃ പുരോ അശ്വേന വാജിനാ പൂഷ്ണോ ഭാഗോ നീയതേ വിശ്വദേവ്യഃ । അഭിപ്രിയം-യഁ-ത്പുരോഡാശമര്വതാ ത്വഷ്ടേ- [ത്വഷ്ടേത്, ഏനഗ്ം സൌശ്രവസായ ജിന്വതി ।] 39
-ദേനഗ്ം സൌശ്രവസായ ജിന്വതി ॥ യദ്ധവിഷ്യമൃതുശോ ദേവയാന-ന്ത്രിര്മാനുഷാഃ പര്യശ്വ-ന്നയന്തി । അത്രാ പൂഷ്ണഃ പ്രഥമോ ഭാഗ ഏതി യജ്ഞ-ന്ദേവേഭ്യഃ പ്രതിവേദയന്നജഃ ॥ ഹോതാ-ഽദ്ധ്വര്യുരാവയാ അഗ്നിമിന്ധോ ഗ്രാവഗ്രാഭ ഉത ശഗ്ഗ്സ്താ സുവിപ്രഃ । തേന യജ്ഞേന സ്വരങ്കൃതേന സ്വിഷ്ടേന വക്ഷണാ ആ പൃണദ്ധ്വമ് ॥ യൂപവ്രസ്കാ ഉത യേ യൂപവാഹാശ്ചഷാലം-യേഁ അശ്വയൂപായ തക്ഷതി । യേ ചാര്വതേ പചനഗ്ം സഭംരന്ത്യുതോ [ ] 40
തേഷാ-മഭിഗൂര്തിര്ന ഇന്വതു ॥ ഉപ പ്രാഗാ-ഥ്സുമന്മേ-ഽധായി മന്മ ദേവാനാമാശാ ഉപ വീതപൃഷ്ഠഃ । അന്വേനം-വിഁപ്രാ ഋഷയോ മദന്തി ദേവാനാ-മ്പുഷ്ടേ ചകൃമാ സുബന്ധുമ് ॥ യ-ദ്വാജിനോ ദാമ സദാന്നമര്വതോ യാ ശീര്ഷണ്യാ രശനാ രജ്ജുരസ്യ । യദ്വാ ഘാസ്യ പ്രഭൃതമാസ്യേ തൃണഗ്ം സര്വാ താ തേ അപി ദേവേഷ്വസ്തു ॥ യദശ്വസ്യ ക്രവിഷോ [യദശ്വസ്യ ക്രവിഷഃ, മക്ഷികാ-ഽഽശ] 41
മക്ഷികാ-ഽഽശ യദ്വാ സ്വരൌ സ്വധിതൌ രിപ്തമസ്തി । യദ്ധസ്തയോ-ശ്ശമിതുര്യന്നഖേഷു സര്വാ താ തേ അപി ദേവേഷ്വസ്തു ॥ യദൂവദ്ധ്യമുദരസ്യാപവാതി യ ആമസ്യ ക്രവിഷോ ഗന്ധോ അസ്തി । സുകൃതാ തച്ഛമിതാരഃ കൃണ്വന്തൂത മേധഗ്ം ശൃതപാക-മ്പചന്തു ॥ യ-ത്തേ ഗാത്രാദഗ്നിനാ പച്യമാനാദഭി ശൂല-ന്നിഹതസ്യാവധാവതി । മാ ത-ദ്ഭൂമ്യാമാ ശ്രിഷ ( )-ന്മാ തൃണേഷു ദേവേഭ്യസ്തദുശദ്ഭ്യോ രാതമസ്തു ॥ 42 ॥
മാ നോ മിത്രോ വരുണോ അര്യമാ-ഽഽയുരിന്ദ്ര ഋഭുക്ഷാ മരുതഃ പരി ഖ്യന്ന് । യ-ദ്വാജിനോ ദേവജാതസ്യ സപ്തേഃ പ്രവക്ഷ്യാമോ വിദഥേ വീര്യാണി ॥ യന്നിര്ണിജാ രേക്ണസാ പ്രാവൃതസ്യ രാതി-ങ്ഗൃഭീതാ-മ്മുഖതോ നയന്തി । സുപ്രാങജോ മേമ്യ-ദ്വിശ്വരൂപ ഇന്ദ്രാപൂഷ്ണോഃ പ്രിയമപ്യേതി പാഥഃ ॥ ഏഷ ച്ഛാഗഃ പുരോ അശ്വേന വാജിനാ പൂഷ്ണോ ഭാഗോ നീയതേ വിശ്വദേവ്യഃ । അഭിപ്രിയം-യഁ-ത്പുരോഡാശമര്വതാ ത്വഷ്ടേ- [ത്വഷ്ടേത്, ഏനഗ്ം സൌശ്രവസായ ജിന്വതി ।] 39
-ദേനഗ്ം സൌശ്രവസായ ജിന്വതി ॥ യദ്ധവിഷ്യമൃതുശോ ദേവയാന-ന്ത്രിര്മാനുഷാഃ പര്യശ്വ-ന്നയന്തി । അത്രാ പൂഷ്ണഃ പ്രഥമോ ഭാഗ ഏതി യജ്ഞ-ന്ദേവേഭ്യഃ പ്രതിവേദയന്നജഃ ॥ ഹോതാ-ഽദ്ധ്വര്യുരാവയാ അഗ്നിമിന്ധോ ഗ്രാവഗ്രാഭ ഉത ശഗ്ഗ്സ്താ സുവിപ്രഃ । തേന യജ്ഞേന സ്വരങ്കൃതേന സ്വിഷ്ടേന വക്ഷണാ ആ പൃണദ്ധ്വമ് ॥ യൂപവ്രസ്കാ ഉത യേ യൂപവാഹാശ്ചഷാലം-യേഁ അശ്വയൂപായ തക്ഷതി । യേ ചാര്വതേ പചനഗ്ം സഭംരന്ത്യുതോ [ ] 40
തേഷാ-മഭിഗൂര്തിര്ന ഇന്വതു ॥ ഉപ പ്രാഗാ-ഥ്സുമന്മേ-ഽധായി മന്മ ദേവാനാമാശാ ഉപ വീതപൃഷ്ഠഃ । അന്വേനം-വിഁപ്രാ ഋഷയോ മദന്തി ദേവാനാ-മ്പുഷ്ടേ ചകൃമാ സുബന്ധുമ് ॥ യ-ദ്വാജിനോ ദാമ സദാന്നമര്വതോ യാ ശീര്ഷണ്യാ രശനാ രജ്ജുരസ്യ । യദ്വാ ഘാസ്യ പ്രഭൃതമാസ്യേ തൃണഗ്ം സര്വാ താ തേ അപി ദേവേഷ്വസ്തു ॥ യദശ്വസ്യ ക്രവിഷോ [യദശ്വസ്യ ക്രവിഷഃ, മക്ഷികാ-ഽഽശ] 41
മക്ഷികാ-ഽഽശ യദ്വാ സ്വരൌ സ്വധിതൌ രിപ്തമസ്തി । യദ്ധസ്തയോ-ശ്ശമിതുര്യന്നഖേഷു സര്വാ താ തേ അപി ദേവേഷ്വസ്തു ॥ യദൂവദ്ധ്യമുദരസ്യാപവാതി യ ആമസ്യ ക്രവിഷോ ഗന്ധോ അസ്തി । സുകൃതാ തച്ഛമിതാരഃ കൃണ്വന്തൂത മേധഗ്ം ശൃതപാക-മ്പചന്തു ॥ യ-ത്തേ ഗാത്രാദഗ്നിനാ പച്യമാനാദഭി ശൂല-ന്നിഹതസ്യാവധാവതി । മാ ത-ദ്ഭൂമ്യാമാ ശ്രിഷ ( )-ന്മാ തൃണേഷു ദേവേഭ്യസ്തദുശദ്ഭ്യോ രാതമസ്തു ॥ 42 ॥
(ഇ - ദുതോ - ക്രവിഷഃ - ശ്രിഷഥ് - സപ്ത ച) (അ. 8)
യേ വാജിന-മ്പരിപശ്യന്തി പക്വം-യഁ ഈമാഹു-സ്സുരഭിര്നിര്ഹരേതി । യേ ചാര്വതോ മാഗ്ംസഭിക്ഷാമുപാസത ഉതോ തേഷാമഭിഗൂര്തിര്ന ഇന്വതു ॥ യന്നീക്ഷണ-മ്മാഗ്സ്പചന്യാ ഉഖായാ യാ പാത്രാണി യൂഷ്ണ ആസേചനാനി । ഊഷ്മണ്യാ-ഽപിധാനാ ചരൂണാമങ്കാ-സ്സൂനാഃ പരി ഭൂഷന്ത്യശ്വമ് ॥ നിക്രമണ-ന്നിഷദനം-വിഁവര്തനം-യഁച്ച പഡ്ബീശമര്വതഃ । യച്ച പപൌ യച്ച ഘാസി- [ഘാസിമ്, ജഘാസ സര്വാ താ] 43
-ഞ്ജഘാസ സര്വാ താ തേ അപി ദേവേഷ്വസ്തു ॥ മാ ത്വാ-ഽഗ്നി-ര്ധ്വനയി-ദ്ധൂമഗന്ധിര്മോഖാ ഭ്രാജന്ത്യഭി വിക്ത ജഘ്രിഃ । ഇഷ്ടം-വീഁതമഭിഗൂര്തം-വഁഷട്കൃത-ന്ത-ന്ദേവാസഃ പ്രതി ഗൃഭ്ണന്ത്യശ്വമ് ॥ യദശ്വായ വാസ ഉപസ്തൃണന്ത്യധീവാസം-യാഁ ഹിരണ്യാന്യസ്മൈ । സന്ദാനമര്വന്ത-മ്പഡ്ബീശ-മ്പ്രിയാ ദേവേഷ്വാ യാമയന്തി ॥ യ-ത്തേ സാദേ മഹസാ ശൂകൃതസ്യ പാര്ഷ്ണിയാ വാ കശയാ [വാ കശയാ, വാ തുതോദ ।] 44
വാ തുതോദ । സ്രുചേവ താ ഹവിഷോ അദ്ധ്വരേഷു സര്വാ താ തേ ബ്രഹ്മണാ സൂദയാമി ॥ ചതുസ്ത്രിഗ്ംശ-ദ്വാജിനോ ദേവബന്ധോ-ര്വങ്ക്രീ-രശ്വസ്യ സ്വധിതി-സ്സമേതി । അച്ഛിദ്രാ ഗാത്രാ വയുനാ കൃണോത പരുഷ്പരുരനുഘുഷ്യാ വി ശസ്ത ॥ ഏകസ്ത്വഷ്ടുരശ്വസ്യാ വിശസ്താ ദ്വാ യന്താരാ ഭവതസ്തഥര്തുഃ । യാ തേ ഗാത്രാണാമൃതുഥാ കൃണോമി താതാ പിണ്ഡാനാ-മ്പ്ര ജുഹോമ്യഗ്നൌ ॥ മാ ത്വാ തപ- [തപത്, പ്രിയ ആത്മാ-] 45
-ത്പ്രിയ ആത്മാ-ഽപിയന്ത-മ്മാ സ്വധിതിസ്തനുവ ആ തിഷ്ഠിപ-ത്തേ । മാ തേ ഗൃദ്ധ്നു-രവിശസ്താ-ഽതിഹായ ഛിദ്രാ ഗാത്രാണ്യസിനാ മിഥൂ കഃ ॥ ന വാ ഉവേതന്മ്രിയസേ ന രിഷ്യസി ദേവാഗ്ം ഇദേഷി പഥിഭിഃ സുഗേഭിഃ । ഹരീ തേ യുഞ്ജാ പൃഷതീ അഭൂതാമുപാസ്ഥാ-ദ്വാജീ ധുരി രാസഭസ്യ ॥ സുഗവ്യ-ന്നോ വാജീ സ്വശ്വിയ-മ്പുഗ്ംസഃ പുത്രാഗ്ം ഉത വിശ്വാപുഷഗ്ം രയിമ് । അനാഗാസ്ത്വ-ന്നോ അദിതിഃ കൃണോതു ക്ഷത്ര-ന്നോ അശ്വോ വനതാഗ്ം ഹവിഷ്മാന് ॥ 46 ॥
യേ വാജിന-മ്പരിപശ്യന്തി പക്വം-യഁ ഈമാഹു-സ്സുരഭിര്നിര്ഹരേതി । യേ ചാര്വതോ മാഗ്ംസഭിക്ഷാമുപാസത ഉതോ തേഷാമഭിഗൂര്തിര്ന ഇന്വതു ॥ യന്നീക്ഷണ-മ്മാഗ്സ്പചന്യാ ഉഖായാ യാ പാത്രാണി യൂഷ്ണ ആസേചനാനി । ഊഷ്മണ്യാ-ഽപിധാനാ ചരൂണാമങ്കാ-സ്സൂനാഃ പരി ഭൂഷന്ത്യശ്വമ് ॥ നിക്രമണ-ന്നിഷദനം-വിഁവര്തനം-യഁച്ച പഡ്ബീശമര്വതഃ । യച്ച പപൌ യച്ച ഘാസി- [ഘാസിമ്, ജഘാസ സര്വാ താ] 43
-ഞ്ജഘാസ സര്വാ താ തേ അപി ദേവേഷ്വസ്തു ॥ മാ ത്വാ-ഽഗ്നി-ര്ധ്വനയി-ദ്ധൂമഗന്ധിര്മോഖാ ഭ്രാജന്ത്യഭി വിക്ത ജഘ്രിഃ । ഇഷ്ടം-വീഁതമഭിഗൂര്തം-വഁഷട്കൃത-ന്ത-ന്ദേവാസഃ പ്രതി ഗൃഭ്ണന്ത്യശ്വമ് ॥ യദശ്വായ വാസ ഉപസ്തൃണന്ത്യധീവാസം-യാഁ ഹിരണ്യാന്യസ്മൈ । സന്ദാനമര്വന്ത-മ്പഡ്ബീശ-മ്പ്രിയാ ദേവേഷ്വാ യാമയന്തി ॥ യ-ത്തേ സാദേ മഹസാ ശൂകൃതസ്യ പാര്ഷ്ണിയാ വാ കശയാ [വാ കശയാ, വാ തുതോദ ।] 44
വാ തുതോദ । സ്രുചേവ താ ഹവിഷോ അദ്ധ്വരേഷു സര്വാ താ തേ ബ്രഹ്മണാ സൂദയാമി ॥ ചതുസ്ത്രിഗ്ംശ-ദ്വാജിനോ ദേവബന്ധോ-ര്വങ്ക്രീ-രശ്വസ്യ സ്വധിതി-സ്സമേതി । അച്ഛിദ്രാ ഗാത്രാ വയുനാ കൃണോത പരുഷ്പരുരനുഘുഷ്യാ വി ശസ്ത ॥ ഏകസ്ത്വഷ്ടുരശ്വസ്യാ വിശസ്താ ദ്വാ യന്താരാ ഭവതസ്തഥര്തുഃ । യാ തേ ഗാത്രാണാമൃതുഥാ കൃണോമി താതാ പിണ്ഡാനാ-മ്പ്ര ജുഹോമ്യഗ്നൌ ॥ മാ ത്വാ തപ- [തപത്, പ്രിയ ആത്മാ-] 45
-ത്പ്രിയ ആത്മാ-ഽപിയന്ത-മ്മാ സ്വധിതിസ്തനുവ ആ തിഷ്ഠിപ-ത്തേ । മാ തേ ഗൃദ്ധ്നു-രവിശസ്താ-ഽതിഹായ ഛിദ്രാ ഗാത്രാണ്യസിനാ മിഥൂ കഃ ॥ ന വാ ഉവേതന്മ്രിയസേ ന രിഷ്യസി ദേവാഗ്ം ഇദേഷി പഥിഭിഃ സുഗേഭിഃ । ഹരീ തേ യുഞ്ജാ പൃഷതീ അഭൂതാമുപാസ്ഥാ-ദ്വാജീ ധുരി രാസഭസ്യ ॥ സുഗവ്യ-ന്നോ വാജീ സ്വശ്വിയ-മ്പുഗ്ംസഃ പുത്രാഗ്ം ഉത വിശ്വാപുഷഗ്ം രയിമ് । അനാഗാസ്ത്വ-ന്നോ അദിതിഃ കൃണോതു ക്ഷത്ര-ന്നോ അശ്വോ വനതാഗ്ം ഹവിഷ്മാന് ॥ 46 ॥
(ഘാസിം-കശയാ - തപ-ദ്- രയിം - നവ ച ) (അ. 9)
(അശ്മന് - യ ഇമോ - ദേന - മാശുഃ - പ്രാചീം - ജീമൂതസ്യ - യദക്രന്ദോ - മാ നോ മിത്രോ - യേ വാജിനം - നവ)
(അശ്മന് - മനോയുജം - പ്രാചീമനു - ശര്മ യച്ഛതു - തേഷാമഭിഗൂര്തിഃ - ഷട്ചത്വാരിഗ്ംശത്)
(അശ്മന്, ഹവിഷ്മാന്)
॥ ഹരിഃ ഓമ് ॥
॥ കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാ-ഞ്ചതുര്ഥ കാണ്ഡേ ഷഷ്ഠഃ പ്രശ്ന-സ്സമാപ്തഃ ॥
(അശ്മന് - യ ഇമോ - ദേന - മാശുഃ - പ്രാചീം - ജീമൂതസ്യ - യദക്രന്ദോ - മാ നോ മിത്രോ - യേ വാജിനം - നവ)
(അശ്മന് - മനോയുജം - പ്രാചീമനു - ശര്മ യച്ഛതു - തേഷാമഭിഗൂര്തിഃ - ഷട്ചത്വാരിഗ്ംശത്)
(അശ്മന്, ഹവിഷ്മാന്)
॥ ഹരിഃ ഓമ് ॥
॥ കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാ-ഞ്ചതുര്ഥ കാണ്ഡേ ഷഷ്ഠഃ പ്രശ്ന-സ്സമാപ്തഃ ॥
ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ , ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ , ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ , ഹരിഃ ഓം