க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ஸம்ஹிதாயா-ஞ்சதுர்தகாண்டே ஷஷ்டஃ ப்ரஶ்நஃ - பரிஷேசந-ஸம்ஸ்காராபிதாநம்
ஓ-ந்நமஃ பரமாத்மநே, ஶ்ரீ மஹாகணபதயே நமஃ,
ஓ-ந்நமஃ பரமாத்மநே, ஶ்ரீ மஹாகணபதயே நமஃ,
ஶ்ரீ குருப்யோ நமஃ । ஹரிஃ ஓம் ॥
அஶ்மந்நூர்ஜ-ம்பர்வதே ஶிஶ்ரியாணாம்-வாஂதே பர்ஜந்யே வருணஸ்ய ஶுஷ்மே । அத்ப்ய ஓஷதீப்யோ வநஸ்பதிப்யோ-'தி ஸம்ப்ரு'தா-ந்தா-ந்ந இஷமூர்ஜ-ந்தத்த மருத-ஸ்ஸக்ம் ரராணாஃ ॥ அஶ்மக்க்ஸ்தே க்ஷுதமு-ந்தே ஶுக்ரு'ச்சது ய-ந்த்விஷ்மஃ ॥ ஸமுத்ரஸ்ய த்வா-'வாகயா-'க்நே பரி வ்யயாமஸி । பாவகோ அஸ்மப்யக்ம் ஶிவோ பவ ॥ ஹிமஸ்ய த்வா ஜராயுணா-'க்நே பரி வ்யயாமஸி । பாவகோ அஸ்மப்யக்ம் ஶிவோ பவ ॥ உப- [உப, ஜ்மந்நுப] 1
-ஜ்மந்நுப வேதஸே-'வத்தர-ந்நதீஷ்வா । அக்நே பித்தமபாமஸி ॥ மண்டூகி தாபிரா கஹி ஸேம-ந்நோ யஜ்ஞம் । பாவகவர்ணக்ம் ஶிவ-ங்க்ரு'தி ॥ பாவக ஆ சிதயந்த்யா க்ரு'பா । க்ஷாம-ந்ருருச உஷஸோ ந பாநுநா ॥ தூர்வ-ந்ந யாமந்நேதஶஸ்ய நூ ரண ஆ யோ க்ரு'ணே । ந தத்ரு'ஷாணோ அஜரஃ ॥ அக்நே பாவக ரோசிஷா மந்த்ரயா தேவ ஜிஹ்வயா । ஆ தேவாந் [ஆ தேவாந், வக்ஷி யக்ஷி ச ।] 2
வக்ஷி யக்ஷி ச ॥ ஸ நஃ பாவக தீதிவோ-'க்நே தேவாக்ம் இஹா-'' வஹ । உப யஜ்ஞக்ம் ஹவிஶ்ச நஃ ॥ அபாமித-ந்ந்யயநக்ம் ஸமுத்ரஸ்ய நிவேஶநம் । அந்ய-ந்தே அஸ்ம-த்தபந்து ஹேதயஃ பாவகோ அஸ்மப்யக்ம் ஶிவோ பவ ॥ நமஸ்தே ஹரஸே ஶோசிஷே நமஸ்தே அஸ்த்வர்சிஷே । அந்ய-ந்தே அஸ்ம-த்தபந்து ஹேதயஃ பாவகோ அஸ்மப்யக்ம் ஶிவோ பவ ॥ ந்ரு'ஷதே வ- [ந்ரு'ஷதே வட், அப்ஸுஷதே வ-ட்வநஸதே] 3
-டப்ஸுஷதே வ-ட்வநஸதே வ-ட்பர்ஹிஷதே வட்-த்ஸுவர்விதே வட் ॥ யே தேவா தேவாநாம்-யஂஜ்ஞியா யஜ்ஞியாநாக்ம் ஸம்வஂ-த்ஸரீணமுப பாகமாஸதே । அஹுதாதோ ஹவிஷோ யஜ்ஞே அஸ்மிந்-த்ஸ்வய-ஞ்ஜுஹுத்த்வ-ம்மதுநோ க்ரு'தஸ்ய ॥ யே தேவா தேவேஷ்வதி தேவத்வமாயந் யே ப்ரஹ்மணஃ புர ஏதாரோ அஸ்ய । யேப்யோ நர்தே பவதே தாம கி-ஞ்சந ந தே திவோ ந ப்ரு'திவ்யா அதி ஸ்நுஷு ॥ ப்ராணதா [ப்ராணதாஃ, அபாநதா வ்யாநதா-] 4
அபாநதா வ்யாநதா-ஶ்சக்ஷுர்தா வர்சோதா வரிவோதாஃ । அந்ய-ந்தே அஸ்ம-த்தபந்து ஹேதயஃ பாவகோ அஸ்மப்யக்ம் ஶிவோ பவ ॥ அக்நிஸ்திக்மேந ஶோசிஷா யக்ம்ஸத்விஶ்வ-ந்ந்யத்ரிணம் । அக்நிர்நோ வக்ம்ஸதே ரயிம் ॥ ஸைநா-'நீகேந ஸுவிதத்ரோ அஸ்மே யஷ்டா தேவாக்ம் ஆயஜிஷ்ட-ஸ்ஸ்வஸ்தி । அதப்தோ கோபா உத நஃ பரஸ்பா அக்நே த்யுமதுத ரேவ-த்திதீஹி ॥ 5 ॥
அஶ்மந்நூர்ஜ-ம்பர்வதே ஶிஶ்ரியாணாம்-வாஂதே பர்ஜந்யே வருணஸ்ய ஶுஷ்மே । அத்ப்ய ஓஷதீப்யோ வநஸ்பதிப்யோ-'தி ஸம்ப்ரு'தா-ந்தா-ந்ந இஷமூர்ஜ-ந்தத்த மருத-ஸ்ஸக்ம் ரராணாஃ ॥ அஶ்மக்க்ஸ்தே க்ஷுதமு-ந்தே ஶுக்ரு'ச்சது ய-ந்த்விஷ்மஃ ॥ ஸமுத்ரஸ்ய த்வா-'வாகயா-'க்நே பரி வ்யயாமஸி । பாவகோ அஸ்மப்யக்ம் ஶிவோ பவ ॥ ஹிமஸ்ய த்வா ஜராயுணா-'க்நே பரி வ்யயாமஸி । பாவகோ அஸ்மப்யக்ம் ஶிவோ பவ ॥ உப- [உப, ஜ்மந்நுப] 1
-ஜ்மந்நுப வேதஸே-'வத்தர-ந்நதீஷ்வா । அக்நே பித்தமபாமஸி ॥ மண்டூகி தாபிரா கஹி ஸேம-ந்நோ யஜ்ஞம் । பாவகவர்ணக்ம் ஶிவ-ங்க்ரு'தி ॥ பாவக ஆ சிதயந்த்யா க்ரு'பா । க்ஷாம-ந்ருருச உஷஸோ ந பாநுநா ॥ தூர்வ-ந்ந யாமந்நேதஶஸ்ய நூ ரண ஆ யோ க்ரு'ணே । ந தத்ரு'ஷாணோ அஜரஃ ॥ அக்நே பாவக ரோசிஷா மந்த்ரயா தேவ ஜிஹ்வயா । ஆ தேவாந் [ஆ தேவாந், வக்ஷி யக்ஷி ச ।] 2
வக்ஷி யக்ஷி ச ॥ ஸ நஃ பாவக தீதிவோ-'க்நே தேவாக்ம் இஹா-'' வஹ । உப யஜ்ஞக்ம் ஹவிஶ்ச நஃ ॥ அபாமித-ந்ந்யயநக்ம் ஸமுத்ரஸ்ய நிவேஶநம் । அந்ய-ந்தே அஸ்ம-த்தபந்து ஹேதயஃ பாவகோ அஸ்மப்யக்ம் ஶிவோ பவ ॥ நமஸ்தே ஹரஸே ஶோசிஷே நமஸ்தே அஸ்த்வர்சிஷே । அந்ய-ந்தே அஸ்ம-த்தபந்து ஹேதயஃ பாவகோ அஸ்மப்யக்ம் ஶிவோ பவ ॥ ந்ரு'ஷதே வ- [ந்ரு'ஷதே வட், அப்ஸுஷதே வ-ட்வநஸதே] 3
-டப்ஸுஷதே வ-ட்வநஸதே வ-ட்பர்ஹிஷதே வட்-த்ஸுவர்விதே வட் ॥ யே தேவா தேவாநாம்-யஂஜ்ஞியா யஜ்ஞியாநாக்ம் ஸம்வஂ-த்ஸரீணமுப பாகமாஸதே । அஹுதாதோ ஹவிஷோ யஜ்ஞே அஸ்மிந்-த்ஸ்வய-ஞ்ஜுஹுத்த்வ-ம்மதுநோ க்ரு'தஸ்ய ॥ யே தேவா தேவேஷ்வதி தேவத்வமாயந் யே ப்ரஹ்மணஃ புர ஏதாரோ அஸ்ய । யேப்யோ நர்தே பவதே தாம கி-ஞ்சந ந தே திவோ ந ப்ரு'திவ்யா அதி ஸ்நுஷு ॥ ப்ராணதா [ப்ராணதாஃ, அபாநதா வ்யாநதா-] 4
அபாநதா வ்யாநதா-ஶ்சக்ஷுர்தா வர்சோதா வரிவோதாஃ । அந்ய-ந்தே அஸ்ம-த்தபந்து ஹேதயஃ பாவகோ அஸ்மப்யக்ம் ஶிவோ பவ ॥ அக்நிஸ்திக்மேந ஶோசிஷா யக்ம்ஸத்விஶ்வ-ந்ந்யத்ரிணம் । அக்நிர்நோ வக்ம்ஸதே ரயிம் ॥ ஸைநா-'நீகேந ஸுவிதத்ரோ அஸ்மே யஷ்டா தேவாக்ம் ஆயஜிஷ்ட-ஸ்ஸ்வஸ்தி । அதப்தோ கோபா உத நஃ பரஸ்பா அக்நே த்யுமதுத ரேவ-த்திதீஹி ॥ 5 ॥
(உப-தேவாந்-வட்-ப்ராணதா-ஶ்சதுஶ்சத்வாரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 1)
ய இமா விஶ்வா புவநாநி ஜுஹ்வத்ரு'ஷிர்ஹோதா நிஷஸாதா பிதா நஃ । ஸ ஆஶிஷா த்ரவிணமிச்சமாநஃ பரமச்சதோ வர ஆ விவேஶ ॥ விஶ்வகர்மா மநஸா யத்விஹாயா தாதா விதாதா பரமோத ஸந்த்ரு'க் । தேஷாமிஷ்டாநி ஸமிஷா மதந்தி யத்ர ஸப்தர்ஷீ-ந்பர ஏகமாஹுஃ ॥ யோ நஃ பிதா ஜநிதா யோ விதாதா யோ நஃ ஸதோ அப்யா ஸஜ்ஜஜாந । 6
யோ தேவாநா-ந்நாமதா ஏக ஏவ தக்ம் ஸம்ப்ரஶ்ஞ-ம்புவநா யந்த்யந்யா ॥ த ஆ-'யஜந்த த்ரவிணக்ம் ஸமஸ்மா ரு'ஷயஃ பூர்வே ஜரிதாரோ ந பூநா । அஸூர்தா ஸூர்தா ரஜஸோ விமாநே யே பூதாநி ஸமக்ரு'ண்வந்நிமாநி ॥ ந தம்-விஂதாத ய இத-ஞ்ஜஜாநாந்ய-த்யுஷ்மாகமந்தர-ம்பவாதி । நீஹாரேண ப்ராவ்ரு'தா ஜல்ப்யா சாஸுத்ரு'ப உக்த ஶாஸஶ்சரந்தி ॥ பரோ திவா பர ஏநா [பர ஏநா, ப்ரு'திவ்யா பரோ] 7
ப்ரு'திவ்யா பரோ தேவேபிரஸுரைர்குஹா யத் । கக்க் ஸ்வித்கர்ப-ம்ப்ரதம-ந்தத்த்ர ஆபோ யத்ர தேவா-ஸ்ஸமகச்சந்த விஶ்வே ॥ தமித்கர்ப-ம்ப்ரதம-ந்தத்த்ர ஆபோ யத்ர தேவா-ஸ்ஸமகச்சந்த விஶ்வே । அஜஸ்ய நாபாவத்த்யேக-மர்பிதம்-யஂஸ்மிந்நிதம்-விஂஶ்வ-ம்புவநமதி ஶ்ரிதம் ॥ விஶ்வகர்மா ஹ்யஜநிஷ்ட தேவ ஆதி-த்கந்தர்வோ அபவ-த்த்விதீயஃ । த்ரு'தீயஃ பிதா ஜநிதௌஷதீநா- [பிதா ஜநிதௌஷதீநாம், அபா-ங்கர்பம்-வ்யஂததா-த்புருத்ரா ।] 8
-மபா-ங்கர்பம்-வ்யஂததா-த்புருத்ரா ॥ சக்ஷுஷஃ பிதா மநஸா ஹி தீரோ க்ரு'தமேநே அஜநந்நமாநே । யதேதந்தா அதத்ரு'க்ம்ஹந்த பூர்வ ஆதி-த்த்யாவாப்ரு'திவீ அப்ரதேதாம் ॥ விஶ்வத-ஶ்சக்ஷுருத விஶ்வதோமுகோ விஶ்வதோஹஸ்த உத விஶ்வதஸ்பாத் । ஸ-ம்பாஹுப்யா-ந்நமதி ஸ-ம்பதத்ரை ர்த்யாவாப்ரு'திவீ ஜநய-ந்தேவ ஏகஃ ॥ கிக்க் ஸ்விதாஸீ-ததிஷ்டாந-மாரம்பண-ங்கதம-த்ஸ்வி-த்கிமாஸீத் । யதீ பூமி-ஞ்ஜநய- [யதீ பூமி-ஞ்ஜநயந்ந், விஶ்வகர்மா] 9
-ந்விஶ்வகர்மா வி த்யாமௌர்ணோ-ந்மஹிநா விஶ்வசக்ஷாஃ ॥ கிக்க் ஸ்வித்வந-ங்க உ ஸ வ்ரு'க்ஷ ஆஸீத்யதோ த்யாவாப்ரு'திவீ நிஷ்டதக்ஷுஃ । மநீஷிணோ மநஸா ப்ரு'ச்சதேது தத்யதத்த்யதிஷ்ட-த்புவநாநி தாரயந்ந் ॥ யா தே தாமாநி பரமாணி யா-'வமா யா மத்த்யமா விஶ்வகர்மந்நுதேமா । ஶிக்ஷா ஸகிப்யோ ஹவிஷி ஸ்வதாவ-ஸ்ஸ்வயம்-யஂஜஸ்வ தநுவ-ஞ்ஜுஷாணஃ ॥ வாசஸ்பதிம்-விஂஶ்வகர்மாண-மூதயே [-மூதயே, மநோயுஜம்-வாஂஜே] 10
மநோயுஜம்-வாஂஜே அத்யா ஹுவேம । ஸ நோ நேதிஷ்டா ஹவநாநி ஜோஷதே விஶ்வஶபூம்ரவஸே ஸாதுகர்மா ॥ விஶ்வகர்மந். ஹவிஷா வாவ்ரு'தாந-ஸ்ஸ்வயம்-யஂஜஸ்வ தநுவ-ஞ்ஜுஷாணஃ । முஹ்யந்த்வந்யே அபிதஃ ஸபத்நா இஹாஸ்மாக-ம்மகவா ஸூரிரஸ்து ॥ விஶ்வகர்மந். ஹவிஷா வர்தநேந த்ராதாரமிந்த்ர-மக்ரு'ணோரவத்த்யம் । தஸ்மை விஶ-ஸ்ஸமநமந்த பூர்வீரயமுக்ரோ விஹவ்யோ யதா-'ஸத் ॥ ஸமுத்ராய வயுநாய ஸிந்தூநா-ம்பதயே நமஃ । நதீநாக்ம் ஸர்வாஸா-ம்பித்ரே ஜுஹுதா விஶ்வகர்மணே விஶ்வா-'ஹாமர்த்யக்ம் ஹவிஃ ॥ 11 ॥
ய இமா விஶ்வா புவநாநி ஜுஹ்வத்ரு'ஷிர்ஹோதா நிஷஸாதா பிதா நஃ । ஸ ஆஶிஷா த்ரவிணமிச்சமாநஃ பரமச்சதோ வர ஆ விவேஶ ॥ விஶ்வகர்மா மநஸா யத்விஹாயா தாதா விதாதா பரமோத ஸந்த்ரு'க் । தேஷாமிஷ்டாநி ஸமிஷா மதந்தி யத்ர ஸப்தர்ஷீ-ந்பர ஏகமாஹுஃ ॥ யோ நஃ பிதா ஜநிதா யோ விதாதா யோ நஃ ஸதோ அப்யா ஸஜ்ஜஜாந । 6
யோ தேவாநா-ந்நாமதா ஏக ஏவ தக்ம் ஸம்ப்ரஶ்ஞ-ம்புவநா யந்த்யந்யா ॥ த ஆ-'யஜந்த த்ரவிணக்ம் ஸமஸ்மா ரு'ஷயஃ பூர்வே ஜரிதாரோ ந பூநா । அஸூர்தா ஸூர்தா ரஜஸோ விமாநே யே பூதாநி ஸமக்ரு'ண்வந்நிமாநி ॥ ந தம்-விஂதாத ய இத-ஞ்ஜஜாநாந்ய-த்யுஷ்மாகமந்தர-ம்பவாதி । நீஹாரேண ப்ராவ்ரு'தா ஜல்ப்யா சாஸுத்ரு'ப உக்த ஶாஸஶ்சரந்தி ॥ பரோ திவா பர ஏநா [பர ஏநா, ப்ரு'திவ்யா பரோ] 7
ப்ரு'திவ்யா பரோ தேவேபிரஸுரைர்குஹா யத் । கக்க் ஸ்வித்கர்ப-ம்ப்ரதம-ந்தத்த்ர ஆபோ யத்ர தேவா-ஸ்ஸமகச்சந்த விஶ்வே ॥ தமித்கர்ப-ம்ப்ரதம-ந்தத்த்ர ஆபோ யத்ர தேவா-ஸ்ஸமகச்சந்த விஶ்வே । அஜஸ்ய நாபாவத்த்யேக-மர்பிதம்-யஂஸ்மிந்நிதம்-விஂஶ்வ-ம்புவநமதி ஶ்ரிதம் ॥ விஶ்வகர்மா ஹ்யஜநிஷ்ட தேவ ஆதி-த்கந்தர்வோ அபவ-த்த்விதீயஃ । த்ரு'தீயஃ பிதா ஜநிதௌஷதீநா- [பிதா ஜநிதௌஷதீநாம், அபா-ங்கர்பம்-வ்யஂததா-த்புருத்ரா ।] 8
-மபா-ங்கர்பம்-வ்யஂததா-த்புருத்ரா ॥ சக்ஷுஷஃ பிதா மநஸா ஹி தீரோ க்ரு'தமேநே அஜநந்நமாநே । யதேதந்தா அதத்ரு'க்ம்ஹந்த பூர்வ ஆதி-த்த்யாவாப்ரு'திவீ அப்ரதேதாம் ॥ விஶ்வத-ஶ்சக்ஷுருத விஶ்வதோமுகோ விஶ்வதோஹஸ்த உத விஶ்வதஸ்பாத் । ஸ-ம்பாஹுப்யா-ந்நமதி ஸ-ம்பதத்ரை ர்த்யாவாப்ரு'திவீ ஜநய-ந்தேவ ஏகஃ ॥ கிக்க் ஸ்விதாஸீ-ததிஷ்டாந-மாரம்பண-ங்கதம-த்ஸ்வி-த்கிமாஸீத் । யதீ பூமி-ஞ்ஜநய- [யதீ பூமி-ஞ்ஜநயந்ந், விஶ்வகர்மா] 9
-ந்விஶ்வகர்மா வி த்யாமௌர்ணோ-ந்மஹிநா விஶ்வசக்ஷாஃ ॥ கிக்க் ஸ்வித்வந-ங்க உ ஸ வ்ரு'க்ஷ ஆஸீத்யதோ த்யாவாப்ரு'திவீ நிஷ்டதக்ஷுஃ । மநீஷிணோ மநஸா ப்ரு'ச்சதேது தத்யதத்த்யதிஷ்ட-த்புவநாநி தாரயந்ந் ॥ யா தே தாமாநி பரமாணி யா-'வமா யா மத்த்யமா விஶ்வகர்மந்நுதேமா । ஶிக்ஷா ஸகிப்யோ ஹவிஷி ஸ்வதாவ-ஸ்ஸ்வயம்-யஂஜஸ்வ தநுவ-ஞ்ஜுஷாணஃ ॥ வாசஸ்பதிம்-விஂஶ்வகர்மாண-மூதயே [-மூதயே, மநோயுஜம்-வாஂஜே] 10
மநோயுஜம்-வாஂஜே அத்யா ஹுவேம । ஸ நோ நேதிஷ்டா ஹவநாநி ஜோஷதே விஶ்வஶபூம்ரவஸே ஸாதுகர்மா ॥ விஶ்வகர்மந். ஹவிஷா வாவ்ரு'தாந-ஸ்ஸ்வயம்-யஂஜஸ்வ தநுவ-ஞ்ஜுஷாணஃ । முஹ்யந்த்வந்யே அபிதஃ ஸபத்நா இஹாஸ்மாக-ம்மகவா ஸூரிரஸ்து ॥ விஶ்வகர்மந். ஹவிஷா வர்தநேந த்ராதாரமிந்த்ர-மக்ரு'ணோரவத்த்யம் । தஸ்மை விஶ-ஸ்ஸமநமந்த பூர்வீரயமுக்ரோ விஹவ்யோ யதா-'ஸத் ॥ ஸமுத்ராய வயுநாய ஸிந்தூநா-ம்பதயே நமஃ । நதீநாக்ம் ஸர்வாஸா-ம்பித்ரே ஜுஹுதா விஶ்வகர்மணே விஶ்வா-'ஹாமர்த்யக்ம் ஹவிஃ ॥ 11 ॥
(ஜஜாநை - நௌ - ஷதீநாம் - பூமி-ஞ்ஜநய - ந்நூதயே - நமோ - நவ ச) (அ. 2)
உதேநமுத்தரா-ந்நயாக்நே க்ரு'தேநா-''ஹுத । ராயஸ்போஷேண ஸக்ம் ஸ்ரு'ஜ ப்ரஜயா ச தநேந ச ॥ இந்த்ரேம-ம்ப்ரதரா-ங்க்ரு'தி ஸஜாதாநா-மஸத்வஶீ । ஸமேநம்-வஂர்சஸா ஸ்ரு'ஜ தேவேப்யோ பாகதா அஸத் ॥ யஸ்ய குர்மோ ஹவிர்க்ரு'ஹே தமக்நே வர்தயா த்வம் । தஸ்ம தேவா அதி ப்ரவந்நய-ஞ்ச ப்ரஹ்மணஸ்பதிஃ ॥ உது த்வா விஶ்வே தேவா [விஶ்வே தேவாஃ, அக்நே பரந்து சித்திபிஃ ।] 12
அக்நே பரந்து சித்திபிஃ । ஸ நோ பவ ஶிவதம-ஸ்ஸுப்ரதீகோ விபாவஸுஃ ॥ பஞ்ச திஶோ தைவீர்யஜ்ஞமவந்து தேவீரபாமதி-ந்துர்மதி-ம்பாதமாநாஃ । ராயஸ்போஷே யஜ்ஞபதி-மாபஜந்தீஃ ॥ ராயஸ்போஷே அதி யஜ்ஞோ அஸ்தா-த்ஸமித்தே அக்நாவதி மாமஹாநஃ । உக்தபத்ர ஈட்யோ க்ரு'பீதஸ்தப்த-ங்கர்ம-ம்பரிக்ரு'ஹ்யாயஜந்த ॥ ஊர்ஜா ய-த்யஜ்ஞமஶமந்த தேவா தைவ்யாய தர்த்ரே ஜோஷ்ட்ரே । தேவஶ்ரீ-ஶ்ஶ்ரீமணா-ஶ்ஶதபயாஃ [தேவஶ்ரீ-ஶ்ஶ்ரீமணா-ஶ்ஶதபயாஃ, பரிக்ரு'ஹ்ய] 13
பரிக்ரு'ஹ்ய தேவா யஜ்ஞமாயந்ந் ॥ ஸூர்யரஶ்மிர்ஹரிகேஶஃ புரஸ்தா-த்ஸவிதா ஜ்யோதிருதயாக்ம் அஜஸ்ரம் । தஸ்ய பூஷா ப்ரஸவம்-யாஂதி தேவ-ஸ்ஸபம்ஶ்யந் விஶ்வா புவநாநி கோபாஃ ॥ தேவா தேவேப்யோ அத்த்வர்யந்தோ அஸ்துர்வீதக்ம் ஶமித்ரே ஶமிதா யஜத்த்யை । துரீயோ யஜ்ஞோ யத்ர ஹவ்யமேதி ததஃ பாவகா ஆஶிஷோ நோ ஜுஷந்தாம் ॥ விமாந ஏஷ திவோ மத்த்ய ஆஸ்த ஆபப்ரிவா-ந்ரோதஸீ அந்தரிக்ஷம் । ஸ விஶ்வாசீரபி- [ஸ விஶ்வாசீரபி, சஷ்டே க்ரு'தாசீரந்தரா] 14
-சஷ்டே க்ரு'தாசீரந்தரா பூர்வமபர-ஞ்ச கேதும் ॥ உக்ஷா ஸமுத்ரோ அருண-ஸ்ஸுபர்ணஃ பூர்வஸ்ய யோநி-ம்பிதுரா விவேஶ । மத்த்யே திவோ நிஹிதஃ ப்ரு'ஶ்ஞிரஶ்மா வி சக்ரமே ரஜஸஃ பாத்யந்தௌ ॥ இந்த்ரம்-விஂஶ்வா அவீவ்ரு'தந்-த்ஸமுத்ரவ்யசஸ-ங்கிரஃ । ரதீதமக்ம் ரதீநாம்-வாஂஜாநாக்ம் ஸத்பதி-ம்பதிம் ॥ ஸும்நஹூர்யஜ்ஞோ தேவாக்ம் ஆ ச வக்ஷத்யக்ஷதக்நிர்தேவோ தேவாக்ம் ஆ ச வக்ஷத் ॥ வாஜஸ்ய மா ப்ரஸவேநோ-த்க்ராபேணோ-தக்ரபீத் । அதா ஸபத்நாக்ம் இந்த்ரோ மே நிக்ராபேணாதராக்ம் அகஃ ॥ உத்க்ராப-ஞ்ச நிக்ராப-ஞ்ச ப்ரஹ்ம தேவா அவீவ்ரு'தந்ந் । அதா ஸபத்நாநிந்த்ராக்நீ மே விஷூசீநாந் வ்யஸ்யதாம் ॥ 15 ॥
உதேநமுத்தரா-ந்நயாக்நே க்ரு'தேநா-''ஹுத । ராயஸ்போஷேண ஸக்ம் ஸ்ரு'ஜ ப்ரஜயா ச தநேந ச ॥ இந்த்ரேம-ம்ப்ரதரா-ங்க்ரு'தி ஸஜாதாநா-மஸத்வஶீ । ஸமேநம்-வஂர்சஸா ஸ்ரு'ஜ தேவேப்யோ பாகதா அஸத் ॥ யஸ்ய குர்மோ ஹவிர்க்ரு'ஹே தமக்நே வர்தயா த்வம் । தஸ்ம தேவா அதி ப்ரவந்நய-ஞ்ச ப்ரஹ்மணஸ்பதிஃ ॥ உது த்வா விஶ்வே தேவா [விஶ்வே தேவாஃ, அக்நே பரந்து சித்திபிஃ ।] 12
அக்நே பரந்து சித்திபிஃ । ஸ நோ பவ ஶிவதம-ஸ்ஸுப்ரதீகோ விபாவஸுஃ ॥ பஞ்ச திஶோ தைவீர்யஜ்ஞமவந்து தேவீரபாமதி-ந்துர்மதி-ம்பாதமாநாஃ । ராயஸ்போஷே யஜ்ஞபதி-மாபஜந்தீஃ ॥ ராயஸ்போஷே அதி யஜ்ஞோ அஸ்தா-த்ஸமித்தே அக்நாவதி மாமஹாநஃ । உக்தபத்ர ஈட்யோ க்ரு'பீதஸ்தப்த-ங்கர்ம-ம்பரிக்ரு'ஹ்யாயஜந்த ॥ ஊர்ஜா ய-த்யஜ்ஞமஶமந்த தேவா தைவ்யாய தர்த்ரே ஜோஷ்ட்ரே । தேவஶ்ரீ-ஶ்ஶ்ரீமணா-ஶ்ஶதபயாஃ [தேவஶ்ரீ-ஶ்ஶ்ரீமணா-ஶ்ஶதபயாஃ, பரிக்ரு'ஹ்ய] 13
பரிக்ரு'ஹ்ய தேவா யஜ்ஞமாயந்ந் ॥ ஸூர்யரஶ்மிர்ஹரிகேஶஃ புரஸ்தா-த்ஸவிதா ஜ்யோதிருதயாக்ம் அஜஸ்ரம் । தஸ்ய பூஷா ப்ரஸவம்-யாஂதி தேவ-ஸ்ஸபம்ஶ்யந் விஶ்வா புவநாநி கோபாஃ ॥ தேவா தேவேப்யோ அத்த்வர்யந்தோ அஸ்துர்வீதக்ம் ஶமித்ரே ஶமிதா யஜத்த்யை । துரீயோ யஜ்ஞோ யத்ர ஹவ்யமேதி ததஃ பாவகா ஆஶிஷோ நோ ஜுஷந்தாம் ॥ விமாந ஏஷ திவோ மத்த்ய ஆஸ்த ஆபப்ரிவா-ந்ரோதஸீ அந்தரிக்ஷம் । ஸ விஶ்வாசீரபி- [ஸ விஶ்வாசீரபி, சஷ்டே க்ரு'தாசீரந்தரா] 14
-சஷ்டே க்ரு'தாசீரந்தரா பூர்வமபர-ஞ்ச கேதும் ॥ உக்ஷா ஸமுத்ரோ அருண-ஸ்ஸுபர்ணஃ பூர்வஸ்ய யோநி-ம்பிதுரா விவேஶ । மத்த்யே திவோ நிஹிதஃ ப்ரு'ஶ்ஞிரஶ்மா வி சக்ரமே ரஜஸஃ பாத்யந்தௌ ॥ இந்த்ரம்-விஂஶ்வா அவீவ்ரு'தந்-த்ஸமுத்ரவ்யசஸ-ங்கிரஃ । ரதீதமக்ம் ரதீநாம்-வாஂஜாநாக்ம் ஸத்பதி-ம்பதிம் ॥ ஸும்நஹூர்யஜ்ஞோ தேவாக்ம் ஆ ச வக்ஷத்யக்ஷதக்நிர்தேவோ தேவாக்ம் ஆ ச வக்ஷத் ॥ வாஜஸ்ய மா ப்ரஸவேநோ-த்க்ராபேணோ-தக்ரபீத் । அதா ஸபத்நாக்ம் இந்த்ரோ மே நிக்ராபேணாதராக்ம் அகஃ ॥ உத்க்ராப-ஞ்ச நிக்ராப-ஞ்ச ப்ரஹ்ம தேவா அவீவ்ரு'தந்ந் । அதா ஸபத்நாநிந்த்ராக்நீ மே விஷூசீநாந் வ்யஸ்யதாம் ॥ 15 ॥
(தேவாஃ - ஶதபயா - அபி - வாஜஸ்ய - ஷட்விக்ம்ஶதிஶ்ச ) (அ. 3)
ஆஶு-ஶ்ஶிஶாநோ வ்ரு'ஷபோ ந யுத்த்மோ கநாகநஃ, க்ஷோபண-ஶ்சர்ஷணீநாம் । ஸங்க்ரந்தநோ-'நிமிஷ ஏக வீர-ஶ்ஶதக்ம் ஸேநா அஜய-த்ஸாகமிந்த்ரஃ ॥ ஸங்க்ரந்தநேநா நிமிஷேண ஜிஷ்ணுநா யுத்காரேண துஶ்ச்யவநேந த்ரு'ஷ்ணுநா । ததிந்த்ரேண ஜயத த-த்ஸஹத்த்வம்-யுஂதோ நர இஷுஹஸ்தேந வ்ரு'ஷ்ணா ॥ ஸ இஷுஹஸ்தை-ஸ்ஸ நிஷங்கிபிர்வஶீ ஸக்க்ஸ்ரஷ்டா ஸ யுத இந்த்ரோ கணேந । ஸக்ம்ஸ்ரு'ஷ்டஜி-த்ஸோமபா பாஹுஶர்த்யூர்த்வதந்வா ப்ரதிஹிதாபிரஸ்தா ॥ ப்ரு'ஹஸ்பதே பரி தீயா [பரி தீய, ரதேந] 16
ரதேந ரக்ஷோஹா 'மித்ராக்ம் அப பாதமாநஃ । ப்ரபஞ்ஜந்-த்ஸேநாஃ ப்ரம்ரு'ணோ யுதா ஜயந்நஸ்மாக-மேத்த்யவிதா ரதாநாம் ॥ கோத்ரபித-ங்கோவிதம்-வஂஜ்ரபாஹு-ஞ்ஜயந்தமஜ்ம ப்ரம்ரு'ணந்த-மோஜஸா । இமக்ம் ஸஜாதா அநுவீர-யத்த்வமிந்த்ரக்ம் ஸகாயோ-'நு ஸக்ம் ரபத்த்வம் ॥ பலவிஜ்ஞாயஃ-ஸ்தவிரஃ ப்ரவீர-ஸ்ஸஹஸ்வாந். வாஜீ ஸஹமாந உக்ரஃ । அபிவீரோ அபிஸத்வா ஸஹோஜா ஜைத்ரமிந்த்ர ரதமாதிஷ்ட கோவித் ॥ அபி கோத்ராணி ஸஹஸா காஹமாநோ-'தாயோ [காஹமாநோ-'தாயஃ, வீர-ஶ்ஶதமந்யுரிந்த்ரஃ ।] 17
வீர-ஶ்ஶதமந்யுரிந்த்ரஃ । துஶ்ச்யவநஃ ப்ரு'தநாஷாட யுத்த்யோ-ஸ்மாகக்ம் ஸேநா அவது ப்ர யுத்ஸு ॥ இந்த்ர ஆஸாம்-நேதா ப்ரு'ஹஸ்பதி ர்தக்ஷிணா யஜ்ஞஃ புர ஏது ஸோமஃ । தேவஸேநாநா-மபிபஞ்ஜதீநா-ஞ்ஜயந்தீநா-ம்மருதோ யந்த்வக்ரே ॥ இந்த்ரஸ்ய வ்ரு'ஷ்ணோ வருணஸ்ய ராஜ்ஞ ஆதித்யாநா-ம்மருதாக்ம் ஶர்த உக்ரம் । மஹாமநஸா-ம்புவநச்யவாநா-ங்கோஷோ தேவாநா-ஞ்ஜயதா முதஸ்தாத் ॥ அஸ்மாக-மிந்த்ர-ஸ்ஸம்ரு'தேஷு த்வஜேஷ்வஸ்மாகம்-யாஂ இஷவஸ்தா ஜயந்து । 18
அஸ்மாகம்-வீஂரா உத்தரே பவந்த்வஸ்மாநு தேவா அவதா ஹவேஷு ॥ உத்தர்ஷய மகவந்நா-யுதா-ந்யுத்ஸத்வநா-ம்மாமகாநா-ம்மஹாக்ம்ஸி । உத்வ்ரு'த்ரஹந் வாஜிநாம்-வாஂஜிநாந்யு-த்ரதாநா-ஞ்ஜயதாமேது கோஷஃ ॥ உப ப்ரேத ஜயதா நரஸ்ஸ்திரா வஃ ஸந்து பாஹவஃ । இந்த்ரோ வ-ஶ்ஶர்ம யச்ச த்வநா-த்ரு'ஷ்யா யதாஸத ॥ அவஸ்ரு'ஷ்டா பரா பத ஶரவ்யே ப்ரஹ்ம ஸக்ம்ஶிதா । கச்சா-'மித்ரா-ந்ப்ர- [கச்சா-'மித்ரா-ந்ப்ர, விஶ மைஷா-] 19
-விஶ மைஷா-ங்கஞ்சநோச்சிஷஃ ॥ மர்மாணி தே வர்மபிஶ்சாதயாமி ஸோமஸ்த்வா ராஜா 'ம்ரு'தேநாபி-வஸ்தாம் । உரோர்வரீயோ வரிவஸ்தே அஸ்து ஜயந்த-ந்த்வாமநு மதந்து தேவாஃ ॥ யத்ர பாணா-ஸ்ஸம்பதந்தி குமாரா விஶிகா இவ । இந்த்ரோ நஸ்தத்ர வ்ரு'த்ரஹா விஶ்வாஹா ஶர்ம யச்சது ॥ 20 ॥
ஆஶு-ஶ்ஶிஶாநோ வ்ரு'ஷபோ ந யுத்த்மோ கநாகநஃ, க்ஷோபண-ஶ்சர்ஷணீநாம் । ஸங்க்ரந்தநோ-'நிமிஷ ஏக வீர-ஶ்ஶதக்ம் ஸேநா அஜய-த்ஸாகமிந்த்ரஃ ॥ ஸங்க்ரந்தநேநா நிமிஷேண ஜிஷ்ணுநா யுத்காரேண துஶ்ச்யவநேந த்ரு'ஷ்ணுநா । ததிந்த்ரேண ஜயத த-த்ஸஹத்த்வம்-யுஂதோ நர இஷுஹஸ்தேந வ்ரு'ஷ்ணா ॥ ஸ இஷுஹஸ்தை-ஸ்ஸ நிஷங்கிபிர்வஶீ ஸக்க்ஸ்ரஷ்டா ஸ யுத இந்த்ரோ கணேந । ஸக்ம்ஸ்ரு'ஷ்டஜி-த்ஸோமபா பாஹுஶர்த்யூர்த்வதந்வா ப்ரதிஹிதாபிரஸ்தா ॥ ப்ரு'ஹஸ்பதே பரி தீயா [பரி தீய, ரதேந] 16
ரதேந ரக்ஷோஹா 'மித்ராக்ம் அப பாதமாநஃ । ப்ரபஞ்ஜந்-த்ஸேநாஃ ப்ரம்ரு'ணோ யுதா ஜயந்நஸ்மாக-மேத்த்யவிதா ரதாநாம் ॥ கோத்ரபித-ங்கோவிதம்-வஂஜ்ரபாஹு-ஞ்ஜயந்தமஜ்ம ப்ரம்ரு'ணந்த-மோஜஸா । இமக்ம் ஸஜாதா அநுவீர-யத்த்வமிந்த்ரக்ம் ஸகாயோ-'நு ஸக்ம் ரபத்த்வம் ॥ பலவிஜ்ஞாயஃ-ஸ்தவிரஃ ப்ரவீர-ஸ்ஸஹஸ்வாந். வாஜீ ஸஹமாந உக்ரஃ । அபிவீரோ அபிஸத்வா ஸஹோஜா ஜைத்ரமிந்த்ர ரதமாதிஷ்ட கோவித் ॥ அபி கோத்ராணி ஸஹஸா காஹமாநோ-'தாயோ [காஹமாநோ-'தாயஃ, வீர-ஶ்ஶதமந்யுரிந்த்ரஃ ।] 17
வீர-ஶ்ஶதமந்யுரிந்த்ரஃ । துஶ்ச்யவநஃ ப்ரு'தநாஷாட யுத்த்யோ-ஸ்மாகக்ம் ஸேநா அவது ப்ர யுத்ஸு ॥ இந்த்ர ஆஸாம்-நேதா ப்ரு'ஹஸ்பதி ர்தக்ஷிணா யஜ்ஞஃ புர ஏது ஸோமஃ । தேவஸேநாநா-மபிபஞ்ஜதீநா-ஞ்ஜயந்தீநா-ம்மருதோ யந்த்வக்ரே ॥ இந்த்ரஸ்ய வ்ரு'ஷ்ணோ வருணஸ்ய ராஜ்ஞ ஆதித்யாநா-ம்மருதாக்ம் ஶர்த உக்ரம் । மஹாமநஸா-ம்புவநச்யவாநா-ங்கோஷோ தேவாநா-ஞ்ஜயதா முதஸ்தாத் ॥ அஸ்மாக-மிந்த்ர-ஸ்ஸம்ரு'தேஷு த்வஜேஷ்வஸ்மாகம்-யாஂ இஷவஸ்தா ஜயந்து । 18
அஸ்மாகம்-வீஂரா உத்தரே பவந்த்வஸ்மாநு தேவா அவதா ஹவேஷு ॥ உத்தர்ஷய மகவந்நா-யுதா-ந்யுத்ஸத்வநா-ம்மாமகாநா-ம்மஹாக்ம்ஸி । உத்வ்ரு'த்ரஹந் வாஜிநாம்-வாஂஜிநாந்யு-த்ரதாநா-ஞ்ஜயதாமேது கோஷஃ ॥ உப ப்ரேத ஜயதா நரஸ்ஸ்திரா வஃ ஸந்து பாஹவஃ । இந்த்ரோ வ-ஶ்ஶர்ம யச்ச த்வநா-த்ரு'ஷ்யா யதாஸத ॥ அவஸ்ரு'ஷ்டா பரா பத ஶரவ்யே ப்ரஹ்ம ஸக்ம்ஶிதா । கச்சா-'மித்ரா-ந்ப்ர- [கச்சா-'மித்ரா-ந்ப்ர, விஶ மைஷா-] 19
-விஶ மைஷா-ங்கஞ்சநோச்சிஷஃ ॥ மர்மாணி தே வர்மபிஶ்சாதயாமி ஸோமஸ்த்வா ராஜா 'ம்ரு'தேநாபி-வஸ்தாம் । உரோர்வரீயோ வரிவஸ்தே அஸ்து ஜயந்த-ந்த்வாமநு மதந்து தேவாஃ ॥ யத்ர பாணா-ஸ்ஸம்பதந்தி குமாரா விஶிகா இவ । இந்த்ரோ நஸ்தத்ர வ்ரு'த்ரஹா விஶ்வாஹா ஶர்ம யச்சது ॥ 20 ॥
(தீயா - 'தாயோ - ஜயந்த்வ - மித்ரா-ந்ப்ர - சத்வாரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 4)
ப்ராசீமநு ப்ரதிஶ-ம்ப்ரேஹி வித்வாநக்நேரக்நே புரோ அக்நிர்பவேஹ । விஶ்வா ஆஶா தீத்யாநோ வி பாஹ்யூர்ஜ-ந்நோ தேஹி த்விபதே சதுஷ்பதே ॥ க்ரமத்த்வமக்நிநா நாகமுக்யக்ம் ஹஸ்தேஷு பிப்ரதஃ । திவஃ ப்ரு'ஷ்டக்ம் ஸுவர்கத்வா மிஶ்ரா தேவேபிராத்த்வம் ॥ ப்ரு'திவ்யா அஹமுதந்தரிக்ஷ-மா-'ருஹ-மந்தரிக்ஷா-த்திவமா-'ருஹம் । திவோ நாகஸ்ய ப்ரு'ஷ்டா-த்ஸுவர்ஜ்யோதிரகா- [ப்ரு'ஷ்டா-த்ஸுவர்ஜ்யோதிரகாம், அஹம் ।] 21
-மஹம் ॥ ஸுவர்யந்தோ நாபேக்ஷந்த ஆ த்யாக்ம் ரோஹந்தி ரோதஸீ । யஜ்ஞம்-யேஂ விஶ்வதோதாரக்ம் ஸுவித்வாக்ம்ஸோ விதேநிரே ॥ அக்நே ப்ரேஹி ப்ரதமோ தேவயதா-ஞ்சக்ஷுர்தேவாநாமுத மர்த்யாநாம் । இயக்ஷமாணா ப்ரு'குபி-ஸ்ஸஜோஷா-ஸ்ஸுவர்யந்து யஜமாநா-ஸ்ஸ்வஸ்தி ॥ நக்தோஷாஸா ஸமநஸா விரூபே தாபயேதே ஶிஶுமேகக்ம் ஸமீசீ । த்யாவா க்ஷாமா ருக்மோ அந்தர்வி பாதி தேவா அக்நி-ந்தாரய-ந்த்ரவிணோதாஃ ॥ அக்நே ஸஹஸ்ராக்ஷ [அக்நே ஸஹஸ்ராக்ஷ, ஶதமூர்தஞ்சத-ந்தே] 22
ஶதமூர்தஞ்சத-ந்தே ப்ராணா-ஸ்ஸஹஸ்ரமபாநாஃ । த்வக்ம் ஸாஹஸ்ரஸ்ய ராய ஈஶிஷே தஸ்மை தே விதேம வாஜாய ஸ்வாஹா ॥ ஸுபர்ணோ-'ஸி கருத்மா-ந்ப்ரு'திவ்யாக்ம் ஸீத ப்ரு'ஷ்டே ப்ரு'திவ்யா-ஸ்ஸீத பாஸா-'ந்தரிக்ஷமா ப்ரு'ண ஜ்யோதிஷா திவமுத்தபாந தேஜஸா திஶ உ-த்த்ரு'க்ம்ஹ ॥ ஆஜுஹ்வாந-ஸ்ஸுப்ரதீகஃ புரஸ்தாதக்நே ஸ்வாம்-யோஂநிமா ஸீத ஸாத்த்யா । அஸ்மிந்-த்ஸதஸ்தே அத்த்யுத்தரஸ்மிந் விஶ்வே தேவா [அத்த்யுத்தரஸ்மிந் விஶ்வே தேவாஃ, யஜமாநஶ்ச ஸீதத ।] 23
ப்ராசீமநு ப்ரதிஶ-ம்ப்ரேஹி வித்வாநக்நேரக்நே புரோ அக்நிர்பவேஹ । விஶ்வா ஆஶா தீத்யாநோ வி பாஹ்யூர்ஜ-ந்நோ தேஹி த்விபதே சதுஷ்பதே ॥ க்ரமத்த்வமக்நிநா நாகமுக்யக்ம் ஹஸ்தேஷு பிப்ரதஃ । திவஃ ப்ரு'ஷ்டக்ம் ஸுவர்கத்வா மிஶ்ரா தேவேபிராத்த்வம் ॥ ப்ரு'திவ்யா அஹமுதந்தரிக்ஷ-மா-'ருஹ-மந்தரிக்ஷா-த்திவமா-'ருஹம் । திவோ நாகஸ்ய ப்ரு'ஷ்டா-த்ஸுவர்ஜ்யோதிரகா- [ப்ரு'ஷ்டா-த்ஸுவர்ஜ்யோதிரகாம், அஹம் ।] 21
-மஹம் ॥ ஸுவர்யந்தோ நாபேக்ஷந்த ஆ த்யாக்ம் ரோஹந்தி ரோதஸீ । யஜ்ஞம்-யேஂ விஶ்வதோதாரக்ம் ஸுவித்வாக்ம்ஸோ விதேநிரே ॥ அக்நே ப்ரேஹி ப்ரதமோ தேவயதா-ஞ்சக்ஷுர்தேவாநாமுத மர்த்யாநாம் । இயக்ஷமாணா ப்ரு'குபி-ஸ்ஸஜோஷா-ஸ்ஸுவர்யந்து யஜமாநா-ஸ்ஸ்வஸ்தி ॥ நக்தோஷாஸா ஸமநஸா விரூபே தாபயேதே ஶிஶுமேகக்ம் ஸமீசீ । த்யாவா க்ஷாமா ருக்மோ அந்தர்வி பாதி தேவா அக்நி-ந்தாரய-ந்த்ரவிணோதாஃ ॥ அக்நே ஸஹஸ்ராக்ஷ [அக்நே ஸஹஸ்ராக்ஷ, ஶதமூர்தஞ்சத-ந்தே] 22
ஶதமூர்தஞ்சத-ந்தே ப்ராணா-ஸ்ஸஹஸ்ரமபாநாஃ । த்வக்ம் ஸாஹஸ்ரஸ்ய ராய ஈஶிஷே தஸ்மை தே விதேம வாஜாய ஸ்வாஹா ॥ ஸுபர்ணோ-'ஸி கருத்மா-ந்ப்ரு'திவ்யாக்ம் ஸீத ப்ரு'ஷ்டே ப்ரு'திவ்யா-ஸ்ஸீத பாஸா-'ந்தரிக்ஷமா ப்ரு'ண ஜ்யோதிஷா திவமுத்தபாந தேஜஸா திஶ உ-த்த்ரு'க்ம்ஹ ॥ ஆஜுஹ்வாந-ஸ்ஸுப்ரதீகஃ புரஸ்தாதக்நே ஸ்வாம்-யோஂநிமா ஸீத ஸாத்த்யா । அஸ்மிந்-த்ஸதஸ்தே அத்த்யுத்தரஸ்மிந் விஶ்வே தேவா [அத்த்யுத்தரஸ்மிந் விஶ்வே தேவாஃ, யஜமாநஶ்ச ஸீதத ।] 23
யஜமாநஶ்ச ஸீதத ॥ ப்ரேத்தோ அக்நே தீதிஹி புரோ நோ-'ஜஸ்ரயா ஸூர்ம்யா யவிஷ்ட । த்வாக்ம் ஶஶ்வந்த உப யந்தி வாஜாஃ ॥ விதேம தே பரமே ஜந்மந்நக்நே விதேம ஸ்தோமைரவரே ஸதஸ்தே । யஸ்மா-த்யோநேருதாரிதா யஜே த-ம்ப்ரத்வே ஹவீக்ம்ஷி ஜுஹுரே ஸமித்தே ॥ தாக்ம் ஸவிதுர்வரேண்யஸ்ய சித்ராமா-'ஹம்-வ்ரு'ஂணே ஸுமதிம்-விஂஶ்வஜந்யாம் । யாமஸ்ய கண்வோ அதுஹ-த்ப்ரபீநாக்ம் ஸஹஸ்ரதாரா- [ஸஹஸ்ரதாராம், பயஸா மஹீ-ங்காம் ।] 24
-ம்பயஸா மஹீ-ங்காம் ॥ ஸப்த தே அக்நே ஸமிதஃ ஸப்த ஜிஹ்வா-ஸ்ஸப்தர்ஷய-ஸ்ஸப்த தாம ப்ரியாணி । ஸப்த ஹோத்ரா-ஸ்ஸப்ததா த்வா யஜந்தி ஸப்த யோநீரா ப்ரு'ணஸ்வா க்ரு'தேந ॥ ஈத்ரு'-ஞ்சாந்யாத்ரு'-ஞ்சைதாத்ரு'ஞ்ச ப்ரதித்ரு'-ஞ்ச மிதஶ்ச ஸம்மிதஶ்ச ஸபராஃ ॥ ஶுக்ரஜ்யோதிஶ்ச சித்ரஜ்யோதிஶ்ச ஸத்யஜ்யோதிஶ்ச ஜ்யோதிஷ்மாக்ஶ்ச ஸத்யஶ்சர்தபாஶ்சாத்யக்ம்ஹாஃ । 25
ரு'தஜிச்ச ஸத்யஜிச்ச ஸேநஜிச்ச ஸுஷேணஶ்சாந்த்யமித்ரஶ்ச தூரே அமித்ரஶ்ச கணஃ ॥ ரு'தஶ்ச ஸத்யஶ்ச த்ருவஶ்ச தருணஶ்ச தர்தா ச விதர்தா ச விதாரயஃ ॥ ஈத்ரு'க்ஷாஸ ஏதாத்ரு'க்ஷாஸ ஊ ஷுணஃ ஸத்ரு'க்ஷாஸஃ ப்ரதிஸத்ரு'க்ஷாஸ ஏதந । மிதாஸஶ்ச ஸம்மிதாஸஶ்ச ந ஊதயே ஸபரஸோ மருதோ யஜ்ஞே அஸ்மிந்நிந்த்ர-ந்தைவீர்விஶோ மருதோ-'நுவர்த்மாநோ யதேந்த்ர-ந்தைவீர்விஶோ மருதோ-'நுவர்த்மாந ஏவமிமம்-யஂஜமாந-ந்தைவீஶ்ச விஶோ மாநுஷீஶ்சாநுவர்த்மாநோ பவந்து ॥ 26 ॥
-ம்பயஸா மஹீ-ங்காம் ॥ ஸப்த தே அக்நே ஸமிதஃ ஸப்த ஜிஹ்வா-ஸ்ஸப்தர்ஷய-ஸ்ஸப்த தாம ப்ரியாணி । ஸப்த ஹோத்ரா-ஸ்ஸப்ததா த்வா யஜந்தி ஸப்த யோநீரா ப்ரு'ணஸ்வா க்ரு'தேந ॥ ஈத்ரு'-ஞ்சாந்யாத்ரு'-ஞ்சைதாத்ரு'ஞ்ச ப்ரதித்ரு'-ஞ்ச மிதஶ்ச ஸம்மிதஶ்ச ஸபராஃ ॥ ஶுக்ரஜ்யோதிஶ்ச சித்ரஜ்யோதிஶ்ச ஸத்யஜ்யோதிஶ்ச ஜ்யோதிஷ்மாக்ஶ்ச ஸத்யஶ்சர்தபாஶ்சாத்யக்ம்ஹாஃ । 25
ரு'தஜிச்ச ஸத்யஜிச்ச ஸேநஜிச்ச ஸுஷேணஶ்சாந்த்யமித்ரஶ்ச தூரே அமித்ரஶ்ச கணஃ ॥ ரு'தஶ்ச ஸத்யஶ்ச த்ருவஶ்ச தருணஶ்ச தர்தா ச விதர்தா ச விதாரயஃ ॥ ஈத்ரு'க்ஷாஸ ஏதாத்ரு'க்ஷாஸ ஊ ஷுணஃ ஸத்ரு'க்ஷாஸஃ ப்ரதிஸத்ரு'க்ஷாஸ ஏதந । மிதாஸஶ்ச ஸம்மிதாஸஶ்ச ந ஊதயே ஸபரஸோ மருதோ யஜ்ஞே அஸ்மிந்நிந்த்ர-ந்தைவீர்விஶோ மருதோ-'நுவர்த்மாநோ யதேந்த்ர-ந்தைவீர்விஶோ மருதோ-'நுவர்த்மாந ஏவமிமம்-யஂஜமாந-ந்தைவீஶ்ச விஶோ மாநுஷீஶ்சாநுவர்த்மாநோ பவந்து ॥ 26 ॥
(அகாக்ம் - ஸஹஸ்ராக்ஷ - தேவாஃ - ஸஹஸ்ரதாரா - மத்யக்ம்ஹா - அநுவர்த்மாநஃ - ஷோடஶ ச) (அ. 5)
ஜீமூதஸ்யேவ பவதி ப்ரதீகம்-யஂத்வர்மீ யாதி ஸமதாமுபஸ்தே । அநாவித்தயா தநுவா ஜய த்வக்ம் ஸ த்வா வர்மணோ மஹிமா பிபர்து ॥ தந்வநா கா தந்வநா-''ஜி-ஞ்ஜயேம தந்வநா தீவ்ரா-ஸ்ஸமதோ ஜயேம । தநு-ஶ்ஶத்ரோரபகாம-ங்க்ரு'ணோதி தந்வநா ஸர்வாஃ ப்ரதிஶோ ஜயேம ॥ வக்ஷ்யந்தீவேதா கநீகந்தி கர்ண-ம்ப்ரியக்ம் ஸகாய-ம்பரிஷஸ்வஜாநா । யோஷேவ ஶிங்க்தே விததா-'தி தந்வ- [தந்வந்ந், ஜ்யா இயக்ம்] 27
-ஞ்ஜ்யா இயக்ம் ஸமநே பாரயந்தீ ॥ தே ஆசரந்தீ ஸமநேவ யோஷா மாதேவ புத்ர-ம்பிப்ரு'தாமுபஸ்தே । அப ஶத்ரூந் வித்த்யதாக்ம் ஸம்விஂதாநே ஆர்த்நீ இமே விஷ்புரந்தீ அமித்ராந் ॥ பஹ்வீநா-ம்பிதா பஹுரஸ்ய புத்ரஶ்சிஶ்சா க்ரு'ணோதி ஸமநா-'வகத்ய । இஷுதி-ஸ்ஸங்காஃ ப்ரு'தநாஶ்ச ஸர்வாஃ ப்ரு'ஷ்டே நிநத்தோ ஜயதி ப்ரஸூதஃ ॥ ரதே திஷ்ட-ந்நயதி வாஜிநஃ புரோ யத்ரயத்ர காமயதே ஸுஷாரதிஃ । அபீஶூநா-ம்மஹிமாந- [மஹிமாநம், பநாயத மநஃ] 28
-ம்பநாயத மநஃ பஶ்சாதநு யச்சந்தி ரஶ்மயஃ ॥ தீவ்ரா-ந்கோஷாந் க்ரு'ண்வதே வ்ரு'ஷபாணயோ-'ஶ்வா ரதேபி-ஸ்ஸஹ வாஜயந்தஃ । அவக்ராமந்தஃ ப்ரபதைரமித்ராந் க்ஷிணந்தி ஶத்ரூக்ம்ரநபவ்யயந்தஃ ॥ ரதவாஹநக்ம் ஹவிரஸ்ய நாம யத்ரா-''யுத-ந்நிஹிதமஸ்ய வர்ம । தத்ரா ரதமுப ஶக்மக்ம் ஸதேம விஶ்வாஹா வயக்ம் ஸுமநஸ்யமாநாஃ ॥ ஸ்வாதுஷக்ம் ஸதஃ பிதரோ வயோதாஃ க்ரு'ச்ச்ரேஶ்ரித-ஶ்ஶக்தீவந்தோ கபீராஃ । சித்ரஸேநா இஷுபலா அம்ரு'த்த்ரா-ஸ்ஸதோவீரா உரவோ வ்ராதஸாஹாஃ ॥ ப்ராஹ்மணாஸஃ [ப்ராஹ்மணாஸஃ, பிதர-] 29
பிதர-ஸ்ஸோம்யாஸ-ஶ்ஶிவே நோ த்யாவாப்ரு'திவீ அநேஹஸா । பூஷா நஃ பாது துரிதாத்ரு'தாவ்ரு'தோ ரக்ஷா மாகிர்நோ அகஶக்ம்ஸ ஈஶத ॥ ஸுபர்ணம்-வஂஸ்தே ம்ரு'கோ அஸ்யா தந்தோ கோபி-ஸ்ஸந்நத்தா பததி ப்ரஸூதா । யத்ரா நர-ஸ்ஸ-ஞ்ச வி ச த்ரவந்தி தத்ராஸ்மப்யமிஷவ-ஶ்ஶர்ம யக்ம்ஸந்ந் ॥ ரு'ஜீதே பரி வ்ரு'ங்க்தி நோ-'ஶ்மா பவது நஸ்தநூஃ । ஸோமோ அதி ப்ரவீது நோ-'திதி- [நோ-'திதிஃ, ஶர்ம யச்சது ।] 30
-ஶ்ஶர்ம யச்சது ॥ ஆ ஜங்கந்தி ஸாந்வேஷா-ஞ்ஜகநாக்ம் உப ஜிக்நதே । அஶ்வாஜநி ப்ரசேதஸோ-'ஶ்வாந்-த்ஸமத்ஸு சோதய ॥ அஹிரிவ போகைஃ பர்யேதி பாஹு-ஞ்ஜ்யாயா ஹேதி-ம்பரிபாதமாநஃ । ஹஸ்தக்நோ விஶ்வா வயுநாநி வித்வா-ந்புமா-ந்புமாக்ம்ஸ-ம்பரி பாது விஶ்வதஃ ॥ வநஸ்பதே வீட்வங்கோ ஹி பூயா அஸ்ம-த்ஸகா ப்ரதரண-ஸ்ஸுவீரஃ । கோபி-ஸ்ஸந்நத்தோ அஸி வீடயஸ்வா-''ஸ்தாதா தே ஜயது ஜேத்வாநி ॥ திவஃ ப்ரு'திவ்யாஃ ப- [பரி, ஓஜ உ-த்ப்ரு'தம்-] 31
-ர்யோஜ உ-த்ப்ரு'தம்-வஂநஸ்பதிப்யஃ பர்யாப்ரு'தக்ம் ஸஹஃ । அபாமோஜ்மாந-ம்பரி கோபிராவ்ரு'தமிந்த்ரஸ்ய வஜ்ரக்ம் ஹவிஷா ரதம்-யஂஜ ॥ இந்த்ரஸ்ய வஜ்ரோ மருதாமநீக-ம்மித்ரஸ்ய கர்போ வருணஸ்ய நாபிஃ । ஸேமா-ந்நோ ஹவ்யதாதி-ஞ்ஜுஷாணோ தேவ ரத ப்ரதி ஹவ்யா க்ரு'பாய ॥ உப ஶ்வாஸய ப்ரு'திவீமுத த்யா-ம்புருத்ரா தே மநுதாம்-விஂஷ்டித-ஞ்ஜகத் । ஸ துந்துபே ஸஜூரிந்த்ரேண தேவைர்தூரா- [தேவைர்தூராத், தவீயோ] 32
-த்தவீயோ அபஸேத ஶத்ரூந் ॥ ஆ க்ரந்தய பலமோஜோ ந ஆ தா நிஷ்டநிஹி துரிதா பாதமாநஃ । அப ப்ரோத துந்துபே துச்சுநாக்ம் இத இந்த்ரஸ்ய முஷ்டிரஸி வீடயஸ்வ ॥ ஆ-'மூரஜ ப்ரத்யாவர்தயேமாஃ கேதும-த்துந்துபி ர்வாவதீதி । ஸமஶ்வபர்ணாஶ்சரந்தி நோ நரோ-'ஸ்மாகமிந்த்ர ரதிநோ ஜயந்து ॥ 33 ॥
ஜீமூதஸ்யேவ பவதி ப்ரதீகம்-யஂத்வர்மீ யாதி ஸமதாமுபஸ்தே । அநாவித்தயா தநுவா ஜய த்வக்ம் ஸ த்வா வர்மணோ மஹிமா பிபர்து ॥ தந்வநா கா தந்வநா-''ஜி-ஞ்ஜயேம தந்வநா தீவ்ரா-ஸ்ஸமதோ ஜயேம । தநு-ஶ்ஶத்ரோரபகாம-ங்க்ரு'ணோதி தந்வநா ஸர்வாஃ ப்ரதிஶோ ஜயேம ॥ வக்ஷ்யந்தீவேதா கநீகந்தி கர்ண-ம்ப்ரியக்ம் ஸகாய-ம்பரிஷஸ்வஜாநா । யோஷேவ ஶிங்க்தே விததா-'தி தந்வ- [தந்வந்ந், ஜ்யா இயக்ம்] 27
-ஞ்ஜ்யா இயக்ம் ஸமநே பாரயந்தீ ॥ தே ஆசரந்தீ ஸமநேவ யோஷா மாதேவ புத்ர-ம்பிப்ரு'தாமுபஸ்தே । அப ஶத்ரூந் வித்த்யதாக்ம் ஸம்விஂதாநே ஆர்த்நீ இமே விஷ்புரந்தீ அமித்ராந் ॥ பஹ்வீநா-ம்பிதா பஹுரஸ்ய புத்ரஶ்சிஶ்சா க்ரு'ணோதி ஸமநா-'வகத்ய । இஷுதி-ஸ்ஸங்காஃ ப்ரு'தநாஶ்ச ஸர்வாஃ ப்ரு'ஷ்டே நிநத்தோ ஜயதி ப்ரஸூதஃ ॥ ரதே திஷ்ட-ந்நயதி வாஜிநஃ புரோ யத்ரயத்ர காமயதே ஸுஷாரதிஃ । அபீஶூநா-ம்மஹிமாந- [மஹிமாநம், பநாயத மநஃ] 28
-ம்பநாயத மநஃ பஶ்சாதநு யச்சந்தி ரஶ்மயஃ ॥ தீவ்ரா-ந்கோஷாந் க்ரு'ண்வதே வ்ரு'ஷபாணயோ-'ஶ்வா ரதேபி-ஸ்ஸஹ வாஜயந்தஃ । அவக்ராமந்தஃ ப்ரபதைரமித்ராந் க்ஷிணந்தி ஶத்ரூக்ம்ரநபவ்யயந்தஃ ॥ ரதவாஹநக்ம் ஹவிரஸ்ய நாம யத்ரா-''யுத-ந்நிஹிதமஸ்ய வர்ம । தத்ரா ரதமுப ஶக்மக்ம் ஸதேம விஶ்வாஹா வயக்ம் ஸுமநஸ்யமாநாஃ ॥ ஸ்வாதுஷக்ம் ஸதஃ பிதரோ வயோதாஃ க்ரு'ச்ச்ரேஶ்ரித-ஶ்ஶக்தீவந்தோ கபீராஃ । சித்ரஸேநா இஷுபலா அம்ரு'த்த்ரா-ஸ்ஸதோவீரா உரவோ வ்ராதஸாஹாஃ ॥ ப்ராஹ்மணாஸஃ [ப்ராஹ்மணாஸஃ, பிதர-] 29
பிதர-ஸ்ஸோம்யாஸ-ஶ்ஶிவே நோ த்யாவாப்ரு'திவீ அநேஹஸா । பூஷா நஃ பாது துரிதாத்ரு'தாவ்ரு'தோ ரக்ஷா மாகிர்நோ அகஶக்ம்ஸ ஈஶத ॥ ஸுபர்ணம்-வஂஸ்தே ம்ரு'கோ அஸ்யா தந்தோ கோபி-ஸ்ஸந்நத்தா பததி ப்ரஸூதா । யத்ரா நர-ஸ்ஸ-ஞ்ச வி ச த்ரவந்தி தத்ராஸ்மப்யமிஷவ-ஶ்ஶர்ம யக்ம்ஸந்ந் ॥ ரு'ஜீதே பரி வ்ரு'ங்க்தி நோ-'ஶ்மா பவது நஸ்தநூஃ । ஸோமோ அதி ப்ரவீது நோ-'திதி- [நோ-'திதிஃ, ஶர்ம யச்சது ।] 30
-ஶ்ஶர்ம யச்சது ॥ ஆ ஜங்கந்தி ஸாந்வேஷா-ஞ்ஜகநாக்ம் உப ஜிக்நதே । அஶ்வாஜநி ப்ரசேதஸோ-'ஶ்வாந்-த்ஸமத்ஸு சோதய ॥ அஹிரிவ போகைஃ பர்யேதி பாஹு-ஞ்ஜ்யாயா ஹேதி-ம்பரிபாதமாநஃ । ஹஸ்தக்நோ விஶ்வா வயுநாநி வித்வா-ந்புமா-ந்புமாக்ம்ஸ-ம்பரி பாது விஶ்வதஃ ॥ வநஸ்பதே வீட்வங்கோ ஹி பூயா அஸ்ம-த்ஸகா ப்ரதரண-ஸ்ஸுவீரஃ । கோபி-ஸ்ஸந்நத்தோ அஸி வீடயஸ்வா-''ஸ்தாதா தே ஜயது ஜேத்வாநி ॥ திவஃ ப்ரு'திவ்யாஃ ப- [பரி, ஓஜ உ-த்ப்ரு'தம்-] 31
-ர்யோஜ உ-த்ப்ரு'தம்-வஂநஸ்பதிப்யஃ பர்யாப்ரு'தக்ம் ஸஹஃ । அபாமோஜ்மாந-ம்பரி கோபிராவ்ரு'தமிந்த்ரஸ்ய வஜ்ரக்ம் ஹவிஷா ரதம்-யஂஜ ॥ இந்த்ரஸ்ய வஜ்ரோ மருதாமநீக-ம்மித்ரஸ்ய கர்போ வருணஸ்ய நாபிஃ । ஸேமா-ந்நோ ஹவ்யதாதி-ஞ்ஜுஷாணோ தேவ ரத ப்ரதி ஹவ்யா க்ரு'பாய ॥ உப ஶ்வாஸய ப்ரு'திவீமுத த்யா-ம்புருத்ரா தே மநுதாம்-விஂஷ்டித-ஞ்ஜகத் । ஸ துந்துபே ஸஜூரிந்த்ரேண தேவைர்தூரா- [தேவைர்தூராத், தவீயோ] 32
-த்தவீயோ அபஸேத ஶத்ரூந் ॥ ஆ க்ரந்தய பலமோஜோ ந ஆ தா நிஷ்டநிஹி துரிதா பாதமாநஃ । அப ப்ரோத துந்துபே துச்சுநாக்ம் இத இந்த்ரஸ்ய முஷ்டிரஸி வீடயஸ்வ ॥ ஆ-'மூரஜ ப்ரத்யாவர்தயேமாஃ கேதும-த்துந்துபி ர்வாவதீதி । ஸமஶ்வபர்ணாஶ்சரந்தி நோ நரோ-'ஸ்மாகமிந்த்ர ரதிநோ ஜயந்து ॥ 33 ॥
(தந்வந் - மஹிமாநம் - ப்ராஹ்மணாஸோ - 'திதிஃ - ப்ரு'திவ்யாஃ பரி - தூரா - தேகசத்வாரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 6)
யதக்ரந்தஃ ப்ரதம-ஞ்ஜாயமாந உத்யந்-த்ஸமுத்ராதுத வா புரீஷாத் । ஶ்யேநஸ்ய பக்ஷா ஹரிணஸ்ய பாஹூ உபஸ்துத்ய-ம்மஹி ஜாத-ந்தே அர்வந்ந் ॥ யமேந தத்த-ந்த்ரித ஏநமாயுநகிந்த்ர ஏண-ம்ப்ரதமோ அத்த்யதிஷ்டத் । கந்தர்வோ அஸ்ய ரஶநாம-க்ரு'ப்ணா-த்ஸூராதஶ்வம்-வஂஸவோ நிரதஷ்ட ॥ அஸி யமோ அஸ்யாதித்யோ அர்வந்நஸி த்ரிதோ குஹ்யேந வ்ரதேந । அஸி ஸோமேந ஸமயா விப்ரு'க்த [விப்ரு'க்தஃ, ஆஹுஸ்தே த்ரீணி திவி பந்தநாநி ।] 34
ஆஹுஸ்தே த்ரீணி திவி பந்தநாநி ॥ த்ரீணி த ஆஹுர்திவி பந்தநாநி த்ரீண்யப்ஸு த்ரீண்யந்த-ஸ்ஸமுத்ரே । உதேவ மே வருணஶ்சந்-த்ஸ்யர்வந். யத்ரா த ஆஹுஃ பரம-ஞ்ஜநித்ரம் ॥ இமா தே வாஜிந்நவமார்ஜநாநீமா ஶபாநாக்ம் ஸநிதுர்நிதாநா । அத்ரா தே பத்ரா ரஶநா அபஶ்யம்ரு'தஸ்ய யா அபிரக்ஷந்தி கோபாஃ ॥ ஆத்மாந-ந்தே மநஸா-''ராதஜாநாமவோ திவா [ ] 35
பதயந்த-ம்பதங்கம் । ஶிரோ அபஶ்ய-ம்பதிபிஃ ஸுகேபிரரேணுபிர்ஜேஹமாந-ம்பதத்ரி ॥ அத்ரா தே ரூபமுத்தமமபஶ்ய-ஞ்ஜிகீஷமாணமிஷ ஆ பதே கோஃ । யதா தே மர்தோ அநு போகமாநடாதி-த்க்ரஸிஷ்ட ஓஷதீரஜீகஃ ॥ அநு த்வா ரதோ அநு மர்யோ அர்வந்நநு காவோ-'நு பகஃ கநீநாம் । அநு வ்ராதாஸஸ்தவ ஸக்யமீயுரநு தேவா மமிரே வீர்ய- [வீர்யம், தே ।] 36
-ந்தே ॥ ஹிரண்யஶ்ரு'ங்கோ-'யோ அஸ்ய பாதா மநோஜவா அவர இந்த்ர ஆஸீத் । தேவா இதஸ்ய ஹவிரத்யமாயந். யோ அர்வந்த-ம்ப்ரதமோ அத்த்யதிஷ்டத் ॥ ஈர்மாந்தாஸ-ஸ்ஸிலிகமத்த்யமாஸ-ஸ்ஸக்ம் ஶூரணாஸோ திவ்யாஸோ அத்யாஃ । ஹக்ம்ஸா இவ ஶ்ரேணிஶோ யதந்தே யதாக்ஷிஷுர்திவ்ய-மஜ்மமஶ்வாஃ ॥ தவ ஶரீர-ம்பதயிஷ்ண்வர்வ-ந்தவ சித்தம்-வாஂத இவ த்ரஜீமாந் । தவ ஶ்ரு'ங்காணி விஷ்டிதா புருத்ரா-'ரண்யேஷு ஜர்புராணா சரந்தி ॥ உப [உப, ப்ராகாச்சஸநம்-] 37
ப்ராகாச்சஸநம்-வாஂஜ்யர்வா தேவத்ரீசா மநஸா தீத்த்யாநஃ । அஜஃ புரோ நீயதே நாபிரஸ்யாநு பஶ்சா-த்கவயோ யந்தி ரேபாஃ ॥ உப ப்ராகா-த்பரமம்-யஂ-த்ஸதஸ்தமர்வாக்ம் அச்சா பிதர-ம்மாதர-ஞ்ச । அத்யா தேவாந் ஜுஷ்டதமோ ஹி கம்யா அதா-''ஶாஸ்தே தாஶுஷே வார்யாணி ॥ 38 ॥
யதக்ரந்தஃ ப்ரதம-ஞ்ஜாயமாந உத்யந்-த்ஸமுத்ராதுத வா புரீஷாத் । ஶ்யேநஸ்ய பக்ஷா ஹரிணஸ்ய பாஹூ உபஸ்துத்ய-ம்மஹி ஜாத-ந்தே அர்வந்ந் ॥ யமேந தத்த-ந்த்ரித ஏநமாயுநகிந்த்ர ஏண-ம்ப்ரதமோ அத்த்யதிஷ்டத் । கந்தர்வோ அஸ்ய ரஶநாம-க்ரு'ப்ணா-த்ஸூராதஶ்வம்-வஂஸவோ நிரதஷ்ட ॥ அஸி யமோ அஸ்யாதித்யோ அர்வந்நஸி த்ரிதோ குஹ்யேந வ்ரதேந । அஸி ஸோமேந ஸமயா விப்ரு'க்த [விப்ரு'க்தஃ, ஆஹுஸ்தே த்ரீணி திவி பந்தநாநி ।] 34
ஆஹுஸ்தே த்ரீணி திவி பந்தநாநி ॥ த்ரீணி த ஆஹுர்திவி பந்தநாநி த்ரீண்யப்ஸு த்ரீண்யந்த-ஸ்ஸமுத்ரே । உதேவ மே வருணஶ்சந்-த்ஸ்யர்வந். யத்ரா த ஆஹுஃ பரம-ஞ்ஜநித்ரம் ॥ இமா தே வாஜிந்நவமார்ஜநாநீமா ஶபாநாக்ம் ஸநிதுர்நிதாநா । அத்ரா தே பத்ரா ரஶநா அபஶ்யம்ரு'தஸ்ய யா அபிரக்ஷந்தி கோபாஃ ॥ ஆத்மாந-ந்தே மநஸா-''ராதஜாநாமவோ திவா [ ] 35
பதயந்த-ம்பதங்கம் । ஶிரோ அபஶ்ய-ம்பதிபிஃ ஸுகேபிரரேணுபிர்ஜேஹமாந-ம்பதத்ரி ॥ அத்ரா தே ரூபமுத்தமமபஶ்ய-ஞ்ஜிகீஷமாணமிஷ ஆ பதே கோஃ । யதா தே மர்தோ அநு போகமாநடாதி-த்க்ரஸிஷ்ட ஓஷதீரஜீகஃ ॥ அநு த்வா ரதோ அநு மர்யோ அர்வந்நநு காவோ-'நு பகஃ கநீநாம் । அநு வ்ராதாஸஸ்தவ ஸக்யமீயுரநு தேவா மமிரே வீர்ய- [வீர்யம், தே ।] 36
-ந்தே ॥ ஹிரண்யஶ்ரு'ங்கோ-'யோ அஸ்ய பாதா மநோஜவா அவர இந்த்ர ஆஸீத் । தேவா இதஸ்ய ஹவிரத்யமாயந். யோ அர்வந்த-ம்ப்ரதமோ அத்த்யதிஷ்டத் ॥ ஈர்மாந்தாஸ-ஸ்ஸிலிகமத்த்யமாஸ-ஸ்ஸக்ம் ஶூரணாஸோ திவ்யாஸோ அத்யாஃ । ஹக்ம்ஸா இவ ஶ்ரேணிஶோ யதந்தே யதாக்ஷிஷுர்திவ்ய-மஜ்மமஶ்வாஃ ॥ தவ ஶரீர-ம்பதயிஷ்ண்வர்வ-ந்தவ சித்தம்-வாஂத இவ த்ரஜீமாந் । தவ ஶ்ரு'ங்காணி விஷ்டிதா புருத்ரா-'ரண்யேஷு ஜர்புராணா சரந்தி ॥ உப [உப, ப்ராகாச்சஸநம்-] 37
ப்ராகாச்சஸநம்-வாஂஜ்யர்வா தேவத்ரீசா மநஸா தீத்த்யாநஃ । அஜஃ புரோ நீயதே நாபிரஸ்யாநு பஶ்சா-த்கவயோ யந்தி ரேபாஃ ॥ உப ப்ராகா-த்பரமம்-யஂ-த்ஸதஸ்தமர்வாக்ம் அச்சா பிதர-ம்மாதர-ஞ்ச । அத்யா தேவாந் ஜுஷ்டதமோ ஹி கம்யா அதா-''ஶாஸ்தே தாஶுஷே வார்யாணி ॥ 38 ॥
(விப்ரு'க்தோ - திவா - வீர்ய - முபை - காந்நசத்வாரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 7)
மா நோ மித்ரோ வருணோ அர்யமா-''யுரிந்த்ர ரு'புக்ஷா மருதஃ பரி க்யந்ந் । ய-த்வாஜிநோ தேவஜாதஸ்ய ஸப்தேஃ ப்ரவக்ஷ்யாமோ விததே வீர்யாணி ॥ யந்நிர்ணிஜா ரேக்ணஸா ப்ராவ்ரு'தஸ்ய ராதி-ங்க்ரு'பீதா-ம்முகதோ நயந்தி । ஸுப்ராஙஜோ மேம்ய-த்விஶ்வரூப இந்த்ராபூஷ்ணோஃ ப்ரியமப்யேதி பாதஃ ॥ ஏஷ ச்சாகஃ புரோ அஶ்வேந வாஜிநா பூஷ்ணோ பாகோ நீயதே விஶ்வதேவ்யஃ । அபிப்ரியம்-யஂ-த்புரோடாஶமர்வதா த்வஷ்டே- [த்வஷ்டேத், ஏநக்ம் ஸௌஶ்ரவஸாய ஜிந்வதி ।] 39
-தேநக்ம் ஸௌஶ்ரவஸாய ஜிந்வதி ॥ யத்தவிஷ்யம்ரு'துஶோ தேவயாந-ந்த்ரிர்மாநுஷாஃ பர்யஶ்வ-ந்நயந்தி । அத்ரா பூஷ்ணஃ ப்ரதமோ பாக ஏதி யஜ்ஞ-ந்தேவேப்யஃ ப்ரதிவேதயந்நஜஃ ॥ ஹோதா-'த்த்வர்யுராவயா அக்நிமிந்தோ க்ராவக்ராப உத ஶக்க்ஸ்தா ஸுவிப்ரஃ । தேந யஜ்ஞேந ஸ்வரங்க்ரு'தேந ஸ்விஷ்டேந வக்ஷணா ஆ ப்ரு'ணத்த்வம் ॥ யூபவ்ரஸ்கா உத யே யூபவாஹாஶ்சஷாலம்-யேஂ அஶ்வயூபாய தக்ஷதி । யே சார்வதே பசநக்ம் ஸபம்ரந்த்யுதோ [ ] 40
தேஷா-மபிகூர்திர்ந இந்வது ॥ உப ப்ராகா-த்ஸுமந்மே-'தாயி மந்ம தேவாநாமாஶா உப வீதப்ரு'ஷ்டஃ । அந்வேநம்-விஂப்ரா ரு'ஷயோ மதந்தி தேவாநா-ம்புஷ்டே சக்ரு'மா ஸுபந்தும் ॥ ய-த்வாஜிநோ தாம ஸதாந்நமர்வதோ யா ஶீர்ஷண்யா ரஶநா ரஜ்ஜுரஸ்ய । யத்வா காஸ்ய ப்ரப்ரு'தமாஸ்யே த்ரு'ணக்ம் ஸர்வா தா தே அபி தேவேஷ்வஸ்து ॥ யதஶ்வஸ்ய க்ரவிஷோ [யதஶ்வஸ்ய க்ரவிஷஃ, மக்ஷிகா-''ஶ] 41
மக்ஷிகா-''ஶ யத்வா ஸ்வரௌ ஸ்வதிதௌ ரிப்தமஸ்தி । யத்தஸ்தயோ-ஶ்ஶமிதுர்யந்நகேஷு ஸர்வா தா தே அபி தேவேஷ்வஸ்து ॥ யதூவத்த்யமுதரஸ்யாபவாதி ய ஆமஸ்ய க்ரவிஷோ கந்தோ அஸ்தி । ஸுக்ரு'தா தச்சமிதாரஃ க்ரு'ண்வந்தூத மேதக்ம் ஶ்ரு'தபாக-ம்பசந்து ॥ ய-த்தே காத்ராதக்நிநா பச்யமாநாதபி ஶூல-ந்நிஹதஸ்யாவதாவதி । மா த-த்பூம்யாமா ஶ்ரிஷ ( )-ந்மா த்ரு'ணேஷு தேவேப்யஸ்ததுஶத்ப்யோ ராதமஸ்து ॥ 42 ॥
மா நோ மித்ரோ வருணோ அர்யமா-''யுரிந்த்ர ரு'புக்ஷா மருதஃ பரி க்யந்ந் । ய-த்வாஜிநோ தேவஜாதஸ்ய ஸப்தேஃ ப்ரவக்ஷ்யாமோ விததே வீர்யாணி ॥ யந்நிர்ணிஜா ரேக்ணஸா ப்ராவ்ரு'தஸ்ய ராதி-ங்க்ரு'பீதா-ம்முகதோ நயந்தி । ஸுப்ராஙஜோ மேம்ய-த்விஶ்வரூப இந்த்ராபூஷ்ணோஃ ப்ரியமப்யேதி பாதஃ ॥ ஏஷ ச்சாகஃ புரோ அஶ்வேந வாஜிநா பூஷ்ணோ பாகோ நீயதே விஶ்வதேவ்யஃ । அபிப்ரியம்-யஂ-த்புரோடாஶமர்வதா த்வஷ்டே- [த்வஷ்டேத், ஏநக்ம் ஸௌஶ்ரவஸாய ஜிந்வதி ।] 39
-தேநக்ம் ஸௌஶ்ரவஸாய ஜிந்வதி ॥ யத்தவிஷ்யம்ரு'துஶோ தேவயாந-ந்த்ரிர்மாநுஷாஃ பர்யஶ்வ-ந்நயந்தி । அத்ரா பூஷ்ணஃ ப்ரதமோ பாக ஏதி யஜ்ஞ-ந்தேவேப்யஃ ப்ரதிவேதயந்நஜஃ ॥ ஹோதா-'த்த்வர்யுராவயா அக்நிமிந்தோ க்ராவக்ராப உத ஶக்க்ஸ்தா ஸுவிப்ரஃ । தேந யஜ்ஞேந ஸ்வரங்க்ரு'தேந ஸ்விஷ்டேந வக்ஷணா ஆ ப்ரு'ணத்த்வம் ॥ யூபவ்ரஸ்கா உத யே யூபவாஹாஶ்சஷாலம்-யேஂ அஶ்வயூபாய தக்ஷதி । யே சார்வதே பசநக்ம் ஸபம்ரந்த்யுதோ [ ] 40
தேஷா-மபிகூர்திர்ந இந்வது ॥ உப ப்ராகா-த்ஸுமந்மே-'தாயி மந்ம தேவாநாமாஶா உப வீதப்ரு'ஷ்டஃ । அந்வேநம்-விஂப்ரா ரு'ஷயோ மதந்தி தேவாநா-ம்புஷ்டே சக்ரு'மா ஸுபந்தும் ॥ ய-த்வாஜிநோ தாம ஸதாந்நமர்வதோ யா ஶீர்ஷண்யா ரஶநா ரஜ்ஜுரஸ்ய । யத்வா காஸ்ய ப்ரப்ரு'தமாஸ்யே த்ரு'ணக்ம் ஸர்வா தா தே அபி தேவேஷ்வஸ்து ॥ யதஶ்வஸ்ய க்ரவிஷோ [யதஶ்வஸ்ய க்ரவிஷஃ, மக்ஷிகா-''ஶ] 41
மக்ஷிகா-''ஶ யத்வா ஸ்வரௌ ஸ்வதிதௌ ரிப்தமஸ்தி । யத்தஸ்தயோ-ஶ்ஶமிதுர்யந்நகேஷு ஸர்வா தா தே அபி தேவேஷ்வஸ்து ॥ யதூவத்த்யமுதரஸ்யாபவாதி ய ஆமஸ்ய க்ரவிஷோ கந்தோ அஸ்தி । ஸுக்ரு'தா தச்சமிதாரஃ க்ரு'ண்வந்தூத மேதக்ம் ஶ்ரு'தபாக-ம்பசந்து ॥ ய-த்தே காத்ராதக்நிநா பச்யமாநாதபி ஶூல-ந்நிஹதஸ்யாவதாவதி । மா த-த்பூம்யாமா ஶ்ரிஷ ( )-ந்மா த்ரு'ணேஷு தேவேப்யஸ்ததுஶத்ப்யோ ராதமஸ்து ॥ 42 ॥
(இ - துதோ - க்ரவிஷஃ - ஶ்ரிஷத் - ஸப்த ச) (அ. 8)
யே வாஜிந-ம்பரிபஶ்யந்தி பக்வம்-யஂ ஈமாஹு-ஸ்ஸுரபிர்நிர்ஹரேதி । யே சார்வதோ மாக்ம்ஸபிக்ஷாமுபாஸத உதோ தேஷாமபிகூர்திர்ந இந்வது ॥ யந்நீக்ஷண-ம்மாக்ஸ்பசந்யா உகாயா யா பாத்ராணி யூஷ்ண ஆஸேசநாநி । ஊஷ்மண்யா-'பிதாநா சரூணாமங்கா-ஸ்ஸூநாஃ பரி பூஷந்த்யஶ்வம் ॥ நிக்ரமண-ந்நிஷதநம்-விஂவர்தநம்-யஂச்ச பட்பீஶமர்வதஃ । யச்ச பபௌ யச்ச காஸி- [காஸிம், ஜகாஸ ஸர்வா தா] 43
-ஞ்ஜகாஸ ஸர்வா தா தே அபி தேவேஷ்வஸ்து ॥ மா த்வா-'க்நி-ர்த்வநயி-த்தூமகந்திர்மோகா ப்ராஜந்த்யபி விக்த ஜக்ரிஃ । இஷ்டம்-வீஂதமபிகூர்தம்-வஂஷட்க்ரு'த-ந்த-ந்தேவாஸஃ ப்ரதி க்ரு'ப்ணந்த்யஶ்வம் ॥ யதஶ்வாய வாஸ உபஸ்த்ரு'ணந்த்யதீவாஸம்-யாஂ ஹிரண்யாந்யஸ்மை । ஸந்தாநமர்வந்த-ம்பட்பீஶ-ம்ப்ரியா தேவேஷ்வா யாமயந்தி ॥ ய-த்தே ஸாதே மஹஸா ஶூக்ரு'தஸ்ய பார்ஷ்ணியா வா கஶயா [வா கஶயா, வா துதோத ।] 44
வா துதோத । ஸ்ருசேவ தா ஹவிஷோ அத்த்வரேஷு ஸர்வா தா தே ப்ரஹ்மணா ஸூதயாமி ॥ சதுஸ்த்ரிக்ம்ஶ-த்வாஜிநோ தேவபந்தோ-ர்வங்க்ரீ-ரஶ்வஸ்ய ஸ்வதிதி-ஸ்ஸமேதி । அச்சித்ரா காத்ரா வயுநா க்ரு'ணோத பருஷ்பருரநுகுஷ்யா வி ஶஸ்த ॥ ஏகஸ்த்வஷ்டுரஶ்வஸ்யா விஶஸ்தா த்வா யந்தாரா பவதஸ்ததர்துஃ । யா தே காத்ராணாம்ரு'துதா க்ரு'ணோமி தாதா பிண்டாநா-ம்ப்ர ஜுஹோம்யக்நௌ ॥ மா த்வா தப- [தபத், ப்ரிய ஆத்மா-] 45
-த்ப்ரிய ஆத்மா-'பியந்த-ம்மா ஸ்வதிதிஸ்தநுவ ஆ திஷ்டிப-த்தே । மா தே க்ரு'த்த்நு-ரவிஶஸ்தா-'திஹாய சித்ரா காத்ராண்யஸிநா மிதூ கஃ ॥ ந வா உவேதந்ம்ரியஸே ந ரிஷ்யஸி தேவாக்ம் இதேஷி பதிபிஃ ஸுகேபிஃ । ஹரீ தே யுஞ்ஜா ப்ரு'ஷதீ அபூதாமுபாஸ்தா-த்வாஜீ துரி ராஸபஸ்ய ॥ ஸுகவ்ய-ந்நோ வாஜீ ஸ்வஶ்விய-ம்புக்ம்ஸஃ புத்ராக்ம் உத விஶ்வாபுஷக்ம் ரயிம் । அநாகாஸ்த்வ-ந்நோ அதிதிஃ க்ரு'ணோது க்ஷத்ர-ந்நோ அஶ்வோ வநதாக்ம் ஹவிஷ்மாந் ॥ 46 ॥
யே வாஜிந-ம்பரிபஶ்யந்தி பக்வம்-யஂ ஈமாஹு-ஸ்ஸுரபிர்நிர்ஹரேதி । யே சார்வதோ மாக்ம்ஸபிக்ஷாமுபாஸத உதோ தேஷாமபிகூர்திர்ந இந்வது ॥ யந்நீக்ஷண-ம்மாக்ஸ்பசந்யா உகாயா யா பாத்ராணி யூஷ்ண ஆஸேசநாநி । ஊஷ்மண்யா-'பிதாநா சரூணாமங்கா-ஸ்ஸூநாஃ பரி பூஷந்த்யஶ்வம் ॥ நிக்ரமண-ந்நிஷதநம்-விஂவர்தநம்-யஂச்ச பட்பீஶமர்வதஃ । யச்ச பபௌ யச்ச காஸி- [காஸிம், ஜகாஸ ஸர்வா தா] 43
-ஞ்ஜகாஸ ஸர்வா தா தே அபி தேவேஷ்வஸ்து ॥ மா த்வா-'க்நி-ர்த்வநயி-த்தூமகந்திர்மோகா ப்ராஜந்த்யபி விக்த ஜக்ரிஃ । இஷ்டம்-வீஂதமபிகூர்தம்-வஂஷட்க்ரு'த-ந்த-ந்தேவாஸஃ ப்ரதி க்ரு'ப்ணந்த்யஶ்வம் ॥ யதஶ்வாய வாஸ உபஸ்த்ரு'ணந்த்யதீவாஸம்-யாஂ ஹிரண்யாந்யஸ்மை । ஸந்தாநமர்வந்த-ம்பட்பீஶ-ம்ப்ரியா தேவேஷ்வா யாமயந்தி ॥ ய-த்தே ஸாதே மஹஸா ஶூக்ரு'தஸ்ய பார்ஷ்ணியா வா கஶயா [வா கஶயா, வா துதோத ।] 44
வா துதோத । ஸ்ருசேவ தா ஹவிஷோ அத்த்வரேஷு ஸர்வா தா தே ப்ரஹ்மணா ஸூதயாமி ॥ சதுஸ்த்ரிக்ம்ஶ-த்வாஜிநோ தேவபந்தோ-ர்வங்க்ரீ-ரஶ்வஸ்ய ஸ்வதிதி-ஸ்ஸமேதி । அச்சித்ரா காத்ரா வயுநா க்ரு'ணோத பருஷ்பருரநுகுஷ்யா வி ஶஸ்த ॥ ஏகஸ்த்வஷ்டுரஶ்வஸ்யா விஶஸ்தா த்வா யந்தாரா பவதஸ்ததர்துஃ । யா தே காத்ராணாம்ரு'துதா க்ரு'ணோமி தாதா பிண்டாநா-ம்ப்ர ஜுஹோம்யக்நௌ ॥ மா த்வா தப- [தபத், ப்ரிய ஆத்மா-] 45
-த்ப்ரிய ஆத்மா-'பியந்த-ம்மா ஸ்வதிதிஸ்தநுவ ஆ திஷ்டிப-த்தே । மா தே க்ரு'த்த்நு-ரவிஶஸ்தா-'திஹாய சித்ரா காத்ராண்யஸிநா மிதூ கஃ ॥ ந வா உவேதந்ம்ரியஸே ந ரிஷ்யஸி தேவாக்ம் இதேஷி பதிபிஃ ஸுகேபிஃ । ஹரீ தே யுஞ்ஜா ப்ரு'ஷதீ அபூதாமுபாஸ்தா-த்வாஜீ துரி ராஸபஸ்ய ॥ ஸுகவ்ய-ந்நோ வாஜீ ஸ்வஶ்விய-ம்புக்ம்ஸஃ புத்ராக்ம் உத விஶ்வாபுஷக்ம் ரயிம் । அநாகாஸ்த்வ-ந்நோ அதிதிஃ க்ரு'ணோது க்ஷத்ர-ந்நோ அஶ்வோ வநதாக்ம் ஹவிஷ்மாந் ॥ 46 ॥
(காஸிம்-கஶயா - தப-த்- ரயிம் - நவ ச ) (அ. 9)
(அஶ்மந் - ய இமோ - தேந - மாஶுஃ - ப்ராசீம் - ஜீமூதஸ்ய - யதக்ரந்தோ - மா நோ மித்ரோ - யே வாஜிநம் - நவ)
(அஶ்மந் - மநோயுஜம் - ப்ராசீமநு - ஶர்ம யச்சது - தேஷாமபிகூர்திஃ - ஷட்சத்வாரிக்ம்ஶத்)
(அஶ்மந், ஹவிஷ்மாந்)
॥ ஹரிஃ ஓம் ॥
॥ க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ஸம்ஹிதாயா-ஞ்சதுர்த காண்டே ஷஷ்டஃ ப்ரஶ்ந-ஸ்ஸமாப்தஃ ॥
(அஶ்மந் - ய இமோ - தேந - மாஶுஃ - ப்ராசீம் - ஜீமூதஸ்ய - யதக்ரந்தோ - மா நோ மித்ரோ - யே வாஜிநம் - நவ)
(அஶ்மந் - மநோயுஜம் - ப்ராசீமநு - ஶர்ம யச்சது - தேஷாமபிகூர்திஃ - ஷட்சத்வாரிக்ம்ஶத்)
(அஶ்மந், ஹவிஷ்மாந்)
॥ ஹரிஃ ஓம் ॥
॥ க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ஸம்ஹிதாயா-ஞ்சதுர்த காண்டே ஷஷ்டஃ ப்ரஶ்ந-ஸ்ஸமாப்தஃ ॥
ஓ-ந்நமஃ பரமாத்மநே , ஶ்ரீ மஹாகணபதயே நமஃ , ஶ்ரீ குருப்யோ நமஃ , ஹரிஃ ௐ