কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয সংহিতাযাং ষষ্ঠকাণ্ডে ষষ্ঠঃ প্ৰশ্নঃ - সোমমন্ত্ৰব্ৰাহ্মণনিৰূপণং
ও-ন্নমঃ পৰমাত্মনে, শ্ৰী মহাগণপতযে নমঃ,
ও-ন্নমঃ পৰমাত্মনে, শ্ৰী মহাগণপতযে নমঃ,
শ্ৰী গুৰুভ্যো নমঃ । হৰিঃ ওম্ ॥
সুৱৰ্গায ৱা এতানি লোকায হূযন্তে য-দ্দাক্ষিণানি দ্ৱাভ্যা-ঙ্গাৰ্হপত্যে জুহোতি দ্ৱিপা-দ্যজমানঃ প্ৰতিষ্ঠিত্যা আগ্নীদ্ধ্ৰে জুহোত্যন্তৰিক্ষ এৱা-ঽঽক্ৰমতে সদো-ঽভ্যৈতি সুৱৰ্গমেৱৈনং-লোঁক-ঙ্গমযতি সৌৰীভ্যামৃগ্ভ্যা-ঙ্গাৰ্হপত্যে জুহোত্যমুমেৱৈনং-লোঁকগ্ং সমাৰোহযতি নযৱত্যৰ্চা-ঽঽগ্নীদ্ধ্ৰে জুহোতি সুৱৰ্গস্য লোকস্যাভিনীত্যৈ দিৱ-ঙ্গচ্ছ সুৱঃ পতেতি হিৰণ্যগ্ং [হিৰণ্যম্, হুত্ৱো-দ্গৃহ্ণাতি] 1
হুত্ৱো-দ্গৃহ্ণাতি সুৱৰ্গমেৱৈনং-লোঁক-ঙ্গমযতি ৰূপেণ ৱো ৰূপমভ্যৈমীত্যাহ ৰূপেণ হ্যাসাগ্ং ৰূপমভ্যৈতি যদ্ধিৰণ্যেন তুথো ৱো ৱিশ্ৱৱেদা ৱি ভজত্ৱিত্যাহ তুথো হ স্ম ৱৈ ৱিশ্ৱৱেদা দেৱানা-ন্দক্ষিণা ৱি ভজতি তেনৈৱৈনা ৱি ভজত্যে ত-ত্তে অগ্নে ৰাধ [অগ্নে ৰাধঃ, ঐতি সোমচ্যুত-] 2
ঐতি সোমচ্যুত-মিত্যাহ সোমচ্যুতগ্গ্ হ্যস্য ৰাধ ঐতি তন্মিত্ৰস্য পথা নযেত্যাহ শান্ত্যা ঋতস্য পথা প্ৰেত চন্দ্ৰ দক্ষিণা ইত্যাহ সত্যং-ৱাঁ ঋতগ্ং সত্যেনৈৱৈনা ঋতেন ৱি ভজতি যজ্ঞস্য পথা সুৱিতা নযন্তীৰিত্যাহ যজ্ঞস্য হ্যেতাঃ পথা যন্তি য-দ্দক্ষিণা ব্ৰাহ্মণমদ্য ৰাদ্ধ্যাস- [ৰাদ্ধ্যাসম্, ঋষিমাৰ্ষেয-] 3
-মৃষিমাৰ্ষেয-মিত্যাহৈষ ৱৈ ব্ৰাহ্মণ ঋষিৰাৰ্ষেযো য-শ্শুশ্ৰুৱা-ন্তস্মাদেৱমাহ ৱি সুৱঃ পশ্য ৱ্যন্তৰিক্ষমিত্যাহ সুৱৰ্গমেৱৈনং-লোঁক-ঙ্গমযতি যতস্ৱ সদস্যৈৰিত্যাহ মিত্ৰত্ৱাযাস্মদ্দাত্ৰা দেৱত্ৰা গচ্ছত মধুমতীঃ প্ৰদাতাৰমা ৱিশতেত্যাহ ৱযমিহ প্ৰদাতাৰ-স্স্মো-ঽস্মানমুত্ৰ মধুমতীৰা ৱিশতেতি [ৱিশতেতি, ৱাৱৈতদাহ] 4
ৱাৱৈতদাহ হিৰণ্য-ন্দদাতি জ্যোতিৰ্ৱৈ হিৰণ্য-ঞ্জ্যোতিৰেৱ পুৰস্তাদ্ধত্তে সুৱৰ্গস্য লোকস্যানুখ্যাত্যা অগ্নীধে দদাত্যগ্নিমুখানেৱৰ্তূ-ন্প্ৰীণাতি ব্ৰহ্মণে দদাতি প্ৰসূত্যৈ হোত্ৰে দদাত্যাত্মা ৱা এষ যজ্ঞস্য যদ্ধোতা-ঽঽত্মানমেৱ যজ্ঞস্য দক্ষিণাভি-স্সমৰ্ধযতি ॥ 5 ॥
সুৱৰ্গায ৱা এতানি লোকায হূযন্তে য-দ্দাক্ষিণানি দ্ৱাভ্যা-ঙ্গাৰ্হপত্যে জুহোতি দ্ৱিপা-দ্যজমানঃ প্ৰতিষ্ঠিত্যা আগ্নীদ্ধ্ৰে জুহোত্যন্তৰিক্ষ এৱা-ঽঽক্ৰমতে সদো-ঽভ্যৈতি সুৱৰ্গমেৱৈনং-লোঁক-ঙ্গমযতি সৌৰীভ্যামৃগ্ভ্যা-ঙ্গাৰ্হপত্যে জুহোত্যমুমেৱৈনং-লোঁকগ্ং সমাৰোহযতি নযৱত্যৰ্চা-ঽঽগ্নীদ্ধ্ৰে জুহোতি সুৱৰ্গস্য লোকস্যাভিনীত্যৈ দিৱ-ঙ্গচ্ছ সুৱঃ পতেতি হিৰণ্যগ্ং [হিৰণ্যম্, হুত্ৱো-দ্গৃহ্ণাতি] 1
হুত্ৱো-দ্গৃহ্ণাতি সুৱৰ্গমেৱৈনং-লোঁক-ঙ্গমযতি ৰূপেণ ৱো ৰূপমভ্যৈমীত্যাহ ৰূপেণ হ্যাসাগ্ং ৰূপমভ্যৈতি যদ্ধিৰণ্যেন তুথো ৱো ৱিশ্ৱৱেদা ৱি ভজত্ৱিত্যাহ তুথো হ স্ম ৱৈ ৱিশ্ৱৱেদা দেৱানা-ন্দক্ষিণা ৱি ভজতি তেনৈৱৈনা ৱি ভজত্যে ত-ত্তে অগ্নে ৰাধ [অগ্নে ৰাধঃ, ঐতি সোমচ্যুত-] 2
ঐতি সোমচ্যুত-মিত্যাহ সোমচ্যুতগ্গ্ হ্যস্য ৰাধ ঐতি তন্মিত্ৰস্য পথা নযেত্যাহ শান্ত্যা ঋতস্য পথা প্ৰেত চন্দ্ৰ দক্ষিণা ইত্যাহ সত্যং-ৱাঁ ঋতগ্ং সত্যেনৈৱৈনা ঋতেন ৱি ভজতি যজ্ঞস্য পথা সুৱিতা নযন্তীৰিত্যাহ যজ্ঞস্য হ্যেতাঃ পথা যন্তি য-দ্দক্ষিণা ব্ৰাহ্মণমদ্য ৰাদ্ধ্যাস- [ৰাদ্ধ্যাসম্, ঋষিমাৰ্ষেয-] 3
-মৃষিমাৰ্ষেয-মিত্যাহৈষ ৱৈ ব্ৰাহ্মণ ঋষিৰাৰ্ষেযো য-শ্শুশ্ৰুৱা-ন্তস্মাদেৱমাহ ৱি সুৱঃ পশ্য ৱ্যন্তৰিক্ষমিত্যাহ সুৱৰ্গমেৱৈনং-লোঁক-ঙ্গমযতি যতস্ৱ সদস্যৈৰিত্যাহ মিত্ৰত্ৱাযাস্মদ্দাত্ৰা দেৱত্ৰা গচ্ছত মধুমতীঃ প্ৰদাতাৰমা ৱিশতেত্যাহ ৱযমিহ প্ৰদাতাৰ-স্স্মো-ঽস্মানমুত্ৰ মধুমতীৰা ৱিশতেতি [ৱিশতেতি, ৱাৱৈতদাহ] 4
ৱাৱৈতদাহ হিৰণ্য-ন্দদাতি জ্যোতিৰ্ৱৈ হিৰণ্য-ঞ্জ্যোতিৰেৱ পুৰস্তাদ্ধত্তে সুৱৰ্গস্য লোকস্যানুখ্যাত্যা অগ্নীধে দদাত্যগ্নিমুখানেৱৰ্তূ-ন্প্ৰীণাতি ব্ৰহ্মণে দদাতি প্ৰসূত্যৈ হোত্ৰে দদাত্যাত্মা ৱা এষ যজ্ঞস্য যদ্ধোতা-ঽঽত্মানমেৱ যজ্ঞস্য দক্ষিণাভি-স্সমৰ্ধযতি ॥ 5 ॥
(হিৰণ্যগ্ং - ৰাধো - ৰাধ্যাস - মমুত্ৰ মধুমতীৰা ৱিশতেত্য - ষ্টাত্ৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 1)
সমিষ্ট যজূগ্ংষি জুহোতি যজ্ঞস্য সমিষ্ট্যৈ যদ্ৱৈ যজ্ঞস্য ক্ৰূৰং-যঁ-দ্ৱিলিষ্টং-যঁদত্যেতি যন্নাত্যেতি যদতিকৰোতি যন্নাপি কৰোতি তদেৱ তৈঃ প্ৰীণাতি নৱ জুহোতি নৱ ৱৈ পুৰুষে প্ৰাণাঃ পুৰুষেণ যজ্ঞ-স্সম্মিতো যাৱানেৱ যজ্ঞস্ত-ম্প্ৰীণাতি ষ-ডৃগ্মিযাণি জুহোতি ষড্ৱা ঋতৱ ঋতূনেৱ প্ৰীণাতি ত্ৰীণি যজূগ্ংষি [যজূগ্ংষি, ত্ৰয ইমে লোকা] 6
ত্ৰয ইমে লোকা ইমানেৱ লোকা-ন্প্ৰীণাতি যজ্ঞ যজ্ঞ-ঙ্গচ্ছ যজ্ঞপতি-ঙ্গচ্ছেত্যাহ যজ্ঞপতিমেৱৈন-ঙ্গমযতি স্ৱাং-যোঁনি-ঙ্গচ্ছেত্যাহ স্ৱামেৱৈনং-যোঁনি-ঙ্গমযত্যেষ তে যজ্ঞো যজ্ঞপতে সহসূক্তৱাক-স্সুৱীৰ ইত্যাহ যজমান এৱ ৱীৰ্য-ন্দধাতি ৱাসিষ্ঠো হ সাত্যহৱ্যো দেৱভাগ-ম্পপ্ৰচ্ছ য-থ্সৃঞ্জযা-ন্বহুযাজিনো-ঽযীযজো যজ্ঞে [ ] 7
যজ্ঞ-ম্প্ৰত্যতিষ্ঠিপা(3) যজ্ঞপতা(3)ৱিতি স হোৱাচ যজ্ঞপতাৱিতি সত্যাদ্ৱৈ সৃঞ্জযাঃ পৰা বভূৱুৰিতি হোৱাচ যজ্ঞে ৱাৱ যজ্ঞঃ প্ৰতিষ্ঠাপ্য আসী-দ্যজমানস্যা-ঽপৰাভাৱাযেতি দেৱা গাতুৱিদো গাতুং-ৱিঁত্ত্ৱা গাতু -মিতেত্যাহ যজ্ঞ এৱ যজ্ঞ-ম্প্ৰতি ষ্ঠাপযতি যজমানস্যা-ঽপৰাভাৱায ॥ 8 ॥
সমিষ্ট যজূগ্ংষি জুহোতি যজ্ঞস্য সমিষ্ট্যৈ যদ্ৱৈ যজ্ঞস্য ক্ৰূৰং-যঁ-দ্ৱিলিষ্টং-যঁদত্যেতি যন্নাত্যেতি যদতিকৰোতি যন্নাপি কৰোতি তদেৱ তৈঃ প্ৰীণাতি নৱ জুহোতি নৱ ৱৈ পুৰুষে প্ৰাণাঃ পুৰুষেণ যজ্ঞ-স্সম্মিতো যাৱানেৱ যজ্ঞস্ত-ম্প্ৰীণাতি ষ-ডৃগ্মিযাণি জুহোতি ষড্ৱা ঋতৱ ঋতূনেৱ প্ৰীণাতি ত্ৰীণি যজূগ্ংষি [যজূগ্ংষি, ত্ৰয ইমে লোকা] 6
ত্ৰয ইমে লোকা ইমানেৱ লোকা-ন্প্ৰীণাতি যজ্ঞ যজ্ঞ-ঙ্গচ্ছ যজ্ঞপতি-ঙ্গচ্ছেত্যাহ যজ্ঞপতিমেৱৈন-ঙ্গমযতি স্ৱাং-যোঁনি-ঙ্গচ্ছেত্যাহ স্ৱামেৱৈনং-যোঁনি-ঙ্গমযত্যেষ তে যজ্ঞো যজ্ঞপতে সহসূক্তৱাক-স্সুৱীৰ ইত্যাহ যজমান এৱ ৱীৰ্য-ন্দধাতি ৱাসিষ্ঠো হ সাত্যহৱ্যো দেৱভাগ-ম্পপ্ৰচ্ছ য-থ্সৃঞ্জযা-ন্বহুযাজিনো-ঽযীযজো যজ্ঞে [ ] 7
যজ্ঞ-ম্প্ৰত্যতিষ্ঠিপা(3) যজ্ঞপতা(3)ৱিতি স হোৱাচ যজ্ঞপতাৱিতি সত্যাদ্ৱৈ সৃঞ্জযাঃ পৰা বভূৱুৰিতি হোৱাচ যজ্ঞে ৱাৱ যজ্ঞঃ প্ৰতিষ্ঠাপ্য আসী-দ্যজমানস্যা-ঽপৰাভাৱাযেতি দেৱা গাতুৱিদো গাতুং-ৱিঁত্ত্ৱা গাতু -মিতেত্যাহ যজ্ঞ এৱ যজ্ঞ-ম্প্ৰতি ষ্ঠাপযতি যজমানস্যা-ঽপৰাভাৱায ॥ 8 ॥
(যজূগ্ংষি - যজ্ঞ - একচত্ৱাৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 2)
অৱভৃথ-যজূগ্ংষি জুহোতি যদেৱাৰ্ৱাচীন-মেকহাযনাদেনঃ কৰোতি তদেৱ তৈৰৱ যজতে ঽপো-ঽৱভৃথ-মৱৈত্যফ্সু ৱৈ ৱৰুণ-স্সাক্ষাদেৱ ৱৰুণমৱ যজতে ৱৰ্ত্মনা ৱা অন্ৱিত্য যজ্ঞগ্ং ৰক্ষাগ্ংসি জিঘাগ্ংসন্তি সাম্না প্ৰস্তোতা-ঽন্ৱৱৈতি সাম ৱৈ ৰক্ষোহা ৰক্ষসামপহত্যৈ ত্ৰিৰ্নিধনমুপৈতি ত্ৰয ইমে লোকা এভ্য এৱ লোকেভ্যো ৰক্ষাগ্- [লোকেভ্যো ৰক্ষাগ্ংসি, অপ হন্তি] 9
-স্যপ হন্তি পুৰুষঃপুৰুষো নিধনমুপৈতি পুৰুষঃপুৰুষো হি ৰক্ষস্ৱী ৰক্ষসামপহত্যা উৰুগ্ং হি ৰাজা ৱৰুণশ্চকাৰেত্যাহ প্ৰতিষ্ঠিত্যৈ শত-ন্তে ৰাজ-ন্ভিষজঃ সহস্ৰমিত্যাহ ভেষজমেৱাস্মৈ কৰোত্যভিষ্ঠিতো ৱৰুণস্য পাশ ইত্যাহ ৱৰুণপাশমেৱাভি তিষ্ঠতি বৰ্হিৰভি জুহোত্যাহুতীনা-ম্প্ৰতিষ্ঠিত্যা অথো অগ্নিৱত্যেৱ জুহোত্যপ বৰ্হিষঃ প্ৰযাজান্ [প্ৰযাজান্, যজতি প্ৰজা ৱৈ] 10
যজতি প্ৰজা ৱৈ বৰ্হিঃ প্ৰজা এৱ ৱৰুণপাশা-ন্মুঞ্চত্যাজ্যভাগৌ যজতি যজ্ঞস্যৈৱ চক্ষুষী নান্তৰেতি ৱৰুণং-যঁজতি ৱৰুণপাশাদেৱৈন-ম্মুঞ্চত্যগ্নীৱৰুণৌ যজতি সাক্ষাদেৱৈনং-ৱঁৰুণপাশা-ন্মুঞ্চত্য-পবৰ্হিষাৱনূযাজৌ যজতি প্ৰজা ৱৈ বৰ্হিঃ প্ৰজা এৱ ৱৰুণপাশা-ন্মুঞ্চতি চতুৰঃ প্ৰযাজান্. যজতি দ্ৱাৱনূযাজৌ ষট্-থ্সম্পদ্যন্তে ষড্ৱা ঋতৱ [ষড্ৱা ঋতৱঃ, ঋতুষ্ৱেৱ প্ৰতি] 11
ঋতুষ্ৱেৱ প্ৰতি তিষ্ঠ-ত্যৱভৃথ-নিচঙ্কুণেত্যাহ যথোদিতমেৱ ৱৰুণমৱ যজতে সমুদ্ৰে তে হৃদয-মফ্স্ৱন্তৰিত্যাহ সমুদ্ৰে হ্যন্তৰ্ৱৰুণ-স্স-ন্ত্ৱা ৱিশ-ন্ত্ৱোষধী-ৰুতা-ঽঽপ ইত্যাহাদ্ভি-ৰেৱৈনমোষধীভি-স্সম্যঞ্চ-ন্দধাতি দেৱীৰাপ এষ ৱো গৰ্ভ ইত্যাহ যথাযজুৰেৱৈত-ত্পশৱো ৱৈ [ ] 12
সোমো য-দ্ভিন্দূনা-ম্ভক্ষযে-ত্পশুমান্-থ্স্যা-দ্ৱৰুণ-স্ত্ৱেন-ঙ্গৃহ্ণীযাদ্যন্ন ভক্ষযেদপশু-স্স্যান্নৈনং-ৱঁৰুণো গৃহ্ণীযা-দুপস্পৃশ্যমেৱ পশুমা-ন্ভৱতি নৈনং-ৱঁৰুণো গৃহ্ণাতি প্ৰতিযুতো ৱৰুণস্য পাশ ইত্যাহ ৱৰুণপাশাদেৱ নিৰ্মুচ্যতে ঽপ্ৰতীক্ষমা যন্তি ৱৰুণস্যান্তৰ্হিত্যা এধো-ঽস্যেধিষীমহী-ত্যাহ সমিধৈৱাগ্নি-ন্নমস্যন্ত উপাযন্তি তেজো-ঽসি তেজো মযি ধেহীত্যাহ তেজ এৱা-ঽঽত্ম-ন্ধত্তে ॥ 13 ॥
অৱভৃথ-যজূগ্ংষি জুহোতি যদেৱাৰ্ৱাচীন-মেকহাযনাদেনঃ কৰোতি তদেৱ তৈৰৱ যজতে ঽপো-ঽৱভৃথ-মৱৈত্যফ্সু ৱৈ ৱৰুণ-স্সাক্ষাদেৱ ৱৰুণমৱ যজতে ৱৰ্ত্মনা ৱা অন্ৱিত্য যজ্ঞগ্ং ৰক্ষাগ্ংসি জিঘাগ্ংসন্তি সাম্না প্ৰস্তোতা-ঽন্ৱৱৈতি সাম ৱৈ ৰক্ষোহা ৰক্ষসামপহত্যৈ ত্ৰিৰ্নিধনমুপৈতি ত্ৰয ইমে লোকা এভ্য এৱ লোকেভ্যো ৰক্ষাগ্- [লোকেভ্যো ৰক্ষাগ্ংসি, অপ হন্তি] 9
-স্যপ হন্তি পুৰুষঃপুৰুষো নিধনমুপৈতি পুৰুষঃপুৰুষো হি ৰক্ষস্ৱী ৰক্ষসামপহত্যা উৰুগ্ং হি ৰাজা ৱৰুণশ্চকাৰেত্যাহ প্ৰতিষ্ঠিত্যৈ শত-ন্তে ৰাজ-ন্ভিষজঃ সহস্ৰমিত্যাহ ভেষজমেৱাস্মৈ কৰোত্যভিষ্ঠিতো ৱৰুণস্য পাশ ইত্যাহ ৱৰুণপাশমেৱাভি তিষ্ঠতি বৰ্হিৰভি জুহোত্যাহুতীনা-ম্প্ৰতিষ্ঠিত্যা অথো অগ্নিৱত্যেৱ জুহোত্যপ বৰ্হিষঃ প্ৰযাজান্ [প্ৰযাজান্, যজতি প্ৰজা ৱৈ] 10
যজতি প্ৰজা ৱৈ বৰ্হিঃ প্ৰজা এৱ ৱৰুণপাশা-ন্মুঞ্চত্যাজ্যভাগৌ যজতি যজ্ঞস্যৈৱ চক্ষুষী নান্তৰেতি ৱৰুণং-যঁজতি ৱৰুণপাশাদেৱৈন-ম্মুঞ্চত্যগ্নীৱৰুণৌ যজতি সাক্ষাদেৱৈনং-ৱঁৰুণপাশা-ন্মুঞ্চত্য-পবৰ্হিষাৱনূযাজৌ যজতি প্ৰজা ৱৈ বৰ্হিঃ প্ৰজা এৱ ৱৰুণপাশা-ন্মুঞ্চতি চতুৰঃ প্ৰযাজান্. যজতি দ্ৱাৱনূযাজৌ ষট্-থ্সম্পদ্যন্তে ষড্ৱা ঋতৱ [ষড্ৱা ঋতৱঃ, ঋতুষ্ৱেৱ প্ৰতি] 11
ঋতুষ্ৱেৱ প্ৰতি তিষ্ঠ-ত্যৱভৃথ-নিচঙ্কুণেত্যাহ যথোদিতমেৱ ৱৰুণমৱ যজতে সমুদ্ৰে তে হৃদয-মফ্স্ৱন্তৰিত্যাহ সমুদ্ৰে হ্যন্তৰ্ৱৰুণ-স্স-ন্ত্ৱা ৱিশ-ন্ত্ৱোষধী-ৰুতা-ঽঽপ ইত্যাহাদ্ভি-ৰেৱৈনমোষধীভি-স্সম্যঞ্চ-ন্দধাতি দেৱীৰাপ এষ ৱো গৰ্ভ ইত্যাহ যথাযজুৰেৱৈত-ত্পশৱো ৱৈ [ ] 12
সোমো য-দ্ভিন্দূনা-ম্ভক্ষযে-ত্পশুমান্-থ্স্যা-দ্ৱৰুণ-স্ত্ৱেন-ঙ্গৃহ্ণীযাদ্যন্ন ভক্ষযেদপশু-স্স্যান্নৈনং-ৱঁৰুণো গৃহ্ণীযা-দুপস্পৃশ্যমেৱ পশুমা-ন্ভৱতি নৈনং-ৱঁৰুণো গৃহ্ণাতি প্ৰতিযুতো ৱৰুণস্য পাশ ইত্যাহ ৱৰুণপাশাদেৱ নিৰ্মুচ্যতে ঽপ্ৰতীক্ষমা যন্তি ৱৰুণস্যান্তৰ্হিত্যা এধো-ঽস্যেধিষীমহী-ত্যাহ সমিধৈৱাগ্নি-ন্নমস্যন্ত উপাযন্তি তেজো-ঽসি তেজো মযি ধেহীত্যাহ তেজ এৱা-ঽঽত্ম-ন্ধত্তে ॥ 13 ॥
(ৰক্ষাগ্ংসি - প্ৰযাজা - নৃতৱো - ৱৈ - নমস্যন্তো - দ্ৱাদশ চ) (অ. 3)
স্ফ্যেন ৱেদিমুদ্ধন্তি ৰথাক্ষেণ ৱি মিমীতে যূপ-ম্মিনোতি ত্ৰিৱৃতমেৱ ৱজ্ৰগ্ং সভৃন্ত্য ভ্ৰাতৃৱ্যায প্ৰ হৰতি স্তৃত্যৈ যদন্তৰ্ৱেদি মিনুযা-দ্দেৱলোকমভি জযে-দ্য-দ্বহিৰ্ৱেদি মনুষ্য লোকং ঁৱেদ্যন্তস্য সন্ধৌ মিনোত্যুভযো-ৰ্লোকযো-ৰভিজিত্যা উপৰসম্মিতা-ম্মিনুযা-ত্পিতৃলোককামস্য ৰশনসমিন্তা-ম্মনুষ্যলোককামস্য চষাল-সম্মিতামিন্দ্ৰিয কামস্য সৰ্ৱান্-থ্সমা-ন্প্ৰতিষ্ঠাকামস্য যে ত্ৰযো মদ্ধ্যমাস্তান্-থ্সমা-ন্পশুকামস্যৈতান্. ৱা [ৱৈ, অনু] 14
অনু পশৱ উপ তিষ্ঠন্তে পশুমানেৱ ভৱতি ৱ্যতিষজেদিতৰা-ন্প্ৰজযৈৱৈন-ম্পশুভিৰ্ৱ্যতিষজতি য-ঙ্কামযেত প্ৰমাযুক-স্স্যাদিতি গৰ্তমিত-ন্তস্য মিনুযাদুত্তৰাৰ্ধ্যং-ৱঁৰ্ষিষ্ঠমথ হ্ৰসীযাগ্ংসমেষা ৱৈ গৰ্তমিদ্যস্যৈৱ-ম্মিনোতি তাজ-ক্প্ৰ মীযতে দক্ষিণাৰ্ধ্যং-ৱঁৰ্ষিষ্ঠ-ম্মিনুযা-থ্সুৱৰ্গকামস্যাথ হ্ৰসীযাগ্ংস-মাক্ৰমণমেৱ ত-থ্সেতুং-যঁজমানঃ কুৰুতে সুৱৰ্গস্য লোকস্য সমষ্ট্যৈ [সমষ্ট্যৈ, যদেকস্মিন্.] 15
যদেকস্মিন্. যূপে দ্ৱে ৰশনে পৰিৱ্যযতি তস্মাদেকো দ্ৱে জাযে ৱিন্দতে যন্নৈকাগ্ং ৰশনা-ন্দ্ৱযোৰ্যূপযোঃ পৰিৱ্যযতি তস্মান্নৈকা দ্ৱৌ পতী ৱিন্দতে য-ঙ্কামযেত স্ত্ৰ্যস্য জাযেতেত্যুপান্তে তস্য ৱ্যতিষজে-থ্স্ত্ৰ্যেৱাস্য জাযতে য-ঙ্কামযেত পুমানস্য জাযেতেত্যান্ত-ন্তস্য প্ৰ ৱেষ্টযে-ত্পুমানেৱাস্য [ৱেষ্টযে-ত্পুমানেৱাস্য, জাযতে ঽসুৰা] 16
জাযতে ঽসুৰা ৱৈ দেৱা-ন্দক্ষিণত উপানয-ন্তা-ন্দেৱা উপশযেনৈৱাপা-নুদন্ত ত-দুপশযস্যো-পশযত্ৱং-যঁ-দ্দক্ষিণত উপশয উপশযে ভ্ৰাতৃৱ্যাপনুত্ত্যৈ সৰ্ৱে ৱা অন্যে যূপাঃ পশুমন্তো-ঽথোপশয এৱাপশুস্তস্য যজমানঃ পশুৰ্যন্ন নিৰ্দিশেদাৰ্তি-মাৰ্চ্ছে-দ্যজমানো-ঽসৌ তে পশুৰিতি নিৰ্দিশেদ্য-ন্দ্ৱিষ্যা-দ্যমেৱ [ ] 17
দ্ৱেষ্টি তমস্মৈ পশু-ন্নিৰ্দিশতি যদি ন দ্ৱিষ্যাদাখুস্তে পশুৰিতি ব্ৰূযান্ন গ্ৰাম্যা-ন্পশূন্. হিনস্তি না-ঽঽৰণ্যা-ন্প্ৰজাপতিঃ প্ৰজা অসৃজত সো-ঽন্নাদ্যেন ৱ্যাৰ্ধ্যত স এতামেকাদশিনী-মপশ্য-ত্তযা ৱৈ সো-ঽন্নাদ্যমৱাৰুন্ধ যদ্দশ যূপা ভৱন্তি দশাক্ষৰা ৱিৰাডন্নং-ৱিঁৰা-ড্ৱিৰাজৈৱা-ন্নাদ্যমৱ ৰুন্ধে [ৰুন্ধে, য] 18
য একাদশ-স্স্তন এৱাস্যৈ স দুহ এৱৈনা-ন্তেন ৱজ্ৰো ৱা এষা স-ম্মীযতে যদেকাদশিনী সেশ্ৱৰা পুৰস্তা-ত্প্ৰত্যঞ্চং-যঁজ্ঞগ্ং সম্মৰ্দিতোৰ্য-ত্পাত্নীৱত-ম্মিনোতি যজ্ঞস্য প্ৰত্যুত্তব্ধ্যৈ সযত্ৱায ॥ 19 ॥
স্ফ্যেন ৱেদিমুদ্ধন্তি ৰথাক্ষেণ ৱি মিমীতে যূপ-ম্মিনোতি ত্ৰিৱৃতমেৱ ৱজ্ৰগ্ং সভৃন্ত্য ভ্ৰাতৃৱ্যায প্ৰ হৰতি স্তৃত্যৈ যদন্তৰ্ৱেদি মিনুযা-দ্দেৱলোকমভি জযে-দ্য-দ্বহিৰ্ৱেদি মনুষ্য লোকং ঁৱেদ্যন্তস্য সন্ধৌ মিনোত্যুভযো-ৰ্লোকযো-ৰভিজিত্যা উপৰসম্মিতা-ম্মিনুযা-ত্পিতৃলোককামস্য ৰশনসমিন্তা-ম্মনুষ্যলোককামস্য চষাল-সম্মিতামিন্দ্ৰিয কামস্য সৰ্ৱান্-থ্সমা-ন্প্ৰতিষ্ঠাকামস্য যে ত্ৰযো মদ্ধ্যমাস্তান্-থ্সমা-ন্পশুকামস্যৈতান্. ৱা [ৱৈ, অনু] 14
অনু পশৱ উপ তিষ্ঠন্তে পশুমানেৱ ভৱতি ৱ্যতিষজেদিতৰা-ন্প্ৰজযৈৱৈন-ম্পশুভিৰ্ৱ্যতিষজতি য-ঙ্কামযেত প্ৰমাযুক-স্স্যাদিতি গৰ্তমিত-ন্তস্য মিনুযাদুত্তৰাৰ্ধ্যং-ৱঁৰ্ষিষ্ঠমথ হ্ৰসীযাগ্ংসমেষা ৱৈ গৰ্তমিদ্যস্যৈৱ-ম্মিনোতি তাজ-ক্প্ৰ মীযতে দক্ষিণাৰ্ধ্যং-ৱঁৰ্ষিষ্ঠ-ম্মিনুযা-থ্সুৱৰ্গকামস্যাথ হ্ৰসীযাগ্ংস-মাক্ৰমণমেৱ ত-থ্সেতুং-যঁজমানঃ কুৰুতে সুৱৰ্গস্য লোকস্য সমষ্ট্যৈ [সমষ্ট্যৈ, যদেকস্মিন্.] 15
যদেকস্মিন্. যূপে দ্ৱে ৰশনে পৰিৱ্যযতি তস্মাদেকো দ্ৱে জাযে ৱিন্দতে যন্নৈকাগ্ং ৰশনা-ন্দ্ৱযোৰ্যূপযোঃ পৰিৱ্যযতি তস্মান্নৈকা দ্ৱৌ পতী ৱিন্দতে য-ঙ্কামযেত স্ত্ৰ্যস্য জাযেতেত্যুপান্তে তস্য ৱ্যতিষজে-থ্স্ত্ৰ্যেৱাস্য জাযতে য-ঙ্কামযেত পুমানস্য জাযেতেত্যান্ত-ন্তস্য প্ৰ ৱেষ্টযে-ত্পুমানেৱাস্য [ৱেষ্টযে-ত্পুমানেৱাস্য, জাযতে ঽসুৰা] 16
জাযতে ঽসুৰা ৱৈ দেৱা-ন্দক্ষিণত উপানয-ন্তা-ন্দেৱা উপশযেনৈৱাপা-নুদন্ত ত-দুপশযস্যো-পশযত্ৱং-যঁ-দ্দক্ষিণত উপশয উপশযে ভ্ৰাতৃৱ্যাপনুত্ত্যৈ সৰ্ৱে ৱা অন্যে যূপাঃ পশুমন্তো-ঽথোপশয এৱাপশুস্তস্য যজমানঃ পশুৰ্যন্ন নিৰ্দিশেদাৰ্তি-মাৰ্চ্ছে-দ্যজমানো-ঽসৌ তে পশুৰিতি নিৰ্দিশেদ্য-ন্দ্ৱিষ্যা-দ্যমেৱ [ ] 17
দ্ৱেষ্টি তমস্মৈ পশু-ন্নিৰ্দিশতি যদি ন দ্ৱিষ্যাদাখুস্তে পশুৰিতি ব্ৰূযান্ন গ্ৰাম্যা-ন্পশূন্. হিনস্তি না-ঽঽৰণ্যা-ন্প্ৰজাপতিঃ প্ৰজা অসৃজত সো-ঽন্নাদ্যেন ৱ্যাৰ্ধ্যত স এতামেকাদশিনী-মপশ্য-ত্তযা ৱৈ সো-ঽন্নাদ্যমৱাৰুন্ধ যদ্দশ যূপা ভৱন্তি দশাক্ষৰা ৱিৰাডন্নং-ৱিঁৰা-ড্ৱিৰাজৈৱা-ন্নাদ্যমৱ ৰুন্ধে [ৰুন্ধে, য] 18
য একাদশ-স্স্তন এৱাস্যৈ স দুহ এৱৈনা-ন্তেন ৱজ্ৰো ৱা এষা স-ম্মীযতে যদেকাদশিনী সেশ্ৱৰা পুৰস্তা-ত্প্ৰত্যঞ্চং-যঁজ্ঞগ্ং সম্মৰ্দিতোৰ্য-ত্পাত্নীৱত-ম্মিনোতি যজ্ঞস্য প্ৰত্যুত্তব্ধ্যৈ সযত্ৱায ॥ 19 ॥
(ৱৈ - সমষ্ট্যৈ - পুমানেৱাস্য - যমেৱ - ৰুন্ধে - ত্ৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 4)
স প্ৰজাপতিঃ প্ৰজা অসৃজত স ৰিৰিচানো-ঽমন্যত স এতামেকাদশিনী-মপশ্য-ত্তযা ৱৈ স আযুৰিন্দ্ৰিযং-ৱীঁৰ্যমাত্মন্নধত্ত প্ৰজা ইৱ খলু ৱা এষ সৃজতে যো যজতে স এতৰ্হি ৰিৰিচান ইৱ যদেষৈকাদশিনী ভৱত্যাযুৰেৱ তযেন্দ্ৰিযং-ৱীঁৰ্যং-যঁজমান আত্ম-ন্ধত্তে প্ৰৈৱা-ঽঽগ্নেযেন ৱাপযতি মিথুনগ্ং সাৰস্ৱত্যা কৰোতি ৰেত- [ৰেতঃ, সৌম্যেন দধাতি] 20
-স্সৌম্যেন দধাতি প্ৰ জনযতি পৌষ্ণেন বাৰ্হস্পত্যো ভৱতি ব্ৰহ্ম ৱৈ দেৱানা-ম্বৃহস্পতিৰ্ব্ৰহ্মণৈৱাস্মৈ প্ৰজাঃ প্ৰজনযতি ৱৈশ্ৱদেৱো ভৱতি ৱৈশ্ৱদেৱ্যো ৱৈ প্ৰজাঃ প্ৰজা এৱাস্মৈ প্ৰজনযতী-ন্দ্ৰিযমেৱৈন্দ্ৰেণাৱ ৰুন্ধে ৱিশ-ম্মাৰুতেনৌজো বলমৈন্দ্ৰাগ্নেন প্ৰসৱায সাৱিত্ৰো নিৰ্ৱৰুণত্ৱায ৱাৰুণো মদ্ধ্যত ঐন্দ্ৰমা লভতে মদ্ধ্যত এৱেন্দ্ৰিযং-যঁজমানে দধাতি [ ] 21
পুৰস্তাদৈন্দ্ৰস্য ৱৈশ্ৱদেৱমা লভতে ৱৈশ্ৱদেৱং-ৱাঁ অন্নমন্নমেৱ পুৰস্তাদ্ধত্তে তস্মা-ত্পুৰস্তাদন্নমদ্যত ঐন্দ্ৰমালভ্য মাৰুতমা লভতে ৱি-ড্ৱৈ মৰুতো ৱিশমেৱাস্মা অনু বদ্ধ্নাতি যদি কামযেত যো-ঽৱগত-স্সো-ঽপ ৰুদ্ধ্যতাং-যোঁ-ঽপৰুদ্ধ-স্সো-ঽৱ গচ্ছত্ৱিত্যৈন্দ্ৰস্য লোকে ৱাৰুণমা লভেত ৱাৰুণস্য লোক ঐন্দ্ৰং- [লোক ঐন্দ্ৰম্, য এৱাৱগত-স্সো-ঽপ] 22
-ঁয এৱাৱগত-স্সো-ঽপ ৰুদ্ধ্যতে যো-ঽপৰুদ্ধ-স্সো-ঽৱ গচ্ছতি যদি কামযেত প্ৰজা মুহ্যেযুৰিতি পশূন্ ৱ্যতিষজে-ত্প্ৰজা এৱ মোহযতি যদভিৱাহতো-ঽপাং-ৱাঁৰুণমালভেত প্ৰজা ৱৰুণো গৃহ্ণীযা-দ্দক্ষিণত উদঞ্চমা লভতে-ঽপৱাহতো-ঽপা-ম্প্ৰজানা-মৱৰুণ গ্ৰাহায ॥ 23 ॥
স প্ৰজাপতিঃ প্ৰজা অসৃজত স ৰিৰিচানো-ঽমন্যত স এতামেকাদশিনী-মপশ্য-ত্তযা ৱৈ স আযুৰিন্দ্ৰিযং-ৱীঁৰ্যমাত্মন্নধত্ত প্ৰজা ইৱ খলু ৱা এষ সৃজতে যো যজতে স এতৰ্হি ৰিৰিচান ইৱ যদেষৈকাদশিনী ভৱত্যাযুৰেৱ তযেন্দ্ৰিযং-ৱীঁৰ্যং-যঁজমান আত্ম-ন্ধত্তে প্ৰৈৱা-ঽঽগ্নেযেন ৱাপযতি মিথুনগ্ং সাৰস্ৱত্যা কৰোতি ৰেত- [ৰেতঃ, সৌম্যেন দধাতি] 20
-স্সৌম্যেন দধাতি প্ৰ জনযতি পৌষ্ণেন বাৰ্হস্পত্যো ভৱতি ব্ৰহ্ম ৱৈ দেৱানা-ম্বৃহস্পতিৰ্ব্ৰহ্মণৈৱাস্মৈ প্ৰজাঃ প্ৰজনযতি ৱৈশ্ৱদেৱো ভৱতি ৱৈশ্ৱদেৱ্যো ৱৈ প্ৰজাঃ প্ৰজা এৱাস্মৈ প্ৰজনযতী-ন্দ্ৰিযমেৱৈন্দ্ৰেণাৱ ৰুন্ধে ৱিশ-ম্মাৰুতেনৌজো বলমৈন্দ্ৰাগ্নেন প্ৰসৱায সাৱিত্ৰো নিৰ্ৱৰুণত্ৱায ৱাৰুণো মদ্ধ্যত ঐন্দ্ৰমা লভতে মদ্ধ্যত এৱেন্দ্ৰিযং-যঁজমানে দধাতি [ ] 21
পুৰস্তাদৈন্দ্ৰস্য ৱৈশ্ৱদেৱমা লভতে ৱৈশ্ৱদেৱং-ৱাঁ অন্নমন্নমেৱ পুৰস্তাদ্ধত্তে তস্মা-ত্পুৰস্তাদন্নমদ্যত ঐন্দ্ৰমালভ্য মাৰুতমা লভতে ৱি-ড্ৱৈ মৰুতো ৱিশমেৱাস্মা অনু বদ্ধ্নাতি যদি কামযেত যো-ঽৱগত-স্সো-ঽপ ৰুদ্ধ্যতাং-যোঁ-ঽপৰুদ্ধ-স্সো-ঽৱ গচ্ছত্ৱিত্যৈন্দ্ৰস্য লোকে ৱাৰুণমা লভেত ৱাৰুণস্য লোক ঐন্দ্ৰং- [লোক ঐন্দ্ৰম্, য এৱাৱগত-স্সো-ঽপ] 22
-ঁয এৱাৱগত-স্সো-ঽপ ৰুদ্ধ্যতে যো-ঽপৰুদ্ধ-স্সো-ঽৱ গচ্ছতি যদি কামযেত প্ৰজা মুহ্যেযুৰিতি পশূন্ ৱ্যতিষজে-ত্প্ৰজা এৱ মোহযতি যদভিৱাহতো-ঽপাং-ৱাঁৰুণমালভেত প্ৰজা ৱৰুণো গৃহ্ণীযা-দ্দক্ষিণত উদঞ্চমা লভতে-ঽপৱাহতো-ঽপা-ম্প্ৰজানা-মৱৰুণ গ্ৰাহায ॥ 23 ॥
(ৰেতো - যজমানে দধাতি - লোক ঐন্দ্ৰগ্ং - সপ্তত্ৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 5)
ইন্দ্ৰঃ পত্নিযা মনুমযাজয-ত্তা-ম্পৰ্যগ্নিকৃতা-মুদসৃজ-ত্তযা মনুৰাৰ্ধ্নোদ্য-ত্পৰ্যগ্নিকৃত-ম্পাত্নীৱতমু-থ্সৃজতি যামেৱ মনুৰ্. ঋদ্ধিমাৰ্ধ্নো-ত্তামেৱ যজমান ঋধ্নোতি যজ্ঞস্য ৱা অপ্ৰতিষ্ঠিতা-দ্যজ্ঞঃ পৰা ভৱতি যজ্ঞ-ম্পৰাভৱন্তং-যঁজমানো-ঽনু পৰা ভৱতি যদাজ্যেন পাত্নীৱতগ্ং সগ্গ্স্থাপযতি যজ্ঞস্য প্ৰতিষ্ঠিত্যৈ যজ্ঞ-ম্প্ৰতিতিষ্ঠন্তং-যঁজমানো-ঽনু প্ৰতি তিষ্ঠতীষ্টং-ৱঁপযা [-ঁৱপযা, ভৱত্যনিষ্টং-ৱঁশযা-ঽথ] 24
ভৱত্যনিষ্টং-ৱঁশযা-ঽথ পাত্নীৱতেন প্ৰ চৰতি তীৰ্থ এৱ প্ৰ চৰত্যথো এতৰ্হ্যেৱাস্য যামস্ত্ৱাষ্ট্ৰো ভৱতি ত্ৱষ্টা ৱৈ ৰেতস-স্সিক্তস্য ৰূপাণি ৱি কৰোতি তমেৱ ৱৃষাণ-ম্পত্নীষ্ৱপি সৃজতি সো-ঽস্মৈ ৰূপাণি ৱি কৰোতি ॥ 25 ॥
ইন্দ্ৰঃ পত্নিযা মনুমযাজয-ত্তা-ম্পৰ্যগ্নিকৃতা-মুদসৃজ-ত্তযা মনুৰাৰ্ধ্নোদ্য-ত্পৰ্যগ্নিকৃত-ম্পাত্নীৱতমু-থ্সৃজতি যামেৱ মনুৰ্. ঋদ্ধিমাৰ্ধ্নো-ত্তামেৱ যজমান ঋধ্নোতি যজ্ঞস্য ৱা অপ্ৰতিষ্ঠিতা-দ্যজ্ঞঃ পৰা ভৱতি যজ্ঞ-ম্পৰাভৱন্তং-যঁজমানো-ঽনু পৰা ভৱতি যদাজ্যেন পাত্নীৱতগ্ং সগ্গ্স্থাপযতি যজ্ঞস্য প্ৰতিষ্ঠিত্যৈ যজ্ঞ-ম্প্ৰতিতিষ্ঠন্তং-যঁজমানো-ঽনু প্ৰতি তিষ্ঠতীষ্টং-ৱঁপযা [-ঁৱপযা, ভৱত্যনিষ্টং-ৱঁশযা-ঽথ] 24
ভৱত্যনিষ্টং-ৱঁশযা-ঽথ পাত্নীৱতেন প্ৰ চৰতি তীৰ্থ এৱ প্ৰ চৰত্যথো এতৰ্হ্যেৱাস্য যামস্ত্ৱাষ্ট্ৰো ভৱতি ত্ৱষ্টা ৱৈ ৰেতস-স্সিক্তস্য ৰূপাণি ৱি কৰোতি তমেৱ ৱৃষাণ-ম্পত্নীষ্ৱপি সৃজতি সো-ঽস্মৈ ৰূপাণি ৱি কৰোতি ॥ 25 ॥
(ৱপযা - ষট্ত্ৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 6)
ঘ্নন্তি ৱা এত-থ্সোমং-যঁদভিষুণ্ৱন্তি য-থ্সৌম্যো ভৱতি যথা মৃতাযানুস্তৰণী-ঙ্ঘ্নন্তি তাদৃগেৱ ত-দ্যদুত্তৰাৰ্ধে ৱা মদ্ধ্যে ৱা জুহুযা-দ্দেৱতাভ্য-স্সমদ-ন্দদ্ধ্যা-দ্দক্ষিণাৰ্ধে জুহোত্যেষা ৱৈ পিতৃণা-ন্দি-খ্স্ৱাযামেৱ দিশি পিতৄ-ন্নিৰৱদযত উদ্গাতৃভ্যো হৰন্তি সামদেৱত্যো ৱৈ সৌম্যো যদেৱ সাম্নঃ ছম্বট্কুৰ্ৱন্তি তস্যৈৱ স শান্তিৰৱে- [শান্তিৰৱ, ঈক্ষন্তে পৱিত্ৰং-ৱৈঁ] 26
-ক্ষন্তে পৱিত্ৰং-ৱৈঁ সৌম্য আত্মানমেৱ পৱযন্তে য আত্মান-ন্ন পৰিপশ্যেদিতাসুঃ স্যাদভিদদি-ঙ্কৃত্ৱা-ঽৱেক্ষেত তস্মিন্. হ্যাত্মান-ম্পৰিপশ্যত্যথো আত্মানমেৱ পৱযতে যো গতমনা-স্স্যা-থ্সো-ঽৱেক্ষেত যন্মে মনঃ পৰাগতং-যঁদ্ৱা মে অপৰাগতম্ । ৰাজ্ঞা সোমেন তদ্ৱযমস্মাসু ধাৰযামসীতি মন এৱাত্ম-ন্দাধাৰ- [এৱাত্ম-ন্দাধাৰ, ন গতমনা] 27
ন গতমনা ভৱত্যপ ৱৈ তৃতীযসৱনে যজ্ঞঃ ক্ৰামতীজানা-দনীজানমভ্যা-গ্নাৱৈষ্ণৱ্যৰ্চা ঘৃতস্য যজত্যগ্নি-স্সৰ্ৱা দেৱতা ৱিষ্ণুৰ্যজ্ঞো দেৱতাশ্চৈৱ যজ্ঞ-ঞ্চ দাধাৰোপাগ্ংশু যজতি মিথুনত্ৱায ব্ৰহ্মৱাদিনো ৱদন্তি মিত্ৰো যজ্ঞস্য স্ৱিষ্টং-যুঁৱতে ৱৰুণো দুৰিষ্ট-ঙ্ক্ৱ তৰ্হি যজ্ঞঃ ক্ৱ যজমানো ভৱতীতি যন্মৈত্ৰাৱৰুণীং-ৱঁশামালভতে মিত্ৰেণৈৱ [ ] 28
যজ্ঞস্য স্ৱিষ্টগ্ং শমযতি ৱৰুণেন দুৰিষ্ট-ন্না-ঽঽৰ্তিমাৰ্চ্ছতি যজমানো যথা ৱৈ লাঙ্গলেনোৰ্ৱৰা-ম্প্ৰভিন্দন্-ত্যেৱমৃখ্সামে যজ্ঞ-ম্প্ৰ ভিন্তো যন্মৈত্ৰাৱৰুণীং-ৱঁশামালভতে যজ্ঞাযৈৱ প্ৰভিন্নায মত্যমন্ৱৱাস্যতি শান্ত্যৈ যাতযামানি ৱা এতস্য ছন্দাগ্ংসি য ঈজান-শ্ছন্দসামেষ ৰসো য-দ্ৱশা যন্মৈত্ৰাৱৰুণীং-ৱঁশামালভতে ছন্দাগ্স্যেৱ পুনৰা প্ৰীণাত্য যাতযামত্ৱাযাথো ছন্দস্স্ৱেৱ ৰস-ন্দধাতি ॥ 29 ॥
ঘ্নন্তি ৱা এত-থ্সোমং-যঁদভিষুণ্ৱন্তি য-থ্সৌম্যো ভৱতি যথা মৃতাযানুস্তৰণী-ঙ্ঘ্নন্তি তাদৃগেৱ ত-দ্যদুত্তৰাৰ্ধে ৱা মদ্ধ্যে ৱা জুহুযা-দ্দেৱতাভ্য-স্সমদ-ন্দদ্ধ্যা-দ্দক্ষিণাৰ্ধে জুহোত্যেষা ৱৈ পিতৃণা-ন্দি-খ্স্ৱাযামেৱ দিশি পিতৄ-ন্নিৰৱদযত উদ্গাতৃভ্যো হৰন্তি সামদেৱত্যো ৱৈ সৌম্যো যদেৱ সাম্নঃ ছম্বট্কুৰ্ৱন্তি তস্যৈৱ স শান্তিৰৱে- [শান্তিৰৱ, ঈক্ষন্তে পৱিত্ৰং-ৱৈঁ] 26
-ক্ষন্তে পৱিত্ৰং-ৱৈঁ সৌম্য আত্মানমেৱ পৱযন্তে য আত্মান-ন্ন পৰিপশ্যেদিতাসুঃ স্যাদভিদদি-ঙ্কৃত্ৱা-ঽৱেক্ষেত তস্মিন্. হ্যাত্মান-ম্পৰিপশ্যত্যথো আত্মানমেৱ পৱযতে যো গতমনা-স্স্যা-থ্সো-ঽৱেক্ষেত যন্মে মনঃ পৰাগতং-যঁদ্ৱা মে অপৰাগতম্ । ৰাজ্ঞা সোমেন তদ্ৱযমস্মাসু ধাৰযামসীতি মন এৱাত্ম-ন্দাধাৰ- [এৱাত্ম-ন্দাধাৰ, ন গতমনা] 27
ন গতমনা ভৱত্যপ ৱৈ তৃতীযসৱনে যজ্ঞঃ ক্ৰামতীজানা-দনীজানমভ্যা-গ্নাৱৈষ্ণৱ্যৰ্চা ঘৃতস্য যজত্যগ্নি-স্সৰ্ৱা দেৱতা ৱিষ্ণুৰ্যজ্ঞো দেৱতাশ্চৈৱ যজ্ঞ-ঞ্চ দাধাৰোপাগ্ংশু যজতি মিথুনত্ৱায ব্ৰহ্মৱাদিনো ৱদন্তি মিত্ৰো যজ্ঞস্য স্ৱিষ্টং-যুঁৱতে ৱৰুণো দুৰিষ্ট-ঙ্ক্ৱ তৰ্হি যজ্ঞঃ ক্ৱ যজমানো ভৱতীতি যন্মৈত্ৰাৱৰুণীং-ৱঁশামালভতে মিত্ৰেণৈৱ [ ] 28
যজ্ঞস্য স্ৱিষ্টগ্ং শমযতি ৱৰুণেন দুৰিষ্ট-ন্না-ঽঽৰ্তিমাৰ্চ্ছতি যজমানো যথা ৱৈ লাঙ্গলেনোৰ্ৱৰা-ম্প্ৰভিন্দন্-ত্যেৱমৃখ্সামে যজ্ঞ-ম্প্ৰ ভিন্তো যন্মৈত্ৰাৱৰুণীং-ৱঁশামালভতে যজ্ঞাযৈৱ প্ৰভিন্নায মত্যমন্ৱৱাস্যতি শান্ত্যৈ যাতযামানি ৱা এতস্য ছন্দাগ্ংসি য ঈজান-শ্ছন্দসামেষ ৰসো য-দ্ৱশা যন্মৈত্ৰাৱৰুণীং-ৱঁশামালভতে ছন্দাগ্স্যেৱ পুনৰা প্ৰীণাত্য যাতযামত্ৱাযাথো ছন্দস্স্ৱেৱ ৰস-ন্দধাতি ॥ 29 ॥
(অৱ - দাধাৰ - মিত্ৰেণৈৱ - প্ৰীণাতি - ষট্চ) (অ. 7)
দেৱা ৱা ইন্দ্ৰিযং-ৱীঁৰ্যাং(1) ঁৱ্যভজন্ত ততো যদত্যশিষ্যত তদতিগ্ৰাহ্যা অভৱ-ন্তদতিগ্ৰাহ্যাণা-মতিগ্ৰাহ্যত্ৱং-যঁদতিগ্ৰাহ্যা গৃহ্যন্ত ইন্দ্ৰিযমেৱ ত-দ্ৱীৰ্যং-যঁজমান আত্ম-ন্ধত্তে তেজ আগ্নেযেনেন্দ্ৰিয-মৈন্দ্ৰেণ ব্ৰহ্মৱৰ্চসগ্ং সৌৰ্যেণোপস্তম্ভনং-ৱাঁ এত-দ্যজ্ঞস্য যদতিগ্ৰাহ্যাশ্চক্ৰে পৃষ্ঠানি য-ত্পৃষ্ঠ্যে ন গৃহ্ণীযা-ত্প্ৰাঞ্চং-যঁজ্ঞ-ম্পৃষ্ঠানি সগ্ং শৃণীযুৰ্য-দুক্থ্যে [-দুক্থ্যে, গৃহ্ণীযা-ত্প্ৰত্যঞ্চং-] 30
গৃহ্ণীযা-ত্প্ৰত্যঞ্চং-যঁজ্ঞমতিগ্ৰাহ্যা-স্সগ্ং শৃণীযুৰ্ৱিশ্ৱজিতি সৰ্ৱপৃষ্ঠে গ্ৰহীতৱ্যা যজ্ঞস্য সৱীৰ্যত্ৱায প্ৰজাপতিৰ্দেৱেভ্যো যজ্ঞান্ ৱ্যাদিশ-থ্স প্ৰিযাস্তনূৰপ ন্যধত্ত তদতিগ্ৰাহ্যা অভৱন্ ৱিতনুস্তস্য যজ্ঞ ইত্যাহুৰ্য-স্যাতিগ্ৰাহ্যা ন গৃহ্যন্ত ইত্যপ্যগ্নিষ্টোমে গ্ৰহীতৱ্যা যজ্ঞস্য সতনুত্ৱায দেৱতা ৱৈ সৰ্ৱা-স্সদৃশীৰাস-ন্তা ন ৱ্যাৱৃত-মগচ্ছ-ন্তে দেৱা [দেৱাঃ, এত এতা-ন্গ্ৰহা-] 31
এত এতা-ন্গ্ৰহা-নপশ্য-ন্তানগৃহ্ণতা-ঽঽগ্নে যমগ্নিৰৈন্দ্ৰমিন্দ্ৰঃ সৌৰ্যগ্ং সূৰ্যস্ততো ৱৈ তে-ঽন্যাভি-ৰ্দেৱতাভি-ৰ্ৱ্যাৱৃতমগচ্ছন্. যস্যৈৱং-ৱিঁদুষ এতে গ্ৰহা গৃহ্যন্তে ৱ্যাৱৃতমেৱ পাপ্মনা ভ্ৰাতৃৱ্যেণ গচ্ছতীমে লোকা জ্যোতিষ্মন্ত-স্সমাৱ-দ্ৱীৰ্যাঃ কাৰ্যা ইত্যাহুৰাগ্নেযেনাস্মিন্ ঁলোকে জ্যোতিৰ্ধত্ত ঐন্দ্ৰেণান্তৰিক্ষ ইন্দ্ৰৱাযূ হি সযুজৌ সৌৰ্যেণামুষ্মিন্ ঁলোকে [ ] 32
জ্যোতিৰ্ধত্তে জ্যোতিষ্মন্তো-ঽস্মা ইমে লোকা ভৱন্তি সমাৱ-দ্ৱীৰ্যানেনান্ কুৰুত এতান্. ৱৈ গ্ৰহা-ন্ববাং-ৱিশ্ৱৱযসা-ৱৱিত্তা-ন্তাভ্যামিমে লোকাঃ পৰাঞ্চশ্চাৰ্ৱাঞ্চশ্চ প্ৰাভুৰ্যস্যৈৱং-ৱিঁদুষ এতে গ্ৰহা গৃহ্যন্তে প্ৰাস্মা ইমে লোকাঃ পৰাঞ্চশ্চাৰ্ৱাঞ্চশ্চ ভান্তি ॥ 33 ॥
দেৱা ৱা ইন্দ্ৰিযং-ৱীঁৰ্যাং(1) ঁৱ্যভজন্ত ততো যদত্যশিষ্যত তদতিগ্ৰাহ্যা অভৱ-ন্তদতিগ্ৰাহ্যাণা-মতিগ্ৰাহ্যত্ৱং-যঁদতিগ্ৰাহ্যা গৃহ্যন্ত ইন্দ্ৰিযমেৱ ত-দ্ৱীৰ্যং-যঁজমান আত্ম-ন্ধত্তে তেজ আগ্নেযেনেন্দ্ৰিয-মৈন্দ্ৰেণ ব্ৰহ্মৱৰ্চসগ্ং সৌৰ্যেণোপস্তম্ভনং-ৱাঁ এত-দ্যজ্ঞস্য যদতিগ্ৰাহ্যাশ্চক্ৰে পৃষ্ঠানি য-ত্পৃষ্ঠ্যে ন গৃহ্ণীযা-ত্প্ৰাঞ্চং-যঁজ্ঞ-ম্পৃষ্ঠানি সগ্ং শৃণীযুৰ্য-দুক্থ্যে [-দুক্থ্যে, গৃহ্ণীযা-ত্প্ৰত্যঞ্চং-] 30
গৃহ্ণীযা-ত্প্ৰত্যঞ্চং-যঁজ্ঞমতিগ্ৰাহ্যা-স্সগ্ং শৃণীযুৰ্ৱিশ্ৱজিতি সৰ্ৱপৃষ্ঠে গ্ৰহীতৱ্যা যজ্ঞস্য সৱীৰ্যত্ৱায প্ৰজাপতিৰ্দেৱেভ্যো যজ্ঞান্ ৱ্যাদিশ-থ্স প্ৰিযাস্তনূৰপ ন্যধত্ত তদতিগ্ৰাহ্যা অভৱন্ ৱিতনুস্তস্য যজ্ঞ ইত্যাহুৰ্য-স্যাতিগ্ৰাহ্যা ন গৃহ্যন্ত ইত্যপ্যগ্নিষ্টোমে গ্ৰহীতৱ্যা যজ্ঞস্য সতনুত্ৱায দেৱতা ৱৈ সৰ্ৱা-স্সদৃশীৰাস-ন্তা ন ৱ্যাৱৃত-মগচ্ছ-ন্তে দেৱা [দেৱাঃ, এত এতা-ন্গ্ৰহা-] 31
এত এতা-ন্গ্ৰহা-নপশ্য-ন্তানগৃহ্ণতা-ঽঽগ্নে যমগ্নিৰৈন্দ্ৰমিন্দ্ৰঃ সৌৰ্যগ্ং সূৰ্যস্ততো ৱৈ তে-ঽন্যাভি-ৰ্দেৱতাভি-ৰ্ৱ্যাৱৃতমগচ্ছন্. যস্যৈৱং-ৱিঁদুষ এতে গ্ৰহা গৃহ্যন্তে ৱ্যাৱৃতমেৱ পাপ্মনা ভ্ৰাতৃৱ্যেণ গচ্ছতীমে লোকা জ্যোতিষ্মন্ত-স্সমাৱ-দ্ৱীৰ্যাঃ কাৰ্যা ইত্যাহুৰাগ্নেযেনাস্মিন্ ঁলোকে জ্যোতিৰ্ধত্ত ঐন্দ্ৰেণান্তৰিক্ষ ইন্দ্ৰৱাযূ হি সযুজৌ সৌৰ্যেণামুষ্মিন্ ঁলোকে [ ] 32
জ্যোতিৰ্ধত্তে জ্যোতিষ্মন্তো-ঽস্মা ইমে লোকা ভৱন্তি সমাৱ-দ্ৱীৰ্যানেনান্ কুৰুত এতান্. ৱৈ গ্ৰহা-ন্ববাং-ৱিশ্ৱৱযসা-ৱৱিত্তা-ন্তাভ্যামিমে লোকাঃ পৰাঞ্চশ্চাৰ্ৱাঞ্চশ্চ প্ৰাভুৰ্যস্যৈৱং-ৱিঁদুষ এতে গ্ৰহা গৃহ্যন্তে প্ৰাস্মা ইমে লোকাঃ পৰাঞ্চশ্চাৰ্ৱাঞ্চশ্চ ভান্তি ॥ 33 ॥
(উক্থ্যে - দেৱা - অমুষ্মিন্ ঁলোক - একান্নচত্ৱাৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 8)
দেৱা ৱৈ য-দ্যজ্ঞে-ঽকুৰ্ৱত তদসুৰা অকুৰ্ৱত তে দেৱা অদাভ্যে ছন্দাগ্ংসি সৱনানি সমস্থাপয-ন্ততো দেৱা অভৱ-ন্পৰা-ঽসুৰা যস্যৈৱং-ৱিঁদুষো-ঽদাভ্যো গৃহ্যতে ভৱত্যাত্মনা পৰা-ঽস্য ভ্ৰাতৃৱ্যো ভৱতি যদ্ৱৈ দেৱা অসুৰা-নদাভ্যে-নাদভ্নুৱ-ন্তদদাভ্যস্যা-দাভ্য ত্ৱং-যঁ এৱং-ৱেঁদ দভ্নোত্যেৱ ভ্ৰাতৃৱ্য-ন্নৈন-ম্ভ্ৰাতৃৱ্যো দভ্নো- [দভ্নোতি, এষা ৱৈ] 34
-ত্যেষা ৱৈ প্ৰজাপতে-ৰতিমোক্ষিণী নাম তনূৰ্যদদাভ্য উপনদ্ধস্য গৃহ্ণাত্যতিমুক্ত্যা অতি পাপ্মান-ম্ভ্ৰাতৃৱ্য-ম্মুচ্যতে য এৱং-ৱেঁদ ঘ্নন্তি ৱা এত-থ্সোমং-যঁদভিষুণ্ৱন্তি সোমে হন্যমানে যজ্ঞো হন্যতে যজ্ঞে যজমানো ব্ৰহ্মৱাদিনো ৱদন্তি কি-ন্ত-দ্যজ্ঞে যজমানঃ কুৰুতে যেন জীৱন্-থ্সুৱৰ্গং-লোঁকমেতীতি জীৱগ্ৰহো ৱা এষ যদদাভ্যো ঽনভিষুতস্য গৃহ্ণাতি জীৱন্তমেৱৈনগ্ং সুৱৰ্গং ঁলোক-ঙ্গমযতি ৱি ৱা এত-দ্যজ্ঞ-ঞ্ছিন্দন্তি যদদাভ্যে সগ্গ্-স্থাপয-ন্ত্যগ্ংশূনপি সৃজতি যজ্ঞস্য সন্তত্যৈ ॥ 35 ॥
দেৱা ৱৈ য-দ্যজ্ঞে-ঽকুৰ্ৱত তদসুৰা অকুৰ্ৱত তে দেৱা অদাভ্যে ছন্দাগ্ংসি সৱনানি সমস্থাপয-ন্ততো দেৱা অভৱ-ন্পৰা-ঽসুৰা যস্যৈৱং-ৱিঁদুষো-ঽদাভ্যো গৃহ্যতে ভৱত্যাত্মনা পৰা-ঽস্য ভ্ৰাতৃৱ্যো ভৱতি যদ্ৱৈ দেৱা অসুৰা-নদাভ্যে-নাদভ্নুৱ-ন্তদদাভ্যস্যা-দাভ্য ত্ৱং-যঁ এৱং-ৱেঁদ দভ্নোত্যেৱ ভ্ৰাতৃৱ্য-ন্নৈন-ম্ভ্ৰাতৃৱ্যো দভ্নো- [দভ্নোতি, এষা ৱৈ] 34
-ত্যেষা ৱৈ প্ৰজাপতে-ৰতিমোক্ষিণী নাম তনূৰ্যদদাভ্য উপনদ্ধস্য গৃহ্ণাত্যতিমুক্ত্যা অতি পাপ্মান-ম্ভ্ৰাতৃৱ্য-ম্মুচ্যতে য এৱং-ৱেঁদ ঘ্নন্তি ৱা এত-থ্সোমং-যঁদভিষুণ্ৱন্তি সোমে হন্যমানে যজ্ঞো হন্যতে যজ্ঞে যজমানো ব্ৰহ্মৱাদিনো ৱদন্তি কি-ন্ত-দ্যজ্ঞে যজমানঃ কুৰুতে যেন জীৱন্-থ্সুৱৰ্গং-লোঁকমেতীতি জীৱগ্ৰহো ৱা এষ যদদাভ্যো ঽনভিষুতস্য গৃহ্ণাতি জীৱন্তমেৱৈনগ্ং সুৱৰ্গং ঁলোক-ঙ্গমযতি ৱি ৱা এত-দ্যজ্ঞ-ঞ্ছিন্দন্তি যদদাভ্যে সগ্গ্-স্থাপয-ন্ত্যগ্ংশূনপি সৃজতি যজ্ঞস্য সন্তত্যৈ ॥ 35 ॥
(দভ্নোত্য - নভিষুতস্য গৃহ্ণাত্যে - কান্নৱিগ্ংশতিশ্চ) (অ. 9)
দেৱা ৱৈ প্ৰবাহুগ্গ্ৰহা-নগৃহ্ণত স এত-ম্প্ৰজাপতি-ৰগ্ংশু-মপশ্য-ত্তমগৃহ্ণীত তেন ৱৈ স আৰ্ধ্নো-দ্যস্যৈৱং-ৱিঁদুষো-ঽগ্ংশু-ৰ্গৃহ্যত ঋদ্ধ্নোত্যেৱ সকৃদভিষুতস্য গৃহ্ণাতি সকৃদ্ধি স তেনা-ঽঽৰ্ধ্নোন্মনসা গৃহ্ণাতি মন ইৱ হি প্ৰজাপতিঃ প্ৰজাপতেৰাপ্ত্যা ঔদুম্বৰেণ গৃহ্ণাত্যূৰ্গ্ৱা উদুম্বৰ ঊৰ্জমেৱাৱ ৰুন্ধে চতুঃস্ৰক্তি ভৱতি দি- [ভৱতি দিক্ষু, এৱ প্ৰতি তিষ্ঠতি] 36
-ক্ষ্ৱেৱ প্ৰতি তিষ্ঠতি যো ৱা অগ্ংশোৰাযতনং-ৱেঁদা-ঽঽযতনৱা-ন্ভৱতি ৱামদেৱ্যমিতি সাম তদ্ৱা অস্যা-ঽঽযতন-ম্মনসা গাযমানো গৃহ্ণাত্যাযতনৱানেৱ ভৱতি যদদ্ধ্ৱৰ্যুৰগ্ংশু-ঙ্গৃহ্ণ-ন্নাৰ্ধযেদুভাভ্যা-ন্নৰ্ধ্যেতাদ্ধ্ৱৰ্যৱে চ যজমানায চ যদৰ্ধযে-দুভাভ্যা-মৃদ্ধ্যেতানৱান-ঙ্গৃহ্ণাতি সৈৱাস্যৰ্ধিৰ্. হিৰণ্যমভি ৱ্যনিত্যমৃতং-ৱৈঁ হিৰণ্যমাযুঃ প্ৰাণ আযুষৈৱামৃতমভি ধিনোতি শতমান-ম্ভৱতি শতাযুঃ পুৰুষ-শ্শতেন্দ্ৰিয আযুষ্যেৱেন্দ্ৰিযে প্ৰতি তিষ্ঠতি ॥ 37 ॥
দেৱা ৱৈ প্ৰবাহুগ্গ্ৰহা-নগৃহ্ণত স এত-ম্প্ৰজাপতি-ৰগ্ংশু-মপশ্য-ত্তমগৃহ্ণীত তেন ৱৈ স আৰ্ধ্নো-দ্যস্যৈৱং-ৱিঁদুষো-ঽগ্ংশু-ৰ্গৃহ্যত ঋদ্ধ্নোত্যেৱ সকৃদভিষুতস্য গৃহ্ণাতি সকৃদ্ধি স তেনা-ঽঽৰ্ধ্নোন্মনসা গৃহ্ণাতি মন ইৱ হি প্ৰজাপতিঃ প্ৰজাপতেৰাপ্ত্যা ঔদুম্বৰেণ গৃহ্ণাত্যূৰ্গ্ৱা উদুম্বৰ ঊৰ্জমেৱাৱ ৰুন্ধে চতুঃস্ৰক্তি ভৱতি দি- [ভৱতি দিক্ষু, এৱ প্ৰতি তিষ্ঠতি] 36
-ক্ষ্ৱেৱ প্ৰতি তিষ্ঠতি যো ৱা অগ্ংশোৰাযতনং-ৱেঁদা-ঽঽযতনৱা-ন্ভৱতি ৱামদেৱ্যমিতি সাম তদ্ৱা অস্যা-ঽঽযতন-ম্মনসা গাযমানো গৃহ্ণাত্যাযতনৱানেৱ ভৱতি যদদ্ধ্ৱৰ্যুৰগ্ংশু-ঙ্গৃহ্ণ-ন্নাৰ্ধযেদুভাভ্যা-ন্নৰ্ধ্যেতাদ্ধ্ৱৰ্যৱে চ যজমানায চ যদৰ্ধযে-দুভাভ্যা-মৃদ্ধ্যেতানৱান-ঙ্গৃহ্ণাতি সৈৱাস্যৰ্ধিৰ্. হিৰণ্যমভি ৱ্যনিত্যমৃতং-ৱৈঁ হিৰণ্যমাযুঃ প্ৰাণ আযুষৈৱামৃতমভি ধিনোতি শতমান-ম্ভৱতি শতাযুঃ পুৰুষ-শ্শতেন্দ্ৰিয আযুষ্যেৱেন্দ্ৰিযে প্ৰতি তিষ্ঠতি ॥ 37 ॥
(দিক্ষ্ৱ - নিতি - ৱিগ্ংশতিশ্চ) (অ. 10)
প্ৰজাপতি-ৰ্দেৱেভ্যো যজ্ঞান্ ৱ্যাদিশ-থ্স ৰিৰিচানো-ঽমন্যত স যজ্ঞানাগ্ং ষোডশধেন্দ্ৰিযং-ৱীঁৰ্যমাত্মানমভি সমক্খিদ-ত্ত-থ্ষোডশ্যভৱন্ন ৱৈ ষোডশী নাম যজ্ঞো-ঽস্তি যদ্ৱাৱ ষোডশগ্গ্ স্তোত্ৰগ্ং ষোডশগ্ং শস্ত্ৰ-ন্তেন ষোডশী ত-থ্ষোডশিনঃ ষোডশিত্ৱং-যঁ-থ্ষোডশী গৃহ্যত ইন্দ্ৰিযমেৱ ত-দ্ৱীৰ্যং-যঁজমান আত্ম-ন্ধত্তে দেৱেভ্যো ৱৈ সুৱৰ্গো লোকো [লোকঃ, ন প্ৰাভৱ-ত্ত] 38
ন প্ৰাভৱ-ত্ত এতগ্ং ষোডশিনমপশ্য-ন্তমগৃহ্ণত ততো ৱৈ তেভ্যঃ সুৱৰ্গো লোকঃ প্ৰাভৱদ্য-থ্ষোডশী গৃহ্যতে সুৱৰ্গস্য লোকস্যাভিজিত্যা ইন্দ্ৰো ৱৈ দেৱানামানুজাৱৰ আসী-থ্স প্ৰজাপতিমুপাধাৱ-ত্তস্মা এতগ্ং ষোডশিন-ম্প্ৰাযচ্ছ-ত্তমগৃহ্ণীত ততো ৱৈ সো-ঽগ্ৰ-ন্দেৱতানা-ম্পৰ্যৈ-দ্যস্যৈৱং-ৱিঁদুষঃ ষোডশী গৃহ্যতে- [গৃহ্যতে, অগ্ৰমেৱ] 39
-ঽগ্ৰমেৱ সমানানা-ম্পৰ্যেতি প্ৰাতস্সৱনে গৃহ্ণাতি ৱজ্ৰো ৱৈ ষোডশী ৱজ্ৰঃ প্ৰাতস্সৱনগ্গ্ স্ৱাদেৱৈনং-যোঁনেৰ্নিগৃহ্ণাতি সৱনেসৱনে-ঽভি গৃহ্ণাতি সৱনাথ্সৱনাদেৱৈন-ম্প্ৰ জনযতি তৃতীযসৱনে পশুকামস্য গৃহ্ণীযা-দ্ৱজ্ৰো ৱৈ ষোডশী পশৱস্তৃতীযসৱনং-ৱঁজ্ৰেণৈৱাস্মৈ তৃতীযসৱনা-ত্পশূনৱ ৰুন্ধে নোক্থ্যে গৃহ্ণীযা-ত্প্ৰজা ৱৈ পশৱ উক্থানি যদুক্থ্যে- [যদুক্থ্যে, গৃহ্ণীযা-ত্প্ৰজা-] 40
গৃহ্ণীযা-ত্প্ৰজা-ম্পশূনস্য নিৰ্দহেদতিৰাত্ৰে পশুকামস্য গৃহ্ণীযা-দ্ৱজ্ৰো ৱৈ ষোডশী ৱজ্ৰেণৈৱাস্মৈ পশূনৱৰুদ্ধ্য ৰাত্ৰি-যোপৰিষ্টা-চ্ছমযত্যপ্যগ্নিষ্টোমে ৰাজন্যস্য গৃহ্ণীযা-দ্ৱ্যাৱৃত্কামো হি ৰাজন্যো যজতে সাহ্ন এৱাস্মৈ ৱজ্ৰ-ঙ্গৃহ্ণাতি স এনং-ৱঁজ্ৰো ভূত্যা ইন্ধে নিৰ্ৱা দহ-ত্যেকৱিগ্ংশগ্গ্ স্তোত্ৰ-ম্ভৱতি প্ৰতিষ্ঠিত্যৈ হৰিৱচ্ছস্যত ইন্দ্ৰস্য প্ৰিয-ন্ধামো- [প্ৰিয-ন্ধাম, উপা-ঽঽপ্নোতি] 41
-পা-ঽঽপ্নোতি কনীযাগ্ংসি ৱৈ দেৱেষু ছন্দাগ্স্যাসন্-জ্যাযাগ্-স্যসুৰেষু তে দেৱাঃ কনীযসা ছন্দসা জ্যায-শ্ছন্দো-ঽভি ৱ্যশগ্ংস-ন্ততো ৱৈ তে-ঽসুৰাণাং-লোঁকমৱৃঞ্জত য-ত্কনীযসা ছন্দসা জ্যায-শ্ছন্দো-ঽভিৱিশগ্ংসতি ভ্ৰাতৃৱ্যস্যৈৱ তল্লোকং-ৱৃঁঙ্ক্তে ষডক্ষৰাণ্যতি ৰেচযন্তি ষ-ড্ৱা ঋতৱ ঋতূনেৱ প্ৰীণাতি চত্ৱাৰি পূৰ্ৱাণ্যৱ কল্পযন্তি [কল্পযন্তি, চতুষ্পদ এৱ] 42
চতুষ্পদ এৱ পশূনৱ ৰুন্ধে দ্ৱে উত্তৰে দ্ৱিপদ এৱাৱ ৰুন্ধে ঽনুষ্টুভমভি স-ম্পাদযন্তি ৱাগ্ৱা অনুষ্টু-প্তস্মা-ত্প্ৰাণানাং-ৱাঁগুত্তমা সমযাৱিষিতে সূৰ্যে ষোডশিনঃ স্তোত্ৰ-মুপাকৰোত্যেতস্মিন্ ৱৈ লোক ইন্দ্ৰো ৱৃত্ৰমহন্-থ্সাক্ষাদেৱ ৱজ্ৰ-ম্ভ্ৰাতৃৱ্যায প্ৰ হৰ-ত্যৰুণপিশঙ্গো-ঽশ্ৱো দক্ষিণৈতদ্ৱৈ ৱজ্ৰস্য ৰূপগ্ং সমৃদ্ধ্যৈ ॥ 43 ॥
প্ৰজাপতি-ৰ্দেৱেভ্যো যজ্ঞান্ ৱ্যাদিশ-থ্স ৰিৰিচানো-ঽমন্যত স যজ্ঞানাগ্ং ষোডশধেন্দ্ৰিযং-ৱীঁৰ্যমাত্মানমভি সমক্খিদ-ত্ত-থ্ষোডশ্যভৱন্ন ৱৈ ষোডশী নাম যজ্ঞো-ঽস্তি যদ্ৱাৱ ষোডশগ্গ্ স্তোত্ৰগ্ং ষোডশগ্ং শস্ত্ৰ-ন্তেন ষোডশী ত-থ্ষোডশিনঃ ষোডশিত্ৱং-যঁ-থ্ষোডশী গৃহ্যত ইন্দ্ৰিযমেৱ ত-দ্ৱীৰ্যং-যঁজমান আত্ম-ন্ধত্তে দেৱেভ্যো ৱৈ সুৱৰ্গো লোকো [লোকঃ, ন প্ৰাভৱ-ত্ত] 38
ন প্ৰাভৱ-ত্ত এতগ্ং ষোডশিনমপশ্য-ন্তমগৃহ্ণত ততো ৱৈ তেভ্যঃ সুৱৰ্গো লোকঃ প্ৰাভৱদ্য-থ্ষোডশী গৃহ্যতে সুৱৰ্গস্য লোকস্যাভিজিত্যা ইন্দ্ৰো ৱৈ দেৱানামানুজাৱৰ আসী-থ্স প্ৰজাপতিমুপাধাৱ-ত্তস্মা এতগ্ং ষোডশিন-ম্প্ৰাযচ্ছ-ত্তমগৃহ্ণীত ততো ৱৈ সো-ঽগ্ৰ-ন্দেৱতানা-ম্পৰ্যৈ-দ্যস্যৈৱং-ৱিঁদুষঃ ষোডশী গৃহ্যতে- [গৃহ্যতে, অগ্ৰমেৱ] 39
-ঽগ্ৰমেৱ সমানানা-ম্পৰ্যেতি প্ৰাতস্সৱনে গৃহ্ণাতি ৱজ্ৰো ৱৈ ষোডশী ৱজ্ৰঃ প্ৰাতস্সৱনগ্গ্ স্ৱাদেৱৈনং-যোঁনেৰ্নিগৃহ্ণাতি সৱনেসৱনে-ঽভি গৃহ্ণাতি সৱনাথ্সৱনাদেৱৈন-ম্প্ৰ জনযতি তৃতীযসৱনে পশুকামস্য গৃহ্ণীযা-দ্ৱজ্ৰো ৱৈ ষোডশী পশৱস্তৃতীযসৱনং-ৱঁজ্ৰেণৈৱাস্মৈ তৃতীযসৱনা-ত্পশূনৱ ৰুন্ধে নোক্থ্যে গৃহ্ণীযা-ত্প্ৰজা ৱৈ পশৱ উক্থানি যদুক্থ্যে- [যদুক্থ্যে, গৃহ্ণীযা-ত্প্ৰজা-] 40
গৃহ্ণীযা-ত্প্ৰজা-ম্পশূনস্য নিৰ্দহেদতিৰাত্ৰে পশুকামস্য গৃহ্ণীযা-দ্ৱজ্ৰো ৱৈ ষোডশী ৱজ্ৰেণৈৱাস্মৈ পশূনৱৰুদ্ধ্য ৰাত্ৰি-যোপৰিষ্টা-চ্ছমযত্যপ্যগ্নিষ্টোমে ৰাজন্যস্য গৃহ্ণীযা-দ্ৱ্যাৱৃত্কামো হি ৰাজন্যো যজতে সাহ্ন এৱাস্মৈ ৱজ্ৰ-ঙ্গৃহ্ণাতি স এনং-ৱঁজ্ৰো ভূত্যা ইন্ধে নিৰ্ৱা দহ-ত্যেকৱিগ্ংশগ্গ্ স্তোত্ৰ-ম্ভৱতি প্ৰতিষ্ঠিত্যৈ হৰিৱচ্ছস্যত ইন্দ্ৰস্য প্ৰিয-ন্ধামো- [প্ৰিয-ন্ধাম, উপা-ঽঽপ্নোতি] 41
-পা-ঽঽপ্নোতি কনীযাগ্ংসি ৱৈ দেৱেষু ছন্দাগ্স্যাসন্-জ্যাযাগ্-স্যসুৰেষু তে দেৱাঃ কনীযসা ছন্দসা জ্যায-শ্ছন্দো-ঽভি ৱ্যশগ্ংস-ন্ততো ৱৈ তে-ঽসুৰাণাং-লোঁকমৱৃঞ্জত য-ত্কনীযসা ছন্দসা জ্যায-শ্ছন্দো-ঽভিৱিশগ্ংসতি ভ্ৰাতৃৱ্যস্যৈৱ তল্লোকং-ৱৃঁঙ্ক্তে ষডক্ষৰাণ্যতি ৰেচযন্তি ষ-ড্ৱা ঋতৱ ঋতূনেৱ প্ৰীণাতি চত্ৱাৰি পূৰ্ৱাণ্যৱ কল্পযন্তি [কল্পযন্তি, চতুষ্পদ এৱ] 42
চতুষ্পদ এৱ পশূনৱ ৰুন্ধে দ্ৱে উত্তৰে দ্ৱিপদ এৱাৱ ৰুন্ধে ঽনুষ্টুভমভি স-ম্পাদযন্তি ৱাগ্ৱা অনুষ্টু-প্তস্মা-ত্প্ৰাণানাং-ৱাঁগুত্তমা সমযাৱিষিতে সূৰ্যে ষোডশিনঃ স্তোত্ৰ-মুপাকৰোত্যেতস্মিন্ ৱৈ লোক ইন্দ্ৰো ৱৃত্ৰমহন্-থ্সাক্ষাদেৱ ৱজ্ৰ-ম্ভ্ৰাতৃৱ্যায প্ৰ হৰ-ত্যৰুণপিশঙ্গো-ঽশ্ৱো দক্ষিণৈতদ্ৱৈ ৱজ্ৰস্য ৰূপগ্ং সমৃদ্ধ্যৈ ॥ 43 ॥
(লোকো - ৱিদুষঃ ষোডশী গৃহ্যতে - যদুক্থ্যে - ধাম - কল্পযন্তি - সপ্তচত্ৱাৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 11)
(সুৱৰ্গায য-দ্দাক্ষিণানি - সমিষ্ট যজূগ্ - ষ্যৱভৃথ যজূগ্ংষি - স্ফ্যেন - প্ৰজাপতিৰেকাদশিনী - মিন্দ্ৰঃ পত্নিযা - ঘ্নন্তি - দেৱা ৱা ইন্দ্ৰিযং-ৱীঁৰ্যং - দেৱা ৱা অদাভ্যে - দেৱা ৱৈ প্ৰবাহুক্ - প্ৰজাপতিৰ্দেৱেভ্য-স্স ৰিৰিচানঃ - ষোডশধৈকাদশ) (11)
(সুৱৰ্গায - যজতি প্ৰজাঃ - সৌম্যেন - গৃহ্ণীযা-ত্প্ৰত্যঞ্চং - গৃহ্ণীযা-ত্প্ৰজা-ম্পশূন্ - ত্ৰিচত্ৱাৰিগ্ংশত্) (43)
(সুৱৰ্গায, ৱজ্ৰস্য ৰূপগ্ং সমৃদ্ধ্যৈ)
(প্ৰাচীনৱগ্ংশং - য - চ্চাত্ৱালা - দ্যজ্ঞেনে - ন্দ্ৰঃ - সুৱৰ্গায - ষট্ ) (6)
॥ হৰিঃ ওম্ ॥
॥ কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয সংহিতাযাং ষষ্ঠকাণ্ডে ষষ্ঠঃ প্ৰশ্ন-স্সমাপ্তঃ ॥