6.6 - సువర్గాయ వా ఏతాని లోకాయ - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ సంహితా పాఠః

కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయాం షష్ఠకాణ్డే షష్ఠః ప్రశ్నః - సోమమన్త్రబ్రాహ్మణనిరూపణం
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,

శ్రీ గురుభ్యో నమః । హరిః ఓమ్ ॥
సువర్గాయ వా ఏతాని లోకాయ హూయన్తే య-ద్దాక్షిణాని ద్వాభ్యా-ఙ్గార్హపత్యే జుహోతి ద్విపా-ద్యజమానః ప్రతిష్ఠిత్యా ఆగ్నీద్ధ్రే జుహోత్యన్తరిక్ష ఏవా-ఽఽక్రమతే సదో-ఽభ్యైతి సువర్గమేవైనం-లోఁక-ఙ్గమయతి సౌరీభ్యామృగ్భ్యా-ఙ్గార్హపత్యే జుహోత్యముమేవైనం-లోఁకగ్ం సమారోహయతి నయవత్యర్చా-ఽఽగ్నీద్ధ్రే జుహోతి సువర్గస్య లోకస్యాభినీత్యై దివ-ఙ్గచ్ఛ సువః పతేతి హిరణ్యగ్ం [హిరణ్యమ్, హుత్వో-ద్గృహ్ణాతి] 1
హుత్వో-ద్గృహ్ణాతి సువర్గమేవైనం-లోఁక-ఙ్గమయతి రూపేణ వో రూపమభ్యైమీత్యాహ రూపేణ హ్యాసాగ్ం రూపమభ్యైతి యద్ధిరణ్యేన తుథో వో విశ్వవేదా వి భజత్విత్యాహ తుథో హ స్మ వై విశ్వవేదా దేవానా-న్దక్షిణా వి భజతి తేనైవైనా వి భజత్యే త-త్తే అగ్నే రాధ [అగ్నే రాధః, ఐతి సోమచ్యుత-] 2
ఐతి సోమచ్యుత-మిత్యాహ సోమచ్యుతగ్గ్ హ్యస్య రాధ ఐతి తన్మిత్రస్య పథా నయేత్యాహ శాన్త్యా ఋతస్య పథా ప్రేత చన్ద్ర దక్షిణా ఇత్యాహ సత్యం-వాఁ ఋతగ్ం సత్యేనైవైనా ఋతేన వి భజతి యజ్ఞస్య పథా సువితా నయన్తీరిత్యాహ యజ్ఞస్య హ్యేతాః పథా యన్తి య-ద్దక్షిణా బ్రాహ్మణమద్య రాద్ధ్యాస- [రాద్ధ్యాసమ్, ఋషిమార్షేయ-] 3
-మృషిమార్షేయ-మిత్యాహైష వై బ్రాహ్మణ ఋషిరార్షేయో య-శ్శుశ్రువా-న్తస్మాదేవమాహ వి సువః పశ్య వ్యన్తరిక్షమిత్యాహ సువర్గమేవైనం-లోఁక-ఙ్గమయతి యతస్వ సదస్యైరిత్యాహ మిత్రత్వాయాస్మద్దాత్రా దేవత్రా గచ్ఛత మధుమతీః ప్రదాతారమా విశతేత్యాహ వయమిహ ప్రదాతార-స్స్మో-ఽస్మానముత్ర మధుమతీరా విశతేతి [విశతేతి, వావైతదాహ] 4
వావైతదాహ హిరణ్య-న్దదాతి జ్యోతిర్వై హిరణ్య-ఞ్జ్యోతిరేవ పురస్తాద్ధత్తే సువర్గస్య లోకస్యానుఖ్యాత్యా అగ్నీధే దదాత్యగ్నిముఖానేవర్తూ-న్ప్రీణాతి బ్రహ్మణే దదాతి ప్రసూత్యై హోత్రే దదాత్యాత్మా వా ఏష యజ్ఞస్య యద్ధోతా-ఽఽత్మానమేవ యజ్ఞస్య దక్షిణాభి-స్సమర్ధయతి ॥ 5 ॥

(హిరణ్యగ్ం - రాధో - రాధ్యాస - మముత్ర మధుమతీరా విశతేత్య - ష్టాత్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 1)
సమిష్ట యజూగ్ంషి జుహోతి యజ్ఞస్య సమిష్ట్యై యద్వై యజ్ఞస్య క్రూరం-యఁ-ద్విలిష్టం-యఁదత్యేతి యన్నాత్యేతి యదతికరోతి యన్నాపి కరోతి తదేవ తైః ప్రీణాతి నవ జుహోతి నవ వై పురుషే ప్రాణాః పురుషేణ యజ్ఞ-స్సమ్మితో యావానేవ యజ్ఞస్త-మ్ప్రీణాతి ష-డృగ్మియాణి జుహోతి షడ్వా ఋతవ ఋతూనేవ ప్రీణాతి త్రీణి యజూగ్ంషి [యజూగ్ంషి, త్రయ ఇమే లోకా] 6
త్రయ ఇమే లోకా ఇమానేవ లోకా-న్ప్రీణాతి యజ్ఞ యజ్ఞ-ఙ్గచ్ఛ యజ్ఞపతి-ఙ్గచ్ఛేత్యాహ యజ్ఞపతిమేవైన-ఙ్గమయతి స్వాం-యోఁని-ఙ్గచ్ఛేత్యాహ స్వామేవైనం-యోఁని-ఙ్గమయత్యేష తే యజ్ఞో యజ్ఞపతే సహసూక్తవాక-స్సువీర ఇత్యాహ యజమాన ఏవ వీర్య-న్దధాతి వాసిష్ఠో హ సాత్యహవ్యో దేవభాగ-మ్పప్రచ్ఛ య-థ్సృఞ్జయా-న్బహుయాజినో-ఽయీయజో యజ్ఞే [ ] 7
యజ్ఞ-మ్ప్రత్యతిష్ఠిపా(3) యజ్ఞపతా(3)వితి స హోవాచ యజ్ఞపతావితి సత్యాద్వై సృఞ్జయాః పరా బభూవురితి హోవాచ యజ్ఞే వావ యజ్ఞః ప్రతిష్ఠాప్య ఆసీ-ద్యజమానస్యా-ఽపరాభావాయేతి దేవా గాతువిదో గాతుం-విఁత్త్వా గాతు -మితేత్యాహ యజ్ఞ ఏవ యజ్ఞ-మ్ప్రతి ష్ఠాపయతి యజమానస్యా-ఽపరాభావాయ ॥ 8 ॥

(యజూగ్ంషి - యజ్ఞ - ఏకచత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 2)
అవభృథ-యజూగ్ంషి జుహోతి యదేవార్వాచీన-మేకహాయనాదేనః కరోతి తదేవ తైరవ యజతే ఽపో-ఽవభృథ-మవైత్యఫ్సు వై వరుణ-స్సాక్షాదేవ వరుణమవ యజతే వర్త్మనా వా అన్విత్య యజ్ఞగ్ం రక్షాగ్ంసి జిఘాగ్ంసన్తి సామ్నా ప్రస్తోతా-ఽన్వవైతి సామ వై రక్షోహా రక్షసామపహత్యై త్రిర్నిధనముపైతి త్రయ ఇమే లోకా ఏభ్య ఏవ లోకేభ్యో రక్షాగ్- [లోకేభ్యో రక్షాగ్ంసి, అప హన్తి] 9
-స్యప హన్తి పురుషఃపురుషో నిధనముపైతి పురుషఃపురుషో హి రక్షస్వీ రక్షసామపహత్యా ఉరుగ్ం హి రాజా వరుణశ్చకారేత్యాహ ప్రతిష్ఠిత్యై శత-న్తే రాజ-న్భిషజః సహస్రమిత్యాహ భేషజమేవాస్మై కరోత్యభిష్ఠితో వరుణస్య పాశ ఇత్యాహ వరుణపాశమేవాభి తిష్ఠతి బర్హిరభి జుహోత్యాహుతీనా-మ్ప్రతిష్ఠిత్యా అథో అగ్నివత్యేవ జుహోత్యప బర్హిషః ప్రయాజాన్ [ప్రయాజాన్, యజతి ప్రజా వై] 10
యజతి ప్రజా వై బర్హిః ప్రజా ఏవ వరుణపాశా-న్ముఞ్చత్యాజ్యభాగౌ యజతి యజ్ఞస్యైవ చక్షుషీ నాన్తరేతి వరుణం-యఁజతి వరుణపాశాదేవైన-మ్ముఞ్చత్యగ్నీవరుణౌ యజతి సాక్షాదేవైనం-వఁరుణపాశా-న్ముఞ్చత్య-పబర్హిషావనూయాజౌ యజతి ప్రజా వై బర్హిః ప్రజా ఏవ వరుణపాశా-న్ముఞ్చతి చతురః ప్రయాజాన్. యజతి ద్వావనూయాజౌ షట్-థ్సమ్పద్యన్తే షడ్వా ఋతవ [షడ్వా ఋతవః, ఋతుష్వేవ ప్రతి] 11
ఋతుష్వేవ ప్రతి తిష్ఠ-త్యవభృథ-నిచఙ్కుణేత్యాహ యథోదితమేవ వరుణమవ యజతే సముద్రే తే హృదయ-మఫ్స్వన్తరిత్యాహ సముద్రే హ్యన్తర్వరుణ-స్స-న్త్వా విశ-న్త్వోషధీ-రుతా-ఽఽప ఇత్యాహాద్భి-రేవైనమోషధీభి-స్సమ్యఞ్చ-న్దధాతి దేవీరాప ఏష వో గర్భ ఇత్యాహ యథాయజురేవైత-త్పశవో వై [ ] 12
సోమో య-ద్భిన్దూనా-మ్భక్షయే-త్పశుమాన్-థ్స్యా-ద్వరుణ-స్త్వేన-ఙ్గృహ్ణీయాద్యన్న భక్షయేదపశు-స్స్యాన్నైనం-వఁరుణో గృహ్ణీయా-దుపస్పృశ్యమేవ పశుమా-న్భవతి నైనం-వఁరుణో గృహ్ణాతి ప్రతియుతో వరుణస్య పాశ ఇత్యాహ వరుణపాశాదేవ నిర్ముచ్యతే ఽప్రతీక్షమా యన్తి వరుణస్యాన్తర్హిత్యా ఏధో-ఽస్యేధిషీమహీ-త్యాహ సమిధైవాగ్ని-న్నమస్యన్త ఉపాయన్తి తేజో-ఽసి తేజో మయి ధేహీత్యాహ తేజ ఏవా-ఽఽత్మ-న్ధత్తే ॥ 13 ॥

(రక్షాగ్ంసి - ప్రయాజా - నృతవో - వై - నమస్యన్తో - ద్వాదశ చ) (అ. 3)
స్ఫ్యేన వేదిముద్ధన్తి రథాక్షేణ వి మిమీతే యూప-మ్మినోతి త్రివృతమేవ వజ్రగ్ం సభృన్త్య భ్రాతృవ్యాయ ప్ర హరతి స్తృత్యై యదన్తర్వేది మినుయా-ద్దేవలోకమభి జయే-ద్య-ద్బహిర్వేది మనుష్య లోకం ఁవేద్యన్తస్య సన్ధౌ మినోత్యుభయో-ర్లోకయో-రభిజిత్యా ఉపరసమ్మితా-మ్మినుయా-త్పితృలోకకామస్య రశనసమిన్తా-మ్మనుష్యలోకకామస్య చషాల-సమ్మితామిన్ద్రియ కామస్య సర్వాన్-థ్సమా-న్ప్రతిష్ఠాకామస్య యే త్రయో మద్ధ్యమాస్తాన్-థ్సమా-న్పశుకామస్యైతాన్. వా [వై, అను] 14
అను పశవ ఉప తిష్ఠన్తే పశుమానేవ భవతి వ్యతిషజేదితరా-న్ప్రజయైవైన-మ్పశుభిర్వ్యతిషజతి య-ఙ్కామయేత ప్రమాయుక-స్స్యాదితి గర్తమిత-న్తస్య మినుయాదుత్తరార్ధ్యం-వఁర్షిష్ఠమథ హ్రసీయాగ్ంసమేషా వై గర్తమిద్యస్యైవ-మ్మినోతి తాజ-క్ప్ర మీయతే దక్షిణార్ధ్యం-వఁర్షిష్ఠ-మ్మినుయా-థ్సువర్గకామస్యాథ హ్రసీయాగ్ంస-మాక్రమణమేవ త-థ్సేతుం-యఁజమానః కురుతే సువర్గస్య లోకస్య సమష్ట్యై [సమష్ట్యై, యదేకస్మిన్.] 15
యదేకస్మిన్. యూపే ద్వే రశనే పరివ్యయతి తస్మాదేకో ద్వే జాయే విన్దతే యన్నైకాగ్ం రశనా-న్ద్వయోర్యూపయోః పరివ్యయతి తస్మాన్నైకా ద్వౌ పతీ విన్దతే య-ఙ్కామయేత స్త్ర్యస్య జాయేతేత్యుపాన్తే తస్య వ్యతిషజే-థ్స్త్ర్యేవాస్య జాయతే య-ఙ్కామయేత పుమానస్య జాయేతేత్యాన్త-న్తస్య ప్ర వేష్టయే-త్పుమానేవాస్య [వేష్టయే-త్పుమానేవాస్య, జాయతే ఽసురా] 16
జాయతే ఽసురా వై దేవా-న్దక్షిణత ఉపానయ-న్తా-న్దేవా ఉపశయేనైవాపా-నుదన్త త-దుపశయస్యో-పశయత్వం-యఁ-ద్దక్షిణత ఉపశయ ఉపశయే భ్రాతృవ్యాపనుత్త్యై సర్వే వా అన్యే యూపాః పశుమన్తో-ఽథోపశయ ఏవాపశుస్తస్య యజమానః పశుర్యన్న నిర్దిశేదార్తి-మార్చ్ఛే-ద్యజమానో-ఽసౌ తే పశురితి నిర్దిశేద్య-న్ద్విష్యా-ద్యమేవ [ ] 17
ద్వేష్టి తమస్మై పశు-న్నిర్దిశతి యది న ద్విష్యాదాఖుస్తే పశురితి బ్రూయాన్న గ్రామ్యా-న్పశూన్. హినస్తి నా-ఽఽరణ్యా-న్ప్రజాపతిః ప్రజా అసృజత సో-ఽన్నాద్యేన వ్యార్ధ్యత స ఏతామేకాదశినీ-మపశ్య-త్తయా వై సో-ఽన్నాద్యమవారున్ధ యద్దశ యూపా భవన్తి దశాక్షరా విరాడన్నం-విఁరా-డ్విరాజైవా-న్నాద్యమవ రున్ధే [రున్ధే, య] 18
య ఏకాదశ-స్స్తన ఏవాస్యై స దుహ ఏవైనా-న్తేన వజ్రో వా ఏషా స-మ్మీయతే యదేకాదశినీ సేశ్వరా పురస్తా-త్ప్రత్యఞ్చం-యఁజ్ఞగ్ం సమ్మర్దితోర్య-త్పాత్నీవత-మ్మినోతి యజ్ఞస్య ప్రత్యుత్తబ్ధ్యై సయత్వాయ ॥ 19 ॥

(వై - సమష్ట్యై - పుమానేవాస్య - యమేవ - రున్ధే - త్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 4)
స ప్రజాపతిః ప్రజా అసృజత స రిరిచానో-ఽమన్యత స ఏతామేకాదశినీ-మపశ్య-త్తయా వై స ఆయురిన్ద్రియం-వీఁర్యమాత్మన్నధత్త ప్రజా ఇవ ఖలు వా ఏష సృజతే యో యజతే స ఏతర్హి రిరిచాన ఇవ యదేషైకాదశినీ భవత్యాయురేవ తయేన్ద్రియం-వీఁర్యం-యఁజమాన ఆత్మ-న్ధత్తే ప్రైవా-ఽఽగ్నేయేన వాపయతి మిథునగ్ం సారస్వత్యా కరోతి రేత- [రేతః, సౌమ్యేన దధాతి] 20
-స్సౌమ్యేన దధాతి ప్ర జనయతి పౌష్ణేన బార్హస్పత్యో భవతి బ్రహ్మ వై దేవానా-మ్బృహస్పతిర్బ్రహ్మణైవాస్మై ప్రజాః ప్రజనయతి వైశ్వదేవో భవతి వైశ్వదేవ్యో వై ప్రజాః ప్రజా ఏవాస్మై ప్రజనయతీ-న్ద్రియమేవైన్ద్రేణావ రున్ధే విశ-మ్మారుతేనౌజో బలమైన్ద్రాగ్నేన ప్రసవాయ సావిత్రో నిర్వరుణత్వాయ వారుణో మద్ధ్యత ఐన్ద్రమా లభతే మద్ధ్యత ఏవేన్ద్రియం-యఁజమానే దధాతి [ ] 21
పురస్తాదైన్ద్రస్య వైశ్వదేవమా లభతే వైశ్వదేవం-వాఁ అన్నమన్నమేవ పురస్తాద్ధత్తే తస్మా-త్పురస్తాదన్నమద్యత ఐన్ద్రమాలభ్య మారుతమా లభతే వి-డ్వై మరుతో విశమేవాస్మా అను బద్ధ్నాతి యది కామయేత యో-ఽవగత-స్సో-ఽప రుద్ధ్యతాం-యోఁ-ఽపరుద్ధ-స్సో-ఽవ గచ్ఛత్విత్యైన్ద్రస్య లోకే వారుణమా లభేత వారుణస్య లోక ఐన్ద్రం- [లోక ఐన్ద్రమ్, య ఏవావగత-స్సో-ఽప] 22
-ఁయ ఏవావగత-స్సో-ఽప రుద్ధ్యతే యో-ఽపరుద్ధ-స్సో-ఽవ గచ్ఛతి యది కామయేత ప్రజా ముహ్యేయురితి పశూన్ వ్యతిషజే-త్ప్రజా ఏవ మోహయతి యదభివాహతో-ఽపాం-వాఁరుణమాలభేత ప్రజా వరుణో గృహ్ణీయా-ద్దక్షిణత ఉదఞ్చమా లభతే-ఽపవాహతో-ఽపా-మ్ప్రజానా-మవరుణ గ్రాహాయ ॥ 23 ॥

(రేతో - యజమానే దధాతి - లోక ఐన్ద్రగ్ం - సప్తత్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 5)
ఇన్ద్రః పత్నియా మనుమయాజయ-త్తా-మ్పర్యగ్నికృతా-ముదసృజ-త్తయా మనురార్ధ్నోద్య-త్పర్యగ్నికృత-మ్పాత్నీవతము-థ్సృజతి యామేవ మనుర్. ఋద్ధిమార్ధ్నో-త్తామేవ యజమాన ఋధ్నోతి యజ్ఞస్య వా అప్రతిష్ఠితా-ద్యజ్ఞః పరా భవతి యజ్ఞ-మ్పరాభవన్తం-యఁజమానో-ఽను పరా భవతి యదాజ్యేన పాత్నీవతగ్ం సగ్గ్స్థాపయతి యజ్ఞస్య ప్రతిష్ఠిత్యై యజ్ఞ-మ్ప్రతితిష్ఠన్తం-యఁజమానో-ఽను ప్రతి తిష్ఠతీష్టం-వఁపయా [-ఁవపయా, భవత్యనిష్టం-వఁశయా-ఽథ] 24
భవత్యనిష్టం-వఁశయా-ఽథ పాత్నీవతేన ప్ర చరతి తీర్థ ఏవ ప్ర చరత్యథో ఏతర్హ్యేవాస్య యామస్త్వాష్ట్రో భవతి త్వష్టా వై రేతస-స్సిక్తస్య రూపాణి వి కరోతి తమేవ వృషాణ-మ్పత్నీష్వపి సృజతి సో-ఽస్మై రూపాణి వి కరోతి ॥ 25 ॥

(వపయా - షట్త్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 6)
ఘ్నన్తి వా ఏత-థ్సోమం-యఁదభిషుణ్వన్తి య-థ్సౌమ్యో భవతి యథా మృతాయానుస్తరణీ-ఙ్ఘ్నన్తి తాదృగేవ త-ద్యదుత్తరార్ధే వా మద్ధ్యే వా జుహుయా-ద్దేవతాభ్య-స్సమద-న్దద్ధ్యా-ద్దక్షిణార్ధే జుహోత్యేషా వై పితృణా-న్ది-ఖ్స్వాయామేవ దిశి పితౄ-న్నిరవదయత ఉద్గాతృభ్యో హరన్తి సామదేవత్యో వై సౌమ్యో యదేవ సామ్నః ఛమ్బట్కుర్వన్తి తస్యైవ స శాన్తిరవే- [శాన్తిరవ, ఈక్షన్తే పవిత్రం-వైఁ] 26
-క్షన్తే పవిత్రం-వైఁ సౌమ్య ఆత్మానమేవ పవయన్తే య ఆత్మాన-న్న పరిపశ్యేదితాసుః స్యాదభిదది-ఙ్కృత్వా-ఽవేక్షేత తస్మిన్. హ్యాత్మాన-మ్పరిపశ్యత్యథో ఆత్మానమేవ పవయతే యో గతమనా-స్స్యా-థ్సో-ఽవేక్షేత యన్మే మనః పరాగతం-యఁద్వా మే అపరాగతమ్ । రాజ్ఞా సోమేన తద్వయమస్మాసు ధారయామసీతి మన ఏవాత్మ-న్దాధార- [ఏవాత్మ-న్దాధార, న గతమనా] 27
న గతమనా భవత్యప వై తృతీయసవనే యజ్ఞః క్రామతీజానా-దనీజానమభ్యా-గ్నావైష్ణవ్యర్చా ఘృతస్య యజత్యగ్ని-స్సర్వా దేవతా విష్ణుర్యజ్ఞో దేవతాశ్చైవ యజ్ఞ-ఞ్చ దాధారోపాగ్ంశు యజతి మిథునత్వాయ బ్రహ్మవాదినో వదన్తి మిత్రో యజ్ఞస్య స్విష్టం-యుఁవతే వరుణో దురిష్ట-ఙ్క్వ తర్హి యజ్ఞః క్వ యజమానో భవతీతి యన్మైత్రావరుణీం-వఁశామాలభతే మిత్రేణైవ [ ] 28
యజ్ఞస్య స్విష్టగ్ం శమయతి వరుణేన దురిష్ట-న్నా-ఽఽర్తిమార్చ్ఛతి యజమానో యథా వై లాఙ్గలేనోర్వరా-మ్ప్రభిన్దన్-త్యేవమృఖ్సామే యజ్ఞ-మ్ప్ర భిన్తో యన్మైత్రావరుణీం-వఁశామాలభతే యజ్ఞాయైవ ప్రభిన్నాయ మత్యమన్వవాస్యతి శాన్త్యై యాతయామాని వా ఏతస్య ఛన్దాగ్ంసి య ఈజాన-శ్ఛన్దసామేష రసో య-ద్వశా యన్మైత్రావరుణీం-వఁశామాలభతే ఛన్దాగ్స్యేవ పునరా ప్రీణాత్య యాతయామత్వాయాథో ఛన్దస్స్వేవ రస-న్దధాతి ॥ 29 ॥

(అవ - దాధార - మిత్రేణైవ - ప్రీణాతి - షట్చ) (అ. 7)
దేవా వా ఇన్ద్రియం-వీఁర్యాం(1) ఁవ్యభజన్త తతో యదత్యశిష్యత తదతిగ్రాహ్యా అభవ-న్తదతిగ్రాహ్యాణా-మతిగ్రాహ్యత్వం-యఁదతిగ్రాహ్యా గృహ్యన్త ఇన్ద్రియమేవ త-ద్వీర్యం-యఁజమాన ఆత్మ-న్ధత్తే తేజ ఆగ్నేయేనేన్ద్రియ-మైన్ద్రేణ బ్రహ్మవర్చసగ్ం సౌర్యేణోపస్తమ్భనం-వాఁ ఏత-ద్యజ్ఞస్య యదతిగ్రాహ్యాశ్చక్రే పృష్ఠాని య-త్పృష్ఠ్యే న గృహ్ణీయా-త్ప్రాఞ్చం-యఁజ్ఞ-మ్పృష్ఠాని సగ్ం శృణీయుర్య-దుక్థ్యే [-దుక్థ్యే, గృహ్ణీయా-త్ప్రత్యఞ్చం-] 30
గృహ్ణీయా-త్ప్రత్యఞ్చం-యఁజ్ఞమతిగ్రాహ్యా-స్సగ్ం శృణీయుర్విశ్వజితి సర్వపృష్ఠే గ్రహీతవ్యా యజ్ఞస్య సవీర్యత్వాయ ప్రజాపతిర్దేవేభ్యో యజ్ఞాన్ వ్యాదిశ-థ్స ప్రియాస్తనూరప న్యధత్త తదతిగ్రాహ్యా అభవన్ వితనుస్తస్య యజ్ఞ ఇత్యాహుర్య-స్యాతిగ్రాహ్యా న గృహ్యన్త ఇత్యప్యగ్నిష్టోమే గ్రహీతవ్యా యజ్ఞస్య సతనుత్వాయ దేవతా వై సర్వా-స్సదృశీరాస-న్తా న వ్యావృత-మగచ్ఛ-న్తే దేవా [దేవాః, ఏత ఏతా-న్గ్రహా-] 31
ఏత ఏతా-న్గ్రహా-నపశ్య-న్తానగృహ్ణతా-ఽఽగ్నే యమగ్నిరైన్ద్రమిన్ద్రః సౌర్యగ్ం సూర్యస్తతో వై తే-ఽన్యాభి-ర్దేవతాభి-ర్వ్యావృతమగచ్ఛన్. యస్యైవం-విఁదుష ఏతే గ్రహా గృహ్యన్తే వ్యావృతమేవ పాప్మనా భ్రాతృవ్యేణ గచ్ఛతీమే లోకా జ్యోతిష్మన్త-స్సమావ-ద్వీర్యాః కార్యా ఇత్యాహురాగ్నేయేనాస్మిన్ ఁలోకే జ్యోతిర్ధత్త ఐన్ద్రేణాన్తరిక్ష ఇన్ద్రవాయూ హి సయుజౌ సౌర్యేణాముష్మిన్ ఁలోకే [ ] 32
జ్యోతిర్ధత్తే జ్యోతిష్మన్తో-ఽస్మా ఇమే లోకా భవన్తి సమావ-ద్వీర్యానేనాన్ కురుత ఏతాన్. వై గ్రహా-న్బబాం-విశ్వవయసా-వవిత్తా-న్తాభ్యామిమే లోకాః పరాఞ్చశ్చార్వాఞ్చశ్చ ప్రాభుర్యస్యైవం-విఁదుష ఏతే గ్రహా గృహ్యన్తే ప్రాస్మా ఇమే లోకాః పరాఞ్చశ్చార్వాఞ్చశ్చ భాన్తి ॥ 33 ॥

(ఉక్థ్యే - దేవా - అముష్మిన్ ఁలోక - ఏకాన్నచత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 8)
దేవా వై య-ద్యజ్ఞే-ఽకుర్వత తదసురా అకుర్వత తే దేవా అదాభ్యే ఛన్దాగ్ంసి సవనాని సమస్థాపయ-న్తతో దేవా అభవ-న్పరా-ఽసురా యస్యైవం-విఁదుషో-ఽదాభ్యో గృహ్యతే భవత్యాత్మనా పరా-ఽస్య భ్రాతృవ్యో భవతి యద్వై దేవా అసురా-నదాభ్యే-నాదభ్నువ-న్తదదాభ్యస్యా-దాభ్య త్వం-యఁ ఏవం-వేఁద దభ్నోత్యేవ భ్రాతృవ్య-న్నైన-మ్భ్రాతృవ్యో దభ్నో- [దభ్నోతి, ఏషా వై] 34
-త్యేషా వై ప్రజాపతే-రతిమోక్షిణీ నామ తనూర్యదదాభ్య ఉపనద్ధస్య గృహ్ణాత్యతిముక్త్యా అతి పాప్మాన-మ్భ్రాతృవ్య-మ్ముచ్యతే య ఏవం-వేఁద ఘ్నన్తి వా ఏత-థ్సోమం-యఁదభిషుణ్వన్తి సోమే హన్యమానే యజ్ఞో హన్యతే యజ్ఞే యజమానో బ్రహ్మవాదినో వదన్తి కి-న్త-ద్యజ్ఞే యజమానః కురుతే యేన జీవన్-థ్సువర్గం-లోఁకమేతీతి జీవగ్రహో వా ఏష యదదాభ్యో ఽనభిషుతస్య గృహ్ణాతి జీవన్తమేవైనగ్ం సువర్గం ఁలోక-ఙ్గమయతి వి వా ఏత-ద్యజ్ఞ-ఞ్ఛిన్దన్తి యదదాభ్యే సగ్గ్-స్థాపయ-న్త్యగ్ంశూనపి సృజతి యజ్ఞస్య సన్తత్యై ॥ 35 ॥

(దభ్నోత్య - నభిషుతస్య గృహ్ణాత్యే - కాన్నవిగ్ంశతిశ్చ) (అ. 9)
దేవా వై ప్రబాహుగ్గ్రహా-నగృహ్ణత స ఏత-మ్ప్రజాపతి-రగ్ంశు-మపశ్య-త్తమగృహ్ణీత తేన వై స ఆర్ధ్నో-ద్యస్యైవం-విఁదుషో-ఽగ్ంశు-ర్గృహ్యత ఋద్ధ్నోత్యేవ సకృదభిషుతస్య గృహ్ణాతి సకృద్ధి స తేనా-ఽఽర్ధ్నోన్మనసా గృహ్ణాతి మన ఇవ హి ప్రజాపతిః ప్రజాపతేరాప్త్యా ఔదుమ్బరేణ గృహ్ణాత్యూర్గ్వా ఉదుమ్బర ఊర్జమేవావ రున్ధే చతుఃస్రక్తి భవతి ది- [భవతి దిక్షు, ఏవ ప్రతి తిష్ఠతి] 36
-క్ష్వేవ ప్రతి తిష్ఠతి యో వా అగ్ంశోరాయతనం-వేఁదా-ఽఽయతనవా-న్భవతి వామదేవ్యమితి సామ తద్వా అస్యా-ఽఽయతన-మ్మనసా గాయమానో గృహ్ణాత్యాయతనవానేవ భవతి యదద్ధ్వర్యురగ్ంశు-ఙ్గృహ్ణ-న్నార్ధయేదుభాభ్యా-న్నర్ధ్యేతాద్ధ్వర్యవే చ యజమానాయ చ యదర్ధయే-దుభాభ్యా-మృద్ధ్యేతానవాన-ఙ్గృహ్ణాతి సైవాస్యర్ధిర్. హిరణ్యమభి వ్యనిత్యమృతం-వైఁ హిరణ్యమాయుః ప్రాణ ఆయుషైవామృతమభి ధినోతి శతమాన-మ్భవతి శతాయుః పురుష-శ్శతేన్ద్రియ ఆయుష్యేవేన్ద్రియే ప్రతి తిష్ఠతి ॥ 37 ॥

(దిక్ష్వ - నితి - విగ్ంశతిశ్చ) (అ. 10)
ప్రజాపతి-ర్దేవేభ్యో యజ్ఞాన్ వ్యాదిశ-థ్స రిరిచానో-ఽమన్యత స యజ్ఞానాగ్ం షోడశధేన్ద్రియం-వీఁర్యమాత్మానమభి సమక్ఖిద-త్త-థ్షోడశ్యభవన్న వై షోడశీ నామ యజ్ఞో-ఽస్తి యద్వావ షోడశగ్గ్ స్తోత్రగ్ం షోడశగ్ం శస్త్ర-న్తేన షోడశీ త-థ్షోడశినః షోడశిత్వం-యఁ-థ్షోడశీ గృహ్యత ఇన్ద్రియమేవ త-ద్వీర్యం-యఁజమాన ఆత్మ-న్ధత్తే దేవేభ్యో వై సువర్గో లోకో [లోకః, న ప్రాభవ-త్త] 38
న ప్రాభవ-త్త ఏతగ్ం షోడశినమపశ్య-న్తమగృహ్ణత తతో వై తేభ్యః సువర్గో లోకః ప్రాభవద్య-థ్షోడశీ గృహ్యతే సువర్గస్య లోకస్యాభిజిత్యా ఇన్ద్రో వై దేవానామానుజావర ఆసీ-థ్స ప్రజాపతిముపాధావ-త్తస్మా ఏతగ్ం షోడశిన-మ్ప్రాయచ్ఛ-త్తమగృహ్ణీత తతో వై సో-ఽగ్ర-న్దేవతానా-మ్పర్యై-ద్యస్యైవం-విఁదుషః షోడశీ గృహ్యతే- [గృహ్యతే, అగ్రమేవ] 39
-ఽగ్రమేవ సమానానా-మ్పర్యేతి ప్రాతస్సవనే గృహ్ణాతి వజ్రో వై షోడశీ వజ్రః ప్రాతస్సవనగ్గ్ స్వాదేవైనం-యోఁనేర్నిగృహ్ణాతి సవనేసవనే-ఽభి గృహ్ణాతి సవనాథ్సవనాదేవైన-మ్ప్ర జనయతి తృతీయసవనే పశుకామస్య గృహ్ణీయా-ద్వజ్రో వై షోడశీ పశవస్తృతీయసవనం-వఁజ్రేణైవాస్మై తృతీయసవనా-త్పశూనవ రున్ధే నోక్థ్యే గృహ్ణీయా-త్ప్రజా వై పశవ ఉక్థాని యదుక్థ్యే- [యదుక్థ్యే, గృహ్ణీయా-త్ప్రజా-] 40
గృహ్ణీయా-త్ప్రజా-మ్పశూనస్య నిర్దహేదతిరాత్రే పశుకామస్య గృహ్ణీయా-ద్వజ్రో వై షోడశీ వజ్రేణైవాస్మై పశూనవరుద్ధ్య రాత్రి-యోపరిష్టా-చ్ఛమయత్యప్యగ్నిష్టోమే రాజన్యస్య గృహ్ణీయా-ద్వ్యావృత్కామో హి రాజన్యో యజతే సాహ్న ఏవాస్మై వజ్ర-ఙ్గృహ్ణాతి స ఏనం-వఁజ్రో భూత్యా ఇన్ధే నిర్వా దహ-త్యేకవిగ్ంశగ్గ్ స్తోత్ర-మ్భవతి ప్రతిష్ఠిత్యై హరివచ్ఛస్యత ఇన్ద్రస్య ప్రియ-న్ధామో- [ప్రియ-న్ధామ, ఉపా-ఽఽప్నోతి] 41
-పా-ఽఽప్నోతి కనీయాగ్ంసి వై దేవేషు ఛన్దాగ్స్యాసన్-జ్యాయాగ్-స్యసురేషు తే దేవాః కనీయసా ఛన్దసా జ్యాయ-శ్ఛన్దో-ఽభి వ్యశగ్ంస-న్తతో వై తే-ఽసురాణాం-లోఁకమవృఞ్జత య-త్కనీయసా ఛన్దసా జ్యాయ-శ్ఛన్దో-ఽభివిశగ్ంసతి భ్రాతృవ్యస్యైవ తల్లోకం-వృఁఙ్క్తే షడక్షరాణ్యతి రేచయన్తి ష-డ్వా ఋతవ ఋతూనేవ ప్రీణాతి చత్వారి పూర్వాణ్యవ కల్పయన్తి [కల్పయన్తి, చతుష్పద ఏవ] 42
చతుష్పద ఏవ పశూనవ రున్ధే ద్వే ఉత్తరే ద్విపద ఏవావ రున్ధే ఽనుష్టుభమభి స-మ్పాదయన్తి వాగ్వా అనుష్టు-ప్తస్మా-త్ప్రాణానాం-వాఁగుత్తమా సమయావిషితే సూర్యే షోడశినః స్తోత్ర-ముపాకరోత్యేతస్మిన్ వై లోక ఇన్ద్రో వృత్రమహన్-థ్సాక్షాదేవ వజ్ర-మ్భ్రాతృవ్యాయ ప్ర హర-త్యరుణపిశఙ్గో-ఽశ్వో దక్షిణైతద్వై వజ్రస్య రూపగ్ం సమృద్ధ్యై ॥ 43 ॥