Lord Vishnu

adhika (puruṣottama) māsa kathā adhyāya 10

(Purushottam Maas Katha Adhyay 10 in English (IAST))

Also known as Purushottam Maas Katha · Adhik Maas Katha · Adhik Maas Katha adhyay 10

Purushottam Maas Katha Adhyay 10. The Adhik Maas Katha, also called the Purushottam Maas Mahatmya — the mahatmya of the intercalary month that the lunar calendar adds roughly every third year. The month was scorned as malmas, the impure month, until Vishnu took it as his own and gave it his name; the katha is read through, one adhyay a day, for the length of the month.

#of 178
śrī gaṇeśāya namaḥ ||
śrīsarasvatyai namaḥ || gurave namaḥ ||
jayajayājī rukmiṇīramaṇā || kṛpāsāgarā dayāghanā ||
tava smaraṇeṃ agha nāśanā || jāyaṃ nirasūna tātkāl̤a || 1 ||
tujhiye nāmīṃ upajo premā || hecī deī sarvottamā ||
niśidinī ātmayārāmā || bhajana ghaḍo akṣayī || 2 ||
ātāṃ śakti nase śarīrīṃ || bhajanahī navhe kṣaṇabharī ||
usaṃta nāhīṃ yā saṃsārīṃ || āṭhavūna aṃtarīṃ pāya tujhe || 3 ||
parī na kaṃṭhecī kāl̤a || cittīṃ vāheṃ tal̤amal̤a ||
kedhavā yeīla vokhaṭī vel̤a || neṇoṃ kapāl̤a mahārājā || 4 ||
aikā śroteho catura || malamāsa kathānaka sāra ||
jeṃ aikatāṃ pāpeṃ apāra || bhasma hotī kṣaṇamātreṃ || 5 ||
lakṣmīnārāyaṇa saṃvāda || parisā hoūni sāvadha ||
saṃskṛta bhāṣece prabaṃdha || prākṛtāvabodha parisāvā || 6 ||
lakṣmī ruvācaya || bhagavan brūhi me sarva malamāsasya yatphalaṃ ||
upavāsasya sāyarthyaṃ yeṣāṃ nāsti malimluce || 1 ||
kiṃkartavyaṃ naraistaistu kathaṃ pāpa kṣayobhavet ||
tadvadasva suraśreṣṭha kṛpāṃ kṛtvā mamopari || 2 ||
lakṣmī mhaṇe kṛpāvaṃtā || māgeṃ nivedilī upoṣaṇa kathā ||
parī jayā āṃgīṃ nase sāmarthyatā || upāya keutā tayāteṃ || 7 ||
tayāne vrata kevī kīje || paralokīṃ kaiseṃni pāvije ||
yeviṣayī nivedīje || kavaṇa kīje sārthaka || 8 ||
parisoniyā aiseṃ uttara || vadatā jhālā śāṅgadhara ||
yeviṣayīṃcā to prakāra || śravaṇa kīje śubhānane || 9 ||
śrīkṛṣṇa uvāca|| śrṛṇu devi pravakṣyāmi vrataṃ pāpapraṇāśanaṃ ||
yeṣāmupoṣaṇe śaktirnāsti kiṃciccabhakṣaṇe || 3 ||
tairekabhuktaṃ kartavyaṃ haviṣyānnena nityaśaḥ ||
tathā maunaṃca kartavyaṃ anaṃtaphalamīpsubhiḥ || 4 ||
viṣṇu vade te avasarīṃ || śakti nāhī jayāte śarīrīṃ ||
tayāce vrata śravaṇa karīṃ || kavaṇe parī ācarāve || 10 ||
tayāne karāve haviṣyānna || varī eka bhukta karūna bhojana ||
karāveṃ maunya dharūna || nase anya sādhana paiṃ || 11 ||
maunya bhojanā aiseṃ pāhīṃ || sādhana dusareṃ nāhīṃ nāhīṃ ||
teṇeṃ māte jiṃkileṃ pāhīṃ || aike navāī āṇīka || 12 ||
maunyeṃ pāpācā kṣaya || maunyeṃ saubhāgya prāpta hoya ||
maunyeṃ sarva śāṃta hoya || nirasuni jāya sarva ariṣṭeṃ || 13 ||
maunyeṃ kalahācī hānī || maunyeṃ āyuṣya vardhanī ||
maunyeṃ saukhyāteṃ pāvanī || maunyeṃ bhojanīṃ sādara || 14 ||
trikāryāteṃ asāveṃ maunya || snāna homa āṇi bhojana ||
yāceṃ phal̤a karīṃ śravaṇa || ati ādareṃ karūniyāṃ || 15 ||
maunya keliyā snāna || kāṃtīṃ suṃdara tejasvī pūrṇa ||
āṇīka hoya śrīmān || karī snāna maunyesī || 16 ||
homa karitāṃ maunye karūna || āyuṣya vṛddhi hoya jāṇa ||
āṇīkahī sādhana || karitā bhojana maunyesīṃ || 17 ||
snāneṃ saṃtuṣṭa hoya jāṇa || agni saṃtuṣṭa homeṃ karūna ||
maunyeṃ karitāṃ bhojana || svayeṃ nārāyaṇa saṃtuṣṭe || 18 ||
prasanna hotāṃ varuṇa || divya kāṃtī hoya teṇeṃ ||
homa karitāṃ maunye karūna || śrīvardhamāna agni karitāṃ || 19 ||
nitya bhojana karitāṃ maunye || sāyujyatā pāve teṇe ||
aise maunye bhojanāce kāraṇa || kele kathana sakal̤ikāṃ || 20 ||
paṃca prāṇāhuti karitāṃ || bolo naye sarvathā ||
saṃpūrṇa bhojana karitāṃ pāpe nāsatī samūl̤a || 21 ||
aise bhojana karitāṃ pāhīṃ || tayāte prāyaścitta āṇīka nāhīṃ ||
prāyaścite pāpe dahana hoī || hā nirṇaya śāstrīṃ ase || 22 ||
maunya bhojana karitāṃ || āṇīka prāyaścitta nalage tatvatā ||
pāpe bhasma hotī jāṇata jāṇatā || nase asatyatā he vāṇī || 23 ||
aise pratidinī jayāte ghaḍata || tyā yevaḍhā nāhīṃ puṇyavaṃta ||
tayāvarī malamāsa jālā prāpta || tarī adhikādhika paiṃ || 24 ||
ādau saṃpūrṇa ekamāsa || to taṃva avaghācī puṇyadivasa ||
tayāmājī viśeṣa || teṃhī niḥśeṣa avadhārā || 25 ||
daśamī dvādaśī tithī pāhīṃ || paurṇimā amāvāsyā tehī ||
sarvāṃ variṣṭa tithī hyāhī || śāstrīṃ navāī bolilī ase || 26 ||
itukiyā tithī varunī || parvakāl̤a ṭākije ovāl̤unī ||
vyatīpāta vaidhṛtī kalyāṇī || itukiyā varuni vovāl̤īje || 27 ||
pratyahī jarī na ghaḍe snāna || athavā brāhmaṇapūjana ||
nakta athavā maunībhojana || dīpadāna yathāvidhī || 28 ||
na ghaḍe apūpādī dāna || na ghaḍe brāhmaṇa bhojana ||
satpātrīṃ na ghaḍe godāna || tecī lakṣaṇa aikeṃ pāṃ || 29 ||
itukeṃhī na ghaḍe jarī || trirātra vratāteṃ svīkārī ||
snānadāna baraviyā parī || nakta karī maunyabhojana || 30 ||
yāsīṃ to veṃcāveṃ na lāge kāṃhīṃ || kaṣṭa karāveṃ svadehīṃ ||
teṇeṃ tuṣṭamāna śeṣaśāyī || parva sarvahī kulakalyāṇa puḍheṃ || 31 ||
heṃcī vrata nāradeṃ keleṃ || tayāteṃ jñāna prāpta jhāleṃ ||
satyavatīnātheṃ sevileṃ || viśvāmitrādi bhale munīṃdra || 32 ||
yāṃnīṃ keleṃ maunya vrata || tarīca pāvaleṃ brahmatva ||
ṛṣīmaṃḍal̤īmājī mahatva || prāpta jhāleṃ tayāteṃ || 33 ||
ādhīṃca malamāsa uttama || tyāṃvarī dvādaśī parva nema ||
varī pūrṇimā uttamotama || kaicā rāhe pāpaleśā || 34 ||
sakal̤a dāna keliyāceṃ phal̤a || athavā tīrtha keliyāceṃ phal̤a ||
kiṃvā puraścaraṇa maṃtramaṃḍala || kiṃvā didhaleṃ pṛthvīdāna || 35 ||
itukehī ghaḍatāṃ ekīkaḍe || maunyabhojana jayāteṃ ghaḍe ||
tarī nā tul̤e tayāteṃ na ghaḍe || sāṃgatoṃ rokaḍe ślokādhāreṃ || 36 ||
sarva phalaṃca maunena tithi nakṣatrayostataṃ ||
iṣṭāpūrtaphalaṃ tasya malamāsetu maunataḥ || 5 ||
maunavratītato dhanyaḥ snāne vai bhojanārcane ||
ājanmataḥ kṛtātpāpānmucyate nātrasaṃśayaḥ || 6 ||
upavāsena yatpuṇyaṃ jāyate śatavatsarāt ||
tatpuṇyaṃ labhyate devi maunenaikenamānavaiḥ || 7 ||
māsavarī upoṣaṇa karitāṃ pāheṃ || śatasaṃvatsarāceṃ pāpa jāye ||
ekaparvaṇī maunya bhaujana hoye || tarī lābha pāhe titukācī || 37 ||
tayāvarī pūrṇimā tithī || snāna dāna ghaḍe atithī ||
varī maunya bhojanācī rītī || nāhīṃ gaṇatī puṇyāteṃ || 38 ||
yeviṣayīṃ purātana itihāsa || śravaṇa kīje sāvakāśa ||
bolatā jālā jagadīśa || tyācyā bhāvārthāsa parīsa tūṃ || 39 ||
pūrvī avaṃtī nagarīṃ jāṇa || vedaśarmā nāmeṃ brāhmaṇa ||
tapotejeṃ dedipyamāna || sūryanārāyaṇa dusarā to || 40 ||
svādhyāyīṃ nityarata aseṃ || duṣṭa pratigraha koṇācā nase ||
svadharmācāreṃ kāl̤a kramita ase || lolaṃgatā nase nijāṃgīṃ || 41 ||
nira asatāṃ nirahaṃkārī || matsara kavaṇāteṃhī na karī ||
prāṇīmātrāteṃ kṛpā karī apatyāparī jīvamātrīṃ || 42 ||
taṃva pravartalā malamāsa || brāhmaṇa ciṃtā karī rātraṃdivasa ||
mhaṇe padarīṃ saṃcaya nase dhanāsa || vāṭe havyāsa dhanācā || 43 ||
tayāsīṃ upāya kīje kavaṇa || bhikṣā māgata na mil̤e kaṇa ||
koṇī na detī vastra jīrṇa || maga dravya koṭhūna prāpta hoya || 44 ||
phukāceṃ na mil̤e takrapāṇī || he taṃva solīva duḥkhācī karaṇī ||
pūrṇa daridra kṛpe karūnī || didhaleṃ majalāgunī bhagavaṃteṃ || 45 ||
jarī kaṣṭavāveṃ śarīra || tarī śaktī nāhīṃ apāra ||
upoṣaṇa karāve nirdhāra || tarī annagata prāṇa || 46 ||
kṣaṇabharī nasatāṃ anna || tātkāl̤a jāūṃ pāhe prāṇa ||
pittakṣobha hoya tatkṣaṇa || yālāgīṃ upoṣaṇa ghaḍenā || 47 ||
aiśī ciṃtā karitāṃ hradayīṃ || nijadhyāsa baisalā jīvīṃ ||
mhaṇe puṇyaleśa āmuce daivīṃ || prāpta kevīṃ hoūṃ śake || 48 ||
mumukṣu daśā dṛḍhottara || āṃgīṃ bāṇatāṃ sācāra ||
kṛpāl̤ū to sarveśvara || dravale aṃtara tayāce || 49 ||
svapnīṃ yeūniyāṃ śrīacyuta || tayā brāhmaṇāte saṃbodhita ||
mhaṇe mī sāṃgato niścita || karī vrata maunya tevhāṃ || 50 ||
maunyācī karāve snāna || maunyacī kīje havana ||
maunyacī sādhāve bhojana || nalage āna sādhanāte || 51 ||
parānnācā karīṃ tyāga || māsamātra nema prasaṃga ||
uparī udyāpana yathāsāṃga || teṇe śrīraṃga saṃtoṣe || 52 ||
aise svapna hotāṃci niśīte || yerū cākāṭalā sabhovate ||
mhaṇe dṛṣṭāṃta didhalā bhagavaṃte || mhaṇona harṣāte nijamanīṃ || 53 ||
maga pratidinī vratāraṃbha || karitāṃ jālā svayaṃbha ||
maunyavratīṃ alabhya lābha || lābhalā bhalā tayāte || 54 ||
prātaḥkāl̤īṃ narmadā tīrīṃ || snānāte jātase nirdhārī ||
maunyeci yetase māghārī || yācanā na karī kavaṇāte || 55 ||
karuni devadevatārcana || vidhiyukta japa anuṣṭhāna ||
sārūniyāṃ homahavana || nakta upoṣaṇa karitase || 56 ||
astamānīṃ karī bhojana || svapaṃktī atithī jāṇa ||
parī svapna vacanīṃ bhāvārtha dharūna || karī ācaraṇa maunyesī || 57 ||
dhanya te sāṃsārika jana || jayāteṃ ghaḍe atithī jāṇa ||
nako devā aiśīyāceṃ jiṇe || asākṣī bhojana jayāteṃ || 58 ||
aisā navhe vedaśarmā || karma karī akarmā ||
sadāṃ sarvakāl̤a sarvottamā || bhajana premā agamya || 59 ||
saṃpūrṇa bharatāṃ ekamāsa || udyāpana karī sāyāsa ||
cittīṃ dharūni ati havyāsa || maunyavratāsa saṃpavile || 60 ||
tayā vrataprabhāve karūna || ārogya kāṃtivardhamāna ||
jarāmṛtyu dūra hoūna || pāve nirvāṇa padāteṃ || 61 ||
evaṃ nānāvidhā bhogāvaramattohicārthitaḥ ||
dattāmayā sumanasāvratena paritoṣiṇā || 8 ||
maga tayā viprālāgīṃ pāhīṃ || saṃtoṣūna śeṣaśāyī ||
vimāna āṇavile lavalāhīṃ || uddharūna nelā vaikuṃṭhā || 62 ||
iṃdra karītase sanmāna || āpaṇā nikaṭa baisavūna ||
svargasukhāce bhoga saṃpūrṇa || bhogitā jhālā svayeṃ paiṃ || 63 ||
to brāhmaṇa adyāpa varī || svargalokīṃ vāsa karī ||
sākṣa gheīje ślokāṃtarīṃ || nase vaikharī apramāṇa || 64 ||
dhanyastvaṃ kṛtakṛtyaśca yenedaṃvratamuttamaṃ ||
maunādikaṃ kṛtaṃ vipratasyedaṃ phalamīdṛśaṃ || 9 ||
iṃdrastamāhasaṃpūjya dehime kiṃcidīpsitaṃ ||
maunavrataikadinajaṃ phalaṃ kṛtvā kṛpāṃmayi || 10 ||
savipro'dyāpi vaikuṃṭhe vasate bahusaukhyabhāk ||
evaṃ kṛtvādhike maunaṃvratī kiṃ labhatenavai || 11 ||
aisā taralā vedaśarmā || mhaṇona śravaṇa keleṃ tumhāṃ ||
yālāgīṃ bhāvikaho dharūni premā || hradayīṃ puruṣottamā dhyāīje || 65 ||
saṃkalpa vikalpa karūna dūra || mithyā jāṇūna saṃsāra ||
hradayīṃ ciṃtā raghuvīra || netase pailatīra dāsāteṃ || 66 ||
jayāceṃ nāma ghetāṃ jāṇa || jal̤īṃ tarale ho pāṣāṇa ||
te taṃva nirjīva kīṃ ho jāṇa || parī mahimāna nāmāceṃ || 67 ||
maga mānava deha to sajīho || kevī na tare pāhāho ||
parī ekaniṣṭheviṇa devo || kevī pāveṃ dāsāteṃ || 68 ||
pūrṇa bhāvārthāviṇa sarvathā || kṛpā nayecī anaṃtā ||
yālāgīṃ śroteho tatvatāṃ || ācarāveṃ vratā nijaniṣṭheṃ || 69 ||
parama sādhāraṇa heṃ vrata || aiśvarya āyurārogya prāpta ||
kṛpā karūni śrībhagavaṃta || nivedileṃ ādareṃ || 70 ||
tarī bhagavadbhajanāsīṃ avhera || kevī karāvā sācāra ||
avheritāṃ tayāceṃ uttara || maga hoya niṣṭhura dāsāteṃ || 71 ||
pāhā udarālāgīṃ nīcasevana || karāveṃ lāge jīvitva arpaṇa ||
yetheṃ keṃcita paḍatāṃ nyūna || kṣobhe dāruṇa sevakāteṃ || 72 ||
āṇi āpulī je kāṃtā || pativacanāteṃ āvheritāṃ ||
maga to kope tiyevarutā || karī lattā prahārāteṃ pai || 73 ||
aiseṃ vicārūna mānasīṃ || hā to svāmī trailokyavāsī ||
amānya hotāṃ tyāciyā vacanāsī || taraṇopāva keseni pāvalā || 74 ||
mhaṇona prārthito baddhahastīṃ || vinmukha na vhāveṃ bhagavaṃtī ||
heṃcī sāṃgaṇeṃ puḍhato puḍhatī || śrotyāṃpratī ādareṃ || 75 ||
svasti śrī adhikamāsa māhātma graṃtha || padma purāṇīṃce saṃmata ||
manoharasuta viracita || daśamodhyāya goḍa hā || 10 ||
oṃvyā || 75 || śloka || 11 ||
|| iti daśamo'dhyāyaḥ ||

Explore More