Lord Vishnu

adhika (puruṣottama) māsa kathā adhyāya 12

(Purushottam Maas Katha Adhyay 12 in English (IAST))

Also known as Purushottam Maas Katha · Adhik Maas Katha · Adhik Maas Katha adhyay 12

Purushottam Maas Katha Adhyay 12. The Adhik Maas Katha, also called the Purushottam Maas Mahatmya — the mahatmya of the intercalary month that the lunar calendar adds roughly every third year. The month was scorned as malmas, the impure month, until Vishnu took it as his own and gave it his name; the katha is read through, one adhyay a day, for the length of the month.

#of 172
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
jaya sadguru samarthā || anāthanāthā kṛpāvaṃtā ||
mumukṣu śaraṇāṃgata hotā || janmavārtā tayā nāhīṃ || 1 ||
aise detasāṃ kṛpādānāsīṃ || mhaṇoni śaraṇāṃgata pāyāsīṃ ||
bhāvārtha dharūna mānasīṃ || śaraṇa caraṇāṃsī āloṃ aseṃ || 2 ||
mī taṃva anaṃta aparādhī || agaṇita pāpācī vṛddhī ||
parī kṛpāl̤ū tūṃ dayānidhī || neī siddhī paramārtha || 3 ||
aikā śrote ho sāvadhāna || malamāsa parama ākhyāna ||
māgīla adhyāyīṃ kathana || vyatīpāta vaidhṛtī mahimā varṇilā || 4 ||
pāṃca parve yāṃcā praśna || lakṣmīneṃ kelāse āpaṇa ||
tayāmājī sāṃgitale dona || puḍheṃ avadhāna deije || 5 ||
śatācchataṃ ca saṃkrāṃtau || śatotthaṃ viṣuveṣuca ||
yugādau tacchataguṇamayanetacchatādhikaṃ || 1 ||
somagrahe śataguṇaṃ tacchataṃ turavigrahe ||
asaṃkhyatvaṃ vyatīpāte dānaṃdānavidoviduḥ || 2 ||
utpātau lakṣaguṇitaṃ bhramaṇe koṭirucyate ||
arbudaṃ patane proktamakṣayyaṃ patite phalaṃ || 3 ||
śubhevyatīpātadinevahan sa paṃcagavyena mahānadījale ||
upāsate yo yamunānadījalaṃ japyeca śuddho vyatī pāta te namaḥ || 4 ||
śrīviṣṇu vadatase nikeṃ || aika kṣīrābdhikanyake ||
māgeṃ kathileṃ parva dekheṃ || puḍheṃ aikeṃ ati ādareṃ || 6 ||
vyatīpāta vaidhṛtī varṇana || tuja myāṃ keleṃ niropaṇa ||
tayāhi parī śataguṇa || aikeṃ mahimāna puḍhārī || 7 ||
śata saṃkrāṃtīceṃ phal̤a eke ṭhāyīṃ || tayāvarī śataparvaṇī adhīka pāhīṃ ||
yugāyugīṃ māsādi āyaneṃhī || hota ase viśeṣa || 8 ||
tayā śataguṇeṃ adhika || caṃdragrahaṇa ase dekha ||
tayāte śataguṇeṃ eka || sūryagrahaṇa bolileṃ ase || 9 ||
asaṃkhya vyatīpāta kele dāna || koṭitīrthī keleṃse bhramaṇa ||
kiṃvā paṃcagavyādi prāyaścitte jāṇa || vyatīpātasnāna gaṃgodakā || 10 ||
koṭi puraścaraṇeṃ japa pāhīṃ || caṃdrasūryagrahaṇa hoī ||
tayā variṣṭa adhika pāhīṃ || aikeṃ navāī śubhānane || 11 ||
ahohe pūrṇimā mahimā || varṇū na śake caturvakra brahmā ||
tetheṃ bolāvayācī mīsā || bolatāṃ bole na bolave || 12 ||
pūrṇimā dinīṃ prātaḥsnāna || jo nara karī āpaṇa ||
tayā aisā puṇyavāna || dujā āna asenā || 13 ||
kiṃcita suvarṇa athavā kāṃhīṃ || dāna dīje brāhmaṇāte pāhīṃ ||
viprabhojana mādhyānha samayīṃ || tyā evaḍhā nāhīṃ puṇyavāna || 14 ||
ṣaḍrasa miṣṭānna pāhīṃ || vāḍhī brāhmaṇāteṃ svagṛhīṃ ||
varī dakṣiṇesahīta vastra teṃhī || arpī bhāveṃ ādareṃ || 15 ||
vaiśākhī kārtikī māghī raudrī brāhmīca vaiṣṇavī ||
viśeṣa phaladāstistraḥ piṃḍadāne'kṣayaṃphalaṃ || 5 ||
vaiśākhīṃ kārtikīṃ māghīṃ || śreṣṭhatā jāṇije tighīṃ ||
phālgunīṃ caitrīṃ navavidhī || pauṣī triśuddhi jāṇije || 16 ||
yā itukiyāṃ pūrṇimeteṃ || vegal̤ālīṃ ase daivateṃ ||
tehīṃ parisāvūṃ tūṃteṃ || aika nirute bhāminī || 16 ||
jyeṣṭha pūrṇimāte pāhīṃ || brahma sarvatrīṃ daivata rāhīṃ ||
āṣāḍhī te nārāyaṇarūpehī || ase tehī jāṇije || 18 ||
mhaṇona karāve vyāsapūjana || vyāsarūpe sākṣāta nārāyaṇa ||
yālāgīṃ karāve pūjana || bhāva dharūni mānasīṃ || 19 ||
nādisiddha he āṣāḍhī || pūrvī haṃsarūpī śrīyāguḍhī ||
mhaṇoni parama haṃsa prauḍhī || paraṃparā puḍhī cālatase || 20 ||
paramahaṃsarūpe nārāyaṇa || mhaṇoni vyāsarūpe nārāyaṇa ||
yālāgīṃ agatya kīje pūjana || haṃsarūpe nārāyaṇa mhaṇonī || 21 ||
māghamāsī mādhava devatā || phālgunīṃ rudratatvatā ||
caitra daivata anaṃtā || ase tatvatā nirdhāre || 22 ||
vaiśākhīṃ pitṛdaivata jāṇa || mārgaśīrṣī yakṣakinnara jāṇa ||
devī bhavānī te jāṇa || pauṣī paurṇimā bolije || 23 ||
aisiyā parvakāl̤īṃ jāṇa || pratimāsīṃ kīje piṃḍadāna ||
teṇe samagra devatā tuṣṭamāna || āśirvacana pai detī || 24 ||
snānavidhī dāna puṇya || je ācaratī bhāve jāṇa ||
tayāce ṛṇa jāya nirasūna || nase anumāna yadarthī || 25 ||
paṃcamahā yajña pitṛtarpaṇa || yathokta kīje brāhmaṇa bhojana ||
pratimāsīṃ je karitī ācaraṇa || tayā nārāyaṇa saṃtuṣṭe || 26 ||
māsāmāsāce ṭhāyīṃ jāṇa || yetase tithī parva lakṣūna ||
tarī kāṃ karāve anamāna || bahuta dhana lāgenā || 27 ||
alpavece puṇyaviśeṣa || parī koṇī na dharitī sāyāsa ||
yerhavīṃ piśuna yetā gṛhāsa || karitī sāyāsa ādare || 28 ||
tethe kharca karitī bhalataisā || vyartha vecitī vayasā ||
parī satkāraṇīṃ na vecitī paisā || garjatase ṭhasā purāṇīṃ || 29 ||
purāṇika sāṃgataci gele || vyāsādikīhīṃ kāvya kele ||
purāṇe vistārūna ṭhevile || pari jana na cāle yā vāṭe || 30 ||
phukaṭa svalpācehī svalpa || te koṇīhī na neṇatī ||
alpa vṛthā jalpatātī jalpa || abhimāne kalpa bhogitī || 31 ||
śiśnodara pāraṃgata || jagāmājī rūḍhī bahuta ||
neṇoniyāṃ hitāhita || bhagavaṃtī dekha aṃtarale || 32 ||
vīṭa na mānāvā bolaṇyācā || puḍhe māgutā naradeha kaicā ||
kṣaṇeka saṃga ratisukhācā || naye kāmācā bāpānoṃ || 33 ||
jāya pāhatāṃ sonyācī ghaṭī || māgutī naye lakṣitāṃ lakṣakoṭī ||
karitāṃ saṃsārācī āṭāṭī || janma śevaṭī nirphal̤a || 34 ||
udarālāgīṃ karāve nīcasevana || tethe pāpapuṇya na vicāritāṃ dhana ||
mel̤avāve saṃsārālāgūna || śevaṭīṃ kaṇava sāṃgātī || 35 ||
he to jagācī jagaprauḍhī || pracīta pāhātātī rokaḍī ||
parī koṇīhī na karitī tātaḍī || prapaṃca sāṃkaḍī ugavāvayā || 36 ||
aso je karatila jaise || te taṃva bhogitila taise ||
krodha yeūṃ naye mānase || vadalo phārase mhaṇavūnī || 37 ||
kathābhāga rāhilā māge || sāṃprata to vadāvā lāge ||
pūrṇimā mahimā ramāraṃge || sāṃgitalā nijāṃge ramelāgīṃ || 38 ||
yāvajjīvaṃ martyaloke snānadānādibhiḥ kṛtaiḥ ||
snānenaikena pūrṇāyāṃ dinaṃ bhavati sārthakaṃ || 6 ||
kṣaṇeka jāṇūni saṃsāra || dayāl̤ū to jagadīśvara ||
mṛtyulokā kelā prasara || taraṇopāya mānavāte || 39 ||
bahuta sugama sulabha upāvo sāṃgitalāse devādhidevo ||
pūrṇimādinīṃ snānadānātapāvo || kīje nirvāho janmācā || 40 ||
āpulā janma sārthaka karūna || kīje pūrvajāṃce uddharaṇa ||
yeviṣayīṃceṃ kathana || svayeṃ janārdana vadatase || 41 ||
aikeṃho kṣīrābdhibāl̤ī || amāvāsyecī navhāl̤ī ||
śravaṇa keliyā sakal̤ī || hoya hol̤ī pāpācī || 42 ||
māsā māsāciyā aṃtīṃ || yetase amāvāsyā tithī ||
tarī snāna dāna yathāpaddhatī || karāveṃ nigutī ādareṃ || 43 ||
sārūni snāna saṃdhyā devatārcana || karūniyāṃ mahāhavana ||
maga kīje til̤atarpaṇa || brāhmaṇa bhojana yathāvidhī || 44 ||
śrāddha kīje yathāsthita || piṃḍadāna karūna yukta ||
teṇeṃ pitṛgaṇa saṃtoṣata || āśīrvāda deta kul̤āteṃ || 45 ||
aise pratyahī amāvāsyesīṃ || ācarāveṃ niścayesī ||
taye dinīṃ pitṛlokāsī || pitarāsīṃ saṃtoṣa || 46 ||
taye dinīṃ pitarāṃlāgūna || pitṛlokīṃ karitā sanmāna ||
deūni miṣṭānna bhojana || teṇeṃ pitṛgaṇa ānaṃdatī || 47 ||
maga saṃtoṣūna detī āśīrvacana || teṇeṃ vaṃśavṛddhi hotase jāṇa ||
jayāteṃ vāṭe vhāveṃ kalyāṇa || pāve sadana vaikuṃṭhīṃ || 48 ||
teṇeṃ avaśya karāveṃ piṃḍadāna || na keliyā apāya dāruṇa ||
āṇi mokṣarūpa kalyāṇa || sāvadhāna parisāveṃ || 49 ||
ekamāsavarī upoṣaṇa || pitarāṃteṃ hotase jāṇa ||
maga tayāteṃ karāveṃ lāge vāyubhakṣaṇa || taṃva te kopūna śāpitī || 50 ||
tyāciyā śāpāstava pāhīṃ || saṃsārapurīṃ na paḍeci kāṃhīṃ ||
kaṣṭī hotī sarvadāṃhī || mhaṇatī āmuceṃ daiva heṃci paiṃ || 51 ||
ādau ācaraṇa karitī sarasa || maga bola ṭhevitī prārabdhāsa ||
kusamusona sādhitī saṃsārāsa || dharūni havyāsa nijamanīṃ || 52 ||
jitā dhaḍa na bolatī vacana || maga koṭhūna karatīla piṃḍadāna ||
jal̤o aisiyāceṃ putrapaṇa || kāya vāṃcūna saṃsārī || 53 ||
dhanyadhanya te pitṛbhakta || amānya na karitī vacanāte ||
sadāṃsarvadāṃ puravitī heta || māgītalā padārtha detātī || 54 ||
jivaṃta asatāṃ sanmāna || meliyā karitī gayāvarjana ||
pratimāseṃ amāvāsyesī jāṇa || brāhmaṇabhojana śrāddhayukta || 55 ||
suphal̤a tayācā saṃsāra || sadāṃ tuṣṭamāna śrīdhara ||
āśīrvāda detī amara || ho kalyāṇa mhaṇonī || 56 ||
aise je kāṃ pitṛbhakta pāhīṃ || mājheṃ namana tayāṃceṃ pāyīṃ ||
heci buddhi sarvakāl̤a hradayīṃ || devo śeṣaśāyī paramātmā || 57 ||
sāṃprata kalīmājī putrapaṇa || kiṃcit aikāveṃ varṇana ||
krodheṃ na bharāveṃ pūrṇa || nasā amānya vacanāsī || 58 ||
āpuliyā sukhasvārthā || pitā sāṃcavī dravyārthā ||
neṇoni pāpapuṇya paṃthā || dhana sarvathā sāṃcavītase || 59 ||
mhaṇe muleṃ mājhīṃ ajñāna || mājheṃhi jhāleṃ vṛddhapaṇa ||
kāmā yeī śevaṭī dhana || putrālāgūna mājhiyā || 60 ||
maga te putra hotī taruṇa || pitayāteṃ āleṃ vṛddhapaṇa ||
sadāṃ hel̤asitī dāruṇa || māgatā dhana na detī || 61 ||
pitā āpule dhana māge || tayāvarīṃ ḍol̤e phiravitī rāgeṃ ||
mhaṇe mī yāceṃ kāya ṛṇa lāgeṃ || vaḍilopārjita pahileṃ || 62 ||
bālatvā pāsuni pāl̤ilā || toṃḍīcā ghāṃsa cārilā ||
śevaṭīṃ putra kāmā na ālā || vṛddhapaṇī pitayāteṃ || 63 ||
aisehī putra asatī || nako devā aiśiyācī saṃgatī ||
jitā nāhī nāhīṃ gatī || meliyā sadgatī kevī hoya || 64 ||
mhaṇoni ekacī putra bhalā || jeṇeṃ kul̤ācā uddhāra kelā ||
yehī paratrasādhanīṃ bhalā || vaṃśā kelā uddhāru || 65 ||
aise je kā suputra pāhīṃ || tecī ācaratī amāvāsyāhī vratāhī ||
āṇīka puṇyakarma pāhīṃ || paraloka pāhī sādhitī je || 66 ||
je nara karitī piṃḍa dānāte || varī ācaratī vratāte ||
tayāhīvarī malamāsāteṃ || viśeṣa parvaṇī amāvāsyā || 67 ||
vardhate pratyahaṃ satyaṃnātra kāryā vicāraṇā ||
māsimāsitvamāvāsyā dineprāpte narādhamāḥ || 7 ||
aisīṃhīṃ parve dona pāhīṃ || pūrṇimā amāvāsyā tehī ||
tumhāṃ nivedileṃ sarvahī || śeṣaśāyī vadalā ase || 68 ||
je nara aikūni nācaratī || purāṇa śravaṇīṃ na baisatī ||
tayācī na cuke yātāyātī || punarāvṛttī cukenā || 79 ||
pitarāteṃ na karitī toṣa || tayācī saṃtatī hoya nāśa ||
yālāgīṃ ślokādhāra viśeṣa || śravaṇa kīje ādara || 70 ||
taṃmāsaṃ pitarastasya kurvato vāyu bhojanaṃ ||
tasya vighnaṃ prayacchaṃti kṣudhitāstṛṣitāstathā || 8 ||
te saṃtatiṃ nāśayaṃti saṃpado bhavanānica ||
tasmādamāyāṃ kartavyaṃ snānadānajapādikaṃ || 9 ||
yālāgīṃ śrotejanaho || malamāsāteṃ pāhāho ||
agatya vratāteṃ ācarāho karālāho paramārthācā || 71 ||
jaisā lāho ghetā saṃsārīṃ || taisāca kīje paramārthāvarī ||
teṇeṃ cukela yerajhārī || janmavarī khaṃḍela || 72 ||
hā naradeha parama sāṃga || yethe dharāvā satsaṃga ||
satsaṃgāviṇa sādhanamārga || hātā na lāge sarvathā || 73 ||
mhaṇona malamāsa avadhī || sādhāho hecī saṃdhī ādhī ||
gāṃṭha ghālā mūl̤a padīṃ || bhajā goviṃdīṃ ādareṃ || 74 ||
svasti śrī adhika māhātma graṃtha || padmapurāṇīṃce saṃmata ||
manoharasuta viracita || dvādaśodhyāya goḍa hā || 12 ||
śrīkṛṣṇārpaṇamastu ||
ovyā 74 || śloka 9 ||
|| iti dvādaśodhyāyaḥ ||

Explore More