શ્રી ગણેશાય નમઃ ॥
શ્રીપાંડુરંગ રુક્મિણીરંગા ॥ મુનીમાનસ હ્રદયભૃંગા ॥
નામ અનામાતીત અભંગા ॥ નેઈ ભંગા દુરિતાતેં ॥ ૧ ॥
ઐકા શ્રોતે સાદર આતાં ॥ માગીલ કથાભાગ નિરુતા ॥
અનુમોદન દેઊનિ તત્વતા ॥ પરિસા આતાં કથાનક ॥ ૨ ॥
ઋષીંમાજી શિરોમણી ॥ મહારાજ દુર્વાસમુની ॥
વાસવાતે વિચારૂની ॥ નિઘતા જાલા તાત્કાળીક ॥ ૩ ॥
સાઠસહસ્ર ઋષીંચા મેળા ॥ ઘેઊન પાતલા ભૂતળા ॥
માર્ગી ચાલતાં તયાલા ॥ વિચાર આઠવલા માનસીં ॥ ૪ ॥
તે ધન્યાઃ કૃતકૃત્યાશ્ચતૈઃ પ્રાપ્તં જન્મનઃ ફલં ॥
સર્વાર્થોધિગતસ્તૈસ્તુયૈર્દત્તંદ્વાદશીદિને ॥ ૧ ॥
કલાયામપિ દ્વાદશયા મન્નદાનં કરોતિ યઃ ॥
સૌભાગ્યં વર્ધતેતસ્ય તસ્યાયુર્નૈવહીયતે ॥ ૨ ॥
પાપકોટિ સહસ્ત્રાણિ પાપકોટિ શતાનિચ ॥
વિલયં યાંતિ દેવેશિ મલમાસેતિથૌમમ ॥ ૩ ॥
દુર્વાસ વિચારી નિજમનીં ॥ તે ધન્ય યા ત્રિભુવનીં ॥
જે અર્પિતી દ્વિજા અન્નદાનીં ॥ કૃતકૃત્ય તયાનેં પૈ ॥ ૫ ॥
સુફળ તયાચા જન્મ પાહીં ॥ વ્રત તપેં દાનેં સર્વહી ॥
તીર્થાટણેં આદિકરૂનહી સાધિલી ત્યાણેં દ્વાદશી ॥ ૬ ॥
યા અન્નદાનેં કરુન પાહીં ॥ સકળ સૌભાગ્ય તો લાહી ॥
તયાતેં કધીં ન ઘડે અપાઈ ॥ પાપક્ષય હોય તેણેં ॥ ૭ ॥
કોટિ પાપેં ઘડલી તયાસી ॥ તરી સંહારી એક દ્વાદશી ॥
તયામાજીહી મળમાસીં ॥ વિશેષાવિશેષીં જાણિજે ॥ ૮ ॥
યા ઐસિયા પર્વકાળાતેં ॥ જે કરિત નાહીંત દાનાતેં ॥
અન્નદાન ન ઘડે જયાતેં ॥ ધિક્ તયાતેં જન્મોનિયાં ॥ ૯ ॥
જન્મા યેવોનિ કેલેં કાઈ ॥ આચારવિચાર પાહિલાચ નાહીં ॥
અન્નદાન કેલેંચ નાહીં ॥ પુણ્યલેશ નાહીં ગાઠીંસી ॥ ૧૦ ॥
જરી જાલા શ્રીમાન બરવા ॥ તરી કાય કરાવેં તયાચે ગૌરવા ॥
જો વિન્મુખ ઝાલા કેશવા ॥ તો કાય જાળાવા સ્મશાનીં ॥ ૧૧ ॥
તે ધન્ય આચરતી વ્રતાતેં ॥ અનુસરલે અન્નાતેં ॥
તેચિ પ્રિય કેલે ભગવંતેં ॥ પાપલેશ તયાતેં નાતળે ॥ ૧૨ ॥
મ્હણોનિ ધન્ય તો અંબરિષ ॥ જો દાનામાજી દાનાધીશ ॥
સકળ ભૂસુરામાજી ઈશ ॥ નસે લવલેશ પાપાચા ॥ ૧૩ ॥
ત્યાતેં છળાવયા પાહીં ॥ આમ્હીં જાતસોં લવલાહીં ॥
તયા રક્ષિતા શેષશાયી ॥ ન ચલે નવાઈ આમચી તેથેં ॥ ૧૪ ॥
પુણ્યવંત તો ભૂપતી જાણ ॥ કરૂં તયાચેં દર્શન ॥
મગ અગ્રભાગીં જેં કથન ॥ સુખેં કરૂનિ ઘડો તેં ॥ ૧૫ ॥
ઐસી ચિત્તીં વિચારણા ॥ કરૂનિ ચાલિલા ઋષીરાણા ॥
ત્વરેં પાવલા નૃપભુવના ॥ કેલી ગર્જના સમસ્તીં ॥ ૧૬ ॥
જયજયકારાચેનિ ઘોષેં ॥ ઐકતાં નૃપ સંતોષેં ॥
અતિઉલ્હાસેં નિજમાનસેં ॥ સામોરા યેત નૃપ તયાતેં ॥ ૧૭ ॥
દંડપ્રાય લોટાંગણીં ॥ સમસ્તાતેં નમૂની ॥
બદ્ધહસ્તેં પ્રવર્તે સ્તવનીં ॥ મધુર વચનીં આનંદેં ॥ ૧૮ ॥
તે ધન્ય યા સંસારીં નર ॥ ઐકતાં આનંદતી દ્વિજવર ॥
અર્પિતી પૂજા પ્રકાર ॥ આણિ અગ્રહાર દ્વિજાતેં ॥ ૧૯ ॥
ભોજનાતેં ઇચ્છિતી પદાર્થ ॥ વરી ધનવસ્ત્રાસહિત ॥
તયાવરી કૃપાળુ અનંત ॥ નિવારી આઘાત નિજાંગેં ॥ ૨૦ ॥
બ્રાહ્મણ પાતલિયા નિજગૃહીં ॥ ભ્રૂલતેસી ગ્રંથી ઘાલિતી પાહી ॥
મ્હણતી આમુચા હાત રિકામા નાહીં ॥ પરતા હોઈ ભટબાવા ॥ ૨૧ ॥
ઐસેં જે બ્રાહ્મણાતેં ॥ ધિઃકાર અસો તયાતેં ॥
તૈસા નવ્હે અંબરીષ નૃપનાથ ॥ પરમ ભાવાર્થ વિનવીત ॥ ૨૨ ॥
મ્હણત ધન્ય આજિચા પર્વકાળ ॥ માઝા ભાગ્યોદય ઝાલા સફળ ॥
ઘેઊનિ સમુદાય સકળ ॥ ગૃહા પાતલા ન પ્રાર્થિતા ॥ ૨૩ ॥
કોટિ પર્વકાળ એકવટલે ॥ કિંવા ચંદ્રસૂર્ય એકવટલે ॥
તેંચિ ફલ આજી લાધલેં ॥ દર્શન દિધલેં મહારાજા ॥ ૨૪ ॥
બોલોનિ ઐસિ મધુરવાણી ॥ આસન દિધલેં સમસ્તા લાગુની ॥
પૂજા પ્રકાર આણવૂનીં ॥ પુરસ્કાર પૂજનીં અનુસરલા ॥ ૨૫ ॥
તંવ બોલતા ઝાલા ઋષિ બોલ ॥ પોટીં ક્ષુધેચા અસે બંબાળ ॥
તેથેં પૂજા પ્રકાર ન રુચે સકળ ॥ વિષવત સકળ ગમતાતી ॥ ૨૬ ॥
કાલચી અસે એકાદશી ॥ અવઘા વેળ ઉપવાસી ॥
સંધી સાધૂન દ્વાદશી ॥ પાતલોં ઠાયાસી તૂઝિયા ॥ ૨૭ ॥
ક્ષુધા હે પાપિણી દારુણ ॥ સુચોં નેદિ સંધ્યા-સ્નાન ॥
પોટીં પેટલિયા જઠરાન્ન ॥ અન્ના પરાન્ના નેણેચી ॥ ૨૮ ॥
યાલાગીં નૃપનાથા વરિષ્ઠા ॥ સમુદાયાસી બરવંટા ॥
અન્નવોગરીં ધર્મિષ્ઠા ॥ આણિક વાટા નવજાવેં ॥ ૨૯ ॥
તીન પ્રહર જાહલીયા નિશી ॥ આમ્હીં જાતસોં સ્નાનાસી ॥
વિલંબ નાહીં સ્નાન સંધ્યેસી ॥ સત્વર માઘારેં યેતસોં ॥ ૩૦ ॥
ઐકૂન ઋષીંચેં ઉત્તર ॥ મનીં હર્ષયુક્ત નૃપવર ॥
મ્હણે કૃતકૃત્ય જાલોં ફાર ॥ કેલા ઉદ્ધાર મહારાજા ॥ ૩૧ ॥
આજી સાધન દ્વાદશી ॥ મી લાધલોં પરમ સુકૃતેસીં ॥
પાર નાહીં માઝ્યા ભાગ્યાસી ॥ સમુદાયાસી પાતલેતી ॥ ૩૨ ॥
તરી સ્વામીંચે દયેકરૂન ॥ સકળ પદાર્થ અનુકૂલ જાણ ॥
પરી અસે એક વિજ્ઞાપન ॥ કૃપાઘના પરિસીજે ॥ ૩૩ ॥
માઝા તંવ અલોટ નેમ ॥ જો હરિહરાતેં દુર્ગમ ॥
તો સિદ્ધી ન્યાવા જી સુગમ ॥ કૃપા કરૂનિ દાતારા ॥ ૩૪ ॥
તરી સાધિજે સાધન દ્વાદશી ॥ વિલંબ ન લાવાવા સ્નાનાસી ॥
ન હોતા ભાનુ ઉદયાસી ॥ ભોજનાસીં બૈસાવેં ॥ ૩૫ ॥
હેચી વિનંતી પરિસાવી ॥ કૃપાળુત્વેં સિદ્ધી ન્યાવી ॥
તથાસ્તુ મ્હણે ભટ ગોસાવી ॥ સમુદાય ઋષિરાવો ॥ ૩૬ ॥
સ્નાનાતેં ગેલા ઋષીંચા મેળા ॥ નૃપ પાતલા ત્વરેં પાકશાળા ॥
સાઠ ખંડી અન્નગોળા ॥ એકલા કવળી દુર્વાસુ ॥ ૩૭ ॥
ઇતર મંડળી સાઠ સહસ્ર ॥ અન્નેં પચવિલી ષડ્રસ ॥
રાયેં સાવરૂન સ્નાન સંધ્યેસ ॥ દેવાર્ચનાસીં બૈસલા ॥ ૩૮ ॥
ષોડશોપચારેં પૂજા ॥ અર્પૂનિયાં ગરુડધ્વજા ॥
પંચમહાયજ્ઞ મહારાજા ॥ કરૂનિ બૈસલા નિવાંત ॥ ૩૯ ॥
રાવ બૈસલા માર્ગ લક્ષીત ॥ તંવ દિનકર ઉદયો હોઊં પાહત ॥
સાધનવેળા તેણેં સાધીત ॥ રાવ મનાંત ગજબજલા ॥ ૪૦ ॥
મ્હણોનિયાં લવડસવડી ॥ દૂત ધાડિલે અતિ તાંતડી ॥
તે લક્ષૂનિયાં ગંગેચી થડી ॥ ઋષિરાયા હાકારિલેં ॥ ૪૧ ॥
યેરીકડે ગંગાતીરી ॥ અઘમર્ષણ ઋષી કરી ॥
કોણી શિરોનિ જળામાઝારી ॥ સ્નાનેં બરિ સારિતાતી ॥ ૪૨ ॥
કોણી કરિતી સ્તોત્રપાઠ ॥ કોણાચે ન હાલતી ઓંઠ ॥
જપ કરિતી એકનિષ્ઠ ॥ કોણી નીળકંઠ આરાધિતી ॥ ૪૩ ॥
ઐસેં બ્રાહ્મણ ઠાયીંઠાયીં ॥ ગુંતતે જાલે તે સમયીં ॥
તંવ રાજદૂત પાહોન હ્રદયીં ॥ ઘાબરેપણેં બોલતી ॥ ૪૪ ॥
મ્હણતી મહારાજા સત્વર ॥ બાહાત અસેજી નૃપવાર ॥
ભોજનાતેં હોતસે ઉશીર ॥ ચલાવેં સત્વર સ્વામિયાં ॥ ૪૫ ॥
પ્રત્યુત્તર ન દેતી બાપુડીં ॥ એક ધરૂન નાસિક બોંડી ॥
એક ઉઘડી કરૂન શેંડી ॥ લવડસવડી ઝાડિતી ॥ ૪૬ ॥
તંવ કરૂનિયાં અઘમર્ષણ ॥ દુર્વાસ બોલે વચન ॥
અદ્યાપિ ઝાલેં નાહીં ધ્યાન ॥ જપતર્પણીં વિધિયુક્ત ॥ ૪૭ ॥
ભાનુ ઉદય ન હોતાં ॥ કેવી અર્ઘ્ય તર્પણાચી વાર્તા ॥
જાઊનિ સાંગા નૃપનાથા ॥ વિધિ વિધાનતા સારૂનિ યેઊં ॥ ૪૮ ॥
આમ્હીં બ્રાહ્મણ નસોં અન્નાર્થી ॥ સ્નાન સંધ્યા સારૂન પરતી ॥
બૈસાવેં યેઊન પંક્તિ ॥ તૈસી આમુચી સ્થિતી નસેચી ॥ ૪૯ ॥
જે ન કરિતી સંધ્યાસ્નાન ॥ વિધિયુક્ત તિળતર્પણ ॥
તૈસેંચી સારિતી ભોજન ॥ તરી તે બ્રાહ્મણ નવ્હેતી ॥ ૫૦ ॥
શૂદ્રવત તે નર જાણ ॥ રવરવીં તયાચે પિતૃગણ ॥
કાય બ્રાહ્મણ કુળીં જન્મોન ॥ સાર્થક કવણ જન્માચેં ॥ ૫૧ ॥
તરી જાઊનિ સાંગા રાયાસીં ॥ ક્ષણ એક અવકાશ ભોજનાસી ॥
સારૂનિયાં નિત્ય નેમાસી સમુદાયાસી યેતસો ॥ ૫૨ ॥
ઐસેં ઋષીચેં ઉત્તર ॥ ઐકૂન દૂત પરતલે સત્વર ॥
જેથેં અસે નૃપવર ॥ સાંગતી સત્વર વૃત્તાંત ॥ ૫૩ ॥
નૃપેં ઐકૂન વચનાસી ॥ પરમ સંકોચિત માનસીં ॥
મ્હણે વિઘ્ન દિસે દ્વાદશી ॥ ન સાધે સાધનાસી આજી પૈ ॥ ૫૪ ॥
તરીં ઉપાવો કરાવા કવણ ॥ પરમ કોપિષ્ઠ દુર્વાસ જાણ ॥
શાપ દેઈલ ન લાગતાં ક્ષણ ॥ પરમ વિઘ્ન ઉદેલેં હેં ॥ ૫૫ ॥
આજપર્યંત સાધનાસી પાહીં ॥ અપાયો ઘડલા નસે કાંહીં ॥
અહો દેવા હેં કાઈ ॥ કૈસી નવાઈ ઉદેલી ॥ ૫૬ ॥
ઐસી ચિંતા કરિતાં હ્રદયાંત ॥ પરમ સચિંત નૃપનાથ ॥
તંવ સંધી પાતલી ત્વરિત ॥ સાધન વેળા દ્વાદશી ॥ ૫૭ ॥
મગ નૃપેં વિચારૂન માનસી ॥ કરિતા જાલા મહાયજ્ઞાસીં ॥
નૈવેદ્ય અર્પૂનિ મહાવિષ્ણૂસી ॥ દેવ તીર્થાસી પ્રાશિલેં ॥ ૫૮ ॥
સિદ્ધ કરૂન આયતી ॥ માર્ગ લક્ષીત નૃપતી ॥
સ્વસ્થ બૈસલાસે ચિત્તીં ॥ ઋષિમાર્ગ લક્ષીતેસ ॥ ૫૯ ॥
યેરીકડે ગંગાતીરીં ॥ ઋષીતેં જાણવલેં અંતરીં ॥
મગ ઉઠતા ઝાલા ઝડકરી ॥ સમુદાયેસી ઋષિરાવો ॥ ૬૦ ॥
પરમ લગબગેંતે અવસરીં ॥ પાતલે નૃપાચિયા મહાદ્વારીં ॥
કરૂનિયાં જયજયકારી ॥ મ્હણે સત્વર સારીં યજ્ઞાતેં ॥ ૬૧ ॥
કરૂનિ પંચ મહાયજ્ઞાતેં ॥ નૈવેદ્ય અર્પી દેવાતેં ॥
ઉશીર જાહલાસે ભોજનાતેં ॥ તુઝિયા વ્રતાતેં નૃપવરા ॥ ૬૨ ॥
રાયેં ઐકૂનિયાં વચન ॥ મ્હણે સકળ વિધિ સારૂન ॥
કરૂનિયાં તીર્થગ્રહણ ॥ સાધન વેળાં સાધિલી ॥ ૬૩ ॥
આતાં ભોજન માત્ર અસે ઉરલેં ॥ ઋષી મ્હણે આહા કાય કેલેં ॥
તૂંતેં તવ ભોજન ઘડલેં ॥ શેષ ઉરલેં તેં બ્રાહ્મણાતેં ॥ ૬૪ ॥
તીર્થ પ્રસાદ ગ્રહણ કરિતાં ॥ તરી ભોજના સમાનચી તત્વતાં ॥
આમ્હી ન સેવૂચિ આતાં ॥ શેષ અન્ન નૃપવર્યા ॥ ૬૫ ॥
તૂં તંવ પરમ સૂજ્ઞરાયા ॥ કેવી આચરલાસી હે ક્રિયા ॥
મ્હણોન પરમ ક્રોધ ઋષિવર્યા ॥ હ્રદયામાજી ઉપજલા ॥ ૬૬ ॥
મ્હણેં ચાંડાળા પાહી આતાં ॥ મજ ઋષીતેં ઉપેક્ષૂન તત્વતાં ॥
માઝા મહિમા તુવાં નેણતાં ॥ કેવીયા વ્રતા સાધિલેં ॥ ૬૭ ॥
ક્રોધેં થરથરાં કાંપતસે ॥ દોન્હી અધરપુટીં હાલતસે ॥
સર્વાંગી ક્રોધેં લવતસે ॥ કાય બોલતસે રાયાતેં ॥ ૬૮ ॥
ગર્વ જાહલા તુઝિયા માનસીં ॥ મીચ સાધિતોં દ્વાદશી ॥
તરીં સ્વીકારી આતાં શાપાસીં ॥ ભોગીં ગર્ભવાસીં શતજન્મ ॥ ૬૯ ॥
ઐસા શાપ ઋષીં વદતાં ॥ ઘાબરા જાલા નૃપનાથા ॥
મ્હણે કેઉતા ઉદેલા અનર્થા ॥ મ્હણોન કાંપત થરથરાં ॥ ૭૦ ॥
પહા કેવઢા અનર્થ રાયાતેં ॥ અભિમાન વોઢવલા તયાતેં ॥
અભિમાન ન સાહે ભગવંતાતેં ॥ પ્રિય તયાતે નિરાભિમાન ॥ ૭૧ ॥
નિરાભિમાન કર્મકરિતાં ॥ તો પરમપ્રિય ભગવંતા ॥
યાલાગીં ન ધરીજે અહંતા ॥ જાણતે પુરુષાંનીં ॥ ૭૨ ॥
પુણ્યમાર્ગ આચરતાં પાહાહો ॥ તેથેં ઉત્પન્ન ઝાલા અપાવો ॥
મ્હણોનિ નાચરાવેં હા હો ॥ ઝણી ઐસેં ન મ્હણાવે ॥ ૭૩ ॥
જેં પુણ્યકર્મ આચરલેં ॥ તેં કેવીં વાયા ગેલેં ॥
ઐસેં ન મ્હણાવેં વહિલેં ॥ તેં ઐકા સાવધાન ॥ ૭૪ ॥
ભાવેવીણ દેવાધિદેવો ॥ કેવી આતુડલે પાહાહો ॥
પરિ કેલિયા કર્માચા નિર્વાહો ॥ દેવાધિદેવો સંપાદી ॥ ૭૫ ॥
જૈસે ઉત્તમ ભૂમીસી કણ ॥ પેરિતાં હોય વર્ધમાન ॥
જરી અપૂર્ણ જાલા ઘન ॥ પરી ન જાય કણ તેથીચે ॥ ૭૬ ॥
તેવી સત્પાત્રીં દાન દેતા ॥ તે વાયાં ન જાય તત્વતાં ॥
કિંચિત કૃપાઘન વોસરતાં ॥ પીક હાતા લાગતસે ॥ ૭૭ ॥
મ્હણોનિયાં અનન્યભાવેં ॥ નિરાભિમાનેં કર્મ કરાવેં ॥
તેંચી પ્રિયકર રમાધવે ॥ ભાવાર્થબળેં કરૂનિયાં ॥ ૭૮ ॥
અસો આતાં હે સમગ્ર ॥ કથા ભાગ રાહિલા દૂર ॥
કર જોડુનિયાં નૃપવર ॥ ઉભા સમોર ઋષીંચ્યા ॥ ૭૯ ॥
મ્હણે સ્વામિયા મહારાજા ॥ કવણ અપરાધ દેખિલા માઝા ॥
મ્હણૂન શાપ દિધલા વોજા ॥ હેં અધોક્ષજા માનેના ॥ ૮૦ ॥
ઋષી મ્હણે તે સમયીં ॥ તુવા તીર્થગ્રહણ કરૂન પાહીં ॥
માઝેં વચન અસત્ય નાહી ॥ ભોજના બૈસવિસી આમ્હાતેં ॥ ૮૧ ॥
પહા કેવઢે સંકટીં નૃપવર ॥ વ્યસનીં પડલા સાચાર ॥
પરી કૃપાળૂ તો સર્વેશ્વર ॥ જાણેં અંતર સકળાંચેં ॥ ૮૨ ॥
ન પાચારિતા ઋષિવરા ॥ આલે સમુદાયાસી મંદિરા ॥
તરી માઘારે દવડિતાં નૃપવરા ॥ અશ્લાધ્યવાણેં દિસે કીં ॥ ૮૩ ॥
રિક્ત હસ્તેં દવડિતાં પાહીં ॥ કઠોર વચન બોલતાં તેહી ॥
તેણેં તોં સંતાપૂન હ્રદયીં ॥ અંતઃકરણી શાપિતસે ॥ ૮૫ ॥
જરીં દ્યાવયા નાહીં ધન ॥ તરીં બરવા કીજે સન્માન ॥
પરી વિત્ત અસુનિ ન દેવવે દાન ॥ હેં વિહિતપણ સાજેના ॥ ૮૬ ॥
તરી થોડેં અથવા ફાર ॥ દેઊનિ તોષવાવેં અંતર ॥
મગ કૃતજ્ઞતા દ્વિજવર ॥ સહજચી યેઊં પાહે ॥ ૮૭ ॥
અસંતુષ્ટા દ્વિજા નષ્ટા ॥ હે પ્રતીપાદ્ય વેદ પ્રતિષ્ઠા ॥
યાલાગીં કર્મ શ્રેષ્ઠા ॥ વિધિવાટા આચરિજે ॥ ૮૮ ॥
ઐસેં કર્મ અંબરીષ ॥ કરિતાં પ્રાપ્ત ઝાલા નાશ ॥
મગ હ્રદયીં આઠવી રમાવિલાસ ॥ કેલા ધ્યાસ બહુ તેણેં ॥ ૮૯ ॥
મ્હણે વૈકુંઠવાસી રમાધવા ॥ ધાવ કૈવારિયા ॥
કેશવા મી તવ અનુસરલોં જીવભાવા ॥ તુઝિયા સેવા જગદીશા ॥ ૯૦ ॥
બ્રાહ્મણ તંવ તુઝેં મુખ ॥ ઐસેં જાણૂનિયા નિષ્ટંક ॥
વ્રત આચરલોં એકનિષ્ઠ ॥ કેવીં હેં અરિષ્ટ ઉદેલેં ॥ ૯૧ ॥
કવણ પાતકાચી રાશી ॥ મ્હણોનિ ક્રોધ આલા તુજસી ॥
યાલાગીં શાપિતસે ઋષી ॥ કવણ ઉપાયાસી કરૂં આતાં ॥ ૯૨ ॥
તુઝેંચી મુખ હે બ્રાહ્મણ ॥ જાણોનિ માંડિલેં અન્નદાન ॥
આણી તુઝેચી મુખેં શાપવચન ॥ ઉચિતપણ કેવી દેવા ॥ ૯૩ ॥
તરી કૃપાળૂ તો દીનોદ્ધાર ॥ ઐસેં બોલતી વિધિહર ॥
તરી ઋષિવચનાચા વણવા થોર ॥ શાંત કરી કૃપાઘનેં ॥ ૯૪ ॥
હે દેવાધિદેવા કૃપાઘના ॥ દયાળુવા અઘનાશના ॥
દીનોદ્ધારા પતિતપાવના ॥ અસુરમર્દના દયાનિધે ॥ ૯૫ ॥
તૂં તવ કૃપેચા સાગર ॥ ઐસેં વદતાતી ઋષેશ્વર ॥
તેથેં ઐસી હે લહરી ક્રૂર ॥ પાતલી હરિહરા ન લોટે ॥ ૯૬ ॥
કવણ પાતકાચા ઠેવા ॥ મી તંવ આચરલોંસે દેવા ॥
મ્હણોનિ ન યેચી કરુણા ॥ હ્રદયીં કેશવા તુઝિયા ॥ ૯૭ ॥
ગર્ભવાસાચા ચુકવાવા પંથ ॥ યાલાગીં કીજે દાન તપવ્રત ॥
તેથેંહી હોતસે આઘાત ॥ તરી સમૂળ માત ઉડે કીં ॥ ૯૮ ॥
તરીં દીન વત્સલતા તે કૈસી ॥ કેઉતી ગેલીસે ઋષીકેશી ॥
સાંગ પાં આમ્હાં દીનાસી ॥ વિચારૂન માનસીં ગોવિંદા ॥ ૯૯ ॥
પાહા કરિતાં અન્નદાન ॥ રાયાતેં વોઢવલેં મહાવિઘ્ન ॥
તોચી પ્રત્યય મજલાગૂન ॥ આલા જાણ તાત્કાળીં ॥ ૧૦૦ ॥
બ્રાહ્મણ ભોજન કેલેં પ્રથમ દિવશીં ॥ પ્રચીત દેખિલી પ્રાતઃકાળાસી ॥
ન યેતાં ન દેતાં દુર્જનાસી ॥ ગાંઠી પડલી તાત્કાળીં ॥ ૧01 ॥
તયાનેં વોઢૂન નેલેં ॥ રાજદ્વારીં ઉભે કેલેં ॥
કારાગૃહાતેં ભોગિલેં ॥ અસ્તમીત અસ્નાત ॥ 10૨ ॥
પ્રભૂ ન કરી વચનાન્યાયે ॥ ખોટ્યાચેં ખરેં કેલેં પાહે ॥
દંડ પાવલોં લવલાહે ॥ રૌપ્ય નાણેં ઋષિ સંખ્યા ॥ 10૩ ॥
ઐસા પુણ્યમાર્ગાચા પ્રાદુર્ભાવો ॥ તાત્કાળ ફળલા પાહા હો ॥
અંબરીષાતેં તોચી ન્યાવો ॥ ઘડે પાહાવો અનયાસેં ॥ 10૪ ॥
મ્હણે ધાવણેં ન કરિતાં ॥ બ્રીદ બુડો પાહે તત્વતા ॥
મગ માઝીહી વત્સલતા ॥ કેવી શોભે ભૂમંડળીં ॥ 10૬ ॥
મગ પવનાતેં ટાકૂન માગેં ॥ ગરુડાતેં સોડૂન વેગેં ॥
ધાંવણેં કેલેં લાગવેંગે ॥ ઉભાઉભી અંતરંગીં ઉભા ઠેલા ॥ 10૭ ॥
યેરીકડે નૃપ ચક્રચૂડામણી ॥ જોડૂનિયાં દ્વયબદ્ધપાણી ॥
ઉભા ઠેલાસે ઋષિ સન્નિધાની ॥ તોં ચક્રપાણી દેખિલા ॥ 10૮ ॥
સહસ્ર ચપળેસમાન ॥ તેજ ફાંકલેં દેદીપ્યમાન ॥
એકાએકીં શેષશયન ॥ યેઊન ઉભા ઠાકલા ॥ 10૯ ॥
રાયેં પાહાતાંચ નયનીં ॥ દંડપ્રાય લોટાંગણીં ॥
ઉભા ઠેલા બદ્ધપાણી ॥ સ્તુતી સ્તવનીં અનુવાદેં ॥ ૧1૦ ॥
દુર્વાસેં ઘાતલા નમસ્કાર ॥ ઉભા સમુદાયેંસીં સત્વર ॥
સ્તુતિવાદેં જગદીશ્વર ॥ ઋષેશ્વર પૂજિતસે ॥ ૧1૧ ॥
ઐસેં હોતાં તયે વેળીં ॥ બોલતાં જાલા વનમાળી ॥
નૃપવરા પાહૂન તે વેળીં ॥ મુખ કોમાલે દિસતસે ॥ ૧1૨ ॥
મગ બોલતસે નૃપવર ॥ કથિતા જાલા સમાચાર ॥
મ્હણે પરમ કોપિષ્ઠ ઋષેશ્વર ॥ નિરર્થક શાપિલેં ॥ ૧1૩ ॥
ઋષી શાપાચા વણવા ॥ જાળૂં પાહે દેહ ભાવા ॥
કૃપાળૂ તૂ મેઘ કેશવા ॥ શીતળ કરીં વર્ષોની ॥ ૧1૪ ॥
ઐકૂન નૃપાચી કરુણા ॥ બોલે વૈકુંઠીચા રાણા ॥
મ્હણે દુર્વાસેં ન કરિતાં વિચારણા ॥ શાપિલા રાણા અંબરીષ ॥ ૧1૫ ॥
આધીંચ મલમાસ વિશેષ ॥ વરી દ્વાદશી તિથી સરસ ॥
નૃપ આચરતાં નિર્દોષ ॥ તરી શાપાસ આધાર કેઉતા ॥ 1૧૬ ॥
દ્વાદશ્યાં પારણયેસ્તુ તોયદાનં કરોતિયઃ ॥
તત્તોયં સાગરેસ્તુલ્યં સપ્તભિઃ સાગરાત્મજે ॥ ૪ ॥
દ્વાદશ્યાં યોદિને પ્રાપ્તે તર્પણં કુરુતે પ્રિયે ॥
જલં તદમૃતી ભૂય પિતૃણામુપતિષ્ઠતિ ॥ ૫ ॥
દ્વાદશ્યામન્નદાનં વૈ યઃ કરોતિ સુમધ્યમે ॥
તેનૈવ તારિતાઃ સર્વે નરકાચ્છત પૂર્વજાઃ ॥ ૬ ॥
દ્વાદશીતેં બ્રાહ્મણાતેં ॥ ઉદક અર્પિલેં જરી ત્યાતેં ॥
તરી ફળ લાભે યજ્ઞાતેં ॥ સ્વર્ગી પિતરાંતેં સંતોષ ॥ 1૧૭ ॥
જયાનેં વ્રત કેલેં દ્વાદશી ॥ પાર નાહી ત્યાચિયા પુણ્યાસીં ॥
મી જનાર્દન સંતોષી ॥ કેવી તયાસીં અઘાતૂ ॥ 1૧૮ ॥
વરી કેલિયા અન્નદાન ॥ તયાચે પૂર્વજા હોય ઉદ્ધરણ ॥
ન કરિ તરી રવરવ દારુણ ॥ પિતૃગણ ભોગિતી ॥ 1૧૯ ॥
ઐસીજે પુણ્યતિથીસી ॥ નૃપ આચરતાં પુણ્યરાશી ॥
તરી કેવી બાધિજે તયાસી ॥ શાપભયે ઋષીચ્યા ॥ 1૨૦ ॥
પરી તપશ્ચર્યે આગળા મુની ॥ નેણોનિ વદલે શાપવાણી ॥
તરી સ્વયેં મી ચક્રપાણી ॥ સોસીન જાચણી ગર્ભવાસ ॥ 1૨૧ ॥
ઐસેં વચન કેશવાચેં ॥ ઐકૂન ઋષી બોલે સાચે ॥
શત જન્મ ગર્ભવાસાચે ॥ વચન આમચેં નિઘાલેં ॥ 1૨૨ ॥
તરી ઉશ્શાપ વાણી ઐક ॥ વરિચેં શૂન્ય ટાકીં એક ॥
શેષ ઉરે જો દશક ॥ તો અવશ્યક ભોગિજે ॥ 1૨૩ ॥
ત્યાહીમાજી ચતુર્ભાગ રીતીં ॥ દોન્હી જલચરેં દોન્હી વનચરેં તીં ॥
દોન વિપ્ર દોન ભૂપતી ॥ રામકૃષ્ણ તરતી જડમૂઢ ॥ 1૨૪ ॥
ઐસા ઉશ્યાપ વદતા વાચા ॥ સંતોષ સ્વામી દીનાચા ॥
ગર્ભવાસ નિરસીલ રાયાચા ॥ સ્વયેં તયાચા અંગિકારી ॥ 1૨૫ ॥
મગ આનંદોનિયાં નૃપતી ॥ ઋષીમેળાસીં શ્રીપતી ॥
સાધૂનિયા દ્વાદશી તિથી ॥ કૌતુક રીતીં દાવિત ॥ 1૨૬ ॥
વિમાન આણૂન તાત્કાળીં ॥ નૃપ ઉદ્ધારિલા તે વેળીં ॥
ઐશી દ્વાદશી નવ્હાળી ॥ ઋષિ મંડળી વિલોકીત ॥ 1૨૭ ॥
સમસ્તીં કરુનિ જયજયકાર ॥ નમિતે ઝાલે શારંગધર ॥
અદૃશ્ય જાલા સર્વેશ્વર ॥ ઇતુકા પ્રકાર પૈ જાલા ॥ 1૨૮ ॥
કથાભાગ પરમ ઐકિલા ॥ મ્હણોનિ શ્રોતિયાં સકળા ॥
શ્રવણદ્વારેં પરિસવિલા ॥ એવં સંપલા પંચપર્વ ॥ ૧૨૯ ॥
ઇતિશ્રીમલમાસ માહાત્મ ગ્રંથ ॥ પદ્મપુરાણાચેં સંમત ॥
મનોહરસુત વિરચિત ॥ ચતુર્દશોધ્યાય ગોડ હા ॥ ૧૪ ॥
ઓંવ્યા ॥ ૧૨૯ ॥ શ્લોક ૬ ॥
॥ ઇતિ ચતુર્દશોધ્યાયઃ ॥