Lord Vishnu

adhika (puruṣottama) māsa kathā adhyāya 18

(Purushottam Maas Katha Adhyay 18 in English (IAST))

Also known as Purushottam Maas Katha · Adhik Maas Katha · Adhik Maas Katha adhyay 18

Purushottam Maas Katha Adhyay 18. The Adhik Maas Katha, also called the Purushottam Maas Mahatmya — the mahatmya of the intercalary month that the lunar calendar adds roughly every third year. The month was scorned as malmas, the impure month, until Vishnu took it as his own and gave it his name; the katha is read through, one adhyay a day, for the length of the month.

#of 175
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
śrīsarasvatyai namaḥ ||
jayajayājī maṃgaladhāmā || maṃgalanāma tujheṃ ātmayārāmā ||
carācara phalāṃkitadrumā || nāmāanāmātīta tūṃ || 1 ||
amaṃgal̤a he mājhī kāyā || maṃgalanāma tujheṃ he raghurāyā ||
maṃgala jananī duhitā priyā || karī chāyā kṛpecī || 2 ||
taṃva kṛpābal̤eṃ samasta || vadena mhaṇatoṃ samagra graṃtha ||
to siddhi pāvavīṃ samasta || ṭhevīṃ varadahasta śirīṃ mājhyā || 3 ||
aikā śrote jana sādara || malamahātma parikara ||
lakṣmīnārāyaṇa saṃvāda thora || bhāveṃ sācāra parisīje || 4 ||
pūrvī merugirīce dakṣiṇapārīṃ || viṃdhyādrī parvata nirdhārī ||
narmadā vāhe amṛtamaya nīrīṃ || vṛkṣatīrīṃ śobhatī || 5 ||
nānāvṛkṣa suśobhita || nārīkel̤īṃ phal̤abhāreṃ lavata ||
tāḍamāḍa kharjurī śobhata || vṛkṣa śobhatī nānāparī || 6 ||
tetheṃ haṃsa kāraṃḍava cakravākeṃ || mayora cātaka badakeṃ ||
mūṣaka nakul̤a biḍāl̤akeṃ || ānaṃdeṃ dekheṃ khel̤atī || 7 ||
tetheṃ ṛṣisamudāvo baravā || snānasaṃdhyeṃ ārādhitī umādhavā ||
yakṣagaṇa gaṃdharvāteṃ tedhavā || ārāma ramavī sarvāteṃ || 8 ||
tetheṃ bhavānī sahita śūl̤apāṇī || krīḍārtha yetātī taye vanīṃ ||
aisī te parama śobhīta sthānīṃ || anupamya na vadave || 9 ||
tetheṃ bhṛgunāme ekanagarī || parama ramaṇīya parī ||
sadāṃ vāstavya amarapurīṃ || tapa ādareṃ karitātī || 10 ||
taṃva tayā nagarīṃ eka brāhmaṇa || bhṛguvaṃśaja sakulīna ||
vedādhyāyī parama nipuṇa || jyotiṣī pūrṇasiddhāṃtīṃ || 11 ||
nāmatayā kul̤aśarmā || jāṇe sarva dharma adharmā ||
tayācī bhāryā uparamā || kuśāvatī nāma tiyeceṃ || 12 ||
ticyā udarīṃ kanyāratna || prasavalī te guṇanidhāna ||
rūpeṃ parama lāvaṇya || nāma jāṇa medhāvatī || 13 ||
ekulatī eka vaṃśasthal̤īṃ || atisuṃdara rūpāgal̤ī ||
uṇī tijapuḍhe naiṣadhabāl̤ī || bahu āgal̤ī caturapaṇeṃ || 14 ||
oṭha jiceṃ ati ārakta || gaurāṃgīṃ śobhivaṃta ||
siṃhākṛti kaṭi śobhata || mṛganetrī gajagāminī || 15 ||
prāpta hotāṃ ṣauḍaśavarṣe || kuca camakatī jaṃbīrā aiseṃ ||
pītavarṇa sājire sarase || dekhatāṃ mānasa saṃtoṣe || 16 ||
tapīye visarale tapā || japīye visarale japā ||
pāhatāṃ jiyece svarūpā || vīrya ḍhal̤e kṣaṇārdhe || 17 ||
aisī te lāvaṇyācī jyotī || pahātāṃ netra taṭastha hotī ||
pitā avalokitāṃ taye pratī || jālī uparatī mṛgāṃka || 18 ||
maga pitayāneṃ vara vicāra || karitāṃ jālā sācāra ||
padmanābha eka dvijakumara || atisuṃdara sulakṣaṇī || 19 ||
vedśāstrasaṃpanna hotī || mānyatā viśeṣa sarvāṭhāyīṃ ||
ghaṭitārtha pāhūna te samayīṃ || tithiniścayo paiṃ kelā || 20 ||
sālaṃkṛta kanyādāna || karūna arpileṃ kanyāratna ||
cārī divasa sohal̤ā saṃpūrṇa || brāhmaṇa bhojana yathāvidhī || 21 ||
kāṃhīṃ eka divasa śvaśuramaṃdirī || rāhilīse te suṃdarī ||
ubhayatāṃ prīti paḍibhārī || na soḍitī ekamekāṃ || 22 ||
kṣaṇa eka viyoge vyathā || sahana hoīnā ubhayatāṃ ||
taṃva daivayoga vicitratā || na soḍī sarvathā kavaṇāteṃ || 23 ||
ekadāṃ narmadā tīrīṃ viprakumara || jalakrīḍā karitāṃ nirbhara ||
sannidha pātalā eka magara || nelā oḍhūnī pātāl̤ā || 24 ||
tīrīṃ hotā jo samudāva || hāhāḥkāra karitī joṃ sarva ||
grāmavāsiyāṃnī ghetalī dhāṃva || māta jāṇavilī pitayāteṃ || 25 ||
vakṣasthal̤a tāḍitī mātāpitā || śvaśurāsahīta dhāṃvalī kāṃtā ||
śoka karitī mātāpitā || hā hā jagannāthā keleṃ kāya || 26 ||
mṛttikā gheūna vadanīṃ || ghālītase te kāminī ||
śokavarṇitāṃ uloṃ pāhe dharaṇī || kavīcī vāṇī kuṃṭhita || 27 ||
mhaṇeṃ āhā devā jagannāthā || koṭhavarī bhogūṃ vaidhavyavyathā ||
jana mhaṇatī he lalanā ātāṃ || karila kāī neṇave || 28 ||
mhaṇe buḍāleṃ mājheṃ jahāja || vosa paḍalī mājhī seja ||
saubhāgya dagdha jhāleṃ āja || bolūṃ guja kavaṇāteṃ || 29 ||
aisā vilāpa karitāṃ te kāṃtā || pitā sāṃvarī tiyeteṃ tatvatāṃ ||
pari na sosave duḥkha avasthā || sāṃvarūna pitā dharī bal̤eṃ || 30 ||
pāhā nāhīṃ koṇī koṇācī || avaghīṃ sāṃgātī sukhācī ||
vel̤a yetāṃ mṛtyukāl̤īṃcīṃ || aṃtī ekalācī jātase || 31 ||
yālāgīṃ sajñāna janīṃ || pravartāveṃ ātmasādhanīṃ ||
suṭe kāl̤a bhayāpāsūnī || aiseṃ janīṃ vartāveṃ || 32 ||
kavaṇācī mātā kavaṇācā pitā || kavaṇācī kāṃtā kavaṇa duhitā ||
baṃdhu bhaginī he tatvatā || āpta soyare samagra || 33 ||
kavaṇa nāhīṃ koṇāce || aṃtīṃ jāṇeṃ lāgeṃ nemāceṃ ||
yālāgīṃ sārthaka janmāceṃ || karā sāceṃ bāpāno || 34 ||
pahā pravāhīṃ buḍālā viprakumara || tayā teṃ ṭākūna parivāra ||
parata te jāle yerāyera || lahāna thora sarvahī || 35 ||
aise loṭatāṃ bahuta divasa || vaidhavya daśā satīsa ||
jitāci mṛtyu striyesa || bhogitāṃ vaidhavyāsa jāṇa pāṃ || 36 ||
divasa na loṭecī sarvathā || na sare vaidhavyācī vyathā ||
āyuṣyahī na sareci tatvatā || maraṇāvasthā satīteṃ || 37 ||
taṃva eke kāl̤īṃ te suṃdarī || snānārtha pātalī narmadātīrīṃ ||
tetheṃ purāṇaśravaṇīṃ kṣaṇabharī || avakāśeṃ baisalī ase || 38 ||
tetheṃ niropaṇa nighāleṃ || mal̤amāhātma puṇyāgal̤e ||
snāna dāna karitāṃ eka vel̤eṃ || prāpta sohal̤e vaikuṃṭhīṃ || 39 ||
aisā viśvāsa dharūna aṃtarīṃ || gṛhī pātalī te suṃdarī ||
maga mṛduvacane prārthanā karī || te avasarīṃ pitayācī || 40 ||
mhaṇe tātā aika vacana || vaidhavya vyathā na loṭe jāṇa ||
tarī upāva karūṃ kavaṇa || sāṃgā maja lāgūna svāmiyāṃ || 41 ||
tiye teṃ pāhūna duḥkhabharita || pitānetrī aśru sravata ||
mhaṇe bāī eka māta || karī vrata malamāhātma || 42 ||
parī saṃpūrṇa bharata ālā māsa || urvarita rāhilā eka divasa ||
tarī tūṃ ācareṃ snānadānāsa || mauna naktāsa ācarāve || 43 ||
uparī karūṃ udyāpana || yathāvidhi brāhmaṇa saṃtarpaṇa ||
keliyā ghaḍe mahāpuṇya || satya jāṇa śubhānane || 44 ||
jaisā saṃpūrṇa graṃtha na aikatāṃ || śevaṭīla adhyāya aikatāṃ ||
phal̤a lādhe ho tatvatā || saṃpūrṇatā prāpta hoya || 45 ||
taiseṃci heṃhī vrata jāṇa || karīṃ tūṃ ekacī dina ||
manoratha puravitā bhagavān || śrījanārdana dayāl̤u || 46 ||
aisī aikatā pitayācī vārtā || bahuta harṣabharita te duhitā ||
prātaḥkāl̤īṃ snānārtha tatvatā || narmadā tīrīṃ pātalī || 47 ||
saṃkalpayukta snāna sārunī || paratalī svagṛhā kāminī ||
maga satpātra vipra bolāvūnī || baise bhāminī pūjeteṃ || 48 ||
trayatrīṇidaśaka dekha || apūpa kele surekha ||
ghṛtasahīta śarkarāmiśrita || kāṃsyapātrīṃ saṃpādī || 49 ||
kuṃbhaghaṭa sthāpūniyāṃ || pūjana karīṃ lavalāhyā ||
cittī bhāvārtha dharūniyāṃ || vipravaryā arpitase || 50 ||
dakṣiṇesahīta vastra alaṃkāra || dvijā pūjīte suṃdarā ||
maga maunya karūni nakta vicārā || sarveśvarā bhajatase || 51 ||
svapaṃktī vipra bhojanā || sāritī jālī te lalanā ||
prātaḥkāl̤ī udyāpanā || pitā jāṇa karavītase || 52 ||
ṣaḍrasa anneṃ nipajavūnīṃ || ghṛtapācita pāyasānnīṃ ||
dvijā baisavūna bhojanīṃ || dakṣiṇādānīṃ vidhiyukta || 53 ||
yathākāl̤eṃ phal̤eṃ āṇunī || brāhmaṇāteṃ arpī dakṣiṇādānīṃ ||
oṃṭī bharūna suvāsinī || namaskārūni bol̤avīta || 54 ||
aiseṃ udyāpana karūnī || bhāvārthabal̤eṃ prasanna śūl̤apāṇī ||
vimāna āle svargīhūnī || śivagaṇīṃ maṃḍita paiṃ || 55 ||
ghaṃṭārava hotā apāra || mājī śivagaṇa āṇi kinnara ||
vādyeṃ vājatī apāra || suravara taṭastha ṭhele || 56 ||
aiseṃ vimāna utaratāṃ bhūtal̤īṃ || divyarūpa kelī te bāl̤ī ||
sarvāṃ dekhatā uddharona gelī || āścarya sakal̤īṃ pai keleṃ || 57 ||
mhaṇatī eka dinīcā vrata prabhāvo || tātkāl̤a uddharalī pahāho ||
aisā kṛpāl̤ū lakṣmīnāho || līlā lāghavo dākhavītase || 58 ||
aso te viprasutā || śivājaval̤ī nelī tatvatāṃ ||
yerī caraṇī ṭhevūna māthā || viśvanāthā namiyeleṃ || 59 ||
namaskārūna pārvatīteṃ || stutivādeṃ pravarte stavanāteṃ ||
joḍūniyāṃ baddhahasteṃ || mukhīṃ garje nāmaghoṣa || 60 ||
jaya śaṃkara sadāśivā || karpūragaurā umādhavā ||
bhaktavaradāyaka priyamādhavā || soḍavile bhavāpāsunī || 61 ||
mhaṇe udārā trinayanā || khaṭvāṃgadharā vyāl̤abhūṣaṇā ||
vṛṣabhadhvajā bhaktapāl̤aṇā || dānavanikraṃdanā dayānidhe || 62 ||
mī taṃva matimaṃda aparādhī || kṛpāsāgara tūṃ dayānidhī ||
deūna pūrṇa kṛpā auṣadhī || bhavabhayavyādhī nivārilī || 63 ||
aisā stutivāda karūnī || mastaka ṭhevilā śivacaraṇīṃ ||
saṃtoṣayukta jhālī bhavānī || dekhūna nayanīṃ tiyeteṃ || 64 ||
nirakhūna pāhe bhavānī || taṃva kuṃkumahī na vadanīṃ ||
mhaṇe dhavarahita he kāminī || jāṇavaleṃ manīṃ jaganmāteṃ || 65 ||
maga āśvāsunī tiyeteṃ || sannidha baisavilī niruteṃ ||
nānā upabhoga sayociteṃ || puravī tiyeteṃ bhavānī || 66 ||
aise loṭale kityeka divasa || taṃva eke divaśīṃ śrīnivāsa ||
śivabheṭīsa anayāsa || kailāsā paiṃ āle || 67 ||
namūniyāṃ kailāsarāṇā || yerāyera karūni hāsyavadanā ||
deūniyāṃ abhyutthānā || ramāramaṇā baisavileṃ || 68 ||
svāgata pusoni sakal̤a || vārāṇaśī cālale tātkāl̤a ||
vimānarūḍha te vel̤e || bhavānīsahita nighāle || 69 ||
saveṃ ghetalī medhāvatī || kāśīpurā pāvalī tvarita gatī ||
anupamya racanā taye sthitī || dekhūna manīṃ ānaṃda || 70 ||
mhaṇona ānaṃdavana mhaṇatī || amṛtavāhinī bhāgīrathī ||
je tripathagāminī vikhyātī || jana taratī biṃdumātreṃ || 71 ||
tetheṃ vāstavya nīlakaṃṭha || karitā jālā variṣṭha ||
keśavarāja daivata śreṣṭha || sthāpī nīlakaṃṭha ādareṃ || 72 ||
taṃva tetheṃ akasmāta medhāvatī || dekhatī jālī pārvatī ||
kheda khinna vaidhavya satī || mlāna vadaneṃ dekhilī || 73 ||
maga prārthūni viśvanāthā || mhaṇe he satī vaidhavyavyathā ||
na sāhecī sarvathā || nivārīṃ kṛpāvaṃtā he || 74 ||
bhol̤ā udāra karpūragaura || detā jhālā akṣaī vara ||
akṣaī saubhāgya apāra || hoūṃ śaṃkara bolilā || 75 ||
taiṃ pāsunī nāma jāṇa || maṃgal̤āgaurī ṭhevī trinayana ||
didhaleṃ akṣaī bhuvana || sthāpilī jāṇa vāraṇaśīye || 76 ||
taiṃ pāsūnī nāma vikhyāta || mhaṇatī maṃgal̤āgaurī satya ||
janayātresī jātī nitya || ghetī darśana ādareṃ || 77 ||
itara deśīṃce yātrekarī || jātī te namitī maṃgal̤āgaurī ||
he pracītī adyāpa varī || sarvatra netrīṃ dekhatī || 78 ||
aisīte medhāvatī vipraduhitā || eka dinī vrata ācaratāṃ ||
vaidhavyācī nivārūni vyathā || akṣayī saubhāgyatā te jālī || 79 ||
aiseṃ heṃ malamāhātma jāṇa || lakṣmīteṃ sāṃge janārdana ||
tecī prākṛta bhāṣā śrote sajjana || karota śravaṇa ādareṃ || 80 ||
śāstra pracītī sākṣībhūta || manīṃ dharūni śuddha bhāvārtha ||
bhāveṃ ācarāve he vrata || sarva āghāta na sohe || 81 ||
śiva purāṇīṃcī he kathā || padyapurāṇīṃ ase tatvatā ||
tecī prākṛta bhāṣe tumhāṃ ātāṃ || śravaṇa paṃthā nivedilī || 82 ||
tayā maṃgal̤āgaurīce darśana || maṃgal̤a hotī sarvahī jana ||
śaṃkaragaurī tuṣṭamāna || hoya kalyāṇa sarvāṃ ṭhāyīṃ || 83 ||
tarī nara athavā nārī || bāl̤a athavā vṛddha suṃdarī ||
lābha sārikhā sarvāṃ parī || vrata nirdhārīṃ ācaratāṃ || 84 ||
iti śrīmalamahātma graṃtha || padmapurāṇīṃce saṃmata ||
manoharasuta viracita || aṣṭādaśo'dhyāya goḍa hā || 18 ||
śrīkṛṣṇārpaṇamastu ||
ovyā || 84 ||
|| iti aṣṭādaśo'dhyāyaḥ ||

Explore More