શ્રીગણેશાય નમઃ ॥
શ્રીસરસ્વત્યૈ નમઃ ॥
જયજયાજી મંગલધામા ॥ મંગલનામ તુઝેં આત્મયારામા ॥
ચરાચર ફલાંકિતદ્રુમા ॥ નામાઅનામાતીત તૂં ॥ ૧ ॥
અમંગળ હે માઝી કાયા ॥ મંગલનામ તુઝેં હે રઘુરાયા ॥
મંગલ જનની દુહિતા પ્રિયા ॥ કરી છાયા કૃપેચી ॥ ૨ ॥
તંવ કૃપાબળેં સમસ્ત ॥ વદેન મ્હણતોં સમગ્ર ગ્રંથ ॥
તો સિદ્ધિ પાવવીં સમસ્ત ॥ ઠેવીં વરદહસ્ત શિરીં માઝ્યા ॥ ૩ ॥
ઐકા શ્રોતે જન સાદર ॥ મલમહાત્મ પરિકર ॥
લક્ષ્મીનારાયણ સંવાદ થોર ॥ ભાવેં સાચાર પરિસીજે ॥ ૪ ॥
પૂર્વી મેરુગિરીચે દક્ષિણપારીં ॥ વિંધ્યાદ્રી પર્વત નિર્ધારી ॥
નર્મદા વાહે અમૃતમય નીરીં ॥ વૃક્ષતીરીં શોભતી ॥ ૫ ॥
નાનાવૃક્ષ સુશોભિત ॥ નારીકેળીં ફળભારેં લવત ॥
તાડમાડ ખર્જુરી શોભત ॥ વૃક્ષ શોભતી નાનાપરી ॥ ૬ ॥
તેથેં હંસ કારંડવ ચક્રવાકેં ॥ મયોર ચાતક બદકેં ॥
મૂષક નકુળ બિડાળકેં ॥ આનંદેં દેખેં ખેળતી ॥ ૭ ॥
તેથેં ઋષિસમુદાવો બરવા ॥ સ્નાનસંધ્યેં આરાધિતી ઉમાધવા ॥
યક્ષગણ ગંધર્વાતેં તેધવા ॥ આરામ રમવી સર્વાતેં ॥ ૮ ॥
તેથેં ભવાની સહિત શૂળપાણી ॥ ક્રીડાર્થ યેતાતી તયે વનીં ॥
ઐસી તે પરમ શોભીત સ્થાનીં ॥ અનુપમ્ય ન વદવે ॥ ૯ ॥
તેથેં ભૃગુનામે એકનગરી ॥ પરમ રમણીય પરી ॥
સદાં વાસ્તવ્ય અમરપુરીં ॥ તપ આદરેં કરિતાતી ॥ ૧૦ ॥
તંવ તયા નગરીં એક બ્રાહ્મણ ॥ ભૃગુવંશજ સકુલીન ॥
વેદાધ્યાયી પરમ નિપુણ ॥ જ્યોતિષી પૂર્ણસિદ્ધાંતીં ॥ ૧૧ ॥
નામતયા કુળશર્મા ॥ જાણે સર્વ ધર્મ અધર્મા ॥
તયાચી ભાર્યા ઉપરમા ॥ કુશાવતી નામ તિયેચેં ॥ ૧૨ ॥
તિચ્યા ઉદરીં કન્યારત્ન ॥ પ્રસવલી તે ગુણનિધાન ॥
રૂપેં પરમ લાવણ્ય ॥ નામ જાણ મેધાવતી ॥ ૧૩ ॥
એકુલતી એક વંશસ્થળીં ॥ અતિસુંદર રૂપાગળી ॥
ઉણી તિજપુઢે નૈષધબાળી ॥ બહુ આગળી ચતુરપણેં ॥ ૧૪ ॥
ઓઠ જિચેં અતિ આરક્ત ॥ ગૌરાંગીં શોભિવંત ॥
સિંહાકૃતિ કટિ શોભત ॥ મૃગનેત્રી ગજગામિની ॥ ૧૫ ॥
પ્રાપ્ત હોતાં ષૌડશવર્ષે ॥ કુચ ચમકતી જંબીરા ઐસેં ॥
પીતવર્ણ સાજિરે સરસે ॥ દેખતાં માનસ સંતોષે ॥ ૧૬ ॥
તપીયે વિસરલે તપા ॥ જપીયે વિસરલે જપા ॥
પાહતાં જિયેચે સ્વરૂપા ॥ વીર્ય ઢળે ક્ષણાર્ધે ॥ ૧૭ ॥
ઐસી તે લાવણ્યાચી જ્યોતી ॥ પહાતાં નેત્ર તટસ્થ હોતી ॥
પિતા અવલોકિતાં તયે પ્રતી ॥ જાલી ઉપરતી મૃગાંક ॥ ૧૮ ॥
મગ પિતયાનેં વર વિચાર ॥ કરિતાં જાલા સાચાર ॥
પદ્મનાભ એક દ્વિજકુમર ॥ અતિસુંદર સુલક્ષણી ॥ ૧૯ ॥
વેદ્શાસ્ત્રસંપન્ન હોતી ॥ માન્યતા વિશેષ સર્વાઠાયીં ॥
ઘટિતાર્થ પાહૂન તે સમયીં ॥ તિથિનિશ્ચયો પૈં કેલા ॥ ૨૦ ॥
સાલંકૃત કન્યાદાન ॥ કરૂન અર્પિલેં કન્યારત્ન ॥
ચારી દિવસ સોહળા સંપૂર્ણ ॥ બ્રાહ્મણ ભોજન યથાવિધી ॥ ૨૧ ॥
કાંહીં એક દિવસ શ્વશુરમંદિરી ॥ રાહિલીસે તે સુંદરી ॥
ઉભયતાં પ્રીતિ પડિભારી ॥ ન સોડિતી એકમેકાં ॥ ૨૨ ॥
ક્ષણ એક વિયોગે વ્યથા ॥ સહન હોઈના ઉભયતાં ॥
તંવ દૈવયોગ વિચિત્રતા ॥ ન સોડી સર્વથા કવણાતેં ॥ ૨૩ ॥
એકદાં નર્મદા તીરીં વિપ્રકુમર ॥ જલક્રીડા કરિતાં નિર્ભર ॥
સન્નિધ પાતલા એક મગર ॥ નેલા ઓઢૂની પાતાળા ॥ ૨૪ ॥
તીરીં હોતા જો સમુદાવ ॥ હાહાઃકાર કરિતી જોં સર્વ ॥
ગ્રામવાસિયાંની ઘેતલી ધાંવ ॥ માત જાણવિલી પિતયાતેં ॥ ૨૫ ॥
વક્ષસ્થળ તાડિતી માતાપિતા ॥ શ્વશુરાસહીત ધાંવલી કાંતા ॥
શોક કરિતી માતાપિતા ॥ હા હા જગન્નાથા કેલેં કાય ॥ ૨૬ ॥
મૃત્તિકા ઘેઊન વદનીં ॥ ઘાલીતસે તે કામિની ॥
શોકવર્ણિતાં ઉલોં પાહે ધરણી ॥ કવીચી વાણી કુંઠિત ॥ ૨૭ ॥
મ્હણેં આહા દેવા જગન્નાથા ॥ કોઠવરી ભોગૂં વૈધવ્યવ્યથા ॥
જન મ્હણતી હે લલના આતાં ॥ કરિલ કાઈ નેણવે ॥ ૨૮ ॥
મ્હણે બુડાલેં માઝેં જહાજ ॥ વોસ પડલી માઝી સેજ ॥
સૌભાગ્ય દગ્ધ ઝાલેં આજ ॥ બોલૂં ગુજ કવણાતેં ॥ ૨૯ ॥
ઐસા વિલાપ કરિતાં તે કાંતા ॥ પિતા સાંવરી તિયેતેં તત્વતાં ॥
પરિ ન સોસવે દુઃખ અવસ્થા ॥ સાંવરૂન પિતા ધરી બળેં ॥ ૩૦ ॥
પાહા નાહીં કોણી કોણાચી ॥ અવઘીં સાંગાતી સુખાચી ॥
વેળ યેતાં મૃત્યુકાળીંચીં ॥ અંતી એકલાચી જાતસે ॥ ૩૧ ॥
યાલાગીં સજ્ઞાન જનીં ॥ પ્રવર્તાવેં આત્મસાધનીં ॥
સુટે કાળ ભયાપાસૂની ॥ ઐસેં જનીં વર્તાવેં ॥ ૩૨ ॥
કવણાચી માતા કવણાચા પિતા ॥ કવણાચી કાંતા કવણ દુહિતા ॥
બંધુ ભગિની હે તત્વતા ॥ આપ્ત સોયરે સમગ્ર ॥ ૩૩ ॥
કવણ નાહીં કોણાચે ॥ અંતીં જાણેં લાગેં નેમાચેં ॥
યાલાગીં સાર્થક જન્માચેં ॥ કરા સાચેં બાપાનો ॥ ૩૪ ॥
પહા પ્રવાહીં બુડાલા વિપ્રકુમર ॥ તયા તેં ટાકૂન પરિવાર ॥
પરત તે જાલે યેરાયેર ॥ લહાન થોર સર્વહી ॥ ૩૫ ॥
ઐસે લોટતાં બહુત દિવસ ॥ વૈધવ્ય દશા સતીસ ॥
જિતાચિ મૃત્યુ સ્ત્રિયેસ ॥ ભોગિતાં વૈધવ્યાસ જાણ પાં ॥ ૩૬ ॥
દિવસ ન લોટેચી સર્વથા ॥ ન સરે વૈધવ્યાચી વ્યથા ॥
આયુષ્યહી ન સરેચિ તત્વતા ॥ મરણાવસ્થા સતીતેં ॥ ૩૭ ॥
તંવ એકે કાળીં તે સુંદરી ॥ સ્નાનાર્થ પાતલી નર્મદાતીરીં ॥
તેથેં પુરાણશ્રવણીં ક્ષણભરી ॥ અવકાશેં બૈસલી અસે ॥ ૩૮ ॥
તેથેં નિરોપણ નિઘાલેં ॥ મળમાહાત્મ પુણ્યાગળે ॥
સ્નાન દાન કરિતાં એક વેળેં ॥ પ્રાપ્ત સોહળે વૈકુંઠીં ॥ ૩૯ ॥
ઐસા વિશ્વાસ ધરૂન અંતરીં ॥ ગૃહી પાતલી તે સુંદરી ॥
મગ મૃદુવચને પ્રાર્થના કરી ॥ તે અવસરીં પિતયાચી ॥ ૪૦ ॥
મ્હણે તાતા ઐક વચન ॥ વૈધવ્ય વ્યથા ન લોટે જાણ ॥
તરી ઉપાવ કરૂં કવણ ॥ સાંગા મજ લાગૂન સ્વામિયાં ॥ ૪૧ ॥
તિયે તેં પાહૂન દુઃખભરિત ॥ પિતાનેત્રી અશ્રુ સ્રવત ॥
મ્હણે બાઈ એક માત ॥ કરી વ્રત મલમાહાત્મ ॥ ૪૨ ॥
પરી સંપૂર્ણ ભરત આલા માસ ॥ ઉર્વરિત રાહિલા એક દિવસ ॥
તરી તૂં આચરેં સ્નાનદાનાસ ॥ મૌન નક્તાસ આચરાવે ॥ ૪૩ ॥
ઉપરી કરૂં ઉદ્યાપન ॥ યથાવિધિ બ્રાહ્મણ સંતર્પણ ॥
કેલિયા ઘડે મહાપુણ્ય ॥ સત્ય જાણ શુભાનને ॥ ૪૪ ॥
જૈસા સંપૂર્ણ ગ્રંથ ન ઐકતાં ॥ શેવટીલ અધ્યાય ઐકતાં ॥
ફળ લાધે હો તત્વતા ॥ સંપૂર્ણતા પ્રાપ્ત હોય ॥ ૪૫ ॥
તૈસેંચિ હેંહી વ્રત જાણ ॥ કરીં તૂં એકચી દિન ॥
મનોરથ પુરવિતા ભગવાન્ ॥ શ્રીજનાર્દન દયાળુ ॥ ૪૬ ॥
ઐસી ઐકતા પિતયાચી વાર્તા ॥ બહુત હર્ષભરિત તે દુહિતા ॥
પ્રાતઃકાળીં સ્નાનાર્થ તત્વતા ॥ નર્મદા તીરીં પાતલી ॥ ૪૭ ॥
સંકલ્પયુક્ત સ્નાન સારુની ॥ પરતલી સ્વગૃહા કામિની ॥
મગ સત્પાત્ર વિપ્ર બોલાવૂની ॥ બૈસે ભામિની પૂજેતેં ॥ ૪૮ ॥
ત્રયત્રીણિદશક દેખ ॥ અપૂપ કેલે સુરેખ ॥
ઘૃતસહીત શર્કરામિશ્રિત ॥ કાંસ્યપાત્રીં સંપાદી ॥ ૪૯ ॥
કુંભઘટ સ્થાપૂનિયાં ॥ પૂજન કરીં લવલાહ્યા ॥
ચિત્તી ભાવાર્થ ધરૂનિયાં ॥ વિપ્રવર્યા અર્પિતસે ॥ ૫૦ ॥
દક્ષિણેસહીત વસ્ત્ર અલંકાર ॥ દ્વિજા પૂજીતે સુંદરા ॥
મગ મૌન્ય કરૂનિ નક્ત વિચારા ॥ સર્વેશ્વરા ભજતસે ॥ ૫૧ ॥
સ્વપંક્તી વિપ્ર ભોજના ॥ સારિતી જાલી તે લલના ॥
પ્રાતઃકાળી ઉદ્યાપના ॥ પિતા જાણ કરવીતસે ॥ ૫૨ ॥
ષડ્રસ અન્નેં નિપજવૂનીં ॥ ઘૃતપાચિત પાયસાન્નીં ॥
દ્વિજા બૈસવૂન ભોજનીં ॥ દક્ષિણાદાનીં વિધિયુક્ત ॥ ૫૩ ॥
યથાકાળેં ફળેં આણુની ॥ બ્રાહ્મણાતેં અર્પી દક્ષિણાદાનીં ॥
ઓંટી ભરૂન સુવાસિની ॥ નમસ્કારૂનિ બોળવીત ॥ ૫૪ ॥
ઐસેં ઉદ્યાપન કરૂની ॥ ભાવાર્થબળેં પ્રસન્ન શૂળપાણી ॥
વિમાન આલે સ્વર્ગીહૂની ॥ શિવગણીં મંડિત પૈં ॥ ૫૫ ॥
ઘંટારવ હોતા અપાર ॥ માજી શિવગણ આણિ કિન્નર ॥
વાદ્યેં વાજતી અપાર ॥ સુરવર તટસ્થ ઠેલે ॥ ૫૬ ॥
ઐસેં વિમાન ઉતરતાં ભૂતળીં ॥ દિવ્યરૂપ કેલી તે બાળી ॥
સર્વાં દેખતા ઉદ્ધરોન ગેલી ॥ આશ્ચર્ય સકળીં પૈ કેલેં ॥ ૫૭ ॥
મ્હણતી એક દિનીચા વ્રત પ્રભાવો ॥ તાત્કાળ ઉદ્ધરલી પહાહો ॥
ઐસા કૃપાળૂ લક્ષ્મીનાહો ॥ લીલા લાઘવો દાખવીતસે ॥ ૫૮ ॥
અસો તે વિપ્રસુતા ॥ શિવાજવળી નેલી તત્વતાં ॥
યેરી ચરણી ઠેવૂન માથા ॥ વિશ્વનાથા નમિયેલેં ॥ ૫૯ ॥
નમસ્કારૂન પાર્વતીતેં ॥ સ્તુતિવાદેં પ્રવર્તે સ્તવનાતેં ॥
જોડૂનિયાં બદ્ધહસ્તેં ॥ મુખીં ગર્જે નામઘોષ ॥ ૬૦ ॥
જય શંકર સદાશિવા ॥ કર્પૂરગૌરા ઉમાધવા ॥
ભક્તવરદાયક પ્રિયમાધવા ॥ સોડવિલે ભવાપાસુની ॥ ૬૧ ॥
મ્હણે ઉદારા ત્રિનયના ॥ ખટ્વાંગધરા વ્યાળભૂષણા ॥
વૃષભધ્વજા ભક્તપાળણા ॥ દાનવનિક્રંદના દયાનિધે ॥ ૬૨ ॥
મી તંવ મતિમંદ અપરાધી ॥ કૃપાસાગર તૂં દયાનિધી ॥
દેઊન પૂર્ણ કૃપા ઔષધી ॥ ભવભયવ્યાધી નિવારિલી ॥ ૬૩ ॥
ઐસા સ્તુતિવાદ કરૂની ॥ મસ્તક ઠેવિલા શિવચરણીં ॥
સંતોષયુક્ત ઝાલી ભવાની ॥ દેખૂન નયનીં તિયેતેં ॥ ૬૪ ॥
નિરખૂન પાહે ભવાની ॥ તંવ કુંકુમહી ન વદનીં ॥
મ્હણે ધવરહિત હે કામિની ॥ જાણવલેં મનીં જગન્માતેં ॥ ૬૫ ॥
મગ આશ્વાસુની તિયેતેં ॥ સન્નિધ બૈસવિલી નિરુતેં ॥
નાના ઉપભોગ સયોચિતેં ॥ પુરવી તિયેતેં ભવાની ॥ ૬૬ ॥
ઐસે લોટલે કિત્યેક દિવસ ॥ તંવ એકે દિવશીં શ્રીનિવાસ ॥
શિવભેટીસ અનયાસ ॥ કૈલાસા પૈં આલે ॥ ૬૭ ॥
નમૂનિયાં કૈલાસરાણા ॥ યેરાયેર કરૂનિ હાસ્યવદના ॥
દેઊનિયાં અભ્યુત્થાના ॥ રમારમણા બૈસવિલેં ॥ ૬૮ ॥
સ્વાગત પુસોનિ સકળ ॥ વારાણશી ચાલલે તાત્કાળ ॥
વિમાનરૂઢ તે વેળે ॥ ભવાનીસહિત નિઘાલે ॥ ૬૯ ॥
સવેં ઘેતલી મેધાવતી ॥ કાશીપુરા પાવલી ત્વરિત ગતી ॥
અનુપમ્ય રચના તયે સ્થિતી ॥ દેખૂન મનીં આનંદ ॥ ૭૦ ॥
મ્હણોન આનંદવન મ્હણતી ॥ અમૃતવાહિની ભાગીરથી ॥
જે ત્રિપથગામિની વિખ્યાતી ॥ જન તરતી બિંદુમાત્રેં ॥ ૭૧ ॥
તેથેં વાસ્તવ્ય નીલકંઠ ॥ કરિતા જાલા વરિષ્ઠ ॥
કેશવરાજ દૈવત શ્રેષ્ઠ ॥ સ્થાપી નીલકંઠ આદરેં ॥ ૭૨ ॥
તંવ તેથેં અકસ્માત મેધાવતી ॥ દેખતી જાલી પાર્વતી ॥
ખેદ ખિન્ન વૈધવ્ય સતી ॥ મ્લાન વદનેં દેખિલી ॥ ૭૩ ॥
મગ પ્રાર્થૂનિ વિશ્વનાથા ॥ મ્હણે હે સતી વૈધવ્યવ્યથા ॥
ન સાહેચી સર્વથા ॥ નિવારીં કૃપાવંતા હે ॥ ૭૪ ॥
ભોળા ઉદાર કર્પૂરગૌર ॥ દેતા ઝાલા અક્ષઈ વર ॥
અક્ષઈ સૌભાગ્ય અપાર ॥ હોઊં શંકર બોલિલા ॥ ૭૫ ॥
તૈં પાસુની નામ જાણ ॥ મંગળાગૌરી ઠેવી ત્રિનયન ॥
દિધલેં અક્ષઈ ભુવન ॥ સ્થાપિલી જાણ વારણશીયે ॥ ૭૬ ॥
તૈં પાસૂની નામ વિખ્યાત ॥ મ્હણતી મંગળાગૌરી સત્ય ॥
જનયાત્રેસી જાતી નિત્ય ॥ ઘેતી દર્શન આદરેં ॥ ૭૭ ॥
ઇતર દેશીંચે યાત્રેકરી ॥ જાતી તે નમિતી મંગળાગૌરી ॥
હે પ્રચીતી અદ્યાપ વરી ॥ સર્વત્ર નેત્રીં દેખતી ॥ ૭૮ ॥
ઐસીતે મેધાવતી વિપ્રદુહિતા ॥ એક દિની વ્રત આચરતાં ॥
વૈધવ્યાચી નિવારૂનિ વ્યથા ॥ અક્ષયી સૌભાગ્યતા તે જાલી ॥ ૭૯ ॥
ઐસેં હેં મલમાહાત્મ જાણ ॥ લક્ષ્મીતેં સાંગે જનાર્દન ॥
તેચી પ્રાકૃત ભાષા શ્રોતે સજ્જન ॥ કરોત શ્રવણ આદરેં ॥ ૮૦ ॥
શાસ્ત્ર પ્રચીતી સાક્ષીભૂત ॥ મનીં ધરૂનિ શુદ્ધ ભાવાર્થ ॥
ભાવેં આચરાવે હે વ્રત ॥ સર્વ આઘાત ન સોહે ॥ ૮૧ ॥
શિવ પુરાણીંચી હે કથા ॥ પદ્યપુરાણીં અસે તત્વતા ॥
તેચી પ્રાકૃત ભાષે તુમ્હાં આતાં ॥ શ્રવણ પંથા નિવેદિલી ॥ ૮૨ ॥
તયા મંગળાગૌરીચે દર્શન ॥ મંગળ હોતી સર્વહી જન ॥
શંકરગૌરી તુષ્ટમાન ॥ હોય કલ્યાણ સર્વાં ઠાયીં ॥ ૮૩ ॥
તરી નર અથવા નારી ॥ બાળ અથવા વૃદ્ધ સુંદરી ॥
લાભ સારિખા સર્વાં પરી ॥ વ્રત નિર્ધારીં આચરતાં ॥ ૮૪ ॥
ઇતિ શ્રીમલમહાત્મ ગ્રંથ ॥ પદ્મપુરાણીંચે સંમત ॥
મનોહરસુત વિરચિત ॥ અષ્ટાદશોઽધ્યાય ગોડ હા ॥ ૧૮ ॥
શ્રીકૃષ્ણાર્પણમસ્તુ ॥
ઓવ્યા ॥ ૮૪ ॥
॥ ઇતિ અષ્ટાદશોઽધ્યાયઃ ॥
