Lord Vishnu

adhika (puruṣottama) māsa kathā adhyāya 6

(Purushottam Maas Katha Adhyay 6 in English (IAST))

Also known as Purushottam Maas Katha · Adhik Maas Katha · Adhik Maas Katha adhyay 6

Purushottam Maas Katha Adhyay 6. The Adhik Maas Katha, also called the Purushottam Maas Mahatmya — the mahatmya of the intercalary month that the lunar calendar adds roughly every third year. The month was scorned as malmas, the impure month, until Vishnu took it as his own and gave it his name; the katha is read through, one adhyay a day, for the length of the month.

#of 209
śrī gaṇeśāya namaḥ
|| śrīsarasvatyai namaḥ || śrīgurubhyo namaḥ ||
namūṃ ātāṃ sadguru || jo parācāhī paraparu ||
jayāce kṛpeneṃ pasaru || graṃtha nirdhāra cāle hā || 1 ||
ātāṃ aikā śrotejana || adhika māsa mahimā ākhyāna ||
jeṃ śravaṇa keliyā ghaḍe puṇya || hoya nirasana pāpāceṃ || 2 ||
pahā bhagavaṃta kevaḍhā dayāl̤ū || dīnanāthācā pratipāl̤ū ||
jhāḍāvayā pāpācā mal̤ū || kathā al̤umāl̤ū vadatase || 3 ||
bhagavanmalamāse vai dīpadānasya yatphalaṃ ||
tatsarvaṃ brūhī me deva lokānā hita kāmyayā || 1 ||
śrīviṣṇu ruvāca || śruṇu devi pravakṣyāmi rahasyaṃ pāpanāśanaṃ ||
yatkṛtvāṃ pitṛhā goghnobrahmahā gurutalpagaḥ || 2 ||
vighātī kūṭasākṣī vā sarvapāpa karoti vā ||
mucyate nātra saṃdeho viṣṇulokaṃ sa gacchati || 3 ||
praśna karitase śrīlakṣmī || vadatase kaivalyadhāmī ||
teṃcīṃ śravaṇa kīje tumhīṃ || pāpa kṣayāteṃ jāṇapā || 4 ||
jayā vāṭe kīṃ pāpa jāveṃ || tayāneṃ ādhīṃ śravaṇa karāve ||
ekāgra avadhāna dyāve || graṃthānumodanī pai || 5 ||
taṃva lakṣmī vade jī svāmināthā || dīpadānācī vyavasthā ||
maja niropije tatvatā || jeṇeṃ bhavavyathā nivāre || 6 ||
kavaṇa pāpāciyā rāsī || naṣṭa hotī dīpadāneśīṃ ||
pūrvī aisiyā vṛttāsī || ācarūna puṇyarāśī to jhālā || 7 ||
heṃ ādyaṃta nirūpaṇa || maja karavājī śravaṇa ||
taṃva bole janārdana || aikeṃ kathana puḍhārī || 8 ||
pitṛhatyā gohatyārī || brahmahatyā guruhatyārī ||
kṛtaghna āṇī paradvārī || durācārī madyaprāśaka || 9 ||
kuṭila labāḍa asatyavādī || asatyasākṣī teṃ pratipādī ||
mātāpityāteṃ tyajuni ādhīṃ || mātṛgamanīṃ durācārī || 10 ||
bhrūṇahatyā pūtra hatyā pāhīṃ || śnuṣābhaginī kanyeteṃhī ||
yāte rata jo svadehīṃ || aiśī mahāpātakeṃ apāra || 11 ||
tayā pāpāceṃ kṣāl̤aṇa || hoya keliyā dīpadāna ||
ātāṃ pāveto mokṣasadana || saṃśaya anya na dharāvā || 12 ||
adhikamāsī māsavarī || keśavā arpaṇa dāna karī ||
pratipadā āraṃbha nirdhārī || saṃpūrṇa māsa varī pai dyāveṃ || 13 ||
snāna kīje prātaḥkāl̤īṃ || gaṃgāyamunāsāgarajal̤īṃ ||
athavā sarovarāceṃ pāl̤īṃ || kī je pratidinī snānāteṃ || 14 ||
heṃhī na ghaḍe kavaṇāteṃ jarī || vāpīkūpa taḍāgāce parī ||
snāna kīje nirdhārī || athavā svagṛhīṃ śītodakeṃ || 15 ||
śarīrīṃ sāmarthya nasaliyā pāhīṃ || pravāhā jāvayā śakti nāhīṃ ||
śītodaka nase saṃvartehī || tarīṃ bādha nāhīṃ uṣṇodakā || 16 ||
saṃpūrṇa phaladaṃ samyak snānamuṣṇena vāriṇā ||
śītedviguṇamevasyātkūpetaśca caturguṇa || 4 ||
nadyāṃ daśaguṇaṃ proktaṃ mahānadyāṃ tato daśa ||
sahasraguṇitaṃ proktaṃ mahānadyośca saṃgame || 5 ||
saṃpūrṇaphala ase uṣṇodakīṃ || tayā dviguṇita jāṇa śītodakīṃ ||
vāpīkūpa āṇi taṭākīṃ || caturguṇita jāṇa pāṃ || 17 ||
nadī tīrāciyā ṭhāyīṃ jāṇa || daśaguṇita ghaḍe puṇya ||
tayā daśaguṇeṃ jāṇa || ghaḍe puṇya gaṃgāsnāneṃ || 18 ||
mahāgaṃgā kṣetrī pāhīṃ || athavā sāgarāce tīrīṃhī ||
saṃkalpayukta snāna keleṃ jihīṃ || tarī sahasraguṇeṃ puṇya joḍe || 19 ||
aiseṃ snānavidhīteṃ sārūna || maga kīje devatārcana ||
svayeṃ tāmrapātrīṃ ājya ghālūna || dīpa lāvūna ṭhevije || 20 ||
maga satpātra brāhmaṇa || pācārāveṃ tayā lāgūna ||
dīpapūjana karūni jāṇa || dyāveṃ dāna brāhmaṇāteṃ || 21 ||
dakṣiṇesahīta dīpa || eka māsavarī sākṣepa ||
keliyā hoya niḥpāpa || sukha amūpa te pāvatī || 22 ||
āyurārogya saṃtatī apāra || cuke yamayātanā kīṃ aghora ||
|| dīpadāneṃ kāṃti suṃdara || vardhamāna hoya pai || 23 ||
apamṛtyu gaṃḍāṃtara || dūra hoya hā nirdhāra ||
ye viṣayīṃ āna vicāra || na ghaḍe sācāra jāṇapāṃ || 24 ||
śatajanmotthitaṃ pāmaṃ māsārdhe naiva gacchati ||
janmāṃtara sahastraistu yadaghaṃ samupārjitaṃ || 6 ||
sapta janmārjita jeṃ pāpa || tehī jhaḍe āpoāpa ||
śata janmācā jo lepa || tohī amūpa jhaḍatase || 25 ||
parī śraddhāpuraskara pāhīṃ || nitya nitya havyāsa dehīṃ ||
ghaḍato aisā saṃdeha nāhīṃ || śāstrīṃ pāhīṃ hā nirṇayo || 26 ||
dīpadānācā parvavidhī || jal̤akuṃbha ṭhevije ādhīṃ ||
paripūrṇa jal̤asaṃdhī || pūjāvidhī karūniyāṃ || 27 ||
tayāvarī maga dīpa ṭhevūnī || jal̤akuṃbhā sahīta dīje dānīṃ ||
ekamāsa varī pratidinī || karitāṃ nirvāṇīṃ phal̤a lābhe || 28 ||
strī athavā puruṣāteṃ || samāna lābha dohīṃ teṃ ||
saubhāgya athavā vidhaveteṃ || samāna puṇyāteṃ pāvije || 29 ||
varakaḍa karitāṃ yajñadāna || dravya pāhije tayā lāgūna ||
yetheṃ alpa vece mahāpuṇya || sāṃgitale jāṇa sākṣepe || 30 ||
yathāśakti brāhmaṇabhojana || bhaktipuraskara karāveṃ jāṇa ||
śrīlakṣmī nārāyaṇa mhaṇona || saṃtarpaṇa karāveṃ || 31 ||
tayāvarī śakti asela pāhīṃ || vastreṃ alaṃkāra dakṣiṇātehī ||
bhāva dharonīṃ dehīṃ || ati ādare arpije || 32 ||
nānāparī ghṛtamiśrita || apūpa anneṃ yathāsthita ||
ṣaḍraseṃ pakvānneṃ bahuta || brāhmaṇāteṃ arpāvīṃ || 33 ||
gobhūhiraṇya dānāṃnīṃ || jo arpī bhūdevā lāgunīṃ ||
malamāsāśī pratidinīṃ || to mokṣasadanīṃ pāvato || 34 ||
āyurārogya dhanasamṛddhī || apamṛtyu na bādhī ||
pure āyuṣyācī avadhī || tovarī ārogyatā dehāsī || 35||
vaiśyāteṃ paśudhana prāpta || śūdrāte sukhotpatti hota ||
kṣatriya to vijayī raṇāṃta || na bādhita śastra ghāya || 36 ||
striyāṃteṃ vaidhavya nāhīṃ || kumārī teṃ nija bhratāra tohī ||
sulakṣaṇīka prāpta hoī || vrata prabhāveṃ aiśiyā || 37 ||
nitya karāveṃ purāṇaśravaṇa || rātrau kīje harijāgraṇa ||
prātaḥkāl̤īṃ prātaḥsnāna || dīpadāna yathāvidhi || 38 ||
pūrvī sarasvatī tīrāce ṭhāyīṃ || suśarmā nāmeṃ dvija pāhīṃ ||
putra kalatra sarva āptahī || strīyukta nāṃdatase || 39 ||
bhikṣā māgūna nityānitya || kuṭuṃbāteṃ saṃrakṣita ||
tayāvarīhī atīta || asaliyā sāṃbhāl̤īta mādhyānhīṃ || 40 ||
dhanya aiśiyācā saṃsāra || strī asonī svadharmī nara ||
rūpavatī sevesīṃ sādara || manīṃ tiraskāra na mānīṃ || 41 ||
samayīṃ āliyā atīta || lāheṃ lāhe duṇāvata ||
tayāteṃ ase toṣavita || bhojanapāneṃ ādareṃsī || 42 ||
bhikṣārthī yāce gṛhāteṃ || sarva saṃgrahaka kaicā tethe ||
parī samayīṃ asela teṃ || yathāruci saṃpādī || 43 ||
svaputrācī āśā na dharī manīṃ || parama ālhāda brāhmaṇabhojanīṃ ||
na uro āpaṇā dusareṃ dinīṃ || pari kheda manīṃ māninā || 44 ||
aiśī strī dharmānukūl̤a || tayā puruṣācā suphal̤a kāl̤a ||
tayāvarī tuṣṭe ho gopāl̤a || pāve dayāl̤a saṃkaṭīṃ || 45 ||
parī aiseṃ vartatāṃ saṃsārīṃ || tayā apureṃ na paḍe nirdhārī ||
sadāṃ vartatāṃ sadācārī || pāhe murārī kasavaṭī || 46 ||
tetheṃ sarvadā jo saṃtuṣṭa || harṣacī mānī utkṛṣṭa ||
maga tayāvarī jagannātha || sadāṃ saṃtuṣṭa mānasīṃ || 47 ||
aso ātāṃ pālhāl̤a bahuta || suśarmā yathācāreṃ vartata ||
gṛhīṃ dhenūsevā nitya karita || udara bharī aisiyā parī || 48 ||
nitya karūna prātaḥsnāna || varī karītase japadhyāna ||
maga karūniyāṃ bhikṣāṭaṇa || atītāsahīta bhojana karitase || 49 ||
dhanya aiśiyācā saṃsāra || tocī priya hoya ramāvara ||
nāhīṃ tarī asākṣī bhojana prakāra || na ghaḍo nirdhāra dehāteṃ || 50 ||
atithi baisavūniyā dvārīṃ || svagṛhīṃ bhojana jo karī ||
soyariyācī prārthanā karī || baraviyāparīṃ miṣṭānna || 51 ||
aiseṃ bhojana ghaḍe jayāsīṃ || tarī narakīṃ vāsa tayāsīṃ ||
teṃ bhojana māṃsabhakṣaṇāsī || udaka prāśaneṃ rudhira || 52 ||
atithi abhyāgatā virahita || bhojana ghaḍe jayāteṃ nitya ||
tarīṃ somapānāceṃ phal̤a prāpta || ase niścita nirdhāreṃ || 53 ||
aisā suśarmā nirdhārī || purāṇaśravaṇa tṛtīya praharīṃ ||
rātrau kari harijāgari || teṇeṃ tuṣṭe nārāyaṇa || 54 ||
aisī karitā kāl̤akramaṇā || paisā vecī satkāraṇā ||
tava malamāsa pravartatā jāṇā || karī vicāraṇā mānasīṃ || 55 ||
mhaṇe saṃcaya nāhīṃ dhanāsī || kevī ghaḍe puṇyarāśī ||
kavaṇeṃ karāveṃ dānāsī || vrata prabhāvāsī yāci pai || 56 ||
mī taṃva daridrī atyaṃta || na ghaḍecī paramārtha ||
dānadharma yathāsthita || na ghaḍe kiṃcita majalāgīṃ || 57 ||
aiśī ciṃtā parama hradayīṃ || udbhavalī tayāśīṃ pāhīṃ ||
mhaṇeṃ sārthaka ghaḍaleṃ nāhīṃ || mūrkhadaśā pāhī yā vāce || 58 ||
pratidinīṃ maunya dharūna || purāṇīṃ baisato jāūna ||
taṃva tetheṃ nighāleṃ dīpākhyāna || keleṃ śravaṇa yathā nigutī || 59 ||
toci bodha cittīṃ ṭhasāūna || mhaṇeṃ heṃcī karāveṃ āpaṇa ||
maga pratidinīṃ dīpadāna || karī brāhmaṇa nijaniṣṭheṃ || 60 ||
puruṣottama prītyartha bhaktī || dāna deta ase brāhmaṇāpratī ||
aisā nema cālavitāṃ prītī || kāya niścitī vartaleṃ || 61 ||
ekādaśīce divaśīṃ || suśarmā baisalā jāgaraṇāsī ||
dīpa lāvūna ghṛtesī || saṃnidhesī ṭhevīta || 62 ||
pūjā karūna saṃkalpayukta || prātaḥkāl̤īṃ arpū brāhmaṇāteṃ ||
aisā nema karūna hradayāṃta || prātaḥsnānāte jātase || 63 ||
taṃva gharacī nidrista sarvahī || jāgṛta tetheṃ koṇīca nāhī ||
taṃva eka biḍāl̤aka tetheṃ pāhī || mūṣakā lāgīṃ ḍaṃsitase || 64 ||
tetheṃ dīpajyoti maṃda jhālī || mūṣaka na dekhe netrayugul̤īṃ ||
maga mārjāre te vel̤īṃ || kelī navhāl̤ī te aikā || 65 ||
āpulyā puḍhalyā hātāneṃ || dīpa sarasāvita yuktīneṃ ||
mūṣaka dṛśya vhāvā teṇeṃ || mhaṇoni kelā upāvo || 66 ||
toṃ kṛpāl̤u to sarveśvara || mūṣaka pal̤ālā to satvara ||
parī navala vartale thora || aikā samagra bhāvika ho || 67 ||
tayā mārjārā te vel̤īṃ || vimāna utaraleṃ bhūmaṃḍal̤īṃ ||
vimānīṃ baisavitāci tātkāl̤īṃ || dekhe netrakamal̤īṃ brāhmaṇa || 68 ||
suśarmā snāna karūni ālā || toṃ hā camatkāra dekhilā ||
maga bolatā jālā te vel̤āṃ || vimānasthāte te kāl̤īṃ || 69 ||
mhaṇeṃ devadūta ho vijñāpanā || mājhā āṇi je ho manā ||
yā biḍāl̤akeṃ puṇyācaraṇā || keleṃ mhaṇoni vāhilā vimānīṃ || 70 ||
taṃva te devadūta sarva samācāra || tayā brāmhaṇāteṃ kathilā sācāra ||
mhaṇati hā tava saṃgīṃ upakāra || kelā uddhāra biḍāl̤akā || 71 ||
tarī saṃgasaṃgatī doṣa jaisā || hāhī puṇyaleśa jāṇa taisā ||
saṃvāda aikūniyāṃ aisā || citta udvigna teṃ jāleṃ || 72 ||
mhaṇe he janārdanā vāsudevā || he vaikuṃṭhamurāre keśavā ||
acyutā anaṃtā mādhavā || karuṇārṇavā dīnabaṃdho || 73 ||
kavaṇa puṇyācī yā rāsī || biḍāl̤aka ācaralā dehāsī ||
neṇe pūrvasakṛtācyā rāśī || mhaṇoni vimānāsīṃ prāptatā || 74 ||
he jagadiśā janārdanā || he kaivalyadānīṃ madhusūdanā ||
kṣīrābdhiśāyī nārāyaṇā || karuṇāghanā dīnabaṃdho || 75 ||
mī taṃva abhāgīṃ pūrṇa || neṇeca kadhīṃ puṇyacaraṇa ||
maja pāpīyāteṃ svargabhuvana || prāpta koṭhūna hoya pai || 76 ||
aisā sadgadīta aṃtarīṃ || parama dravalā hradayamaṃdirīṃ ||
aśru cālile netradvārīṃ || karuṇāsvarīṃ bhākīta || 77 ||
tayācī karuṇā aikūna || kṛpeneṃ dravalā nārāyaṇa ||
tayāteṃ caturbhuja karūna || tātkāl̤a vāhilā vimānīṃ || 78 ||
yālāgīṃ keleṃ puṇyācaraṇa || teṃ kadāpi vāyā na jāya jāṇa ||
vāyāṃ geliyā yeīla uṇeṃ || brīdapūrṇa toraḍīṃ ase || 79 ||
svabuddhī athavā satsaṃgatī || puṇya ghaḍāveṃ bhalatyā rītī ||
teṇeṃ saṃtoṣa śrīpatī || adhogatī navajāya || 80 ||
dhana asūniyāṃ padarīṃ || jo dāna dharmāteṃ na karī ||
tayā pāpiyā naraka aghorī || janmavarī suṭecinā || 81 ||
mhaṇoni avacitā naradeho || sukateṃ lādhalā pāhā ho ||
na vicāritāṃ nyāyānyāyo || karī saṃcayo dhanāteṃ || 82 ||
aisī vayasā saṃsārī veṃcitāṃ || kevī ghaḍe sārthakatā ||
teci vayasā nighoni jātāṃ || maga dhana vārtā keutī || 83 ||
saṃcaya kelā jyā dhanāteṃ || to rāhe jethīla tetheṃ ||
ekalecī jāṇeṃ ghaḍe tyāte || jethīla tethe nijātmā || 84 ||
dharma neṇe kāhīṃ || jaḍalā pravāhīṃ janmapaṃktī || 85 ||
hācī jāṇoni abhiprāvo || kṛpāl̤ū jo devādhidevo ||
mhaṇoni sulabha upāvo || nirmūni ṭhevilā janāte || 86 ||
mhaṇoni suśarmā dvijavara || vartatase daridrācāra ||
parī cittīṃ dharūni nirdhāra || kelā uddhāra svayeṃ teṇeṃ || 87 ||
naviyogamavāpnoti dīpadāna prabhāvataḥ ||
ādhayovyādhayaścaiva dīpadānātpraṇāśitāḥ || 7 ||
bhītobhayātpramucyeta baddhomucyeta baṃdhanāt ||
brahmahatyādibhiḥ pāpairdīpadānaprabhāvataḥ || 8 ||
sarvapāpavinirmukto viṣṇulokaṃ sagacchati ||
atrāpyudāharaṃtīmitihāsaṃ purātanaṃ ||  9 ||
yālāgīṃ prāṇiyāteṃ pāhīṃ || sulabha upāva nirmilā mahīṃ ||
mhaṇoni ācarāveṃ dehīṃ || sārthakatā pāhīṃ anāyāseṃ || 88 ||
aisā itihāsa purātana || lakṣmīteṃ nivedī nārāyaṇa ||
mhaṇoni tumhāṃ śrotejana || keleṃ niropaṇa yathāmatīṃ || 89 ||
tarīṃ graṃthāṃtarī ṭhevūni viśvāsa || svayeṃ karā ho yā vratācā sāyāsa ||
jeṇeṃ cuke ho garbhavāsa || cuke anayāseṃ janmapaṃkti || 90 ||
yetheṃ mukhya bhāvāsīṃ kāraṇa || bhāveṃ saṃtuṣṭa janārdana ||
yera abhāvikateṃ patana || na cuke jāṇa nirdhāreṃ || 91 ||
aikā bhāvārthāsīṃ kāraṇa || tulasīdal̤eṃ saṃtuṣṭe janārdana ||
mhaṇoni garvarahita jāṇa || karāveṃ pūjana mahāviṣṇūceṃ || 92 ||
hāci jāṇoni nirdhāra || vāgvallī tul̤asīdal̤a sācāra ||
teṇeṃ arcilā ramāvara || prīti paḍibhāreṃ āpuliyā || 93 ||
svastiśrī adhikamāhātmya graṃtha || padmapurāṇīṃce saṃmata ||
manohara sutaviracita || ṣaṣṭho'dhyāya goḍa hā || 6 ||
śrīkṛṣṇārpaṇamastu ||
oṃvyā || 93 || śloka || 9 ||
|| iti ṣaṣṭho'dhyāyaḥ ||

Explore More