Lord Shiva

śrī śivalīlāmṛta adhyāya 4

(Shri Shiv Leelamrut Adhyay 4 in English (IAST))

Shridhar Swami Nazarekar

Also known as Shiv Leelamrut · Shiv Leelamrut adhyay 4 · Shri Shiv Leelamruta

Shri Shiv Leelamrut Adhyay 4. Shri Shiv Leelamrut, Shridhar Swami Nazarekar's Marathi retelling of the leelas of Shiva drawn from the Skanda and Shiva Puranas. The eleventh adhyay, with the story of the Brahmin boy and the Shiva linga, is read on its own through the month of Shravan in Maharashtrian households.

#of 117
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
dharādhareṃdranaṃdinīmānasasarovara | marāl̤a udāra karpūragaura |
agamya guṇa apāra | tujhe varṇitī sarvadā || 1 ||
na kal̤e jayāce mūl̤a madhya avasāna | āpaṇaci sarva kartā kāraṇa |
koṭhe pragaṭela jyāce āgamana | ṭhāyīṃ na paḍe brahmādikā || 2 ||
jāṇoni bhaktāṃce mānasa | tetheca pragaṭe jagannivāsa |
yecaviṣayī sūte itihāsa | śaunakādikāṃpratī sāṃgitalā || 3 ||
kirātadeśīcā rājā vimarśana | parama pratāpī śatrubhaṃjana |
mṛgayā karīta hiṃsaka dāruṇa | madyamāṃsī rata sadā || 4 ||
caturvarṇāṃcyā striyā bhogīta | nirdaya adharmeci vartata |
parī śivabhajanī ase rata | vidhīne pūjita nitya śivāsī || 5 ||
tyāce striyece nāma kumudvatī | parama catura guṇavatī |
patīprati puse ekāṃtī | kāpaṭyarīti ṭākoniyā || 6 ||
mhaṇe śivavrata ācaratā bahuvasa | śivarātri somavāra pradoṣa |
gītanṛtya svaye karitā viśeṣa | śivalīlāmṛta varṇitā || 7 ||
doṣahī ghaḍatī tumhāṃpāsūna | ikaḍe śivabhajanī sāvadhāna |
maga to rājā vimarśana | vartamāna sāṃge purātana pai || 8 ||
mī pūrvī paṃpā nāma nagarī | sārameya hoto suṃdarī |
to māgha vadya caturdaśī śivarātrī | śivamaṃdirāsamora ālo || 9 ||
śivapūjā pāhilī samasta | dvārī ubhe hote rājadūta |
tihī daṃḍa māritā tvarita | savya pal̤ata pradakṣiṇā karī || 10 ||
āṇīka ālo paratonī | balipiṃḍa prāpta hoīla mhaṇonī |
māgutī daṭāvitā tyāṃnī | pradakṣiṇā kelyā śivasadanā || 11 ||
māgutī baisalo yeūna | tava tihī krodhe mārilā bāṇa |
myā śivaliṃga puḍhe lakṣūna | tetheca prāṇa soḍilā || 12 ||
tyā puṇyakarmekarūna | ātā rājadeha pāvalo jāṇa |
parī śvānāce duṣṭa guṇa | nānā doṣa ācare || 13 ||
kumudvatī mhaṇe tumhāṃsī pūrvajñāna | tarī mī koṇa hote sāṃgā majalāgūna |
maga to bole vimarśana | kapotī hotīsa pūrvī tū || 14 ||
māṃsapiṃḍa netā mukhī dharūna | pāṭhī lāgalā pakṣī śyena |
śivālayāsa pradakṣiṇā tīna | karūni baisalīsa śikharī || 15 ||
tū śramalīsa atyaṃta | tuja śyena pakṣī mārīta |
śivasadanāsamora śarīra paḍata | tī rāṇī satya jhālīsa tū || 16 ||
maga kumudvatī mhaṇe rāyāsa | tumhī trikāl̤ajñānī puṇyapuruṣa |
tumhīāmhī āū jāū koṇyā janmāsa | sāṃgā samasta vṛttāṃta hā || 17 ||
yāvarī to rāva mhaṇe | aike mṛganetre ibhagamane |
siṃdhudeśīcā nṛpa iṃduvadane | hoīna puḍhiliye janmī mī || 18 ||
tū jayānāme rājakanyā hosī | majalāgī rājase varisī |
tisare janmī saurāṣṭrarāva nemesī | hoīna satya guṇasarite || 19 ||
tū kaliṃgakanyā hoūna | maja varisī satya jāṇa |
cauthe janmī gāṃdhārarāva hoūna | tū māgadhakanyā hoūna varisī maja || 20 ||
pācave janmī avaṃtīrāja | dāśārha kanyā tū pāvasī maja |
sahāve janmī ānartapati sahaja | tū yayātikanyā guṇavatī || 21 ||
sātave janmī pāṃḍyarājā hoūna | tū padmarājakanyā vasumatī pūrṇa |
tethe mī bahuta khyāti karūna | śatru daṃḍīna śivapratāpe || 22 ||
mahādharma vāḍhavīna | janmojanmī śivabhajana karīna |
maga tyā janmī putrāsa rājya deūna | tapāsa jāīna mahāvanā || 23 ||
śaraṇa righena agastīsa | śaivadīkṣā gheūna nirdoṣa |
śubhavadane tujasamaveta kailāsa- | pada pāvena nirdhāre || 24 ||
sūta mhaṇe śaunakādikāṃpratī | titukehī janma ghevoni to bhūpatī |
brahmavettā hoūni aṃtī | akṣaya śivapada pāvalā || 25 ||
aisā śivabhajanācā mahimā | varṇū na śake druhiṇa sutrāmā |
vedaśāstrāṃsī sīmā | na kal̤e jyācī varṇāvayā || 26 ||
aikūna śivaguṇakīrtana | sadgada na hoya jayāce mana |
aśrudhārā nayana | jayāce kadā na vāhatī || 27 ||
dhik tyāce jiṇe dhik karma | dhik vidyā dhik dharma |
to vāconi kāya adhama | durātmā vyartha saṃsārī || 28 ||
aika śivabhajanācī thorī | ujjayinī nāme mahānagarī |
rāva caṃdrasena rājya karī | nyāyanītīkarūniyā || 29 ||
jyotirliṃga mahākāl̤eśvara | tyāce bhajanī rata nṛpavara |
mitra eka nāma maṇibhadra | prāṇasakhā rāyācā || 30 ||
mitra catura āṇi pavitra | deśika sarvajña dayāsāgara |
śiṣya bhāvika āṇi udāra | pūrvasukṛte prāpta hoya || 31 ||
gṛhiṇī suṃdara āṇi pativratā | putra bhakta āṇi sabhāgyatā |
vyutpanna āṇi surasa vaktā | hoya viśeṣa sukṛte || 32 ||
divya hirā āṇi parīsa | muktāphal̤a suḍhāl̤a surasa |
pitā jñānī gurū toci viśeṣa | he apūrva tribhuvanī || 33 ||
aisā to rāva caṃdrasena | mitra maṇibhadra ati sujāṇa |
teṇe eka maṇi didhalā āṇona | caṃḍakiraṇa dūsarā || 34 ||
aṣṭadhātūṃcā hotā sparśa | hoya cāmīkara bāvanakasa |
sarpavyāghrataskaravāsa | rāṣṭrāta nase tyākaritā || 35 ||
tyā maṇyāce hotā darśana | sarva roga jātī bhasma hoūna |
durbhikṣa śoka avarṣaṇa | dāridraya nāhī nagarāta || 36 ||
to kaṃṭhī bāṃdhitā prakāśavaṃta | rāva dise jaisā puruhūta |
samarāṃgaṇī jaya adbhuta | na ye apayaśa kālatrayī || 37 ||
je karāvayā yetī vaira | te āpaṇaci hotī prāṇamitra |
āyurārogya aiśvarya apāra | caḍhata cālile nṛpāce || 38 ||
bhūpa to sarvaguṇī variṣṭha | kī śivabhajanī gaṃgecā loṭa |
kī vivekabhāvaratnāṃcā mukuṭa | samudra subhaṭa cāturyācā || 39 ||
kī vairāgyasarovarīcā marāl̤a | kī śāṃtiudyānīcā tapasvī nirmal̤a |
kī jñānāmṛtācā viśāl̤a | kūpaci kāya ucaṃbal̤alā || 40 ||
aiśvarya vāḍhatā prabal̤a | dveṣa karitī pṛthvīce bhūpāl̤a |
maṇi māgo pāṭhavitī sakal̤a | spardhā bal̤e vāḍhavitī || 41 ||
bahutāṃsī asahya jhāle | avanīce bhūbhuja ekavaṭale |
apāra dal̤a ghevoni āle | veḍhile nagara rāyāce || 42 ||
iṃdirāvara kamaladalanayana | tyāce kaṃṭhī kaustubha jāṇa |
kī mṛḍānīvaramaul̤ī rohiṇīramaṇa | prakāśadhana maṇi taisā || 43 ||
to maṇi āmhāsī de tvarita | mhaṇoni nṛpāṃnī pāṭhavile dūta |
maga rāva vicārī manāta | kaisā anartha oḍhavalā || 44 ||
thora vastūṃce saṃgrahaṇa | teci anarthāsī kāraṇa |
jyākāraṇe je bhūṣaṇa | teci vidūṣaṇarūpa hoya || 45 ||
atirūpa atidhana | atividyā atiprīti pūrṇa |
atibhoga atibhūṣaṇa | vighnāsī kāraṇa teci hoya || 46 ||
bole rāva caṃdrasena | maṇi jarī dyāvā yālāgūna |
tarī jāīla kṣātrapaṇa | yuddha dāruṇa na karave || 47 ||
ātā svāmī mahākāl̤eśvara | karuṇāsiṃdhu karpūragaura |
jo dīnarakṣaṇa jagaduddhāra | bajrapaṃjara bhaktāṃsī || 48 ||
tyāsī śaraṇa jāū ye avasarī | jo bhaktakājakaivārī |
jo tripurāṃtaka himanaga-kumārī – | prāṇavallabha jagadātmā || 49 ||
pūjāsāmagrī siddha karūna | śivamaṃdirī baisalā jāūna |
sakal̤a ciṃtā soḍūna | vidhiyukta pūjana āraṃbhile || 50 ||
bāhera senā gheūna pradhāna | yuddha karīta śiva smarūna |
mahāyaṃtrāṃce nagarāvarūna | māra hotī anivāra || 51 ||
sarva ciṃtā soḍūni caṃdrasena | caṃdracūḍa ārādhī prītīkarūna |
karī śrautamiśrita tryaṃbakapūjana | mānasadhyāna yathāvidhī || 52 ||
bāhera jhuṃjatī pṛthvīce bhūpāl̤a | parī ciṃtārahita bhūpati premal̤a |
devadvārī vādyāṃcā kallol̤a | caturvidha vādye vājatātī || 53 ||
rāva karīta mahāpūjana | paurajana vilokitī mil̤ona |
tyāta eka gopagṛhiṇī patihīna | kumāra kaḍiye gheūna pātalī || 54 ||
sahā varṣāṃcā bāl̤a | rājā pūjā karitā pāhe sakal̤a |
nirakhoniyā vāḍhavel̤a | gopagṛhiṇī ālī gharā || 55 ||
kumāra kaḍekhālatā utarona | āpaṇa karī gṛhīce kāraṇa |
śejārī udvasa tṛṇasadana | bāl̤a jāūni baisalā tethe || 56 ||
liṃgākṛti pāṣāṇa pāhūna | mṛttikecī vedikā karūna |
divya śivapratimā māṃḍūna | karī sthāpana prītīne || 57 ||
koṇī duje nāhī tetha | laghupāṣāṇa āṇoni tvarita |
padmāsanī pūjā yathārtha | pāṣāṇaci vāhe prītīne || 58 ||
rājapūjā manāta āṭhavūna | padārthamātrāviṣayī vāhe pāṣāṇa |
dhūpa dīpa naivedya pūrṇa | teṇecikarūna karītase || 59 ||
ārdra tṛṇa puṣpadhyā suvāsahīna | teci vāhe āvaḍīkarūna |
nāhī ṭhāūke maṃtra dhyāna āsana | premabhāve pūjītase || 60 ||
parīmal̤adravye kaici javal̤ī | śivāvarī mṛttikā udhal̤ī |
mṛttikāca ghevoni karakamal̤ī | puṣpāṃjul̤ī samarpita || 61 ||
evaṃ rāyāaise kele pūjana | maga mānasapūjā kara joḍūna |
dhyāna karī netra jhākūna | śaṃkarī mana dṛḍha jaḍale || 62 ||
mātene svayaṃpāka karūna | ye bā putrā karī bhojana |
bahu vel̤ā hāka phoḍona | pācāritā nedī pratyuttara || 63 ||
mhaṇoni bāhera yevoni pāhe | tava śūnyagṛhī baisalā āhe |
mhaṇe arbhakā māṃḍile kāye | cāla bhojanā jhaḍakarī || 64 ||
parī nedī pratyuttara | mātene krodhekarūni satvara |
tyāce liṃga āṇi pūjā samagra | nirakhūniyā jhugārilī || 65 ||
cāla bhojanā tvarita | mhaṇoni hastakī dharūni oḍhīta |
bāl̤a netra ughaḍoni pāhata | tava śivapūjā vidārilī || 66 ||
ahā śiva śiva mhaṇona | gheta vakṣaḥsthal̤a baḍavūna |
duḥkhe paḍalā mūrcchā yeūna | mhaṇe prāṇa deīna mī ātā || 67 ||
gālipradāne deūna | mātā jāūni karī bhojana |
jīrṇa vastra pāṃgharūna | tṛṇaseje pahuḍalī || 68 ||
ikaḍe pūjā bhaṃgalī mhaṇūna | bāl̤a raḍe śivanāma gheūna |
taṃva to dayāl̤a umāramaṇa | adbhuta navala pai kele || 69 ||
tṛṇagṛha hote je jarjara | jhāle ratnakhacita śivamaṃdira |
hiryāṃce staṃbha varī śikhara | nānā ratnāṃce kal̤asa jhal̤akatī || 70 ||
cārī dvāre ratnakhacita | madhye maṇimaya divya liṃga virājita |
caṃdraprabhehūni amita | prabhā jyotirliṃgācī || 71 ||
netra ughaḍoni bāl̤a pahāta | tava rājopacāre pūjā disata |
siddha karoni ṭhevilī samasta | bāl̤a nācata brahmānaṃde || 72 ||
yathāsāṃga mahāpūjana | bāl̤eṃ kele prītīkarūna |
ṣoḍaśopacāre pūjā samarpūna | puṣpāṃjul̤ī vāhatase || 73 ||
śivanāmāval̤ī uccārīta | bāl̤a kīrtanaraṃgī nācata |
śiva mhaṇe māga tvarita | prasanna jhālo bāl̤akā re || 74 ||
bāl̤aka mhaṇe te vel̤ī | mama mātene tujhī pūjā bhaṃgilī |
to anyāya poṭāta ghālī | caṃdramaul̤ī avaśya mhaṇe || 75 ||
mātesī darśanā āṇito yetha | mhaṇoni gelā āpule gṛhāta |
tava te dekhile ratnakhacita | mātā nidrista divyamaṃcakī || 76 ||
pahile svarūpa pālaṭūna | jhālī te nārī padmīṇa |
sarvālaṃkārekarona | śobhāyamāna pahuḍalī || 77 ||
tīsa bāl̤ake jāge karūna | mhaṇe cāla gheī śivadarśana |
tava tī pāhe cahūkaḍe vilokūna | adbhuta karaṇī śivācī || 78 ||
hṛdayī dharūni dṛḍha bāl̤a | śivālayā ālī tātkāl̤a |
mhaṇe dhanya tū śiva dayāl̤a | dhanya bāl̤a bhakta hā || 79 ||
gopadārā gelī rājagṛhā dhāvūna | caṃdrasenā sāṃge vartamāna |
rāva vege ālā prītīkarūna | dharī caraṇa bāl̤akāce || 80 ||
śaṃkarācī adbhuta karaṇī | rāva āścarya karūna pāhe nayanī |
nāgarika janāṃcyā śreṇī | dhāvatī bāl̤a pahāvayā || 81 ||
digaṃtarī gāṃjalī hāka bahuta | bāl̤akāsī pāvalā umānātha |
avaṃtīnagarā yetī dhāvata | jana apāra pahāvayā || 82 ||
caṃdrasena rāyāpratī | nṛpa avanīce sāṃgoni pāṭhavitī |
dhanya dhanya tujhī bhaktī | girijāvara prasanna tūte || 83 ||
āmhī ṭākūni dveṣa durvāsanā | tujhyā bheṭīsa yeū caṃdrasenā |
to bāl̤a pāhū nayanā | kailāsarāṇā prasanna jyāsī || 84 ||
aise aikatā caṃdrasena | pradhānāsameta bāhera yeūna |
sakal̤a rāyāṃsa bheṭūna | ālā miravata gheūnī || 85 ||
avaṃtīnagarīcī racanā | pāhatā āścarya vāṭe manā |
saptapurīṃta śreṣṭha jāṇā | ujjayinī nāma tiyece || 86 ||
rāje sakal̤a kara joḍūna | śivamaṃdirāpuḍhe ghālitī loṭāṃgaṇa |
tyā bāl̤akāsī vaṃdūna | āścarya karitī sarvahī || 87 ||
mhaṇatī jai śiva prasanna | tai tṛṇakuṭī hoya suvarṇasadana |
śatrū te pūrṇa mitra hoūna | vol̤aṃgatī sarvasve || 88 ||
gṛhīcyā dāsī siddhi hoūna | na māgatā puravitī icchile pūrṇa |
āṃgaṇīce vṛkṣa kalpatarū hoūna | kalpile phal̤a detī te || 89 ||
mukā hoīla paṃḍita | pāṃgul̤a pavanāpuḍhe dhāvata |
janmāṃdha ratne pārakhīta | mūḍha atyaṃta hoya vaktā || 90 ||
raṃka-bhaṇaṃgā bhāgya parama | toci hoīla sārvabhauma |
na karitā sāyāsa durgama | ciṃtāmaṇi yeta hātā || 91 ||
tribhuvanabharī kīrti hoya | rāje samagra vaṃditī pāya |
jethe jethe khaṇū jāya | tethe tethe nidhāne sāpaḍatī || 92 ||
abhyāsa na karitā bahavasa | sāpaḍe vedāṃcā sārāṃśa |
sakal̤a kal̤ā yetī hātāsa | umāvilāsa bheṭe jevhā || 93 ||
gopati mhaṇe gorakṣabāl̤ā | tujasī govāhana prasanna jhālā |
go vipra pratipāl̤ī snehāl̤ā | dhanya nṛparāja caṃdrasena || 94 ||
yātrā dāṭalī bahuta | sarva rāje āścarya karīta |
to tethe prakaṭalā hanumaṃta | vāyusuta aṃjanīpriya jo || 95 ||
jo rāghavacaraṇāraviṃdabhramara | bhūgarbharatnamānasasaṃtāpahara |
vṛtrāriśatrujanakanagara | dahana madanadamana jo || 96 ||
droṇācal̤autpāṭaṇa | urmilājīvanaprāṇarakṣaṇa |
dhvajastaṃbhī baisona | pāl̤ī tṛtīyanaṃdana pṛthecā || 97 ||
aisā pragaṭatā mārutī | samasta kṣoṇīpāl̤a caraṇī lāgatī |
rāghavapriyakara bāl̤āpratī | hṛdayī dharoni upadeśī || 98 ||
śivapaṃcākṣarī maṃtra | upadeśīta sākṣāt rudra |
nyāsa mātṛkā dhyānaprakāra | pradoṣa somavāra vrata sāṃge || 99 ||
hanumaṃte mastakī ṭhevilā hāta | jhālā caturdaśavidyāvaṃta |
catuḥṣaṣṭi kal̤ā ākal̤īta | jaisā āmalaka hastakī || 100 ||
tyāce nāma śrīkara | ṭhevitā jhālā vāyukumara |
sakal̤a rāva karitī jayajayakāra | puṣpe suravara varṣatī || 101 ||
yāvarī aṃjanīhṛdayābjamiliṃda | śrīkarāsa mhaṇe tuja ho ānaṃda |
tujhe āṭhave piḍhīsa naṃda | janmela goparāja gokul̤ī || 102 ||
tyācā putra pītavasana | hoīla śrīkṛṣṇa kaṃsadamana |
śiśupālāṃtaka kauravamardana | pāṃḍavapāl̤aka goviṃda || 103 ||
śrīharīcyā anaṃta avatārapaṃktī | māge jhālyā puḍhehī hotī |
jevī japamāl̤ece maṇī paratona yetī | avatāra sthiti taisīca || 104 ||
kī saṃvatsara māsa tithi vāra | teci paratatī vāraṃvāra |
taisā avatāra dharī śrīdhara | śrīkarā satya jāṇa pā || 105 ||
aise harikul̤abhūṣaṇa bolūna | pāvalā tetheci aṃtardhāna |
sarva bhūbhuja mhaṇatī dhanya dhanya | sabhāgyapaṇa śrīkarāce || 106 ||
jyācā śrīguru hanumaṃta | tyāsī kāya nyūna padārtha |
śrīkara caṃdrasena nṛpanātha | bol̤avīta sarva bhūpāṃte || 107 ||
vastre bhūṣaṇe deūnī | bol̤avile pāvale svasthānī |
maga somavāra pradoṣa prītīkarūnī | śrīkara caṃdrasena ācaratī || 108 ||
śivarātri utsāha karitī | yācakāṃce ārta puravitī |
śivalīlāmṛta śravaṇa karitī | aṃtī śivapadāpratī pāvale || 109 ||
hā adhyāya karitā paṭhaṇa | saṃtatisaṃpattiāyuṣyavardhana |
śivārcanī rata jyāce mana | vighne bhīti tayāsī || 110 ||
śivalīlāmṛta graṃtha vāsaramaṇī | dekhoni vikāsatī sajjanakamal̤iṇī |
jīva śiva cakravāke donī | aikyā yetī prītīne || 111 ||
niṃdaka durjana abhakta | te aṃdhārī lapatī divābhīta |
śivaniṃdakāsī vaikuṃṭhanātha | mahānarakāta neūni ghālī || 112 ||
viṣṇuniṃdaka je apavitra | tyāsī kuṃbhīpākī ghālī trinetra |
evaṃ hariharaniṃdakāsī sūryaputra | nānāprakāre jāca karī || 113 ||
brahmānaṃdā yativaryā | śrībhaktakailāsācal̤anivāsiyā |
śrīdharavaradā mṛḍānīpriyā | tujhī līlā vadavī tū || 114 ||
śivalīlāmṛta graṃtha pracaṃḍa | skaṃdapurāṇa brahmottarakhaṃḍa |
parisota sajjana akhaṃḍa | caturthādhyāya goḍa hā || 115 ||
|| śrīsāṃbasadāśivārpaṇamastu || śubhaṃ bhavatu ||

Explore More