Lord Shiva

śrī śivalīlāmṛta adhyāya 7

(Shri Shiv Leelamrut Adhyay 7 in English (IAST))

Shridhar Swami Nazarekar

Also known as Shiv Leelamrut · Shiv Leelamrut adhyay 7 · Shri Shiv Leelamruta

Shri Shiv Leelamrut Adhyay 7. Shri Shiv Leelamrut, Shridhar Swami Nazarekar's Marathi retelling of the leelas of Shiva drawn from the Skanda and Shiva Puranas. The eleventh adhyay, with the story of the Brahmin boy and the Shiva linga, is read on its own through the month of Shravan in Maharashtrian households.

#of 214
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
jaya jaya kiśoracaṃdraśekharā | urvīdhareṃdranaṃdinīvarā |
bhujaṃgabhūṣaṇā saptakaranetrā | līlā vicitrā tūjhiyā || 1 ||
bhānukoṭiteja aparimitā | viśvavyāpakā viśvanāthā |
ramāmādhavapriyā bhūtādhipate anaṃtā | amūrtamūrtā viśvapate || 2 ||
paramānaṃdā paṃcavaktrā | parātparā paṃcadaśanetrā |
paramapāvanā payaḥphenagātrā | paramamaṃgalā parabrahmā || 3 ||
maṃdasmitavadana dayāl̤ā | ṣaṣṭhādhyāyī atinirmal̤ā |
sīmaṃtinī ākhyānalīl̤ā | snehāl̤ā tū vadalāsī || 4 ||
śrīdharamukha nimitta karūna | tūci vadalāsī āpule guṇa |
vyāsarūpe sūtāsa sthāpūna | rasika purāṇa sāṃgavisī || 5 ||
aise aikatā dayāl̤a | vadatā jhālā śrīgopāl̤a |
vidarbhanagarī eka suśīl̤a | vedamitranāme dvija hotā || 6 ||
to vedaśāstrasaṃpanna | tyācā mitra sārasvatanāme brāhmaṇa |
vedamitrāsa putra suguṇa | sumedhā nāme jāhalā || 7 ||
sārasvatasuta somavaṃta | ubhayatāṃce mitratva atyaṃta |
daśagraṃthī jñāna bahuta | mukhodgata purāṇe || 8 ||
saṃhitā pada krama araṇa brāhmaṇa | chaṃda nighaṃṭa śikṣā jāṇa |
jyotiṣa kalpa vyākaraṇa | nirukta pūrṇa daśagraṃthī || 9 ||
aisā vidyābhyāsa karatā | ṣoḍaśa varṣe jhālī tattvatā |
doghāṃce pite mhaṇatī ātā | bheṭā nṛpanāthā vaidarbhāsī || 10 ||
vidyā dāūna adbhuta | mel̤avāve dravya bahuta |
maga vadhū pāhūni yathārtha | lagne karū tumacī || 11 ||
yāvarī te ṛṣiputra | vidarbharāyāsī bheṭale satvara |
vidyādhanāce bhāṃḍāra | ughaḍoni dāvitī nṛpaśreṣṭhā || 12 ||
vidyā pāhatā toṣalā rāva | parī vinoda māṃḍilā abhinava |
mhaṇe mī eka sāṃgena bhāva | dharā tumhī doghehī || 13 ||
naiṣadhapurīcā nṛpanātha | tyācī patnī sīmaṃtinī vikhyāta |
mṛtyuṃjayamṛḍānīprītyartha | dāṃpatyapūjā karī bahu || 14 ||
tarī tumhī eka puruṣa eka nitaṃbinī | hovoni jāve ye kṣaṇī |
divya alaṃkāra bahuta dhanī | pūjīla tumhākāraṇe || 15 ||
tethona yāve paratona | maga mīhī deīna yatheṣṭa dhana |
mātāpitāgurunṛpavacana | kadā amānya karū naye || 16 ||
tava bolatī doghe kiśora | he anucita karma niṃdya phāra |
puruṣāsa strīveṣa dekhatā sācāra | sacaila snāna karāve || 17 ||
puruṣāsī nārīveṣa dekhatā | pāhaṇāra jātī adhaḥpātā |
veṣa gheṇārahī tattvatā | janmojanmī strī hoya || 18 ||
hehī paratrī karma anucita | taiseci śāstra bolata |
tyāhīvarī āmhī vidyāvaṃta | dhana amita mel̤avū || 19 ||
āmucī vidyālakṣmī sateja | toṣavū avanīce bhūbhuja |
āmuce namūni caraṇāṃbuja | dhana detī prārthūniyā || 20 ||
paṃḍitāṃcī vidyā māya sadguṇī | vidyā akāl̤ī phal̤adāyinī |
vidyā kāmadhenu sāṃḍūnī | niṃdya karma na karū kadā || 21 ||
mātāpityāṃhūni vidyā āgal̤ī | saṃkaṭī pravāsī pratipāl̤ī |
pṛthvīce prabhu sakal̤ī | dekhoniyā joḍitī kara || 22 ||
vidyāhīna to pāṣāṇa dekha | jitāci mṛta to śatamūrkha |
tyāce na pāhāve mukha | jananī vyartha śramavilī || 23 ||
rāva mhaṇe doghāṃlāgūna | mājhe mānya karāve evaḍhe vacana |
parama saṃkaṭa paḍale mhaṇūna | avaśya mhaṇatī tedhavā || 24 ||
rāye vastra alaṃkāra āṇūna | ekāsī strīveṣa deūna |
somavārī yāminīmājī jāṇa | pūjāsamayī pātale || 25 ||
je sakal̤a pramadāṃcī īśvarī | jicī pratimā nāhī kuṃbhinīvarī |
jīsa dekhoni nṛtya karī | paṃcaśara prītīne || 26 ||
raṃbhā urvaśī cāturyakhāṇī | parī lajjā pāvatī jīsa dekhonī |
reṇukā jānakī śrīkṛṣṇabhaginī | upamā śobhe jiyesī || 27 ||
tiṇe he daṃpatya dekhoni | kṛtrima pāhūni hāse manī |
parī bhāvārtha dharūni cāturyakhāṇī | harabhavānī mhaṇoni pūjita || 28 ||
alaṃkāra vastra yatheṣṭa dhana | ṣaḍrasaanne deta bhojana |
śivagaurī mhaṇona | namaskāra karūna bol̤avī || 29 ||
jātā grāmapaṃtha lakṣunī | puḍhe bhratāra māge kāminī |
nānā vikāra ceṣṭā bhāṣaṇī | bahuta bole tayāsī || 30 ||
mhaṇe āhe he ekāṃtavana | vṛkṣa lāgale nibiḍa saghana |
mī kāmānal̤ekarūna | gele āhāl̤ūna prāṇapati || 31 ||
tū varṣoni suratamegha | śītal̤a karī mamāṃga |
mī nitaṃbinī jhāle abhaṃga | javal̤ī pāhe yeūniyā || 32 ||
to mhaṇe kā ceṣṭā karisī viśeṣa | pheḍī vastra hoya puruṣa |
vinoda karisī āsamāsa | hāsatī loka mārgīce || 33 ||
tava te kāme hovoni mūrchita | medinīvarī aṃga ṭākīta |
mhaṇe prāṇanāthā dhāva tvarita | karī śāṃta kāmajvarāte || 34 ||
tava to paratoni ālā savega | mhaṇe he nasate kāya māṃḍile soṃga |
tumhī āmhī gurubaṃdhu niḥsaṃga | brahmacārī vidyārthī || 35 ||
yerī mhaṇe bolasī kāye | mājhe avayava cācaponi pāhe |
gele puruṣatva lavalāhe | bhogī yethe maja ātā || 36 ||
hātī dharūni tayāsī | āḍamārge nele ekāṃtāsī |
vṛkṣa gele gaganāsī | pallava bhūmīsī pasarale || 37 ||
sāla tamāla devadāra | āmra kadaṃbādi taruvara |
tyā vanī neūni satvara | mhaṇe śaṃkā sāṃḍī sarvahī || 38 ||
mī strī tū bhratāra nirdhāra | nāhī yethe dusarā vicāra |
yerū mhaṇe he na ghaḍe sācāra | tumhī āmhī gurubaṃdhu || 39 ||
śāstra paḍhalāsī sakal̤a | tyāce kāya heci phal̤a |
paratrasādhana sukṛta nirmal̤a | vicāra karūni pāhe pāṃ || 40 ||
ādhīca strī varī tāruṇya | parama nirlajja ekāṃtavana |
miṭhī ghālī gal̤ā dhāvūna | deta cuṃbana bal̤eci || 41 ||
gheūniyā tyācā hāta | mhaṇe pāhe he payodhara kamaṃḍaluvata |
tava to jhiḍakārūni māge sārīta | nasatā anartha karū nako || 42 ||
dhanya dhanya te puruṣa janī | parayoṣitā ekānta vanī |
sabhāgya sadhana taruṇī | prārthitā mana cal̤enā || 43 ||
vṛttīsa navhe vikāra | tarī to nara keval̤a śaṃkara |
tyāpāsī tīrthe samagra | yevoni rāhatī sevesī || 44 ||
janarahita ghora vanī | dravyaghaṭa dekhilā nayanī |
dekhatā jāya osaṃḍonī | tarī to śaṃkara nirdhāre || 45 ||
satyavacanī satkarmī rata | nigamāgamavidyā mukhodgata |
ituke asoni garvarahita | tarī to śaṃkara nirdhāre || 46 ||
āpaṇa dekhatā varma kāḍhūnī | niṃdaka viṃdhitī vāgbāṇī |
parī khedarahita ānaṃda manī | tarī to śaṃkara nirdhāre || 47 ||
dusariyāce kūṭadoṣaguṇa | dekhe aike jarī anudina |
parī te mukhāsa nāṇī geliyā prāṇa | tarī to śaṃkara nirdhāra || 48 ||
na dise strīpuruṣa bhāva jāṇa | gururūpa pāhe carācara saṃpūrṇa |
na sāṃge āpule sukṛta tapa dāna | tarī to śaṃkara nirdhāre || 49 ||
paila mūrkha ho paṃḍita | nivaḍū neṇe samāna pāhata |
kīrti vāḍhavāvī nāvaḍe manāṃta | tarī to śaṃkara nirdhāre || 50 ||
abhyāsile na miravī lokāta | śiṣya karāve hā nāhīca heta |
koṇācā saṃga nāvaḍe āvaḍe ekānta | tarī to śaṃkara nirdhāra || 51 ||
vironi gelyā cittavṛttī | samādhī akhaṃḍa gelī bhrāṃtī |
artha buḍāliyācī nāhī khaṃtī | tarī to śaṃkara nirdhāre || 52 ||
śrīdhara mhaṇe aise puruṣa | te brahmānaṃda paramahaṃsa |
tyāṃcyā pāyīṃcyā pādukā niḥśeṣa | hoūni rāhāve sarvadā || 53 ||
vedamitraputra sādhu parama | dhairyaśatre nivaṭoni kāma |
mhaṇe grāmāsa calā jāū uttama | vicāra karū yā goṣṭīcā || 54 ||
aise boloni sārasvataputra | strīrūpe sadanā āṇilā satvara |
śruta kelā samācāra | gatakathārtha vartalā jo || 55 ||
sārasvate māṃḍilā anartha | rāyājaval̤ī ālā vakṣaḥsthal̤a baḍavīta |
mhaṇe durjanā tuvā kelā ghāta | hatyā karīna tujavarī || 56 ||
vedaśāstrasaṃpanna | yevaḍhāca putra majalāgūna |
are tuvā nirvaṃśa kelā pūrṇa | kāl̤e vadana jhāle tujhe || 57 ||
vidarbha adhogatamukha pahāta | mhaṇe kṛtrima kevī jhāle satya |
śivamāyā parama adbhuta | aghaṭita kartṛtva tiyece || 58 ||
rāye mel̤avūni sarva brāhmaṇa | mhaṇe sateja karā anuṣṭhāna |
dyāve yāsī puruṣatva āṇūna | tarīca dhanya hoīna mī || 59 ||
vipra mhaṇatī he īśvarī kal̤ā | āmuceni na pālaṭe bhūpāl̤ā |
tevhā vidarbharāva taye vel̤ā | ārādhitā jhālā devīte || 60 ||
havana māṃḍile durdhara | rāva saptadina nirāhāra |
devī prasanna jhālī mhaṇe māga vara | maga bole vidarbha to || 61 ||
mhaṇe hā somavaṃta strīveṣa | yāsī punaḥ karī puruṣa |
devī mhaṇe hī goṣṭa niḥśeṣa | na ghaḍe sahasā kālatrayī || 12 ||
niḥsīma pativratā sīmaṃtinī | parama bhakta sadbhuṇakhāṇī |
tice kartṛtva mājhenī | na moḍave sahasāhī || 63 ||
yā sārasvatāsī divya naṃdana | hoīla satya vedaparāyaṇa |
īsa sumedhā vara jāṇa | lagna karūni deije || 64 ||
devīcyā ājñevarūna | tyāsīca didhale lagna karūna |
aṃbikece vacane jāṇa | putra jāhalā sārasvatā || 65 ||
dhanya sīmaṃtinīcī śivabhaktī | upamā nāhī trijagatī |
jice kartṛtva haimavatī | moḍū na śake sarvathā || 66 ||
sūta mhaṇe aikā sāvadhāna | avaṃtīnagarī eka brāhmaṇa |
atyaṃta viṣayī nāma madana | śṛṃgārasugaṃdhamālyapriya || 67 ||
piṃgalānāme veśyā vikhyāta | tisī jhālā sadā rata |
sāṃḍūni brahmakarma samasta | mātāpitā tyāgilī || 68 ||
dharmapatnī ṭākūni durācārī | ticyāca gharī vāsa karī |
madyamāṃsarata ahorātrī | kāmakardamī lol̤ata || 69 ||
karāvayā jagaduddhāra | āpaṇaci avataralā śaṃkara |
ṛṣabhanāmeṃ yogīśvara | hovoni vicarata mahīvarī || 70 ||
āpule je je nirvāṇabhakta | tyāṃcī duḥkhe saṃkaṭe nivārīta |
piṃgalecyā sadanā akasmāta | pūrvapuṇyāstava pātalā || 71 ||
to śivayogīṃdra dṛṣṭī dekhona | doghehī dhāṃvatī dharitī caraṇa |
ṣoḍaśopacārekarūna | saprema hoūnī pūjitī || 72 ||
śuṣka supakka snigdha vidagdha | caturvidha anne uttama svāda |
bhojana deūni bahuvidha | alaṃkāravastra dīdhalī || 73 ||
karūniyāṃ divya śeja | nijavilā to śivayogirāja |
tal̤ahāte marditī doghe caraṇāṃbuja | suvarṇāgrajaudaya hoya to ||74 ||
eka niśī kramoni jāṇa | śivayogī pāvalā aṃtardhāna |
doghe mhaṇatī umāramaṇa | deūni darśana gelā āmhāṃ || 75 ||
maga piṃgalā āṇi madana | kālāṃtarī pāvalī maraṇa |
parī gāṃṭhīsa hote pūrvapuṇya | śivayogīpūjanāce || 76 ||
dāśārhadeśīṃcā nṛpatī | vajrabāhunāmeṃ viśeṣakīrtī |
tyācī paṭṭarāṇī nāme sumatī | jevī damayaṃtī nal̤ācī || 77 ||
to madananāmeṃ brāhmaṇa | ticyā garbhī rāhilā jāūna |
sīmaṃtinīcyā poṭī kanyāratna | piṃgalā veśyā janmalī || 78 ||
kīrtimālinī tice nāṃva | puḍhe kathā aikā abhinava |
ikaḍe sumatīce poṭī bhūdeva | asatāṃ vicitra vartale || 79 ||
ticyā savatī hotyā apāra | hī paṭṭarāṇī īsa hoīla putra |
tyāṃhī tīsa viṣa durdhara | garbhiṇī asatāṃ ghātale || 80 ||
tīsa tatkāl̤a vhāvā mṛtyū | parī roga lāgalā jhālī prasūta |
viṣa aṃgāvarī phuṭale bahuta | bāl̤akāsahita jananīcyā || 81 ||
kṣate paḍalī jhāle vraṇa | rakta pū gal̤e rātraṃdina |
rāye bahuta vaidya āṇūna | auṣadhe detā bare nohe || 82 ||
rātraṃdivasa raḍe bāl̤a | sumatī rāṇī śoke vivhal̤a |
mṛtyūhī nohe vyathā sabal̤a | barī navheci sarvathā || 83 ||
lekarū sadā karī rudana | rāyāsī nidrā na lāge rātraṃdina |
kaṃṭāl̤alā maga rathāvarī ghālūna | ghora kānanī soḍilī || 84 ||
jethe manuṣyāce nāhī darśana | vasatī vyāghra sarpa dāruṇa |
sumatī bāl̤a kaḍe gheūna | savyaapasavya hiṃḍatase || 85 ||
kaṃṭaka pāṣāṇa rutatī caraṇī | mūcrchā yeūni paḍe dharaṇī |
ākraṃde raḍe parī na mil̤e pāṇī | vraṇekarūnī aṃga tiḍake || 86 ||
mhaṇe jagadātmyā kailāsapatī | jagadvaṃdyā brahmānaṃdamūrti |
bhaktavajrapaṃjarā tujhī kīrtī | sadā gātī nigamāgama || 87 ||
jayajaya tridoṣaśamanā trinetrā | jagadaṃkurakaṃdā paṃcavaktrā |
aja ajitā payaḥphenagātrā | janmayātrā cukavī kāṃ || 88 ||
anādisiddhā aparimitā | māyācakracālakā sadguṇabharitā |
viśvavyāpakā guṇātītā | dhāṃva ātā jagadaguro || 89 ||
aisā dhāṃvā karitā sumatī | taṃva vanī siṃha vyāghra garjatī |
parama bhayabhīta hoūni cittī | bāl̤āsahita kṣitī paḍe || 90 ||
śrāvaṇāritanaye neūna | vanī sāṃḍile urvīgarbharatna |
kī vīrasenasnuṣā ghora kānana | pativiyoge sevī jaise || 91 ||
sumatīcī karuṇā aikūna | paśupakṣī karitī rudana |
dharaṇī paḍatā mūrcchā yeūna | vṛkṣa pakṣī chāyā karitātī || 92 ||
caṃcu bharūniyā jal̤a | bāl̤āvarī śiṃpitī vel̤ovel̤a |
ekī madhura rasa āṇoni snehāl̤a | mukhī ghāloni toṣavitī || 93 ||
vanagāī svapucchekarūnī | vārā ghālitī rakṣitī rajanī |
aso yāvarī te rājapatnī | hiṃḍatā apūrva vartale || 94 ||
to vṛṣabhabhāra vaṇika ghevonī | paṃthe jātā dekhe nayanī |
tyāṃciyā saṃgekarūnī | vaiśyanagarā pātalī || 95 ||
tethīla adhipati vaiśya sācāra | tyāce nāva padmākara |
parama sabhāgya udāra | rakṣaka nānā vastūṃcā || 96 ||
teṇe sumatīsa vartamāna | pusile tū koṭhīla koṇa |
tiṇe je vartale mul̤īhūna | śruta kele tayāte || 97 ||
te aikūni padmākara | tyāce aśrudhārā sravatī netra |
śvāsocchvāsa ṭākūni ghora | mhaṇe gati thora karmācī || 98 ||
vajrabāhūcī paṭṭarāṇī | pativratā avanīcī svāmiṇī |
anāthāparī hiṃḍe vanī | dīnavadana ālī yethe || 99 ||
maga padmākara mhaṇe sumatī | tū mājhī dharmakanyā niścitī |
śejārī ghara deūni ahorātī | parāmarśa karī tiyecā || 100 ||
bahuta vaidya āṇūna | detā jhālā rasāyana |
kele bahuta prayatna | parī vyādhi na rāheci || 101 ||
sumatī mhaṇe tātā | śrīśaṃkara vaidya na hotā |
kavaṇāsahī he vyathā | barī na hoya kalpāṃtī || 102 ||
aso puḍhe vyathā hotā kaṭhīṇa | gelā rājaputrācā prāṇa |
sumatī śoka karī dīnavadana | mhaṇe ratna gele mājhe || 103 ||
padmākara śāṃtavī bahutā rītī | nagarajana mil̤āle sabhovatī |
to niśāṃtī ugavalā gabhastī | tevī śivayogī ālā tethe || 104 ||
jaise durbal̤āce sadana śodhīta | ciṃtāmaṇi ye akasmāta |
kī kṣudhene prāṇa jāta | to kṣīrābdhi puḍhe dhāvinnalā || 105 ||
padmākare dharile caraṇa | pūjilā divyāsanī baisavūna |
tyāvarī sumatīprati divya nirūpaṇa | śivayogīṃ sāṃgatā jhālā || 106 ||
mhaṇe vatse sumatī aika | kā ho raḍasī karisī śoka |
tujhe pūrvajanmīce pati putra janaka | koṭhe āheta sāṃga pā || 107 ||
ālīsa cauryāaiṃśī lakṣa yonī phirata | tethīce svajana soyare āpta |
āle koṭhūna gele koṭhe tvarita | sāṃga majapāśī vṛttānta hā || 108 ||
tū nānāyonī phirasī | puḍhehī kitī phere ghesī |
koṇāce putra tū kāṃ raḍasī | pāhe mānasī vicārūnī || 109 ||
śarīra dharāve jyā jyā varṣī | tyā tyā kul̤ābhimāne nācatī prāṇī |
parī āpaṇa utpanna koṭhūnī | te vicārūnī na pāhatī || 110 ||
tvāṃ putra āṇilā koṭhūna | koṇyā sthal̤ā gelā mṛtyu pāvona |
tū āṇi he avaghe jana | jātīla koṭhe kavaṇyā dehā || 111 ||
ātmā śiva śāśvata | śarīra kṣaṇabhaṃgura nāśavaṃta |
tarī tū śoka karisī vyartha | vicārūni manī pāhe pāṃ || 112 ||
ātmā avināśī śāśvata | to navhe koṇācā baṃdhu suta |
śarīrākāraṇe śoka karisī vyartha | tarī paḍale preta tujapuḍhe ||113 ||
jal̤ī uṭhatī taraṃga apāra | saveṃci phuṭatī kṣaṇabhaṃgura |
mṛgajal̤aci mithyā samagra tarī buḍabuḍe satya kaisenī || 114 ||
citrīṃcyā vṛkṣacchāye baisalā koṇa | citrāgnīne koṇāce jāl̤ile sadana |
tethe gaṃgā lihilī sahita mīna | koṇa vāhoni gelā tethe || 115 ||
vaṃdhyāsute dravya āṇūna | bhīṣmakanyā mārutīsa deūna |
gaṃdharvanagarīṃce varhāḍī āṇūna | lagna koṇe lāvile || 116 ||
vāryācā maṃḍapa śivūna | sikatādore bāṃdhilā āval̤ūna |
śuktikārajatāce pātra karūna | khapuṣpe koṇī bhariyele || 117 ||
kāsavīce ghālūni ghṛta | mṛgajal̤īce mīna pājal̤atī pota |
te caraṇī nupūre bāṃdhoni nācata | janmāṃdha pāhata baisale || 118 ||
ahikarṇīcī kuṃḍale hironī | citrīṃce cora āle ghevoni |
hā prapaṃca laṭikā mul̤īhūnī | to sāca kaisā jāṇāvā || 119 ||
mul̤īca laṭike aśāśvata | tyācā śoka karaṇe vyartha |
kleśatarūce udyāna samasta | śarīra he udbhavale || 120 ||
sakal̤a rogāṃce bhāṃḍāra | kṛmikīṭakāṃce māhera |
kī pāpācā samudra | kī aṃbara bhrāṃtīce || 121 ||
mūtra śleṣma māṃsa rakta | asthīṃcī mol̤ī carmaveṣṭita |
mātecā viṭāl̤a pitṛreta | apavitra asatya mul̤īca he || 122 ||
aise he śarīra apavitra | te paśumūtre jhāle pavitra |
kṣure mūrdhaja chedile samagra | itukeni pāvana kevi hoya || 123 ||
śaraṇa na jātī deśikāpratī | tarī kaiseni prāṇī taratī |
kalpakoṭī phere ghetī | mukta hotī kadhī he || 124 ||
sumatī tū sāṃge satvara | tujhe janmojanmīce koṭhe āheta bhratāra |
avaghā hā māyāpūra | sāvadha satvara hoī kā || 125 ||
jayāce he sakal̤a leṇe | māgatāṃ detāṃ lājiravāṇe |
tanughara bāṃdhile triguṇe | pāṃca vāṃse āṇoniyā || 126 ||
yācā bharavasā nāhī jāṇa | kedhavā lāgela na kal̤e agna |
kī he jhāle vastra jīrṇa | ṛṇānubaṃdha taṃva tage || 127 ||
mithyā jaise mṛgajal̤a | kī svapnīce rājya ḍhisāl̤a |
ahā prāṇī pāpī sakal̤a | dhana dhānya putra icchitī || 128 ||
gaṃgemājī kāṣṭhe mil̤atī | ekavaṭa hotī māgutī vighaḍatī |
taisī strīpuruṣa bolijetī | khel̤a mul̤īca asatya hā || 129 ||
vṛkṣāvarī pakṣī yetī | kitī eka baisatī kitī eka jātī |
āṇikyā tarūvarī baisatī | apatye taisī jāṇa pāṃ || 130 ||
pathika vṛkṣātal̤ī baisata | uṣṇa saraliyā uṭhūna jāta |
soyare baṃdhu āpta | taiseca jāṇa nirdhāra || 31 ||
māyāmaya prapaṃcavṛkṣī | jīva śiva baisale dona pakṣī |
śiva sāvadhāna sarvasākṣī | jīva bhakṣī viṣayaphal̤e || 132 ||
tī bhakṣitāṃca bhuloni gelā | āpaṇa āpaṇāsī visaralā |
aisā aparimita jīva bhramalā | janmamaraṇa bhogītase || 133 ||
tyāṃmājī ekādā puṇyavaṃta | sadgurūsī śaraṇa righata |
maga to śiva hovoni bhajata | śivālāgī atyādare || 134 ||
aise aikatā divya nirūpaṇa | padmākara sumatī uṭhona |
aṣṭabhāve dāṭona | vaṃditī caraṇa tayāce || 135 ||
mhaṇatī yevaḍhe tujhe jñāna | kāya eka na karisī icchekarūna |
tū sākṣāta umāramaṇa | bhaktarakṣaṇā dhāvalāsī || 136 ||
maga mṛtyuṃjayamaṃtra rājayogī | sumatīsa sāṃge śivayogī |
maṃcūni bhasma lāvitā aṃgī | vyathārahita jāhalī te || 137 ||
raṃbhāurvaśīhūni vahile | divya śarīra tice jhāle |
mṛtyuṃjayamaṃtre bhasma carcile | bāl̤a uṭhale tatkāl̤a || 138 ||
vraṇavyathā jāvoni sakal̤a | battīsalakṣaṇī jhālā bāl̤a |
maga śivadhyāna upāsanā nirmal̤a | sumatībāl̤a upadeśile || 139 ||
parīsa jhagaṭatāṃ pūrṇa | loha tatkāl̤a hoya suvarṇa |
taisī doghe divyarūpa jāṇa | hotī jhālī te kāl̤ī || 140 ||
āścarya karī padmākara | mhaṇe dhanyadhanya gurumaṃtra |
kāl̤a-mṛtyubhaya apāra | tyāpāsūna rakṣī gurunātha || 141 ||
gurucaraṇī rata hotī sadā | tyāṃsī kaiṃcī bhavabhayaāpadā |
dhanadhānyāṃsī nāhī maryādā | bheda khedā vārile || 142 ||
bāl̤a caraṇāṃvarī ghālonī | sumatī lāge saprema caraṇī |
mhaṇe sadguru tujavarūnī | śarīra sāṃḍaṇe he mājhe || 143 ||
yā śarīrācyā pādukā karūna | tujhīyā divyacaraṇī levavīna |
tarī mī navhe uttīrṇa | upakāra tujhe gurumūrti || 144 ||
maga śivayogī bolata | āyurārogya aiśvarya adbhuta |
tujhiyā putrāsī hoīla prāpta | rājya pṛthvīce karīla hā || 145 ||
tribhuvanabharī hoīla kīrtī | nijarājya pāvela puḍhatī |
bhadrāyu nāma niścitī | yāce ṭhevile mī jāṇa || 146 ||
thora hoya bhadrāyu bāl̤a | taṃvavarī kramī yetheci kāl̤a |
mṛtyuṃjayamaṃtra japa trikāl̤a | niṣṭhā dharūni karīta jā || 147 ||
hā rājaputra niścita | lokāṃta prakaṭo nedī māta |
hā hoīla vidyāvaṃta | catuḥṣaṣṭikal̤āpravīṇa || 148 ||
aise śivayogī bolona | pāvalā tetheci aṃtardhāna |
gurupadāṃbuja āṭhavūna | sumati sadgada kṣaṇakṣaṇāṃ || 149 ||
padmākarāsī sukha atyaṃta | sunaya putrāhūni bahuta |
bhadrāyū tyāsī āvaḍata | sadā puravīta lāḍa tyācā || 150 ||
padmākare āpulī saṃpattī vecūna | doghāṃce kele mekhalābaṃdhana |
doghāṃsī bhūṣaṇe samāna | kele saṃpanna vedaśāstrī || 151 ||
dvādaśa varṣāṃcā jhālā bāl̤a | dhīra gaṃbhīra parama suśīl̤a |
mātecyā sevesī sadākāl̤a | javal̤ī tiṣṭhata sādara || 152 ||
padarī pūrvasukṛtāce parvata | śivayogī prakaṭalā akasmāta |
sumatī bhadrāyu dhāṃvata | pāya jhāḍītī muktakeśī || 153 ||
nayanodake caraṇakṣālana | keśavasane pusile pūrṇa |
je sugaṃdhabharita jāṇa | sneha teci lāvile || 154 ||
vāraṃvāra karitī pradakṣiṇā | dāṭatī aṣṭabhāvekarūna |
ṣoḍaśopacārī pūjana sohal̤ā karitī apāra || 155 ||
stavana karītase tevhā sumatī | tujhiyā prasādekarūna mī putravaṃtī |
yāvarī bhadrāyūsī nītī | śivayogī śikavitase || 156 ||
śrutismṛtipurāṇokta pāhī | dharmanītī vartata jāī |
mātāpitāgurupāyī | niṣṭhā aso de sarvadā || 157 ||
gobhūdevaprajāpāl̤aṇa | sarvābhūtī pahāvā umāramaṇa |
varṇāśramasvadharmācaraṇa | sahasāhī na sāṃḍāve || 158 ||
vicāra kelyāvācūniyā | sahasā na karāvī āna kriyā |
māge puḍhe pāhoniyā | śabda bolāvā kuśalatve || 59 ||
kāl̤a koṇa mitra kitī | koṇī dveṣī śatru kitī |
āya kāya kharca kitī | pāhāve cittī vicārūniyā || 160 ||
mājhe bal̤a kitī kāya śaktī | āpule sevaka kaise vartatī |
yaśa kī apayaśa detī | pahāve cittī vicārūnī || 161 ||
atithī deva mitra | svāmī veda agnihotra |
paśu kṛṣi dhana vidyā sarvatra | ghyāvā samācāra kṣaṇakṣaṇāṃ || 162 ||
lekarū bhāryā ari dāsa | sadana gṛhavārtā rogaviśeṣa |
yethe upekṣā karitā niḥśeṣa | hāni kṣaṇāta hota pai || 163 ||
jyā paṃthe gele vidvajjana | āpaṇa jāve toci paṃtha lakṣūna |
mātā-pitā-yatiniṃdā jāṇa | prāṇāṃtīhī na karāvī || 164 ||
vaiśvadevasamayī atithī | āliyā tyāsī na pusāvī yātī |
anna vastra sarvāṃbhūtī | dyāve prītyartha śivāciyā || 165 ||
paropakāra karāvā pūrṇa | parapīḍā na karāvī jāṇa |
karāve gobrāhmaṇarakṣaṇa | satya sujāṇa mhaṇatī tayā || 166 ||
niṃdā vāda ṭākona | sarvadā kīje śivasmaraṇa |
teca mhaṇāve mauna | śivasevana tapa thora || 167 ||
paradārā āṇi paradhana | he na pahāve jevī vamana |
karāve śāstraśravaṇa | śivapūjana yathāvidhī || 168 ||
snāna homa japādhyayana | paṃcayajña goviprasevana |
śravaṇa manana nijadhyāsa pūrṇa | anālasye karāvī || 169 ||
surata nidrā bhojana | yethe asāve pramāṇa |
dāna satkarma abhyāsa śravaṇa | āl̤asa yethe na karāvā || 170 ||
kāma pūrṇa dharmapatnīsī | niṣiddha jāṇa parayoṣitesī |
krodhe daṃḍāve śatrūsī | sādhuviprāṃsī namije sadā || 171 ||
dveṣiyāṃsī dharāvā mada | saṃtabhaktāṃsī namratā abheda |
saṃsāraripūsī matsara prasiddha | asāve nirmatsara sarvāṃbhūtī || 172 ||
durjanāsī daṃbha dāvije | bhalyāce padaraja vaṃdije |
ahaṃkāre pṛthvī jiṃkije | nirahaṃkāra dvijāsī || 173 ||
vācā sāvadha śivasmaraṇī | pāṇī sārthaka dānekarūnī |
pāda pāvana devālayayātrāgamanī | nitya śivadhyānī baisāve || 174 ||
purāṇaśravaṇī śrotra sādara | tvacā saṃtaāliṃganīṃ pavitra |
sārthaka śivadhyānī netra | jivhene stotra varṇāve || 175 ||
śivanirmālyavāsa gheīje ghrāṇī | ye rītī iṃdriye lāvāvī bhajanī |
dīna anātha ajñāna dekhonī | tayāvarī kṛpā kīje || 176 ||
īśvarī prema saṃtāṃsī maitrī | devāṃce dveṣī tyāṃcī upekṣā karī |
yuktanidrā yuktāhārī | mṛgayā karī parama nītīne || 177 ||
atividyā atimaitrī | atipuṇya atismṛtī |
utsāha dhairya dāna dhṛtī | vardhamāna asāvī || 178 ||
āpule vitta āyuṣya gṛhacchidra | maithuna auṣadha sukṛta maṃtra |
dāna māna apamāna hī sarvatra | gupta asāvī jāṇije || 179 ||
naṣṭa pākhaṃḍī śaṭha dhūrta | piśuna taskara jāra patita |
caṃcal̤a kapaṭī nāstika anṛta | grāmya sabhesī nasāve || 180 ||
niṃdaka śivabhaktiucchedaka | madyapānī gurutalpaka |
mārgapāḍaka kṛtaghna dharmalopaka | tyāṃce darśana na vhāve || 181 ||
dārā dhana āṇi putra | yāṃsī āsakta nasāve aṇumātra |
aliptapaṇe saṃsāra | karoni āsakta asāve || 182 ||
baṃdhu soyare śvaśura svajana | yāṃsī sneha asāvā sādhāraṇa |
bhalatā viṣaya dekhona | āsaktī tethe na karāvī || 183 ||
karāve rudrākṣadhāraṇa | mastakī kaṃṭhī daṃḍī karabhūṣaṇa |
geliyā prāṇa śivapūjana | sarvathāhī na sāṃḍāve || 184 ||
śivakavaca sarvāṃgī | leūṃ śikavī śivayogī |
bhasma carcitā raṇaraṃgī | śastrāstrabādhā na hoya || 185 ||
kāl̤amṛtyubhayāpāsūna | rakṣī mṛtyuṃjayaaupāsana |
ātatāyī mārgaghna brahmaghna | yāṃsī jīve mārāve || 186 ||
somavāra vrata śivarātra pradoṣa | vidhiyukta ācarāve viśeṣa |
śivaharikīrtana nirdoṣa | sarva sāṃḍūni aikāve || 187 ||
mahāparva kuyoga śrāddhadinīṃ | vyatīpāta vaidhṛti saṃkramaṇī |
na pravartāve maithunī | grahaṇī bhojana na karāve || 188 ||
satpātrī detāṃ dāna | hoya aiśvarya vardhamāna |
apātrī dāne dāridrya pūrṇa | śāstrapramāṇa jāṇije || 189 ||
veda śāstra purāṇa kīrtana | gurubrāhmaṇamukhe karāve śravaṇa |
dāna didhalyāce pāl̤aṇa | karitā puṇya triguṇa hoya || 190 ||
apūjyāce pūjana | pūjya tyācā apamāna |
tethe bhaya durbhikṣa maraṇa | hote jāṇa vicāre || 191 ||
mahāḍohī uḍī ghālaṇe | mahāpuruṣāsī vigraha karaṇe |
balavaṃtāsī spardhā bāṃdhaṇe hī dvāre anarthācī || 192 ||
dāne śobhe sadā hasta | kaṃkaṇa mudrikā bhāra samasta |
śravaṇī kuṃḍale kāya vyartha | śravaṇasārthaka śravaṇeci || 193 ||
jyācī vācā rasavaṃtī | bhāryā rūpavatī satī |
audārya guṇasaṃpattī | saphala jīvitva tayāce || 194 ||
deīna athavā nāhī satya | he vācesī asāve vrata |
vidyāpātre yetī amita | sadyaḥ dāna tyāṃ dīje || 195 ||
vipattikāl̤ī dhairya dharī | vādī jayavaṃta vaikharī |
yuddhāmājī parākrama karī | yācakāṃsī pṛṣṭhī na dāvije || 196 ||
brāhmaṇamitraputrāṃsamaveta | teci bhojana uttama yathārtha |
gajaturaṃgāṃsahita paṃtha | cālaṇe teci śreṣṭha hoya || 197 ||
jyā liṃgāce nāhī pūjana | tethe sākṣepe pūjā karāvī jāūna |
anāthapretasaṃskāra jāṇa | karaṇe tyā puṇyāsī pāra nāhī || 198 ||
brahmadveṣāevaḍhe viśeṣa | māraka nāhī kadā viṣa |
satsamāgama rātraṃdivasa | tuccha sudhārasa tyāpuḍhe || 199 ||
pratāpe na vhāve saṃtapta | parasaukhye harṣabharita |
sadvārtā aikatā sukha atyaṃta | toci bhakta śivācā || 200 ||
pāṣāṇa nāma ratne vyartha | cāra ratne āheta pṛthvīta |
anna udaka subhāṣita | audārya ratna cauthe paiṃ || 201 ||
varma koṇāce na bolāve | sadbhaktāṃce āśīrvāda ghyāve |
bhāgyābhāgya yeta svabhāve | svadharmadhruva na ḍhal̤āvā || 202 ||
pūrvavirodhī viśeṣa | tyācā na dharāvā viśvāsa |
garbhiṇī pāl̤ī garbhāsa | tevī prajā pāl̤ī kā || 203 ||
guru āṇi sadāśiva | yāṃsī na karāvā bhedabhāva |
bhāgyavidyāgarva sarva | soḍoni dyāvā jāṇa pāṃ || 204 ||
narācī śobhā svarūpa pūrṇa | svarūpāce sadguṇa ābharaṇa |
guṇāṃce alaṃkāra jñāna | jñānāce bhūṣaṇa kṣamā śāṃti || 205 ||
kula śīla vidyā dhana | rājya tapa rūpa yauvana |
yā aṣṭamadekarūna | mana bhulo na dyāve || 106 ||
aisā nānāparī śivayogī | bodhitā jhālā bhadrāyūlāgī |
he nīti aikatāṃ jagī | sākaḍe na paḍe sarvathā || 207 ||
sātavā adhyāya girī kailāsa | yāvarī vāstavya karī umāvilāsa |
pārāyaṇa pradakṣiṇā karitī viśeṣa | nirdoṣa yaśa joḍe tayāṃ ||208 ||
kī hā adhyāya himācal̤a | bhaktibhavānī kanyā velhāl̤a |
tisa varonī payaḥphenadhavala | śvaśuragṛhī rāhilā || 209 ||
puḍhile adhyāyī kathā surasa | śivayogī dayā karīla bhadrāyūsa |
brahmānaṃda niśidivasa | śravaṇa karota vidvajjana || 210 ||
bhavagajavidāraka mṛgeṃdra | śrīdharavarada ānaṃdasamudra |
to śiva brahmānaṃda yatīṃdra | jo jagadgurū jagadātmā || 211 ||
śivalīlāmṛta graṃtha pracaṃḍa | skaṃdapurāṇa brahmottarakhaṃḍa |
parisota sajjana akhaṃḍa | saptamādhyāya goḍa hā || 212 ||
|| śrīsāṃbasadāśivārpaṇamastu || śubhaṃ bhavatu ||

Explore More