विण्मूत्रामेध्यमध्ये क्वथयति नितरां जाठरो जातवेदाः ।
यद्यद्वै तत्र दुःखं व्यथयति नितरां शक्यते केन वक्तुं
क्षन्तव्यो मेऽपराधः शिव शिव शिव भो श्रीमहादेव शम्भो ॥ 1॥
- आदौ (ādau)in the beginning
- कर्मप्रसङ्गात् (karmaprasaṅgāt)due to past actions (karma:actions | prasaṅgāt:due to)
- कलयति (kalayati)considers
- कलुषं (kaluṣaṃ)impurity
- मातृकुक्षौ (mātṛkukṣau)in mother's womb (mātṛ:mother | kukṣau:in the womb)
- स्थितं (sthitaṃ)situated
- मां (māṃ)me
- विण्मूत्रामेध्यमध्ये (viṇmūtrāmedhyamadhye)amidst filth and urine (viṇ:filth | mūtra:urine | amedhya:impurity | madhye:amidst)
- क्वथयति (kvathayati)boils
- नितरां (nitarāṃ)excessively
- जाठरः (jāṭharaḥ)stomach
- जातवेदाः (jātavedāḥ)fire
- यद्यद्वै (yadyadvai)whatever indeed
- तत्र (tatra)there
- दुःखं (duḥkhaṃ)pain
- व्यथयति (vyathayati)afflicts
- नितरां (nitarāṃ)excessively
- शक्यते (śakyate)can be
- केन (kena)by whom
- वक्तुं (vaktuṃ)described
- क्षन्तव्यः (kṣantavyaḥ)to be forgiven
- मे (me)my
- अपराधः (aparādhaḥ)offense
- शिव (śiva)Shiva
- शिव (śiva)Shiva
- शिव (śiva)Shiva
- भो (bho)O
- श्रीमहादेव (śrīmahādeva)O great god (śrī:O | mahādeva:great god)
- शम्भो (śambho)O Shambhu
नो शक्तश्चेन्द्रियेभ्यो भवगुणजनिताः जन्तवो मां तुदन्ति ।
नानारोगादिदुःखाद्रुदनपरवशः शङ्करं न स्मरामि
क्षन्तव्यो मेऽपराधः शिव शिव शिव भो श्रीमहादेव शम्भो ॥ 2॥
- बाल्ये (bālye)in childhood
- दुःखातिरेकः (duḥkhātirekaḥ)excess of suffering (duḥkha:suffering | atirekaḥ:excess)
- मललुलितवपुः (malalulitavapuḥ)body covered with filth (mala:filth | lulita:covered | vapuḥ:body)
- स्तन्यपाने (stanyapāne)in drinking milk (stanya:milk | pāne:in drinking)
- पिपासा (pipāsā)thirst
- न (na)not
- शक्तः (śaktaḥ)capable
- च (ca)and
- इन्द्रियेभ्यः (indriyebhyaḥ)from the senses
- भवगुणजनिताः (bhavaguṇajanitāḥ)born of worldly qualities (bhava:worldly | guṇa:qualities | janitāḥ:born of)
- जन्तवः (jantavaḥ)creatures
- मां (māṃ)me
- तुदन्ति (tudanti)torment
- नानारोगादिदुःखात् (nānārogādiduḥkhāt)from various diseases and pains (nānā:various | roga:diseases | ādi:and others | duḥkhāt:from pains)
- रुदनपरवशः (rudanaparavaśaḥ)helpless due to crying (rudana:crying | paravaśaḥ:helpless)
- शङ्करं (śaṅkaraṃ)Shankara
- न (na)not
- स्मरामि (smarāmi)remember
- क्षन्तव्यः (kṣantavyaḥ)to be forgiven
- मे (me)my
- अपराधः (aparādhaḥ)offense
- शिव (śiva)Shiva
- शिव (śiva)Shiva
- शिव (śiva)Shiva
- भो (bho)O
- श्रीमहादेव (śrīmahādeva)O great god (śrī:O | mahādeva:great god)
- शम्भो (śambho)O Shambhu
दष्टो नष्टो विवेकः सुतधनयुवतिस्वादुसौख्ये निषण्णः ।
शैवीचिन्ताविहीनं मम हृदयमहो मानगर्वाधिरूढं
क्षन्तव्यो मेऽपराधः शिव शिव शिव भो श्रीमहादेव शम्भो ॥ 3॥
- प्रौढः (prauḍhaḥ)mature
- अहम् (aham)I
- यौवनस्थः (yauvanasthaḥ)in youth
- विषयविषधरैः (viṣayaviṣadharaiḥ)by the venomous senses (viṣaya:senses | viṣadharaiḥ:by the venomous ones)
- पञ्चभिः (pañcabhiḥ)by five
- मर्मसन्धौ (marmasandhau)in the vital spot (marma:vital | sandhau:in the spot)
- दष्टः (daṣṭaḥ)bitten
- नष्टः (naṣṭaḥ)destroyed
- विवेकः (vivekaḥ)discrimination
- सुतधनयुवतिस्वादुसौख्ये (sutadhanayuvatisvādusaukye)in pleasures of wealth, sons, wife (suta:sons | dhana:wealth | yuvati:wife | svādu:sweet | saukye:in pleasures)
- निषण्णः (niṣaṇṇaḥ)engrossed
- शैवीचिन्ताविहीनम् (śaivīcintāvihīnam)bereft of thought of Siva (śaivī:of Siva | cintā:thought | vihīnam:bereft of)
- मम (mama)my
- हृदयम् (hṛdayam)heart
- अहो (aho)alas
- मानगर्वाधिरूढम् (mānagarvādhirūḍham)filled with arrogance and pride (māna:arrogance | garva:pride | adhirūḍham:filled with)
- क्षन्तव्यः (kṣantavyaḥ)forgive
- मे (me)my
- अपराधः (aparādhaḥ)transgressions
- शिव (śiva)O Siva
- शिव (śiva)O Siva
- शिव (śiva)O Siva
- भो (bho)O
- श्रीमहादेव (śrīmahādeva)O Mahadeva (śrī:O | mahādeva:Mahadeva)
- शम्भो (śambho)O Sambhu
पापै रोगैर्वियोगैस्त्वनवसितवपुः प्रौढहीनं च दीनम् ।
मिथ्यामोहाभिलाषैर्भ्रमति मम मनो धूर्जटेर्ध्यानशून्यं
क्षन्तव्यो मेऽपराधः शिव शिव शिव भो श्रीमहादेव शम्भो ॥ 4॥
- वार्धक्ये (vārdhakye)in old age
- च (ca)and
- इन्द्रियाणां (indriyāṇāṃ)of the senses
- विगतगतिमतिः (vigatagatimatiḥ)lost power of judging (vigata:lost | gati:movement | matiḥ:intellect)
- च (ca)and
- अधिदैवादितापैः (adhidaivāditāpaiḥ)by divine afflictions (adhidaiva:divine | ādi:and others | tāpaiḥ:afflictions)
- पापैः (pāpaiḥ)by sins
- रोगैः (rogaiḥ)by illnesses
- वियोगैः (viyogaiḥ)by separations
- त्वनवसितवपुः (tvanavasitavapuḥ)not wholly bereft of life (tva:not | avasita:bereft | vapuḥ:body)
- प्रौढहीनं (prauḍhahīnaṃ)weak and senile (prauḍha:mature | hīnaṃ:deprived)
- च (ca)and
- दीनम् (dīnam)miserable
- मिथ्यामोहाभिलाषैः (mithyāmohābhilāṣaiḥ)by vain desires (mithyā:false | moha:delusion | abhilāṣaiḥ:desires)
- भ्रमति (bhramati)wanders
- मम (mama)my
- मनः (manaḥ)mind
- धूर्जटेः (dhūrjaṭeḥ)of Dhurjati (Shiva)
- ध्यानशून्यं (dhyānaśūnyaṃ)devoid of meditation (dhyāna:meditation | śūnyaṃ:empty)
- क्षन्तव्यः (kṣantavyaḥ)to be forgiven
- मे (me)my
- अपराधः (aparādhaḥ)offense
- शिव (śiva)Shiva
- शिव (śiva)Shiva
- शिव (śiva)Shiva
- भो (bho)O
- श्रीमहादेव (śrīmahādeva)O great god (śrī:revered | mahādeva:great god)
- शम्भो (śambho)O Shambhu
पूजार्थं वा कदाचिद्बहुतरगहनात्खण्डबिल्वीदलानि ।
नानीता पद्ममाला सरसि विकसिता गन्धधूपैः त्वदर्थं
क्षन्तव्यो मेऽपराधः शिव शिव शिव भो श्रीमहादेव शम्भो ॥ 5॥
- स्नात्वा (snātvā)having bathed
- प्रत्यूषकाले (pratyūṣakāle)at dawn (pratyūṣa:dawn | kāle:at time)
- स्नपनविधिविधौ (snapanavidhividhau)in the bathing ritual (snapana:bathing | vidhividhau:in the ritual)
- नाहृतं (nāhṛtaṃ)not brought
- गाङ्गतोयं (gāṅgatoyaṃ)Ganges water (gāṅga:Ganges | toyaṃ:water)
- पूजार्थं (pūjārthaṃ)for worship (pūjā:worship | arthaṃ:for)
- वा (vā)or
- कदाचित् (kadācit)ever
- बहुतरगहनात् (bahutaragahanāt)from the deep woods (bahutara:deep | gahanāt:from woods)
- खण्डबिल्वीदलानि (khaṇḍabilvīdalāni)sacred vilwa leaves (khaṇḍa:sacred | bilvī:vilwa | dalāni:leaves)
- नानीता (nānītā)not gathered
- पद्ममाला (padmamālā)lotus garland (padma:lotus | mālā:garland)
- सरसि (sarasi)in the lake
- विकसिता (vikasitā)bloomed
- गन्धधूपैः (gandhadhūpaiḥ)with incense (gandha:fragrance | dhūpaiḥ:with incense)
- त्वदर्थं (tvadarthaṃ)for you (tvad:you | arthaṃ:for)
- क्षन्तव्यः (kṣantavyaḥ)to be forgiven
- मे (me)my
- अपराधः (aparādhaḥ)offense
- शिव (śiva)Shiva
- शिव (śiva)Shiva
- शिव (śiva)Shiva
- भो (bho)O
- श्रीमहादेव (śrīmahādeva)O great god (śrī:O | mahādeva:great god)
- शम्भो (śambho)O Shambhu
नो लिप्तं चन्दनाद्यैः कनकविरचितैः पूजितं न प्रसूनैः ।
धूपैः कर्पूरदीपैर्विविधरसयुतैर्नैव भक्ष्योपहारैः
क्षन्तव्यो मेऽपराधः शिव शिव शिव भो श्रीमहादेव शम्भो ॥ 6॥
- दुग्धैः (dugdhaiḥ)with milk
- मधु (madhu)honey
- आज्य (ājya)ghee
- युक्तैः (yuktaiḥ)combined with
- दधि (dadhi)curd
- सित (sita)sugar
- सहितैः (sahitaiḥ)along with
- स्नापितं (snāpitaṃ)bathed
- न (na)not
- एव (eva)indeed
- लिङ्गं (liṅgaṃ)image
- न (na)not
- लिप्तं (liptaṃ)smeared
- चन्दन (candana)sandalwood
- आद्यैः (ādyaiḥ)and others
- कनक (kanaka)gold
- विरचितैः (viracitaiḥ)made of
- पूजितं (pūjitaṃ)worshipped
- न (na)not
- प्रसूनैः (prasūnaiḥ)with flowers
- धूपैः (dhūpaiḥ)with incense
- कर्पूर (karpūra)camphor
- दीपैः (dīpaiḥ)with lamps
- विविध (vividha)various
- रस (rasa)juices
- युतैः (yutaiḥ)combined with
- न (na)not
- एव (eva)indeed
- भक्ष्य (bhakṣya)edibles
- उपहारैः (upahāraiḥ)offerings
- क्षन्तव्यः (kṣantavyaḥ)to be forgiven
- मे (me)my
- अपराधः (aparādhaḥ)offense
- शिव (śiva)Shiva
- शिव (śiva)Shiva
- शिव (śiva)Shiva
- भो (bho)O
- श्रीमहादेव (śrīmahādeva)O Great God (śrī:revered | mahādeva:Great God)
- शम्भो (śambho)O Shambhu
श्रौते वार्ता कथं मे द्विजकुलविहिते ब्रह्ममार्गानुसारे । वर् ब्रह्ममार्गे सुसारे
ज्ञातो धर्मो विचारैः श्रवणमननयोः किं निदिध्यासितव्यं
क्षन्तव्यो मेऽपराधः शिव शिव शिव भो श्रीमहादेव शम्भो ॥ 7॥
- नो (no)not
- शक्यं (śakyaṃ)possible
- स्मार्तकर्म (smārtakarma)ritualistic duties (smārta:ritualistic | karma:duties)
- प्रतिपदगहनप्रत्यवायाकुलाख्यं (pratipadagahanapratyavāyākulākhyaṃ)complex and error-prone (pratipada:step-by-step | gahana:complex | pratyavāya:error | ākula:prone | ākhyaṃ:known as)
- श्रौते (śraute)Vedic
- वार्ता (vārtā)news
- कथं (kathaṃ)how
- मे (me)my
- द्विजकुलविहिते (dvijakulavihite)prescribed by Brahmins (dvija:Brahmin | kula:family | vihite:prescribed)
- ब्रह्ममार्गानुसारे (brahmamārgānusāre)following the path of Brahman (brahma:Brahman | mārga:path | anusāre:following)
- ज्ञातो (jñāto)known
- धर्मो (dharmaḥ)dharma
- विचारैः (vicāraiḥ)by thoughts
- श्रवणमननयोः (śravaṇamananayoḥ)by hearing and reflection (śravaṇa:hearing | manana:reflection | yoḥ:by)
- किं (kiṃ)what
- निदिध्यासितव्यं (nididhyāsitavyaṃ)to be meditated upon
- क्षन्तव्यो (kṣantavyo)to be forgiven
- मेऽपराधः (me'parādhaḥ)my transgressions (me:my | aparādhaḥ:transgressions)
- शिव (śiva)Shiva
- शिव (śiva)Shiva
- शिव (śiva)Shiva
- भो (bho)O
- श्रीमहादेव (śrīmahādeva)O great god (śrī:O | mahādeva:great god)
- शम्भो (śambho)O Shambhu
हव्यं ते लक्षसङ्ख्यैर्हुतवहवदने नार्पितं बीजमन्त्रैः ।
नो तप्तं गाङ्गातीरे व्रतजपनियमैः रुद्रजाप्यैर्न वेदैः
क्षन्तव्यो मेऽपराधः शिव शिव शिव भो श्रीमहादेव शम्भो ॥ 8॥
- ध्यात्वा (dhyātvā)having meditated
- चित्ते (citte)in the mind
- शिवाख्यं (śivākhyaṃ)named Shiva (śiva:Shiva | ākhyam:named)
- प्रचुरतरधनं (pracurataradhanaṃ)abundant wealth (pracurataram:abundant | dhanam:wealth)
- नैव (naiva)not even
- दत्तं (dattaṃ)given
- द्विजेभ्यो (dvijebhyo)to the Brahmins
- हव्यं (havyaṃ)oblations
- ते (te)your
- लक्षसङ्ख्यैः (lakṣasaṅkhyaiḥ)by hundreds of thousands (lakṣa:hundred thousand | saṅkhyaiḥ:by numbers)
- हुतवहवदने (hutavahavadane)in the fire's mouth (hutavaha:fire | vadane:in the mouth)
- नार्पितं (nārpitaṃ)not offered
- बीजमन्त्रैः (bījamantraiḥ)with seed mantras (bīja:seed | mantraiḥ:with mantras)
- नो (no)not
- तप्तं (taptaṃ)performed penance
- गाङ्गातीरे (gāṅgātīre)on the Ganges' bank (gāṅga:Ganges | tīre:on the bank)
- व्रतजपनियमैः (vrajapaniyamaiḥ)with vows and chants (vrata:vows | japa:chants | niyamaiḥ:with disciplines)
- रुद्रजाप्यैः (rudrajāpyaiḥ)with Rudra chants (rudra:Rudra | jāpyaiḥ:with chants)
- न (na)not
- वेदैः (vedaiḥ)with Vedas
- क्षन्तव्यः (kṣantavyaḥ)to be forgiven
- मे (me)my
- अपराधः (aparādhaḥ)offense
- शिव (śiva)O Shiva
- शिव (śiva)O Shiva
- शिव (śiva)O Shiva
- भो (bho)O
- श्रीमहादेव (śrīmahādeva)O great god (śrī:O | mahādeva:great god)
- शम्भो (śambho)O Shambhu
नासाग्रे न्यस्तदृष्टिर्विदितभवगुणो नैव दृष्टः कदाचित् ।
उन्मन्याऽवस्थया त्वां विगतकलिमलं शङ्करं न स्मरामि
क्षन्तव्यो मेऽपराधः शिव शिव शिव भो श्रीमहादेव शम्भो ॥ 9॥
- नग्नः (nagno)naked
- निःसङ्गशुद्धः (niḥsaṅgaśuddhaḥ)pure and unattached (niḥsaṅga:unattached | śuddhaḥ:pure)
- त्रिगुणविरहितः (triguṇavirahitaḥ)beyond the three gunas (tri:three | guṇa:qualities | virahitaḥ:devoid of)
- ध्वस्तमोहान्धकारः (dhvastamohāndhakāraḥ)free from delusion and darkness (dhvasta:destroyed | moha:delusion | andhakāraḥ:darkness)
- नासाग्रे (nāsāgre)at the tip of the nose (nāsā:nose | agre:at the tip)
- न्यस्तदृष्टिः (nyastadṛṣṭiḥ)gaze fixed (nyasta:placed | dṛṣṭiḥ:gaze)
- विदितभवगुणः (viditabhavaguṇaḥ)aware of the world's nature (vidita:known | bhava:world | guṇaḥ:qualities)
- नैव (naiva)never
- दृष्टः (dṛṣṭaḥ)seen
- कदाचित् (kadācit)ever
- उन्मन्याऽवस्थया (unmanyā'vasthayā)absorbed in meditation (unmanyā:meditative state | avasthayā:by the state)
- त्वाम् (tvām)you
- विगतकलिमलम् (vigatakalimalaṃ)free from sin (vigata:gone | kali:sin | malaṃ:impurity)
- शङ्करम् (śaṅkaram)Shankara
- न (na)not
- स्मरामि (smarāmi)I remember
- क्षन्तव्यः (kṣantavyaḥ)to be forgiven
- मेऽपराधः (me'parādhaḥ)my transgressions (me:my | aparādhaḥ:transgressions)
- शिव (śiva)Shiva
- शिव (śiva)Shiva
- शिव (śiva)Shiva
- भो (bho)O
- श्रीमहादेव (śrīmahādeva)O great god (śrī:revered | mahādeva:great god)
- शम्भो (śambho)O Shambhu
शान्ते स्वान्ते प्रलीने प्रकटितविभवे ज्योतिरूपेऽपराख्ये ।
लिङ्गज्ञे ब्रह्मवाक्ये सकलतनुगतं शङ्करं न स्मरामि
क्षन्तव्यो मेऽपराधः शिव शिव शिव भो श्रीमहादेव शम्भो ॥ 10॥
- स्थित्वा (sthitvā)having remained
- स्थाने (sthāne)in the place
- सरोजे (saroje)in the lotus
- प्रणवमय (praṇavamaya)consisting of Om (praṇava:Om | maya:consisting of)
- मरुत्कुम्भके (marutkumbhake)in the breath retention (marut:breath | kumbhake:in retention)
- कुण्डले (kuṇḍale)in the coiled energy
- सूक्ष्ममार्गे (sūkṣmamārge)in the subtle path (sūkṣma:subtle | mārge:in the path)
- शान्ते (śānte)in the calm
- स्वान्ते (svānte)in the inner self
- प्रलीने (pralīne)merged
- प्रकटितविभवे (prakaṭitavibhave)manifested glory (prakaṭita:manifested | vibhave:glory)
- ज्योतिरूपे (jyotirūpe)in the form of light (jyoti:light | rūpe:in the form)
- अपराख्ये (aparākhye)of the other name
- लिङ्गज्ञे (liṅgajñe)knower of the symbol (liṅga:symbol | jñe:knower)
- ब्रह्मवाक्ये (brahmavākye)in the words of Brahman (brahma:Brahman | vākye:in the words)
- सकलतनुगतम् (sakalatanugatam)pervading all bodies (sakala:all | tanugatam:pervading bodies)
- शङ्करम् (śaṅkaram)Shankara
- न (na)not
- स्मरामि (smarāmi)I remember
- क्षन्तव्यः (kṣantavyaḥ)to be forgiven
- मे (me)my
- अपराधः (aparādhaḥ)offense
- शिव (śiva)Shiva
- शिव (śiva)Shiva
- शिव (śiva)Shiva
- भो (bho)O
- श्रीमहादेव (śrīmahādeva)O great god (śrī:O | mahādeva:great god)
- शम्भो (śambho)O Shambhu
सत्यं शान्तस्वरूपं सकलमुनिमनःपद्मषण्डैकवेद्यम् ।
जाग्रत्स्वप्ने सुषुप्तौ त्रिगुणविरहितं शङ्करं न स्मरामि
क्षन्तव्यो मेऽपराधः शिव शिव शिव भो श्रीमहादेव शम्भो ॥ 11॥
- हृद्यं (hṛdyaṃ)in the heart
- वेदान्तवेद्यं (vedāntavedyaṃ)known through Vedanta (vedānta:Vedanta | vedyaṃ:known)
- हृदयसरसिजे (hṛdayasarasije)in the lotus of the heart (hṛdaya:heart | sarasije:in the lotus)
- दीप्तम् (dīptam)shining forth
- उद्यत्प्रकाशं (udyatprakāśaṃ)with the brilliance of rising light (udyat:rising | prakāśaṃ:brilliance)
- सत्यं (satyaṃ)truth
- शान्तस्वरूपं (śāntasvarūpaṃ)embodiment of peace (śānta:peace | svarūpaṃ:embodiment)
- सकलमुनिमनःपद्मषण्डैकवेद्यम् (sakalamunimanaḥpadmaṣaṇḍaikavedyam)revered by all sages' lotus-minds (sakala:all | muni:sages | manaḥ:minds | padma:lotus | ṣaṇḍa:group | eka:one | vedyam:revered)
- जाग्रत्स्वप्ने (jāgratsvapne)in waking and dream (jāgrat:waking | svapne:dream)
- सुषुप्तौ (suṣuptau)in deep sleep
- त्रिगुणविरहितं (triguṇavirahitaṃ)beyond the three guṇas (tri:three | guṇa:qualities | virahitaṃ:beyond)
- शङ्करं (śaṅkaraṃ)Śaṅkara
- न (na)not
- स्मरामि (smarāmi)I remember
- क्षन्तव्यः (kṣantavyaḥ)forgive
- मे (me)my
- अपराधः (aparādhaḥ)transgressions
- शिव (śiva)O Siva
- शिव (śiva)O Siva
- शिव (śiva)O Siva
- भो (bho)O
- श्रीमहादेव (śrīmahādeva)O Mahadeva (śrī:O | mahādeva:great god)
- शम्भो (śambho)O Sambhu
सर्पैर्भूषितकण्ठकर्णविवरे नेत्रोत्थवैश्वानरे । युगले
दन्तित्वक्कृतसुन्दराम्बरधरे त्रैलोक्यसारे हरे
मोक्षार्थं कुरु चित्तवृत्तिमचलामन्यैस्तु किं कर्मभिः ॥ 12॥
- चन्द्र (candra)moon
- उद्भासित (udbhāsita)illuminated
- शेखरे (śekhare)on the head
- स्मरहरे (smarahare)destroyer of love (smara:love | hare:destroyer)
- गङ्गाधरे (gaṅgādhare)bearer of the Ganges (gaṅgā:Ganges | dhare:bearer)
- शङ्करे (śaṅkare)Shankara
- सर्पैः (sarpaiḥ)with snakes
- भूषित (bhūṣita)adorned
- कण्ठ (kaṇṭha)throat
- कर्णविवरे (karṇavivare)in the ear cavities (karṇa:ear | vivare:cavities)
- नेत्रोत्थ (netrottha)arising from the eye (netra:eye | uttha:arising)
- वैश्वानरे (vaiśvānare)universal fire
- युगले (yugale)in the pair
- दन्तित्वक् (dantitvak)elephant skin (danti:elephant | tvak:skin)
- कृत (kṛta)made
- सुन्दर (sundara)beautiful
- अम्बरधरे (ambaradhare)wearer of garment (ambara:garment | dhare:wearer)
- त्रैलोक्यसारे (trailokyasāre)essence of three worlds (trailokya:three worlds | sāre:essence)
- हरे (hare)Hara
- मोक्षार्थं (mokṣārthaṃ)for liberation (mokṣa:liberation | arthaṃ:for)
- कुरु (kuru)do
- चित्तवृत्तिम् (cittavṛttim)mind's activity (citta:mind | vṛttim:activity)
- अचलाम् (acalām)steady
- अन्यैः (anyaiḥ)by others
- तु (tu)but
- किं (kiṃ)what
- कर्मभिः (karmabhiḥ)with actions
किं वा पुत्रकलत्रमित्रपशुभिर्देहेन गेहेन किम् ।
ज्ञात्वैतत्क्षणभङ्गुरं सपदि रे त्याज्यं मनो दूरतः
स्वात्मार्थं गुरुवाक्यतो भज मन श्रीपार्वतीवल्लभम् ॥ 13॥
- किं (kiṃ)what
- वा (vā)or
- अनेन (anena)with this
- धनेन (dhanena)with wealth
- वाजिकरिभिः (vājikaribhiḥ)with horses and elephants (vāji:horses | karibhiḥ:with elephants)
- प्राप्तेन (prāptena)obtained
- राज्येन (rājyena)with kingdom
- किं (kiṃ)what
- किं (kiṃ)what
- वा (vā)or
- पुत्रकलत्रमित्रपशुभिः (putrakalatramitrapaśubhiḥ)with sons, wives, friends, cattle (putra:sons | kalatra:wives | mitra:friends | paśubhiḥ:with cattle)
- देहेन (dehena)with body
- गेहेन (gehena)with house
- किम् (kim)what
- ज्ञात्वा (jñātvā)knowing
- एतत् (etat)this
- क्षणभङ्गुरम् (kṣaṇabhaṅguram)momentary and fragile (kṣaṇa:moment | bhaṅguram:fragile)
- सपदि (sapadi)immediately
- रे (re)O
- त्याज्यम् (tyājyam)to be abandoned
- मनो (mano)mind
- दूरतः (dūrataḥ)from afar
- स्वात्मार्थम् (svātmārtham)for Self-Knowledge (sva:own | ātma:self | artham:for the purpose)
- गुरुवाक्यतः (guruvākyataḥ)from guru's words (guru:guru | vākyataḥ:from words)
- भज (bhaja)worship
- मन (mana)mind
- श्रीपार्वतीवल्लभम् (śrīpārvatīvallabham)consort of Śrī Pārvatī (śrī:Śrī | pārvatī:Pārvatī | vallabham:consort)
माठापत्यं ह्यनृतवचनं साक्षिवादः परान्नम् ।
ब्रह्मद्वेषः खलजनरतिः प्राणिनां निर्दयत्वं
मा भूदेवं मम पशुपते जन्मजन्मान्तरेषु ॥ 14॥
- पौरोहित्यम् (paurohityam)priestly duties
- रजनिचरितम् (rajanicaritam)nocturnal wanderings
- ग्रामणीत्वम् (grāmaṇītvam)village leadership
- नियोगः (niyogaḥ)institutional power
- माठापत्यम् (māṭhāpatyam)attachment to institutional power
- हि (hi)indeed
- अनृतवचनम् (anṛtavacanam)deceitful speech
- साक्षिवादः (sākṣivādaḥ)false testimony
- परान्नम् (parānnam)another’s food
- ब्रह्मद्वेषः (brahmadveṣaḥ)enmity toward Brahman (brahma:Brahman | dveṣaḥ:enmity)
- खलजनरतिः (khalajanaratiḥ)delight in the company of the wicked (khala:wicked | jana:people | ratiḥ:delight)
- प्राणिनाम् (prāṇinām)toward living beings
- निर्दयत्वम् (nirdayatvam)cruelty
- मा (mā)not
- भूत् (bhūt)arise
- एवम् (evam)thus
- मम (mama)my
- पशुपते (paśupate)O Lord of Beings
- जन्मजन्मान्तरेषु (janmajanmāntareṣu)in any birth (janma:birth | janmāntareṣu:in other births)
प्रत्यायान्ति गताः पुनर्न दिवसाः कालो जगद्भक्षकः ।
लक्ष्मीस्तोयतरङ्गभङ्गचपला विद्युच्चलं जीवितं
तस्मात्त्वां शरणागतं शरणद त्वं रक्ष रक्षाधुना ॥ 15॥
- आयुः (āyuḥ)life
- नश्यति (naśyati)perishes
- पश्यतां (paśyatām)of those who see
- प्रतिदिनं (pratidinaṃ)day by day
- याति (yāti)goes
- क्षयम् (kṣayam)to decay
- यौवनं (yauvanaṃ)youth
- प्रत्यायान्ति (pratyāyānti)return
- गताः (gatāḥ)gone
- पुनः (punaḥ)again
- न (na)not
- दिवसाः (divasāḥ)days
- कालः (kālaḥ)time
- जगद्भक्षकः (jagadbhakṣakaḥ)devourer of the world (jagat:world | bhakṣakaḥ:devourer)
- लक्ष्मीः (lakṣmīḥ)fortune
- तोयतरङ्गभङ्गचपला (toyataraṅgabhaṅgacapalā)fickle as water waves (toya:water | taraṅga:waves | bhaṅga:breaking | capalā:fickle)
- विद्युत् (vidyut)lightning
- चलं (calaṃ)fickle
- जीवितं (jīvitaṃ)life
- तस्मात् (tasmāt)therefore
- त्वां (tvāṃ)you
- शरणागतं (śaraṇāgataṃ)seeking refuge
- शरणद (śaraṇada)giver of refuge (śaraṇa:refuge | da:giver)
- त्वं (tvaṃ)you
- रक्ष (rakṣa)protect
- रक्षाधुना (rakṣādhunā)protect now (rakṣa:protect | adhunā:now)
वन्दे देवमुमापतिं सुरगुरुं वन्दे जगत्कारणं
वन्दे पन्नगभूषणं मृगधरं वन्दे पशूनां पतिम् ।
वन्दे सूर्यशशाङ्कवह्निनयनं वन्दे मुकुन्दप्रियं
वन्दे भक्तजनाश्रयं च वरदं वन्दे शिवं शङ्करम् ॥16॥
- वन्दे (vande)I salute
- देवम् (devam)god
- उमापतिम् (umāpatim)lord of Uma (umā:Uma | patim:lord)
- सुरगुरुम् (suragurum)guru of the gods (sura:gods | gurum:guru)
- वन्दे (vande)I salute
- जगत्कारणम् (jagatkāraṇam)cause of the Universe (jagat:universe | kāraṇam:cause)
- वन्दे (vande)I salute
- पन्नगभूषणम् (pannagabhūṣaṇam)adorned with snakes (pannaga:snakes | bhūṣaṇam:adorned)
- मृगधरम् (mṛgadharam)holder of deer (mṛga:deer | dharam:holder)
- वन्दे (vande)I salute
- पशूनाम् (paśūnām)of beasts
- पतिम् (patim)lord
- वन्दे (vande)I salute
- सूर्यशशाङ्कवह्निनयनम् (sūryaśaśāṅkavahninayanam)with sun, moon, fire eyes (sūrya:sun | śaśāṅka:moon | vahni:fire | nayanam:eyes)
- वन्दे (vande)I salute
- मुकुन्दप्रियम् (mukundapriyam)beloved of Krishna (mukunda:Krishna | priyam:beloved)
- वन्दे (vande)I salute
- भक्तजनाश्रयम् (bhaktajanāśrayam)shelter of devotees (bhakta:devotees | jana:people | āśrayam:shelter)
- च (ca)and
- वरदम् (varadam)bestower of boons (vara:boon | dam:giver)
- वन्दे (vande)I salute
- शिवम् (śivam)auspicious Siva
- शङ्करम् (śaṅkaram)Shankara
खट्वाङ्गं च सितं सितश्च वृषभः कर्णे सिते कुण्डले ।
गङ्गा फेनसिता जटा पशुपतेश्चन्द्रः सितो मूर्धनि
सोऽयं सर्वसितो ददातु विभवं पापक्षयं सर्वदा ॥ 17॥
- गात्रं (gātraṃ)body
- भस्मसितं (bhasmasitaṃ)covered with ashes (bhasma:ashes | sitaṃ:white)
- सितं (sitaṃ)white
- च (ca)and
- हसितं (hasitaṃ)smile
- हस्ते (haste)in the hand
- कपालं (kapālaṃ)skull
- सितं (sitaṃ)white
- खट्वाङ्गं (khaṭvāṅgaṃ)club
- च (ca)and
- सितं (sitaṃ)white
- सितः (sitaḥ)white
- च (ca)and
- वृषभः (vṛṣabhaḥ)bull
- कर्णे (karṇe)in the ear
- सिते (site)white
- कुण्डले (kuṇḍale)earrings
- गङ्गा (gaṅgā)Ganges
- फेनसिता (phenasitā)foam-covered (phena:foam | sitā:white)
- जटा (jaṭā)matted locks
- पशुपतेः (paśupateḥ)of Paśupati
- चन्द्रः (candraḥ)moon
- सितः (sitaḥ)white
- मूर्धनि (mūrdhani)on the forehead
- सः (saḥ)he
- अयम् (ayam)this
- सर्वसितः (sarvasitaḥ)all white (sarva:all | sitaḥ:white)
- ददातु (dadātu)may give
- विभवं (vibhavaṃ)prosperity
- पापक्षयं (pāpakṣayaṃ)destruction of sins (pāpa:sins | kṣayaṃ:destruction)
- सर्वदा (sarvadā)always
श्रवणनयनजं वा मानसं वाऽपराधम् ।
विहितमविहितं वा सर्वमेतत्क्ष्मस्व
शिव शिव करुणाब्धे श्रीमहादेव शम्भो ॥ 18॥
- करचरणकृतं (karacaraṇakṛtaṃ)done by hands and feet (kara:hand | caraṇa:foot | kṛtaṃ:done)
- वाक्कायजं (vākkāyajaṃ)born of speech and body (vāk:speech | kāya:body | jaṃ:born of)
- कर्मजं (karmajaṃ)born of actions (karma:actions | jaṃ:born of)
- वा (vā)or
- श्रवणनयनजं (śravaṇanayanajaṃ)born of ears and eyes (śravaṇa:ears | nayana:eyes | jaṃ:born of)
- वा (vā)or
- मानसं (mānasaṃ)mental
- वा (vā)or
- अपराधम् (aparādham)offense
- विहितम् (vihitam)prescribed
- अविहितं (avihitaṃ)not prescribed
- वा (vā)or
- सर्वम् (sarvam)all
- एतत् (etat)this
- क्ष्मस्व (kṣmasva)forgive
- शिव (śiva)Shiva
- शिव (śiva)Shiva
- करुणाब्धे (karuṇābdhe)ocean of compassion (karuṇā:compassion | abdhi:ocean)
- श्रीमहादेव (śrīmahādeva)glorious great god (śrī:glorious | mahādeva:great god)
- शम्भो (śambho)Shambhu
