નમામીશમીશાનનિર્વાણરૂપં વિભું વ્યાપકં બ્રહ્મવેદસ્વરૂપમ્ ।
નિજં નિર્ગુણં નિર્વિકલ્પં નિરીહં ચિદાકાશમાકાશવાસં ભજેઽહમ્ ॥ ૧॥
નિજં નિર્ગુણં નિર્વિકલ્પં નિરીહં ચિદાકાશમાકાશવાસં ભજેઽહમ્ ॥ ૧॥
- નમામિ (namāmi)I bow
- ઈશમ્ (īśam)Lord
- ઈશાન (īśāna)master of all
- નિર્વાણરૂપં (nirvāṇarūpaṃ)moksha personified (nirvāṇa:moksha | rūpaṃ:form)
- વિભું (vibhuṃ)all-pervading
- વ્યાપકં (vyāpakaṃ)pervading
- બ્રહ્મવેદસ્વરૂપમ્ (brahmavedasvarūpam)Veda incarnate (brahma:Brahman | veda:Veda | svarūpam:incarnate)
- નિજં (nijaṃ)own
- નિર્ગુણં (nirguṇaṃ)without qualities
- નિર્વિકલ્પં (nirvikalpaṃ)without alternatives
- નિર્મીહં (nirīhaṃ)without desire
- ચિદાકાશમ્ (cidākāśam)consciousness space (cit:consciousness | ākāśam:space)
- આકાશવાસં (ākāśavāsaṃ)sky-dwelling (ākāśa:sky | vāsaṃ:dwelling)
- ભજે (bhaje)I worship
- અહમ્ (aham)I
નિરાકારમોંકારમૂલં તુરીયં ગિરાજ્ઞાનગોતીતમીશં ગિરીશમ્ ।
કરાલં મહાકાલકાલં કૃપાલં ગુણાગારસંસારપારં નતોઽહમ્ ॥ ૨॥
કરાલં મહાકાલકાલં કૃપાલં ગુણાગારસંસારપારં નતોઽહમ્ ॥ ૨॥
- નિરાકારમ્ (nirākāram)formless
- ઓઙ્કરમૂલં (oṅkaramūlaṃ)Aumkar's origin (oṅkara:Aumkar | mūlaṃ:origin)
- તુરીયં (turīyaṃ)beyond the three gunas
- ગિરાજ્ઞાનગોતીતમ્ (girājñānagotītam)beyond speech, knowledge (gira:speech | jñāna:knowledge | gatam:beyond)
- ઈશં (īśaṃ)Lord
- ગિરીશમ્ (girīśam)Lord of Kailash
- કરાલં (karālaṃ)awe-inspiring
- મહાકાલકાલં (mahākālakālaṃ)Lord of Time (mahākāla:Great Time | kālaṃ:time)
- કૃપાલં (kṛpālaṃ)giver of grace
- ગુણાગારસંસારપારં (guṇāgārasaṃsārapāraṃ)beyond this world (guṇa:qualities | āgara:repository | saṃsāra:world | pāraṃ:beyond)
- નતઃ (nataḥ)obeisance
- અહમ્ (aham)I
તુષારાદ્રિસંકાશગૌરં ગભીરં મનોભૂતકોટિપ્રભાશ્રીશરીરમ્ ।
સ્ફુરન્મૌલિકલ્લોલિનીચારુગઙ્ગા લસદ્ભાલબાલેન્દુ કણ્ઠે ભુજઙ્ગા ॥ ૩॥
સ્ફુરન્મૌલિકલ્લોલિનીચારુગઙ્ગા લસદ્ભાલબાલેન્દુ કણ્ઠે ભુજઙ્ગા ॥ ૩॥
- તુષારાદ્રિસંકાશગૌરં (tuṣārādrisaṅkāśagauraṃ)fair-skinned like Himanchal (tuṣāra:snow | adri:mountain | saṅkāśa:like | gauraṃ:fair-skinned)
- ગભિરં (gabhiraṃ)serene, unmoved
- મનોભૂતકોટિપ્રભાશ્રી (manobhūtakoṭiprabhāśrī)beauty greater than a million Kamadevas (manobhūta:Kamadeva | koṭi:million | prabhā:glow | śrī:beauty)
- શરીરમ્ (śarīram)body
- સ્ફુરન્મૌલિકલ્લોલિની (sphuranmaulikallolinī)upon whose head resides (sphuran:glowing | mauli:head | kallolinī:residing)
- ચારુગઙ્ગા (cārugaṅgā)sacred Goddess Ganga (cāru:beautiful | gaṅgā:Ganga)
- લસદ્ભાલબાલેન્દુ (lasadbhālabālendu)crescent moon on forehead (lasat:shining | bhāla:forehead | bāla:young | indu:moon)
- કણ્ઠે (kaṇṭhe)on the neck
- ભુજઙ્ગા (bhujaṅgā)snake
ચલત્કુણ્ડલં ભ્રૂસુનેત્રં વિશાલં પ્રસન્નાનનં નીલકણ્ઠં દયાલમ્ ।
મૃગાધીશચર્મામ્બરં મુણ્ડમાલં પ્રિયં શઙ્કરં સર્વનાથં ભજામિ ॥ ૪॥
મૃગાધીશચર્મામ્બરં મુણ્ડમાલં પ્રિયં શઙ્કરં સર્વનાથં ભજામિ ॥ ૪॥
- ચલત્કુણ્ડલં (calatkuṇḍalam)with moving earrings (calat:moving | kuṇḍalam:earrings)
- ભ્રૂસુનેત્રં (bhrūsunetraṃ)beautiful eyes and eyebrows (bhrū:eyebrows | su:beautiful | netraṃ:eyes)
- વિશાલં (viśālam)vast
- પ્રસન્નાનનં (prasannānanaṃ)cheerful face (prasanna:cheerful | ānanaṃ:face)
- નીલકણ્ઠં (nīlakaṇṭham)blue-necked (nīla:blue | kaṇṭham:neck)
- દયાલમ્ (dayālam)kind
- મૃગાધીશચર્મામ્બરં (mṛgādhīśacarmāmbaraṃ)wrapped in animal skin (mṛga:animal | adhīśa:lord | carma:skin | ambaraṃ:clothing)
- મુણ્ડમાલં (muṇḍamālaṃ)garland of skulls (muṇḍa:skull | mālaṃ:garland)
- પ્રિયં (priyaṃ)dearest
- શઙ્કરં (śaṅkaraṃ)Shankara
- સર્વનાથં (sarvanāthaṃ)Lord of all (sarva:all | nāthaṃ:lord)
- ભજામિ (bhajāmi)I chant
પ્રચણ્ડં પ્રકૃષ્ટં પ્રગલ્ભં પરેશમખણ્ડમજં ભાનુકોટિપ્રકાશમ્ ।
ત્રયઃશૂલનિર્મૂલનં શૂલપાણિં ભજેઽહં ભવાનીપતિં ભાવગમ્યમ્ ॥ ૫॥
ત્રયઃશૂલનિર્મૂલનં શૂલપાણિં ભજેઽહં ભવાનીપતિં ભાવગમ્યમ્ ॥ ૫॥
- પ્રચણ્ડં (pracaṇḍaṃ)fierce
- પ્રકૃષ્ટં (prakṛṣṭaṃ)excellent
- પ્રગલ્ભં (pragalbhaṃ)bold
- પરેશં (pareśaṃ)supreme lord
- અખણ્ડં (akhaṇḍaṃ)indivisible
- અજં (ajaṃ)unborn
- ભાનુકોટિપ્રકાશં (bhānukoṭiprakāśaṃ)effulgent as a million suns (bhānu:sun | koṭi:million | prakāśaṃ:effulgent)
- ત્ર્યઃશૂલનિર્મૂલનં (tryaḥśūlanirmūlanaṃ)uprooting three kinds of griefs (tryaḥ:three | śūla:griefs | nirmūlanaṃ:uprooting)
- શૂલપાણિં (śūlapāṇiṃ)trident in hand (śūla:trident | pāṇiṃ:in hand)
- ભજે (bhaje)I chant
- અહં (ahaṃ)I
- ભવાનીપતિં (bhavānīpatiṃ)Bhavani's husband (bhavānī:Bhavani | patiṃ:husband)
- ભાવગમ્યમ્ (bhāvagamyam)attainable by love (bhāva:love | gamyam:attainable)
કલાતીતકલ્યાણકલ્પાન્તકારી સદા સજ્જનાનન્દદાતા પુરારી ।
ચિદાનન્દસન્દોહમોહાપહારી પ્રસીદ પ્રસીદ પ્રભો મન્મથારી ॥ ૬॥
ચિદાનન્દસન્દોહમોહાપહારી પ્રસીદ પ્રસીદ પ્રભો મન્મથારી ॥ ૬॥
- કલાતીતકલ્યાણ (kalātītakalyāṇa)beyond time, welfare incarnate (kalātīta:beyond time | kalyāṇa:welfare incarnate)
- કલ્પાન્તકારી (kalpāntakārī)creation's end (kalpa:creation | anta:end | kārī:doer)
- સદા (sadā)always
- સજ્જનાનન્દદાતા (sajjanānandadātā)giver of pleasure to the worthy (sajjana:worthy | ānanda:pleasure | dātā:giver)
- પુરારી (purārī)enemy of Tripura (pura:Tripura | arī:enemy)
- ચિદાનન્દસંદોહ (cidānandasandoha)giver of eternal bliss (cit:consciousness | ānanda:bliss | sandoha:collection)
- મોહાપહારી (mohāpahārī)remover of delusion (moha:delusion | apahārī:remover)
- પ્રસીદ (prasīda)be pleased
- પ્રસીદ (prasīda)be pleased
- પ્રભો (prabho)O Lord
- મન્મથારી (manmathārī)Kamadeva's destroyer (manmatha:Kamadeva | arī:destroyer)
ન યાવદુમાનાથપાદારવિન્દં ભજન્તીહ લોકે પરે વા નરાણામ્ ।
ન તાવત્સુખં શાન્તિ સન્તાપનાશં પ્રસીદ પ્રભો સર્વભૂતાધિવાસમ્ ॥ ૭॥
ન તાવત્સુખં શાન્તિ સન્તાપનાશં પ્રસીદ પ્રભો સર્વભૂતાધિવાસમ્ ॥ ૭॥
- ન (na)not
- યાવત્ (yāvat)as long as
- ઉમાનાથપાદારવિન્દં (umānāthapādāravindaṃ)Uma's lord's lotus feet (umā:Uma | nātha:lord | pāda:feet | aravindaṃ:lotus)
- ભજન્તિ (bhajanti)worship
- ઇહ (iha)here
- લોકે (loke)in the world
- પરે (pare)in the other
- વા (vā)or
- નરાણામ્ (narāṇām)of men
- ન (na)not
- તાવત્ (tāvat)then
- સુખં (sukhaṃ)happiness
- શાન્તિ (śānti)peace
- સન્તાપનાશં (santāpanāśaṃ)end of suffering (santāpa:suffering | nāśaṃ:end)
- પ્રસીદ (prasīda)be pleased
- પ્રભો (prabho)O Lord
- સર્વભૂતાધિવાસં (sarvabhūtādhivāsaṃ)residing in all beings (sarva:all | bhūta:beings | adhivāsaṃ:residing)
ન જાનામિ યોગં જપં નૈવ પૂજાં નતોઽહં સદા સર્વદા શમ્ભુ તુભ્યમ્ ।
જરાજન્મદુઃખૌઘતાતપ્યમાનં પ્રભો પાહિ આપન્નમામીશશમ્ભો ॥ ૮॥
જરાજન્મદુઃખૌઘતાતપ્યમાનં પ્રભો પાહિ આપન્નમામીશશમ્ભો ॥ ૮॥
- ન (na)not
- જાનામિ (jānāmi)I know
- યોગં (yogaṃ)yoga
- જપં (japaṃ)chanting
- નૈવ (naiva)nor
- પૂજાં (pūjāṃ)worship
- નતઃ (nataḥ)bowed
- અહમ્ (aham)I
- સદા (sadā)always
- સર્વદા (sarvadā)at all times
- શમ્ભુતુભ્યમ્ (śambhutubhyam)to you, Shambhu (śambhu:Shambhu | tubhyam:to you)
- જરાજન્મદુઃખૌઘ (jarājanmaduḥkhaugha)the mass of birth and old age suffering (jarā:old age | janma:birth | duḥkha:suffering | augha:mass)
- તાતપ્યમાનં (tātapyamānaṃ)burning
- પ્રભો (prabho)O Lord
- પાહિ (pāhi)protect
- આપન્નમ્ (āpannam)distressed
- આમિ (āmī)I
- ઈશ (īśa)Lord
- શંભો (śambho)O Shambhu
રુદ્રાષ્ટકમિદં પ્રોક્તં વિપ્રેણ હરતોષયે ।
યે પઠન્તિ નરા ભક્ત્યા તેષાં શમ્ભુઃ પ્રસીદતિ ॥
યે પઠન્તિ નરા ભક્ત્યા તેષાં શમ્ભુઃ પ્રસીદતિ ॥
- રુદ્રાષ્ટકમ્ (rudrāṣṭakam)eight verses for Rudra (rudra:Rudra | aṣṭakam:eight verses)
- ઇદં (idaṃ)this
- પ્રોક્તં (proktaṃ)has been said
- વિપ્રેણ (vipreṇa)by the wise
- હરતોષયે (haratoṣaye)for pleasing Hara (hara:Hara | toṣaye:for pleasing)
- યે (ye)those who
- પઠન્તિ (paṭhanti)recite
- નરાઃ (narāḥ)men
- ભક્ત્યા (bhaktyā)with devotion
- તેષાં (teṣāṃ)with them
- શમ્ભુઃ (śambhuḥ)Shambhu
- પ્રસીદતિ (prasīdati)is pleased
॥ ઇતિ શ્રીરામચરિતમાનસે ઉત્તરકાણ્ડે શ્રીગોસ્વામિતુલસીદાસકૃતં શ્રીરુદ્રાષ્ટકં સમ્પૂર્ણમ્ ॥
