नमामीशमीशाननिर्वाणरूपं विभुं व्यापकं ब्रह्मवेदस्वरूपम् ।
निजं निर्गुणं निर्विकल्पं निरीहं चिदाकाशमाकाशवासं भजेऽहम् ॥ १॥
निजं निर्गुणं निर्विकल्पं निरीहं चिदाकाशमाकाशवासं भजेऽहम् ॥ १॥
- नमामि (namāmi)I bow
- ईशम् (īśam)Lord
- ईशान (īśāna)master of all
- निर्वाणरूपं (nirvāṇarūpaṃ)moksha personified (nirvāṇa:moksha | rūpaṃ:form)
- विभुं (vibhuṃ)all-pervading
- व्यापकं (vyāpakaṃ)pervading
- ब्रह्मवेदस्वरूपम् (brahmavedasvarūpam)Veda incarnate (brahma:Brahman | veda:Veda | svarūpam:incarnate)
- निजं (nijaṃ)own
- निर्गुणं (nirguṇaṃ)without qualities
- निर्विकल्पं (nirvikalpaṃ)without alternatives
- निर्मीहं (nirīhaṃ)without desire
- चिदाकाशम् (cidākāśam)consciousness space (cit:consciousness | ākāśam:space)
- आकाशवासं (ākāśavāsaṃ)sky-dwelling (ākāśa:sky | vāsaṃ:dwelling)
- भजे (bhaje)I worship
- अहम् (aham)I
निराकारमोंकारमूलं तुरीयं गिराज्ञानगोतीतमीशं गिरीशम् ।
करालं महाकालकालं कृपालं गुणागारसंसारपारं नतोऽहम् ॥ २॥
करालं महाकालकालं कृपालं गुणागारसंसारपारं नतोऽहम् ॥ २॥
- निराकारम् (nirākāram)formless
- ओङ्करमूलं (oṅkaramūlaṃ)Aumkar's origin (oṅkara:Aumkar | mūlaṃ:origin)
- तुरीयं (turīyaṃ)beyond the three gunas
- गिराज्ञानगोतीतम् (girājñānagotītam)beyond speech, knowledge (gira:speech | jñāna:knowledge | gatam:beyond)
- ईशं (īśaṃ)Lord
- गिरीशम् (girīśam)Lord of Kailash
- करालं (karālaṃ)awe-inspiring
- महाकालकालं (mahākālakālaṃ)Lord of Time (mahākāla:Great Time | kālaṃ:time)
- कृपालं (kṛpālaṃ)giver of grace
- गुणागारसंसारपारं (guṇāgārasaṃsārapāraṃ)beyond this world (guṇa:qualities | āgara:repository | saṃsāra:world | pāraṃ:beyond)
- नतः (nataḥ)obeisance
- अहम् (aham)I
तुषाराद्रिसंकाशगौरं गभीरं मनोभूतकोटिप्रभाश्रीशरीरम् ।
स्फुरन्मौलिकल्लोलिनीचारुगङ्गा लसद्भालबालेन्दु कण्ठे भुजङ्गा ॥ ३॥
स्फुरन्मौलिकल्लोलिनीचारुगङ्गा लसद्भालबालेन्दु कण्ठे भुजङ्गा ॥ ३॥
- तुषाराद्रिसंकाशगौरं (tuṣārādrisaṅkāśagauraṃ)fair-skinned like Himanchal (tuṣāra:snow | adri:mountain | saṅkāśa:like | gauraṃ:fair-skinned)
- गभिरं (gabhiraṃ)serene, unmoved
- मनोभूतकोटिप्रभाश्री (manobhūtakoṭiprabhāśrī)beauty greater than a million Kamadevas (manobhūta:Kamadeva | koṭi:million | prabhā:glow | śrī:beauty)
- शरीरम् (śarīram)body
- स्फुरन्मौलिकल्लोलिनी (sphuranmaulikallolinī)upon whose head resides (sphuran:glowing | mauli:head | kallolinī:residing)
- चारुगङ्गा (cārugaṅgā)sacred Goddess Ganga (cāru:beautiful | gaṅgā:Ganga)
- लसद्भालबालेन्दु (lasadbhālabālendu)crescent moon on forehead (lasat:shining | bhāla:forehead | bāla:young | indu:moon)
- कण्ठे (kaṇṭhe)on the neck
- भुजङ्गा (bhujaṅgā)snake
चलत्कुण्डलं भ्रूसुनेत्रं विशालं प्रसन्नाननं नीलकण्ठं दयालम् ।
मृगाधीशचर्माम्बरं मुण्डमालं प्रियं शङ्करं सर्वनाथं भजामि ॥ ४॥
मृगाधीशचर्माम्बरं मुण्डमालं प्रियं शङ्करं सर्वनाथं भजामि ॥ ४॥
- चलत्कुण्डलं (calatkuṇḍalam)with moving earrings (calat:moving | kuṇḍalam:earrings)
- भ्रूसुनेत्रं (bhrūsunetraṃ)beautiful eyes and eyebrows (bhrū:eyebrows | su:beautiful | netraṃ:eyes)
- विशालं (viśālam)vast
- प्रसन्नाननं (prasannānanaṃ)cheerful face (prasanna:cheerful | ānanaṃ:face)
- नीलकण्ठं (nīlakaṇṭham)blue-necked (nīla:blue | kaṇṭham:neck)
- दयालम् (dayālam)kind
- मृगाधीशचर्माम्बरं (mṛgādhīśacarmāmbaraṃ)wrapped in animal skin (mṛga:animal | adhīśa:lord | carma:skin | ambaraṃ:clothing)
- मुण्डमालं (muṇḍamālaṃ)garland of skulls (muṇḍa:skull | mālaṃ:garland)
- प्रियं (priyaṃ)dearest
- शङ्करं (śaṅkaraṃ)Shankara
- सर्वनाथं (sarvanāthaṃ)Lord of all (sarva:all | nāthaṃ:lord)
- भजामि (bhajāmi)I chant
प्रचण्डं प्रकृष्टं प्रगल्भं परेशमखण्डमजं भानुकोटिप्रकाशम् ।
त्रयःशूलनिर्मूलनं शूलपाणिं भजेऽहं भवानीपतिं भावगम्यम् ॥ ५॥
त्रयःशूलनिर्मूलनं शूलपाणिं भजेऽहं भवानीपतिं भावगम्यम् ॥ ५॥
- प्रचण्डं (pracaṇḍaṃ)fierce
- प्रकृष्टं (prakṛṣṭaṃ)excellent
- प्रगल्भं (pragalbhaṃ)bold
- परेशं (pareśaṃ)supreme lord
- अखण्डं (akhaṇḍaṃ)indivisible
- अजं (ajaṃ)unborn
- भानुकोटिप्रकाशं (bhānukoṭiprakāśaṃ)effulgent as a million suns (bhānu:sun | koṭi:million | prakāśaṃ:effulgent)
- त्र्यःशूलनिर्मूलनं (tryaḥśūlanirmūlanaṃ)uprooting three kinds of griefs (tryaḥ:three | śūla:griefs | nirmūlanaṃ:uprooting)
- शूलपाणिं (śūlapāṇiṃ)trident in hand (śūla:trident | pāṇiṃ:in hand)
- भजे (bhaje)I chant
- अहं (ahaṃ)I
- भवानीपतिं (bhavānīpatiṃ)Bhavani's husband (bhavānī:Bhavani | patiṃ:husband)
- भावगम्यम् (bhāvagamyam)attainable by love (bhāva:love | gamyam:attainable)
कलातीतकल्याणकल्पान्तकारी सदा सज्जनानन्ददाता पुरारी ।
चिदानन्दसन्दोहमोहापहारी प्रसीद प्रसीद प्रभो मन्मथारी ॥ ६॥
चिदानन्दसन्दोहमोहापहारी प्रसीद प्रसीद प्रभो मन्मथारी ॥ ६॥
- कलातीतकल्याण (kalātītakalyāṇa)beyond time, welfare incarnate (kalātīta:beyond time | kalyāṇa:welfare incarnate)
- कल्पान्तकारी (kalpāntakārī)creation's end (kalpa:creation | anta:end | kārī:doer)
- सदा (sadā)always
- सज्जनानन्ददाता (sajjanānandadātā)giver of pleasure to the worthy (sajjana:worthy | ānanda:pleasure | dātā:giver)
- पुरारी (purārī)enemy of Tripura (pura:Tripura | arī:enemy)
- चिदानन्दसंदोह (cidānandasandoha)giver of eternal bliss (cit:consciousness | ānanda:bliss | sandoha:collection)
- मोहापहारी (mohāpahārī)remover of delusion (moha:delusion | apahārī:remover)
- प्रसीद (prasīda)be pleased
- प्रसीद (prasīda)be pleased
- प्रभो (prabho)O Lord
- मन्मथारी (manmathārī)Kamadeva's destroyer (manmatha:Kamadeva | arī:destroyer)
न यावदुमानाथपादारविन्दं भजन्तीह लोके परे वा नराणाम् ।
न तावत्सुखं शान्ति सन्तापनाशं प्रसीद प्रभो सर्वभूताधिवासम् ॥ ७॥
न तावत्सुखं शान्ति सन्तापनाशं प्रसीद प्रभो सर्वभूताधिवासम् ॥ ७॥
- न (na)not
- यावत् (yāvat)as long as
- उमानाथपादारविन्दं (umānāthapādāravindaṃ)Uma's lord's lotus feet (umā:Uma | nātha:lord | pāda:feet | aravindaṃ:lotus)
- भजन्ति (bhajanti)worship
- इह (iha)here
- लोके (loke)in the world
- परे (pare)in the other
- वा (vā)or
- नराणाम् (narāṇām)of men
- न (na)not
- तावत् (tāvat)then
- सुखं (sukhaṃ)happiness
- शान्ति (śānti)peace
- सन्तापनाशं (santāpanāśaṃ)end of suffering (santāpa:suffering | nāśaṃ:end)
- प्रसीद (prasīda)be pleased
- प्रभो (prabho)O Lord
- सर्वभूताधिवासं (sarvabhūtādhivāsaṃ)residing in all beings (sarva:all | bhūta:beings | adhivāsaṃ:residing)
न जानामि योगं जपं नैव पूजां नतोऽहं सदा सर्वदा शम्भु तुभ्यम् ।
जराजन्मदुःखौघतातप्यमानं प्रभो पाहि आपन्नमामीशशम्भो ॥ ८॥
जराजन्मदुःखौघतातप्यमानं प्रभो पाहि आपन्नमामीशशम्भो ॥ ८॥
- न (na)not
- जानामि (jānāmi)I know
- योगं (yogaṃ)yoga
- जपं (japaṃ)chanting
- नैव (naiva)nor
- पूजां (pūjāṃ)worship
- नतः (nataḥ)bowed
- अहम् (aham)I
- सदा (sadā)always
- सर्वदा (sarvadā)at all times
- शम्भुतुभ्यम् (śambhutubhyam)to you, Shambhu (śambhu:Shambhu | tubhyam:to you)
- जराजन्मदुःखौघ (jarājanmaduḥkhaugha)the mass of birth and old age suffering (jarā:old age | janma:birth | duḥkha:suffering | augha:mass)
- तातप्यमानं (tātapyamānaṃ)burning
- प्रभो (prabho)O Lord
- पाहि (pāhi)protect
- आपन्नम् (āpannam)distressed
- आमि (āmī)I
- ईश (īśa)Lord
- शंभो (śambho)O Shambhu
रुद्राष्टकमिदं प्रोक्तं विप्रेण हरतोषये ।
ये पठन्ति नरा भक्त्या तेषां शम्भुः प्रसीदति ॥
ये पठन्ति नरा भक्त्या तेषां शम्भुः प्रसीदति ॥
- रुद्राष्टकम् (rudrāṣṭakam)eight verses for Rudra (rudra:Rudra | aṣṭakam:eight verses)
- इदं (idaṃ)this
- प्रोक्तं (proktaṃ)has been said
- विप्रेण (vipreṇa)by the wise
- हरतोषये (haratoṣaye)for pleasing Hara (hara:Hara | toṣaye:for pleasing)
- ये (ye)those who
- पठन्ति (paṭhanti)recite
- नराः (narāḥ)men
- भक्त्या (bhaktyā)with devotion
- तेषां (teṣāṃ)with them
- शम्भुः (śambhuḥ)Shambhu
- प्रसीदति (prasīdati)is pleased
॥ इति श्रीरामचरितमानसे उत्तरकाण्डे श्रीगोस्वामितुलसीदासकृतं श्रीरुद्राष्टकं सम्पूर्णम् ॥
