Lord Vishnu

ଶ୍ରୀ ହରି ଵାଯୁ ସ୍ତୁତି

(Sri Hari Vayu Stuti in Odia)

Sri Trivikrama Panditacharya

Sri Hari Vayu Stuti is a celebrated devotional poem composed by Sri Trivikrama Panditacharya, a direct disciple of Sri Madhvacharya. It serves as a profound eulogy to Lord Vishnu and His primary emissary, Vayu Deva, who is revered in Madhva philosophy as the embodiment of knowledge and the carrier of divine grace. The stotra is considered the crown jewel of Madhva literature. Devotees believe that chanting this sacred composition with devotion grants spiritual wisdom, protection from obstacles, and the attainment of liberation, ultimately fostering an eternal connection between the soul and the supreme Lord.

ଅଥ ନଖସ୍ତୁତିଃ

ପାନ୍ତ୍ଵସ୍ମାନ୍ ପୁରୁହୂତଵୈରିବଲଵନ୍ମାତଙ୍ଗମାଦ୍ଯଦ୍ଘଟା-
-କୁମ୍ଭୋଚ୍ଚାଦ୍ରିଵିପାଟନାଧିକପଟୁ ପ୍ରତ୍ଯେକ ଵଜ୍ରାଯିତାଃ ।
ଶ୍ରୀମତ୍କଣ୍ଠୀରଵାସ୍ଯପ୍ରତତସୁନଖରା ଦାରିତାରାତିଦୂର-
-ପ୍ରଧ୍ଵସ୍ତଧ୍ଵାନ୍ତଶାନ୍ତପ୍ରଵିତତମନସା ଭାଵିତା ଭୂରିଭାଗୈଃ ॥ 1 ॥
ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ସମନ୍ତତୋଽପି କଲଯନ୍ ନୈଵେଶିତୁସ୍ତେ ସମଂ
ପଶ୍ଯାମ୍ଯୁତ୍ତମଵସ୍ତୁ ଦୂରତରତୋପାସ୍ତଂ ରସୋ ଯୋଽଷ୍ଟମଃ ।
ଯଦ୍ରୋଷୋତ୍କର ଦକ୍ଷ ନେତ୍ର କୁଟିଲ ପ୍ରାନ୍ତୋତ୍ଥିତାଗ୍ନି ସ୍ଫୁରତ୍
ଖଦ୍ଯୋତୋପମ ଵିସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗଭସିତା ବ୍ରହ୍ମେଶଶକ୍ରୋତ୍କରାଃ ॥ 2 ॥
ଅଥ ଵାଯୁସ୍ତୁତିଃ
ଶ୍ରୀମଦ୍ଵିଷ୍ଣ୍ଵଙ୍ଘ୍ରିନିଷ୍ଠାତିଗୁଣଗୁରୁତମଶ୍ରୀମଦାନନ୍ଦତୀର୍ଥ-
-ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯାଚାର୍ଯପାଦୋଜ୍ଜ୍ଵଲଜଲଜଲସତ୍ପାଂସଵୋଽସ୍ମାନ୍ ପୁନନ୍ତୁ ।
ଵାଚାଂ ଯତ୍ର ପ୍ରଣେତ୍ରୀ ତ୍ରିଭୁଵନମହିତା ଶାରଦା ଶାରଦେନ୍ଦୁ-
-ଜ୍ଯୋତ୍ସ୍ନାଭଦ୍ରସ୍ମିତଶ୍ରୀଧଵଲିତକକୁଭା ପ୍ରେମଭାରଂ ବଭାର ॥ 1 ॥
ଉତ୍କଣ୍ଠାକୁଣ୍ଠକୋଲାହଲଜଵଵିଜିତାଜସ୍ରସେଵାନୁଵୃଦ୍ଧ-
-ପ୍ରାଜ୍ଞାତ୍ମଜ୍ଞାନଧୂତାନ୍ଧତମସସୁମନୋମୌଲିରତ୍ନାଵଲୀନାମ୍ ।
ଭକ୍ତ୍ଯୁଦ୍ରେକାଵଗାଢପ୍ରଘଟନସଧଟାତ୍କାରସଙ୍ଘୃଷ୍ଯମାଣ-
ପ୍ରାନ୍ତପ୍ରାଗ୍ର୍ଯାଙ୍ଘ୍ରିପୀଠୋତ୍ଥିତକନକରଜଃପିଞ୍ଜରାରଞ୍ଜିତାଶାଃ ॥ 2 ॥
ଜନ୍ମାଧିଵ୍ଯାଧ୍ଯୁପାଧିପ୍ରତିହତିଵିରହପ୍ରାପକାଣାଂ ଗୁଣାନାଂ
ଅଗ୍ର୍ଯାଣାମର୍ପକାଣାଂ ଚିରମୁଦିତଚିଦାନନ୍ଦସନ୍ଦୋହଦାନାମ୍ ।
ଏତେଷାମେଷ ଦୋଷପ୍ରମୁଷିତମନସାଂ ଦ୍ଵେଷିଣାଂ ଦୂଷକାଣାଂ
ଦୈତ୍ଯାନାମାର୍ତିମନ୍ଧେ ତମସି ଵିଦଧତାଂ ସଂସ୍ତଵେ ନାସ୍ମି ଶକ୍ତଃ ॥ 3 ॥
ଅସ୍ଯାଵିଷ୍କର୍ତୁକାମଂ କଲିମଲକଲୁଷେଽସ୍ମିନ୍ ଜନେ ଜ୍ଞାନମାର୍ଗଂ
ଵନ୍ଦ୍ଯଂ ଚନ୍ଦ୍ରେନ୍ଦ୍ରରୁଦ୍ରଦ୍ଯୁମଣିଫଣିଵଯୋନାଯକାଦ୍ଯୈରିହାଦ୍ଯ ।
ମଧ୍ଵାଖ୍ଯଂ ମନ୍ତ୍ରସିଦ୍ଧଂ କିମୁତ କୃତଵତୋ ମାରୁତସ୍ଯାଵତାରଂ
ପାତାରଂ ପାରମେଷ୍ଟ୍ଯଂ ପଦମପଵିପଦଃ ପ୍ରାପ୍ତୁରାପନ୍ନପୁଂସାମ୍ ॥ 4 ॥
ଉଦ୍ଯଦ୍ଵିଦ୍ଯୁତ୍ପ୍ରଚଣ୍ଡାଂ ନିଜରୁଚିନିକରଵ୍ଯାପ୍ତଲୋକାଵକାଶୋ
ବିଭ୍ରଦ୍ଭୀମୋ ଭୁଜେ ଯୋଽଭ୍ଯୁଦିତଦିନକରାଭାଙ୍ଗଦାଢ୍ଯ ପ୍ରକାଣ୍ଡେ ।
ଵୀର୍ଯୋଦ୍ଧାର୍ଯାଂ ଗଦାଗ୍ର୍ଯାମଯମିହ ସୁମତିଂ ଵାଯୁଦେଵୋ ଵିଦଧ୍ଯାତ୍
ଅଧ୍ଯାତ୍ମଜ୍ଞାନନେତା ଯତିଵରମହିତୋ ଭୂମିଭୂଷାମଣିର୍ମେ ॥ 5 ॥
ସଂସାରୋତ୍ତାପନିତ୍ଯୋପଶମଦସଦଯସ୍ନେହହାସାମ୍ବୁପୂର-
-ପ୍ରୋଦ୍ଯଦ୍ଵିଦ୍ଯାନଵଦ୍ଯଦ୍ଯୁତିମଣିକିରଣଶ୍ରେଣିସମ୍ପୂରିତାଶଃ ।
ଶ୍ରୀଵତ୍ସାଙ୍କାଧିଵାସୋଚିତତରସରଲଶ୍ରୀମଦାନନ୍ଦତୀର୍ଥ-
-କ୍ଷୀରାମ୍ଭୋଧିର୍ଵିଭିନ୍ଦ୍ଯାଦ୍ଭଵଦନଭିମତଂ ଭୂରି ମେ ଭୂତିହେତୁଃ ॥ 6 ॥
ମୂର୍ଧନ୍ଯେଷୋଽଞ୍ଜଲିର୍ମେ ଦୃଢତରମିହ ତେ ବଧ୍ଯତେ ବନ୍ଧପାଶ-
-ଚ୍ଛେତ୍ରେ ଦାତ୍ରେ ସୁଖାନାଂ ଭଜତି ଭୁଵି ଭଵିଷ୍ଯଦ୍ଵିଧାତ୍ରେ ଦ୍ଯୁଭର୍ତ୍ରେ ।
ଅତ୍ଯନ୍ତଂ ସନ୍ତତଂ ତ୍ଵଂ ପ୍ରଦିଶ ପଦଯୁଗେ ହନ୍ତ ସନ୍ତାପଭାଜା-
-ମସ୍ମାକଂ ଭକ୍ତିମେକାଂ ଭଗଵତ ଉତ ତେ ମାଧଵସ୍ଯାଥ ଵାଯୋଃ ॥ 7 ॥
ସାଭ୍ରୋଷ୍ଣାଭୀଶୁଶୁଭ୍ରପ୍ରଭମଭଯ ନଭୋ ଭୂରିଭୂଭୃଦ୍ଵିଭୂତି-
-ଭ୍ରାଜିଷ୍ଣୁର୍ଭୂରୃଭୂଣାଂ ଭଵନମପି ଵିଭୋଽଭେଦି ବଭ୍ରେ ବଭୂଵେ ।
ଯେନ ଭ୍ରୂଵିଭ୍ରମସ୍ତେ ଭ୍ରମଯତୁ ସୁଭୃଶଂ ବଭ୍ରୁଵଦ୍ଦୁର୍ଭୃତାଶାନ୍
ଭ୍ରାନ୍ତିର୍ଭେଦାଵଭାସସ୍ତ୍ଵିତି ଭଯମଭିଭୂର୍ଭୋକ୍ଷ୍ଯତୋ ମାଯିଭିକ୍ଷୂନ୍ ॥ 8 ॥
ଯେଽମୁଂ ଭାଵଂ ଭଜନ୍ତେ ସୁରମୁଖସୁଜନାରାଧିତଂ ତେ ତୃତୀଯଂ
ଭାସନ୍ତେ ଭାସୁରୈସ୍ତେ ସହଚରଚଲିତୈଶ୍ଚାମରୈଶ୍ଚାରୁଵେଷାଃ ।
ଵୈକୁଣ୍ଠେ କଣ୍ଠଲଗ୍ନସ୍ଥିରଶୁଚିଵିଲସତ୍କାନ୍ତିତାରୁଣ୍ଯଲୀଲା-
ଲାଵଣ୍ଯାପୂର୍ଣକାନ୍ତାକୁଚଭରସୁଲଭାଶ୍ଲେଷସମ୍ମୋଦସାନ୍ଦ୍ରାଃ ॥ 9 ॥
ଆନନ୍ଦାନ୍ମନ୍ଦମନ୍ଦା ଦଦତି ହି ମରୁତଃ କୁନ୍ଦମନ୍ଦାରନନ୍ଦ୍ଯା-
-ଵର୍ତାମୋଦାନ୍ ଦଧାନା ମୃଦୁପଦମୁଦିତୋଦ୍ଗୀତକୈଃ ସୁନ୍ଦରୀଣାମ୍ ।
ଵୃନ୍ଦୈରାଵନ୍ଦ୍ଯମୁକ୍ତେନ୍ଦ୍ଵହିମଗୁମଦନାହୀନ୍ଦ୍ରଦେଵେନ୍ଦ୍ରସେଵ୍ଯେ
ମୌକୁନ୍ଦେ ମନ୍ଦିରେଽସ୍ମିନ୍ନଵିରତମୁଦଯନ୍ମୋଦିନାଂ ଦେଵଦେଵ ॥ 10 ॥
ଉତ୍ତପ୍ତାଽତ୍ଯୁତ୍କଟତ୍ଵିଟ୍ ପ୍ରକଟକଟକଟଧ୍ଵାନସଙ୍ଘଟ୍ଟନୋଦ୍ଯ-
-ଦ୍ଵିଦ୍ଯୁଦ୍ଵ୍ଯୂଢସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗପ୍ରକରଵିକିରଣୋତ୍କ୍ଵାଥିତେ ବାଧିତାଙ୍ଗାନ୍ ।
ଉଦ୍ଗାଢଂ ପାତ୍ଯମାନା ତମସି ତତ ଇତଃ କିଙ୍କରୈଃ ପଙ୍କିଲେ ତେ
ପଙ୍କ୍ତିର୍ଗ୍ରାଵ୍ଣାଂ ଗରିମ୍ଣା ଗ୍ଲପଯତି ହି ଭଵଦ୍ଵେଷିଣୋ ଵିଦ୍ଵଦାଦ୍ଯ ॥ 11 ॥
ଅସ୍ମିନ୍ନସ୍ମଦ୍ଗୁରୂଣାଂ ହରିଚରଣଚିରଧ୍ଯାନସନ୍ମଙ୍ଗଲାନାଂ
ଯୁଷ୍ମାକଂ ପାର୍ଶ୍ଵଭୂମିଂ ଧୃତରଣରଣିକସ୍ଵର୍ଗିସେଵ୍ଯାଂ ପ୍ରପନ୍ନଃ ।
ଯସ୍ତୂଦାସ୍ତେ ସ ଆସ୍ତେଽଧିଭଵମସୁଲଭକ୍ଲେଶନିର୍ମୂକମସ୍ତ-
-ପ୍ରାଯାନନ୍ଦଂ କଥଞ୍ଚିନ୍ନ ଵସତି ସତତଂ ପଞ୍ଚକଷ୍ଟେଽତିକଷ୍ଟେ ॥ 12 ॥
କ୍ଷୁତ୍ କ୍ଷାମାନ୍ ରୂକ୍ଷରକ୍ଷୋରଦଖରନଖରକ୍ଷୁଣ୍ଣଵିକ୍ଷୋଭିତାକ୍ଷା-
-ନାମଗ୍ନାନାନ୍ଧକୂପେ କ୍ଷୁରମୁଖମୁଖରୈଃ ପକ୍ଷିଭିର୍ଵିକ୍ଷତାଙ୍ଗାନ୍ ।
ପୂଯାସୃଙ୍ମୂତ୍ରଵିଷ୍ଠାକୃମିକୁଲକଲିଲେ ତତ୍କ୍ଷଣକ୍ଷିପ୍ତଶକ୍ତ୍ଯା-
-ଦ୍ଯସ୍ତ୍ରଵ୍ରାତାର୍ଦିତାଂସ୍ତ୍ଵଦ୍ଦ୍ଵିଷ ଉପଜିହତେ ଵଜ୍ରକଲ୍ପା ଜଲୂକାଃ ॥ 13 ॥
ମାତର୍ମେ ମାତରିଶ୍ଵନ୍ ପିତରତୁଲଗୁରୋ ଭ୍ରାତରିଷ୍ଟାପ୍ତବନ୍ଧୋ
ସ୍ଵାମିନ୍ ସର୍ଵାନ୍ତରାତ୍ମନ୍ନଜର ଜରଯିତର୍ଜନ୍ମମୃତ୍ଯାମଯାନାମ୍ ।
ଗୋଵିନ୍ଦେ ଦେହି ଭକ୍ତିଂ ଭଵତି ଚ ଭଗଵନ୍ନୂର୍ଜିତାଂ ନିର୍ନିମିତ୍ତାଂ
ନିର୍ଵ୍ଯାଜାଂ ନିଶ୍ଚଲାଂ ସଦ୍ଗୁଣଗଣବୃହତୀଂ ଶାଶ୍ଵତୀମାଶୁ ଦେଵ ॥ 14 ॥
ଵିଷ୍ଣୋରତ୍ତ୍ଯୁତ୍ତମତ୍ଵାଦଖିଲଗୁଣଗଣୈସ୍ତତ୍ର ଭକ୍ତିଂ ଗରିଷ୍ଠାଂ
ଆଶ୍ଲିଷ୍ଟେ ଶ୍ରୀଧରାଭ୍ଯାମମୁମଥ ପରିଵାରାତ୍ମନା ସେଵକେଷୁ ।
ଯଃ ସନ୍ଧତ୍ତେ ଵିରିଞ୍ଚଶ୍ଵସନଵିହଗପାନନ୍ତରୁଦ୍ରେନ୍ଦ୍ରପୂର୍ଵେ-
-ଷ୍ଵାଧ୍ଯାଯଂସ୍ତାରତମ୍ଯଂ ସ୍ଫୁଟମଵତି ସଦା ଵାଯୁରସ୍ମଦ୍ଗୁରୁସ୍ତମ୍ ॥ 15 ॥
ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନ୍ ମୁକ୍ତିଭାଜଃ ସୁଖଯିସି ହି ଗୁରୋ ଯୋଗ୍ଯତାତାରତମ୍ଯା-
-ଦାଧତ୍ସେ ମିଶ୍ରବୁଦ୍ଧିଂସ୍ତ୍ରିଦିଵନିରଯଭୂଗୋଚରାନ୍ ନିତ୍ଯବଦ୍ଧାନ୍ ।
ତାମିସ୍ରାନ୍ଧାଦିକାଖ୍ଯେ ତମସି ସୁବହୁଲଂ ଦୁଃଖଯସ୍ଯନ୍ଯଥାଜ୍ଞାନ୍
ଵିଷ୍ଣୋରାଜ୍ଞାଭିରିତ୍ଥଂ ଶୃତିଶତମିତିହାସାଦି ଚାକର୍ଣଯାମଃ ॥ 16 ॥
ଵନ୍ଦେଽହଂ ତଂ ହନୂମାନିତି ମହିତମହାପୌରୁଷୋ ବାହୁଶାଲୀ
ଖ୍ଯାତସ୍ତେଽଗ୍ର୍ଯୋଽଵତାରଃ ସହିତ ଇହ ବହୁବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯାଦିଧର୍ମୈଃ ।
ସସ୍ନେହାନାଂ ସହସ୍ଵାନହରହରହିତଂ ନିର୍ଦହନ୍ ଦେହଭାଜାଂ
ଅଂହୋମୋହାପହୋ ଯଃ ସ୍ପୃହଯତି ମହତୀଂ ଭକ୍ତିମଦ୍ଯାପି ରାମେ ॥ 17 ॥
ପ୍ରାକ୍ପଞ୍ଚାଶତ୍ସହସ୍ରୈର୍ଵ୍ଯଵହିତମହିତଂ ଯୋଜନୈଃ ପର୍ଵତଂ ତ୍ଵଂ
ଯାଵତ୍ସଞ୍ଜୀଵନାଦ୍ଯୌଷଧନିଧିମଧିକପ୍ରାଣ ଲଙ୍କାମନୈଷିଃ ।
ଅଦ୍ରାକ୍ଷୀଦୁତ୍ପତନ୍ତଂ ତତ ଉତ ଗିରିମୁତ୍ପାଟଯନ୍ତଂ ଗୃହୀତ୍ଵା
ଯାନ୍ତଂ ଖେ ରାଘଵାଙ୍ଘ୍ରୌ ପ୍ରଣତମପି ତଦୈକକ୍ଷଣେ ତ୍ଵାଂ ହି ଲୋକଃ ॥ 18 ॥
କ୍ଷିପ୍ତଃ ପଶ୍ଚାତ୍ସତ୍ସଲୀଲଂ ଶତମତୁଲମତେ ଯୋଜନାନାଂ ସ ଉଚ୍ଚ-
-ସ୍ତାଵଦ୍ଵିସ୍ତାରଵଂଶ୍ଚାପ୍ଯୁପଲଲଵ ଇଵ ଵ୍ଯଗ୍ରବୁଦ୍ଧ୍ଯା ତ୍ଵଯାଽତଃ ।
ସ୍ଵସ୍ଵସ୍ଥାନସ୍ଥିତାତିସ୍ଥିରଶକଲଶିଲାଜାଲସଂଶ୍ଲେଷନଷ୍ଟ-
-ଛ୍ଛେଦାଙ୍କଃ ପ୍ରାଗିଵାଭୂତ୍ କପିଵରଵପୁଷସ୍ତେ ନମଃ କୌଶଲାଯ ॥ 19 ॥
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦୁଷ୍ଟାଧିପୋରଃ ସ୍ଫୁଟିତକନକସଦ୍ଵର୍ମ ଘୃଷ୍ଟାସ୍ଥିକୂଟଂ
ନିଷ୍ପିଷ୍ଟଂ ହାଟକାଦ୍ରିପ୍ରକଟତଟତଟାକାତିଶଙ୍କୋ ଜନୋଽଭୂତ୍ ।
ଯେନାଽଜୌ ରାଵଣାରିପ୍ରିଯନଟନପଟୁର୍ମୁଷ୍ଟିରିଷ୍ଟଂ ପ୍ରଦେଷ୍ଟୁଂ
କିଂ ନେଷ୍ଟେ ମେ ସ ତେଽଷ୍ଟାପଦକଟକତଟିତ୍କୋଟିଭାମୃଷ୍ଟକାଷ୍ଠଃ ॥ 20 ॥
ଦେଵ୍ଯାଦେଶପ୍ରଣୀତିଦୃହିଣହରଵରାଵଧ୍ଯରକ୍ଷୋଵିଘାତା-
-ଦ୍ଯାସେଵୋଦ୍ଯଦ୍ଦଯାର୍ଦ୍ରଃ ସହଭୁଜମକରୋଦ୍ରାମନାମା ମୁକୁନ୍ଦଃ ।
ଦୁଷ୍ପ୍ରାପେ ପାରମେଷ୍ଠ୍ଯେ କରତଲମତୁଲଂ ମୂର୍ଧିଵିନ୍ଯସ୍ଯ ଧନ୍ଯଂ
ତନ୍ଵନ୍ଭୂଯଃ ପ୍ରଭୂତପ୍ରଣଯଵିକସିତାବ୍ଜେକ୍ଷଣସ୍ତ୍ଵେକ୍ଷମାଣଃ ॥ 21 ॥
ଜଘ୍ନେ ନିଘ୍ନେନ ଵିଘ୍ନୋ ବହୁଲବଲବକଧ୍ଵଂସନାଦ୍ଯେନ ଶୋଚ-
-ଦ୍ଵିପ୍ରାନୁକ୍ରୋଶପାଶୈରସୁଵିଧୃତିସୁଖସ୍ଯୈକଚକ୍ରାଜନାନାମ୍ ।
ତସ୍ମୈ ତେ ଦେଵ କୁର୍ମଃ କୁରୁକୁଲପତଯେ କର୍ମଣା ଚ ପ୍ରଣାମାନ୍
କିର୍ମୀରଂ ଦୁର୍ମତୀନାଂ ପ୍ରଥମମଥ ଚ ଯୋ ନର୍ମଣା ନିର୍ମମାଥ ॥ 22 ॥
ନିର୍ମୃଦ୍ନନ୍ନତ୍ଯଯତ୍ନଂ ଵିଜରଵର ଜରାସନ୍ଧକାଯାସ୍ଥିସନ୍ଧୀନ୍
ଯୁଦ୍ଧେ ତ୍ଵଂ ସ୍ଵଧ୍ଵରେ ଵା ପଶୁମିଵ ଦମଯନ୍ ଵିଷ୍ଣୁପକ୍ଷଦ୍ଵିଡୀଶମ୍ ।
ଯାଵତ୍ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଭୂତଂ ନିଖିଲମଖଭୁଜଂ ତର୍ପଯାମାସିଥାସୌ
ତାଵତ୍ଯାଽଯୋଜି ତୃପ୍ତ୍ଯା କିମୁ ଵଦ ଭଗଵନ୍ ରାଜସୂଯାଶ୍ଵମେଧେ ॥ 23 ॥
କ୍ଷ୍ଵେଲାକ୍ଷୀଣାଟ୍ଟହାସଂ ତଵ ରଣମରିହନ୍ନୁଦ୍ଗଦୋଦ୍ଦାମବାହୋଃ
ବହ୍ଵକ୍ଷୌହିଣ୍ଯନୀକକ୍ଷପଣସୁନିପୁଣଂ ଯସ୍ଯ ସର୍ଵୋତ୍ତମସ୍ଯ ।
ଶୁଶ୍ରୂଷାର୍ଥଂ ଚକର୍ଥ ସ୍ଵଯମଯମଥ ସଂଵକ୍ତୁମାନନ୍ଦତୀର୍ଥ-
-ଶ୍ରୀମନ୍ନାମନ୍ସମର୍ଥସ୍ତ୍ଵମପି ହି ଯୁଵଯୋଃ ପାଦପଦ୍ମଂ ପ୍ରପଦ୍ଯେ ॥ 24 ॥
ଦୃହ୍ଯନ୍ତୀଂ ହୃଦୃହଂ ମାଂ ଦୃତମନିଲ ବଲାଦ୍ଦ୍ରାଵଯନ୍ତୀମଵିଦ୍ଯା-
-ନିଦ୍ରାଂ ଵିଦ୍ରାଵ୍ଯ ସଦ୍ଯୋରଚନପଟୁମଥାଽପାଦ୍ଯ ଵିଦ୍ଯାସମୁଦ୍ର ।
ଵାଗ୍ଦେଵୀ ସା ସୁଵିଦ୍ଯାଦ୍ରଵିଣଦ ଵିଦିତା ଦ୍ରୌପଦୀ ରୁଦ୍ରପତ୍ନ୍ଯା-
-ଦୁଦ୍ରିକ୍ତା ଦ୍ରାଗଭଦ୍ରାଦ୍ରହଯତୁ ଦଯିତା ପୂର୍ଵଭୀମାଽଜ୍ଞଯା ତେ ॥ 25 ॥
ଯାଭ୍ଯାଂ ଶୁଶ୍ରୂଷୁରାସୀଃ କୁରୁକୁଲଜନନେ କ୍ଷତ୍ରଵିପ୍ରୋଦିତାଭ୍ଯାଂ
ବ୍ରହ୍ମଭ୍ଯାଂ ବୃଂହିତାଭ୍ଯାଂ ଚିତସୁଖଵପୁଷା କୃଷ୍ଣନାମାସ୍ପଦାଭ୍ଯାମ୍ ।
ନିର୍ଭେଦାଭ୍ଯାଂ ଵିଶେଷାଦ୍ଵିଵଚନଵିଷଯାଭ୍ଯାମମୂଭ୍ଯାମୁଭାଭ୍ଯାଂ
ତୁଭ୍ଯଂ ଚ କ୍ଷେମଦେଭ୍ଯଃ ସରିସିଜଵିଲସଲ୍ଲୋଚନେଭ୍ଯୋ ନମୋଽସ୍ତୁ ॥ 26 ॥
ଗଚ୍ଛନ୍ ସୌଗନ୍ଧିକାର୍ଥଂ ପଥି ସ ହନୁମତଃ ପୁଚ୍ଛମଚ୍ଛସ୍ଯ ଭୀମଃ
ପ୍ରୋଦ୍ଧର୍ତୁଂ ନାଶକତ୍ସ ତ୍ଵମୁମୁରୁଵପୁଷା ଭୀଷଯାମାସ ଚେତି ।
ପୂର୍ଣଜ୍ଞାନୌଜସୋସ୍ତେ ଗୁରୁତମ ଵପୁଷୋଃ ଶ୍ରୀମଦାନନ୍ଦତୀର୍ଥ
କ୍ରୀଡାମାତ୍ରଂ ତଦେତତ୍ ପ୍ରମଦଦ ସୁଧିଯାଂ ମୋହକ ଦ୍ଵେଷଭାଜାମ୍ ॥ 27 ॥
ବହ୍ଵୀଃ କୋଟୀରଟୀକଃ କୁଟଲକଟୁମତୀନୁତ୍କଟାଟୋପକୋପାନ୍
ଦ୍ରାକ୍ଚ ତ୍ଵଂ ସତ୍ଵରତ୍ଵାଚ୍ଚରଣଦ ଗଦଯା ପୋଥଯାମାସିଥାରୀନ୍ ।
ଉନ୍ମଥ୍ଯାତଥ୍ଯମିଥ୍ଯାତ୍ଵଵଚନଵଚନାନୁତ୍ପଥସ୍ଥାଂସ୍ତଥାଽନ୍ଯାନ୍
ପ୍ରାଯଚ୍ଛଃ ସ୍ଵପ୍ରିଯାଯୈ ପ୍ରିଯତମକୁସୁମଂ ପ୍ରାଣ ତସ୍ମୈ ନମସ୍ତେ ॥ 28 ॥
ଦେହାଦୁତ୍କ୍ରାମିତାନାମଧିପତିରସତାମକ୍ରମାଦ୍ଵକ୍ରବୁଦ୍ଧିଃ
କ୍ରୁଦ୍ଧଃ କ୍ରୋଧୈକଵଶ୍ଯଃ କ୍ରିମିରିଵ ମଣିମାନ୍ ଦୁଷ୍କୃତୀ ନିଷ୍କ୍ରିଯାର୍ଥମ୍ ।
ଚକ୍ରେ ଭୂଚକ୍ରମେତ୍ଯ କ୍ରକଚମିଵ ସତାଂ ଚେତସଃ କଷ୍ଟଶାସ୍ତ୍ରଂ
ଦୁସ୍ତର୍କଂ ଚକ୍ରପାଣେର୍ଗୁଣଗଣଵିରହଂ ଜୀଵତାଂ ଚାଧିକୃତ୍ଯ ॥ 29 ॥
ତଦ୍ଦୁଷ୍ପ୍ରେକ୍ଷାନୁସାରାତ୍କତିପଯକୁନରୈରାଦୃତୋଽନ୍ଯୈର୍ଵିସୃଷ୍ଟୋ
ବ୍ରହ୍ମାଽହଂ ନିର୍ଗୁଣୋଽହଂ ଵିତଥମିଦମିତି ହ୍ଯେଷ ପାଷଣ୍ଡଵାଦଃ ।
ତଦ୍ଯୁକ୍ତ୍ଯାଭାସଜାଲପ୍ରସରଵିଷତରୂଦ୍ଦାହଦକ୍ଷପ୍ରମାଣ-
-ଜ୍ଵାଲାମାଲାଧରାଗ୍ନିଃ ପଵନ ଵିଜଯତେ ତେଽଵତାରସ୍ତୃତୀଯଃ ॥ 30 ॥
ଆକ୍ରୋଶନ୍ତୋ ନିରାଶା ଭଯଭରଵିଵଶସ୍ଵାଶଯାଶ୍ଛିନ୍ନଦର୍ପା
ଵାଶନ୍ତୋ ଦେଶନାଶସ୍ଵିତି ବତ କୁଧିଯାଂ ନାଶମାଶାଦଶାଽଶୁ ।
ଧାଵନ୍ତୋଽଶ୍ଲୀଲଶୀଲା ଵିତଥଶପଥଶାପାଶିଵାଃ ଶାନ୍ତଶୌର୍ଯା-
-ସ୍ତ୍ଵଦ୍ଵ୍ଯାଖ୍ଯାସିଂହନାଦେ ସପଦି ଦଦୃଶିରେ ମାଯିଗୋମାଯଵସ୍ତେ ॥ 31 ॥
ତ୍ରିଷ୍ଵପ୍ଯେଵାଵତାରେଷ୍ଵରିଭିରପଘୃଣଂ ହିଂସିତୋ ନିର୍ଵିକାରଃ
ସର୍ଵଜ୍ଞଃ ସର୍ଵଶକ୍ତିଃ ସକଲଗୁଣଗଣାପୂର୍ଣରୂପପ୍ରଗଲ୍ଭଃ ।
ସ୍ଵଚ୍ଛଃ ସ୍ଵଚ୍ଛନ୍ଦମୃତ୍ଯୁଃ ସୁଖଯସି ସୁଜନଂ ଦେଵ କିଂ ଚିତ୍ରମତ୍ର
ତ୍ରାତା ଯସ୍ଯ ତ୍ରିଧାମା ଜଗଦୁତ ଵଶଗଂ କିଙ୍କରାଃ ଶଙ୍କରାଦ୍ଯାଃ ॥ 32 ॥
ଉଦ୍ଯନ୍ମନ୍ଦସ୍ମିତଶ୍ରୀମୃଦୁ ମଧୁମଧୁରାଲାପପୀଯୂଷଧାରା-
-ପୂରାସେକୋପଶାନ୍ତାସୁଖସୁଜନମନୋଲୋଚନାପୀଯମାନମ୍ ।
ସନ୍ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯେ ସୁନ୍ଦରଂ ସନ୍ଦୁହଦିହ ମହଦାନନ୍ଦମାନନ୍ଦତୀର୍ଥ
ଶ୍ରୀମଦ୍ଵକ୍ତ୍ରେନ୍ଦୁବିମ୍ବଂ ଦୁରତନୁଦୁଦିତଂ ନିତ୍ଯଦାଽହଂ କଦା ନୁ ॥ 33 ॥
ପ୍ରାଚୀନାଚୀର୍ଣପୁଣ୍ଯୋଚ୍ଚଯଚତୁରତରାଚାରତଶ୍ଚାରୁଚିତ୍ତା-
-ନତ୍ଯୁଚ୍ଚାଂ ରୋଚଯନ୍ତୀଂ ଶ୍ରୁତିଚିତଵଚନାଂ ଶ୍ରାଵକାଂଶ୍ଚୋଦ୍ଯଚୁଞ୍ଚୂନ୍ ।
ଵ୍ଯାଖ୍ଯାମୁତ୍ଖାତଦୁଃଖାଂ ଚିରମୁଚିତମହାଚାର୍ଯ ଚିନ୍ତାରତାଂସ୍ତେ
ଚିତ୍ରାଂ ସଚ୍ଛାସ୍ତ୍ରକର୍ତାଶ୍ଚରଣପରିଚରାଞ୍ଛ୍ରାଵଯାସ୍ମାଂଶ୍ଚ କିଞ୍ଚିତ୍ ॥ 34 ॥
ପୀଠେ ରତ୍ନୋକପକ୍ଲୃପ୍ତେ ରୁଚିରରୁଚିମଣିଜ୍ଯୋତିଷା ସନ୍ନିଷଣ୍ଣଂ
ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଭାଵିନଂ ତ୍ଵାଂ ଜ୍ଵଲତି ନିଜପଦେ ଵୈଦିକାଦ୍ଯା ହି ଵିଦ୍ଯାଃ ।
ସେଵନ୍ତେ ମୂର୍ତିମତ୍ଯଃ ସୁଚରିତ ଚରିତଂ ଭାତି ଗନ୍ଧର୍ଵ ଗୀତଂ
ପ୍ରତ୍ଯେକଂ ଦେଵସଂସତ୍ସ୍ଵପି ତଵ ଭଗଵନ୍ନର୍ତିତଦ୍ଯୋଵଧୂଷୁ ॥ 35 ॥
ସାନୁକ୍ରୋଶୈରଜସ୍ରଂ ଜନିମୃତିନିରଯାଦ୍ଯୂର୍ମିମାଲାଵିଲେଽସ୍ମିନ୍
ସଂସାରାବ୍ଧୌ ନିମଗ୍ନାନ୍ ଶରଣମଶରଣାନିଚ୍ଛତୋ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଜନ୍ତୂନ୍ ।
ଯୁଷ୍ମାଭିଃ ପ୍ରାର୍ଥିତଃ ସନ୍ ଜଲନିଧିଶଯନଃ ସତ୍ଯଵତ୍ଯାଂ ମହର୍ଷେ-
-ର୍ଵ୍ଯକ୍ତଶ୍ଚିନ୍ମାତ୍ରମୂର୍ତିର୍ନ ଖଲୁ ଭଗଵତଃ ପ୍ରାକୃତୋ ଜାତୁ ଦେହଃ ॥ 36 ॥
ଅସ୍ତଵ୍ଯସ୍ତଂ ସମସ୍ତଶ୍ରୁତିଗତମଧମୈ ରତ୍ନପୂଗଂ ଯଥାଽନ୍ଧୈ-
-ରର୍ଥଂ ଲୋକୋପକୃତ୍ଯୈ ଗୁଣଗଣନିଲଯଃ ସୂତ୍ରଯାମାସ କୃତ୍ସ୍ନମ୍ ।
ଯୋଽସୌ ଵ୍ଯାସାଭିଧାନସ୍ତମହମହରହର୍ଭକ୍ତିତସ୍ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାତ୍
ସଦ୍ଯୋ ଵିଦ୍ଯୋପଲବ୍ଧ୍ଯୈ ଗୁରୁତମମଗୁରୁଂ ଦେଵଦେଵଂ ନମାମି ॥ 37 ॥
ଆଜ୍ଞାମନ୍ଯୈରଧାର୍ଯାଂ ଶିରସି ପରିସରଦ୍ରଶ୍ମିକୋଟୀରକୋଟୌ
କୃଷ୍ଣସ୍ଯାକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମା ଦଧଦନୁସରାଣାଦର୍ଥିତୋ ଦେଵସଙ୍ଘୈଃ ।
ଭୂମାଵାଗତ୍ଯ ଭୂମନ୍ନସୁକରମକରୋର୍ବ୍ରହ୍ମସୂତ୍ରସ୍ଯ ଭାଷ୍ଯଂ
ଦୁର୍ଭାଷ୍ଯଂ ଵ୍ଯସ୍ଯ ଦସ୍ଯୋର୍ମଣିମତ ଉଦିତଂ ଵେଦସଦ୍ଯୁକ୍ତିଭିସ୍ତ୍ଵମ୍ ॥ 38 ॥
ଭୂତ୍ଵା କ୍ଷେତ୍ରେ ଵିଶୁଦ୍ଧେ ଦ୍ଵିଜଗଣନିଲଯେ ରୌପ୍ଯପୀଠାଭିଧାନେ
ତତ୍ରାପି ବ୍ରହ୍ମଜାତିସ୍ତ୍ରିଭୁଵନଵିଶଦେ ମଧ୍ଯଗେହାଖ୍ଯଗେହେ ।
ପାରିଵ୍ରାଜ୍ଯାଧିରାଜଃ ପୁନରପି ବଦରୀଂ ପ୍ରାପ୍ଯ କୃଷ୍ଣଂ ଚ ନତ୍ଵା
କୃତ୍ଵା ଭାଷ୍ଯାଣି ସମ୍ଯଗ୍ ଵ୍ଯତନୁତ ଚ ଭଵାନ୍ ଭାରତାର୍ଥପ୍ରକାଶମ୍ ॥ 39 ॥
ଵନ୍ଦେ ତଂ ତ୍ଵାଂ ସୁପୂର୍ଣପ୍ରମତିମନୁଦିନାସେଵିତଂ ଦେଵଵୃନ୍ଦୈଃ
ଵନ୍ଦେ ଵନ୍ଦାରୁମୀଶେ ଶ୍ରିଯ ଉତ ନିଯତଂ ଶ୍ରୀମଦାନନ୍ଦତୀର୍ଥମ୍ ।
ଵନ୍ଦେ ମନ୍ଦାକିନୀସତ୍ସରିଦମଲଜଲାସେକସାଧିକ୍ଯସଙ୍ଗଂ
ଵନ୍ଦେଽହଂ ଦେଵ ଭକ୍ତ୍ଯା ଭଵଭଯଦହନଂ ସଜ୍ଜନାନ୍ମୋଦଯନ୍ତମ୍ ॥ 40 ॥
ସୁବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯାଖ୍ଯସୂରେଃ ସୁତ
ଇତି ସୁଭୃଶଂ କେଶଵାନନ୍ଦତୀର୍ଥ- ଶ୍ରୀମତ୍ପାଦାବ୍ଜଭକ୍ତଃ ସ୍ତୁତିମକୃତ ହରେର୍ଵାଯୁଦେଵସ୍ଯ ଚାସ୍ଯ । ତତ୍ପାଦାର୍ଚାଦରେଣ ଗ୍ରଥିତପଦଲସନ୍ମାଲଯା ତ୍ଵେତଯା ଯେ ସଂରାଧ୍ଯାମୂ ନମନ୍ତି ପ୍ରତତମତିଗୁଣା ମୁକ୍ତିମେତେ ଵ୍ରଜନ୍ତି ॥ 41 ॥ ଅଥ ଶ୍ରୀନଖସ୍ତୁତିଃ ପାନ୍ତ୍ଵସ୍ମାନ୍ ପୁରୁହୂତଵୈରିବଲଵନ୍ମାତଙ୍ଗମାଦ୍ଯଦ୍ଘଟା କୁମ୍ଭୋଚ୍ଚାଦ୍ରିଵିପାଟନାଧିକପଟୁପ୍ରତ୍ଯେକଵଜ୍ରାଯିତାଃ । ଶ୍ରୀମତ୍କଣ୍ଠୀରଵାସ୍ଯ ପ୍ରତତ ସୁନଖରା ଦାରିତାରାତିଦୂର- ପ୍ରଧ୍ଵସ୍ତଧ୍ଵାନ୍ତଶାନ୍ତପ୍ରଵିତତମନସା ଭାଵିତା ନାକିଵୃନ୍ଦୈଃ ॥ 1 ॥ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ସମନ୍ତତୋଽଵିକଲଯନ୍ ନୈଵେଶିତୁସ୍ତେ ସମଂ ପଶ୍ଯାମ୍ଯୁତ୍ତମଵସ୍ତୁ ଦୂରତରତୋଽପାସ୍ତଂ ରସୋ ଯୋଽଷ୍ଟମଃ । ଯଦ୍ରୋଷୋତ୍କରଦକ୍ଷନେତ୍ରକୁଟିଲପ୍ରାନ୍ତୋତ୍ଥିତାଗ୍ନିସ୍ଫୁରତ୍ ଖଦ୍ଯୋତୋପମଵିସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗଭସିତା ବ୍ରହ୍ମେଶଶକ୍ରୋତ୍କରାଃ ॥ 2 ॥ ଇତି ଶ୍ରୀତ୍ରିଵିକ୍ରମପଣ୍ଡିତାଚାର୍ଯ ଵିରଚିତା ଵାଯୁସ୍ତୁତିଃ ସମାପ୍ତା ॥

Explore More