Goddess Pratyangira

ṛgvedīya śrī pratyaṅgirā sūktam (pāṭhāntaram - 1)

(Sri Pratyangira Suktam (Rigveda Var. 1) in English (IAST))

Also known as shri pratyangira suktam (rigveda var. 1) · shree pratyangira suktam (rigveda var. 1) · pratyangira suktam (rigveda var. 1)

A second recension of the Rigvedic Khila hymn that also stands in this corpus, forty-one verses against the first one's forty-nine, differing in order and in a number of readings. Its subject is the same, the turning back of a rite sent against the reciter, and one verse states the case with no softening at all: kinsman or not a kinsman, whoever attacks us — set your foot upon him and split his head. What sets this recension apart is its ending, which leaves the attack behind entirely for one of the most quoted lines of the group: the Veda is my inner armour, peace is my inner armour, dharma is my inner armour.

|| śrī pratyaṅgirā sūktam (ṛgvedīya pāṭhāntaram - 1) ||
(ṛ.ve.khi.4.5)
yāṃ kalpayanti no'rayaḥ krūrāṃ kṛtyāṃ vadhūmiva |
tāṃ brahmaṇā pari niṅmaḥ pratyakkartāramṛcchatu || 1 ||
śīrṣaṇvatīṃ karṇavatīṃ viśvarūpāṃ bhayaṃkarīm |
yaḥ prāhiṇomi hādya tvā vi tattvaṃ yojayāśubhi || 2 ||
yena cittena vadasi pratikūlamaghāyūni |
tamevaṃ te ni kṛtye māsmān ṛṣyo anāgasaḥ || 3 ||
abhi vartasva kartāraṃ nirastāsmābhirojasā |
āyurasya ni vartasva prajāṃ ca puruṣādini || 4 ||
yastvā kṛtye cakāreha taṃ tvaṃ gaccha punarnave |
arātīḥ kṛtyāṃ nāśaya sarvāśca yātudhānyaḥ || 5 ||
kṣipraṃ kṛtye ni vartasva kartureva gṛhān prati |
paśūṃścāvāsya nāśaya vīrāṃścāsya ni barhaya || 6 ||
yastvā kṛtye pra jigāti vidvān aviduṣo gṛhān |
tastyaivetaḥ paretyāśu tanuṃ kṛdhi paruṣyasaḥ || 7 ||
pratīcīṃ tvāpasedhatu brahma rociṣṇvamitrahā |
agniśca kṛtye rakṣohā riprahā cāja ekapāt || 8 ||
yathā tvāṅgirasaḥ pūrve bhṛgavaścāpa sedhire |
atrayaśca vasiṣṭhāśca tathaiva tvāpasedhima || 9 ||
yaste parūṃṣi saṃdadhau rathasyeva ṛbhurdhiyā |
taṃ gaccha tatra te janamajñātaste'yaṃ janaḥ || 10 ||
yo naḥ kaścidraṇastho vā kaścidvānyo'bhi hiṃsati |
tasya tvaṃ droriveddho'gnistanuḥ pṛcchasva hel̤itaḥ || 11 ||
bhavā śarvā devahel̤imasya te pāpakṛtvane |
harasvatīstvaṃ ca kṛtye nocchiṣastasya kiñcana || 12 ||
ye no śivāsaḥ panthānaḥ parāyānti parāvatam |
tairdevyarātīḥ kṛtyā no gamayasvā ni vartaya || 13 ||
yo naḥ kaściddruho'rātirmanasāpyabhi dāsati |
dūrastho vāntikastho vā tasya hṛdyamasṛk piba || 14 ||
yenāsi kṛtye prahitā dūḍhyenāsmajjighāṃsayā |
tasya vyanaccāvyanacca hinastu śaradāśaniḥ || 15 ||
yadyu vaiṣi dvipadyasmān yadi vaiṣi catuṣpadī |
nirastāto'vratāsmābhiḥ karturaṣṭāpadī gṛham || 16 ||
yo naḥ śapādaśapato yaśca naḥ śapataḥ śapāt |
vṛkṣa iva vidyutā hata āmūlādanuśuṣyatu || 17 ||
yaṃ dviṣmo yaśca no dveṣṭyaghāyuryaśca naḥ śapāt |
śune peṣṭramivāvakṣāmaṃ taṃ pratyasyāmi mṛtyave || 18 ||
yaśca sāpatnaḥ śapatho yaśca jāmyāḥ śapathaḥ |
brahmā ca yat kruddhaḥ śapāt sarvaṃ tat kṛdhyadhaspadam || 19 ||
sabandhuścāsabandhuśca yo asmān abhi dāsati |
tasya tvaṃ bhindhyadhiṣṭhāya padā viṣpūryate śiraḥ || 20 ||
abhi prehi sahasrākṣaṃ yuktvāśuṃ śapatha ratham |
śatrū~ranvicchatī kṛtye vṛkīvāvivṛto gṛhān || 21 ||
pari ṇo vṛṅdhi śapathān dahannagniriva vrajam |
śatrū~revā vi no jahi divyā vṛkṣamivāśaniḥ || 22 ||
śatrūnme proṣṭa śapathān kṛtyāśca suhṛdo hṛdyāḥ |
jihmāḥ ślakṣṇāśca durhṛdaḥ samiddhaṃ jātavedasam || 23 ||
asapatnaṃ purastānnaḥ śivaṃ dakṣiṇataskṛdhi |
abhayaṃ satataṃ paścādbhadramuttarato gṛhe || 24 ||
parehi kṛtye mā tiṣṭha vṛddhasyeva padaṃ naya |
mṛgasya hi mṛgāristvaṃ taṃ tvaṃ nikartumarhasi || 25 ||
aghnyāsye ghorarūpe vararūpe vināśini |
jambhitāḥ pratyā gṛbhṇīṣva svayamādāyādbhutam || 26 ||
tvamindro yamo varuṇastvamāpo agnirathānilaḥ |
brahmā caiva rudraśca tvaṣṭā caiva prajāpatiḥ || 27 ||
āvartadhvaṃ nivartadhvamṛtavaḥ parivatsarāḥ |
ahorātrāścābdāśca tvaṃ diśaḥ pradiśaśca me || 28 ||
tvamindro yamo varuṇastvamāpo agnirathānilaḥ |
atyāhṛtya paśūn devānutpātayasvādbhutam || 29 ||
abhyaktāstāḥ svalaṃkṛtāḥ sarvaṃ no duritaṃ jahi |
jānīthāścaiva kṛtyānāṃ kartṝn nṝn pāpacetasaḥ || 30 ||
yathā hanti pūrvāsinaṃ tayaiveṣvāśukṛjjanaḥ |
tathā tvayā yujā vayaṃ tasya nikṛṇma sthāsnu jaṅgamam || 31 ||
uttiṣṭhaiva parehito3ghnyāsye kimihecchasi |
grīvāste kṛtye padā cāpi kartsyāmi nirdrava || 32 ||
svāyasā santi nosayo vidmaścaiva parūṃṣi te |
taiḥ stha nikṛṇma sthānyugre yadi no jīvayasva īm || 33 ||
māsyocchiṣo dvipadaṃ mo ca kiṃciccatuṣpadam |
mā jñātīranujāsvanvā mā veśaṃ prativeśinā || 34 ||
śatrūyatā prahitāmimāṃ yenābhi yathāyathā |
tatastathā tvānudatu yo'yamantarmayi śritaḥ || 35 ||
evaṃ tvaṃ nikṛtāsmābhirbrahmaṇā devi sarvaśaḥ |
yathā tamāśritaṃ kartvā pāpadhīreva no jahi || 36 ||
yo naḥ svo araṇo yaśca niṣṭyo jighāṃsati |
devāstaṃ sarve dhūrvantu brahma varma mamāntaram || 37 ||
yathā vidyuddhato vṛkṣa ā mūladanu śuṣyati |
evaṃ sa prati śuṣyatu yo me pāpaṃ cikīrṣati || 38 ||
yathā pratihitā bhūtvā tāmeva prati dhāvati |
pāpaṃ tameva dhāvatu yo me pāpaṃ cikīrṣati || 39 ||
kuvīraṃ te sukhaṃ rudraṃ nandīmānaṃ vimatha ha |
brahma varma mamāntaraṃ śarma varma mamāntaraṃ dharma varma mamāntaram || 40 ||
|| iti ṛgvedīya śrī pratyaṅgirā sūktam (pāṭhāntaram - 1) sampūrṇam ||

Explore More