Goddess Pratyangira

ଋଗ୍ଵେଦୀଯ ଶ୍ରୀ ପ୍ରତ୍ଯଙ୍ଗିରା ସୂକ୍ତମ୍ (ପାଠାନ୍ତରମ୍ - ୧)

(Sri Pratyangira Suktam (Rigveda Var. 1) in Odia)

Also known as shri pratyangira suktam (rigveda var. 1) · shree pratyangira suktam (rigveda var. 1) · pratyangira suktam (rigveda var. 1)

A second recension of the Rigvedic Khila hymn that also stands in this corpus, forty-one verses against the first one's forty-nine, differing in order and in a number of readings. Its subject is the same, the turning back of a rite sent against the reciter, and one verse states the case with no softening at all: kinsman or not a kinsman, whoever attacks us — set your foot upon him and split his head. What sets this recension apart is its ending, which leaves the attack behind entirely for one of the most quoted lines of the group: the Veda is my inner armour, peace is my inner armour, dharma is my inner armour.

॥ ଶ୍ରୀ ପ୍ରତ୍ଯଙ୍ଗିରା ସୂକ୍ତମ୍ (ଋଗ୍ଵେଦୀଯ ପାଠାନ୍ତରମ୍ - ୧) ॥
(ଋ.ଵେ.ଖି.୪.୫)
ଯାଂ କଲ୍ପଯନ୍ତି ନୋଽରଯଃ କ୍ରୂରାଂ କୃତ୍ଯାଂ ଵଧୂମିଵ ।
ତାଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ପରି ନିଙ୍ମଃ ପ୍ରତ୍ଯକ୍କର୍ତାରମୃଚ୍ଛତୁ ॥ ୧ ॥
ଶୀର୍ଷଣ୍ଵତୀଂ କର୍ଣଵତୀଂ ଵିଶ୍ଵରୂପାଂ ଭଯଂକରୀମ୍ ।
ଯଃ ପ୍ରାହିଣୋମି ହାଦ୍ଯ ତ୍ଵା ଵି ତତ୍ତ୍ଵଂ ଯୋଜଯାଶୁଭି ॥ ୨ ॥
ଯେନ ଚିତ୍ତେନ ଵଦସି ପ୍ରତିକୂଲମଘାଯୂନି ।
ତମେଵଂ ତେ ନି କୃତ୍ଯେ ମାସ୍ମାନ୍ ଋଷ୍ଯୋ ଅନାଗସଃ ॥ ୩ ॥
ଅଭି ଵର୍ତସ୍ଵ କର୍ତାରଂ ନିରସ୍ତାସ୍ମାଭିରୋଜସା ।
ଆଯୁରସ୍ଯ ନି ଵର୍ତସ୍ଵ ପ୍ରଜାଂ ଚ ପୁରୁଷାଦିନି ॥ ୪ ॥
ଯସ୍ତ୍ଵା କୃତ୍ଯେ ଚକାରେହ ତଂ ତ୍ଵଂ ଗଚ୍ଛ ପୁନର୍ନଵେ ।
ଅରାତୀଃ କୃତ୍ଯାଂ ନାଶଯ ସର୍ଵାଶ୍ଚ ଯାତୁଧାନ୍ଯଃ ॥ ୫ ॥
କ୍ଷିପ୍ରଂ କୃତ୍ଯେ ନି ଵର୍ତସ୍ଵ କର୍ତୁରେଵ ଗୃହାନ୍ ପ୍ରତି ।
ପଶୂଂଶ୍ଚାଵାସ୍ଯ ନାଶଯ ଵୀରାଂଶ୍ଚାସ୍ଯ ନି ବର୍ହଯ ॥ ୬ ॥
ଯସ୍ତ୍ଵା କୃତ୍ଯେ ପ୍ର ଜିଗାତି ଵିଦ୍ଵାନ୍ ଅଵିଦୁଷୋ ଗୃହାନ୍ ।
ତସ୍ତ୍ଯୈଵେତଃ ପରେତ୍ଯାଶୁ ତନୁଂ କୃଧି ପରୁଷ୍ଯସଃ ॥ ୭ ॥
ପ୍ରତୀଚୀଂ ତ୍ଵାପସେଧତୁ ବ୍ରହ୍ମ ରୋଚିଷ୍ଣ୍ଵମିତ୍ରହା ।
ଅଗ୍ନିଶ୍ଚ କୃତ୍ଯେ ରକ୍ଷୋହା ରିପ୍ରହା ଚାଜ ଏକପାତ୍ ॥ ୮ ॥
ଯଥା ତ୍ଵାଙ୍ଗିରସଃ ପୂର୍ଵେ ଭୃଗଵଶ୍ଚାପ ସେଧିରେ ।
ଅତ୍ରଯଶ୍ଚ ଵସିଷ୍ଠାଶ୍ଚ ତଥୈଵ ତ୍ଵାପସେଧିମ ॥ ୯ ॥
ଯସ୍ତେ ପରୂଂଷି ସଂଦଧୌ ରଥସ୍ଯେଵ ଋଭୁର୍ଧିଯା ।
ତଂ ଗଚ୍ଛ ତତ୍ର ତେ ଜନମଜ୍ଞାତସ୍ତେଽଯଂ ଜନଃ ॥ ୧୦ ॥
ଯୋ ନଃ କଶ୍ଚିଦ୍ରଣସ୍ଥୋ ଵା କଶ୍ଚିଦ୍ଵାନ୍ଯୋଽଭି ହିଂସତି ।
ତସ୍ଯ ତ୍ଵଂ ଦ୍ରୋରିଵେଦ୍ଧୋଽଗ୍ନିସ୍ତନୁଃ ପୃଚ୍ଛସ୍ଵ ହେଳିତଃ ॥ ୧୧ ॥
ଭଵା ଶର୍ଵା ଦେଵହେଳିମସ୍ଯ ତେ ପାପକୃତ୍ଵନେ ।
ହରସ୍ଵତୀସ୍ତ୍ଵଂ ଚ କୃତ୍ଯେ ନୋଚ୍ଛିଷସ୍ତସ୍ଯ କିଞ୍ଚନ ॥ ୧୨ ॥
ଯେ ନୋ ଶିଵାସଃ ପନ୍ଥାନଃ ପରାଯାନ୍ତି ପରାଵତମ୍ ।
ତୈର୍ଦେଵ୍ଯରାତୀଃ କୃତ୍ଯା ନୋ ଗମଯସ୍ଵା ନି ଵର୍ତଯ ॥ ୧୩ ॥
ଯୋ ନଃ କଶ୍ଚିଦ୍ଦ୍ରୁହୋଽରାତିର୍ମନସାପ୍ଯଭି ଦାସତି ।
ଦୂରସ୍ଥୋ ଵାନ୍ତିକସ୍ଥୋ ଵା ତସ୍ଯ ହୃଦ୍ଯମସୃକ୍ ପିବ ॥ ୧୪ ॥
ଯେନାସି କୃତ୍ଯେ ପ୍ରହିତା ଦୂଢ୍ଯେନାସ୍ମଜ୍ଜିଘାଂସଯା ।
ତସ୍ଯ ଵ୍ଯନଚ୍ଚାଵ୍ଯନଚ୍ଚ ହିନସ୍ତୁ ଶରଦାଶନିଃ ॥ ୧୫ ॥
ଯଦ୍ଯୁ ଵୈଷି ଦ୍ଵିପଦ୍ଯସ୍ମାନ୍ ଯଦି ଵୈଷି ଚତୁଷ୍ପଦୀ ।
ନିରସ୍ତାତୋଽଵ୍ରତାସ୍ମାଭିଃ କର୍ତୁରଷ୍ଟାପଦୀ ଗୃହମ୍ ॥ ୧୬ ॥
ଯୋ ନଃ ଶପାଦଶପତୋ ଯଶ୍ଚ ନଃ ଶପତଃ ଶପାତ୍ ।
ଵୃକ୍ଷ ଇଵ ଵିଦ୍ଯୁତା ହତ ଆମୂଲାଦନୁଶୁଷ୍ଯତୁ ॥ ୧୭ ॥
ଯଂ ଦ୍ଵିଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ ନୋ ଦ୍ଵେଷ୍ଟ୍ଯଘାଯୁର୍ଯଶ୍ଚ ନଃ ଶପାତ୍ ।
ଶୁନେ ପେଷ୍ଟ୍ରମିଵାଵକ୍ଷାମଂ ତଂ ପ୍ରତ୍ଯସ୍ଯାମି ମୃତ୍ଯଵେ ॥ ୧୮ ॥
ଯଶ୍ଚ ସାପତ୍ନଃ ଶପଥୋ ଯଶ୍ଚ ଜାମ୍ଯାଃ ଶପଥଃ ।
ବ୍ରହ୍ମା ଚ ଯତ୍ କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ଶପାତ୍ ସର୍ଵଂ ତତ୍ କୃଧ୍ଯଧସ୍ପଦମ୍ ॥ ୧୯ ॥
ସବନ୍ଧୁଶ୍ଚାସବନ୍ଧୁଶ୍ଚ ଯୋ ଅସ୍ମାନ୍ ଅଭି ଦାସତି ।
ତସ୍ଯ ତ୍ଵଂ ଭିନ୍ଧ୍ଯଧିଷ୍ଠାଯ ପଦା ଵିଷ୍ପୂର୍ଯତେ ଶିରଃ ॥ ୨୦ ॥
ଅଭି ପ୍ରେହି ସହସ୍ରାକ୍ଷଂ ଯୁକ୍ତ୍ଵାଶୁଂ ଶପଥ ରଥମ୍ ।
ଶତ୍ରୂଁରନ୍ଵିଚ୍ଛତୀ କୃତ୍ଯେ ଵୃକୀଵାଵିଵୃତୋ ଗୃହାନ୍ ॥ ୨୧ ॥
ପରି ଣୋ ଵୃଙ୍ଧି ଶପଥାନ୍ ଦହନ୍ନଗ୍ନିରିଵ ଵ୍ରଜମ୍ ।
ଶତ୍ରୂଁରେଵା ଵି ନୋ ଜହି ଦିଵ୍ଯା ଵୃକ୍ଷମିଵାଶନିଃ ॥ ୨୨ ॥
ଶତ୍ରୂନ୍ମେ ପ୍ରୋଷ୍ଟ ଶପଥାନ୍ କୃତ୍ଯାଶ୍ଚ ସୁହୃଦୋ ହୃଦ୍ଯାଃ ।
ଜିହ୍ମାଃ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣାଶ୍ଚ ଦୁର୍ହୃଦଃ ସମିଦ୍ଧଂ ଜାତଵେଦସମ୍ ॥ ୨୩ ॥
ଅସପତ୍ନଂ ପୁରସ୍ତାନ୍ନଃ ଶିଵଂ ଦକ୍ଷିଣତସ୍କୃଧି ।
ଅଭଯଂ ସତତଂ ପଶ୍ଚାଦ୍ଭଦ୍ରମୁତ୍ତରତୋ ଗୃହେ ॥ ୨୪ ॥
ପରେହି କୃତ୍ଯେ ମା ତିଷ୍ଠ ଵୃଦ୍ଧସ୍ଯେଵ ପଦଂ ନଯ ।
ମୃଗସ୍ଯ ହି ମୃଗାରିସ୍ତ୍ଵଂ ତଂ ତ୍ଵଂ ନିକର୍ତୁମର୍ହସି ॥ ୨୫ ॥
ଅଘ୍ନ୍ଯାସ୍ଯେ ଘୋରରୂପେ ଵରରୂପେ ଵିନାଶିନି ।
ଜମ୍ଭିତାଃ ପ୍ରତ୍ଯା ଗୃଭ୍ଣୀଷ୍ଵ ସ୍ଵଯମାଦାଯାଦ୍ଭୁତମ୍ ॥ ୨୬ ॥
ତ୍ଵମିନ୍ଦ୍ରୋ ଯମୋ ଵରୁଣସ୍ତ୍ଵମାପୋ ଅଗ୍ନିରଥାନିଲଃ ।
ବ୍ରହ୍ମା ଚୈଵ ରୁଦ୍ରଶ୍ଚ ତ୍ଵଷ୍ଟା ଚୈଵ ପ୍ରଜାପତିଃ ॥ ୨୭ ॥
ଆଵର୍ତଧ୍ଵଂ ନିଵର୍ତଧ୍ଵମୃତଵଃ ପରିଵତ୍ସରାଃ ।
ଅହୋରାତ୍ରାଶ୍ଚାବ୍ଦାଶ୍ଚ ତ୍ଵଂ ଦିଶଃ ପ୍ରଦିଶଶ୍ଚ ମେ ॥ ୨୮ ॥
ତ୍ଵମିନ୍ଦ୍ରୋ ଯମୋ ଵରୁଣସ୍ତ୍ଵମାପୋ ଅଗ୍ନିରଥାନିଲଃ ।
ଅତ୍ଯାହୃତ୍ଯ ପଶୂନ୍ ଦେଵାନୁତ୍ପାତଯସ୍ଵାଦ୍ଭୁତମ୍ ॥ ୨୯ ॥
ଅଭ୍ଯକ୍ତାସ୍ତାଃ ସ୍ଵଲଂକୃତାଃ ସର୍ଵଂ ନୋ ଦୁରିତଂ ଜହି ।
ଜାନୀଥାଶ୍ଚୈଵ କୃତ୍ଯାନାଂ କର୍ତୄନ୍ ନୄନ୍ ପାପଚେତସଃ ॥ ୩୦ ॥
ଯଥା ହନ୍ତି ପୂର୍ଵାସିନଂ ତଯୈଵେଷ୍ଵାଶୁକୃଜ୍ଜନଃ ।
ତଥା ତ୍ଵଯା ଯୁଜା ଵଯଂ ତସ୍ଯ ନିକୃଣ୍ମ ସ୍ଥାସ୍ନୁ ଜଙ୍ଗମମ୍ ॥ ୩୧ ॥
ଉତ୍ତିଷ୍ଠୈଵ ପରେହିତୋ୩ଘ୍ନ୍ଯାସ୍ଯେ କିମିହେଚ୍ଛସି ।
ଗ୍ରୀଵାସ୍ତେ କୃତ୍ଯେ ପଦା ଚାପି କର୍ତ୍ସ୍ଯାମି ନିର୍ଦ୍ରଵ ॥ ୩୨ ॥
ସ୍ଵାଯସା ସନ୍ତି ନୋସଯୋ ଵିଦ୍ମଶ୍ଚୈଵ ପରୂଂଷି ତେ ।
ତୈଃ ସ୍ଥ ନିକୃଣ୍ମ ସ୍ଥାନ୍ଯୁଗ୍ରେ ଯଦି ନୋ ଜୀଵଯସ୍ଵ ଈମ୍ ॥ ୩୩ ॥
ମାସ୍ଯୋଚ୍ଛିଷୋ ଦ୍ଵିପଦଂ ମୋ ଚ କିଂଚିଚ୍ଚତୁଷ୍ପଦମ୍ ।
ମା ଜ୍ଞାତୀରନୁଜାସ୍ଵନ୍ଵା ମା ଵେଶଂ ପ୍ରତିଵେଶିନା ॥ ୩୪ ॥
ଶତ୍ରୂଯତା ପ୍ରହିତାମିମାଂ ଯେନାଭି ଯଥାଯଥା ।
ତତସ୍ତଥା ତ୍ଵାନୁଦତୁ ଯୋଽଯମନ୍ତର୍ମଯି ଶ୍ରିତଃ ॥ ୩୫ ॥
ଏଵଂ ତ୍ଵଂ ନିକୃତାସ୍ମାଭିର୍ବ୍ରହ୍ମଣା ଦେଵି ସର୍ଵଶଃ ।
ଯଥା ତମାଶ୍ରିତଂ କର୍ତ୍ଵା ପାପଧୀରେଵ ନୋ ଜହି ॥ ୩୬ ॥
ଯୋ ନଃ ସ୍ଵୋ ଅରଣୋ ଯଶ୍ଚ ନିଷ୍ଟ୍ଯୋ ଜିଘାଂସତି ।
ଦେଵାସ୍ତଂ ସର୍ଵେ ଧୂର୍ଵନ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମ ଵର୍ମ ମମାନ୍ତରମ୍ ॥ ୩୭ ॥
ଯଥା ଵିଦ୍ଯୁଦ୍ଧତୋ ଵୃକ୍ଷ ଆ ମୂଲଦନୁ ଶୁଷ୍ଯତି ।
ଏଵଂ ସ ପ୍ରତି ଶୁଷ୍ଯତୁ ଯୋ ମେ ପାପଂ ଚିକୀର୍ଷତି ॥ ୩୮ ॥
ଯଥା ପ୍ରତିହିତା ଭୂତ୍ଵା ତାମେଵ ପ୍ରତି ଧାଵତି ।
ପାପଂ ତମେଵ ଧାଵତୁ ଯୋ ମେ ପାପଂ ଚିକୀର୍ଷତି ॥ ୩୯ ॥
କୁଵୀରଂ ତେ ସୁଖଂ ରୁଦ୍ରଂ ନନ୍ଦୀମାନଂ ଵିମଥ ହ ।
ବ୍ରହ୍ମ ଵର୍ମ ମମାନ୍ତରଂ ଶର୍ମ ଵର୍ମ ମମାନ୍ତରଂ ଧର୍ମ ଵର୍ମ ମମାନ୍ତରମ୍ ॥ ୪୦ ॥
॥ ଇତି ଋଗ୍ଵେଦୀଯ ଶ୍ରୀ ପ୍ରତ୍ଯଙ୍ଗିରା ସୂକ୍ତମ୍ (ପାଠାନ୍ତରମ୍ - ୧) ସମ୍ପୂର୍ଣମ୍ ॥

Explore More