॥ ശ്രീ പ്രത്യങ്ഗിരാ സൂക്തമ് (ഋഗ്വേദീയ പാഠാന്തരമ് - ൧) ॥
(ഋ.വേ.ഖി.൪.൫)
യാം കല്പയന്തി നോഽരയഃ ക്രൂരാം കൃത്യാം വധൂമിവ ।
താം ബ്രഹ്മണാ പരി നിങ്മഃ പ്രത്യക്കര്താരമൃച്ഛതു ॥ ൧ ॥
താം ബ്രഹ്മണാ പരി നിങ്മഃ പ്രത്യക്കര്താരമൃച്ഛതു ॥ ൧ ॥
ശീര്ഷണ്വതീം കര്ണവതീം വിശ്വരൂപാം ഭയംകരീമ് ।
യഃ പ്രാഹിണോമി ഹാദ്യ ത്വാ വി തത്ത്വം യോജയാശുഭി ॥ ൨ ॥
യഃ പ്രാഹിണോമി ഹാദ്യ ത്വാ വി തത്ത്വം യോജയാശുഭി ॥ ൨ ॥
യേന ചിത്തേന വദസി പ്രതികൂലമഘായൂനി ।
തമേവം തേ നി കൃത്യേ മാസ്മാന് ഋഷ്യോ അനാഗസഃ ॥ ൩ ॥
തമേവം തേ നി കൃത്യേ മാസ്മാന് ഋഷ്യോ അനാഗസഃ ॥ ൩ ॥
അഭി വര്തസ്വ കര്താരം നിരസ്താസ്മാഭിരോജസാ ।
ആയുരസ്യ നി വര്തസ്വ പ്രജാം ച പുരുഷാദിനി ॥ ൪ ॥
ആയുരസ്യ നി വര്തസ്വ പ്രജാം ച പുരുഷാദിനി ॥ ൪ ॥
യസ്ത്വാ കൃത്യേ ചകാരേഹ തം ത്വം ഗച്ഛ പുനര്നവേ ।
അരാതീഃ കൃത്യാം നാശയ സര്വാശ്ച യാതുധാന്യഃ ॥ ൫ ॥
അരാതീഃ കൃത്യാം നാശയ സര്വാശ്ച യാതുധാന്യഃ ॥ ൫ ॥
ക്ഷിപ്രം കൃത്യേ നി വര്തസ്വ കര്തുരേവ ഗൃഹാന് പ്രതി ।
പശൂംശ്ചാവാസ്യ നാശയ വീരാംശ്ചാസ്യ നി ബര്ഹയ ॥ ൬ ॥
പശൂംശ്ചാവാസ്യ നാശയ വീരാംശ്ചാസ്യ നി ബര്ഹയ ॥ ൬ ॥
യസ്ത്വാ കൃത്യേ പ്ര ജിഗാതി വിദ്വാന് അവിദുഷോ ഗൃഹാന് ।
തസ്ത്യൈവേതഃ പരേത്യാശു തനും കൃധി പരുഷ്യസഃ ॥ ൭ ॥
തസ്ത്യൈവേതഃ പരേത്യാശു തനും കൃധി പരുഷ്യസഃ ॥ ൭ ॥
പ്രതീചീം ത്വാപസേധതു ബ്രഹ്മ രോചിഷ്ണ്വമിത്രഹാ ।
അഗ്നിശ്ച കൃത്യേ രക്ഷോഹാ രിപ്രഹാ ചാജ ഏകപാത് ॥ ൮ ॥
അഗ്നിശ്ച കൃത്യേ രക്ഷോഹാ രിപ്രഹാ ചാജ ഏകപാത് ॥ ൮ ॥
യഥാ ത്വാങ്ഗിരസഃ പൂര്വേ ഭൃഗവശ്ചാപ സേധിരേ ।
അത്രയശ്ച വസിഷ്ഠാശ്ച തഥൈവ ത്വാപസേധിമ ॥ ൯ ॥
അത്രയശ്ച വസിഷ്ഠാശ്ച തഥൈവ ത്വാപസേധിമ ॥ ൯ ॥
യസ്തേ പരൂംഷി സംദധൌ രഥസ്യേവ ഋഭുര്ധിയാ ।
തം ഗച്ഛ തത്ര തേ ജനമജ്ഞാതസ്തേഽയം ജനഃ ॥ ൧൦ ॥
തം ഗച്ഛ തത്ര തേ ജനമജ്ഞാതസ്തേഽയം ജനഃ ॥ ൧൦ ॥
യോ നഃ കശ്ചിദ്രണസ്ഥോ വാ കശ്ചിദ്വാന്യോഽഭി ഹിംസതി ।
തസ്യ ത്വം ദ്രോരിവേദ്ധോഽഗ്നിസ്തനുഃ പൃച്ഛസ്വ ഹേളിതഃ ॥ ൧൧ ॥
തസ്യ ത്വം ദ്രോരിവേദ്ധോഽഗ്നിസ്തനുഃ പൃച്ഛസ്വ ഹേളിതഃ ॥ ൧൧ ॥
ഭവാ ശര്വാ ദേവഹേളിമസ്യ തേ പാപകൃത്വനേ ।
ഹരസ്വതീസ്ത്വം ച കൃത്യേ നോച്ഛിഷസ്തസ്യ കിഞ്ചന ॥ ൧൨ ॥
ഹരസ്വതീസ്ത്വം ച കൃത്യേ നോച്ഛിഷസ്തസ്യ കിഞ്ചന ॥ ൧൨ ॥
യേ നോ ശിവാസഃ പന്ഥാനഃ പരായാന്തി പരാവതമ് ।
തൈര്ദേവ്യരാതീഃ കൃത്യാ നോ ഗമയസ്വാ നി വര്തയ ॥ ൧൩ ॥
തൈര്ദേവ്യരാതീഃ കൃത്യാ നോ ഗമയസ്വാ നി വര്തയ ॥ ൧൩ ॥
യോ നഃ കശ്ചിദ്ദ്രുഹോഽരാതിര്മനസാപ്യഭി ദാസതി ।
ദൂരസ്ഥോ വാന്തികസ്ഥോ വാ തസ്യ ഹൃദ്യമസൃക് പിബ ॥ ൧൪ ॥
ദൂരസ്ഥോ വാന്തികസ്ഥോ വാ തസ്യ ഹൃദ്യമസൃക് പിബ ॥ ൧൪ ॥
യേനാസി കൃത്യേ പ്രഹിതാ ദൂഢ്യേനാസ്മജ്ജിഘാംസയാ ।
തസ്യ വ്യനച്ചാവ്യനച്ച ഹിനസ്തു ശരദാശനിഃ ॥ ൧൫ ॥
തസ്യ വ്യനച്ചാവ്യനച്ച ഹിനസ്തു ശരദാശനിഃ ॥ ൧൫ ॥
യദ്യു വൈഷി ദ്വിപദ്യസ്മാന് യദി വൈഷി ചതുഷ്പദീ ।
നിരസ്താതോഽവ്രതാസ്മാഭിഃ കര്തുരഷ്ടാപദീ ഗൃഹമ് ॥ ൧൬ ॥
നിരസ്താതോഽവ്രതാസ്മാഭിഃ കര്തുരഷ്ടാപദീ ഗൃഹമ് ॥ ൧൬ ॥
യോ നഃ ശപാദശപതോ യശ്ച നഃ ശപതഃ ശപാത് ।
വൃക്ഷ ഇവ വിദ്യുതാ ഹത ആമൂലാദനുശുഷ്യതു ॥ ൧൭ ॥
വൃക്ഷ ഇവ വിദ്യുതാ ഹത ആമൂലാദനുശുഷ്യതു ॥ ൧൭ ॥
യം ദ്വിഷ്മോ യശ്ച നോ ദ്വേഷ്ട്യഘായുര്യശ്ച നഃ ശപാത് ।
ശുനേ പേഷ്ട്രമിവാവക്ഷാമം തം പ്രത്യസ്യാമി മൃത്യവേ ॥ ൧൮ ॥
ശുനേ പേഷ്ട്രമിവാവക്ഷാമം തം പ്രത്യസ്യാമി മൃത്യവേ ॥ ൧൮ ॥
യശ്ച സാപത്നഃ ശപഥോ യശ്ച ജാമ്യാഃ ശപഥഃ ।
ബ്രഹ്മാ ച യത് ക്രുദ്ധഃ ശപാത് സര്വം തത് കൃധ്യധസ്പദമ് ॥ ൧൯ ॥
ബ്രഹ്മാ ച യത് ക്രുദ്ധഃ ശപാത് സര്വം തത് കൃധ്യധസ്പദമ് ॥ ൧൯ ॥
സബന്ധുശ്ചാസബന്ധുശ്ച യോ അസ്മാന് അഭി ദാസതി ।
തസ്യ ത്വം ഭിന്ധ്യധിഷ്ഠായ പദാ വിഷ്പൂര്യതേ ശിരഃ ॥ ൨൦ ॥
തസ്യ ത്വം ഭിന്ധ്യധിഷ്ഠായ പദാ വിഷ്പൂര്യതേ ശിരഃ ॥ ൨൦ ॥
അഭി പ്രേഹി സഹസ്രാക്ഷം യുക്ത്വാശും ശപഥ രഥമ് ।
ശത്രൂഁരന്വിച്ഛതീ കൃത്യേ വൃകീവാവിവൃതോ ഗൃഹാന് ॥ ൨൧ ॥
ശത്രൂഁരന്വിച്ഛതീ കൃത്യേ വൃകീവാവിവൃതോ ഗൃഹാന് ॥ ൨൧ ॥
പരി ണോ വൃങ്ധി ശപഥാന് ദഹന്നഗ്നിരിവ വ്രജമ് ।
ശത്രൂഁരേവാ വി നോ ജഹി ദിവ്യാ വൃക്ഷമിവാശനിഃ ॥ ൨൨ ॥
ശത്രൂഁരേവാ വി നോ ജഹി ദിവ്യാ വൃക്ഷമിവാശനിഃ ॥ ൨൨ ॥
ശത്രൂന്മേ പ്രോഷ്ട ശപഥാന് കൃത്യാശ്ച സുഹൃദോ ഹൃദ്യാഃ ।
ജിഹ്മാഃ ശ്ലക്ഷ്ണാശ്ച ദുര്ഹൃദഃ സമിദ്ധം ജാതവേദസമ് ॥ ൨൩ ॥
ജിഹ്മാഃ ശ്ലക്ഷ്ണാശ്ച ദുര്ഹൃദഃ സമിദ്ധം ജാതവേദസമ് ॥ ൨൩ ॥
അസപത്നം പുരസ്താന്നഃ ശിവം ദക്ഷിണതസ്കൃധി ।
അഭയം സതതം പശ്ചാദ്ഭദ്രമുത്തരതോ ഗൃഹേ ॥ ൨൪ ॥
അഭയം സതതം പശ്ചാദ്ഭദ്രമുത്തരതോ ഗൃഹേ ॥ ൨൪ ॥
പരേഹി കൃത്യേ മാ തിഷ്ഠ വൃദ്ധസ്യേവ പദം നയ ।
മൃഗസ്യ ഹി മൃഗാരിസ്ത്വം തം ത്വം നികര്തുമര്ഹസി ॥ ൨൫ ॥
മൃഗസ്യ ഹി മൃഗാരിസ്ത്വം തം ത്വം നികര്തുമര്ഹസി ॥ ൨൫ ॥
അഘ്ന്യാസ്യേ ഘോരരൂപേ വരരൂപേ വിനാശിനി ।
ജമ്ഭിതാഃ പ്രത്യാ ഗൃഭ്ണീഷ്വ സ്വയമാദായാദ്ഭുതമ് ॥ ൨൬ ॥
ജമ്ഭിതാഃ പ്രത്യാ ഗൃഭ്ണീഷ്വ സ്വയമാദായാദ്ഭുതമ് ॥ ൨൬ ॥
ത്വമിന്ദ്രോ യമോ വരുണസ്ത്വമാപോ അഗ്നിരഥാനിലഃ ।
ബ്രഹ്മാ ചൈവ രുദ്രശ്ച ത്വഷ്ടാ ചൈവ പ്രജാപതിഃ ॥ ൨൭ ॥
ബ്രഹ്മാ ചൈവ രുദ്രശ്ച ത്വഷ്ടാ ചൈവ പ്രജാപതിഃ ॥ ൨൭ ॥
ആവര്തധ്വം നിവര്തധ്വമൃതവഃ പരിവത്സരാഃ ।
അഹോരാത്രാശ്ചാബ്ദാശ്ച ത്വം ദിശഃ പ്രദിശശ്ച മേ ॥ ൨൮ ॥
അഹോരാത്രാശ്ചാബ്ദാശ്ച ത്വം ദിശഃ പ്രദിശശ്ച മേ ॥ ൨൮ ॥
ത്വമിന്ദ്രോ യമോ വരുണസ്ത്വമാപോ അഗ്നിരഥാനിലഃ ।
അത്യാഹൃത്യ പശൂന് ദേവാനുത്പാതയസ്വാദ്ഭുതമ് ॥ ൨൯ ॥
അത്യാഹൃത്യ പശൂന് ദേവാനുത്പാതയസ്വാദ്ഭുതമ് ॥ ൨൯ ॥
അഭ്യക്താസ്താഃ സ്വലംകൃതാഃ സര്വം നോ ദുരിതം ജഹി ।
ജാനീഥാശ്ചൈവ കൃത്യാനാം കര്തൄന് നൄന് പാപചേതസഃ ॥ ൩൦ ॥
ജാനീഥാശ്ചൈവ കൃത്യാനാം കര്തൄന് നൄന് പാപചേതസഃ ॥ ൩൦ ॥
യഥാ ഹന്തി പൂര്വാസിനം തയൈവേഷ്വാശുകൃജ്ജനഃ ।
തഥാ ത്വയാ യുജാ വയം തസ്യ നികൃണ്മ സ്ഥാസ്നു ജങ്ഗമമ് ॥ ൩൧ ॥
തഥാ ത്വയാ യുജാ വയം തസ്യ നികൃണ്മ സ്ഥാസ്നു ജങ്ഗമമ് ॥ ൩൧ ॥
ഉത്തിഷ്ഠൈവ പരേഹിതോ൩ഘ്ന്യാസ്യേ കിമിഹേച്ഛസി ।
ഗ്രീവാസ്തേ കൃത്യേ പദാ ചാപി കര്ത്സ്യാമി നിര്ദ്രവ ॥ ൩൨ ॥
ഗ്രീവാസ്തേ കൃത്യേ പദാ ചാപി കര്ത്സ്യാമി നിര്ദ്രവ ॥ ൩൨ ॥
സ്വായസാ സന്തി നോസയോ വിദ്മശ്ചൈവ പരൂംഷി തേ ।
തൈഃ സ്ഥ നികൃണ്മ സ്ഥാന്യുഗ്രേ യദി നോ ജീവയസ്വ ഈമ് ॥ ൩൩ ॥
തൈഃ സ്ഥ നികൃണ്മ സ്ഥാന്യുഗ്രേ യദി നോ ജീവയസ്വ ഈമ് ॥ ൩൩ ॥
മാസ്യോച്ഛിഷോ ദ്വിപദം മോ ച കിംചിച്ചതുഷ്പദമ് ।
മാ ജ്ഞാതീരനുജാസ്വന്വാ മാ വേശം പ്രതിവേശിനാ ॥ ൩൪ ॥
മാ ജ്ഞാതീരനുജാസ്വന്വാ മാ വേശം പ്രതിവേശിനാ ॥ ൩൪ ॥
ശത്രൂയതാ പ്രഹിതാമിമാം യേനാഭി യഥായഥാ ।
തതസ്തഥാ ത്വാനുദതു യോഽയമന്തര്മയി ശ്രിതഃ ॥ ൩൫ ॥
തതസ്തഥാ ത്വാനുദതു യോഽയമന്തര്മയി ശ്രിതഃ ॥ ൩൫ ॥
ഏവം ത്വം നികൃതാസ്മാഭിര്ബ്രഹ്മണാ ദേവി സര്വശഃ ।
യഥാ തമാശ്രിതം കര്ത്വാ പാപധീരേവ നോ ജഹി ॥ ൩൬ ॥
യഥാ തമാശ്രിതം കര്ത്വാ പാപധീരേവ നോ ജഹി ॥ ൩൬ ॥
യോ നഃ സ്വോ അരണോ യശ്ച നിഷ്ട്യോ ജിഘാംസതി ।
ദേവാസ്തം സര്വേ ധൂര്വന്തു ബ്രഹ്മ വര്മ മമാന്തരമ് ॥ ൩൭ ॥
ദേവാസ്തം സര്വേ ധൂര്വന്തു ബ്രഹ്മ വര്മ മമാന്തരമ് ॥ ൩൭ ॥
യഥാ വിദ്യുദ്ധതോ വൃക്ഷ ആ മൂലദനു ശുഷ്യതി ।
ഏവം സ പ്രതി ശുഷ്യതു യോ മേ പാപം ചികീര്ഷതി ॥ ൩൮ ॥
ഏവം സ പ്രതി ശുഷ്യതു യോ മേ പാപം ചികീര്ഷതി ॥ ൩൮ ॥
യഥാ പ്രതിഹിതാ ഭൂത്വാ താമേവ പ്രതി ധാവതി ।
പാപം തമേവ ധാവതു യോ മേ പാപം ചികീര്ഷതി ॥ ൩൯ ॥
പാപം തമേവ ധാവതു യോ മേ പാപം ചികീര്ഷതി ॥ ൩൯ ॥
കുവീരം തേ സുഖം രുദ്രം നന്ദീമാനം വിമഥ ഹ ।
ബ്രഹ്മ വര്മ മമാന്തരം ശര്മ വര്മ മമാന്തരം ധര്മ വര്മ മമാന്തരമ് ॥ ൪൦ ॥
ബ്രഹ്മ വര്മ മമാന്തരം ശര്മ വര്മ മമാന്തരം ധര്മ വര്മ മമാന്തരമ് ॥ ൪൦ ॥
॥ ഇതി ഋഗ്വേദീയ ശ്രീ പ്രത്യങ്ഗിരാ സൂക്തമ് (പാഠാന്തരമ് - ൧) സമ്പൂര്ണമ് ॥