Goddess Lalita

śrīrājarājeśvarīstavaḥ (tyāgarāja racita)

(Sri Rajarajeshwari Stavah in English (IAST))

Tyagaraja

Also known as shri rajarajeshwari stavah · shree rajarajeshwari stavah · rajarajeshwari stavah

Sixteen verses that all take one shape — she who is such and such, her I salute — so that each is a single long relative clause resolved only in its last line. She is the housewife of the three worlds who satisfies everything with a stream of nectar; she who lies beyond earth and the senses and the thinking mind, made of pure awareness and everlasting; the queen saluted by Brahma, Indra and Achyuta, giver of discernment to the good. The closing line of the first verse puts her where the rest of them keep her, in the triangle within the heart. The colophon names the author as an Andhra called Tyagaraja, of the Kashyapa lineage, living at the lotus feet of one Anandanatha — an initiation name rather than a personal one.

|| śrīrājarājeśvarīstavaḥ ||
tyāgarājaviracitaḥ
yā trailokyakuṭumbikā varasudhādhārābhisantarpiṇī
bhūmyādīndriyacittacetanaparā saṃvinmayī śāśvatī |
brahmendrācyutavanditeśamahiṣī vijñānadātrī satāṃ
tāṃ vande hṛdayatrikoṇanilayāṃ śrīrājarājeśvarīm || 1||
yāṃ vidyeti vadanti śuddhamatayo vācāṃ parāṃ devatāṃ
ṣaṭcakrāntanivāsinīṃ kulapathaprotsāhasaṃvardhinīm |
śrīcakrāṅkitarūpiṇīṃ suramaṇervāmāṅkasaṃśobhinīṃ
tāṃ vande hṛdayatrikoṇanilayāṃ śrīrājarājeśvarīm || 2||
yā sarveśvaranāyiketi lalitetyānandasīmeśvarī-
tyambeti tripureśvarīti vacasāṃ vāgvādinītyannadā |
ityevaṃ pravadanti sādhumatayaḥ svānandabodhojjvalāḥ
tāṃ vande hṛdayatrikoṇanilayāṃ śrīrājarājeśvarīm || 3||
yā prātaḥ śikhimaṇḍale munijanairgaurī samārādhyate
yā madhye divasasya bhānurucirā caṇḍāṃśumadhye param |
yā sāyaṃ śaśirūpiṇī himarucermadhye trisandhyātmikā
tāṃ vande hṛdayatrikoṇanilayāṃ śrīrājarājeśvarīm || 4||
yā mūlotthitanādasantatilavaiḥ saṃstūyate yogibhiḥ
yā pūrṇendukalāmṛtaiḥ kulapathe saṃsicyate santatam |
yā bandhatrayakumbhitonmanipathe siddhyaṣṭakeneḍyate
tāṃ vande hṛdayatrikoṇanilayāṃ śrīrājarājeśvarīm || 5||
yā mūkasya kavitvavarṣaṇasudhākādambinī śrīkarī
yā lakṣmītanayasya jīvanakarī sañjīvinīvidyayā |
yā droṇīpuranāyikā dvijaśiśoḥ stanyapradātrī mudā
tāṃ vande hṛdayatrikoṇanilayāṃ śrīrājarājeśvarīm || 6||
yā viśvaprabhavādikāryajananī brahmādimūrtyātmanā
yā candrārkaśikhiprabhāsanakarī svātmaprabhāsattayā |
yā sattvādiguṇatrayeṣu samatāsaṃvitpradātrī satāṃ
tāṃ vande hṛdayatrikoṇanilayāṃ śrīrājarājeśvarīm || 7||
yā kṣityantaśivāditattvavilasatsphūrtisvarūpā paraṃ
yā brahmāṇḍakaṭāhabhāranivahanmaṇḍūkaviśvambharī |
yā viśvaṃ nikhilaṃ carācaramayaṃ vyāpya sthitā santataṃ
tāṃ vande hṛdayatrikoṇanilayāṃ śrīrājarājeśvarīm || 8||
yā vargāṣṭakavarṇapañjaraśukī vidyākṣarālāpinī
nityānandapayo'numodanakarī śyāmā manohāriṇī |
satyānandacidīśvarapraṇayinī svargāpavargapradā
tāṃ vande hṛdayatrikoṇanilayāṃ śrīrājarājeśvarīm || 9||
yā śrutyantasuśuktisampuṭamahāmuktāphalaṃ sāttvikaṃ
saccitsaukhyapayodavṛṣṭiphalitaṃ sarvātmanā sundaram |
nirmūlyaṃ nikhilārthadaṃ nirupamākāraṃ bhavāhlādadaṃ
tāṃ vande hṛdayatrikoṇanilayāṃ śrīrājarājeśvarīm || 10||
yā nityāvratamaṇḍalastutapadā nityārcanātatparā
nityānityavimarśinī kulagurorvāvayaprakāśātmikā |
kṛtyākṛtyamatiprabhedaśamanī kātsnaryātmalābhapradā
tāṃ vande hṛdayatrikoṇanilayāṃ śrīrājarājeśvarīm || 11||
yāmuddiśya yajanti śuddhamatayo nityaṃ parāgnau srucā
matyā prāṇaghṛtaplutendriyacarudravyaiḥ samantrākṣaraiḥ |
yatpādāmbujabhaktidārḍhyasurasaprāptyai budhāḥ santataṃ
tāṃ vande hṛdayatrikoṇanilayāṃ śrīrājarājeśvarīm || 12||
yā saṃvinmakarandapuṣpalatikāsvānandadeśotthitā
satsantānasuveṣṭanātirucirā śreyaḥphalaṃ tanvatī |
nirdhūtākhilavṛttibhaktadhiṣaṇābhṛṅgāṅganāsevitā
tāṃ vande hṛdayatrikoṇanilayāṃ śrīrājarājeśvarīm || 13||
yāmārādhya munirbhavābdhimatarat kleśormijālāvṛtaṃ
yāṃ dhyātvā na nivartate śivapadānandābdhimagnaḥ param |
yāṃ smṛtvā svapadaikabodhamayate sthūle'pi dehe janaḥ
tāṃ vande hṛdayatrikoṇanilayāṃ śrīrājarājeśvarīm || 14||
yāpāṣāṅkuśacāpasāyakakarā candrārdhacūḍālasat
kāñcīdāmavibhūṣitā smitamukhī mandāramālādharā |
nīlendīvaralocanā śubhakarī tyāgādhirājeśvarī
tāṃ vande hṛdayatrikoṇanilayāṃ śrīrājarājeśvarīm || 15||
yā bhakteṣu dadāti santatasukhaṃ vāṇīṃ ca lakṣmīṃ tathā
saundaryaṃ nigamāgamārthakavitāṃ satputrasampatsukham |
satsaṅgaṃ sukalatratāṃ suvinayaṃ sayujyamuktiṃ parāṃ
tāṃ vande hṛdayatrikoṇanilayāṃ śrīrājarājeśvarīm || 16||
|| ityānandanāthapādapapadmopajīvinā kāśyapagotrotpannenāndhreṇa tyāgarājanāmnā viracitaḥ śrīrājarājeśvarīstavaḥ sampūrṇaḥ ||

Explore More