Lord Rama

শ্ৰীৰাম পট্টাভিষেক সৰ্গঃ (যুদ্ধকাণ্ডম্)

(Sri Rama Pattabhishekam Sarga (Yuddha Kanda) in Assamese)

From Ramayana

Also known as shri rama pattabhishekam sarga · shree rama pattabhishekam sarga · rama pattabhishekam sarga

The hundred and thirty-first canto of the Yuddha Kanda of Valmiki's Ramayana — the consecration itself — a hundred and twenty-four verses of narrative rather than praise. It opens not with the ceremony but with Bharata giving the kingdom back: hands folded at his head, he tells his elder brother that his mother was honoured and this kingdom was given to him, and that he now returns it exactly as it was given. What follows is the coronation and the reign that begins from it, and the canto closes with the phalasruti of the whole Ramayana attached to it. It sits in this corpus among hymns because it is recited as one, on Rama Navami and at the end of a full reading.

#of 126
॥ শ্ৰীৰাম পট্টাভিষেক সৰ্গঃ ॥
শিৰস্যঞ্জলিমাধায কৈকেয্যানন্দৱৰ্ধনঃ ।
বভাষে ভৰতো জ্যেষ্ঠং ৰামং সত্যপৰাক্ৰমম্ ॥ ১
পূজিতা মামিকা মাতা দত্তং ৰাজ্যমিদং মম ।
তদ্দদামি পুনস্তুভ্যং যথা ত্ৱমদদা মম ॥ ২
ধুৰমেকাকিনা ন্যস্তামৃষভেণ বলীযসা ।
কিশোৰৱদ্গুৰুং ভাৰং ন ৱোঢুমহমুত্সহে ॥ ৩
ৱাৰিৱেগেন মহতা ভিন্নঃ সেতুৰিৱ ক্ষৰন্ ।
দুৰ্বন্ধনমিদং মন্যে ৰাজ্যচ্ছিদ্ৰমসংৱৃতম্ ॥ ৪
গতিং খৰ ইৱাশ্ৱস্য হংসস্যেৱ চ ৱাযসঃ ।
নান্ৱেতুমুত্সহে ৰাম তৱ মাৰ্গমৰিন্দম ॥ ৫
যথা চাৰোপিতো ৱৃক্ষো জাতশ্চান্তৰ্নিৱেশনে ।
মহাংশ্চ সুদুৰাৰোহো মহাস্কন্ধঃ প্ৰশাখৱান্ ॥ ৬
শীৰ্যেত পুষ্পিতো ভূত্ৱা ন ফলানি প্ৰদৰ্শযন্ ।
তস্য নানুভৱেদৰ্থং যস্য হেতোঃ স ৰোপ্যতে ॥ ৭
এষোপমা মহাবাহো ত্ৱদৰ্থং ৱেত্তুমৰ্হসি ।
যদ্যস্মান্মনুজেন্দ্ৰ ত্ৱং ভক্তান্ভৃত্যান্ন শাধি হি ॥ ৮
জগদদ্যাভিষিক্তং ত্ৱামনুপশ্যতু সৰ্ৱতঃ ।
প্ৰতপন্তমিৱাদিত্যং মধ্যাহ্নে দীপ্ততেজসম্ ॥ ৯
তূৰ্যসঙ্ঘাতনিৰ্ঘোষৈঃ কাঞ্চীনূপুৰনিস্ৱনৈঃ ।
মধুৰৈৰ্গীতশব্দৈশ্চ প্ৰতিবুধ্যস্ৱ ৰাঘৱ ॥ ১০
যাৱদাৱৰ্ততে চক্ৰং যাৱতী চ ৱসুন্ধৰা ।
তাৱত্ত্ৱমিহ সৰ্ৱস্য স্ৱামিত্ৱমনুৱৰ্তয ॥ ১১
ভৰতস্য ৱচঃ শ্ৰুত্ৱা ৰামঃ পৰপুৰঞ্জযঃ ।
তথেতি প্ৰতিজগ্ৰাহ নিষসাদাসনে শুভে ॥ ১২
ততঃ শত্ৰুঘ্নৱচনান্নিপুণাঃ শ্মশ্ৰুৱৰ্ধকাঃ ।
সুখহস্তাঃ সুশীঘ্ৰাশ্চ ৰাঘৱং পৰ্যুপাসত ॥ ১৩
পূৰ্ৱং তু ভৰতে স্নাতে লক্ষ্মণে চ মহাবলে ।
সুগ্ৰীৱে ৱানৰেন্দ্ৰে চ ৰাক্ষসেন্দ্ৰে ৱিভীষণে ॥ ১৪
ৱিশোধিতজটঃ স্নাতশ্চিত্ৰমাল্যানুলেপনঃ ।
মহাৰ্হৱসনো ৰামস্তস্থৌ তত্ৰ শ্ৰিযা জ্ৱলন্ ॥ ১৫
প্ৰতিকৰ্ম চ ৰামস্য কাৰযামাস ৱীৰ্যৱান্ ।
লক্ষ্মণস্য চ লক্ষ্মীৱানিক্ষ্ৱাকুকুলৱৰ্ধনঃ ॥ ১৬
প্ৰতিকৰ্ম চ সীতাযাঃ সৰ্ৱা দশৰথস্ত্ৰিযঃ ।
আত্মনৈৱ তদা চক্ৰুৰ্মনস্ৱিন্যো মনোহৰম্ ॥ ১৭
ততো ৱানৰপত্নীনাং সৰ্ৱাসামেৱ শোভনম্ ।
চকাৰ যত্নাত্কৌসল্যা প্ৰহৃষ্টা পুত্ৰলালসা ॥ ১৮
ততঃ শত্ৰুঘ্নৱচনাত্সুমন্ত্ৰো নাম সাৰথিঃ ।
যোজযিতত্ৱাঽভিচক্ৰাম ৰথং সৰ্ৱাঙ্গশোভনম্ ॥ ১৯
অৰ্কমণ্ডলসঙ্কাশং দিৱ্যং দৃষ্ট্ৱা ৰথোত্তমম্ ।
আৰুৰোহ মহাবাহূ ৰামঃ সত্যপৰাক্ৰমঃ ॥ ২০
সুগ্ৰীৱো হনুমাংশ্চৈৱ মহেন্দ্ৰসদৃশদ্যুতী ।
স্নাতৌ দিৱ্যনিভৈৰ্ৱস্ত্ৰৈৰ্জগ্মতুঃ শুভকুণ্ডলৌ ॥ ২১
ৱৰাভৰণসম্পন্না যযুস্তাঃ শুভকুণ্ডলাঃ ।
সুগ্ৰীৱপত্ন্যঃ সীতা চ দ্ৰষ্টুং নগৰমুত্সুকাঃ ॥ ২২
অযোধ্যাযাং তু সচিৱা ৰাজ্ঞো দশৰথস্য যে ।
পুৰোহিতং পুৰস্কৃত্য মন্ত্ৰযামাসুৰৰ্থৱত্ ॥ ২৩
অশোকো ৱিজযশ্চৈৱ সুমন্ত্ৰশ্চৈৱ সঙ্গতাঃ ।
মন্ত্ৰযন্ৰামৱৃদ্ধ্যৰ্থমৃদ্ধ্যৰ্থং নগৰস্য চ ॥ ২৪
সৰ্ৱমেৱাভিষেকাৰ্থং জযাৰ্হস্য মহাত্মনঃ ।
কৰ্তুমৰ্হথ ৰামস্য যদ্যন্মঙ্গলপূৰ্ৱকম্ ॥ ২৫
ইতি তে মন্ত্ৰিণঃ সৰ্ৱে সন্দিশ্য তু পুৰোহিতম্ ।
নগৰান্নিৰ্যযুস্তূৰ্ণং ৰামদৰ্শনবুদ্ধযঃ ॥ ২৬
হৰিযুক্তং সহস্ৰাক্ষো ৰথমিন্দ্ৰ ইৱানঘঃ ।
প্ৰযযৌ ৰথমাস্থায ৰামো নগৰমুত্তমম্ ॥ ২৭
জগ্ৰাহ ভৰতো ৰশ্মীঞশত্ৰুঘ্নশ্ছত্ৰমাদদে ।
লক্ষ্মণো ৱ্যজনং তস্য মূৰ্ধ্নি সম্পৰ্যৱীজযত্ ॥ ২৮
শ্ৱেতং চ ৱালৱ্যজনং জগ্ৰাহ পুৰতঃ স্থিতঃ ।
অপৰং চন্দ্ৰসঙ্কাশং ৰাক্ষসেন্দ্ৰো ৱিভীষণঃ ॥ ২৯
ঋষিসঙ্ঘৈস্তদাঽঽকাশে দেৱৈশ্চ সমৰুদ্গণৈঃ ।
স্তূযমানস্য ৰামস্য শুশ্ৰুৱে মধুৰধ্ৱনিঃ ॥ ৩০
ততঃ শত্ৰুঞ্জযং নাম কুঞ্জৰং পৰ্ৱতোপমম্ ।
আৰুৰোহ মহাতেজাঃ সুগ্ৰীৱঃ প্লৱগৰ্ষভঃ ॥ ৩১
নৱনাগসহস্ৰাণি যযুৰাস্থায ৱানৰাঃ ।
মানুষং ৱিগ্ৰহং কৃত্ৱা সৰ্ৱাভৰণভূষিতাঃ ॥ ৩২
শঙ্খশব্দপ্ৰণাদৈশ্চ দুন্দুভীনাং চ নিস্স্ৱনৈঃ ।
প্ৰযযৌ পুৰুষৱ্যাঘ্ৰস্তাং পুৰীং হৰ্ম্যমালিনীম্ ॥ ৩৩
দদৃশুস্তে সমাযান্তং ৰাঘৱং সপুৰস্সৰম্ ।
ৱিৰাজমানং ৱপুষা ৰথেনাতিৰথং তদা ॥ ৩৪
তে ৱৰ্ধযিত্ৱা কাকুত্স্থং ৰামেণ প্ৰতিনন্দিতাঃ ।
অনুজগ্মুৰ্মহাত্মানং ভ্ৰাতৃভিঃ পৰিৱাৰিতম্ ॥ ৩৫
অমাত্যৈৰ্ব্ৰাহ্মণৈশ্চৈৱ তথা প্ৰকৃতিভিৰ্ৱৃতঃ ।
শ্ৰিযা ৱিৰুৰুচে ৰামো নক্ষত্ৰৈৰিৱ চন্দ্ৰমাঃ ॥ ৩৬
স পুৰোগামিভিস্তূৰ্যৈস্তালস্ৱস্তিকপাণিভিঃ ।
প্ৰৱ্যাহৰদ্ভিৰ্মুদিতৈৰ্মঙ্গলানি যযৌ ৱৃতঃ ॥ ৩৭
অক্ষতং জাতৰূপং চ গাৱঃ কন্যাস্তথা দ্ৱিজাঃ ।
নৰা মোদকহস্তাশ্চ ৰামস্য পুৰতো যযুঃ ॥ ৩৮
সখ্যং চ ৰামঃ সুগ্ৰীৱে প্ৰভাৱং চানিলাত্মজে ।
ৱানৰাণাং চ তত্কৰ্ম ৰাক্ষসানাং চ তদ্বলম্ ।
ৱিভীষণস্য সম্যোগমাচচক্ষে চ মন্ত্ৰিণাম্ ॥ ৩৯
শ্ৰুত্ৱা তু ৱিস্মযং জগ্মুৰযোধ্যাপুৰৱাসিনঃ ॥ ৪০
দ্যুতিমানেতদাখ্যায ৰামো ৱানৰসংৱৃতঃ ।
হৃষ্টপুষ্টজনাকীৰ্ণামযোধ্যাং প্ৰৱিৱেশ হ ॥ ৪১
ততো হ্যভ্যুচ্ছ্ৰযন্পৌৰাঃ পতাকাস্তে গৃহে গৃহে ॥ ৪২
ঐক্ষ্ৱাকাধ্যুষিতং ৰম্যমাসসাদ পিতুৰ্গৃহম্ ॥ ৪৩
অথাব্ৰৱীদ্ৰাজসুতো ভৰতং ধৰ্মিণাং ৱৰম্ ।
অৰ্থোপহিতযা ৱাচা মধুৰং ৰঘুনন্দনঃ ॥ ৪৪
পিতুৰ্ভৱনমাসাদ্য প্ৰৱিশ্য চ মহাত্মনঃ ।
কৌসল্যাং চ সুমিত্ৰাং চ কৈকেযীমভিৱাদ্য চ ॥ ৪৫
যচ্চ মদ্ভৱনং শ্ৰেষ্ঠং সাশোকৱনিকং মহত্ ।
মুক্তাৱৈডূৰ্যসঙ্কীৰ্ণং সুগ্ৰীৱায নিৱেদয ॥ ৪৬
তস্য তদ্ৱচনং শ্ৰুত্ৱা ভৰতঃ সত্যৱিক্ৰমঃ ।
পাণৌ গৃহীত্ৱা সুগ্ৰীৱং প্ৰৱিৱেশ তমালযম্ ॥ ৪৭
ততস্তৈলপ্ৰদীপাংশ্চ পৰ্যঙ্কাস্তৰণানি চ ।
গৃহীত্ৱা ৱিৱিশুঃ ক্ষিপ্ৰং শত্ৰুঘ্নেন প্ৰচোদিতাঃ ॥ ৪৮
উৱাচচ মহাতেজাঃ সুগ্ৰীৱং ৰাঘৱানুজঃ ।
অভিষেকায ৰামস্য দূতানাজ্ঞাপয প্ৰভো ॥ ৪৯
সৌৱৰ্ণান্ৱানৰেন্দ্ৰাণাং চতুৰ্ণাং চতুৰো ঘটান্ ।
দদৌ ক্ষিপ্ৰং স সুগ্ৰীৱঃ সৰ্ৱৰত্নৱিভূষিতান্ ॥ ৫০
যথা প্ৰত্যূষসমযে চতুৰ্ণাং সাগৰাম্ভসাম্ ।
পূৰ্ণৈৰ্ঘটৈঃ প্ৰতীক্ষধ্ৱং তথা কুৰুত ৱানৰাঃ ॥ ৫১
এৱমুক্তা মহাত্মানো ৱানৰা ৱাৰণোপমাঃ ।
উত্পেতুৰ্গগনং শীঘ্ৰং গৰুডা ইৱ শীঘ্ৰগাঃ ॥ ৫২
জাম্বৱাংশ্চ হনূমাংশ্চ ৱেগদৰ্শী চ ৱানৰঃ ।
ঋষভশ্চৈৱ কলশাঞ্জলপূৰ্ণানথানযন্ ॥ ৫৩
নদীশতানাং পঞ্চানাং জলং কুম্ভেষু চাহৰন্ ॥ ৫৪
পূৰ্ৱাত্সমুদ্ৰাত্কলশং জলপূৰ্ণমথানযত্ ।
সুষেণঃ সত্ত্ৱসম্পন্নঃ সৰ্ৱৰত্নৱিভূষিতম্ ॥ ৫৫
ঋষভো দক্ষিণাত্তূৰ্ণং সমুদ্ৰাজ্জলমাহৰত্ ।
ৰক্তচন্দনশাখাভিঃ সংৱৃতং কাঞ্চনং ঘটম্ ॥ ৫৬
গৱযঃ পশ্চিমাত্তোযমাজহাৰ মহাৰ্ণৱাত্ ।
ৰত্নকুম্ভেন মহতা শীতং মাৰুতৱিক্ৰমঃ ॥ ৫৭
উত্তৰাচ্চ জলং শীঘ্ৰং গৰুডানিলৱিক্ৰমঃ ।
আজহাৰ স ধৰ্মাত্মা নলঃ সৰ্ৱগুণান্ৱিতঃ ॥ ৫৮
ততস্তৈৰ্ৱানৰশ্ৰেষ্ঠৈৰানীতং প্ৰেক্ষ্য তজ্জলম্ ।
অভিষেকায ৰামস্য শত্ৰুঘ্নঃ সচিৱৈঃ সহ ।
পুৰোহিতায শ্ৰেষ্ঠায সুহৃদ্ভ্যশ্চ ন্যৱেদযত্ ॥ ৫৯
ততঃ স প্ৰযতো ৱৃদ্ধো ৱসিষ্ঠো ব্ৰাহ্মণৈঃ সহ ।
ৰামং ৰত্নমযে পীঠে সহসীতং ন্যৱেশযত্ ॥ ৬০
ৱসিষ্ঠো ৱামদেৱশ্চ জাবালিৰথ কাশ্যপঃ ।
কাত্যাযনঃ সুযজ্ঞশ্চ গৌতমো ৱিজযস্তথা ॥ ৬১
অভ্যষিঞ্চন্নৰৱ্যাঘ্ৰং প্ৰসন্নেন সুগন্ধিনা ।
সলিলেন সহস্ৰাক্ষং ৱসৱো ৱাসৱং যথা ॥ ৬২
ঋত্ৱিগ্ভিৰ্ব্ৰাহ্মণৈঃ পূৰ্ৱং কন্যাভিৰ্মন্ত্ৰিভিস্তথা ।
যোধৈশ্চৈৱাভ্যষিঞ্চংস্তে সম্প্ৰহৃষ্টাঃ সনৈগমৈঃ ॥ ৬৩
সৰ্ৱৌষধিৰসৈৰ্দিৱ্যৈৰ্দৈৱতৈৰ্নভসি স্থিতৈঃ ।
চতুৰ্ভিৰ্লোকপালৈশ্চ সৰ্ৱৈৰ্দেৱৈশ্চ সঙ্গতৈঃ ॥ ৬৪
ব্ৰহ্মণা নিৰ্মিতং পূৰ্ৱং কিৰীটং ৰত্নশোভিতম্ ।
অভিষিক্তঃ পুৰা যেন মনুস্তং দীপ্ততেজসম্ ॥ ৬৫
তস্যান্ৱৱাযে ৰাজানঃ ক্ৰমাদ্যেনাভিষেচিতাঃ ।
সভাযাং হেমক্লুপ্তাযাং শোভিতাযাং মহাজনৈঃ ।
ৰত্নৈৰ্নানাৱিধৈশ্চৈৱ চিত্ৰিতাযাং সুশোভনৈঃ ॥ ৬৬
নানাৰত্নমযে পীঠে কল্পযিত্ৱা যথাৱিধি ।
কিৰীটেন ততঃ পশ্চাদ্ৱসিষ্ঠেন মহাত্মনা ।
ঋত্ৱিগ্ভিৰ্ভূষণৈশ্চৈৱ সমযোক্ষ্যত ৰাঘৱঃ ॥ ৬৭
ছত্ৰং তু তস্য জগ্ৰাহ শত্ৰুঘ্নঃ পাণ্ডুৰং শুভম্ ।
শ্ৱেতং চ ৱালৱ্যজনং সুগ্ৰীৱো ৱানৰেশ্ৱৰঃ ।
অপৰং চন্দ্ৰসঙ্কাশং ৰাক্ষসেন্দ্ৰো ৱিভীষণঃ ॥ ৬৮
মালাং জ্ৱলন্তীং ৱপুষা কাঞ্চনীং শতপুষ্কৰাম্ ।
ৰাঘৱায দদৌ ৱাযুৰ্ৱাসৱেন প্ৰচোদিতঃ ॥ ৬৯
সৰ্ৱৰত্নসমাযুক্তং মণিৰত্নৱিভূষিতম্ ।
মুক্তাহাৰং নৰেন্দ্ৰায দদৌ শক্ৰপ্ৰচোদিতঃ ॥ ৭০
প্ৰজগুৰ্দেৱগন্ধৰ্ৱা ননৃতুশ্চাপ্সৰোগণাঃ ।
অভিষেকে তদৰ্হস্য তদা ৰামস্য ধীমতঃ ॥ ৭১
ভূমিঃ সস্যৱতী চৈৱ ফলৱন্তশ্চ পাদপাঃ ।
গন্ধৱন্তি চ পুষ্পাণি বভূৱূ ৰাঘৱোত্সৱে ॥ ৭২
সহস্ৰশতমশ্ৱানাং ধেনূনাং চ গৱাং তথা ।
দদৌ শতং ৱৃষান্পূৰ্ৱং দ্ৱিজেভ্যো মনুজৰ্ষভঃ ॥ ৭৩
ত্ৰিংশত্কোটীৰ্হিৰণ্যস্য ব্ৰাহ্মণেভ্যো দদৌ পুনঃ ।
নানাভৰণৱস্ত্ৰাণি মহাৰ্হাণি চ ৰাঘৱঃ ॥ ৭৪
অৰ্কৰশ্মিপ্ৰতীকাশাং কাঞ্চনীং মণিৱিগ্ৰহাম্ ।
সুগ্ৰীৱায স্ৰজং দিৱ্যাং প্ৰাযচ্ছন্মনুজৰ্ষভঃ ॥ ৭৫
ৱৈডূৰ্যমণিচিত্ৰে চ ৱজ্ৰৰত্নৱিভূষিতে ।
ৱালিপুত্ৰায ধৃতিমানঙ্গদাযাঙ্গদে দদৌ ॥ ৭৬
মণিপ্ৰৱৰজুষ্টং চ মুক্তাহাৰমনুত্তমম্ ।
সীতাযৈ প্ৰদদৌ ৰামশ্চন্দ্ৰৰশ্মিসমপ্ৰভম্ ॥ ৭৭
অৰজে ৱাসসী দিৱ্যে শুভান্যাভৰণানি চ ।
অৱেক্ষমাণা ৱৈদেহী প্ৰদদৌ ৱাযুসূনৱে ॥ ৭৮
অৱমুচ্যাত্মনঃ কণ্ঠাদ্ধাৰং জনকনন্দিনী ।
অৱৈক্ষত হৰীন্সৰ্ৱান্ভৰ্তাৰং চ মুহুৰ্মুহুঃ ॥ ৭৯
তামিঙ্গিতজ্ঞঃ সম্প্ৰেক্ষ্য বভাষে জনকাত্মজাম্ ।
প্ৰদেহি সুভগে হাৰং যস্য তুষ্টাসি ভামিনি ।
পৌৰুষং ৱিক্ৰমো বুদ্ধিৰ্যস্মিন্নেতানি সৰ্ৱশঃ ॥ ৮০
দদৌ সা ৱাযুপুত্ৰায তং হাৰমসিতেক্ষণা ।
হনুমাংস্তেন হাৰেণ শুশুভে ৱানৰৰ্ষভঃ ।
চন্দ্ৰাংশুচযগৌৰেণ শ্ৱেতাভ্ৰেণ যথাঽচলঃ ॥ ৮১
ততো দ্ৱিৱিদমৈন্দাভ্যাং নীলায চ পৰন্তপঃ ।
সৰ্ৱান্কামগুণান্ৱীক্ষ্য প্ৰদদৌ ৱসুধাধিপঃ ॥ ৮২
সৰ্ৱৱানৰৱৃদ্ধাশ্চ যে চান্যে ৱানৰেশ্ৱৰাঃ ।
ৱাসোভিৰ্ভূষণৈশ্চৈৱ যথাৰ্হং প্ৰতিপূজিতাঃ ॥ ৮৩
ৱিভীষণোঽথ সুগ্ৰীৱো হনুমান্ জাম্বৱাংস্তথা ।
সৰ্ৱৱানৰমুখ্যাশ্চ ৰামেণাক্লিষ্টকৰ্মণা ॥ ৮৪
যথাৰ্হং পূজিতাঃ সৰ্ৱৈঃ কামৈ ৰত্নৈশ্চ পুষ্কলৈঃ ।
প্ৰহৃষ্টমনসঃ সৰ্ৱে জগ্মুৰেৱ যথাগতম্ ॥ ৮৫
নত্ৱা সৰ্ৱে মহাত্মানং ততস্তে প্লৱগৰ্ষভাঃ ।
ৱিসৃষ্টাঃ পাৰ্থিৱেন্দ্ৰেণ কিষ্কিন্ধামভ্যুপাগমন্ ॥ ৮৬
সুগ্ৰীৱো ৱানৰশ্ৰেষ্ঠো দৃষ্ট্ৱা ৰামাভিষেচনম্ ।
পূজিতশ্চৈৱ ৰামেণ কিষ্কিন্ধাং প্ৰাৱিশত্পুৰীম্ ॥ ৮৭
ৰামেণ সৰ্ৱকামৈশ্চ যথাৰ্হং প্ৰতিপূজিতঃ ।
লব্ধ্ৱা কুলধনং ৰাজা লঙ্কাং প্ৰাযাদ্ৱিভীষণঃ ॥ ৮৮
স ৰাজ্যমখিলং শাসন্নিহতাৰিৰ্মহাযশাঃ ।
ৰাঘৱঃ পৰমোদাৰঃ শশাস পৰযা মুদা ॥ ৮৯
উৱাচলক্ষ্মণং ৰামো ধৰ্মজ্ঞং ধৰ্মৱত্সলঃ ॥ ৯০
আতিষ্ঠ ধৰ্মজ্ঞ মযা সহেমাং
গাং পূৰ্ৱৰাজাধ্যুষিতাং বলেন ।
তুল্যং মযা ত্ৱং পিতৃভিৰ্ধৃতা যা
তাং যৌৱৰাজ্যে ধুৰমুদ্ৱহস্ৱ ॥ ৯১
সৰ্ৱাত্মনা পৰ্যনুনীযমানো
যদা ন সৌমিত্ৰিৰুপৈতি যোগম্ ।
নিযুজ্যমানোঽপি চ যৌৱৰাজ্যে
ততোঽভ্যষিঞ্চদ্ভৰতং মহাত্মা ॥ ৯২
পৌণ্ডৰীকাশ্ৱমেধাভ্যাং ৱাজপেযেন চাসকৃত্ ।
অন্যৈশ্চ ৱিৱিধৈৰ্যজ্ঞৈৰযজত্পাৰ্থিৱৰ্ষভঃ ॥ ৯৩
ৰাজ্যং দশসহস্ৰাণি প্ৰাপ্য ৱৰ্ষাণি ৰাঘৱঃ ।
শতাশ্ৱমেধানাজহ্ৰে সদশ্ৱান্ভূৰিদক্ষিণান্ ॥ ৯৪
আজানুলম্ববাহুঃ স মহাস্কন্ধঃ প্ৰতাপৱান্ ।
লক্ষ্মণানুচৰো ৰামঃ পৃথিৱীমন্ৱপালযত্ ॥ ৯৫
ৰাঘৱশ্চাপি ধৰ্মাত্মা প্ৰাপ্য ৰাজ্যমনুত্তমম্ ।
ঈজে বহুৱিধৈৰ্যজ্ঞৈঃ সসুহৃজ্জ্ঞাতিবান্ধৱঃ ॥ ৯৬
ন পৰ্যদেৱন্ৱিধৱা ন চ ৱ্যালকৃতং ভযম্ ।
ন ৱ্যাধিজং ভযং ৱাঽপি ৰামে ৰাজ্যং প্ৰশাসতি ॥ ৯৭
নিৰ্দস্যুৰভৱল্লোকো নানৰ্থঃ কংচিদস্পৃশত্ ।
ন চ স্ম ৱৃদ্ধা বালানাং প্ৰেতকাৰ্যাণি কুৰ্ৱতে ॥ ৯৮
সৰ্ৱং মুদিতমেৱাসীত্সৰ্ৱো ধৰ্মপৰোঽভৱত্ ।
ৰামমেৱানুপশ্যন্তো নাভ্যহিংসন্পৰস্পৰম্ ॥ ৯৯
আসন্ৱৰ্ষসহস্ৰাণি তথা পুত্ৰসহস্ৰিণঃ ।
নিৰামযা ৱিশোকাশ্চ ৰামে ৰাজ্যং প্ৰশাসতি ॥ ১০০
ৰামো ৰামো ৰাম ইতি প্ৰজানামভৱন্কথাঃ ।
ৰামভূতং জগদভূদ্ৰামে ৰাজ্যং প্ৰশাসতি ॥ ১০১
নিত্যপুষ্পা নিত্যফলাস্তৰৱঃ স্কন্ধৱিস্তৃতাঃ ।
কালে ৱৰ্ষী চ পৰ্জন্যঃ সুখস্পৰ্শশ্চ মাৰুতঃ ॥ ১০২
ব্ৰাহ্মণঃ ক্ষত্ৰিযা ৱৈশ্যাঃ শূদ্ৰা লোভৱিৱৰ্জিতাঃ ।
স্ৱকৰ্মসু প্ৰৱৰ্তন্তে তুষ্টাঃ স্ৱৈৰেৱ কৰ্মভিঃ ॥ ১০৩
আসন্প্ৰজা ধৰ্মৰতা ৰামে শাসতি নানৃতাঃ ।
সৰ্ৱে লক্ষণসম্পন্নাঃ সৰ্ৱে ধৰ্মপৰাযণাঃ ॥ ১০৪
দশ ৱৰ্ষসহস্ৰাণি দশ ৱৰ্ষশতানি চ ।
ভ্ৰাতৃভিঃ সহিতঃ শ্ৰীমান্ৰামো ৰাজ্যমকাৰযত্ ॥ ১০৫
॥ ৰামাযণ ফলশ্ৰুতি ॥
ধন্যং যশস্যমাযুষ্যং ৰাজ্ঞাং চ ৱিজযাৱহম্ ।
আদিকাৱ্যমিদং ত্ৱাৰ্ষং পুৰা ৱাল্মীকিনা কৃতম্ ।
যঃ পঠেচ্ছৃণুযাল্লোকে নৰঃ পাপাদ্ৱিমুচ্যতে ॥ ১০৬
পুত্ৰকামস্তু পুত্ৰান্ৱৈ ধনকামো ধনানি চ ।
লভতে মনুজো লোকে শ্ৰুত্ৱা ৰামাভিষেচনম্ ॥ ১০৭
মহীং ৱিজযতে ৰাজা ৰিপূংশ্চাপ্যধিতিষ্ঠতি ।
ৰাঘৱেণ যথা মাতা সুমিত্ৰা লক্ষ্মণেন চ ॥ ১০৮
ভৰতেনেৱ কৈকেযী জীৱপুত্ৰাস্তথা স্ত্ৰিযঃ ।
ভৱিষ্যন্তি সদানন্দাঃ পুত্ৰপৌত্ৰসমন্ৱিতাঃ ॥ ১০৯
শ্ৰুত্ৱা ৰামাযণমিদং দীৰ্ঘমাযুশ্চ ৱিন্দতি ।
ৰামস্য ৱিজযং চৈৱ সৰ্ৱমক্লিষ্টকৰ্মণঃ ॥ ১১০
শৃণোতি য ইদং কাৱ্যমাৰ্ষং ৱাল্মীকিনা কৃতম্ ।
শ্ৰদ্দধানো জিতক্ৰোধো দুৰ্গাণ্যতিতৰত্যসৌ ॥ ১১১
সমাগমং প্ৰৱাসান্তে লভতে চাপি বান্ধৱৈঃ ।
প্ৰাৰ্থিতাংশ্চ ৱৰান্সৰ্ৱান্প্ৰাপ্নুযাদিহ ৰাঘৱাত্ ॥ ১১২
শ্ৰৱণেন সুৰাঃ সৰ্ৱে প্ৰীযন্তে সংপ্ৰশৃণ্ৱতাম্ ।
ৱিনাযকাশ্চ শাম্যন্তি গৃহে তিষ্ঠন্তি যস্য ৱৈ ॥ ১১৩
ৱিজযেত মহীং ৰাজা প্ৰৱাসী স্ৱস্তিমান্ৱ্ৰজেত্ ।
স্ত্ৰিযো ৰজস্ৱলাঃ শ্ৰুত্ৱা পুত্ৰান্ সূযুৰনুত্তমান্ ॥ ১.১৪
পূজযংশ্চ পঠংশ্চেমমিতিহাসং পুৰাতনম্ ।
সৰ্ৱপাপাত্প্ৰমুচ্যেত দীৰ্ঘমাযুৰৱাপ্নুযাত্ ॥ ১১৫
প্ৰণম্য শিৰসা নিত্যং শ্ৰোতৱ্যং ক্ষত্ৰিযৈৰ্দ্ৱিজাত্ ।
ঐশ্ৱৰ্যং পুত্ৰলাভশ্চ ভৱিষ্যতি ন সংশযঃ ॥ ১১৬
ৰামাযণমিদং কৃত্স্নং শৃণ্ৱতঃ পঠতঃ সদা ।
প্ৰীযতে সততং ৰামঃ স হি ৱিষ্ণুঃ সনাতনঃ ॥ ১১৭
আদিদেৱো মহাবাহুৰ্হৰিৰ্নাৰাযণঃ প্ৰভুঃ ।
সাক্ষাদ্ৰামো ৰঘুশ্ৰেষ্ঠঃ শেষো লক্ষ্মণ উচ্যতে ॥ ১১৮
কুটুম্বৱৃদ্ধিং ধনধান্যৱৃদ্ধিং
স্ত্ৰিযশ্চ মুখ্যাঃ সুখমুত্তমং চ ।
শৃত্ৱা শুভং কাৱ্যমিদং মহাৰ্থং
প্ৰাপ্নোতি সৰ্ৱাং ভুৱি চাৰ্থসিদ্ধিম্ ॥ ১১৯
আযুষ্যমাৰোগ্যকৰং যশস্যং
সৌভ্ৰাতৃকং বুদ্ধিকৰং সুখং চ ।
শ্ৰোতৱ্যমেতন্নিযমেন সদ্ভি-
-ৰাখ্যানমোজস্কৰমৃদ্ধিকামৈঃ ॥ ১২০
এৱমেতত্পুৰাৱৃত্তমাখ্যানং ভদ্ৰমস্তু ৱঃ ।
প্ৰৱ্যাহৰত ৱিস্ৰব্ধং বলং ৱিষ্ণোঃ প্ৰৱৰ্ধতাম্ ॥ ১২১
দেৱাশ্চ সৰ্ৱে তুষ্যন্তি গ্ৰহণাচ্ছ্ৰৱণাত্তথা ।
ৰামাযণস্য শ্ৰৱণাত্তুষ্যন্তি পিতৰস্তথা ॥ ১২২
ভক্ত্যা ৰামস্য যে চেমাং সংহিতামৃষিণা কৃতাম্ ।
লেখযন্তীহ চ নৰাস্তেষাং ৱাসস্ত্ৰিৱিষ্টপে ॥ ১২৩
॥ ইত্যাৰ্ষে শ্ৰীমদ্ৰামাযণে ৱাল্মীকীযে আদিকাৱ্যে যুদ্ধকাণ্ডে শ্ৰীৰামপট্টাভিষেকো নাম একত্ৰিংশদুত্তৰশততমঃ সৰ্গঃ ॥

Explore More