babhāṣe bharato jyeṣṭhaṃ rāmaṃ satyaparākramam || 1
taddadāmi punastubhyaṃ yathā tvamadadā mama || 2
kiśoravadguruṃ bhāraṃ na voḍhumahamutsahe || 3
durbandhanamidaṃ manye rājyacchidramasaṃvṛtam || 4
nānvetumutsahe rāma tava mārgamarindama || 5
mahāṃśca sudurāroho mahāskandhaḥ praśākhavān || 6
tasya nānubhavedarthaṃ yasya hetoḥ sa ropyate || 7
yadyasmānmanujendra tvaṃ bhaktānbhṛtyānna śādhi hi || 8
pratapantamivādityaṃ madhyāhne dīptatejasam || 9
madhurairgītaśabdaiśca pratibudhyasva rāghava || 10
tāvattvamiha sarvasya svāmitvamanuvartaya || 11
tatheti pratijagrāha niṣasādāsane śubhe || 12
sukhahastāḥ suśīghrāśca rāghavaṃ paryupāsata || 13
sugrīve vānarendre ca rākṣasendre vibhīṣaṇe || 14
mahārhavasano rāmastasthau tatra śriyā jvalan || 15
lakṣmaṇasya ca lakṣmīvānikṣvākukulavardhanaḥ || 16
ātmanaiva tadā cakrurmanasvinyo manoharam || 17
cakāra yatnātkausalyā prahṛṣṭā putralālasā || 18
yojayitatvā'bhicakrāma rathaṃ sarvāṅgaśobhanam || 19
āruroha mahābāhū rāmaḥ satyaparākramaḥ || 20
snātau divyanibhairvastrairjagmatuḥ śubhakuṇḍalau || 21
sugrīvapatnyaḥ sītā ca draṣṭuṃ nagaramutsukāḥ || 22
purohitaṃ puraskṛtya mantrayāmāsurarthavat || 23
mantrayanrāmavṛddhyarthamṛddhyarthaṃ nagarasya ca || 24
kartumarhatha rāmasya yadyanmaṅgalapūrvakam || 25
nagarānniryayustūrṇaṃ rāmadarśanabuddhayaḥ || 26
prayayau rathamāsthāya rāmo nagaramuttamam || 27
lakṣmaṇo vyajanaṃ tasya mūrdhni samparyavījayat || 28
aparaṃ candrasaṅkāśaṃ rākṣasendro vibhīṣaṇaḥ || 29
stūyamānasya rāmasya śuśruve madhuradhvaniḥ || 30
āruroha mahātejāḥ sugrīvaḥ plavagarṣabhaḥ || 31
mānuṣaṃ vigrahaṃ kṛtvā sarvābharaṇabhūṣitāḥ || 32
prayayau puruṣavyāghrastāṃ purīṃ harmyamālinīm || 33
virājamānaṃ vapuṣā rathenātirathaṃ tadā || 34
anujagmurmahātmānaṃ bhrātṛbhiḥ parivāritam || 35
śriyā viruruce rāmo nakṣatrairiva candramāḥ || 36
pravyāharadbhirmuditairmaṅgalāni yayau vṛtaḥ || 37
narā modakahastāśca rāmasya purato yayuḥ || 38
vānarāṇāṃ ca tatkarma rākṣasānāṃ ca tadbalam |
vibhīṣaṇasya samyogamācacakṣe ca mantriṇām || 39
hṛṣṭapuṣṭajanākīrṇāmayodhyāṃ praviveśa ha || 41
arthopahitayā vācā madhuraṃ raghunandanaḥ || 44
kausalyāṃ ca sumitrāṃ ca kaikeyīmabhivādya ca || 45
muktāvaiḍūryasaṅkīrṇaṃ sugrīvāya nivedaya || 46
pāṇau gṛhītvā sugrīvaṃ praviveśa tamālayam || 47
gṛhītvā viviśuḥ kṣipraṃ śatrughnena pracoditāḥ || 48
abhiṣekāya rāmasya dūtānājñāpaya prabho || 49
dadau kṣipraṃ sa sugrīvaḥ sarvaratnavibhūṣitān || 50
pūrṇairghaṭaiḥ pratīkṣadhvaṃ tathā kuruta vānarāḥ || 51
utpeturgaganaṃ śīghraṃ garuḍā iva śīghragāḥ || 52
ṛṣabhaścaiva kalaśāñjalapūrṇānathānayan || 53
suṣeṇaḥ sattvasampannaḥ sarvaratnavibhūṣitam || 55
raktacandanaśākhābhiḥ saṃvṛtaṃ kāñcanaṃ ghaṭam || 56
ratnakumbhena mahatā śītaṃ mārutavikramaḥ || 57
ājahāra sa dharmātmā nalaḥ sarvaguṇānvitaḥ || 58
abhiṣekāya rāmasya śatrughnaḥ sacivaiḥ saha |
purohitāya śreṣṭhāya suhṛdbhyaśca nyavedayat || 59
rāmaṃ ratnamaye pīṭhe sahasītaṃ nyaveśayat || 60
kātyāyanaḥ suyajñaśca gautamo vijayastathā || 61
salilena sahasrākṣaṃ vasavo vāsavaṃ yathā || 62
yodhaiścaivābhyaṣiñcaṃste samprahṛṣṭāḥ sanaigamaiḥ || 63
caturbhirlokapālaiśca sarvairdevaiśca saṅgataiḥ || 64
abhiṣiktaḥ purā yena manustaṃ dīptatejasam || 65
sabhāyāṃ hemakluptāyāṃ śobhitāyāṃ mahājanaiḥ |
ratnairnānāvidhaiścaiva citritāyāṃ suśobhanaiḥ || 66
kirīṭena tataḥ paścādvasiṣṭhena mahātmanā |
ṛtvigbhirbhūṣaṇaiścaiva samayokṣyata rāghavaḥ || 67
śvetaṃ ca vālavyajanaṃ sugrīvo vānareśvaraḥ |
aparaṃ candrasaṅkāśaṃ rākṣasendro vibhīṣaṇaḥ || 68
rāghavāya dadau vāyurvāsavena pracoditaḥ || 69
muktāhāraṃ narendrāya dadau śakrapracoditaḥ || 70
abhiṣeke tadarhasya tadā rāmasya dhīmataḥ || 71
gandhavanti ca puṣpāṇi babhūvū rāghavotsave || 72
dadau śataṃ vṛṣānpūrvaṃ dvijebhyo manujarṣabhaḥ || 73
nānābharaṇavastrāṇi mahārhāṇi ca rāghavaḥ || 74
sugrīvāya srajaṃ divyāṃ prāyacchanmanujarṣabhaḥ || 75
vāliputrāya dhṛtimānaṅgadāyāṅgade dadau || 76
sītāyai pradadau rāmaścandraraśmisamaprabham || 77
avekṣamāṇā vaidehī pradadau vāyusūnave || 78
avaikṣata harīnsarvānbhartāraṃ ca muhurmuhuḥ || 79
pradehi subhage hāraṃ yasya tuṣṭāsi bhāmini |
pauruṣaṃ vikramo buddhiryasminnetāni sarvaśaḥ || 80
hanumāṃstena hāreṇa śuśubhe vānararṣabhaḥ |
candrāṃśucayagaureṇa śvetābhreṇa yathā'calaḥ || 81
sarvānkāmaguṇānvīkṣya pradadau vasudhādhipaḥ || 82
vāsobhirbhūṣaṇaiścaiva yathārhaṃ pratipūjitāḥ || 83
sarvavānaramukhyāśca rāmeṇākliṣṭakarmaṇā || 84
prahṛṣṭamanasaḥ sarve jagmureva yathāgatam || 85
visṛṣṭāḥ pārthivendreṇa kiṣkindhāmabhyupāgaman || 86
pūjitaścaiva rāmeṇa kiṣkindhāṃ prāviśatpurīm || 87
labdhvā kuladhanaṃ rājā laṅkāṃ prāyādvibhīṣaṇaḥ || 88
rāghavaḥ paramodāraḥ śaśāsa parayā mudā || 89
gāṃ pūrvarājādhyuṣitāṃ balena |
tulyaṃ mayā tvaṃ pitṛbhirdhṛtā yā
tāṃ yauvarājye dhuramudvahasva || 91
yadā na saumitrirupaiti yogam |
niyujyamāno'pi ca yauvarājye
tato'bhyaṣiñcadbharataṃ mahātmā || 92
anyaiśca vividhairyajñairayajatpārthivarṣabhaḥ || 93
śatāśvamedhānājahre sadaśvānbhūridakṣiṇān || 94
lakṣmaṇānucaro rāmaḥ pṛthivīmanvapālayat || 95
īje bahuvidhairyajñaiḥ sasuhṛjjñātibāndhavaḥ || 96
na vyādhijaṃ bhayaṃ vā'pi rāme rājyaṃ praśāsati || 97
na ca sma vṛddhā bālānāṃ pretakāryāṇi kurvate || 98
rāmamevānupaśyanto nābhyahiṃsanparasparam || 99
nirāmayā viśokāśca rāme rājyaṃ praśāsati || 100
rāmabhūtaṃ jagadabhūdrāme rājyaṃ praśāsati || 101
kāle varṣī ca parjanyaḥ sukhasparśaśca mārutaḥ || 102
svakarmasu pravartante tuṣṭāḥ svaireva karmabhiḥ || 103
sarve lakṣaṇasampannāḥ sarve dharmaparāyaṇāḥ || 104
bhrātṛbhiḥ sahitaḥ śrīmānrāmo rājyamakārayat || 105
ādikāvyamidaṃ tvārṣaṃ purā vālmīkinā kṛtam |
yaḥ paṭhecchṛṇuyālloke naraḥ pāpādvimucyate || 106
labhate manujo loke śrutvā rāmābhiṣecanam || 107
rāghaveṇa yathā mātā sumitrā lakṣmaṇena ca || 108
bhaviṣyanti sadānandāḥ putrapautrasamanvitāḥ || 109
rāmasya vijayaṃ caiva sarvamakliṣṭakarmaṇaḥ || 110
śraddadhāno jitakrodho durgāṇyatitaratyasau || 111
prārthitāṃśca varānsarvānprāpnuyādiha rāghavāt || 112
vināyakāśca śāmyanti gṛhe tiṣṭhanti yasya vai || 113
striyo rajasvalāḥ śrutvā putrān sūyuranuttamān || 1.14
sarvapāpātpramucyeta dīrghamāyuravāpnuyāt || 115
aiśvaryaṃ putralābhaśca bhaviṣyati na saṃśayaḥ || 116
prīyate satataṃ rāmaḥ sa hi viṣṇuḥ sanātanaḥ || 117
sākṣādrāmo raghuśreṣṭhaḥ śeṣo lakṣmaṇa ucyate || 118
striyaśca mukhyāḥ sukhamuttamaṃ ca |
śṛtvā śubhaṃ kāvyamidaṃ mahārthaṃ
prāpnoti sarvāṃ bhuvi cārthasiddhim || 119
saubhrātṛkaṃ buddhikaraṃ sukhaṃ ca |
śrotavyametanniyamena sadbhi-
-rākhyānamojaskaramṛddhikāmaiḥ || 120
pravyāharata visrabdhaṃ balaṃ viṣṇoḥ pravardhatām || 121
rāmāyaṇasya śravaṇāttuṣyanti pitarastathā || 122
lekhayantīha ca narāsteṣāṃ vāsastriviṣṭape || 123
