Lord Rama

శ్రీరామ పట్టాభిషేక సర్గః (యుద్ధకాణ్డమ్)

(Sri Rama Pattabhishekam Sarga (Yuddha Kanda) in Telugu)

From Ramayana

Also known as shri rama pattabhishekam sarga · shree rama pattabhishekam sarga · rama pattabhishekam sarga

The hundred and thirty-first canto of the Yuddha Kanda of Valmiki's Ramayana — the consecration itself — a hundred and twenty-four verses of narrative rather than praise. It opens not with the ceremony but with Bharata giving the kingdom back: hands folded at his head, he tells his elder brother that his mother was honoured and this kingdom was given to him, and that he now returns it exactly as it was given. What follows is the coronation and the reign that begins from it, and the canto closes with the phalasruti of the whole Ramayana attached to it. It sits in this corpus among hymns because it is recited as one, on Rama Navami and at the end of a full reading.

#of 126
॥ శ్రీరామ పట్టాభిషేక సర్గః ॥
శిరస్యఞ్జలిమాధాయ కైకేయ్యానన్దవర్ధనః ।
బభాషే భరతో జ్యేష్ఠం రామం సత్యపరాక్రమమ్ ॥ ౧
పూజితా మామికా మాతా దత్తం రాజ్యమిదం మమ ।
తద్దదామి పునస్తుభ్యం యథా త్వమదదా మమ ॥ ౨
ధురమేకాకినా న్యస్తామృషభేణ బలీయసా ।
కిశోరవద్గురుం భారం న వోఢుమహముత్సహే ॥ ౩
వారివేగేన మహతా భిన్నః సేతురివ క్షరన్ ।
దుర్బన్ధనమిదం మన్యే రాజ్యచ్ఛిద్రమసంవృతమ్ ॥ ౪
గతిం ఖర ఇవాశ్వస్య హంసస్యేవ చ వాయసః ।
నాన్వేతుముత్సహే రామ తవ మార్గమరిన్దమ ॥ ౫
యథా చారోపితో వృక్షో జాతశ్చాన్తర్నివేశనే ।
మహాంశ్చ సుదురారోహో మహాస్కన్ధః ప్రశాఖవాన్ ॥ ౬
శీర్యేత పుష్పితో భూత్వా న ఫలాని ప్రదర్శయన్ ।
తస్య నానుభవేదర్థం యస్య హేతోః స రోప్యతే ॥ ౭
ఏషోపమా మహాబాహో త్వదర్థం వేత్తుమర్హసి ।
యద్యస్మాన్మనుజేన్ద్ర త్వం భక్తాన్భృత్యాన్న శాధి హి ॥ ౮
జగదద్యాభిషిక్తం త్వామనుపశ్యతు సర్వతః ।
ప్రతపన్తమివాదిత్యం మధ్యాహ్నే దీప్తతేజసమ్ ॥ ౯
తూర్యసఙ్ఘాతనిర్ఘోషైః కాఞ్చీనూపురనిస్వనైః ।
మధురైర్గీతశబ్దైశ్చ ప్రతిబుధ్యస్వ రాఘవ ॥ ౧౦
యావదావర్తతే చక్రం యావతీ చ వసున్ధరా ।
తావత్త్వమిహ సర్వస్య స్వామిత్వమనువర్తయ ॥ ౧౧
భరతస్య వచః శ్రుత్వా రామః పరపురఞ్జయః ।
తథేతి ప్రతిజగ్రాహ నిషసాదాసనే శుభే ॥ ౧౨
తతః శత్రుఘ్నవచనాన్నిపుణాః శ్మశ్రువర్ధకాః ।
సుఖహస్తాః సుశీఘ్రాశ్చ రాఘవం పర్యుపాసత ॥ ౧౩
పూర్వం తు భరతే స్నాతే లక్ష్మణే చ మహాబలే ।
సుగ్రీవే వానరేన్ద్రే చ రాక్షసేన్ద్రే విభీషణే ॥ ౧౪
విశోధితజటః స్నాతశ్చిత్రమాల్యానులేపనః ।
మహార్హవసనో రామస్తస్థౌ తత్ర శ్రియా జ్వలన్ ॥ ౧౫
ప్రతికర్మ చ రామస్య కారయామాస వీర్యవాన్ ।
లక్ష్మణస్య చ లక్ష్మీవానిక్ష్వాకుకులవర్ధనః ॥ ౧౬
ప్రతికర్మ చ సీతాయాః సర్వా దశరథస్త్రియః ।
ఆత్మనైవ తదా చక్రుర్మనస్విన్యో మనోహరమ్ ॥ ౧౭
తతో వానరపత్నీనాం సర్వాసామేవ శోభనమ్ ।
చకార యత్నాత్కౌసల్యా ప్రహృష్టా పుత్రలాలసా ॥ ౧౮
తతః శత్రుఘ్నవచనాత్సుమన్త్రో నామ సారథిః ।
యోజయితత్వాఽభిచక్రామ రథం సర్వాఙ్గశోభనమ్ ॥ ౧౯
అర్కమణ్డలసఙ్కాశం దివ్యం దృష్ట్వా రథోత్తమమ్ ।
ఆరురోహ మహాబాహూ రామః సత్యపరాక్రమః ॥ ౨౦
సుగ్రీవో హనుమాంశ్చైవ మహేన్ద్రసదృశద్యుతీ ।
స్నాతౌ దివ్యనిభైర్వస్త్రైర్జగ్మతుః శుభకుణ్డలౌ ॥ ౨౧
వరాభరణసమ్పన్నా యయుస్తాః శుభకుణ్డలాః ।
సుగ్రీవపత్న్యః సీతా చ ద్రష్టుం నగరముత్సుకాః ॥ ౨౨
అయోధ్యాయాం తు సచివా రాజ్ఞో దశరథస్య యే ।
పురోహితం పురస్కృత్య మన్త్రయామాసురర్థవత్ ॥ ౨౩
అశోకో విజయశ్చైవ సుమన్త్రశ్చైవ సఙ్గతాః ।
మన్త్రయన్రామవృద్ధ్యర్థమృద్ధ్యర్థం నగరస్య చ ॥ ౨౪
సర్వమేవాభిషేకార్థం జయార్హస్య మహాత్మనః ।
కర్తుమర్హథ రామస్య యద్యన్మఙ్గలపూర్వకమ్ ॥ ౨౫
ఇతి తే మన్త్రిణః సర్వే సన్దిశ్య తు పురోహితమ్ ।
నగరాన్నిర్యయుస్తూర్ణం రామదర్శనబుద్ధయః ॥ ౨౬
హరియుక్తం సహస్రాక్షో రథమిన్ద్ర ఇవానఘః ।
ప్రయయౌ రథమాస్థాయ రామో నగరముత్తమమ్ ॥ ౨౭
జగ్రాహ భరతో రశ్మీఞశత్రుఘ్నశ్ఛత్రమాదదే ।
లక్ష్మణో వ్యజనం తస్య మూర్ధ్ని సమ్పర్యవీజయత్ ॥ ౨౮
శ్వేతం చ వాలవ్యజనం జగ్రాహ పురతః స్థితః ।
అపరం చన్ద్రసఙ్కాశం రాక్షసేన్ద్రో విభీషణః ॥ ౨౯
ఋషిసఙ్ఘైస్తదాఽఽకాశే దేవైశ్చ సమరుద్గణైః ।
స్తూయమానస్య రామస్య శుశ్రువే మధురధ్వనిః ॥ ౩౦
తతః శత్రుఞ్జయం నామ కుఞ్జరం పర్వతోపమమ్ ।
ఆరురోహ మహాతేజాః సుగ్రీవః ప్లవగర్షభః ॥ ౩౧
నవనాగసహస్రాణి యయురాస్థాయ వానరాః ।
మానుషం విగ్రహం కృత్వా సర్వాభరణభూషితాః ॥ ౩౨
శఙ్ఖశబ్దప్రణాదైశ్చ దున్దుభీనాం చ నిస్స్వనైః ।
ప్రయయౌ పురుషవ్యాఘ్రస్తాం పురీం హర్మ్యమాలినీమ్ ॥ ౩౩
దదృశుస్తే సమాయాన్తం రాఘవం సపురస్సరమ్ ।
విరాజమానం వపుషా రథేనాతిరథం తదా ॥ ౩౪
తే వర్ధయిత్వా కాకుత్స్థం రామేణ ప్రతినన్దితాః ।
అనుజగ్ముర్మహాత్మానం భ్రాతృభిః పరివారితమ్ ॥ ౩౫
అమాత్యైర్బ్రాహ్మణైశ్చైవ తథా ప్రకృతిభిర్వృతః ।
శ్రియా విరురుచే రామో నక్షత్రైరివ చన్ద్రమాః ॥ ౩౬
స పురోగామిభిస్తూర్యైస్తాలస్వస్తికపాణిభిః ।
ప్రవ్యాహరద్భిర్ముదితైర్మఙ్గలాని యయౌ వృతః ॥ ౩౭
అక్షతం జాతరూపం చ గావః కన్యాస్తథా ద్విజాః ।
నరా మోదకహస్తాశ్చ రామస్య పురతో యయుః ॥ ౩౮
సఖ్యం చ రామః సుగ్రీవే ప్రభావం చానిలాత్మజే ।
వానరాణాం చ తత్కర్మ రాక్షసానాం చ తద్బలమ్ ।
విభీషణస్య సమ్యోగమాచచక్షే చ మన్త్రిణామ్ ॥ ౩౯
శ్రుత్వా తు విస్మయం జగ్మురయోధ్యాపురవాసినః ॥ ౪౦
ద్యుతిమానేతదాఖ్యాయ రామో వానరసంవృతః ।
హృష్టపుష్టజనాకీర్ణామయోధ్యాం ప్రవివేశ హ ॥ ౪౧
తతో హ్యభ్యుచ్ఛ్రయన్పౌరాః పతాకాస్తే గృహే గృహే ॥ ౪౨
ఐక్ష్వాకాధ్యుషితం రమ్యమాససాద పితుర్గృహమ్ ॥ ౪౩
అథాబ్రవీద్రాజసుతో భరతం ధర్మిణాం వరమ్ ।
అర్థోపహితయా వాచా మధురం రఘునన్దనః ॥ ౪౪
పితుర్భవనమాసాద్య ప్రవిశ్య చ మహాత్మనః ।
కౌసల్యాం చ సుమిత్రాం చ కైకేయీమభివాద్య చ ॥ ౪౫
యచ్చ మద్భవనం శ్రేష్ఠం సాశోకవనికం మహత్ ।
ముక్తావైడూర్యసఙ్కీర్ణం సుగ్రీవాయ నివేదయ ॥ ౪౬
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా భరతః సత్యవిక్రమః ।
పాణౌ గృహీత్వా సుగ్రీవం ప్రవివేశ తమాలయమ్ ॥ ౪౭
తతస్తైలప్రదీపాంశ్చ పర్యఙ్కాస్తరణాని చ ।
గృహీత్వా వివిశుః క్షిప్రం శత్రుఘ్నేన ప్రచోదితాః ॥ ౪౮
ఉవాచచ మహాతేజాః సుగ్రీవం రాఘవానుజః ।
అభిషేకాయ రామస్య దూతానాజ్ఞాపయ ప్రభో ॥ ౪౯
సౌవర్ణాన్వానరేన్ద్రాణాం చతుర్ణాం చతురో ఘటాన్ ।
దదౌ క్షిప్రం స సుగ్రీవః సర్వరత్నవిభూషితాన్ ॥ ౫౦
యథా ప్రత్యూషసమయే చతుర్ణాం సాగరామ్భసామ్ ।
పూర్ణైర్ఘటైః ప్రతీక్షధ్వం తథా కురుత వానరాః ॥ ౫౧
ఏవముక్తా మహాత్మానో వానరా వారణోపమాః ।
ఉత్పేతుర్గగనం శీఘ్రం గరుడా ఇవ శీఘ్రగాః ॥ ౫౨
జామ్బవాంశ్చ హనూమాంశ్చ వేగదర్శీ చ వానరః ।
ఋషభశ్చైవ కలశాఞ్జలపూర్ణానథానయన్ ॥ ౫౩
నదీశతానాం పఞ్చానాం జలం కుమ్భేషు చాహరన్ ॥ ౫౪
పూర్వాత్సముద్రాత్కలశం జలపూర్ణమథానయత్ ।
సుషేణః సత్త్వసమ్పన్నః సర్వరత్నవిభూషితమ్ ॥ ౫౫
ఋషభో దక్షిణాత్తూర్ణం సముద్రాజ్జలమాహరత్ ।
రక్తచన్దనశాఖాభిః సంవృతం కాఞ్చనం ఘటమ్ ॥ ౫౬
గవయః పశ్చిమాత్తోయమాజహార మహార్ణవాత్ ।
రత్నకుమ్భేన మహతా శీతం మారుతవిక్రమః ॥ ౫౭
ఉత్తరాచ్చ జలం శీఘ్రం గరుడానిలవిక్రమః ।
ఆజహార స ధర్మాత్మా నలః సర్వగుణాన్వితః ॥ ౫౮
తతస్తైర్వానరశ్రేష్ఠైరానీతం ప్రేక్ష్య తజ్జలమ్ ।
అభిషేకాయ రామస్య శత్రుఘ్నః సచివైః సహ ।
పురోహితాయ శ్రేష్ఠాయ సుహృద్భ్యశ్చ న్యవేదయత్ ॥ ౫౯
తతః స ప్రయతో వృద్ధో వసిష్ఠో బ్రాహ్మణైః సహ ।
రామం రత్నమయే పీఠే సహసీతం న్యవేశయత్ ॥ ౬౦
వసిష్ఠో వామదేవశ్చ జాబాలిరథ కాశ్యపః ।
కాత్యాయనః సుయజ్ఞశ్చ గౌతమో విజయస్తథా ॥ ౬౧
అభ్యషిఞ్చన్నరవ్యాఘ్రం ప్రసన్నేన సుగన్ధినా ।
సలిలేన సహస్రాక్షం వసవో వాసవం యథా ॥ ౬౨
ఋత్విగ్భిర్బ్రాహ్మణైః పూర్వం కన్యాభిర్మన్త్రిభిస్తథా ।
యోధైశ్చైవాభ్యషిఞ్చంస్తే సమ్ప్రహృష్టాః సనైగమైః ॥ ౬౩
సర్వౌషధిరసైర్దివ్యైర్దైవతైర్నభసి స్థితైః ।
చతుర్భిర్లోకపాలైశ్చ సర్వైర్దేవైశ్చ సఙ్గతైః ॥ ౬౪
బ్రహ్మణా నిర్మితం పూర్వం కిరీటం రత్నశోభితమ్ ।
అభిషిక్తః పురా యేన మనుస్తం దీప్తతేజసమ్ ॥ ౬౫
తస్యాన్వవాయే రాజానః క్రమాద్యేనాభిషేచితాః ।
సభాయాం హేమక్లుప్తాయాం శోభితాయాం మహాజనైః ।
రత్నైర్నానావిధైశ్చైవ చిత్రితాయాం సుశోభనైః ॥ ౬౬
నానారత్నమయే పీఠే కల్పయిత్వా యథావిధి ।
కిరీటేన తతః పశ్చాద్వసిష్ఠేన మహాత్మనా ।
ఋత్విగ్భిర్భూషణైశ్చైవ సమయోక్ష్యత రాఘవః ॥ ౬౭
ఛత్రం తు తస్య జగ్రాహ శత్రుఘ్నః పాణ్డురం శుభమ్ ।
శ్వేతం చ వాలవ్యజనం సుగ్రీవో వానరేశ్వరః ।
అపరం చన్ద్రసఙ్కాశం రాక్షసేన్ద్రో విభీషణః ॥ ౬౮
మాలాం జ్వలన్తీం వపుషా కాఞ్చనీం శతపుష్కరామ్ ।
రాఘవాయ దదౌ వాయుర్వాసవేన ప్రచోదితః ॥ ౬౯
సర్వరత్నసమాయుక్తం మణిరత్నవిభూషితమ్ ।
ముక్తాహారం నరేన్ద్రాయ దదౌ శక్రప్రచోదితః ॥ ౭౦
ప్రజగుర్దేవగన్ధర్వా ననృతుశ్చాప్సరోగణాః ।
అభిషేకే తదర్హస్య తదా రామస్య ధీమతః ॥ ౭౧
భూమిః సస్యవతీ చైవ ఫలవన్తశ్చ పాదపాః ।
గన్ధవన్తి చ పుష్పాణి బభూవూ రాఘవోత్సవే ॥ ౭౨
సహస్రశతమశ్వానాం ధేనూనాం చ గవాం తథా ।
దదౌ శతం వృషాన్పూర్వం ద్విజేభ్యో మనుజర్షభః ॥ ౭౩
త్రింశత్కోటీర్హిరణ్యస్య బ్రాహ్మణేభ్యో దదౌ పునః ।
నానాభరణవస్త్రాణి మహార్హాణి చ రాఘవః ॥ ౭౪
అర్కరశ్మిప్రతీకాశాం కాఞ్చనీం మణివిగ్రహామ్ ।
సుగ్రీవాయ స్రజం దివ్యాం ప్రాయచ్ఛన్మనుజర్షభః ॥ ౭౫
వైడూర్యమణిచిత్రే చ వజ్రరత్నవిభూషితే ।
వాలిపుత్రాయ ధృతిమానఙ్గదాయాఙ్గదే దదౌ ॥ ౭౬
మణిప్రవరజుష్టం చ ముక్తాహారమనుత్తమమ్ ।
సీతాయై ప్రదదౌ రామశ్చన్ద్రరశ్మిసమప్రభమ్ ॥ ౭౭
అరజే వాససీ దివ్యే శుభాన్యాభరణాని చ ।
అవేక్షమాణా వైదేహీ ప్రదదౌ వాయుసూనవే ॥ ౭౮
అవముచ్యాత్మనః కణ్ఠాద్ధారం జనకనన్దినీ ।
అవైక్షత హరీన్సర్వాన్భర్తారం చ ముహుర్ముహుః ॥ ౭౯
తామిఙ్గితజ్ఞః సమ్ప్రేక్ష్య బభాషే జనకాత్మజామ్ ।
ప్రదేహి సుభగే హారం యస్య తుష్టాసి భామిని ।
పౌరుషం విక్రమో బుద్ధిర్యస్మిన్నేతాని సర్వశః ॥ ౮౦
దదౌ సా వాయుపుత్రాయ తం హారమసితేక్షణా ।
హనుమాంస్తేన హారేణ శుశుభే వానరర్షభః ।
చన్ద్రాంశుచయగౌరేణ శ్వేతాభ్రేణ యథాఽచలః ॥ ౮౧
తతో ద్వివిదమైన్దాభ్యాం నీలాయ చ పరన్తపః ।
సర్వాన్కామగుణాన్వీక్ష్య ప్రదదౌ వసుధాధిపః ॥ ౮౨
సర్వవానరవృద్ధాశ్చ యే చాన్యే వానరేశ్వరాః ।
వాసోభిర్భూషణైశ్చైవ యథార్హం ప్రతిపూజితాః ॥ ౮౩
విభీషణోఽథ సుగ్రీవో హనుమాన్ జామ్బవాంస్తథా ।
సర్వవానరముఖ్యాశ్చ రామేణాక్లిష్టకర్మణా ॥ ౮౪
యథార్హం పూజితాః సర్వైః కామై రత్నైశ్చ పుష్కలైః ।
ప్రహృష్టమనసః సర్వే జగ్మురేవ యథాగతమ్ ॥ ౮౫
నత్వా సర్వే మహాత్మానం తతస్తే ప్లవగర్షభాః ।
విసృష్టాః పార్థివేన్ద్రేణ కిష్కిన్ధామభ్యుపాగమన్ ॥ ౮౬
సుగ్రీవో వానరశ్రేష్ఠో దృష్ట్వా రామాభిషేచనమ్ ।
పూజితశ్చైవ రామేణ కిష్కిన్ధాం ప్రావిశత్పురీమ్ ॥ ౮౭
రామేణ సర్వకామైశ్చ యథార్హం ప్రతిపూజితః ।
లబ్ధ్వా కులధనం రాజా లఙ్కాం ప్రాయాద్విభీషణః ॥ ౮౮
స రాజ్యమఖిలం శాసన్నిహతారిర్మహాయశాః ।
రాఘవః పరమోదారః శశాస పరయా ముదా ॥ ౮౯
ఉవాచలక్ష్మణం రామో ధర్మజ్ఞం ధర్మవత్సలః ॥ ౯౦
ఆతిష్ఠ ధర్మజ్ఞ మయా సహేమాం
గాం పూర్వరాజాధ్యుషితాం బలేన ।
తుల్యం మయా త్వం పితృభిర్ధృతా యా
తాం యౌవరాజ్యే ధురముద్వహస్వ ॥ ౯౧
సర్వాత్మనా పర్యనునీయమానో
యదా న సౌమిత్రిరుపైతి యోగమ్ ।
నియుజ్యమానోఽపి చ యౌవరాజ్యే
తతోఽభ్యషిఞ్చద్భరతం మహాత్మా ॥ ౯౨
పౌణ్డరీకాశ్వమేధాభ్యాం వాజపేయేన చాసకృత్ ।
అన్యైశ్చ వివిధైర్యజ్ఞైరయజత్పార్థివర్షభః ॥ ౯౩
రాజ్యం దశసహస్రాణి ప్రాప్య వర్షాణి రాఘవః ।
శతాశ్వమేధానాజహ్రే సదశ్వాన్భూరిదక్షిణాన్ ॥ ౯౪
ఆజానులమ్బబాహుః స మహాస్కన్ధః ప్రతాపవాన్ ।
లక్ష్మణానుచరో రామః పృథివీమన్వపాలయత్ ॥ ౯౫
రాఘవశ్చాపి ధర్మాత్మా ప్రాప్య రాజ్యమనుత్తమమ్ ।
ఈజే బహువిధైర్యజ్ఞైః ససుహృజ్జ్ఞాతిబాన్ధవః ॥ ౯౬
న పర్యదేవన్విధవా న చ వ్యాలకృతం భయమ్ ।
న వ్యాధిజం భయం వాఽపి రామే రాజ్యం ప్రశాసతి ॥ ౯౭
నిర్దస్యురభవల్లోకో నానర్థః కంచిదస్పృశత్ ।
న చ స్మ వృద్ధా బాలానాం ప్రేతకార్యాణి కుర్వతే ॥ ౯౮
సర్వం ముదితమేవాసీత్సర్వో ధర్మపరోఽభవత్ ।
రామమేవానుపశ్యన్తో నాభ్యహింసన్పరస్పరమ్ ॥ ౯౯
ఆసన్వర్షసహస్రాణి తథా పుత్రసహస్రిణః ।
నిరామయా విశోకాశ్చ రామే రాజ్యం ప్రశాసతి ॥ ౧౦౦
రామో రామో రామ ఇతి ప్రజానామభవన్కథాః ।
రామభూతం జగదభూద్రామే రాజ్యం ప్రశాసతి ॥ ౧౦౧
నిత్యపుష్పా నిత్యఫలాస్తరవః స్కన్ధవిస్తృతాః ।
కాలే వర్షీ చ పర్జన్యః సుఖస్పర్శశ్చ మారుతః ॥ ౧౦౨
బ్రాహ్మణః క్షత్రియా వైశ్యాః శూద్రా లోభవివర్జితాః ।
స్వకర్మసు ప్రవర్తన్తే తుష్టాః స్వైరేవ కర్మభిః ॥ ౧౦౩
ఆసన్ప్రజా ధర్మరతా రామే శాసతి నానృతాః ।
సర్వే లక్షణసమ్పన్నాః సర్వే ధర్మపరాయణాః ॥ ౧౦౪
దశ వర్షసహస్రాణి దశ వర్షశతాని చ ।
భ్రాతృభిః సహితః శ్రీమాన్రామో రాజ్యమకారయత్ ॥ ౧౦౫
॥ రామాయణ ఫలశ్రుతి ॥
ధన్యం యశస్యమాయుష్యం రాజ్ఞాం చ విజయావహమ్ ।
ఆదికావ్యమిదం త్వార్షం పురా వాల్మీకినా కృతమ్ ।
యః పఠేచ్ఛృణుయాల్లోకే నరః పాపాద్విముచ్యతే ॥ ౧౦౬
పుత్రకామస్తు పుత్రాన్వై ధనకామో ధనాని చ ।
లభతే మనుజో లోకే శ్రుత్వా రామాభిషేచనమ్ ॥ ౧౦౭
మహీం విజయతే రాజా రిపూంశ్చాప్యధితిష్ఠతి ।
రాఘవేణ యథా మాతా సుమిత్రా లక్ష్మణేన చ ॥ ౧౦౮
భరతేనేవ కైకేయీ జీవపుత్రాస్తథా స్త్రియః ।
భవిష్యన్తి సదానన్దాః పుత్రపౌత్రసమన్వితాః ॥ ౧౦౯
శ్రుత్వా రామాయణమిదం దీర్ఘమాయుశ్చ విన్దతి ।
రామస్య విజయం చైవ సర్వమక్లిష్టకర్మణః ॥ ౧౧౦
శృణోతి య ఇదం కావ్యమార్షం వాల్మీకినా కృతమ్ ।
శ్రద్దధానో జితక్రోధో దుర్గాణ్యతితరత్యసౌ ॥ ౧౧౧
సమాగమం ప్రవాసాన్తే లభతే చాపి బాన్ధవైః ।
ప్రార్థితాంశ్చ వరాన్సర్వాన్ప్రాప్నుయాదిహ రాఘవాత్ ॥ ౧౧౨
శ్రవణేన సురాః సర్వే ప్రీయన్తే సంప్రశృణ్వతామ్ ।
వినాయకాశ్చ శామ్యన్తి గృహే తిష్ఠన్తి యస్య వై ॥ ౧౧౩
విజయేత మహీం రాజా ప్రవాసీ స్వస్తిమాన్వ్రజేత్ ।
స్త్రియో రజస్వలాః శ్రుత్వా పుత్రాన్ సూయురనుత్తమాన్ ॥ ౧.౧౪
పూజయంశ్చ పఠంశ్చేమమితిహాసం పురాతనమ్ ।
సర్వపాపాత్ప్రముచ్యేత దీర్ఘమాయురవాప్నుయాత్ ॥ ౧౧౫
ప్రణమ్య శిరసా నిత్యం శ్రోతవ్యం క్షత్రియైర్ద్విజాత్ ।
ఐశ్వర్యం పుత్రలాభశ్చ భవిష్యతి న సంశయః ॥ ౧౧౬
రామాయణమిదం కృత్స్నం శృణ్వతః పఠతః సదా ।
ప్రీయతే సతతం రామః స హి విష్ణుః సనాతనః ॥ ౧౧౭
ఆదిదేవో మహాబాహుర్హరిర్నారాయణః ప్రభుః ।
సాక్షాద్రామో రఘుశ్రేష్ఠః శేషో లక్ష్మణ ఉచ్యతే ॥ ౧౧౮
కుటుమ్బవృద్ధిం ధనధాన్యవృద్ధిం
స్త్రియశ్చ ముఖ్యాః సుఖముత్తమం చ ।
శృత్వా శుభం కావ్యమిదం మహార్థం
ప్రాప్నోతి సర్వాం భువి చార్థసిద్ధిమ్ ॥ ౧౧౯
ఆయుష్యమారోగ్యకరం యశస్యం
సౌభ్రాతృకం బుద్ధికరం సుఖం చ ।
శ్రోతవ్యమేతన్నియమేన సద్భి-
-రాఖ్యానమోజస్కరమృద్ధికామైః ॥ ౧౨౦
ఏవమేతత్పురావృత్తమాఖ్యానం భద్రమస్తు వః ।
ప్రవ్యాహరత విస్రబ్ధం బలం విష్ణోః ప్రవర్ధతామ్ ॥ ౧౨౧
దేవాశ్చ సర్వే తుష్యన్తి గ్రహణాచ్ఛ్రవణాత్తథా ।
రామాయణస్య శ్రవణాత్తుష్యన్తి పితరస్తథా ॥ ౧౨౨
భక్త్యా రామస్య యే చేమాం సంహితామృషిణా కృతామ్ ।
లేఖయన్తీహ చ నరాస్తేషాం వాసస్త్రివిష్టపే ॥ ౧౨౩
॥ ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే యుద్ధకాణ్డే శ్రీరామపట్టాభిషేకో నామ ఏకత్రింశదుత్తరశతతమః సర్గః ॥

Explore More