Lord Rama

ଶ୍ରୀରାମ ପଟ୍ଟାଭିଷେକ ସର୍ଗଃ (ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡମ୍)

(Sri Rama Pattabhishekam Sarga (Yuddha Kanda) in Odia)

From Ramayana

Also known as shri rama pattabhishekam sarga · shree rama pattabhishekam sarga · rama pattabhishekam sarga

The hundred and thirty-first canto of the Yuddha Kanda of Valmiki's Ramayana — the consecration itself — a hundred and twenty-four verses of narrative rather than praise. It opens not with the ceremony but with Bharata giving the kingdom back: hands folded at his head, he tells his elder brother that his mother was honoured and this kingdom was given to him, and that he now returns it exactly as it was given. What follows is the coronation and the reign that begins from it, and the canto closes with the phalasruti of the whole Ramayana attached to it. It sits in this corpus among hymns because it is recited as one, on Rama Navami and at the end of a full reading.

#of 126
॥ ଶ୍ରୀରାମ ପଟ୍ଟାଭିଷେକ ସର୍ଗଃ ॥
ଶିରସ୍ଯଞ୍ଜଲିମାଧାଯ କୈକେଯ୍ଯାନନ୍ଦଵର୍ଧନଃ ।
ବଭାଷେ ଭରତୋ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ରାମଂ ସତ୍ଯପରାକ୍ରମମ୍ ॥ ୧
ପୂଜିତା ମାମିକା ମାତା ଦତ୍ତଂ ରାଜ୍ଯମିଦଂ ମମ ।
ତଦ୍ଦଦାମି ପୁନସ୍ତୁଭ୍ଯଂ ଯଥା ତ୍ଵମଦଦା ମମ ॥ ୨
ଧୁରମେକାକିନା ନ୍ଯସ୍ତାମୃଷଭେଣ ବଲୀଯସା ।
କିଶୋରଵଦ୍ଗୁରୁଂ ଭାରଂ ନ ଵୋଢୁମହମୁତ୍ସହେ ॥ ୩
ଵାରିଵେଗେନ ମହତା ଭିନ୍ନଃ ସେତୁରିଵ କ୍ଷରନ୍ ।
ଦୁର୍ବନ୍ଧନମିଦଂ ମନ୍ଯେ ରାଜ୍ଯଚ୍ଛିଦ୍ରମସଂଵୃତମ୍ ॥ ୪
ଗତିଂ ଖର ଇଵାଶ୍ଵସ୍ଯ ହଂସସ୍ଯେଵ ଚ ଵାଯସଃ ।
ନାନ୍ଵେତୁମୁତ୍ସହେ ରାମ ତଵ ମାର୍ଗମରିନ୍ଦମ ॥ ୫
ଯଥା ଚାରୋପିତୋ ଵୃକ୍ଷୋ ଜାତଶ୍ଚାନ୍ତର୍ନିଵେଶନେ ।
ମହାଂଶ୍ଚ ସୁଦୁରାରୋହୋ ମହାସ୍କନ୍ଧଃ ପ୍ରଶାଖଵାନ୍ ॥ ୬
ଶୀର୍ଯେତ ପୁଷ୍ପିତୋ ଭୂତ୍ଵା ନ ଫଲାନି ପ୍ରଦର୍ଶଯନ୍ ।
ତସ୍ଯ ନାନୁଭଵେଦର୍ଥଂ ଯସ୍ଯ ହେତୋଃ ସ ରୋପ୍ଯତେ ॥ ୭
ଏଷୋପମା ମହାବାହୋ ତ୍ଵଦର୍ଥଂ ଵେତ୍ତୁମର୍ହସି ।
ଯଦ୍ଯସ୍ମାନ୍ମନୁଜେନ୍ଦ୍ର ତ୍ଵଂ ଭକ୍ତାନ୍ଭୃତ୍ଯାନ୍ନ ଶାଧି ହି ॥ ୮
ଜଗଦଦ୍ଯାଭିଷିକ୍ତଂ ତ୍ଵାମନୁପଶ୍ଯତୁ ସର୍ଵତଃ ।
ପ୍ରତପନ୍ତମିଵାଦିତ୍ଯଂ ମଧ୍ଯାହ୍ନେ ଦୀପ୍ତତେଜସମ୍ ॥ ୯
ତୂର୍ଯସଙ୍ଘାତନିର୍ଘୋଷୈଃ କାଞ୍ଚୀନୂପୁରନିସ୍ଵନୈଃ ।
ମଧୁରୈର୍ଗୀତଶବ୍ଦୈଶ୍ଚ ପ୍ରତିବୁଧ୍ଯସ୍ଵ ରାଘଵ ॥ ୧୦
ଯାଵଦାଵର୍ତତେ ଚକ୍ରଂ ଯାଵତୀ ଚ ଵସୁନ୍ଧରା ।
ତାଵତ୍ତ୍ଵମିହ ସର୍ଵସ୍ଯ ସ୍ଵାମିତ୍ଵମନୁଵର୍ତଯ ॥ ୧୧
ଭରତସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାମଃ ପରପୁରଞ୍ଜଯଃ ।
ତଥେତି ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ନିଷସାଦାସନେ ଶୁଭେ ॥ ୧୨
ତତଃ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଵଚନାନ୍ନିପୁଣାଃ ଶ୍ମଶ୍ରୁଵର୍ଧକାଃ ।
ସୁଖହସ୍ତାଃ ସୁଶୀଘ୍ରାଶ୍ଚ ରାଘଵଂ ପର୍ଯୁପାସତ ॥ ୧୩
ପୂର୍ଵଂ ତୁ ଭରତେ ସ୍ନାତେ ଲକ୍ଷ୍ମଣେ ଚ ମହାବଲେ ।
ସୁଗ୍ରୀଵେ ଵାନରେନ୍ଦ୍ରେ ଚ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରେ ଵିଭୀଷଣେ ॥ ୧୪
ଵିଶୋଧିତଜଟଃ ସ୍ନାତଶ୍ଚିତ୍ରମାଲ୍ଯାନୁଲେପନଃ ।
ମହାର୍ହଵସନୋ ରାମସ୍ତସ୍ଥୌ ତତ୍ର ଶ୍ରିଯା ଜ୍ଵଲନ୍ ॥ ୧୫
ପ୍ରତିକର୍ମ ଚ ରାମସ୍ଯ କାରଯାମାସ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ ।
ଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ଯ ଚ ଲକ୍ଷ୍ମୀଵାନିକ୍ଷ୍ଵାକୁକୁଲଵର୍ଧନଃ ॥ ୧୬
ପ୍ରତିକର୍ମ ଚ ସୀତାଯାଃ ସର୍ଵା ଦଶରଥସ୍ତ୍ରିଯଃ ।
ଆତ୍ମନୈଵ ତଦା ଚକ୍ରୁର୍ମନସ୍ଵିନ୍ଯୋ ମନୋହରମ୍ ॥ ୧୭
ତତୋ ଵାନରପତ୍ନୀନାଂ ସର୍ଵାସାମେଵ ଶୋଭନମ୍ ।
ଚକାର ଯତ୍ନାତ୍କୌସଲ୍ଯା ପ୍ରହୃଷ୍ଟା ପୁତ୍ରଲାଲସା ॥ ୧୮
ତତଃ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଵଚନାତ୍ସୁମନ୍ତ୍ରୋ ନାମ ସାରଥିଃ ।
ଯୋଜଯିତତ୍ଵାଽଭିଚକ୍ରାମ ରଥଂ ସର୍ଵାଙ୍ଗଶୋଭନମ୍ ॥ ୧୯
ଅର୍କମଣ୍ଡଲସଙ୍କାଶଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରଥୋତ୍ତମମ୍ ।
ଆରୁରୋହ ମହାବାହୂ ରାମଃ ସତ୍ଯପରାକ୍ରମଃ ॥ ୨୦
ସୁଗ୍ରୀଵୋ ହନୁମାଂଶ୍ଚୈଵ ମହେନ୍ଦ୍ରସଦୃଶଦ୍ଯୁତୀ ।
ସ୍ନାତୌ ଦିଵ୍ଯନିଭୈର୍ଵସ୍ତ୍ରୈର୍ଜଗ୍ମତୁଃ ଶୁଭକୁଣ୍ଡଲୌ ॥ ୨୧
ଵରାଭରଣସମ୍ପନ୍ନା ଯଯୁସ୍ତାଃ ଶୁଭକୁଣ୍ଡଲାଃ ।
ସୁଗ୍ରୀଵପତ୍ନ୍ଯଃ ସୀତା ଚ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ନଗରମୁତ୍ସୁକାଃ ॥ ୨୨
ଅଯୋଧ୍ଯାଯାଂ ତୁ ସଚିଵା ରାଜ୍ଞୋ ଦଶରଥସ୍ଯ ଯେ ।
ପୁରୋହିତଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରଯାମାସୁରର୍ଥଵତ୍ ॥ ୨୩
ଅଶୋକୋ ଵିଜଯଶ୍ଚୈଵ ସୁମନ୍ତ୍ରଶ୍ଚୈଵ ସଙ୍ଗତାଃ ।
ମନ୍ତ୍ରଯନ୍ରାମଵୃଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥମୃଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ନଗରସ୍ଯ ଚ ॥ ୨୪
ସର୍ଵମେଵାଭିଷେକାର୍ଥଂ ଜଯାର୍ହସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ।
କର୍ତୁମର୍ହଥ ରାମସ୍ଯ ଯଦ୍ଯନ୍ମଙ୍ଗଲପୂର୍ଵକମ୍ ॥ ୨୫
ଇତି ତେ ମନ୍ତ୍ରିଣଃ ସର୍ଵେ ସନ୍ଦିଶ୍ଯ ତୁ ପୁରୋହିତମ୍ ।
ନଗରାନ୍ନିର୍ଯଯୁସ୍ତୂର୍ଣଂ ରାମଦର୍ଶନବୁଦ୍ଧଯଃ ॥ ୨୬
ହରିଯୁକ୍ତଂ ସହସ୍ରାକ୍ଷୋ ରଥମିନ୍ଦ୍ର ଇଵାନଘଃ ।
ପ୍ରଯଯୌ ରଥମାସ୍ଥାଯ ରାମୋ ନଗରମୁତ୍ତମମ୍ ॥ ୨୭
ଜଗ୍ରାହ ଭରତୋ ରଶ୍ମୀଞଶତ୍ରୁଘ୍ନଶ୍ଛତ୍ରମାଦଦେ ।
ଲକ୍ଷ୍ମଣୋ ଵ୍ଯଜନଂ ତସ୍ଯ ମୂର୍ଧ୍ନି ସମ୍ପର୍ଯଵୀଜଯତ୍ ॥ ୨୮
ଶ୍ଵେତଂ ଚ ଵାଲଵ୍ଯଜନଂ ଜଗ୍ରାହ ପୁରତଃ ସ୍ଥିତଃ ।
ଅପରଂ ଚନ୍ଦ୍ରସଙ୍କାଶଂ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରୋ ଵିଭୀଷଣଃ ॥ ୨୯
ଋଷିସଙ୍ଘୈସ୍ତଦାଽଽକାଶେ ଦେଵୈଶ୍ଚ ସମରୁଦ୍ଗଣୈଃ ।
ସ୍ତୂଯମାନସ୍ଯ ରାମସ୍ଯ ଶୁଶ୍ରୁଵେ ମଧୁରଧ୍ଵନିଃ ॥ ୩୦
ତତଃ ଶତ୍ରୁଞ୍ଜଯଂ ନାମ କୁଞ୍ଜରଂ ପର୍ଵତୋପମମ୍ ।
ଆରୁରୋହ ମହାତେଜାଃ ସୁଗ୍ରୀଵଃ ପ୍ଲଵଗର୍ଷଭଃ ॥ ୩୧
ନଵନାଗସହସ୍ରାଣି ଯଯୁରାସ୍ଥାଯ ଵାନରାଃ ।
ମାନୁଷଂ ଵିଗ୍ରହଂ କୃତ୍ଵା ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତାଃ ॥ ୩୨
ଶଙ୍ଖଶବ୍ଦପ୍ରଣାଦୈଶ୍ଚ ଦୁନ୍ଦୁଭୀନାଂ ଚ ନିସ୍ସ୍ଵନୈଃ ।
ପ୍ରଯଯୌ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରସ୍ତାଂ ପୁରୀଂ ହର୍ମ୍ଯମାଲିନୀମ୍ ॥ ୩୩
ଦଦୃଶୁସ୍ତେ ସମାଯାନ୍ତଂ ରାଘଵଂ ସପୁରସ୍ସରମ୍ ।
ଵିରାଜମାନଂ ଵପୁଷା ରଥେନାତିରଥଂ ତଦା ॥ ୩୪
ତେ ଵର୍ଧଯିତ୍ଵା କାକୁତ୍ସ୍ଥଂ ରାମେଣ ପ୍ରତିନନ୍ଦିତାଃ ।
ଅନୁଜଗ୍ମୁର୍ମହାତ୍ମାନଂ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ପରିଵାରିତମ୍ ॥ ୩୫
ଅମାତ୍ଯୈର୍ବ୍ରାହ୍ମଣୈଶ୍ଚୈଵ ତଥା ପ୍ରକୃତିଭିର୍ଵୃତଃ ।
ଶ୍ରିଯା ଵିରୁରୁଚେ ରାମୋ ନକ୍ଷତ୍ରୈରିଵ ଚନ୍ଦ୍ରମାଃ ॥ ୩୬
ସ ପୁରୋଗାମିଭିସ୍ତୂର୍ଯୈସ୍ତାଲସ୍ଵସ୍ତିକପାଣିଭିଃ ।
ପ୍ରଵ୍ଯାହରଦ୍ଭିର୍ମୁଦିତୈର୍ମଙ୍ଗଲାନି ଯଯୌ ଵୃତଃ ॥ ୩୭
ଅକ୍ଷତଂ ଜାତରୂପଂ ଚ ଗାଵଃ କନ୍ଯାସ୍ତଥା ଦ୍ଵିଜାଃ ।
ନରା ମୋଦକହସ୍ତାଶ୍ଚ ରାମସ୍ଯ ପୁରତୋ ଯଯୁଃ ॥ ୩୮
ସଖ୍ଯଂ ଚ ରାମଃ ସୁଗ୍ରୀଵେ ପ୍ରଭାଵଂ ଚାନିଲାତ୍ମଜେ ।
ଵାନରାଣାଂ ଚ ତତ୍କର୍ମ ରାକ୍ଷସାନାଂ ଚ ତଦ୍ବଲମ୍ ।
ଵିଭୀଷଣସ୍ଯ ସମ୍ଯୋଗମାଚଚକ୍ଷେ ଚ ମନ୍ତ୍ରିଣାମ୍ ॥ ୩୯
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ଵିସ୍ମଯଂ ଜଗ୍ମୁରଯୋଧ୍ଯାପୁରଵାସିନଃ ॥ ୪୦
ଦ୍ଯୁତିମାନେତଦାଖ୍ଯାଯ ରାମୋ ଵାନରସଂଵୃତଃ ।
ହୃଷ୍ଟପୁଷ୍ଟଜନାକୀର୍ଣାମଯୋଧ୍ଯାଂ ପ୍ରଵିଵେଶ ହ ॥ ୪୧
ତତୋ ହ୍ଯଭ୍ଯୁଚ୍ଛ୍ରଯନ୍ପୌରାଃ ପତାକାସ୍ତେ ଗୃହେ ଗୃହେ ॥ ୪୨
ଐକ୍ଷ୍ଵାକାଧ୍ଯୁଷିତଂ ରମ୍ଯମାସସାଦ ପିତୁର୍ଗୃହମ୍ ॥ ୪୩
ଅଥାବ୍ରଵୀଦ୍ରାଜସୁତୋ ଭରତଂ ଧର୍ମିଣାଂ ଵରମ୍ ।
ଅର୍ଥୋପହିତଯା ଵାଚା ମଧୁରଂ ରଘୁନନ୍ଦନଃ ॥ ୪୪
ପିତୁର୍ଭଵନମାସାଦ୍ଯ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଚ ମହାତ୍ମନଃ ।
କୌସଲ୍ଯାଂ ଚ ସୁମିତ୍ରାଂ ଚ କୈକେଯୀମଭିଵାଦ୍ଯ ଚ ॥ ୪୫
ଯଚ୍ଚ ମଦ୍ଭଵନଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ସାଶୋକଵନିକଂ ମହତ୍ ।
ମୁକ୍ତାଵୈଡୂର୍ଯସଙ୍କୀର୍ଣଂ ସୁଗ୍ରୀଵାଯ ନିଵେଦଯ ॥ ୪୬
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭରତଃ ସତ୍ଯଵିକ୍ରମଃ ।
ପାଣୌ ଗୃହୀତ୍ଵା ସୁଗ୍ରୀଵଂ ପ୍ରଵିଵେଶ ତମାଲଯମ୍ ॥ ୪୭
ତତସ୍ତୈଲପ୍ରଦୀପାଂଶ୍ଚ ପର୍ଯଙ୍କାସ୍ତରଣାନି ଚ ।
ଗୃହୀତ୍ଵା ଵିଵିଶୁଃ କ୍ଷିପ୍ରଂ ଶତ୍ରୁଘ୍ନେନ ପ୍ରଚୋଦିତାଃ ॥ ୪୮
ଉଵାଚଚ ମହାତେଜାଃ ସୁଗ୍ରୀଵଂ ରାଘଵାନୁଜଃ ।
ଅଭିଷେକାଯ ରାମସ୍ଯ ଦୂତାନାଜ୍ଞାପଯ ପ୍ରଭୋ ॥ ୪୯
ସୌଵର୍ଣାନ୍ଵାନରେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ଚତୁର୍ଣାଂ ଚତୁରୋ ଘଟାନ୍ ।
ଦଦୌ କ୍ଷିପ୍ରଂ ସ ସୁଗ୍ରୀଵଃ ସର୍ଵରତ୍ନଵିଭୂଷିତାନ୍ ॥ ୫୦
ଯଥା ପ୍ରତ୍ଯୂଷସମଯେ ଚତୁର୍ଣାଂ ସାଗରାମ୍ଭସାମ୍ ।
ପୂର୍ଣୈର୍ଘଟୈଃ ପ୍ରତୀକ୍ଷଧ୍ଵଂ ତଥା କୁରୁତ ଵାନରାଃ ॥ ୫୧
ଏଵମୁକ୍ତା ମହାତ୍ମାନୋ ଵାନରା ଵାରଣୋପମାଃ ।
ଉତ୍ପେତୁର୍ଗଗନଂ ଶୀଘ୍ରଂ ଗରୁଡା ଇଵ ଶୀଘ୍ରଗାଃ ॥ ୫୨
ଜାମ୍ବଵାଂଶ୍ଚ ହନୂମାଂଶ୍ଚ ଵେଗଦର୍ଶୀ ଚ ଵାନରଃ ।
ଋଷଭଶ୍ଚୈଵ କଲଶାଞ୍ଜଲପୂର୍ଣାନଥାନଯନ୍ ॥ ୫୩
ନଦୀଶତାନାଂ ପଞ୍ଚାନାଂ ଜଲଂ କୁମ୍ଭେଷୁ ଚାହରନ୍ ॥ ୫୪
ପୂର୍ଵାତ୍ସମୁଦ୍ରାତ୍କଲଶଂ ଜଲପୂର୍ଣମଥାନଯତ୍ ।
ସୁଷେଣଃ ସତ୍ତ୍ଵସମ୍ପନ୍ନଃ ସର୍ଵରତ୍ନଵିଭୂଷିତମ୍ ॥ ୫୫
ଋଷଭୋ ଦକ୍ଷିଣାତ୍ତୂର୍ଣଂ ସମୁଦ୍ରାଜ୍ଜଲମାହରତ୍ ।
ରକ୍ତଚନ୍ଦନଶାଖାଭିଃ ସଂଵୃତଂ କାଞ୍ଚନଂ ଘଟମ୍ ॥ ୫୬
ଗଵଯଃ ପଶ୍ଚିମାତ୍ତୋଯମାଜହାର ମହାର୍ଣଵାତ୍ ।
ରତ୍ନକୁମ୍ଭେନ ମହତା ଶୀତଂ ମାରୁତଵିକ୍ରମଃ ॥ ୫୭
ଉତ୍ତରାଚ୍ଚ ଜଲଂ ଶୀଘ୍ରଂ ଗରୁଡାନିଲଵିକ୍ରମଃ ।
ଆଜହାର ସ ଧର୍ମାତ୍ମା ନଲଃ ସର୍ଵଗୁଣାନ୍ଵିତଃ ॥ ୫୮
ତତସ୍ତୈର୍ଵାନରଶ୍ରେଷ୍ଠୈରାନୀତଂ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ତଜ୍ଜଲମ୍ ।
ଅଭିଷେକାଯ ରାମସ୍ଯ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଃ ସଚିଵୈଃ ସହ ।
ପୁରୋହିତାଯ ଶ୍ରେଷ୍ଠାଯ ସୁହୃଦ୍ଭ୍ଯଶ୍ଚ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍ ॥ ୫୯
ତତଃ ସ ପ୍ରଯତୋ ଵୃଦ୍ଧୋ ଵସିଷ୍ଠୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ ସହ ।
ରାମଂ ରତ୍ନମଯେ ପୀଠେ ସହସୀତଂ ନ୍ଯଵେଶଯତ୍ ॥ ୬୦
ଵସିଷ୍ଠୋ ଵାମଦେଵଶ୍ଚ ଜାବାଲିରଥ କାଶ୍ଯପଃ ।
କାତ୍ଯାଯନଃ ସୁଯଜ୍ଞଶ୍ଚ ଗୌତମୋ ଵିଜଯସ୍ତଥା ॥ ୬୧
ଅଭ୍ଯଷିଞ୍ଚନ୍ନରଵ୍ଯାଘ୍ରଂ ପ୍ରସନ୍ନେନ ସୁଗନ୍ଧିନା ।
ସଲିଲେନ ସହସ୍ରାକ୍ଷଂ ଵସଵୋ ଵାସଵଂ ଯଥା ॥ ୬୨
ଋତ୍ଵିଗ୍ଭିର୍ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ ପୂର୍ଵଂ କନ୍ଯାଭିର୍ମନ୍ତ୍ରିଭିସ୍ତଥା ।
ଯୋଧୈଶ୍ଚୈଵାଭ୍ଯଷିଞ୍ଚଂସ୍ତେ ସମ୍ପ୍ରହୃଷ୍ଟାଃ ସନୈଗମୈଃ ॥ ୬୩
ସର୍ଵୌଷଧିରସୈର୍ଦିଵ୍ଯୈର୍ଦୈଵତୈର୍ନଭସି ସ୍ଥିତୈଃ ।
ଚତୁର୍ଭିର୍ଲୋକପାଲୈଶ୍ଚ ସର୍ଵୈର୍ଦେଵୈଶ୍ଚ ସଙ୍ଗତୈଃ ॥ ୬୪
ବ୍ରହ୍ମଣା ନିର୍ମିତଂ ପୂର୍ଵଂ କିରୀଟଂ ରତ୍ନଶୋଭିତମ୍ ।
ଅଭିଷିକ୍ତଃ ପୁରା ଯେନ ମନୁସ୍ତଂ ଦୀପ୍ତତେଜସମ୍ ॥ ୬୫
ତସ୍ଯାନ୍ଵଵାଯେ ରାଜାନଃ କ୍ରମାଦ୍ଯେନାଭିଷେଚିତାଃ ।
ସଭାଯାଂ ହେମକ୍ଲୁପ୍ତାଯାଂ ଶୋଭିତାଯାଂ ମହାଜନୈଃ ।
ରତ୍ନୈର୍ନାନାଵିଧୈଶ୍ଚୈଵ ଚିତ୍ରିତାଯାଂ ସୁଶୋଭନୈଃ ॥ ୬୬
ନାନାରତ୍ନମଯେ ପୀଠେ କଲ୍ପଯିତ୍ଵା ଯଥାଵିଧି ।
କିରୀଟେନ ତତଃ ପଶ୍ଚାଦ୍ଵସିଷ୍ଠେନ ମହାତ୍ମନା ।
ଋତ୍ଵିଗ୍ଭିର୍ଭୂଷଣୈଶ୍ଚୈଵ ସମଯୋକ୍ଷ୍ଯତ ରାଘଵଃ ॥ ୬୭
ଛତ୍ରଂ ତୁ ତସ୍ଯ ଜଗ୍ରାହ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଃ ପାଣ୍ଡୁରଂ ଶୁଭମ୍ ।
ଶ୍ଵେତଂ ଚ ଵାଲଵ୍ଯଜନଂ ସୁଗ୍ରୀଵୋ ଵାନରେଶ୍ଵରଃ ।
ଅପରଂ ଚନ୍ଦ୍ରସଙ୍କାଶଂ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରୋ ଵିଭୀଷଣଃ ॥ ୬୮
ମାଲାଂ ଜ୍ଵଲନ୍ତୀଂ ଵପୁଷା କାଞ୍ଚନୀଂ ଶତପୁଷ୍କରାମ୍ ।
ରାଘଵାଯ ଦଦୌ ଵାଯୁର୍ଵାସଵେନ ପ୍ରଚୋଦିତଃ ॥ ୬୯
ସର୍ଵରତ୍ନସମାଯୁକ୍ତଂ ମଣିରତ୍ନଵିଭୂଷିତମ୍ ।
ମୁକ୍ତାହାରଂ ନରେନ୍ଦ୍ରାଯ ଦଦୌ ଶକ୍ରପ୍ରଚୋଦିତଃ ॥ ୭୦
ପ୍ରଜଗୁର୍ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵା ନନୃତୁଶ୍ଚାପ୍ସରୋଗଣାଃ ।
ଅଭିଷେକେ ତଦର୍ହସ୍ଯ ତଦା ରାମସ୍ଯ ଧୀମତଃ ॥ ୭୧
ଭୂମିଃ ସସ୍ଯଵତୀ ଚୈଵ ଫଲଵନ୍ତଶ୍ଚ ପାଦପାଃ ।
ଗନ୍ଧଵନ୍ତି ଚ ପୁଷ୍ପାଣି ବଭୂଵୂ ରାଘଵୋତ୍ସଵେ ॥ ୭୨
ସହସ୍ରଶତମଶ୍ଵାନାଂ ଧେନୂନାଂ ଚ ଗଵାଂ ତଥା ।
ଦଦୌ ଶତଂ ଵୃଷାନ୍ପୂର୍ଵଂ ଦ୍ଵିଜେଭ୍ଯୋ ମନୁଜର୍ଷଭଃ ॥ ୭୩
ତ୍ରିଂଶତ୍କୋଟୀର୍ହିରଣ୍ଯସ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋ ଦଦୌ ପୁନଃ ।
ନାନାଭରଣଵସ୍ତ୍ରାଣି ମହାର୍ହାଣି ଚ ରାଘଵଃ ॥ ୭୪
ଅର୍କରଶ୍ମିପ୍ରତୀକାଶାଂ କାଞ୍ଚନୀଂ ମଣିଵିଗ୍ରହାମ୍ ।
ସୁଗ୍ରୀଵାଯ ସ୍ରଜଂ ଦିଵ୍ଯାଂ ପ୍ରାଯଚ୍ଛନ୍ମନୁଜର୍ଷଭଃ ॥ ୭୫
ଵୈଡୂର୍ଯମଣିଚିତ୍ରେ ଚ ଵଜ୍ରରତ୍ନଵିଭୂଷିତେ ।
ଵାଲିପୁତ୍ରାଯ ଧୃତିମାନଙ୍ଗଦାଯାଙ୍ଗଦେ ଦଦୌ ॥ ୭୬
ମଣିପ୍ରଵରଜୁଷ୍ଟଂ ଚ ମୁକ୍ତାହାରମନୁତ୍ତମମ୍ ।
ସୀତାଯୈ ପ୍ରଦଦୌ ରାମଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରରଶ୍ମିସମପ୍ରଭମ୍ ॥ ୭୭
ଅରଜେ ଵାସସୀ ଦିଵ୍ଯେ ଶୁଭାନ୍ଯାଭରଣାନି ଚ ।
ଅଵେକ୍ଷମାଣା ଵୈଦେହୀ ପ୍ରଦଦୌ ଵାଯୁସୂନଵେ ॥ ୭୮
ଅଵମୁଚ୍ଯାତ୍ମନଃ କଣ୍ଠାଦ୍ଧାରଂ ଜନକନନ୍ଦିନୀ ।
ଅଵୈକ୍ଷତ ହରୀନ୍ସର୍ଵାନ୍ଭର୍ତାରଂ ଚ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ ॥ ୭୯
ତାମିଙ୍ଗିତଜ୍ଞଃ ସମ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ବଭାଷେ ଜନକାତ୍ମଜାମ୍ ।
ପ୍ରଦେହି ସୁଭଗେ ହାରଂ ଯସ୍ଯ ତୁଷ୍ଟାସି ଭାମିନି ।
ପୌରୁଷଂ ଵିକ୍ରମୋ ବୁଦ୍ଧିର୍ଯସ୍ମିନ୍ନେତାନି ସର୍ଵଶଃ ॥ ୮୦
ଦଦୌ ସା ଵାଯୁପୁତ୍ରାଯ ତଂ ହାରମସିତେକ୍ଷଣା ।
ହନୁମାଂସ୍ତେନ ହାରେଣ ଶୁଶୁଭେ ଵାନରର୍ଷଭଃ ।
ଚନ୍ଦ୍ରାଂଶୁଚଯଗୌରେଣ ଶ୍ଵେତାଭ୍ରେଣ ଯଥାଽଚଲଃ ॥ ୮୧
ତତୋ ଦ୍ଵିଵିଦମୈନ୍ଦାଭ୍ଯାଂ ନୀଲାଯ ଚ ପରନ୍ତପଃ ।
ସର୍ଵାନ୍କାମଗୁଣାନ୍ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ପ୍ରଦଦୌ ଵସୁଧାଧିପଃ ॥ ୮୨
ସର୍ଵଵାନରଵୃଦ୍ଧାଶ୍ଚ ଯେ ଚାନ୍ଯେ ଵାନରେଶ୍ଵରାଃ ।
ଵାସୋଭିର୍ଭୂଷଣୈଶ୍ଚୈଵ ଯଥାର୍ହଂ ପ୍ରତିପୂଜିତାଃ ॥ ୮୩
ଵିଭୀଷଣୋଽଥ ସୁଗ୍ରୀଵୋ ହନୁମାନ୍ ଜାମ୍ବଵାଂସ୍ତଥା ।
ସର୍ଵଵାନରମୁଖ୍ଯାଶ୍ଚ ରାମେଣାକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମଣା ॥ ୮୪
ଯଥାର୍ହଂ ପୂଜିତାଃ ସର୍ଵୈଃ କାମୈ ରତ୍ନୈଶ୍ଚ ପୁଷ୍କଲୈଃ ।
ପ୍ରହୃଷ୍ଟମନସଃ ସର୍ଵେ ଜଗ୍ମୁରେଵ ଯଥାଗତମ୍ ॥ ୮୫
ନତ୍ଵା ସର୍ଵେ ମହାତ୍ମାନଂ ତତସ୍ତେ ପ୍ଲଵଗର୍ଷଭାଃ ।
ଵିସୃଷ୍ଟାଃ ପାର୍ଥିଵେନ୍ଦ୍ରେଣ କିଷ୍କିନ୍ଧାମଭ୍ଯୁପାଗମନ୍ ॥ ୮୬
ସୁଗ୍ରୀଵୋ ଵାନରଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାମାଭିଷେଚନମ୍ ।
ପୂଜିତଶ୍ଚୈଵ ରାମେଣ କିଷ୍କିନ୍ଧାଂ ପ୍ରାଵିଶତ୍ପୁରୀମ୍ ॥ ୮୭
ରାମେଣ ସର୍ଵକାମୈଶ୍ଚ ଯଥାର୍ହଂ ପ୍ରତିପୂଜିତଃ ।
ଲବ୍ଧ୍ଵା କୁଲଧନଂ ରାଜା ଲଙ୍କାଂ ପ୍ରାଯାଦ୍ଵିଭୀଷଣଃ ॥ ୮୮
ସ ରାଜ୍ଯମଖିଲଂ ଶାସନ୍ନିହତାରିର୍ମହାଯଶାଃ ।
ରାଘଵଃ ପରମୋଦାରଃ ଶଶାସ ପରଯା ମୁଦା ॥ ୮୯
ଉଵାଚଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ରାମୋ ଧର୍ମଜ୍ଞଂ ଧର୍ମଵତ୍ସଲଃ ॥ ୯୦
ଆତିଷ୍ଠ ଧର୍ମଜ୍ଞ ମଯା ସହେମାଂ
ଗାଂ ପୂର୍ଵରାଜାଧ୍ଯୁଷିତାଂ ବଲେନ ।
ତୁଲ୍ଯଂ ମଯା ତ୍ଵଂ ପିତୃଭିର୍ଧୃତା ଯା
ତାଂ ଯୌଵରାଜ୍ଯେ ଧୁରମୁଦ୍ଵହସ୍ଵ ॥ ୯୧
ସର୍ଵାତ୍ମନା ପର୍ଯନୁନୀଯମାନୋ
ଯଦା ନ ସୌମିତ୍ରିରୁପୈତି ଯୋଗମ୍ ।
ନିଯୁଜ୍ଯମାନୋଽପି ଚ ଯୌଵରାଜ୍ଯେ
ତତୋଽଭ୍ଯଷିଞ୍ଚଦ୍ଭରତଂ ମହାତ୍ମା ॥ ୯୨
ପୌଣ୍ଡରୀକାଶ୍ଵମେଧାଭ୍ଯାଂ ଵାଜପେଯେନ ଚାସକୃତ୍ ।
ଅନ୍ଯୈଶ୍ଚ ଵିଵିଧୈର୍ଯଜ୍ଞୈରଯଜତ୍ପାର୍ଥିଵର୍ଷଭଃ ॥ ୯୩
ରାଜ୍ଯଂ ଦଶସହସ୍ରାଣି ପ୍ରାପ୍ଯ ଵର୍ଷାଣି ରାଘଵଃ ।
ଶତାଶ୍ଵମେଧାନାଜହ୍ରେ ସଦଶ୍ଵାନ୍ଭୂରିଦକ୍ଷିଣାନ୍ ॥ ୯୪
ଆଜାନୁଲମ୍ବବାହୁଃ ସ ମହାସ୍କନ୍ଧଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ ।
ଲକ୍ଷ୍ମଣାନୁଚରୋ ରାମଃ ପୃଥିଵୀମନ୍ଵପାଲଯତ୍ ॥ ୯୫
ରାଘଵଶ୍ଚାପି ଧର୍ମାତ୍ମା ପ୍ରାପ୍ଯ ରାଜ୍ଯମନୁତ୍ତମମ୍ ।
ଈଜେ ବହୁଵିଧୈର୍ଯଜ୍ଞୈଃ ସସୁହୃଜ୍ଜ୍ଞାତିବାନ୍ଧଵଃ ॥ ୯୬
ନ ପର୍ଯଦେଵନ୍ଵିଧଵା ନ ଚ ଵ୍ଯାଲକୃତଂ ଭଯମ୍ ।
ନ ଵ୍ଯାଧିଜଂ ଭଯଂ ଵାଽପି ରାମେ ରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରଶାସତି ॥ ୯୭
ନିର୍ଦସ୍ଯୁରଭଵଲ୍ଲୋକୋ ନାନର୍ଥଃ କଂଚିଦସ୍ପୃଶତ୍ ।
ନ ଚ ସ୍ମ ଵୃଦ୍ଧା ବାଲାନାଂ ପ୍ରେତକାର୍ଯାଣି କୁର୍ଵତେ ॥ ୯୮
ସର୍ଵଂ ମୁଦିତମେଵାସୀତ୍ସର୍ଵୋ ଧର୍ମପରୋଽଭଵତ୍ ।
ରାମମେଵାନୁପଶ୍ଯନ୍ତୋ ନାଭ୍ଯହିଂସନ୍ପରସ୍ପରମ୍ ॥ ୯୯
ଆସନ୍ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ତଥା ପୁତ୍ରସହସ୍ରିଣଃ ।
ନିରାମଯା ଵିଶୋକାଶ୍ଚ ରାମେ ରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରଶାସତି ॥ ୧୦୦
ରାମୋ ରାମୋ ରାମ ଇତି ପ୍ରଜାନାମଭଵନ୍କଥାଃ ।
ରାମଭୂତଂ ଜଗଦଭୂଦ୍ରାମେ ରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରଶାସତି ॥ ୧୦୧
ନିତ୍ଯପୁଷ୍ପା ନିତ୍ଯଫଲାସ୍ତରଵଃ ସ୍କନ୍ଧଵିସ୍ତୃତାଃ ।
କାଲେ ଵର୍ଷୀ ଚ ପର୍ଜନ୍ଯଃ ସୁଖସ୍ପର୍ଶଶ୍ଚ ମାରୁତଃ ॥ ୧୦୨
ବ୍ରାହ୍ମଣଃ କ୍ଷତ୍ରିଯା ଵୈଶ୍ଯାଃ ଶୂଦ୍ରା ଲୋଭଵିଵର୍ଜିତାଃ ।
ସ୍ଵକର୍ମସୁ ପ୍ରଵର୍ତନ୍ତେ ତୁଷ୍ଟାଃ ସ୍ଵୈରେଵ କର୍ମଭିଃ ॥ ୧୦୩
ଆସନ୍ପ୍ରଜା ଧର୍ମରତା ରାମେ ଶାସତି ନାନୃତାଃ ।
ସର୍ଵେ ଲକ୍ଷଣସମ୍ପନ୍ନାଃ ସର୍ଵେ ଧର୍ମପରାଯଣାଃ ॥ ୧୦୪
ଦଶ ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଦଶ ଵର୍ଷଶତାନି ଚ ।
ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହିତଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ରାମୋ ରାଜ୍ଯମକାରଯତ୍ ॥ ୧୦୫
॥ ରାମାଯଣ ଫଲଶ୍ରୁତି ॥
ଧନ୍ଯଂ ଯଶସ୍ଯମାଯୁଷ୍ଯଂ ରାଜ୍ଞାଂ ଚ ଵିଜଯାଵହମ୍ ।
ଆଦିକାଵ୍ଯମିଦଂ ତ୍ଵାର୍ଷଂ ପୁରା ଵାଲ୍ମୀକିନା କୃତମ୍ ।
ଯଃ ପଠେଚ୍ଛୃଣୁଯାଲ୍ଲୋକେ ନରଃ ପାପାଦ୍ଵିମୁଚ୍ଯତେ ॥ ୧୦୬
ପୁତ୍ରକାମସ୍ତୁ ପୁତ୍ରାନ୍ଵୈ ଧନକାମୋ ଧନାନି ଚ ।
ଲଭତେ ମନୁଜୋ ଲୋକେ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାମାଭିଷେଚନମ୍ ॥ ୧୦୭
ମହୀଂ ଵିଜଯତେ ରାଜା ରିପୂଂଶ୍ଚାପ୍ଯଧିତିଷ୍ଠତି ।
ରାଘଵେଣ ଯଥା ମାତା ସୁମିତ୍ରା ଲକ୍ଷ୍ମଣେନ ଚ ॥ ୧୦୮
ଭରତେନେଵ କୈକେଯୀ ଜୀଵପୁତ୍ରାସ୍ତଥା ସ୍ତ୍ରିଯଃ ।
ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ସଦାନନ୍ଦାଃ ପୁତ୍ରପୌତ୍ରସମନ୍ଵିତାଃ ॥ ୧୦୯
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାମାଯଣମିଦଂ ଦୀର୍ଘମାଯୁଶ୍ଚ ଵିନ୍ଦତି ।
ରାମସ୍ଯ ଵିଜଯଂ ଚୈଵ ସର୍ଵମକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମଣଃ ॥ ୧୧୦
ଶୃଣୋତି ଯ ଇଦଂ କାଵ୍ଯମାର୍ଷଂ ଵାଲ୍ମୀକିନା କୃତମ୍ ।
ଶ୍ରଦ୍ଦଧାନୋ ଜିତକ୍ରୋଧୋ ଦୁର୍ଗାଣ୍ଯତିତରତ୍ଯସୌ ॥ ୧୧୧
ସମାଗମଂ ପ୍ରଵାସାନ୍ତେ ଲଭତେ ଚାପି ବାନ୍ଧଵୈଃ ।
ପ୍ରାର୍ଥିତାଂଶ୍ଚ ଵରାନ୍ସର୍ଵାନ୍ପ୍ରାପ୍ନୁଯାଦିହ ରାଘଵାତ୍ ॥ ୧୧୨
ଶ୍ରଵଣେନ ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ପ୍ରୀଯନ୍ତେ ସଂପ୍ରଶୃଣ୍ଵତାମ୍ ।
ଵିନାଯକାଶ୍ଚ ଶାମ୍ଯନ୍ତି ଗୃହେ ତିଷ୍ଠନ୍ତି ଯସ୍ଯ ଵୈ ॥ ୧୧୩
ଵିଜଯେତ ମହୀଂ ରାଜା ପ୍ରଵାସୀ ସ୍ଵସ୍ତିମାନ୍ଵ୍ରଜେତ୍ ।
ସ୍ତ୍ରିଯୋ ରଜସ୍ଵଲାଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପୁତ୍ରାନ୍ ସୂଯୁରନୁତ୍ତମାନ୍ ॥ ୧.୧୪
ପୂଜଯଂଶ୍ଚ ପଠଂଶ୍ଚେମମିତିହାସଂ ପୁରାତନମ୍ ।
ସର୍ଵପାପାତ୍ପ୍ରମୁଚ୍ଯେତ ଦୀର୍ଘମାଯୁରଵାପ୍ନୁଯାତ୍ ॥ ୧୧୫
ପ୍ରଣମ୍ଯ ଶିରସା ନିତ୍ଯଂ ଶ୍ରୋତଵ୍ଯଂ କ୍ଷତ୍ରିଯୈର୍ଦ୍ଵିଜାତ୍ ।
ଐଶ୍ଵର୍ଯଂ ପୁତ୍ରଲାଭଶ୍ଚ ଭଵିଷ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ ॥ ୧୧୬
ରାମାଯଣମିଦଂ କୃତ୍ସ୍ନଂ ଶୃଣ୍ଵତଃ ପଠତଃ ସଦା ।
ପ୍ରୀଯତେ ସତତଂ ରାମଃ ସ ହି ଵିଷ୍ଣୁଃ ସନାତନଃ ॥ ୧୧୭
ଆଦିଦେଵୋ ମହାବାହୁର୍ହରିର୍ନାରାଯଣଃ ପ୍ରଭୁଃ ।
ସାକ୍ଷାଦ୍ରାମୋ ରଘୁଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ଶେଷୋ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଉଚ୍ଯତେ ॥ ୧୧୮
କୁଟୁମ୍ବଵୃଦ୍ଧିଂ ଧନଧାନ୍ଯଵୃଦ୍ଧିଂ
ସ୍ତ୍ରିଯଶ୍ଚ ମୁଖ୍ଯାଃ ସୁଖମୁତ୍ତମଂ ଚ ।
ଶୃତ୍ଵା ଶୁଭଂ କାଵ୍ଯମିଦଂ ମହାର୍ଥଂ
ପ୍ରାପ୍ନୋତି ସର୍ଵାଂ ଭୁଵି ଚାର୍ଥସିଦ୍ଧିମ୍ ॥ ୧୧୯
ଆଯୁଷ୍ଯମାରୋଗ୍ଯକରଂ ଯଶସ୍ଯଂ
ସୌଭ୍ରାତୃକଂ ବୁଦ୍ଧିକରଂ ସୁଖଂ ଚ ।
ଶ୍ରୋତଵ୍ଯମେତନ୍ନିଯମେନ ସଦ୍ଭି-
-ରାଖ୍ଯାନମୋଜସ୍କରମୃଦ୍ଧିକାମୈଃ ॥ ୧୨୦
ଏଵମେତତ୍ପୁରାଵୃତ୍ତମାଖ୍ଯାନଂ ଭଦ୍ରମସ୍ତୁ ଵଃ ।
ପ୍ରଵ୍ଯାହରତ ଵିସ୍ରବ୍ଧଂ ବଲଂ ଵିଷ୍ଣୋଃ ପ୍ରଵର୍ଧତାମ୍ ॥ ୧୨୧
ଦେଵାଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ତୁଷ୍ଯନ୍ତି ଗ୍ରହଣାଚ୍ଛ୍ରଵଣାତ୍ତଥା ।
ରାମାଯଣସ୍ଯ ଶ୍ରଵଣାତ୍ତୁଷ୍ଯନ୍ତି ପିତରସ୍ତଥା ॥ ୧୨୨
ଭକ୍ତ୍ଯା ରାମସ୍ଯ ଯେ ଚେମାଂ ସଂହିତାମୃଷିଣା କୃତାମ୍ ।
ଲେଖଯନ୍ତୀହ ଚ ନରାସ୍ତେଷାଂ ଵାସସ୍ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପେ ॥ ୧୨୩
॥ ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯେ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡେ ଶ୍ରୀରାମପଟ୍ଟାଭିଷେକୋ ନାମ ଏକତ୍ରିଂଶଦୁତ୍ତରଶତତମଃ ସର୍ଗଃ ॥

Explore More