Lord Vishnu (Ranganatha)

શ્રી રઙ્ગ ગદ્યમ્

(Sri Ranga Gadyam in Gujarati)

Ramanujacharya

Also known as shri ranga gadyam · shree ranga gadyam · ranga gadyam

One of the three prose pieces by Ramanuja, this one addressed to Ranganatha at Srirangam and prefaced by a verse in which a later hand salutes Ramanuja as the knower of the truth of matter, of soul, and of what is above them both. The prose is built as his prose is built: a single sentence gathering the Lord's qualities into one enormous compound — knowledge, strength, lordship, valour, power and splendour, then good disposition, tenderness, gentleness, uprightness, kinship, evenness, compassion, sweetness, depth, generosity, skill, firmness, courage — before it comes at last to its verb. What it asks for is narrow and exact: the state of a servant, born of the love that comes of experiencing him. It says it knows no other way.

॥ શ્રી રઙ્ગ ગદ્યમ્ ॥
ચિદચિત્પરતત્ત્વાનાં તત્ત્વાયાથાર્થ્યવેદિને ।
રામાનુજાય મુનયે નમો મમ ગરીયસે ॥
॥ ગદ્યમ્ ॥
સ્વાધીનત્રિવિધચેતનાઽચેતન સ્વરૂપસ્થિતિ પ્રવૃત્તિભેદં, ક્લેશકર્માદ્યશેષદોષાસંસ્પૃષ્ટં, સ્વાભાવિકાનવધિકાતિશય જ્ઞાનબલૈશ્વર્ય વીર્યશક્તિતેજસ્સૌશીલ્ય વાત્સલ્ય માર્દવાર્જવ સૌહાર્દ સામ્ય કારુણ્ય માધુર્ય ગામ્ભીર્ય ઔદાર્ય ચાતુર્ય સ્થૈર્ય ધૈર્ય શૌર્ય પરાક્રમ સત્યકામ સત્યસઙ્કલ્પ કૃતિત્વ કૃતજ્ઞતાદ્યસઙ્ખ્યેય કલ્યાણગુણ ગણૌઘ મહાર્ણવં, પરબ્રહ્મભૂતં, પુરુષોત્તમં, શ્રીરઙ્ગશાયિનં, અસ્મત્સ્વામિનં, પ્રબુદ્ધનિત્યનિયામ્ય નિત્યદાસ્યૈકરસાત્મસ્વભાવોઽહં, તદેકાનુભવઃ તદેકપ્રિયઃ, પરિપૂર્ણં ભગવન્તં વિશદતમાનુભવેન નિરન્તરમનુભૂય, તદનુભવજનિતાનવધિકાતિશય પ્રીતિકારિતાશેષાવસ્થોચિત અશેષશેષતૈકરતિરૂપ નિત્યકિઙ્કરો ભવાનિ ।
સ્વાત્મનિત્ય નિયામ્ય નિત્યદાસ્યૈકરસાત્મ સ્વભાવાનુસન્ધાનપૂર્વક ભગવદનવધિકાતિશય સ્વામ્યાદ્યખિલ ગુણગણાનુભવ જનિતાનવધિકાતિશય પ્રીતિકારિતાશેષાવસ્થોચિતાશેષ શેષતૈકરતિરૂપ નિત્યકૈઙ્કર્ય પ્રાપ્ત્યુપાયભૂતભક્તિ તદુપાય સમ્યગ્ જ્ઞાનતદુપાય સમીચીનક્રિયા તદનુગુણસાત્ત્વિકતાઽઽસ્તિક્યાદિ સમસ્તાત્મગુણવિહીનઃ, દુરુત્તરાનન્ત તદ્વિપર્યય જ્ઞાનક્રિયાનુગુણાનાદિ પાપવાસના મહાર્ણવાન્તર્નિમગ્નઃ, તિલતૈલવદ્દારુવહ્નિવદ્દુર્વિવેચ ત્રિગુણ ક્ષણક્ષરણ સ્વભાવાચેતન પ્રકૃતિવ્યાપ્તિરૂપ દુરત્યય ભગવન્માયા તિરોહિત સ્વપ્રકાશઃ, અનાદ્યવિદ્યાસઞ્ચિતાનન્તાશક્ય વિસ્રંસન કર્મપાશ પ્રગ્રથિતઃ, અનાગતાનન્તકાલ સમીક્ષયાઽપ્યદૃષ્ટસન્તારોપાયઃ, નિખિલજન્તુજાતશરણ્ય, શ્રીમન્નારાયણ, તવ ચરણારવિન્દયુગલં શરણમહં પ્રપદ્યે ॥
એવમવસ્થિતસ્યાપ્યર્થિત્વમાત્રેણ, પરમકારુણિકો ભગવાન્, સ્વાનુભવ પ્રીત્યોપનીતૈકાન્તિકાત્યન્તિક નિત્યકૈઙ્કર્યૈકરતિરૂપ નિત્યદાસ્યં દાસ્યતીતિ વિશ્વાસપૂર્વકં ભગવન્તં નિત્યકિઙ્કરતાં પ્રાર્થયે ॥
તવાનુભૂતિસમ્ભૂતપ્રીતિકારિત દાસતામ્ ।
દેહિ મે કૃપયા નાથ ન જાને ગતિમન્યથા ॥
સર્વાવસ્થોચિતાશેષ શેષતૈકરતિસ્તવ ।
ભવેયં પુણ્ડરીકાક્ષ ત્વમેવૈવં કુરુષ્વ મામ્ ॥
એવમ્ભૂત તત્ત્વ યાથાત્મ્યવબોધ તદિચ્છારહિતસ્યાપિ, એતદુચ્ચારણમાત્રાવલમ્બનેન, ઉચ્યમાનાર્થ પરમાર્થનિષ્ઠં મે મનસ્ત્વમેવાદ્યૈવ કારય ॥
અપાર કરુણામ્બુધે, અનાલોચિત વિશેષાશેષ લોકશરણ્ય, પ્રણતાર્તિહર, આશ્રિતવાત્સલ્યૈક મહોદધે, અનવરતવિદિત નિખિલભૂતજાત યાથાત્મ્ય, સત્યકામ, સત્યસઙ્કલ્પ, આપત્સખ, કાકુત્સ્થ, શ્રીમન્, નારાયણ, પુરુષોત્તમ, શ્રીરઙ્ગનાથ, મમ નાથ, નમોઽસ્તુ તે ॥
॥ ઇતિ શ્રીભગવદ્રામાનુજ વિરચિતં શ્રી રઙ્ગ ગદ્યમ્ સમ્પૂર્ણમ્ ॥

Explore More