Lord Vishnu (Ranganatha)

శ్రీ రఙ్గ గద్యమ్

(Sri Ranga Gadyam in Telugu)

Ramanujacharya

Also known as shri ranga gadyam · shree ranga gadyam · ranga gadyam

One of the three prose pieces by Ramanuja, this one addressed to Ranganatha at Srirangam and prefaced by a verse in which a later hand salutes Ramanuja as the knower of the truth of matter, of soul, and of what is above them both. The prose is built as his prose is built: a single sentence gathering the Lord's qualities into one enormous compound — knowledge, strength, lordship, valour, power and splendour, then good disposition, tenderness, gentleness, uprightness, kinship, evenness, compassion, sweetness, depth, generosity, skill, firmness, courage — before it comes at last to its verb. What it asks for is narrow and exact: the state of a servant, born of the love that comes of experiencing him. It says it knows no other way.

॥ శ్రీ రఙ్గ గద్యమ్ ॥
చిదచిత్పరతత్త్వానాం తత్త్వాయాథార్థ్యవేదినే ।
రామానుజాయ మునయే నమో మమ గరీయసే ॥
॥ గద్యమ్ ॥
స్వాధీనత్రివిధచేతనాఽచేతన స్వరూపస్థితి ప్రవృత్తిభేదం, క్లేశకర్మాద్యశేషదోషాసంస్పృష్టం, స్వాభావికానవధికాతిశయ జ్ఞానబలైశ్వర్య వీర్యశక్తితేజస్సౌశీల్య వాత్సల్య మార్దవార్జవ సౌహార్ద సామ్య కారుణ్య మాధుర్య గామ్భీర్య ఔదార్య చాతుర్య స్థైర్య ధైర్య శౌర్య పరాక్రమ సత్యకామ సత్యసఙ్కల్ప కృతిత్వ కృతజ్ఞతాద్యసఙ్ఖ్యేయ కల్యాణగుణ గణౌఘ మహార్ణవం, పరబ్రహ్మభూతం, పురుషోత్తమం, శ్రీరఙ్గశాయినం, అస్మత్స్వామినం, ప్రబుద్ధనిత్యనియామ్య నిత్యదాస్యైకరసాత్మస్వభావోఽహం, తదేకానుభవః తదేకప్రియః, పరిపూర్ణం భగవన్తం విశదతమానుభవేన నిరన్తరమనుభూయ, తదనుభవజనితానవధికాతిశయ ప్రీతికారితాశేషావస్థోచిత అశేషశేషతైకరతిరూప నిత్యకిఙ్కరో భవాని ।
స్వాత్మనిత్య నియామ్య నిత్యదాస్యైకరసాత్మ స్వభావానుసన్ధానపూర్వక భగవదనవధికాతిశయ స్వామ్యాద్యఖిల గుణగణానుభవ జనితానవధికాతిశయ ప్రీతికారితాశేషావస్థోచితాశేష శేషతైకరతిరూప నిత్యకైఙ్కర్య ప్రాప్త్యుపాయభూతభక్తి తదుపాయ సమ్యగ్ జ్ఞానతదుపాయ సమీచీనక్రియా తదనుగుణసాత్త్వికతాఽఽస్తిక్యాది సమస్తాత్మగుణవిహీనః, దురుత్తరానన్త తద్విపర్యయ జ్ఞానక్రియానుగుణానాది పాపవాసనా మహార్ణవాన్తర్నిమగ్నః, తిలతైలవద్దారువహ్నివద్దుర్వివేచ త్రిగుణ క్షణక్షరణ స్వభావాచేతన ప్రకృతివ్యాప్తిరూప దురత్యయ భగవన్మాయా తిరోహిత స్వప్రకాశః, అనాద్యవిద్యాసఞ్చితానన్తాశక్య విస్రంసన కర్మపాశ ప్రగ్రథితః, అనాగతానన్తకాల సమీక్షయాఽప్యదృష్టసన్తారోపాయః, నిఖిలజన్తుజాతశరణ్య, శ్రీమన్నారాయణ, తవ చరణారవిన్దయుగలం శరణమహం ప్రపద్యే ॥
ఏవమవస్థితస్యాప్యర్థిత్వమాత్రేణ, పరమకారుణికో భగవాన్, స్వానుభవ ప్రీత్యోపనీతైకాన్తికాత్యన్తిక నిత్యకైఙ్కర్యైకరతిరూప నిత్యదాస్యం దాస్యతీతి విశ్వాసపూర్వకం భగవన్తం నిత్యకిఙ్కరతాం ప్రార్థయే ॥
తవానుభూతిసమ్భూతప్రీతికారిత దాసతామ్ ।
దేహి మే కృపయా నాథ న జానే గతిమన్యథా ॥
సర్వావస్థోచితాశేష శేషతైకరతిస్తవ ।
భవేయం పుణ్డరీకాక్ష త్వమేవైవం కురుష్వ మామ్ ॥
ఏవమ్భూత తత్త్వ యాథాత్మ్యవబోధ తదిచ్ఛారహితస్యాపి, ఏతదుచ్చారణమాత్రావలమ్బనేన, ఉచ్యమానార్థ పరమార్థనిష్ఠం మే మనస్త్వమేవాద్యైవ కారయ ॥
అపార కరుణామ్బుధే, అనాలోచిత విశేషాశేష లోకశరణ్య, ప్రణతార్తిహర, ఆశ్రితవాత్సల్యైక మహోదధే, అనవరతవిదిత నిఖిలభూతజాత యాథాత్మ్య, సత్యకామ, సత్యసఙ్కల్ప, ఆపత్సఖ, కాకుత్స్థ, శ్రీమన్, నారాయణ, పురుషోత్తమ, శ్రీరఙ్గనాథ, మమ నాథ, నమోఽస్తు తే ॥
॥ ఇతి శ్రీభగవద్రామానుజ విరచితం శ్రీ రఙ్గ గద్యమ్ సమ్పూర్ణమ్ ॥

Explore More