॥ ശ്രീ സീതാരാമ കല്യാണ സര്ഗഃ ॥
(ശ്രീമദ്രാമായണേ ബാലകാണ്ഡേ ത്രിസപ്തതിതമഃ സര്ഗഃ)
യസ്മിംസ്തു ദിവസേ രാജാ ചക്രേ ഗോദാനമുത്തമമ് ।
തസ്മിംസ്തു ദിവസേ വീരോ യുധാജിത്സമുപേയിവാന് ॥ ൧ ॥
തസ്മിംസ്തു ദിവസേ വീരോ യുധാജിത്സമുപേയിവാന് ॥ ൧ ॥
പുത്രഃ കേകയരാജസ്യ സാക്ഷാദ്ഭരതമാതുലഃ ।
ദൃഷ്ട്വാ പൃഷ്ട്വാ ച കുശലം രാജാനമിദമബ്രവീത് ॥ ൨ ॥
ദൃഷ്ട്വാ പൃഷ്ട്വാ ച കുശലം രാജാനമിദമബ്രവീത് ॥ ൨ ॥
കേകയാധിപതീ രാജാ സ്നേഹാത് കുശലമബ്രവീത് ।
യേഷാം കുശലകാമോഽസി തേഷാം സമ്പ്രത്യനാമയമ് ॥ ൩ ॥
യേഷാം കുശലകാമോഽസി തേഷാം സമ്പ്രത്യനാമയമ് ॥ ൩ ॥
സ്വസ്രീയം മമ രാജേന്ദ്ര ദ്രഷ്ടുകാമോ മഹീപതിഃ ।
തദര്ഥമുപയാതോഽഹമയോധ്യാം രഘുനന്ദന ॥ ൪ ॥
തദര്ഥമുപയാതോഽഹമയോധ്യാം രഘുനന്ദന ॥ ൪ ॥
ശ്രുത്വാ ത്വഹമയോധ്യായാം വിവാഹാര്ഥം തവാത്മജാന് ।
മിഥിലാമുപയാതാംസ്തു ത്വയാ സഹ മഹീപതേ ॥ ൫ ॥
മിഥിലാമുപയാതാംസ്തു ത്വയാ സഹ മഹീപതേ ॥ ൫ ॥
ത്വരയാഽഭ്യുപയാതോഽഹം ദ്രഷ്ടുകാമഃ സ്വസുഃ സുതമ് ।
അഥ രാജാ ദശരഥഃ പ്രിയാതിഥിമുപസ്ഥിതമ് ।
ദൃഷ്ട്വാ പരമസത്കാരൈഃ പൂജനാര്ഹമപൂജയത് ॥ ൬ ॥
അഥ രാജാ ദശരഥഃ പ്രിയാതിഥിമുപസ്ഥിതമ് ।
ദൃഷ്ട്വാ പരമസത്കാരൈഃ പൂജനാര്ഹമപൂജയത് ॥ ൬ ॥
തതസ്താമുഷിതോ രാത്രിം സഹ പുത്രൈര്മഹാത്മഭിഃ ।
പ്രഭാതേ പുനരുത്ഥായ കൃത്വാ കര്മാണി കര്മവിത് ।
ഋഷീംസ്തദാ പുരസ്കൃത്യ യജ്ഞവാടമുപാഗമത് ॥ ൭ ॥
പ്രഭാതേ പുനരുത്ഥായ കൃത്വാ കര്മാണി കര്മവിത് ।
ഋഷീംസ്തദാ പുരസ്കൃത്യ യജ്ഞവാടമുപാഗമത് ॥ ൭ ॥
യുക്തേ മുഹൂര്തേ വിജയേ സര്വാഭരണഭൂഷിതൈഃ ।
ഭ്രാതൃഭിഃ സഹിതോ രാമഃ കൃതകൌതുകമങ്ഗലഃ ॥ ൮ ॥
ഭ്രാതൃഭിഃ സഹിതോ രാമഃ കൃതകൌതുകമങ്ഗലഃ ॥ ൮ ॥
വസിഷ്ഠം പുരതഃ കൃത്വാ മഹര്ഷീനപരാനപി ।
പിതുഃ സമീപമാശ്രിത്യ തസ്ഥൌ ഭ്രാതൃഭിരാവൃതഃ ।
വസിഷ്ഠോ ഭഗവാനേത്യ വൈദേഹമിദമബ്രവീത് ॥ ൯ ॥
പിതുഃ സമീപമാശ്രിത്യ തസ്ഥൌ ഭ്രാതൃഭിരാവൃതഃ ।
വസിഷ്ഠോ ഭഗവാനേത്യ വൈദേഹമിദമബ്രവീത് ॥ ൯ ॥
രാജാ ദശരഥോ രാജന് കൃതകൌതുകമങ്ഗലൈഃ ।
പുത്രൈര്നരവര ശ്രേഷ്ഠ ദാതാരമഭികാങ്ക്ഷതേ ॥ ൧൦ ॥
പുത്രൈര്നരവര ശ്രേഷ്ഠ ദാതാരമഭികാങ്ക്ഷതേ ॥ ൧൦ ॥
ദാതൃപ്രതിഗ്രഹീതൃഭ്യാം സര്വാര്ഥാഃ പ്രഭവന്തി ഹി ।
സ്വധര്മം പ്രതിപദ്യസ്വ കൃത്വാ വൈവാഹ്യമുത്തമമ് ॥ ൧൧ ॥
സ്വധര്മം പ്രതിപദ്യസ്വ കൃത്വാ വൈവാഹ്യമുത്തമമ് ॥ ൧൧ ॥
ഇത്യുക്തഃ പരമോദാരോ വസിഷ്ഠേന മഹാത്മനാ ।
പ്രത്യുവാചമഹാതേജാ വാക്യം പരമധര്മവിത് ॥ ൧൨ ॥
പ്രത്യുവാചമഹാതേജാ വാക്യം പരമധര്മവിത് ॥ ൧൨ ॥
കഃ സ്ഥിതഃ പ്രതിഹാരോ മേ കസ്യാജ്ഞാ സമ്പ്രതീക്ഷ്യതേ ।
സ്വഗൃഹേ കോ വിചാരോഽസ്തി യഥാ രാജ്യമിദം തവ ॥ ൧൩ ॥
സ്വഗൃഹേ കോ വിചാരോഽസ്തി യഥാ രാജ്യമിദം തവ ॥ ൧൩ ॥
കൃതകൌതുകസര്വസ്വാ വേദിമൂലമുപാഗതാഃ ।
മമ കന്യാ മുനിശ്രേഷ്ഠ ദീപ്താ വഹ്നേരിവാര്ചിഷഃ ॥ ൧൪ ॥
മമ കന്യാ മുനിശ്രേഷ്ഠ ദീപ്താ വഹ്നേരിവാര്ചിഷഃ ॥ ൧൪ ॥
സജ്ജോഽഹം ത്വത്പ്രതീക്ഷോഽസ്മി വേദ്യാമസ്യാം പ്രതിഷ്ഠിതഃ ।
അവിഘ്നം കുരുതാം രാജാ കിമര്ഥമവലമ്ബതേ ॥ ൧൫ ॥
അവിഘ്നം കുരുതാം രാജാ കിമര്ഥമവലമ്ബതേ ॥ ൧൫ ॥
തദ്വാക്യം ജനകേനോക്തം ശ്രുത്വാ ദശരഥസ്തദാ ।
പ്രവേശയാമാസ സുതാന് സര്വാനൃഷിഗണാനപി ॥ ൧൬ ॥
പ്രവേശയാമാസ സുതാന് സര്വാനൃഷിഗണാനപി ॥ ൧൬ ॥
തതോ രാജാ വിദേഹാനാം വസിഷ്ഠമിദമബ്രവീത് ।
കാരയസ്വ ഋഷേ സര്വാമൃഷിഭിഃ സഹ ധാര്മിക ।
രാമസ്യ ലോകരാമസ്യ ക്രിയാം വൈവാഹികീം പ്രഭോ ॥ ൧൭ ॥
കാരയസ്വ ഋഷേ സര്വാമൃഷിഭിഃ സഹ ധാര്മിക ।
രാമസ്യ ലോകരാമസ്യ ക്രിയാം വൈവാഹികീം പ്രഭോ ॥ ൧൭ ॥
തഥേത്യുക്ത്വാ തു ജനകം വസിഷ്ഠോ ഭഗവാനൃഷിഃ ।
വിശ്വാമിത്രം പുരസ്കൃത്യ ശതാനന്ദം ച ധാര്മികമ് ॥ ൧൮ ॥
വിശ്വാമിത്രം പുരസ്കൃത്യ ശതാനന്ദം ച ധാര്മികമ് ॥ ൧൮ ॥
പ്രപാമധ്യേ തു വിധിവദ്വേദിം കൃത്വാ മഹാതപാഃ ।
അലഞ്ചകാര താം വേദിം ഗന്ധപുഷ്പൈഃ സമന്തതഃ ॥ ൧൯ ॥
അലഞ്ചകാര താം വേദിം ഗന്ധപുഷ്പൈഃ സമന്തതഃ ॥ ൧൯ ॥
സുവര്ണപാലികാഭിശ്ച ഛിദ്രകുമ്ഭൈശ്ച സാങ്കുരൈഃ ।
അങ്കുരാഢ്യൈഃ ശരാവൈശ്ച ധൂപപാത്രൈഃ സധൂപകൈഃ ॥ ൨൦ ॥
അങ്കുരാഢ്യൈഃ ശരാവൈശ്ച ധൂപപാത്രൈഃ സധൂപകൈഃ ॥ ൨൦ ॥
ശങ്ഖപാത്രൈഃ സ്രുവൈഃ സ്രുഗ്ഭിഃ പാത്രൈരര്ഘ്യാഭിപൂരിതൈഃ ।
ലാജപൂര്ണൈശ്ച പാത്രീഭിരക്ഷതൈരഭിസംസ്കൃതൈഃ ॥ ൨൧ ॥
ലാജപൂര്ണൈശ്ച പാത്രീഭിരക്ഷതൈരഭിസംസ്കൃതൈഃ ॥ ൨൧ ॥
ദര്ഭൈഃ സമൈഃ സമാസ്തീര്യ വിധിവന്മന്ത്രപൂര്വകമ് ।
അഗ്നിമാധായ വേദ്യാം തു വിധിമന്ത്രപുരസ്കൃതമ് ॥ ൨൨ ॥
ജുഹാവാഗ്നൌ മഹാതേജാ വസിഷ്ഠോ ഭഗവാനൃഷിഃ ।
അഗ്നിമാധായ വേദ്യാം തു വിധിമന്ത്രപുരസ്കൃതമ് ॥ ൨൨ ॥
ജുഹാവാഗ്നൌ മഹാതേജാ വസിഷ്ഠോ ഭഗവാനൃഷിഃ ।
തതഃ സീതാം സമാനീയ സര്വാഭരണഭൂഷിതാമ് ।
സമക്ഷമഗ്നേഃ സംസ്ഥാപ്യ രാഘവാഭിമുഖേ തദാ ।
അബ്രവീജ്ജനകോ രാജാ കൌസല്യാനന്ദവര്ധനമ് ॥ ൨൩ ॥
സമക്ഷമഗ്നേഃ സംസ്ഥാപ്യ രാഘവാഭിമുഖേ തദാ ।
അബ്രവീജ്ജനകോ രാജാ കൌസല്യാനന്ദവര്ധനമ് ॥ ൨൩ ॥
ഇയം സീതാ മമ സുതാ സഹധര്മചരീ തവ ।
പ്രതീച്ഛ ചൈനാം ഭദ്രം തേ പാണിം ഗൃഹ്ണീഷ്വ പാണിനാ ॥ ൨൪ ॥
പ്രതീച്ഛ ചൈനാം ഭദ്രം തേ പാണിം ഗൃഹ്ണീഷ്വ പാണിനാ ॥ ൨൪ ॥
പതിവ്രതാ മഹാഭാഗാ ഛായേവാനുഗതാ സദാ ।
ഇത്യുക്ത്വാ പ്രാക്ഷിപദ്രാജാ മന്ത്രപൂതം ജലം തദാ ॥ ൨൫ ॥
ഇത്യുക്ത്വാ പ്രാക്ഷിപദ്രാജാ മന്ത്രപൂതം ജലം തദാ ॥ ൨൫ ॥
സാധുസാധ്വിതി ദേവാനാമൃഷീണാം വദതാം തദാ ।
ദേവദുന്ദുഭിനിര്ഘോഷഃ പുഷ്പവര്ഷോ മഹാനഭൂത് ॥ ൨൬ ॥
ദേവദുന്ദുഭിനിര്ഘോഷഃ പുഷ്പവര്ഷോ മഹാനഭൂത് ॥ ൨൬ ॥
ഏവം ദത്വാ തദാ സീതാം മന്ത്രോദകപുരസ്കൃതാമ് ।
അബ്രവീജ്ജനകോ രാജാ ഹര്ഷേണാഭിപരിപ്ലുതഃ ॥ ൨൭ ॥
അബ്രവീജ്ജനകോ രാജാ ഹര്ഷേണാഭിപരിപ്ലുതഃ ॥ ൨൭ ॥
ലക്ഷ്മണാഗച്ഛ ഭദ്രം തേ ഊര്മിലാമുദ്യതാം മയാ ।
പ്രതീച്ഛ പാണിം ഗൃഹ്ണീഷ്വ മാ ഭൂത്കാലസ്യ പര്യയഃ ॥ ൨൮ ॥
പ്രതീച്ഛ പാണിം ഗൃഹ്ണീഷ്വ മാ ഭൂത്കാലസ്യ പര്യയഃ ॥ ൨൮ ॥
തമേവമുക്ത്വാ ജനകോ ഭരതം ചാഭ്യഭാഷത ।
ഗൃഹാണ പാണിം മാണ്ഡവ്യാഃ പാണിനാ രഘുനന്ദന ॥ ൨൯ ॥
ഗൃഹാണ പാണിം മാണ്ഡവ്യാഃ പാണിനാ രഘുനന്ദന ॥ ൨൯ ॥
ശത്രുഘ്നം ചാപി ധര്മാത്മാ അബ്രവീജ്ജനകേശ്വരഃ ।
ശ്രുതകീര്ത്യാ മഹാബാഹോ പാണിം ഗൃഹ്ണീഷ്വ പാണിനാ ॥ ൩൦ ॥
ശ്രുതകീര്ത്യാ മഹാബാഹോ പാണിം ഗൃഹ്ണീഷ്വ പാണിനാ ॥ ൩൦ ॥
സര്വേ ഭവന്തഃ സൌമ്യാശ്ച സര്വേ സുചരിതവ്രതാഃ ।
പത്നീഭിഃ സന്തു കാകുത്സ്ഥാ മാ ഭൂത്കാലസ്യ പര്യയഃ ॥ ൩൧ ॥
പത്നീഭിഃ സന്തു കാകുത്സ്ഥാ മാ ഭൂത്കാലസ്യ പര്യയഃ ॥ ൩൧ ॥
ജനകസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ പാണീന്പാണിഭിരസ്പൃശന് ।
ചത്വാരസ്തേ ചതസൃണാം വസിഷ്ഠസ്യ മതേ സ്ഥിതാഃ ॥ ൩൨ ॥
ചത്വാരസ്തേ ചതസൃണാം വസിഷ്ഠസ്യ മതേ സ്ഥിതാഃ ॥ ൩൨ ॥
അഗ്നിം പ്രദക്ഷിണീകൃത്യ വേദിം രാജാനമേവ ച ।
ഋഷീംശ്ചൈവ മഹാത്മാനഃ സഭാര്യാ രഘുസത്തമാഃ ।
യഥോക്തേന തഥാ ചക്രുര്വിവാഹം വിധിപൂര്വകമ് ॥ ൩൩ ॥
ഋഷീംശ്ചൈവ മഹാത്മാനഃ സഭാര്യാ രഘുസത്തമാഃ ।
യഥോക്തേന തഥാ ചക്രുര്വിവാഹം വിധിപൂര്വകമ് ॥ ൩൩ ॥
പുഷ്പവൃഷ്ടിര്മഹത്യാസീദന്തരിക്ഷാത്സുഭാസ്വരാ ।
ദിവ്യദുന്ദുഭിനിര്ഘോഷൈര്ഗീതവാദിത്രനിഃസ്വനൈഃ ॥ ൩൪ ॥
ദിവ്യദുന്ദുഭിനിര്ഘോഷൈര്ഗീതവാദിത്രനിഃസ്വനൈഃ ॥ ൩൪ ॥
നനൃതുശ്ചാപ്സരസ്സങ്ഘാ ഗന്ധര്വാശ്ച ജഗുഃ കലമ് ।
വിവാഹേ രഘുമുഖ്യാനാം തദദ്ഭുതമദൃശ്യത ॥ ൩൫ ॥
വിവാഹേ രഘുമുഖ്യാനാം തദദ്ഭുതമദൃശ്യത ॥ ൩൫ ॥
ഈദൃശേ വര്തമാനേ തു തൂര്യോദ്ഘുഷ്ടനിനാദിതേ ।
ത്രിരഗ്നിം തേ പരിക്രമ്യ ഊഹുര്ഭാര്യാ മഹൌജസഃ ॥ ൩൬ ॥
ത്രിരഗ്നിം തേ പരിക്രമ്യ ഊഹുര്ഭാര്യാ മഹൌജസഃ ॥ ൩൬ ॥
അഥോപകാര്യാം ജഗ്മുസ്തേ സഭാര്യാ രഘുനന്ദനാഃ ।
രാജാഽപി അനുയയൌ പശ്യന്സര്ഷിസങ്ഘഃ സബാന്ധവഃ ॥ ൩൭ ॥
രാജാഽപി അനുയയൌ പശ്യന്സര്ഷിസങ്ഘഃ സബാന്ധവഃ ॥ ൩൭ ॥
॥ ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയേ ബാലകാണ്ഡേ ത്രിസപ്തതിതമഃ സര്ഗഃ സമ്പൂര്ണമ് ॥