॥ శ్రీ సీతారామ కల్యాణ సర్గః ॥
(శ్రీమద్రామాయణే బాలకాణ్డే త్రిసప్తతితమః సర్గః)
యస్మింస్తు దివసే రాజా చక్రే గోదానముత్తమమ్ ।
తస్మింస్తు దివసే వీరో యుధాజిత్సముపేయివాన్ ॥ ౧ ॥
తస్మింస్తు దివసే వీరో యుధాజిత్సముపేయివాన్ ॥ ౧ ॥
పుత్రః కేకయరాజస్య సాక్షాద్భరతమాతులః ।
దృష్ట్వా పృష్ట్వా చ కుశలం రాజానమిదమబ్రవీత్ ॥ ౨ ॥
దృష్ట్వా పృష్ట్వా చ కుశలం రాజానమిదమబ్రవీత్ ॥ ౨ ॥
కేకయాధిపతీ రాజా స్నేహాత్ కుశలమబ్రవీత్ ।
యేషాం కుశలకామోఽసి తేషాం సమ్ప్రత్యనామయమ్ ॥ ౩ ॥
యేషాం కుశలకామోఽసి తేషాం సమ్ప్రత్యనామయమ్ ॥ ౩ ॥
స్వస్రీయం మమ రాజేన్ద్ర ద్రష్టుకామో మహీపతిః ।
తదర్థముపయాతోఽహమయోధ్యాం రఘునన్దన ॥ ౪ ॥
తదర్థముపయాతోఽహమయోధ్యాం రఘునన్దన ॥ ౪ ॥
శ్రుత్వా త్వహమయోధ్యాయాం వివాహార్థం తవాత్మజాన్ ।
మిథిలాముపయాతాంస్తు త్వయా సహ మహీపతే ॥ ౫ ॥
మిథిలాముపయాతాంస్తు త్వయా సహ మహీపతే ॥ ౫ ॥
త్వరయాఽభ్యుపయాతోఽహం ద్రష్టుకామః స్వసుః సుతమ్ ।
అథ రాజా దశరథః ప్రియాతిథిముపస్థితమ్ ।
దృష్ట్వా పరమసత్కారైః పూజనార్హమపూజయత్ ॥ ౬ ॥
అథ రాజా దశరథః ప్రియాతిథిముపస్థితమ్ ।
దృష్ట్వా పరమసత్కారైః పూజనార్హమపూజయత్ ॥ ౬ ॥
తతస్తాముషితో రాత్రిం సహ పుత్రైర్మహాత్మభిః ।
ప్రభాతే పునరుత్థాయ కృత్వా కర్మాణి కర్మవిత్ ।
ఋషీంస్తదా పురస్కృత్య యజ్ఞవాటముపాగమత్ ॥ ౭ ॥
ప్రభాతే పునరుత్థాయ కృత్వా కర్మాణి కర్మవిత్ ।
ఋషీంస్తదా పురస్కృత్య యజ్ఞవాటముపాగమత్ ॥ ౭ ॥
యుక్తే ముహూర్తే విజయే సర్వాభరణభూషితైః ।
భ్రాతృభిః సహితో రామః కృతకౌతుకమఙ్గలః ॥ ౮ ॥
భ్రాతృభిః సహితో రామః కృతకౌతుకమఙ్గలః ॥ ౮ ॥
వసిష్ఠం పురతః కృత్వా మహర్షీనపరానపి ।
పితుః సమీపమాశ్రిత్య తస్థౌ భ్రాతృభిరావృతః ।
వసిష్ఠో భగవానేత్య వైదేహమిదమబ్రవీత్ ॥ ౯ ॥
పితుః సమీపమాశ్రిత్య తస్థౌ భ్రాతృభిరావృతః ।
వసిష్ఠో భగవానేత్య వైదేహమిదమబ్రవీత్ ॥ ౯ ॥
రాజా దశరథో రాజన్ కృతకౌతుకమఙ్గలైః ।
పుత్రైర్నరవర శ్రేష్ఠ దాతారమభికాఙ్క్షతే ॥ ౧౦ ॥
పుత్రైర్నరవర శ్రేష్ఠ దాతారమభికాఙ్క్షతే ॥ ౧౦ ॥
దాతృప్రతిగ్రహీతృభ్యాం సర్వార్థాః ప్రభవన్తి హి ।
స్వధర్మం ప్రతిపద్యస్వ కృత్వా వైవాహ్యముత్తమమ్ ॥ ౧౧ ॥
స్వధర్మం ప్రతిపద్యస్వ కృత్వా వైవాహ్యముత్తమమ్ ॥ ౧౧ ॥
ఇత్యుక్తః పరమోదారో వసిష్ఠేన మహాత్మనా ।
ప్రత్యువాచమహాతేజా వాక్యం పరమధర్మవిత్ ॥ ౧౨ ॥
ప్రత్యువాచమహాతేజా వాక్యం పరమధర్మవిత్ ॥ ౧౨ ॥
కః స్థితః ప్రతిహారో మే కస్యాజ్ఞా సమ్ప్రతీక్ష్యతే ।
స్వగృహే కో విచారోఽస్తి యథా రాజ్యమిదం తవ ॥ ౧౩ ॥
స్వగృహే కో విచారోఽస్తి యథా రాజ్యమిదం తవ ॥ ౧౩ ॥
కృతకౌతుకసర్వస్వా వేదిమూలముపాగతాః ।
మమ కన్యా మునిశ్రేష్ఠ దీప్తా వహ్నేరివార్చిషః ॥ ౧౪ ॥
మమ కన్యా మునిశ్రేష్ఠ దీప్తా వహ్నేరివార్చిషః ॥ ౧౪ ॥
సజ్జోఽహం త్వత్ప్రతీక్షోఽస్మి వేద్యామస్యాం ప్రతిష్ఠితః ।
అవిఘ్నం కురుతాం రాజా కిమర్థమవలమ్బతే ॥ ౧౫ ॥
అవిఘ్నం కురుతాం రాజా కిమర్థమవలమ్బతే ॥ ౧౫ ॥
తద్వాక్యం జనకేనోక్తం శ్రుత్వా దశరథస్తదా ।
ప్రవేశయామాస సుతాన్ సర్వానృషిగణానపి ॥ ౧౬ ॥
ప్రవేశయామాస సుతాన్ సర్వానృషిగణానపి ॥ ౧౬ ॥
తతో రాజా విదేహానాం వసిష్ఠమిదమబ్రవీత్ ।
కారయస్వ ఋషే సర్వామృషిభిః సహ ధార్మిక ।
రామస్య లోకరామస్య క్రియాం వైవాహికీం ప్రభో ॥ ౧౭ ॥
కారయస్వ ఋషే సర్వామృషిభిః సహ ధార్మిక ।
రామస్య లోకరామస్య క్రియాం వైవాహికీం ప్రభో ॥ ౧౭ ॥
తథేత్యుక్త్వా తు జనకం వసిష్ఠో భగవానృషిః ।
విశ్వామిత్రం పురస్కృత్య శతానన్దం చ ధార్మికమ్ ॥ ౧౮ ॥
విశ్వామిత్రం పురస్కృత్య శతానన్దం చ ధార్మికమ్ ॥ ౧౮ ॥
ప్రపామధ్యే తు విధివద్వేదిం కృత్వా మహాతపాః ।
అలఞ్చకార తాం వేదిం గన్ధపుష్పైః సమన్తతః ॥ ౧౯ ॥
అలఞ్చకార తాం వేదిం గన్ధపుష్పైః సమన్తతః ॥ ౧౯ ॥
సువర్ణపాలికాభిశ్చ ఛిద్రకుమ్భైశ్చ సాఙ్కురైః ।
అఙ్కురాఢ్యైః శరావైశ్చ ధూపపాత్రైః సధూపకైః ॥ ౨౦ ॥
అఙ్కురాఢ్యైః శరావైశ్చ ధూపపాత్రైః సధూపకైః ॥ ౨౦ ॥
శఙ్ఖపాత్రైః స్రువైః స్రుగ్భిః పాత్రైరర్ఘ్యాభిపూరితైః ।
లాజపూర్ణైశ్చ పాత్రీభిరక్షతైరభిసంస్కృతైః ॥ ౨౧ ॥
లాజపూర్ణైశ్చ పాత్రీభిరక్షతైరభిసంస్కృతైః ॥ ౨౧ ॥
దర్భైః సమైః సమాస్తీర్య విధివన్మన్త్రపూర్వకమ్ ।
అగ్నిమాధాయ వేద్యాం తు విధిమన్త్రపురస్కృతమ్ ॥ ౨౨ ॥
జుహావాగ్నౌ మహాతేజా వసిష్ఠో భగవానృషిః ।
అగ్నిమాధాయ వేద్యాం తు విధిమన్త్రపురస్కృతమ్ ॥ ౨౨ ॥
జుహావాగ్నౌ మహాతేజా వసిష్ఠో భగవానృషిః ।
తతః సీతాం సమానీయ సర్వాభరణభూషితామ్ ।
సమక్షమగ్నేః సంస్థాప్య రాఘవాభిముఖే తదా ।
అబ్రవీజ్జనకో రాజా కౌసల్యానన్దవర్ధనమ్ ॥ ౨౩ ॥
సమక్షమగ్నేః సంస్థాప్య రాఘవాభిముఖే తదా ।
అబ్రవీజ్జనకో రాజా కౌసల్యానన్దవర్ధనమ్ ॥ ౨౩ ॥
ఇయం సీతా మమ సుతా సహధర్మచరీ తవ ।
ప్రతీచ్ఛ చైనాం భద్రం తే పాణిం గృహ్ణీష్వ పాణినా ॥ ౨౪ ॥
ప్రతీచ్ఛ చైనాం భద్రం తే పాణిం గృహ్ణీష్వ పాణినా ॥ ౨౪ ॥
పతివ్రతా మహాభాగా ఛాయేవానుగతా సదా ।
ఇత్యుక్త్వా ప్రాక్షిపద్రాజా మన్త్రపూతం జలం తదా ॥ ౨౫ ॥
ఇత్యుక్త్వా ప్రాక్షిపద్రాజా మన్త్రపూతం జలం తదా ॥ ౨౫ ॥
సాధుసాధ్వితి దేవానామృషీణాం వదతాం తదా ।
దేవదున్దుభినిర్ఘోషః పుష్పవర్షో మహానభూత్ ॥ ౨౬ ॥
దేవదున్దుభినిర్ఘోషః పుష్పవర్షో మహానభూత్ ॥ ౨౬ ॥
ఏవం దత్వా తదా సీతాం మన్త్రోదకపురస్కృతామ్ ।
అబ్రవీజ్జనకో రాజా హర్షేణాభిపరిప్లుతః ॥ ౨౭ ॥
అబ్రవీజ్జనకో రాజా హర్షేణాభిపరిప్లుతః ॥ ౨౭ ॥
లక్ష్మణాగచ్ఛ భద్రం తే ఊర్మిలాముద్యతాం మయా ।
ప్రతీచ్ఛ పాణిం గృహ్ణీష్వ మా భూత్కాలస్య పర్యయః ॥ ౨౮ ॥
ప్రతీచ్ఛ పాణిం గృహ్ణీష్వ మా భూత్కాలస్య పర్యయః ॥ ౨౮ ॥
తమేవముక్త్వా జనకో భరతం చాభ్యభాషత ।
గృహాణ పాణిం మాణ్డవ్యాః పాణినా రఘునన్దన ॥ ౨౯ ॥
గృహాణ పాణిం మాణ్డవ్యాః పాణినా రఘునన్దన ॥ ౨౯ ॥
శత్రుఘ్నం చాపి ధర్మాత్మా అబ్రవీజ్జనకేశ్వరః ।
శ్రుతకీర్త్యా మహాబాహో పాణిం గృహ్ణీష్వ పాణినా ॥ ౩౦ ॥
శ్రుతకీర్త్యా మహాబాహో పాణిం గృహ్ణీష్వ పాణినా ॥ ౩౦ ॥
సర్వే భవన్తః సౌమ్యాశ్చ సర్వే సుచరితవ్రతాః ।
పత్నీభిః సన్తు కాకుత్స్థా మా భూత్కాలస్య పర్యయః ॥ ౩౧ ॥
పత్నీభిః సన్తు కాకుత్స్థా మా భూత్కాలస్య పర్యయః ॥ ౩౧ ॥
జనకస్య వచః శ్రుత్వా పాణీన్పాణిభిరస్పృశన్ ।
చత్వారస్తే చతసృణాం వసిష్ఠస్య మతే స్థితాః ॥ ౩౨ ॥
చత్వారస్తే చతసృణాం వసిష్ఠస్య మతే స్థితాః ॥ ౩౨ ॥
అగ్నిం ప్రదక్షిణీకృత్య వేదిం రాజానమేవ చ ।
ఋషీంశ్చైవ మహాత్మానః సభార్యా రఘుసత్తమాః ।
యథోక్తేన తథా చక్రుర్వివాహం విధిపూర్వకమ్ ॥ ౩౩ ॥
ఋషీంశ్చైవ మహాత్మానః సభార్యా రఘుసత్తమాః ।
యథోక్తేన తథా చక్రుర్వివాహం విధిపూర్వకమ్ ॥ ౩౩ ॥
పుష్పవృష్టిర్మహత్యాసీదన్తరిక్షాత్సుభాస్వరా ।
దివ్యదున్దుభినిర్ఘోషైర్గీతవాదిత్రనిఃస్వనైః ॥ ౩౪ ॥
దివ్యదున్దుభినిర్ఘోషైర్గీతవాదిత్రనిఃస్వనైః ॥ ౩౪ ॥
ననృతుశ్చాప్సరస్సఙ్ఘా గన్ధర్వాశ్చ జగుః కలమ్ ।
వివాహే రఘుముఖ్యానాం తదద్భుతమదృశ్యత ॥ ౩౫ ॥
వివాహే రఘుముఖ్యానాం తదద్భుతమదృశ్యత ॥ ౩౫ ॥
ఈదృశే వర్తమానే తు తూర్యోద్ఘుష్టనినాదితే ।
త్రిరగ్నిం తే పరిక్రమ్య ఊహుర్భార్యా మహౌజసః ॥ ౩౬ ॥
త్రిరగ్నిం తే పరిక్రమ్య ఊహుర్భార్యా మహౌజసః ॥ ౩౬ ॥
అథోపకార్యాం జగ్ముస్తే సభార్యా రఘునన్దనాః ।
రాజాఽపి అనుయయౌ పశ్యన్సర్షిసఙ్ఘః సబాన్ధవః ॥ ౩౭ ॥
రాజాఽపి అనుయయౌ పశ్యన్సర్షిసఙ్ఘః సబాన్ధవః ॥ ౩౭ ॥
॥ ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే బాలకాణ్డే త్రిసప్తతితమః సర్గః సమ్పూర్ణమ్ ॥