Lord Venkateswara

śrī veṅkaṭeśa stotram (Tirupati Balaji Prayer)

(Sri Venkatesha Stotram in English (IAST))

Varada

Also known as shri venkatesha stotram · shree venkatesha stotram · venkatesha stotram

A learned hymn signed by Varada, son of the teacher named Śrīveṅkaṭeśa of the Kauśika line, who calls his father a moon risen from that ocean of a family and a treasury of knowledge. It opens not with the god but with Śrī, seated on the lotus and dwelling on the broad chest of the lord of Vṛṣabhādri, unable to bear even a moment's separation — compassion itself, the poem says, come into a body. The second verse states the Śrīvaiṣṇava position exactly: the two feet of the lord of Śeṣa hill are both what is to be attained and the means of attaining it, and our teachers showed them to us out of mercy. The third admits the problem of writing at all, since the eternal words of poets set out to praise a single quality of his and found their speech and mind failing at its limitlessness.

|| śrī veṅkaṭeśa stotram ||
kauśikaśrīnivāsāryatanayaṃ vinayojjvalam |
vātsalyādiguṇāvāsaṃ vande varadadeśikam ||
padmasthāṃ yuvatīṃ parārdhyavṛṣabhādrīśāyatorassthalī-
madhyāvāsamahotsavāṃ kṣaṇasakṛdviśleṣavākyāsahām |
mūrtībhāvamupāgatāmiva kṛpāṃ mugdhākhilāṅgāṃ śriyaṃ
nityānandavidhāyinīṃ nijapade nyastātmanāṃ saṃśraye || 1 ||
śrīmaccheṣamahīdhareśacaraṇau prāpyau ca yau prāpakau
asmaddeśikapuṅgavaiḥ karuṇayā sandarśitau tāvakau |
proktau vākyayugena bhūriguṇakāvāryaiśca pūrvairmuhuḥ
śreyobhiḥ śaṭhavairimukhyamunibhistau saṃśritau saṃśraye || 2 ||
yasyaikaṃ guṇamādṛtāḥ kavayituṃ nityāḥ pravṛttā giraḥ
tasyābhūmitayā svavāṅmanasayorvaiklabyamāsedire |
tattādṛgbahusadguṇaṃ kavayituṃ mohādvṛṣādrīśvaraṃ
kāṅkṣe kāryavivecanaṃ na hi bhavenmūḍhāśayānāṃ nṛṇām || 3 ||
yatpādā || yoṣitaṃ nijasakṛtsparśena kāñcicchilā-
maṅgāra || ḍimbhatāmanupamau śāntaṃ kamapyañcitau |
yatpādūrakhilāṃ śaśāsa ca mahīmāścaryasīmāsthalīm
adrākṣaṃ harimañjanācalataṭe nirnidrapadmekṣaṇam || 4 ||
atrasyanmaṇirājarājivilasanmañjīraniryanmahaḥ-
stomaprāstasamastavistṛtatamaśśrīmandirābhyantaram |
vyākocāmbujasundaraṃ caraṇayordvandvaṃ vṛṣādrīśituḥ
cakṣurbhyāmanubhūya sarvasulabhaṃ prāpsyāmi modaṃ kadā || 5 ||
satkṛtyā samakālalabdhatanubhirgopībhiratyādarāt
vinyastau vadane kuce ca nitarāṃ romāñcarohāñcite |
padmābhūkarapallavaiḥ sacakitaṃ saṃvāhyamānau mṛdū
mānyau veṅkaṭabhūdhareśacaraṇau mārge dṛśoḥ stāṃ mama || 6 ||
prātaḥ phullapayoruhāntaradalasnigdhāruṇāntasthalau
niṣpītākhilanīranīradhilasannīlāmbudābhau bahiḥ |
rākāśītamarīcisannibhanakhajyotirvitānāñcitau
pādau pannagapuṅgavācalapatermadhyemanasstāṃ mama || 7 ||
mandāraprasavābhirāmaśirasāṃ bṛndārakaśreyasāṃ
bṛndairindukalābhṛtā ca vidhinā vandyau dhṛtānandathū |
bandhacchedavidhāyinau vinamatāṃ chandaśśatābhiṣṭutau
vande śeṣamahīdhareśacaraṇau vandārucintāmaṇī || 8 ||
ciñcāmūlakṛtāsanena muninā tattvārthasandarśinā
kāruṇyena jagaddhitaṃ kathayatā svānuṣṭhitikhyāpanāt |
niścikye śaraṇaṃ yadeva paramaṃ prāpyaṃ ca sarvātmanāṃ
tatpādābjayugaṃ bhajāmi vṛṣabhakṣoṇīdharādhīśituḥ || 9 ||
nandiṣyāmi kadā'hametya mahatā gharmeṇa tapto yathā
mandodañcitamārutaṃ marutale martyo mahāntaṃ hradam |
santapto bhavatāpadāvaśikhinā sarvārtisaṃśāmakaṃ
pādadvandvamahīśabhūdharapaternirdvandvahṛnmandiram || 10 ||
yau bṛndāvanabhūtale vyaharatāṃ daiteyabṛndāvṛte
kupyatkāliyavistṛtocchritaphaṇāraṅgeṣu cānṛtyatām |
kiñcānassamudāsthatāṃ kisalayapraspardhināvāsuraṃ
tanvātāṃ mama veṅkaṭeśacaraṇau tāvaṃhasāṃ saṃhṛtim || 11 ||
śeṣitvapramukhānnipīya tu guṇānnityā haressūrayo
vaikuṇṭhe tata etya veṅkaṭagiriṃ saulabhyamukhyāniha |
nityodañcitasaṃnidhernirupamānnirviśya tasyādbhutān
nirgantuṃ prabhavanti hanta na tato vaikuṇṭhakuṇṭhādarāḥ || 12 ||
samphullādbhutapuṣpabhāravinamacchākhāśatānāṃ sadā
saurabhyānubhavābhiyanmadhulihāṃ saṅghairvṛte bhūruhām |
udyadraśmibhirujjvalairmaṇigaṇairuttuṅgaśṛṅgairvṛṣa-
kṣoṇībhartari vartate'khilajagatkṣemāya lakṣmīsakhaḥ || 13 ||
nānādiṅmukhavāsino naragaṇānabhyāgatānādarāt
pratyudyāta ivāntikasphuṭataraprekṣyaprasannānanaḥ |
sānukrośamanāssaḍimbhamahilān samprāptasarvepsitān
kurvannañjanabhūdhare kuvalayaśyāmo harirbhāsate || 14 ||
āpādādanavadyamāca śirasassaundaryasīmāspadaṃ
hastodañcitaśaṅkhacakramurasā bibhrāṇamambhodhijām |
mālyairullasitaṃ manojñamakuṭīmukhyaiśca bhūṣāśataiḥ
madhyetāraṇamañjanācalataṭe bhāntaṃ hariṃ bhāvaye || 15 ||
mañjīrāñcitapādamadbhutakaṭīvibhrājipītāmbaraṃ
padmālaṅkṛtanābhimaṅgamahasā pāthodharabhrāntidam |
pārśvālaṅkṛtiśaṅkhacakravilasatpāṇiṃ paraṃ pūruṣaṃ
vande mandahasaṃ vicitramakuṭījuṣṭaṃ vṛṣādrīśvaram || 16 ||
nānābhāsuraratnamauktikavaraśreṇīlasattoraṇa-
svarṇastambhayugāntarālakabhṛśapradyotamānānanam |
ānāsaśrutilolanīlaviśadasnigdhāntaraktekṣaṇaṃ
nāthaṃ prekṣitumañjanācalataṭe nālaṃ sahasraṃ dṛśām || 17 ||
cakrābje karayugmakena satataṃ bibhrat kareṇa spṛśan
savyenorumapītareṇa caraṇau sandarśayan bhūṣaṇaiḥ |
sadratnaiḥ sakalā diśo vitimirāḥ kurvan vṛṣādrau hariḥ
śuddhasvāntaniṣevite vijayate śuddhāntabāhāntaraḥ || 18 ||
susnigdhādharapallavaṃ mṛduhasaṃ mīnollasallocanaṃ
gaṇḍaprasphuradaṃśukuṇḍalayugaṃ vibhrājisubhrūnnasam |
phālodbhāsiparārdhyaratnatilakaṃ vaktraṃ pralambālakaṃ
bhavyaṃ veṅkaṭanāyakasya pibatāṃ bhāgyaṃ na vācāṃ padam || 19 ||
tvatpādāmbujasaspṛhaṃ mama manaḥ kuryāstvadanyaspṛhāṃ
dūraṃ tolaya duḥkhajālajananīṃ tvatpādavāñchādviṣam |
kiñca tvatparatantrabhūsurakṛpāpātraṃ kriyā māṃ sadā
sarpādhīśvarabhūdharendra bhagavan sarvārthasandāyaka || 20 ||
nākārṣaṃ śruticoditāṃ kṛtimahaṃ kiñcinna cāvediṣaṃ
jīveśau bhavabhañjanī na ca bhavatpādābjabhaktirmama |
śrīmattvatkaruṇaiva deśikavaropajñaṃ pravṛttā mayi
tvatprāptau śaraṇaṃ vṛṣācalapate'bhūvaṃ tatastvadbharaḥ || 21 ||
śrīmatkauśikavaṃśavāridhividhoḥ śrīveṅkaṭeśākhyayā
vikhyātasya gurorviśuddhamanaso vidyānidheḥ sūnunā |
bhaktyaitāṃ varadābhidhena bhaṇitāṃ śrīveṅkaṭeśastutiṃ
bhavyāṃ yastu paṭhedamuṣya vitarecchreyaḥ paraṃ śrīsakhaḥ ||
|| iti śrī veṅkaṭeśa stotraṃ sampūrṇam ||

Explore More