पौत्रश्चन्द्रशिरोमणिः फणिपतिः शय्या सुराः सेवकाः ।
तार्क्ष्यो यस्य रथो महश्च भवनं ब्रह्माण्डमाद्यः पुमान्
श्रीमद्वेङ्कटभूधरेन्द्ररमणः कुर्याद्धरिर्मङ्गलम् ॥ 1 ॥
- श्री-क्षोण्यौ (śrī-kṣoṇyau)Śrī and Kṣoṇī, Lakṣmī and the Earth
- रमणी-युगम् (ramaṇī-yugam)are his pair of consorts
- वाणी-पतिः (vāṇī-patiḥ)the lord of Vāṇī, Brahmā
- पुत्रः अपि (putraḥ api)is even his son
- पौत्रः (pautraḥ)his grandson
- चन्द्र-शिरोमणिः (candra-śiromaṇiḥ)he whose crest-jewel is the moon, Śiva
- फणि-पतिः (phaṇi-patiḥ)the lord of serpents
- शय्या (śayyā)his couch
- सुराः (surāḥ)the gods
- सेवकाः (sevakāḥ)his servants
- तार्क्ष्यः (tārkṣyaḥ)Garuḍa, son of Tṛkṣa
- यस्य (yasya)whose
- रथः (rathaḥ)chariot
- महः (mahaḥ)radiance
- च (ca)and
- भवनम् (bhavanam)dwelling
- ब्रह्माण्डम् (brahmāṇḍam)the cosmic egg
- आद्यः पुमान् (ādyaḥ pumān)the primordial Person
- श्रीमत्-वेङ्कट-भूधर-इन्द्र-रमणः (śrīmat-veṅkaṭa-bhūdhara-indra-ramaṇaḥ)he who takes his delight upon the blessed lord of hills, Veṅkaṭa
- कुर्यात् (kuryāt)may he make
- हरिः (hariḥ)Hari
- मङ्गलम् (maṅgalam)auspiciousness
यस्य श्रीवदनाम्बुजस्य सुषमा राकेन्दुकोटीरपि ।
सौन्दर्यं च मनोभवानपि बहून् कान्तिश्च कादम्बिनीं
श्रीमद्वेङ्कटभूधरेन्द्ररमणः कुर्याद्धरिर्मङ्गलम् ॥ 2 ॥
- यत्-तेजः (yat-tejaḥ)whose splendour
- रवि-कोटि-कोटि-किरणान् (ravi-koṭi-koṭi-kiraṇān)the rays of ten million times ten million suns
- धिक्कृत्य (dhikkṛtya)having put to shame
- जेजीयते (jejīyate)triumphs again and again
- यस्य (yasya)whose
- श्री-वदन-अम्बुजस्य (śrī-vadana-ambujasya)of the blessed lotus that is his face
- सुषमा (suṣamā)the loveliness
- राका-इन्दु-कोटीः अपि (rākā-indu-koṭīḥ api)even ten million full moons
- सौन्दर्यम् (saundaryam)its beauty
- च (ca)and
- मनोभवान् अपि बहून् (manobhavān api bahūn)even many gods of love
- कान्तिः (kāntiḥ)its radiance
- च (ca)and
- कादम्बिनीम् (kādambinīm)a gathered bank of rainclouds
- श्रीमत्-वेङ्कट-भूधर-इन्द्र-रमणः (śrīmat-veṅkaṭa-bhūdhara-indra-ramaṇaḥ)he who takes his delight upon the blessed lord of hills, Veṅkaṭa
- कुर्यात् (kuryāt)may he make
- हरिः (hariḥ)Hari
- मङ्गलम् (maṅgalam)auspiciousness
श्रीमत्कौस्तुभरत्न भव्यहृदयः श्रीवत्ससल्लाञ्छनः ।
विद्युद्वर्णसुवर्णवस्त्ररुचिरो यः शङ्खचक्रादिभिः
श्रीमद्वेङ्कटभूधरेन्द्ररमणः कुर्याद्धरिर्मङ्गलम् ॥ 3 ॥
- नाना-रत्न-किरीट-कुण्डल-मुखैः (nānā-ratna-kirīṭa-kuṇḍala-mukhaiḥ)with crown and earrings of many gems foremost among them
- भूषा-गणैः (bhūṣā-gaṇaiḥ)by hosts of ornaments
- भूषितः (bhūṣitaḥ)adorned
- श्रीमत्-कौस्तुभ-रत्न-भव्य-हृदयः (śrīmat-kaustubha-ratna-bhavya-hṛdayaḥ)whose breast is glorious with the Kaustubha gem
- श्रीवत्स-सत्-लाञ्छनः (śrīvatsa-sat-lāñchanaḥ)bearing the true mark of Śrīvatsa
- विद्युत्-वर्ण-सुवर्ण-वस्त्र-रुचिरः (vidyut-varṇa-suvarṇa-vastra-ruciraḥ)lovely in golden cloth of the colour of lightning
- यः (yaḥ)who
- शङ्ख-चक्र-आदिभिः (śaṅkha-cakra-ādibhiḥ)with conch, discus and the rest
- श्रीमत्-वेङ्कट-भूधर-इन्द्र-रमणः (śrīmat-veṅkaṭa-bhūdhara-indra-ramaṇaḥ)he who takes his delight upon the blessed lord of hills, Veṅkaṭa
- कुर्यात् (kuryāt)may he make
- हरिः (hariḥ)Hari
- मङ्गलम् (maṅgalam)auspiciousness
कस्तूरीघनसारकेसरमिलच्छ्रीगन्धसारो द्रवैः ।
गन्धैर्लिप्ततनुः सुगन्धसुमनोमालाधरो यः प्रभुः
श्रीमद्वेङ्कटभूधरेन्द्ररमणः कुर्याद्धरिर्मङ्गलम् ॥ 4 ॥
- यत्-फाले (yat-phāle)on whose brow
- मृग-नाभि-चारु-तिलकः (mṛga-nābhi-cāru-tilakaḥ)a lovely mark of musk
- नेत्रे (netre)whose two eyes
- अब्ज-पत्रायते (abja-patrāyate)stretch out like lotus petals
- कस्तूरी-घनसार-केसर-मिलत्-श्री-गन्ध-सारः (kastūrī-ghanasāra-kesara-milat-śrī-gandha-sāraḥ)the very essence of fragrance where musk, camphor and saffron meet
- द्रवैः गन्धैः (dravaiḥ gandhaiḥ)with flowing perfumes
- लिप्त-तनुः (lipta-tanuḥ)his body anointed
- सुगन्ध-सुमनः-माला-धरः (sugandha-sumanaḥ-mālā-dharaḥ)wearing a garland of sweet-scented flowers
- यः प्रभुः (yaḥ prabhuḥ)that Lord
- श्रीमत्-वेङ्कट-भूधर-इन्द्र-रमणः (śrīmat-veṅkaṭa-bhūdhara-indra-ramaṇaḥ)he who takes his delight upon the blessed lord of hills, Veṅkaṭa
- कुर्यात् (kuryāt)may he make
- हरिः (hariḥ)Hari
- मङ्गलम् (maṅgalam)auspiciousness
-द्भक्तेभ्यः स्वकरेण दर्शयति यद्दृष्ट्याऽतिसौख्यं गतः ।
एतद्भक्तिमतो महानपि भवाम्भोधिर्नदीति स्पृशन्
श्रीमद्वेङ्कटभूधरेन्द्ररमणः कुर्याद्धरिर्मङ्गलम् ॥ 5 ॥
- एतत् दिव्य-पदम् (etat divya-padam)“this divine abode”
- मम अस्ति (mama asti)“is mine”
- भुवि (bhuvi)“here upon the earth”
- तत् सम्पश्यत (tat sampaśyata)“behold it”
- इति (iti)so saying
- आदरात् (ādarāt)eagerly
- भक्तेभ्यः (bhaktebhyaḥ)to his devotees
- स्व-करेण (sva-kareṇa)with his own hand
- दर्शयति (darśayati)he points it out
- यत्-दृष्ट्या (yat-dṛṣṭyā)by the sight of which
- अति-सौख्यम् गतः (ati-saukhyam gataḥ)one is brought to the highest joy
- एतत्-भक्तिमतः (etat-bhaktimataḥ)for him who holds this devotion
- महान् अपि (mahān api)vast though it be
- भव-अम्भोधिः (bhava-ambhodhiḥ)the ocean of becoming
- नदी इति (nadī iti)is but a stream
- स्पृशन् (spṛśan)so he touches it
- श्रीमत्-वेङ्कट-भूधर-इन्द्र-रमणः (śrīmat-veṅkaṭa-bhūdhara-indra-ramaṇaḥ)he who takes his delight upon the blessed lord of hills, Veṅkaṭa
- कुर्यात् (kuryāt)may he make
- हरिः (hariḥ)Hari
- मङ्गलम् (maṅgalam)auspiciousness
सौवर्णालयमन्दिरो विधिमुखैर्बर्हिर्मुखैः सेवितः ।
यः शत्रून् हनयन् निजानवति च श्रीभूवराहात्मकः
श्रीमद्वेङ्कटभूधरेन्द्ररमणः कुर्याद्धरिर्मङ्गलम् ॥ 6 ॥
- यः स्वामी (yaḥ svāmī)that Lord who
- सरसः तटे (sarasaḥ taṭe)upon the lake’s bank
- विहरतः (viharataḥ)sports
- श्री-स्वामि-नाम्नः (śrī-svāmi-nāmnaḥ)of the lake named Śrī Svāmi
- सदा (sadā)always
- सौवर्ण-आलय-मन्दिरः (sauvarṇa-ālaya-mandiraḥ)whose shrine is a house of gold
- विधि-मुखैः (vidhi-mukhaiḥ)by Brahmā and those at their head
- बर्हिर्-मुखैः (barhir-mukhaiḥ)by the gods, whose mouths receive the offering
- सेवितः (sevitaḥ)served
- यः (yaḥ)who
- शत्रून् हनयन् (śatrūn hanayan)striking down his foes
- निजान् अवति (nijān avati)protects his own
- च (ca)and
- श्री-भू-वराह-आत्मकः (śrī-bhū-varāha-ātmakaḥ)whose being is Śrī, Bhū and Varāha
- श्रीमत्-वेङ्कट-भूधर-इन्द्र-रमणः (śrīmat-veṅkaṭa-bhūdhara-indra-ramaṇaḥ)he who takes his delight upon the blessed lord of hills, Veṅkaṭa
- कुर्यात् (kuryāt)may he make
- हरिः (hariḥ)Hari
- मङ्गलम् (maṅgalam)auspiciousness
दृष्ट्वा हृष्टमना बभूव बहुशस्तैरर्चितः संस्तुतः ।
तेभ्यो यः प्रददाद्वरान् बहुविधान् लक्ष्मीनिवासो विभुः
श्रीमद्वेङ्कटभूधरेन्द्ररमणः कुर्याद्धरिर्मङ्गलम् ॥ 7 ॥
- यः (yaḥ)who
- ब्रह्म-आदि-सुरान् (brahma-ādi-surān)the gods with Brahmā at their head
- मुनीन् (munīn)the sages
- च (ca)and
- मनुजान् (manujān)men
- ब्रह्म-उत्सवाय आगतान् (brahma-utsavāya āgatān)come for the great festival
- दृष्ट्वा (dṛṣṭvā)seeing
- हृष्ट-मनाः बभूव (hṛṣṭa-manāḥ babhūva)became glad at heart
- बहुशः (bahuśaḥ)many times over
- तैः अर्चितः संस्तुतः (taiḥ arcitaḥ saṃstutaḥ)worshipped and praised by them
- तेभ्यः (tebhyaḥ)to them
- यः प्रददात् (yaḥ pradadāt)who granted
- वरान् बहुविधान् (varān bahuvidhān)boons of many kinds
- लक्ष्मी-निवासः (lakṣmī-nivāsaḥ)the dwelling place of Lakṣmī
- विभुः (vibhuḥ)the all-pervading
- श्रीमत्-वेङ्कट-भूधर-इन्द्र-रमणः (śrīmat-veṅkaṭa-bhūdhara-indra-ramaṇaḥ)he who takes his delight upon the blessed lord of hills, Veṅkaṭa
- कुर्यात् (kuryāt)may he make
- हरिः (hariḥ)Hari
- मङ्गलम् (maṅgalam)auspiciousness
भक्तानां परिपालनाय सततं कारुण्यवारां निधिः ।
श्रीशेषाख्यमहीन्ध्रमस्तकमणिर्भक्तैकचिन्तामणिः
श्रीमद्वेङ्कटभूधरेन्द्ररमणः कुर्याद्धरिर्मङ्गलम् ॥ 8 ॥
- यः देवः (yaḥ devaḥ)that God who
- भुवि वर्तते (bhuvi vartate)abides upon the earth
- कलि-युगे (kali-yuge)in the age of Kali
- वैकुण्ठ-लोक-स्थितः (vaikuṇṭha-loka-sthitaḥ)while yet established in the world of Vaikuṇṭha
- भक्तानाम् परिपालनाय (bhaktānām paripālanāya)for the keeping of his devotees
- सततम् (satatam)unceasingly
- कारुण्य-वाराम् निधिः (kāruṇya-vārām nidhiḥ)a sea that is the treasury of compassion
- श्री-शेष-आख्य-महीन्ध्र-मस्तक-मणिः (śrī-śeṣa-ākhya-mahīndhra-mastaka-maṇiḥ)the crest-jewel upon the mountain named Śrī Śeṣa
- भक्त-एक-चिन्तामणिः (bhakta-eka-cintāmaṇiḥ)the one wish-granting gem of his devotees
- श्रीमत्-वेङ्कट-भूधर-इन्द्र-रमणः (śrīmat-veṅkaṭa-bhūdhara-indra-ramaṇaḥ)he who takes his delight upon the blessed lord of hills, Veṅkaṭa
- कुर्यात् (kuryāt)may he make
- हरिः (hariḥ)Hari
- मङ्गलम् (maṅgalam)auspiciousness
प्रीत्यर्थं रचितं रमेशचरणद्वन्द्वैकनिष्ठावता ।
वैवाह्यादिशुभक्रियासु पठितं यैः साधु तेषामपि
श्रीमद्वेङ्कटभूधरेन्द्ररमणः कुर्याद्धरिर्मङ्गलम् ॥ 9 ॥
- शेष-अद्रि-प्रभु-मङ्गल-अष्टकम् इदम् (śeṣa-adri-prabhu-maṅgala-aṣṭakam idam)this eightfold benediction upon the Lord of the Śeṣa hill
- तुष्टेन (tuṣṭena)by one contented
- यस्य ईशितुः (yasya īśituḥ)of which Lord
- प्रीति-अर्थम् (prīti-artham)for his pleasure
- रचितम् (racitam)composed
- रमेश-चरण-द्वन्द्व-एक-निष्ठावता (rameśa-caraṇa-dvandva-eka-niṣṭhāvatā)by one whose single devotion is to the two feet of Ramā’s Lord
- वैवाह्य-आदि-शुभ-क्रियासु (vaivāhya-ādi-śubha-kriyāsu)at weddings and other auspicious rites
- पठितम् (paṭhitam)recited
- यैः (yaiḥ)by whomsoever
- साधु (sādhu)well
- तेषाम् अपि (teṣām api)for them also
- श्रीमत्-वेङ्कट-भूधर-इन्द्र-रमणः (śrīmat-veṅkaṭa-bhūdhara-indra-ramaṇaḥ)he who takes his delight upon the blessed lord of hills, Veṅkaṭa
- कुर्यात् (kuryāt)may he make
- हरिः (hariḥ)Hari
- मङ्गलम् (maṅgalam)auspiciousness
