॥ શ્રી વેઙ્કટેશ સ્તોત્રમ્ ॥
કૌશિકશ્રીનિવાસાર્યતનયં વિનયોજ્જ્વલમ્ ।
વાત્સલ્યાદિગુણાવાસં વન્દે વરદદેશિકમ્ ॥
વાત્સલ્યાદિગુણાવાસં વન્દે વરદદેશિકમ્ ॥
પદ્મસ્થાં યુવતીં પરાર્ધ્યવૃષભાદ્રીશાયતોરસ્સ્થલી-
મધ્યાવાસમહોત્સવાં ક્ષણસકૃદ્વિશ્લેષવાક્યાસહામ્ ।
મૂર્તીભાવમુપાગતામિવ કૃપાં મુગ્ધાખિલાઙ્ગાં શ્રિયં
નિત્યાનન્દવિધાયિનીં નિજપદે ન્યસ્તાત્મનાં સંશ્રયે ॥ ૧ ॥
મધ્યાવાસમહોત્સવાં ક્ષણસકૃદ્વિશ્લેષવાક્યાસહામ્ ।
મૂર્તીભાવમુપાગતામિવ કૃપાં મુગ્ધાખિલાઙ્ગાં શ્રિયં
નિત્યાનન્દવિધાયિનીં નિજપદે ન્યસ્તાત્મનાં સંશ્રયે ॥ ૧ ॥
શ્રીમચ્છેષમહીધરેશચરણૌ પ્રાપ્યૌ ચ યૌ પ્રાપકૌ
અસ્મદ્દેશિકપુઙ્ગવૈઃ કરુણયા સન્દર્શિતૌ તાવકૌ ।
પ્રોક્તૌ વાક્યયુગેન ભૂરિગુણકાવાર્યૈશ્ચ પૂર્વૈર્મુહુઃ
શ્રેયોભિઃ શઠવૈરિમુખ્યમુનિભિસ્તૌ સંશ્રિતૌ સંશ્રયે ॥ ૨ ॥
અસ્મદ્દેશિકપુઙ્ગવૈઃ કરુણયા સન્દર્શિતૌ તાવકૌ ।
પ્રોક્તૌ વાક્યયુગેન ભૂરિગુણકાવાર્યૈશ્ચ પૂર્વૈર્મુહુઃ
શ્રેયોભિઃ શઠવૈરિમુખ્યમુનિભિસ્તૌ સંશ્રિતૌ સંશ્રયે ॥ ૨ ॥
યસ્યૈકં ગુણમાદૃતાઃ કવયિતું નિત્યાઃ પ્રવૃત્તા ગિરઃ
તસ્યાભૂમિતયા સ્વવાઙ્મનસયોર્વૈક્લબ્યમાસેદિરે ।
તત્તાદૃગ્બહુસદ્ગુણં કવયિતું મોહાદ્વૃષાદ્રીશ્વરં
કાઙ્ક્ષે કાર્યવિવેચનં ન હિ ભવેન્મૂઢાશયાનાં નૃણામ્ ॥ ૩ ॥
તસ્યાભૂમિતયા સ્વવાઙ્મનસયોર્વૈક્લબ્યમાસેદિરે ।
તત્તાદૃગ્બહુસદ્ગુણં કવયિતું મોહાદ્વૃષાદ્રીશ્વરં
કાઙ્ક્ષે કાર્યવિવેચનં ન હિ ભવેન્મૂઢાશયાનાં નૃણામ્ ॥ ૩ ॥
યત્પાદા ॥ યોષિતં નિજસકૃત્સ્પર્શેન કાઞ્ચિચ્છિલા-
મઙ્ગાર ॥ ડિમ્ભતામનુપમૌ શાન્તં કમપ્યઞ્ચિતૌ ।
યત્પાદૂરખિલાં શશાસ ચ મહીમાશ્ચર્યસીમાસ્થલીમ્
અદ્રાક્ષં હરિમઞ્જનાચલતટે નિર્નિદ્રપદ્મેક્ષણમ્ ॥ ૪ ॥
મઙ્ગાર ॥ ડિમ્ભતામનુપમૌ શાન્તં કમપ્યઞ્ચિતૌ ।
યત્પાદૂરખિલાં શશાસ ચ મહીમાશ્ચર્યસીમાસ્થલીમ્
અદ્રાક્ષં હરિમઞ્જનાચલતટે નિર્નિદ્રપદ્મેક્ષણમ્ ॥ ૪ ॥
અત્રસ્યન્મણિરાજરાજિવિલસન્મઞ્જીરનિર્યન્મહઃ-
સ્તોમપ્રાસ્તસમસ્તવિસ્તૃતતમશ્શ્રીમન્દિરાભ્યન્તરમ્ ।
વ્યાકોચામ્બુજસુન્દરં ચરણયોર્દ્વન્દ્વં વૃષાદ્રીશિતુઃ
ચક્ષુર્ભ્યામનુભૂય સર્વસુલભં પ્રાપ્સ્યામિ મોદં કદા ॥ ૫ ॥
સ્તોમપ્રાસ્તસમસ્તવિસ્તૃતતમશ્શ્રીમન્દિરાભ્યન્તરમ્ ।
વ્યાકોચામ્બુજસુન્દરં ચરણયોર્દ્વન્દ્વં વૃષાદ્રીશિતુઃ
ચક્ષુર્ભ્યામનુભૂય સર્વસુલભં પ્રાપ્સ્યામિ મોદં કદા ॥ ૫ ॥
સત્કૃત્યા સમકાલલબ્ધતનુભિર્ગોપીભિરત્યાદરાત્
વિન્યસ્તૌ વદને કુચે ચ નિતરાં રોમાઞ્ચરોહાઞ્ચિતે ।
પદ્માભૂકરપલ્લવૈઃ સચકિતં સંવાહ્યમાનૌ મૃદૂ
માન્યૌ વેઙ્કટભૂધરેશચરણૌ માર્ગે દૃશોઃ સ્તાં મમ ॥ ૬ ॥
વિન્યસ્તૌ વદને કુચે ચ નિતરાં રોમાઞ્ચરોહાઞ્ચિતે ।
પદ્માભૂકરપલ્લવૈઃ સચકિતં સંવાહ્યમાનૌ મૃદૂ
માન્યૌ વેઙ્કટભૂધરેશચરણૌ માર્ગે દૃશોઃ સ્તાં મમ ॥ ૬ ॥
પ્રાતઃ ફુલ્લપયોરુહાન્તરદલસ્નિગ્ધારુણાન્તસ્થલૌ
નિષ્પીતાખિલનીરનીરધિલસન્નીલામ્બુદાભૌ બહિઃ ।
રાકાશીતમરીચિસન્નિભનખજ્યોતિર્વિતાનાઞ્ચિતૌ
પાદૌ પન્નગપુઙ્ગવાચલપતેર્મધ્યેમનસ્સ્તાં મમ ॥ ૭ ॥
નિષ્પીતાખિલનીરનીરધિલસન્નીલામ્બુદાભૌ બહિઃ ।
રાકાશીતમરીચિસન્નિભનખજ્યોતિર્વિતાનાઞ્ચિતૌ
પાદૌ પન્નગપુઙ્ગવાચલપતેર્મધ્યેમનસ્સ્તાં મમ ॥ ૭ ॥
મન્દારપ્રસવાભિરામશિરસાં બૃન્દારકશ્રેયસાં
બૃન્દૈરિન્દુકલાભૃતા ચ વિધિના વન્દ્યૌ ધૃતાનન્દથૂ ।
બન્ધચ્છેદવિધાયિનૌ વિનમતાં છન્દશ્શતાભિષ્ટુતૌ
વન્દે શેષમહીધરેશચરણૌ વન્દારુચિન્તામણી ॥ ૮ ॥
બૃન્દૈરિન્દુકલાભૃતા ચ વિધિના વન્દ્યૌ ધૃતાનન્દથૂ ।
બન્ધચ્છેદવિધાયિનૌ વિનમતાં છન્દશ્શતાભિષ્ટુતૌ
વન્દે શેષમહીધરેશચરણૌ વન્દારુચિન્તામણી ॥ ૮ ॥
ચિઞ્ચામૂલકૃતાસનેન મુનિના તત્ત્વાર્થસન્દર્શિના
કારુણ્યેન જગદ્ધિતં કથયતા સ્વાનુષ્ઠિતિખ્યાપનાત્ ।
નિશ્ચિક્યે શરણં યદેવ પરમં પ્રાપ્યં ચ સર્વાત્મનાં
તત્પાદાબ્જયુગં ભજામિ વૃષભક્ષોણીધરાધીશિતુઃ ॥ ૯ ॥
કારુણ્યેન જગદ્ધિતં કથયતા સ્વાનુષ્ઠિતિખ્યાપનાત્ ।
નિશ્ચિક્યે શરણં યદેવ પરમં પ્રાપ્યં ચ સર્વાત્મનાં
તત્પાદાબ્જયુગં ભજામિ વૃષભક્ષોણીધરાધીશિતુઃ ॥ ૯ ॥
નન્દિષ્યામિ કદાઽહમેત્ય મહતા ઘર્મેણ તપ્તો યથા
મન્દોદઞ્ચિતમારુતં મરુતલે મર્ત્યો મહાન્તં હ્રદમ્ ।
સન્તપ્તો ભવતાપદાવશિખિના સર્વાર્તિસંશામકં
પાદદ્વન્દ્વમહીશભૂધરપતેર્નિર્દ્વન્દ્વહૃન્મન્દિરમ્ ॥ ૧૦ ॥
મન્દોદઞ્ચિતમારુતં મરુતલે મર્ત્યો મહાન્તં હ્રદમ્ ।
સન્તપ્તો ભવતાપદાવશિખિના સર્વાર્તિસંશામકં
પાદદ્વન્દ્વમહીશભૂધરપતેર્નિર્દ્વન્દ્વહૃન્મન્દિરમ્ ॥ ૧૦ ॥
યૌ બૃન્દાવનભૂતલે વ્યહરતાં દૈતેયબૃન્દાવૃતે
કુપ્યત્કાલિયવિસ્તૃતોચ્છ્રિતફણારઙ્ગેષુ ચાનૃત્યતામ્ ।
કિઞ્ચાનસ્સમુદાસ્થતાં કિસલયપ્રસ્પર્ધિનાવાસુરં
તન્વાતાં મમ વેઙ્કટેશચરણૌ તાવંહસાં સંહૃતિમ્ ॥ ૧૧ ॥
કુપ્યત્કાલિયવિસ્તૃતોચ્છ્રિતફણારઙ્ગેષુ ચાનૃત્યતામ્ ।
કિઞ્ચાનસ્સમુદાસ્થતાં કિસલયપ્રસ્પર્ધિનાવાસુરં
તન્વાતાં મમ વેઙ્કટેશચરણૌ તાવંહસાં સંહૃતિમ્ ॥ ૧૧ ॥
શેષિત્વપ્રમુખાન્નિપીય તુ ગુણાન્નિત્યા હરેસ્સૂરયો
વૈકુણ્ઠે તત એત્ય વેઙ્કટગિરિં સૌલભ્યમુખ્યાનિહ ।
નિત્યોદઞ્ચિતસંનિધેર્નિરુપમાન્નિર્વિશ્ય તસ્યાદ્ભુતાન્
નિર્ગન્તું પ્રભવન્તિ હન્ત ન તતો વૈકુણ્ઠકુણ્ઠાદરાઃ ॥ ૧૨ ॥
વૈકુણ્ઠે તત એત્ય વેઙ્કટગિરિં સૌલભ્યમુખ્યાનિહ ।
નિત્યોદઞ્ચિતસંનિધેર્નિરુપમાન્નિર્વિશ્ય તસ્યાદ્ભુતાન્
નિર્ગન્તું પ્રભવન્તિ હન્ત ન તતો વૈકુણ્ઠકુણ્ઠાદરાઃ ॥ ૧૨ ॥
સમ્ફુલ્લાદ્ભુતપુષ્પભારવિનમચ્છાખાશતાનાં સદા
સૌરભ્યાનુભવાભિયન્મધુલિહાં સઙ્ઘૈર્વૃતે ભૂરુહામ્ ।
ઉદ્યદ્રશ્મિભિરુજ્જ્વલૈર્મણિગણૈરુત્તુઙ્ગશૃઙ્ગૈર્વૃષ-
ક્ષોણીભર્તરિ વર્તતેઽખિલજગત્ક્ષેમાય લક્ષ્મીસખઃ ॥ ૧૩ ॥
સૌરભ્યાનુભવાભિયન્મધુલિહાં સઙ્ઘૈર્વૃતે ભૂરુહામ્ ।
ઉદ્યદ્રશ્મિભિરુજ્જ્વલૈર્મણિગણૈરુત્તુઙ્ગશૃઙ્ગૈર્વૃષ-
ક્ષોણીભર્તરિ વર્તતેઽખિલજગત્ક્ષેમાય લક્ષ્મીસખઃ ॥ ૧૩ ॥
નાનાદિઙ્મુખવાસિનો નરગણાનભ્યાગતાનાદરાત્
પ્રત્યુદ્યાત ઇવાન્તિકસ્ફુટતરપ્રેક્ષ્યપ્રસન્નાનનઃ ।
સાનુક્રોશમનાસ્સડિમ્ભમહિલાન્ સમ્પ્રાપ્તસર્વેપ્સિતાન્
કુર્વન્નઞ્જનભૂધરે કુવલયશ્યામો હરિર્ભાસતે ॥ ૧૪ ॥
પ્રત્યુદ્યાત ઇવાન્તિકસ્ફુટતરપ્રેક્ષ્યપ્રસન્નાનનઃ ।
સાનુક્રોશમનાસ્સડિમ્ભમહિલાન્ સમ્પ્રાપ્તસર્વેપ્સિતાન્
કુર્વન્નઞ્જનભૂધરે કુવલયશ્યામો હરિર્ભાસતે ॥ ૧૪ ॥
આપાદાદનવદ્યમાચ શિરસસ્સૌન્દર્યસીમાસ્પદં
હસ્તોદઞ્ચિતશઙ્ખચક્રમુરસા બિભ્રાણમમ્ભોધિજામ્ ।
માલ્યૈરુલ્લસિતં મનોજ્ઞમકુટીમુખ્યૈશ્ચ ભૂષાશતૈઃ
મધ્યેતારણમઞ્જનાચલતટે ભાન્તં હરિં ભાવયે ॥ ૧૫ ॥
હસ્તોદઞ્ચિતશઙ્ખચક્રમુરસા બિભ્રાણમમ્ભોધિજામ્ ।
માલ્યૈરુલ્લસિતં મનોજ્ઞમકુટીમુખ્યૈશ્ચ ભૂષાશતૈઃ
મધ્યેતારણમઞ્જનાચલતટે ભાન્તં હરિં ભાવયે ॥ ૧૫ ॥
મઞ્જીરાઞ્ચિતપાદમદ્ભુતકટીવિભ્રાજિપીતામ્બરં
પદ્માલઙ્કૃતનાભિમઙ્ગમહસા પાથોધરભ્રાન્તિદમ્ ।
પાર્શ્વાલઙ્કૃતિશઙ્ખચક્રવિલસત્પાણિં પરં પૂરુષં
વન્દે મન્દહસં વિચિત્રમકુટીજુષ્ટં વૃષાદ્રીશ્વરમ્ ॥ ૧૬ ॥
પદ્માલઙ્કૃતનાભિમઙ્ગમહસા પાથોધરભ્રાન્તિદમ્ ।
પાર્શ્વાલઙ્કૃતિશઙ્ખચક્રવિલસત્પાણિં પરં પૂરુષં
વન્દે મન્દહસં વિચિત્રમકુટીજુષ્ટં વૃષાદ્રીશ્વરમ્ ॥ ૧૬ ॥
નાનાભાસુરરત્નમૌક્તિકવરશ્રેણીલસત્તોરણ-
સ્વર્ણસ્તમ્ભયુગાન્તરાલકભૃશપ્રદ્યોતમાનાનનમ્ ।
આનાસશ્રુતિલોલનીલવિશદસ્નિગ્ધાન્તરક્તેક્ષણં
નાથં પ્રેક્ષિતુમઞ્જનાચલતટે નાલં સહસ્રં દૃશામ્ ॥ ૧૭ ॥
સ્વર્ણસ્તમ્ભયુગાન્તરાલકભૃશપ્રદ્યોતમાનાનનમ્ ।
આનાસશ્રુતિલોલનીલવિશદસ્નિગ્ધાન્તરક્તેક્ષણં
નાથં પ્રેક્ષિતુમઞ્જનાચલતટે નાલં સહસ્રં દૃશામ્ ॥ ૧૭ ॥
ચક્રાબ્જે કરયુગ્મકેન સતતં બિભ્રત્ કરેણ સ્પૃશન્
સવ્યેનોરુમપીતરેણ ચરણૌ સન્દર્શયન્ ભૂષણૈઃ ।
સદ્રત્નૈઃ સકલા દિશો વિતિમિરાઃ કુર્વન્ વૃષાદ્રૌ હરિઃ
શુદ્ધસ્વાન્તનિષેવિતે વિજયતે શુદ્ધાન્તબાહાન્તરઃ ॥ ૧૮ ॥
સવ્યેનોરુમપીતરેણ ચરણૌ સન્દર્શયન્ ભૂષણૈઃ ।
સદ્રત્નૈઃ સકલા દિશો વિતિમિરાઃ કુર્વન્ વૃષાદ્રૌ હરિઃ
શુદ્ધસ્વાન્તનિષેવિતે વિજયતે શુદ્ધાન્તબાહાન્તરઃ ॥ ૧૮ ॥
સુસ્નિગ્ધાધરપલ્લવં મૃદુહસં મીનોલ્લસલ્લોચનં
ગણ્ડપ્રસ્ફુરદંશુકુણ્ડલયુગં વિભ્રાજિસુભ્રૂન્નસમ્ ।
ફાલોદ્ભાસિપરાર્ધ્યરત્નતિલકં વક્ત્રં પ્રલમ્બાલકં
ભવ્યં વેઙ્કટનાયકસ્ય પિબતાં ભાગ્યં ન વાચાં પદમ્ ॥ ૧૯ ॥
ગણ્ડપ્રસ્ફુરદંશુકુણ્ડલયુગં વિભ્રાજિસુભ્રૂન્નસમ્ ।
ફાલોદ્ભાસિપરાર્ધ્યરત્નતિલકં વક્ત્રં પ્રલમ્બાલકં
ભવ્યં વેઙ્કટનાયકસ્ય પિબતાં ભાગ્યં ન વાચાં પદમ્ ॥ ૧૯ ॥
ત્વત્પાદામ્બુજસસ્પૃહં મમ મનઃ કુર્યાસ્ત્વદન્યસ્પૃહાં
દૂરં તોલય દુઃખજાલજનનીં ત્વત્પાદવાઞ્છાદ્વિષમ્ ।
કિઞ્ચ ત્વત્પરતન્ત્રભૂસુરકૃપાપાત્રં ક્રિયા માં સદા
સર્પાધીશ્વરભૂધરેન્દ્ર ભગવન્ સર્વાર્થસન્દાયક ॥ ૨૦ ॥
દૂરં તોલય દુઃખજાલજનનીં ત્વત્પાદવાઞ્છાદ્વિષમ્ ।
કિઞ્ચ ત્વત્પરતન્ત્રભૂસુરકૃપાપાત્રં ક્રિયા માં સદા
સર્પાધીશ્વરભૂધરેન્દ્ર ભગવન્ સર્વાર્થસન્દાયક ॥ ૨૦ ॥
નાકાર્ષં શ્રુતિચોદિતાં કૃતિમહં કિઞ્ચિન્ન ચાવેદિષં
જીવેશૌ ભવભઞ્જની ન ચ ભવત્પાદાબ્જભક્તિર્મમ ।
શ્રીમત્ત્વત્કરુણૈવ દેશિકવરોપજ્ઞં પ્રવૃત્તા મયિ
ત્વત્પ્રાપ્તૌ શરણં વૃષાચલપતેઽભૂવં તતસ્ત્વદ્ભરઃ ॥ ૨૧ ॥
જીવેશૌ ભવભઞ્જની ન ચ ભવત્પાદાબ્જભક્તિર્મમ ।
શ્રીમત્ત્વત્કરુણૈવ દેશિકવરોપજ્ઞં પ્રવૃત્તા મયિ
ત્વત્પ્રાપ્તૌ શરણં વૃષાચલપતેઽભૂવં તતસ્ત્વદ્ભરઃ ॥ ૨૧ ॥
શ્રીમત્કૌશિકવંશવારિધિવિધોઃ શ્રીવેઙ્કટેશાખ્યયા
વિખ્યાતસ્ય ગુરોર્વિશુદ્ધમનસો વિદ્યાનિધેઃ સૂનુના ।
ભક્ત્યૈતાં વરદાભિધેન ભણિતાં શ્રીવેઙ્કટેશસ્તુતિં
ભવ્યાં યસ્તુ પઠેદમુષ્ય વિતરેચ્છ્રેયઃ પરં શ્રીસખઃ ॥
વિખ્યાતસ્ય ગુરોર્વિશુદ્ધમનસો વિદ્યાનિધેઃ સૂનુના ।
ભક્ત્યૈતાં વરદાભિધેન ભણિતાં શ્રીવેઙ્કટેશસ્તુતિં
ભવ્યાં યસ્તુ પઠેદમુષ્ય વિતરેચ્છ્રેયઃ પરં શ્રીસખઃ ॥
॥ ઇતિ શ્રી વેઙ્કટેશ સ્તોત્રં સમ્પૂર્ણમ્ ॥