శ్రీగోపా ఊచుః
రామ రామ మహాబాహో కృష్ణ దుష్టనిబర్హణ ।
ఏషా వై బాధతే క్షున్నస్తచ్ఛాన్తిం కర్తుమర్హథః ॥ ౧ ॥
రామ రామ మహాబాహో కృష్ణ దుష్టనిబర్హణ ।
ఏషా వై బాధతే క్షున్నస్తచ్ఛాన్తిం కర్తుమర్హథః ॥ ౧ ॥
శ్రీశుక ఉవాచ
ఇతి విజ్ఞాపితో గోపైర్భగవాన్ దేవకీసుతః ।
భక్తాయా విప్రభార్యాయాః ప్రసీదన్నిదమబ్రవీత్ ॥ ౨ ॥
ఇతి విజ్ఞాపితో గోపైర్భగవాన్ దేవకీసుతః ।
భక్తాయా విప్రభార్యాయాః ప్రసీదన్నిదమబ్రవీత్ ॥ ౨ ॥
ప్రయాత దేవయజనం బ్రాహ్మణా బ్రహ్మవాదినః ।
సత్రమాఙ్గిరసం నామ హ్యాసతే స్వర్గకామ్యయా ॥ ౩ ॥
సత్రమాఙ్గిరసం నామ హ్యాసతే స్వర్గకామ్యయా ॥ ౩ ॥
తత్ర గత్వౌదనం గోపా యాచతాస్మద్విసర్జితాః ।
కీర్తయన్తో భగవత ఆర్యస్య మమ చాభిధామ్ ॥ ౪ ॥
కీర్తయన్తో భగవత ఆర్యస్య మమ చాభిధామ్ ॥ ౪ ॥
ఇత్యాదిష్టా భగవతా గత్వాయాచన్త తే తథా ।
కృతాఞ్జలిపుటా విప్రాన్దణ్డవత్పతితా భువి ॥ ౫ ॥
కృతాఞ్జలిపుటా విప్రాన్దణ్డవత్పతితా భువి ॥ ౫ ॥
హే భూమిదేవాః శృణుత కృష్ణస్యాదేశకారిణః ।
ప్రాప్తాఞ్జానీత భద్రం వో గోపాన్నో రామచోదితాన్ ॥ ౬ ॥
ప్రాప్తాఞ్జానీత భద్రం వో గోపాన్నో రామచోదితాన్ ॥ ౬ ॥
గాశ్చారయన్తావవిదూర ఓదనం
రామాచ్యుతౌ వో లషతో బుభుక్షితౌ ।
తయోర్ద్విజా ఓదనమర్థినోర్యది
శ్రద్ధా చ వో యచ్ఛత ధర్మవిత్తమాః ॥ ౭ ॥
రామాచ్యుతౌ వో లషతో బుభుక్షితౌ ।
తయోర్ద్విజా ఓదనమర్థినోర్యది
శ్రద్ధా చ వో యచ్ఛత ధర్మవిత్తమాః ॥ ౭ ॥
దీక్షాయాః పశుసంస్థాయాః సౌత్రామణ్యాశ్చ సత్తమాః ।
అన్యత్ర దీక్షితస్యాపి నాన్నమశ్నన్ హి దుష్యతి ॥ ౮ ॥
అన్యత్ర దీక్షితస్యాపి నాన్నమశ్నన్ హి దుష్యతి ॥ ౮ ॥
ఇతి తే భగవద్యాచ్ఞాం శృణ్వన్తోఽపి న శుశ్రువుః ।
క్షుద్రాశా భూరికర్మాణో బాలిశా వృద్ధమానినః ॥ ౯ ॥
క్షుద్రాశా భూరికర్మాణో బాలిశా వృద్ధమానినః ॥ ౯ ॥
దేశః కాలః పృథగ్ద్రవ్యం మన్త్రతన్త్రర్త్విజోఽగ్నయః ।
దేవతా యజమానశ్చ క్రతుర్ధర్మశ్చ యన్మయః ॥ ౧౦ ॥
దేవతా యజమానశ్చ క్రతుర్ధర్మశ్చ యన్మయః ॥ ౧౦ ॥
తం బ్రహ్మ పరమం సాక్షాద్ భగవన్తమధోక్షజమ్ ।
మనుష్యదృష్ట్యా దుష్ప్రజ్ఞా మర్త్యాత్మానో న మేనిరే ॥ ౧౧ ॥
మనుష్యదృష్ట్యా దుష్ప్రజ్ఞా మర్త్యాత్మానో న మేనిరే ॥ ౧౧ ॥
న తే యదోమితి ప్రోచుర్న నేతి చ పరన్తప ।
గోపా నిరాశాః ప్రత్యేత్య తథోచుః కృష్ణరామయోః ॥ ౧౨ ॥
గోపా నిరాశాః ప్రత్యేత్య తథోచుః కృష్ణరామయోః ॥ ౧౨ ॥
తదుపాకర్ణ్య భగవాన్ ప్రహస్య జగదీశ్వరః ।
వ్యాజహార పునర్గోపాన్ దర్శయన్లౌకికీం గతిమ్ ॥ ౧౩ ॥
వ్యాజహార పునర్గోపాన్ దర్శయన్లౌకికీం గతిమ్ ॥ ౧౩ ॥
మాం జ్ఞాపయత పత్నీభ్యః ససఙ్కర్షణమాగతమ్ ।
దాస్యన్తి కామమన్నం వః స్నిగ్ధా మయ్యుషితా ధియా ॥ ౧౪ ॥
దాస్యన్తి కామమన్నం వః స్నిగ్ధా మయ్యుషితా ధియా ॥ ౧౪ ॥
గత్వాథ పత్నీశాలాయాం దృష్ట్వాసీనాః స్వలఙ్కృతాః ।
నత్వా ద్విజసతీర్గోపాః ప్రశ్రితా ఇదమబ్రువన్ ॥ ౧౫ ॥
నత్వా ద్విజసతీర్గోపాః ప్రశ్రితా ఇదమబ్రువన్ ॥ ౧౫ ॥
నమో వో విప్రపత్నీభ్యో నిబోధత వచాంసి నః ।
ఇతోఽవిదూరే చరతా కృష్ణేనేహేషితా వయమ్ ॥ ౧౬ ॥
ఇతోఽవిదూరే చరతా కృష్ణేనేహేషితా వయమ్ ॥ ౧౬ ॥
గాశ్చారయన్ స గోపాలైః సరామో దూరమాగతః ।
బుభుక్షితస్య తస్యాన్నం సానుగస్య ప్రదీయతామ్ ॥ ౧౭ ॥
బుభుక్షితస్య తస్యాన్నం సానుగస్య ప్రదీయతామ్ ॥ ౧౭ ॥
శ్రుత్వాచ్యుతముపాయాతం నిత్యం తద్దర్శనోత్సుకాః ।
తత్కథాక్షిప్తమనసో బభూవుర్జాతసమ్భ్రమాః ॥ ౧౮ ॥
తత్కథాక్షిప్తమనసో బభూవుర్జాతసమ్భ్రమాః ॥ ౧౮ ॥
చతుర్విధం బహుగుణమన్నమాదాయ భాజనైః ।
అభిసస్రుః ప్రియం సర్వాః సముద్రమివ నిమ్నగాః ॥ ౧౯ ॥
అభిసస్రుః ప్రియం సర్వాః సముద్రమివ నిమ్నగాః ॥ ౧౯ ॥
నిషిధ్యమానాః పతిభిర్భ్రాతృభిర్బన్ధుభిః సుతైః ।
భగవత్యుత్తమశ్లోకే దీర్ఘశ్రుతధృతాశయాః ॥ ౨౦ ॥
భగవత్యుత్తమశ్లోకే దీర్ఘశ్రుతధృతాశయాః ॥ ౨౦ ॥
యమునోపవనేఽశోకనవపల్లవమణ్డితే ।
విచరన్తం వృతం గోపైః సాగ్రజం దదృశుః స్త్రియః ॥ ౨౧ ॥
విచరన్తం వృతం గోపైః సాగ్రజం దదృశుః స్త్రియః ॥ ౨౧ ॥
శ్యామం హిరణ్యపరిధిం వనమాల్యబర్హ-
ధాతుప్రవాలనటవేషమనువ్రతాంసే ।
విన్యస్తహస్తమితరేణ ధునానమబ్జం
కర్ణోత్పలాలకకపోలముఖాబ్జహాసమ్ ॥ ౨౨ ॥
ధాతుప్రవాలనటవేషమనువ్రతాంసే ।
విన్యస్తహస్తమితరేణ ధునానమబ్జం
కర్ణోత్పలాలకకపోలముఖాబ్జహాసమ్ ॥ ౨౨ ॥
ప్రాయఃశ్రుతప్రియతమోదయకర్ణపూరై-
ర్యస్మిన్ నిమగ్నమనసస్తమథాక్షిరన్ధ్రైః ।
అన్తః ప్రవేశ్య సుచిరం పరిరభ్య తాపం
ప్రాజ్ఞం యథాభిమతయో విజహుర్నరేన్ద్ర ॥ ౨౩ ॥
ర్యస్మిన్ నిమగ్నమనసస్తమథాక్షిరన్ధ్రైః ।
అన్తః ప్రవేశ్య సుచిరం పరిరభ్య తాపం
ప్రాజ్ఞం యథాభిమతయో విజహుర్నరేన్ద్ర ॥ ౨౩ ॥
తాస్తథా త్యక్తసర్వాశాః ప్రాప్తా ఆత్మదిదృక్షయా ।
విజ్ఞాయాఖిలదృగ్ద్రష్టా ప్రాహ ప్రహసితాననః ॥ ౨౪ ॥
విజ్ఞాయాఖిలదృగ్ద్రష్టా ప్రాహ ప్రహసితాననః ॥ ౨౪ ॥
స్వాగతం వో మహాభాగా ఆస్యతాం కరవామ కిమ్ ।
యన్నో దిదృక్షయా ప్రాప్తా ఉపపన్నమిదం హి వః ॥ ౨౫ ॥
యన్నో దిదృక్షయా ప్రాప్తా ఉపపన్నమిదం హి వః ॥ ౨౫ ॥
నన్వద్ధా మయి కుర్వన్తి కుశలాః స్వార్థదర్శినః ।
అహైతుక్యవ్యవహితాం భక్తిమాత్మప్రియే యథా ॥ ౨౬ ॥
అహైతుక్యవ్యవహితాం భక్తిమాత్మప్రియే యథా ॥ ౨౬ ॥
ప్రాణబుద్ధిమనఃస్వాత్మదారాపత్యధనాదయః ।
యత్సమ్పర్కాత్ప్రియా ఆసంస్తతః కో న్వపరః ప్రియః ॥ ౨౭ ॥
యత్సమ్పర్కాత్ప్రియా ఆసంస్తతః కో న్వపరః ప్రియః ॥ ౨౭ ॥
తద్ యాత దేవయజనం పతయో వో ద్విజాతయః ।
స్వసత్రం పారయిష్యన్తి యుష్మాభిర్గృహమేధినః ॥ ౨౮ ॥
స్వసత్రం పారయిష్యన్తి యుష్మాభిర్గృహమేధినః ॥ ౨౮ ॥
శ్రీపత్న్య ఊచుః
మైవం విభోఽర్హతి భవాన్ గదితుం నృశంసం
సత్యం కురుష్వ నిగమం తవ పాదమూలమ్ ।
ప్రాప్తా వయం తులసిదామ పదావసృష్టం
కేశైర్నివోఢుమతిలఙ్ఘ్య సమస్తబన్ధూన్ ॥ ౨౯ ॥
మైవం విభోఽర్హతి భవాన్ గదితుం నృశంసం
సత్యం కురుష్వ నిగమం తవ పాదమూలమ్ ।
ప్రాప్తా వయం తులసిదామ పదావసృష్టం
కేశైర్నివోఢుమతిలఙ్ఘ్య సమస్తబన్ధూన్ ॥ ౨౯ ॥
గృహ్ణన్తి నో న పతయః పితరౌ సుతా వా
న భ్రాతృబన్ధుసుహృదః కుత ఏవ చాన్యే ।
తస్మాద్ భవత్ప్రపదయోః పతితాత్మనాం నో
నాన్యా భవేద్ గతిరరిన్దమ తద్ విధేహి ॥ ౩౦ ॥
న భ్రాతృబన్ధుసుహృదః కుత ఏవ చాన్యే ।
తస్మాద్ భవత్ప్రపదయోః పతితాత్మనాం నో
నాన్యా భవేద్ గతిరరిన్దమ తద్ విధేహి ॥ ౩౦ ॥
శ్రీభగవానువాచ
పతయో నాభ్యసూయేరన్ పితృభ్రాతృసుతాదయః ।
లోకాశ్చ వో మయోపేతా దేవా అప్యనుమన్వతే ॥ ౩౧ ॥
పతయో నాభ్యసూయేరన్ పితృభ్రాతృసుతాదయః ।
లోకాశ్చ వో మయోపేతా దేవా అప్యనుమన్వతే ॥ ౩౧ ॥
న ప్రీతయేఽనురాగాయ హ్యఙ్గసఙ్గో నృణామిహ ।
తన్మనో మయి యుఞ్జానా అచిరాన్మామవాప్స్యథ ॥ ౩౨ ॥
తన్మనో మయి యుఞ్జానా అచిరాన్మామవాప్స్యథ ॥ ౩౨ ॥
శ్రవణాద్దర్శనాద్ధ్యానాన్మయి భావోఽనుకీర్తనాత్ ।
న తథా సన్నికర్షేణ ప్రతియాత తతో గృహాన్ ॥ ౩౩ ॥
న తథా సన్నికర్షేణ ప్రతియాత తతో గృహాన్ ॥ ౩౩ ॥
శ్రీశుక ఉవాచ
ఇత్యుక్తా ద్విజపత్న్యస్తా యజ్ఞవాటం పునర్గతాః ।
తే చానసూయవస్తాభిః స్త్రీభిః సత్రమపారయన్ ॥ ౩౪ ॥
ఇత్యుక్తా ద్విజపత్న్యస్తా యజ్ఞవాటం పునర్గతాః ।
తే చానసూయవస్తాభిః స్త్రీభిః సత్రమపారయన్ ॥ ౩౪ ॥
తత్రైకా విధృతా భర్త్రా భగవన్తం యథాశ్రుతమ్ ।
హృదోపగుహ్య విజహౌ దేహం కర్మానుబన్ధనమ్ ॥ ౩౫ ॥
హృదోపగుహ్య విజహౌ దేహం కర్మానుబన్ధనమ్ ॥ ౩౫ ॥
భగవానపి గోవిన్దస్తేనైవాన్నేన గోపకాన్ ।
చతుర్విధేనాశయిత్వా స్వయం చ బుభుజే ప్రభుః ॥ ౩౬ ॥
చతుర్విధేనాశయిత్వా స్వయం చ బుభుజే ప్రభుః ॥ ౩౬ ॥
ఏవం లీలానరవపుర్నృలోకమనుశీలయన్ ।
రేమే గోగోపగోపీనాం రమయన్ రూపవాక్కృతైః ॥ ౩౭ ॥
రేమే గోగోపగోపీనాం రమయన్ రూపవాక్కృతైః ॥ ౩౭ ॥
అథానుస్మృత్య విప్రాస్తే అన్వతప్యన్కృతాగసః ।
యద్ విశ్వేశ్వరయోర్యాచ్ఞామహన్మ నృవిడమ్బయోః ॥ ౩౮ ॥
యద్ విశ్వేశ్వరయోర్యాచ్ఞామహన్మ నృవిడమ్బయోః ॥ ౩౮ ॥
దృష్ట్వా స్త్రీణాం భగవతి కృష్ణే భక్తిమలౌకికీమ్ ।
ఆత్మానం చ తయా హీనమనుతప్తా వ్యగర్హయన్ ॥ ౩౯ ॥
ఆత్మానం చ తయా హీనమనుతప్తా వ్యగర్హయన్ ॥ ౩౯ ॥
ధిగ్ జన్మ నస్త్రివృద్ యత్ తద్ ధిగ్వ్రతం ధిగ్బహుజ్ఞతామ్ ।
ధిక్కులం ధిక్ క్రియాదాక్ష్యం విముఖా యే త్వధోక్షజే ॥ ౪౦ ॥
ధిక్కులం ధిక్ క్రియాదాక్ష్యం విముఖా యే త్వధోక్షజే ॥ ౪౦ ॥
నూనం భగవతో మాయా యోగినామపి మోహినీ ।
యద్ వయం గురవో నృణాం స్వార్థే ముహ్యామహే ద్విజాః ॥ ౪౧ ॥
యద్ వయం గురవో నృణాం స్వార్థే ముహ్యామహే ద్విజాః ॥ ౪౧ ॥
అహో పశ్యత నారీణామపి కృష్ణే జగద్గురౌ ।
దురన్తభావం యోఽవిధ్యన్మృత్యుపాశాన్ గృహాభిధాన్ ॥ ౪౨ ॥
దురన్తభావం యోఽవిధ్యన్మృత్యుపాశాన్ గృహాభిధాన్ ॥ ౪౨ ॥
నాసాం ద్విజాతిసంస్కారో న నివాసో గురావపి ।
న తపో నాత్మమీమాంసా న శౌచం న క్రియాః శుభాః ॥ ౪౩ ॥
న తపో నాత్మమీమాంసా న శౌచం న క్రియాః శుభాః ॥ ౪౩ ॥
తథాపి హ్యుత్తమఃశ్లోకే కృష్ణే యోగేశ్వరేశ్వరే ।
భక్తిర్దృఢా న చాస్మాకం సంస్కారాదిమతామపి ॥ ౪౪ ॥
భక్తిర్దృఢా న చాస్మాకం సంస్కారాదిమతామపి ॥ ౪౪ ॥
నను స్వార్థవిమూఢానాం ప్రమత్తానాం గృహేహయా ।
అహో నః స్మారయామాస గోపవాక్యైః సతాం గతిః ॥ ౪౫ ॥
అహో నః స్మారయామాస గోపవాక్యైః సతాం గతిః ॥ ౪౫ ॥
అన్యథా పూర్ణకామస్య కైవల్యాద్యశిషాం పతేః ।
ఈశితవ్యైః కిమస్మాభిరీశస్యైతద్ విడమ్బనమ్ ॥ ౪౬ ॥
ఈశితవ్యైః కిమస్మాభిరీశస్యైతద్ విడమ్బనమ్ ॥ ౪౬ ॥
హిత్వాన్యాన్ భజతే యం శ్రీః పాదస్పర్శాశయాసకృత్ ।
స్వాత్మదోషాపవర్గేణ తద్యాచ్ఞా జనమోహినీ ॥ ౪౭ ॥
స్వాత్మదోషాపవర్గేణ తద్యాచ్ఞా జనమోహినీ ॥ ౪౭ ॥
దేశః కాలః పృథగ్ద్రవ్యం మన్త్రతన్త్రర్త్విజోఽగ్నయః ।
దేవతా యజమానశ్చ క్రతుర్ధర్మశ్చ యన్మయః ॥ ౪౮ ॥
దేవతా యజమానశ్చ క్రతుర్ధర్మశ్చ యన్మయః ॥ ౪౮ ॥
స ఏవ భగవాన్ సాక్షాద్ విష్ణుర్యోగేశ్వరేశ్వరః ।
జాతో యదుష్విత్యాశృణ్మ హ్యపి మూఢా న విద్మహే ॥ ౪౯ ॥
జాతో యదుష్విత్యాశృణ్మ హ్యపి మూఢా న విద్మహే ॥ ౪౯ ॥
తస్మై నమో భగవతే కృష్ణాయాకుణ్ఠమేధసే ।
యన్మాయామోహితధియో భ్రమామః కర్మవర్త్మసు ॥ ౫౦ ॥
యన్మాయామోహితధియో భ్రమామః కర్మవర్త్మసు ॥ ౫౦ ॥
స వై న ఆద్యః పురుషః స్వమాయామోహితాత్మనామ్ ।
అవిజ్ఞతానుభావానాం క్షన్తుమర్హత్యతిక్రమమ్ ॥ ౫౧ ॥
అవిజ్ఞతానుభావానాం క్షన్తుమర్హత్యతిక్రమమ్ ॥ ౫౧ ॥
ఇతి స్వాఘమనుస్మృత్య కృష్ణే తే కృతహేలనాః ।
దిదృక్షవో వ్రజమథ కంసాద్ భీతా న చాచలన్ ॥ ౫౨ ॥
దిదృక్షవో వ్రజమథ కంసాద్ భీతా న చాచలన్ ॥ ౫౨ ॥