శ్రీశుక ఉవాచ
అన్తర్హితే భగవతి సహసైవ వ్రజాఙ్గనాః ।
అతప్యంస్తమచక్షాణాః కరిణ్య ఇవ యూథపమ్ ॥ ౧ ॥
అన్తర్హితే భగవతి సహసైవ వ్రజాఙ్గనాః ।
అతప్యంస్తమచక్షాణాః కరిణ్య ఇవ యూథపమ్ ॥ ౧ ॥
గత్యానురాగస్మితవిభ్రమేక్షితై-
ర్మనోరమాలాపవిహారవిభ్రమైః ।
ఆక్షిప్తచిత్తాః ప్రమదా రమాపతే-
స్తాస్తా విచేష్టా జగృహుస్తదాత్మికాః ॥ ౨ ॥
ర్మనోరమాలాపవిహారవిభ్రమైః ।
ఆక్షిప్తచిత్తాః ప్రమదా రమాపతే-
స్తాస్తా విచేష్టా జగృహుస్తదాత్మికాః ॥ ౨ ॥
గతిస్మితప్రేక్షణభాషణాదిషు
ప్రియాః ప్రియస్య ప్రతిరూఢమూర్తయః ।
అసావహం త్విత్యబలాస్తదాత్మికా
న్యవేదిషుః కృష్ణవిహారవిభ్రమాః ॥ ౩ ॥
ప్రియాః ప్రియస్య ప్రతిరూఢమూర్తయః ।
అసావహం త్విత్యబలాస్తదాత్మికా
న్యవేదిషుః కృష్ణవిహారవిభ్రమాః ॥ ౩ ॥
గాయన్త్య ఉచ్చైరముమేవ సంహతా
విచిక్యురున్మత్తకవద్ వనాద్ వనమ్ ।
పప్రచ్ఛురాకాశవదన్తరం బహి-
ర్భూతేషు సన్తం పురుషం వనస్పతీన్ ॥ ౪ ॥
విచిక్యురున్మత్తకవద్ వనాద్ వనమ్ ।
పప్రచ్ఛురాకాశవదన్తరం బహి-
ర్భూతేషు సన్తం పురుషం వనస్పతీన్ ॥ ౪ ॥
దృష్టో వః కచ్చిదశ్వత్థ ప్లక్ష న్యగ్రోధ నో మనః ।
నన్దసూనుర్గతో హృత్వా ప్రేమహాసావలోకనైః ॥ ౫ ॥
నన్దసూనుర్గతో హృత్వా ప్రేమహాసావలోకనైః ॥ ౫ ॥
కచ్చిత్ కురబకాశోకనాగపున్నాగచమ్పకాః ।
రామానుజో మానినీనామితో దర్పహరస్మితః ॥ ౬ ॥
రామానుజో మానినీనామితో దర్పహరస్మితః ॥ ౬ ॥
కచ్చిత్తులసి కల్యాణి గోవిన్దచరణప్రియే ।
సహ త్వాలికులైర్బిభ్రద్ దృష్టస్తేఽతిప్రియోఽచ్యుతః ॥ ౭ ॥
సహ త్వాలికులైర్బిభ్రద్ దృష్టస్తేఽతిప్రియోఽచ్యుతః ॥ ౭ ॥
మాలత్యదర్శి వః కచ్చిన్మల్లికే జాతి యూథికే ।
ప్రీతిం వో జనయన్ యాతః కరస్పర్శేన మాధవః ॥ ౮ ॥
ప్రీతిం వో జనయన్ యాతః కరస్పర్శేన మాధవః ॥ ౮ ॥
చూతప్రియాలపనసాసనకోవిదార-
జమ్బ్వర్కబిల్వబకులామ్రకదమ్బనీపాః ।
యేఽన్యే పరార్థభవకా యమునోపకూలాః
శంసన్తు కృష్ణపదవీం రహితాత్మనాం నః ॥ ౯ ॥
జమ్బ్వర్కబిల్వబకులామ్రకదమ్బనీపాః ।
యేఽన్యే పరార్థభవకా యమునోపకూలాః
శంసన్తు కృష్ణపదవీం రహితాత్మనాం నః ॥ ౯ ॥
కిం తే కృతం క్షితి తపో బత కేశవాఙ్ఘ్రి-
స్పర్శోత్సవోత్పులకితాఙ్గరుహైర్విభాసి ।
అప్యఙ్ఘ్రిసమ్భవ ఉరుక్రమవిక్రమాద్ వా
ఆహో వరాహవపుషః పరిరమ్భణేన ॥ ౧౦ ॥
స్పర్శోత్సవోత్పులకితాఙ్గరుహైర్విభాసి ।
అప్యఙ్ఘ్రిసమ్భవ ఉరుక్రమవిక్రమాద్ వా
ఆహో వరాహవపుషః పరిరమ్భణేన ॥ ౧౦ ॥
అప్యేణపత్న్యుపగతః ప్రియయేహ గాత్రై-
స్తన్వన్ దృశాం సఖి సునిర్వృతిమచ్యుతో వః ।
కాన్తాఙ్గసఙ్గకుచకుఙ్కుమరఞ్జితాయాః
కున్దస్రజః కులపతేరిహ వాతి గన్ధః ॥ ౧౧ ॥
స్తన్వన్ దృశాం సఖి సునిర్వృతిమచ్యుతో వః ।
కాన్తాఙ్గసఙ్గకుచకుఙ్కుమరఞ్జితాయాః
కున్దస్రజః కులపతేరిహ వాతి గన్ధః ॥ ౧౧ ॥
బాహుం ప్రియాంస ఉపధాయ గృహీతపద్మో
రామానుజస్తులసికాలికులైర్మదాన్ధైః ।
అన్వీయమాన ఇహ వస్తరవః ప్రణామం
కిం వాభినన్దతి చరన్ ప్రణయావలోకైః ॥ ౧౨ ॥
రామానుజస్తులసికాలికులైర్మదాన్ధైః ।
అన్వీయమాన ఇహ వస్తరవః ప్రణామం
కిం వాభినన్దతి చరన్ ప్రణయావలోకైః ॥ ౧౨ ॥
పృచ్ఛతేమా లతా బాహూనప్యాశ్లిష్టా వనస్పతేః ।
నూనం తత్కరజస్పృష్టా బిభ్రత్యుత్పులకాన్యహో ॥ ౧౩ ॥
నూనం తత్కరజస్పృష్టా బిభ్రత్యుత్పులకాన్యహో ॥ ౧౩ ॥
ఇత్యున్మత్తవచోగోప్యః కృష్ణాన్వేషణకాతరాః ।
లీలా భగవతస్తాస్తా హ్యనుచక్రుస్తదాత్మికాః ॥ ౧౪ ॥
లీలా భగవతస్తాస్తా హ్యనుచక్రుస్తదాత్మికాః ॥ ౧౪ ॥
కస్యాచిత్ పూతనాయన్త్యాః కృష్ణాయన్త్యపిబత్ స్తనమ్ ।
తోకయిత్వా రుదత్యన్యా పదాహన్ శకటాయతీమ్ ॥ ౧౫ ॥
తోకయిత్వా రుదత్యన్యా పదాహన్ శకటాయతీమ్ ॥ ౧౫ ॥
దైత్యాయిత్వా జహారాన్యామేకో కృష్ణార్భభావనామ్ ।
రిఙ్గయామాస కాప్యఙ్ఘ్రీ కర్షన్తీ ఘోషనిఃస్వనైః ॥ ౧౬ ॥
రిఙ్గయామాస కాప్యఙ్ఘ్రీ కర్షన్తీ ఘోషనిఃస్వనైః ॥ ౧౬ ॥
కృష్ణరామాయితే ద్వే తు గోపాయన్త్యశ్చ కాశ్చన ।
వత్సాయతీం హన్తి చాన్యా తత్రైకా తు బకాయతీమ్ ॥ ౧౭ ॥
వత్సాయతీం హన్తి చాన్యా తత్రైకా తు బకాయతీమ్ ॥ ౧౭ ॥
ఆహూయ దూరగా యద్వత్ కృష్ణస్తమనువర్తతీమ్ ।
వేణుం క్వణన్తీం క్రీడన్తీమన్యాః శంసన్తి సాధ్వితి ॥ ౧౮ ॥
వేణుం క్వణన్తీం క్రీడన్తీమన్యాః శంసన్తి సాధ్వితి ॥ ౧౮ ॥
కస్యాఞ్చిత్ స్వభుజం న్యస్య
చలన్త్యాహాపరా నను ।
కృష్ణోఽహం పశ్యత గతిం
లలితామితి తన్మనాః ॥ ౧౯ ॥
చలన్త్యాహాపరా నను ।
కృష్ణోఽహం పశ్యత గతిం
లలితామితి తన్మనాః ॥ ౧౯ ॥
మా భైష్ట వాతవర్షాభ్యాం తత్త్రాణం విహితం మయా ।
ఇత్యుక్త్వైకేన హస్తేన యతన్త్యున్నిదధేఽమ్బరమ్ ॥ ౨౦ ॥
ఇత్యుక్త్వైకేన హస్తేన యతన్త్యున్నిదధేఽమ్బరమ్ ॥ ౨౦ ॥
ఆరుహ్యైకా పదాక్రమ్య శిరస్యాహాపరాం నృప ।
దుష్టాహే గచ్ఛ జాతోఽహం ఖలానాం నను దణ్డకృత్ ॥ ౨౧ ॥
దుష్టాహే గచ్ఛ జాతోఽహం ఖలానాం నను దణ్డకృత్ ॥ ౨౧ ॥
తత్రైకోవాచ హే గోపా దావాగ్నిం పశ్యతోల్బణమ్ ।
చక్షూంష్యాశ్వపిదధ్వం వో విధాస్యే క్షేమమఞ్జసా ॥ ౨౨ ॥
చక్షూంష్యాశ్వపిదధ్వం వో విధాస్యే క్షేమమఞ్జసా ॥ ౨౨ ॥
బద్ధాన్యయా స్రజా కాచిత్తన్వీ తత్ర ఉలూఖలే ।
బధ్నామి భాణ్డభేత్తారం హైయఙ్గవముషం త్వితి ।
భీతా సుదృక్ పిధాయాస్యం భేజే భీతివిడమ్బనమ్ ॥ ౨౩ ॥
బధ్నామి భాణ్డభేత్తారం హైయఙ్గవముషం త్వితి ।
భీతా సుదృక్ పిధాయాస్యం భేజే భీతివిడమ్బనమ్ ॥ ౨౩ ॥
ఏవం కృష్ణం పృచ్ఛమానా గణ్దావనలతాస్తరూన్ ।
వ్యచక్షత వనోద్దేశే పదాని పరమాత్మనః ॥ ౨౪ ॥
వ్యచక్షత వనోద్దేశే పదాని పరమాత్మనః ॥ ౨౪ ॥
పదాని వ్యక్తమేతాని నన్దసూనోర్మహాత్మనః ।
లక్ష్యన్తే హి ధ్వజామ్భోజవజ్రాఙ్కుశయవాదిభిః ॥ ౨౫ ॥
లక్ష్యన్తే హి ధ్వజామ్భోజవజ్రాఙ్కుశయవాదిభిః ॥ ౨౫ ॥
తైస్తైః పదైస్తత్పదవీమన్విచ్ఛన్త్యోఽగ్రతోఽబలాః ।
వధ్వాః పదైః సుపృక్తాని విలోక్యార్తాః సమబ్రువన్ ॥ ౨౬ ॥
వధ్వాః పదైః సుపృక్తాని విలోక్యార్తాః సమబ్రువన్ ॥ ౨౬ ॥
కస్యాః పదాని చైతాని యాతాయా నన్దసూనునా ।
అంసన్యస్తప్రకోష్ఠాయాః కరేణోః కరిణా యథా ॥ ౨౭ ॥
అంసన్యస్తప్రకోష్ఠాయాః కరేణోః కరిణా యథా ॥ ౨౭ ॥
అనయారాధితో నూనం భగవాన్ హరిరీశ్వరః ।
యన్నో విహాయ గోవిన్దః ప్రీతో యామనయద్ రహః ॥ ౨౮ ॥
యన్నో విహాయ గోవిన్దః ప్రీతో యామనయద్ రహః ॥ ౨౮ ॥
ధన్యా అహో అమీ ఆల్యో గోవిన్దాఙ్ఘ్య్రబ్జరేణవః ।
యాన్ బ్రహ్మేశౌ రమా దేవీ దధుర్మూధ్ర్న్యఘనుత్తయే ॥ ౨౯ ॥
యాన్ బ్రహ్మేశౌ రమా దేవీ దధుర్మూధ్ర్న్యఘనుత్తయే ॥ ౨౯ ॥
తస్యా అమూని నః క్షోభం కుర్వన్త్యుచ్చైః పదాని యత్
యైకాపహృత్య గోపీనాం రహో భుఙ్క్తేఽచ్యుతాధరమ్ ।
న లక్ష్యన్తే పదాన్యత్ర తస్యా నూనం తృణాఙ్కురైః
ఖిద్యత్సుజాతాఙ్ఘ్రితలామున్నిన్యే ప్రేయసీం ప్రియః ॥ ౩౦ ॥
యైకాపహృత్య గోపీనాం రహో భుఙ్క్తేఽచ్యుతాధరమ్ ।
న లక్ష్యన్తే పదాన్యత్ర తస్యా నూనం తృణాఙ్కురైః
ఖిద్యత్సుజాతాఙ్ఘ్రితలామున్నిన్యే ప్రేయసీం ప్రియః ॥ ౩౦ ॥
ఇమాన్యధికమగ్నాని పదాని వహతో వధూమ్ ।
గోప్యః పశ్యత కృష్ణస్య భారాక్రాన్తస్య కామినః ।
అత్రావరోపితా కాన్తా పుష్పహేతోర్మహాత్మనా ॥ ౩౧ ॥
గోప్యః పశ్యత కృష్ణస్య భారాక్రాన్తస్య కామినః ।
అత్రావరోపితా కాన్తా పుష్పహేతోర్మహాత్మనా ॥ ౩౧ ॥
అత్ర ప్రసూనావచయః ప్రియార్థే ప్రేయసా కృతః ।
ప్రపదాక్రమణ ఏతే పశ్యతాసకలే పదే ॥ ౩౨ ॥
ప్రపదాక్రమణ ఏతే పశ్యతాసకలే పదే ॥ ౩౨ ॥
కేశప్రసాధనం త్వత్ర కామిన్యాః కామినా కృతమ్ ।
తాని చూడయతా కాన్తాముపవిష్టమిహ ధ్రువమ్ ॥ ౩౩ ॥
తాని చూడయతా కాన్తాముపవిష్టమిహ ధ్రువమ్ ॥ ౩౩ ॥
రేమే తయా చాత్మరత ఆత్మారామోఽప్యఖణ్డితః ।
కామినాం దర్శయన్ దైన్యం స్త్రీణాం చైవ దురాత్మతామ్ ॥ ౩౪ ॥
కామినాం దర్శయన్ దైన్యం స్త్రీణాం చైవ దురాత్మతామ్ ॥ ౩౪ ॥
ఇత్యేవం దర్శయన్త్యస్తాశ్చేరుర్గోప్యో విచేతసః ।
యాం గోపీమనయత్కృష్ణో విహాయాన్యాః స్త్రియో వనే ॥ ౩౫ ॥
యాం గోపీమనయత్కృష్ణో విహాయాన్యాః స్త్రియో వనే ॥ ౩౫ ॥
సా చ మేనే తదాత్మానం వరిష్ఠం సర్వయోషితామ్ ।
హిత్వా గోపీః కామయానా మామసౌ భజతే ప్రియః ॥ ౩౬ ॥
హిత్వా గోపీః కామయానా మామసౌ భజతే ప్రియః ॥ ౩౬ ॥
తతో గత్వా వనోద్దేశం దృప్తా కేశవమబ్రవీత్ ।
న పారయేఽహం చలితుం నయ మాం యత్ర తే మనః ॥ ౩౭ ॥
న పారయేఽహం చలితుం నయ మాం యత్ర తే మనః ॥ ౩౭ ॥
ఏవముక్తః ప్రియామాహ స్కన్ధ ఆరుహ్యతామితి ।
తతశ్చాన్తర్దధే కృష్ణః సా వధూరన్వతప్యత ॥ ౩౮ ॥
తతశ్చాన్తర్దధే కృష్ణః సా వధూరన్వతప్యత ॥ ౩౮ ॥
హా నాథ రమణ ప్రేష్ఠ క్వాసి క్వాసి మహాభుజ ।
దాస్యాస్తే కృపణాయా మే సఖే దర్శయ సన్నిధిమ్ ॥ ౩౯ ॥
దాస్యాస్తే కృపణాయా మే సఖే దర్శయ సన్నిధిమ్ ॥ ౩౯ ॥
శ్రీశుక ఉవాచ
అన్విచ్ఛన్త్యో భగవతో మార్గం గోప్యోఽవిదూరితః ।
దదృశుః ప్రియవిశ్లేషాన్మోహితాం దుఃఖితాం సఖీమ్ ॥ ౪౦ ॥
అన్విచ్ఛన్త్యో భగవతో మార్గం గోప్యోఽవిదూరితః ।
దదృశుః ప్రియవిశ్లేషాన్మోహితాం దుఃఖితాం సఖీమ్ ॥ ౪౦ ॥
తయా కథితమాకర్ణ్య మానప్రాప్తిం చ మాధవాత్ ।
అవమానం చ దౌరాత్మ్యాద్ విస్మయం పరమం యయుః ॥ ౪౧ ॥
అవమానం చ దౌరాత్మ్యాద్ విస్మయం పరమం యయుః ॥ ౪౧ ॥
తతోఽవిశన్వనం చన్ద్రజ్యోత్స్నా యావద్ విభావ్యతే ।
తమః ప్రవిష్టమాలక్ష్య తతో నివవృతుః స్త్రియః ॥ ౪౨ ॥
తమః ప్రవిష్టమాలక్ష్య తతో నివవృతుః స్త్రియః ॥ ౪౨ ॥
తన్మనస్కాస్తదాలాపాస్తద్విచేష్టాస్తదాత్మికాః ।
తద్గుణానేవ గాయన్త్యో నాత్మగారాణి సస్మరుః ॥ ౪౩ ॥
తద్గుణానేవ గాయన్త్యో నాత్మగారాణి సస్మరుః ॥ ౪౩ ॥
పునః పులినమాగత్య కాలిన్ద్యాః కృష్ణభావనాః ।
సమవేతా జగుః కృష్ణం తదాగమనకాఙ్క్షితాః ॥ ౪౪ ॥
సమవేతా జగుః కృష్ణం తదాగమనకాఙ్క్షితాః ॥ ౪౪ ॥
పునః పులినమాగత్య కాలిన్ద్యాః కృష్ణభావనాః ।
సమవేతా జగుః కృష్ణం తదాగమనకాఙ్క్షితాః
సమవేతా జగుః కృష్ణం తదాగమనకాఙ్క్షితాః
