Lord Krishna

ശ്രീമദ്ഭാഗവതമ് ൪.൧൨

(Srimad Bhagavatam Canto 4, Chapter 12 — Dhruva Ascends to the Lord's Abode in Malayalam)

Vyasa

Also known as dhruvam nivrttam pratibuddhya vaisasa

Dhruva Ascends to the Lord's Abode. Śrīmad Bhāgavatam Canto 4, Chapter 12 — 52 verses in Sanskrit with transliteration in 9 scripts.

മൈത്രേയ ഉവാച
ധ്രുവം നിവൃത്തം പ്രതിബുദ്ധ്യ വൈശസാ-
ദപേതമന്യും ഭഗവാന്ധനേശ്വരഃ ।
തത്രാഗതശ്ചാരണയക്ഷകിന്നരൈഃ
സംസ്തൂയമാനോ ന്യവദത്കൃതാഞ്ജലിമ് ॥ ൧ ॥
ധനദ ഉവാച
ഭോ ഭോഃ ക്ഷത്രിയദായാദ പരിതുഷ്ടോഽസ്മി തേഽനഘ ।
യത്ത്വം പിതാമഹാദേശാദ്വൈരം ദുസ്ത്യജമത്യജഃ ॥ ൨ ॥
ന ഭവാനവധീദ്യക്ഷാന്ന യക്ഷാ ഭ്രാതരം തവ ।
കാല ഏവ ഹി ഭൂതാനാം പ്രഭുരപ്യയഭാവയോഃ ॥ ൩ ॥
അഹം ത്വമിത്യപാര്ഥാ ധീരജ്ഞാനാത്പുരുഷസ്യ ഹി ।
സ്വാപ്നീവാഭാത്യതദ്ധ്യാനാദ്യയാ ബന്ധവിപര്യയൌ ॥ ൪ ॥
തദ്ഗച്ഛ ധ്രുവ ഭദ്രം തേ ഭഗവന്തമധോക്ഷജമ് ।
സര്വഭൂതാത്മഭാവേന സര്വഭൂതാത്മവിഗ്രഹമ് ॥ ൫ ॥
ഭജസ്വ ഭജനീയാങ്ഘ്രി മഭവായ ഭവച്ഛിദമ് ।
യുക്തം വിരഹിതം ശക്ത്യാ ഗുണമയ്യാത്മമായയാ ॥ ൬ ॥
വൃണീഹി കാമം നൃപ യന്മനോഗതം
മത്തസ്ത്വമൌത്താനപദേഽവിശങ്കിതഃ ।
വരം വരാര്ഹോഽമ്ബുജനാഭപാദയോ-
രനന്തരം ത്വാം വയമങ്ഗ ശുശ്രുമ ॥ ൭ ॥
മൈത്രേയ ഉവാച
സ രാജരാജേന വരായ ചോദിതോ
ധ്രുവോ മഹാഭാഗവതോ മഹാമതിഃ ।
ഹരൌ സ വവ്രേഽചലിതാം സ്മൃതിം യയാ
തരത്യയത്നേന ദുരത്യയം തമഃ ॥ ൮ ॥
തസ്യ പ്രീതേന മനസാ താം ദത്ത്വൈഡവിഡസ്തതഃ ।
പശ്യതോഽന്തര്ദധേ സോഽപി സ്വപുരം പ്രത്യപദ്യത ॥ ൯ ॥
അഥായജത യജ്ഞേശം ക്രതുഭിര്ഭൂരിദക്ഷിണൈഃ ।
ദ്രവ്യക്രിയാദേവതാനാം കര്മ കര്മഫലപ്രദമ് ॥ ൧൦ ॥
സര്വാത്മന്യച്യുതേഽസര്വേ തീവ്രൌഘാം ഭക്തിമുദ്വഹന് ।
ദദര്ശാത്മനി ഭൂതേഷു തമേവാവസ്ഥിതം വിഭുമ് ॥ ൧൧ ॥
തമേവം ശീലസമ്പന്നം ബ്രഹ്മണ്യം ദീനവത്സലമ് ।
ഗോപ്താരം ധര്മസേതൂനാം മേനിരേ പിതരം പ്രജാഃ ॥ ൧൨ ॥
ഷട്ത്രിംശദ്വര്ഷസാഹസ്രം ശശാസ ക്ഷിതിമണ്ഡലമ് ।
ഭോഗൈഃ പുണ്യക്ഷയം കുര്വന്നഭോഗൈരശുഭക്ഷയമ് ॥ ൧൩ ॥
ഏവം ബഹുസവം കാലം മഹാത്മാവിചലേന്ദ്രിയഃ ।
ത്രിവര്ഗൌപയികം നീത്വാ പുത്രായാദാന്നൃപാസനമ് ॥ ൧൪ ॥
മന്യമാന ഇദം വിശ്വം മായാരചിതമാത്മനി ।
അവിദ്യാരചിതസ്വപ്നഗന്ധര്വനഗരോപമമ് ॥ ൧൫ ॥
ആത്മസ്ത്ര്യപത്യസുഹൃദോ ബലമൃദ്ധകോശ-
മന്തഃപുരം പരിവിഹാരഭുവശ്ച രമ്യാഃ ।
ഭൂമണ്ഡലം ജലധിമേഖലമാകലയ്യ
കാലോപസൃഷ്ടമിതി സ പ്രയയൌ വിശാലാമ് ॥ ൧൬ ॥
തസ്യാം വിശുദ്ധകരണഃ ശിവവാര്വിഗാഹ്യ
ബദ്ധ്വാസനം ജിതമരുന്മനസാഹൃതാക്ഷഃ ।
സ്ഥൂലേ ദധാര ഭഗവത്പ്രതിരൂപ ഏതദ്
ധ്യായംസ്തദവ്യവഹിതോ വ്യസൃജത്സമാധൌ ॥ ൧൭ ॥
ഭക്തിം ഹരൌ ഭഗവതി പ്രവഹന്നജസ്ര-
മാനന്ദബാഷ്പകലയാ മുഹുരര്ദ്യമാനഃ ।
വിക്ലിദ്യമാനഹൃദയഃ പുലകാചിതാങ്ഗോ
നാത്മാനമസ്മരദസാവിതി മുക്തലിങ്ഗഃ ॥ ൧൮ ॥
സ ദദര്ശ വിമാനാഗ്ര്യം നഭസോഽവതരദ് ധ്രുവഃ ।
വിഭ്രാജയദ്ദശ ദിശോ രാകാപതിമിവോദിതമ് ॥ ൧൯ ॥
തത്രാനു ദേവപ്രവരൌ ചതുര്ഭുജൌ
ശ്യാമൌ കിശോരാവരുണാമ്ബുജേക്ഷണൌ ।
സ്ഥിതാവവഷ്ടഭ്യ ഗദാം സുവാസസൌ
കിരീടഹാരാങ്ഗദചാരുകുണ്ഡലൌ ॥ ൨൦ ॥
വിജ്ഞായ താവുത്തമഗായകിങ്കരാ-
വഭ്യുത്ഥിതഃ സാധ്വസവിസ്മൃതക്രമഃ ।
നനാമ നാമാനി ഗൃണന്മധുദ്വിഷഃ
പാര്ഷത്പ്രധാനാവിതി സംഹതാഞ്ജലിഃ ॥ ൨൧ ॥
തം കൃഷ്ണപാദാഭിനിവിഷ്ടചേതസം
ബദ്ധാഞ്ജലിം പ്രശ്രയനമ്രകന്ധരമ് ।
സുനന്ദനന്ദാവുപസൃത്യ സസ്മിതം
പ്രത്യൂചതുഃ പുഷ്കരനാഭസമ്മതൌ ॥ ൨൨ ॥
സുനന്ദനന്ദാവൂചതുഃ
ഭോ ഭോ രാജന്സുഭദ്രം തേ വാചം നോഽവഹിതഃ ശൃണു ।
യഃ പഞ്ചവര്ഷസ്തപസാ ഭവാന്ദേവമതീതൃപത് ॥ ൨൩ ॥
തസ്യാഖിലജഗദ്ധാതുരാവാം ദേവസ്യ ശാര്ങ്ഗിണഃ ।
പാര്ഷദാവിഹ സമ്പ്രാപ്തൌ നേതും ത്വാം ഭഗവത്പദമ് ॥ ൨൪ ॥
സുദുര്ജയം വിഷ്ണുപദം ജിതം ത്വയാ
യത്സൂരയോഽപ്രാപ്യ വിചക്ഷതേ പരമ് ।
ആതിഷ്ഠ തച്ചന്ദ്രദിവാകരാദയോ
ഗ്രഹര്ക്ഷതാരാഃ പരിയന്തി ദക്ഷിണമ് ॥ ൨൫ ॥
അനാസ്ഥിതം തേ പിതൃഭിരന്യൈരപ്യങ്ഗ കര്ഹിചിത് ।
ആതിഷ്ഠ ജഗതാം വന്ദ്യം തദ്വിഷ്ണോഃ പരമം പദമ് ॥ ൨൬ ॥
ഏതദ്വിമാനപ്രവരമുത്തമശ്ലോകമൌലിനാ ।
ഉപസ്ഥാപിതമായുഷ്മന്നധിരോഢും ത്വമര്ഹസി ॥ ൨൭ ॥
മൈത്രേയ ഉവാച
നിശമ്യ വൈകുണ്ഠനിയോജ്യമുഖ്യയോ-
ര്മധുച്യുതം വാചമുരുക്രമപ്രിയഃ ।
കൃതാഭിഷേകഃ കൃതനിത്യമങ്ഗലോ
മുനീന് പ്രണമ്യാശിഷമഭ്യവാദയത് ॥ ൨൮ ॥
പരീത്യാഭ്യര്ച്യ ധിഷ്ണ്യാഗ്ര്യം പാര്ഷദാവഭിവന്ദ്യ ച ।
ഇയേഷ തദധിഷ്ഠാതും ബിഭ്രദ്രൂപം ഹിരണ്മയമ് ॥ ൨൯ ॥
തദോത്താനപദഃ പുത്രോ ദദര്ശാന്തകമാഗതമ് ।
മൃത്യോര്മൂര്ധ്നി പദം ദത്ത്വാ ആരുരോഹാദ്ഭുതം ഗൃഹമ് ॥ ൩൦ ॥
തദാ ദുന്ദുഭയോ നേദുര്മൃദങ്ഗപണവാദയഃ ।
ഗന്ധര്വമുഖ്യാഃ പ്രജഗുഃ പേതുഃ കുസുമവൃഷ്ടയഃ ॥ ൩൧ ॥
സ ച സ്വര്ലോകമാരോക്ഷ്യന് സുനീതിം ജനനീം ധ്രുവഃ ।
അന്വസ്മരദഗം ഹിത്വാ ദീനാം യാസ്യേ ത്രിവിഷ്ടപമ് ॥ ൩൨ ॥
ഇതി വ്യവസിതം തസ്യ വ്യവസായ സുരോത്തമൌ ।
ദര്ശയാമാസതുര്ദേവീം പുരോ യാനേന ഗച്ഛതീമ് ॥ ൩൩ ॥
തത്ര തത്ര പ്രശംസദ്ഭിഃ പഥി വൈമാനികൈഃ സുരൈഃ ।
അവകീര്യമാണോ ദദൃശേ കുസുമൈഃ ക്രമശോ ഗ്രഹാന് ॥ ൩൪ ॥
ത്രിലോകീം ദേവയാനേന സോഽതിവ്രജ്യ മുനീനപി ।
പരസ്താദ്യദ് ധ്രുവഗതിര്വിഷ്ണോഃ പദമഥാഭ്യഗാത് ॥ ൩൫ ॥
യദ്ഭ്രാജമാനം സ്വരുചൈവ സര്വതോ
ലോകാസ്ത്രയോ ഹ്യനു വിഭ്രാജന്ത ഏതേ ।
യന്നാവ്രജഞ്ജന്തുഷു യേഽനനുഗ്രഹാ
വ്രജന്തി ഭദ്രാണി ചരന്തി യേഽനിശമ് ॥ ൩൬ ॥
ശാന്താഃ സമദൃശഃ ശുദ്ധാഃ സര്വഭൂതാനുരഞ്ജനാഃ ।
യാന്ത്യഞ്ജസാച്യുതപദമച്യുതപ്രിയബാന്ധവാഃ ॥ ൩൭ ॥
ഇത്യുത്താനപദഃ പുത്രോ ധ്രുവഃ കൃഷ്ണപരായണഃ ।
അഭൂത്ത്രയാണാം ലോകാനാം ചൂഡാമണിരിവാമലഃ ॥ ൩൮ ॥
ഗമ്ഭീരവേഗോഽനിമിഷം ജ്യോതിഷാം ചക്രമാഹിതമ് ।
യസ്മിന് ഭ്രമതി കൌരവ്യ മേഢ്യാമിവ ഗവാം ഗണഃ ॥ ൩൯ ॥
മഹിമാനം വിലോക്യാസ്യ നാരദോ ഭഗവാനൃഷിഃ ।
ആതോദ്യം വിതുദഞ്ശ്ലോകാന് സത്രേഽഗായത്പ്രചേതസാമ് ॥ ൪൦ ॥
നാരദ ഉവാച
നൂനം സുനീതേഃ പതിദേവതായാ-
സ്തപഃപ്രഭാവസ്യ സുതസ്യ താം ഗതിമ് ।
ദൃഷ്ട്വാഭ്യുപായാനപി വേദവാദിനോ
നൈവാധിഗന്തും പ്രഭവന്തി കിം നൃപാഃ ॥ ൪൧ ॥
യഃ പഞ്ചവര്ഷോ ഗുരുദാരവാക്ശരൈ-
ര്ഭിന്നേന യാതോ ഹൃദയേന ദൂയതാ ।
വനം മദാദേശകരോഽജിതം പ്രഭും
ജിഗായ തദ്ഭക്തഗുണൈഃ പരാജിതമ് ॥ ൪൨ ॥
യഃ ക്ഷത്രബന്ധുര്ഭുവി തസ്യാധിരൂഢ-
മന്വാരുരുക്ഷേദപി വര്ഷപൂഗൈഃ ।
പ്രസാദ്യ വൈകുണ്ഠമവാപ തത്പദമ് ॥ ൪൩ ॥ ഷട്പഞ്ചവര്ഷോ യദഹോഭിരല്പൈഃ
മൈത്രേയ ഉവാച
ഏതത്തേഽഭിഹിതം സര്വം യത്പൃഷ്ടോഽഹമിഹ ത്വയാ ।
ധ്രുവസ്യോദ്ദാമയശസശ്ചരിതം സമ്മതം സതാമ് ॥ ൪൪ ॥
ധന്യം യശസ്യമായുഷ്യം പുണ്യം സ്വസ്ത്യയനം മഹത് ।
സ്വര്ഗ്യം ധ്രൌവ്യം സൌമനസ്യം പ്രശസ്യമഘമര്ഷണമ് ॥ ൪൫ ॥
ശ്രുത്വൈതച്ഛ്രദ്ധയാഭീക്ഷ്ണമച്യുതപ്രിയചേഷ്ടിതമ് ।
ഭവേദ്ഭക്തിര്ഭഗവതി യയാ സ്യാത്ക്ലേശസങ്ക്ഷയഃ ॥ ൪൬ ॥
മഹത്ത്വമിച്ഛതാം തീര്ഥം ശ്രോതുഃ ശീലാദയോ ഗുണാഃ ।
യത്ര തേജസ്തദിച്ഛൂനാം മാനോ യത്ര മനസ്വിനാമ് ॥ ൪൭ ॥
പ്രയതഃ കീര്തയേത്പ്രാതഃ സമവായേ ദ്വിജന്മനാമ് ।
സായം ച പുണ്യശ്ലോകസ്യ ധ്രുവസ്യ ചരിതം മഹത് ॥ ൪൮ ॥
പൌര്ണമാസ്യാം സിനീവാല്യാം ദ്വാദശ്യാം ശ്രവണേഽഥവാ ।
ദിനക്ഷയേ വ്യതീപാതേ സങ്ക്രമേഽര്കദിനേഽപി വാ ॥ ൪൯ ॥
ശ്രാവയേച്ഛ്രദ്ദധാനാനാം തീര്ഥപാദപദാശ്രയഃ ।
നേച്ഛംസ്തത്രാത്മനാത്മാനം സന്തുഷ്ട ഇതി സിധ്യതി ॥ ൫൦ ॥
ജ്ഞാനമജ്ഞാതതത്ത്വായ യോ ദദ്യാത്സത്പഥേഽമൃതമ് । കൃപാലോര്ദീനനാഥസ്യ ദേവാസ്തസ്യാനുഗൃഹ്ണതേ ॥ ൫൧ ॥
ഇദം മയാ തേഽഭിഹിതം കുരൂദ്വഹധ്രുവസ്യ വിഖ്യാതവിശുദ്ധകര്മണഃ । ഹിത്വാര്ഭകഃ ക്രീഡനകാനി മാതു-ര്ഗൃഹം ച വിഷ്ണും ശരണം യോ ജഗാമ ॥ ൫൨ ॥

Explore More