কৰ্মযোগঃ
অৰ্জুন উৱাচ
তত্কিং কৰ্মণি ঘোৰে মাং নিযোজযসি কেশৱ ॥ 1 ॥
- অৰ্জুন (arjuna)Arjuna
- উৱাচ (uvāca)said
- জ্যাযসী (jyāyasī)superior
- চেত্ (cet)if
- কৰ্মণঃ (karmaṇaḥ)than action
- তে (te)your
- মতা (matā)thought
- বুদ্ধিঃ (buddhiḥ)knowledge
- জনাৰ্দন (janārdana)O Janardana
- তত্ (tat)then
- কিং (kiṃ)why
- কৰ্মণি (karmaṇi)in action
- ঘোৰে (ghore)terrible
- মাম্ (mām)me
- নিযোজযসি (niyojayasi)engage
- কেশৱ (keśava)O Keshava
তদেকং ৱদ নিশ্চিত্য যেন শ্ৰেযোঽহমাপ্নুযাম্ ॥ 2 ॥
- ৱ্যামিশ্ৰেণ (vyāmiśreṇa)with mixed (vyā:with | miśreṇa:mixed)
- ইৱ (iva)as if
- ৱাক্যেন (vākyena)by speech
- বুদ্ধিং (buddhiṃ)understanding
- মোহযসী (mohayasī)you confuse
- ইৱ (iva)as if
- মে (me)my
- তত্ (tat)therefore
- একং (ekaṃ)one
- ৱদ (vada)tell
- নিশ্চিত্য (niścitya)having decided
- যেন (yena)by which
- শ্ৰেযঃ (śreyaḥ)the highest good
- অহম্ (aham)I
- আপ্নুযাম্ (āpnuyām)may attain
জ্ঞানযোগেন সাঙ্খ্যানাং কৰ্মযোগেন যোগিনাম্ ॥ 3 ॥
- শ্ৰীভগৱানুৱাচ (śrībhagavānuvāca)The Blessed Lord said (śrī:blessed | bhagavān:Lord | uvāca:said)
- লোকে (loke)in the world
- অস্মিন্ (asmin)in this
- দ্ৱিৱিধা (dvividhā)two-fold
- নিষ্ঠা (niṣṭhā)path
- পুৰা (purā)before
- প্ৰোক্তা (proktā)said
- মযা (mayā)by me
- অনঘ (anagha)O sinless one
- জ্ঞানযোগেন (jñānayogena)by the path of knowledge (jñāna:knowledge | yogena:by the path)
- সাঙ্খ্যানাম্ (sāṅkhyānām)of the SANKHYANS
- কৰ্মযোগেন (karmayogena)by the path of action (karma:action | yogena:by the path)
- যোগিনাম্ (yoginām)of the YOGINS
ন চ সন্ন্যসনাদেৱ সিদ্ধিং সমধিগচ্ছতি ॥ 4 ॥
- ন (na)not
- কৰ্মণাম্ (karmaṇām)of actions
- অনাৰম্ভাত্ (anārambhāt)by non-performance
- ন (na)not
- নৈষ্কৰ্ম্যম্ (naiṣkarmyam)actionlessness
- পুৰুষঃ (puruṣaḥ)man
- অশ্নুতে (aśnute)reaches
- ন (na)not
- চ (ca)and
- সংন্যসনাত্ (saṃnyasanāt)by renunciation
- এৱ (eva)indeed
- সিদ্ধিম্ (siddhim)Perfection
- সমধিগচ্ছতি (samadhigacchati)attains
কাৰ্যতে হ্যৱশঃ কৰ্ম সৰ্ৱঃ প্ৰকৃতিজৈৰ্গুণৈঃ ॥ 5 ॥
- ন (na)not
- হি (hi)indeed
- কশ্চিত্ (kaścit)anyone
- ক্ষণম্ (kṣaṇam)moment
- অপি (api)even
- জাতু (jātu)ever
- তিষ্ঠতি (tiṣṭhati)remains
- অকৰ্মকৃত্ (akarmakṛt)without performing action (a:without | karmakṛt:performing action)
- কাৰ্যতে (kāryate)is made to act
- হি (hi)indeed
- অৱশঃ (avaśaḥ)helplessly
- কৰ্ম (karma)action
- সৰ্ৱঃ (sarvaḥ)everyone
- প্ৰকৃতিজৈঃ (prakṛtijaiḥ)born of prakriti (prakṛti:prakriti | jaiḥ:born of)
- গুণৈঃ (guṇaiḥ)by the qualities
ইন্দ্ৰিযাৰ্থান্ৱিমূঢাত্মা মিথ্যাচাৰঃ স উচ্যতে ॥ 6 ॥
- কৰ্মেন্দ্ৰিযাণি (karmendriyāṇi)organs of action (karma:action | indriyāṇi:organs)
- সংযম্য (saṃyamya)restraining
- য (ya)who
- আস্তে (āste)sits
- মনসা (manasā)in the mind
- স্মৰন্ (smaran)thinking
- ইন্দ্ৰিযাৰ্থান্ (indriyārthān)sense-objects (indriya:senses | arthān:objects)
- ৱিমূঢাত্মা (vimūḍhātmā)deluded understanding (vimūḍha:deluded | ātmā:self)
- মিথ্যাচাৰঃ (mithyācāraḥ)hypocrite (mithyā:false | ācāraḥ:conduct)
- স (sa)he
- উচ্যতে (ucyate)is called
কৰ্মেন্দ্ৰিযৈঃ কৰ্মযোগমসক্তঃ স ৱিশিষ্যতে ॥ 7 ॥
- যঃ (yaḥ)who
- তু (tu)but
- ইন্দ্ৰিযাণি (indriyāṇi)senses
- মনসা (manasā)by the mind
- নিযম্য (niyamya)controlling
- আৰভতে (ārabhate)engages
- অৰ্জুন (arjuna)O Arjuna
- কৰ্মেন্দ্ৰিযৈঃ (karmendriyaiḥ)with organs of action (karma:action | indriyaiḥ:with organs)
- কৰ্মযোগম্ (karmayogam)Karma Yoga (karma:action | yogam:union)
- অসক্তঃ (asaktaḥ)without attachment
- স (sa)he
- ৱিশিষ্যতে (viśiṣyate)excels
শৰীৰযাত্ৰাপি চ তে ন প্ৰসিদ্ধ্যেদকৰ্মণঃ ॥ 8 ॥
- নিযতং (niyatam)bounden
- কুৰু (kuru)perform
- কৰ্ম (karma)duty
- ত্ৱং (tvaṃ)you
- কৰ্ম (karma)action
- জ্যাযঃ (jyāyaḥ)superior
- হি (hi)indeed
- অকৰ্মণঃ (akarmaṇaḥ)to inaction
- শৰীৰযাত্ৰা (śarīrayātrā)maintenance of the body (śarīra:body | yātrā:maintenance)
- অপি (api)even
- চ (ca)and
- তে (te)for you
- ন (na)not
- প্ৰসিদ্ধ্যেত্ (prasiddhyet)would be possible
- অকৰ্মণঃ (akarmaṇaḥ)by inaction
তদৰ্থং কৰ্ম কৌন্তেয মুক্তসঙ্গঃ সমাচৰ ॥ 9 ॥
- যজ্ঞাৰ্থাত্ (yajñārthāt)for the sake of sacrifice (yajña:sacrifice | arthāt:for the sake of)
- কৰ্মণঃ (karmaṇaḥ)of action
- অন্যত্ৰ (anyatra)otherwise
- লোকঃ (lokaḥ)world
- অযম্ (ayam)this
- কৰ্মবন্ধনঃ (karmabandhanaḥ)bound by action (karma:action | bandhanaḥ:bound)
- তদৰ্থম্ (tadartham)for that purpose
- কৰ্ম (karma)action
- কৌন্তেয (kaunteya)O son of Kunti
- মুক্তসঙ্গঃ (muktasaṅgaḥ)free from attachment (mukta:free | saṅgaḥ:attachment)
- সমাচৰ (samācara)perform
অনেন প্ৰসৱিষ্যধ্ৱমেষ ৱোঽস্ত্ৱিষ্টকামধুক্ ॥ 10 ॥
- সহযজ্ঞাঃ (sahayajñāḥ)together with sacrifices (saha:together with | yajñāḥ:sacrifices)
- প্ৰজাঃ (prajāḥ)creatures
- সৃষ্ট্ৱা (sṛṣṭvā)having created
- পুৰা (purā)in the beginning
- উৱাচ (uvāca)said
- প্ৰজাপতিঃ (prajāpatiḥ)Prajapati
- অনেন (anena)by this
- প্ৰসৱিষ্যধ্ৱম্ (prasaviṣyadhvam)you shall prosper
- এষঃ (eṣaḥ)this
- ৱঃ (vaḥ)your
- অস্তু (astu)let it be
- ইষ্টকামধুক্ (iṣṭakāmadhuk)milch-cow of desires (iṣṭa:desired | kāmadhuk:milch-cow)
পৰস্পৰং ভাৱযন্তঃ শ্ৰেযঃ পৰমৱাপ্স্যথ ॥ 11 ॥
- দেৱান্ (devān)the gods
- ভাৱযত (bhāvayata)nourish
- অনেন (anena)with this
- তে (te)you
- দেৱাঃ (devāḥ)gods
- ভাৱযন্তু (bhāvayantu)may nourish
- ৱঃ (vaḥ)you
- পৰস্পৰম্ (parasparam)one another
- ভাৱযন্তঃ (bhāvayantaḥ)nourishing
- শ্ৰেযঃ (śreyaḥ)highest good
- পৰমম্ (paramam)highest
- অৱাপ্স্যথ (avāpsyatha)you shall attain
তৈৰ্দত্তানপ্ৰদাযৈভ্যো যো ভুঙ্ক্তে স্তেন এৱ সঃ ॥ 12 ॥
- ইষ্টান্ (iṣṭān)desired
- ভোগান্ (bhogān)objects
- হি (hi)indeed
- ৱঃ (vaḥ)to you
- দেৱাঃ (devāḥ)the gods
- দাস্যন্তে (dāsyante)will give
- যজ্ঞভাৱিতাঃ (yajñabhāvitāḥ)nourished by sacrifice (yajña:sacrifice | bhāvitāḥ:nourished)
- তৈঃ (taiḥ)by them
- দত্তান্ (dattān)given
- অপ্ৰদায (apradāya)without offering
- এভ্যঃ (ebhyaḥ)to them
- যঃ (yaḥ)who
- ভুঙ্ক্তে (bhuṅkte)enjoys
- স্তেনঃ (stenaḥ)thief
- এৱ (eva)verily
- সঃ (saḥ)he
ভুঞ্জতে তে ত্ৱঘং পাপা যে পচন্ত্যাত্মকাৰণাত্ ॥ 13 ॥
- যজ্ঞশিষ্টাশিনঃ (yajñaśiṣṭāśinaḥ)those who eat remnants (yajña:sacrifice | śiṣṭa:remnants | āśinaḥ:eaters)
- সন্তঃ (santaḥ)righteous
- মুচ্যন্তে (mucyante)are freed
- সৰ্ৱকিল্বিষৈঃ (sarvakilbiṣaiḥ)from all sins (sarva:all | kilbiṣaiḥ:sins)
- ভুঞ্জতে (bhuñjate)eat
- তে (te)they
- তু (tu)but
- অঘম্ (agham)sin
- পাপাঃ (pāpāḥ)sinful ones
- যে (ye)who
- পচন্তি (pacanti)cook
- আত্মকাৰণাত্ (ātmakāraṇāt)for their own sake (ātma:own | kāraṇāt:for the sake)
যজ্ঞাদ্ভৱতি পৰ্জন্যো যজ্ঞঃ কৰ্মসমুদ্ভৱঃ ॥ 14 ॥
- অন্নাত্ (annāt)from food
- ভৱন্তি (bhavanti)come forth
- ভূতানি (bhūtāni)beings
- পৰ্জন্যাত্ (parjanyāt)from rain
- অন্নসম্ভৱঃ (annasambhavaḥ)food is produced (anna:food | sambhavaḥ:is produced)
- যজ্ঞাত্ (yajñāt)from sacrifice
- ভৱতি (bhavati)arises
- পৰ্জন্যঃ (parjanyaḥ)rain
- যজ্ঞঃ (yajñaḥ)sacrifice
- কৰ্মসমুদ্ভৱঃ (karmasamudbhavaḥ)born of action (karma:action | samudbhavaḥ:born of)
তস্মাত্সৰ্ৱগতং ব্ৰহ্ম নিত্যং যজ্ঞে প্ৰতিষ্ঠিতম্ ॥ 15 ॥
- কৰ্ম (karma)action
- ব্ৰহ্মোদ্ভৱম্ (brahmodbhavam)born of Brahma (brahma:Brahma | udbhavam:born of)
- ৱিদ্ধি (viddhi)know
- ব্ৰহ্মাক্ষৰসমুদ্ভৱম্ (brahmākṣarasamudbhavam)originated from the Imperishable (brahma:Brahma | akṣara:Imperishable | samudbhavam:originated from)
- তস্মাত্ (tasmāt)therefore
- সৰ্ৱগতং (sarvagatam)all-pervading (sarva:all | gatam:pervading)
- ব্ৰহ্ম (brahma)Brahman
- নিত্যম্ (nityam)eternally
- যজ্ঞে (yajñe)in sacrifice
- প্ৰতিষ্ঠিতম্ (pratiṣṭhitam)established
অঘাযুৰিন্দ্ৰিযাৰামো মোঘং পাৰ্থ স জীৱতি ॥ 16 ॥
- এৱম্ (evam)thus
- প্ৰৱৰ্তিতং (pravartitaṃ)set revolving
- চক্ৰং (cakraṃ)wheel
- ন (na)not
- অনুৱৰ্তযতি (anuvartayati)follows
- ইহ (iha)here
- যঃ (yaḥ)who
- অঘাযুঃ (aghāyuḥ)of sinful life (agha:sinful | āyuḥ:life)
- ইন্দ্ৰিযাৰামঃ (indriyārāmaḥ)rejoicing in the senses (indriya:senses | ārāmaḥ:rejoicing)
- মোঘং (moghaṃ)in vain
- পাৰ্থ (pārtha)O Son of Pritha
- স (sa)he
- জীৱতি (jīvati)lives
আত্মন্যেৱ চ সন্তুষ্টস্তস্য কাৰ্যং ন ৱিদ্যতে ॥ 17 ॥
- যঃ (yaḥ)who
- তু (tu)but
- আত্মৰতিঃ (ātmaratiḥ)rejoices in the Self (ātma:Self | ratiḥ:rejoices)
- এৱ (eva)only
- স্যাত্ (syāt)may be
- আত্মতৃপ্তঃ (ātmatṛptaḥ)satisfied with the Self (ātma:Self | tṛptaḥ:satisfied)
- চ (ca)and
- মানৱঃ (mānavaḥ)man
- আত্মনি (ātmani)in the Self
- এৱ (eva)only
- চ (ca)and
- সন্তুষ্টঃ (santuṣṭaḥ)content
- তস্য (tasya)his
- কাৰ্যং (kāryam)duty
- ন (na)not
- ৱিদ্যতে (vidyate)exists
ন চাস্য সৰ্ৱভূতেষু কশ্চিদৰ্থৱ্যপাশ্ৰযঃ ॥ 18 ॥
- ন (na)not
- এৱ (eva)indeed
- তস্য (tasya)his
- কৃতেন (kṛtena)by what is done
- অৰ্থঃ (arthaḥ)interest
- ন (na)not
- অকৃতেন (akṛtena)by what is not done
- ইহ (iha)here
- কশ্চন (kaścana)any
- ন (na)not
- চ (ca)and
- অস্য (asya)his
- সৰ্ৱভূতেষু (sarvabhūteṣu)in all beings (sarva:all | bhūteṣu:in beings)
- কশ্চিত্ (kaścit)any
- অৰ্থৱ্যপাশ্ৰযঃ (arthavyapāśrayaḥ)dependence on any object (artha:object | vyapāśrayaḥ:dependence)
অসক্তো হ্যাচৰন্কৰ্ম পৰমাপ্নোতি পূৰুষঃ ॥ 19 ॥
- তস্মাত্ (tasmāt)therefore
- অসক্তঃ (asaktaḥ)without attachment
- সততম্ (satatam)always
- কাৰ্যং (kāryam)action which should be done
- কৰ্ম (karma)action
- সমাচৰ (samācara)perform
- অসক্তঃ (asaktaḥ)without attachment
- হি (hi)for
- আচৰন্ (ācaran)performing
- কৰ্ম (karma)action
- পৰম (parama)the Supreme
- আপ্নোতি (āpnoti)attains
- পূৰুষঃ (pūruṣaḥ)man
লোকসঙ্গ্ৰহমেৱাপি সম্পশ্যন্কৰ্তুমৰ্হসি ॥ 20 ॥
- কৰ্মণৈৱ (karmaṇaiva)by action only (karmaṇā:by action | eva:only)
- হি (hi)indeed
- সংসিদ্ধিম্ (saṃsiddhim)perfection
- আস্থিতাঃ (āsthitāḥ)attained
- জনকাদযঃ (janakādayaḥ)Janaka and others (janaka:Janaka | ādayaḥ:and others)
- লোকসঙ্গ্ৰহম্ (lokasaṅgraham)protection of the masses (loka:world | saṅgraham:protection)
- এৱ (eva)only
- অপি (api)also
- সম্পশ্যন্ (sampaśyan)considering
- কৰ্তুম্ (kartum)to perform
- অৰ্হসি (arhasi)you should
স যত্প্ৰমাণং কুৰুতে লোকস্তদনুৱৰ্ততে ॥ 21 ॥
- যদ্যত্ (yadyat)whatever
- আচৰতি (ācarati)does
- শ্ৰেষ্ঠঃ (śreṣṭhaḥ)great man
- তত্তত্ (tattat)that
- এৱ (eva)indeed
- ইতৰো (itaraḥ)other
- জনঃ (janaḥ)people
- স (sa)he
- যত্ (yat)whatever
- প্ৰমাণং (pramāṇam)standard
- কুৰুতে (kurute)sets up
- লোকঃ (lokaḥ)world
- তদনুৱৰ্ততে (tadanuvartate)follows that (tad:that | anuvartate:follows)
নানৱাপ্তমৱাপ্তৱ্যং ৱৰ্ত এৱ চ কৰ্মণি ॥ 22 ॥
- ন (na)not
- মে (me)my
- পাৰ্থ (pārtha)O Partha
- অস্তি (asti)is
- কৰ্তৱ্যম্ (kartavyam)duty
- ত্ৰিষু (triṣu)in the three
- লোকেষু (lokeṣu)in the worlds
- কিঞ্চন (kiñcana)anything
- ন (na)not
- অনৱাপ্তম্ (anavāptam)unattained
- অৱাপ্তৱ্যম্ (avāptavyam)to be attained
- ৱৰ্ত (varta)engage
- এৱ (eva)indeed
- চ (ca)and
- কৰ্মণি (karmaṇi)in action
মম ৱৰ্ত্মানুৱৰ্তন্তে মনুষ্যাঃ পাৰ্থ সৰ্ৱশঃ ॥ 23 ॥
- যদি (yadi)if
- হি (hi)indeed
- অহম্ (aham)I
- ন (na)not
- ৱৰ্তেযম্ (varteyam)should engage
- জাতু (jātu)ever
- কৰ্মণি (karmaṇi)in action
- অতন্দ্ৰিতঃ (atandritaḥ)without relaxation
- মম (mama)my
- ৱৰ্ত্ম (vartma)path
- অনুৱৰ্তন্তে (anuvartante)follow
- মনুষ্যাঃ (manuṣyāḥ)men
- পাৰ্থ (pārtha)O son of Pritha
- সৰ্ৱশঃ (sarvaśaḥ)in every way
সঙ্কৰস্য চ কৰ্তা স্যামুপহন্যামিমাঃ প্ৰজাঃ ॥ 24 ॥
- উত্সীদেযুঃ (utsīdeyuḥ)would perish
- ইমে (ime)these
- লোকাঃ (lokāḥ)worlds
- ন (na)not
- কুৰ্যাম্ (kuryām)would perform
- কৰ্ম (karma)action
- চেত্ (cet)if
- অহম্ (aham)I
- সঙ্কৰস্য (saṅkarasya)of confusion
- চ (ca)and
- কৰ্ত্তা (kartā)author
- স্যাম্ (syām)would be
- উপহন্যাম্ (upahanyām)would destroy
- ইমাঃ (imāḥ)these
- প্ৰজাঃ (prajāḥ)beings
কুৰ্যাদ্ৱিদ্ৱাংস্তথাসক্তশ্চিকীৰ্ষুৰ্লোকসঙ্গ্ৰহম্ ॥ 25 ॥
- সক্তাঃ (saktāḥ)attached
- কৰ্মণি (karmaṇi)to action
- অৱিদ্ৱাংসঃ (avidvāṃsaḥ)ignorant men
- যথা (yathā)as
- কুৰ্ৱন্তি (kurvanti)they act
- ভাৰত (bhārata)O Bharata
- কুৰ্যাত্ (kuryāt)should act
- ৱিদ্ৱান্ (vidvān)wise man
- তথা (tathā)so
- অসক্তঃ (asaktaḥ)without attachment
- চিকীৰ্ষুঃ (cikīrṣuḥ)wishing
- লোকসঙ্গ্ৰহম্ (lokasaṅgraham)welfare of the world (loka:world | saṅgraham:welfare)
জোষযেত্সৰ্ৱকৰ্মাণি ৱিদ্ৱান্যুক্তঃ সমাচৰন্ ॥ 26 ॥
- ন (na)not
- বুদ্ধিভেদং (buddhibhedaṃ)confusion of mind (buddhi:mind | bhedaṃ:confusion)
- জনযেত্ (janayet)should cause
- অজ্ঞানাং (ajñānām)of the ignorant
- কৰ্মসঙ্গিনাম্ (karmasaṅginām)attached to action (karma:action | saṅginām:attached to)
- জোষযেত্ (joṣayet)should engage
- সৰ্ৱকৰ্মাণি (sarvakarmāṇi)all actions (sarva:all | karmāṇi:actions)
- ৱিদ্ৱান্ (vidvān)wise man
- যুক্তঃ (yuktaḥ)engaged
- সমাচৰন্ (samācaran)fulfilling
অহঙ্কাৰৱিমূঢাত্মা কৰ্তাহমিতি মন্যতে ॥ 27 ॥
- প্ৰকৃতেঃ (prakṛteḥ)of nature
- ক্ৰিযমাণানি (kriyamāṇāni)are being performed
- গুণৈঃ (guṇaiḥ)by the qualities
- কৰ্মাণি (karmāṇi)actions
- সৰ্ৱশঃ (sarvaśaḥ)in all cases
- অহঙ্কাৰৱিমূঢাত্মা (ahaṅkāravimūḍhātmā)deluded by egoism (ahaṅkāra:egoism | vimūḍha:deluded | ātmā:self)
- কৰ্তাঽহম্ (kartā'ham)I am the doer (kartā:doer | aham:I am)
- ইতি (iti)thus
- মন্যতে (manyate)thinks
গুণা গুণেষু ৱৰ্তন্ত ইতি মত্ৱা ন সজ্জতে ॥ 28 ॥
- তত্ত্ৱৱিত্ (tattvavit)knower of the truth (tattva:truth | vit:knower)
- তু (tu)but
- মহাবাহো (mahābāho)O mighty-armed (mahā:great | bāho:armed)
- গুণকৰ্মৱিভাগযোঃ (guṇakarmavibhāgayoḥ)of qualities and functions divisions (guṇa:qualities | karma:functions | vibhāgayoḥ:of divisions)
- গুণাঃ (guṇāḥ)qualities
- গুণেষু (guṇeṣu)among qualities
- ৱৰ্তন্ত (vartanta)move
- ইতি (iti)thus
- মত্ৱা (matvā)having known
- ন (na)not
- সজ্জতে (sajjate)is attached
তানকৃত্স্নৱিদো মন্দান্কৃত্স্নৱিন্ন ৱিচালযেত্ ॥ 29 ॥
- প্ৰকৃতেঃ (prakṛteḥ)of nature
- গুণসম্মূঢাঃ (guṇasammūḍhāḥ)deluded by qualities (guṇa:qualities | sammūḍhāḥ:deluded)
- সজ্জন্তে (sajjante)are attached
- গুণকৰ্মসু (guṇakarmasu)in the functions of qualities (guṇa:qualities | karmasu:in the functions)
- তান্ (tān)those
- অকৃত্স্নৱিদঃ (akṛtsnavidaḥ)of imperfect knowledge (a:not | kṛtsnavidaḥ:of complete knowledge)
- মন্দান্ (mandān)foolish
- কৃত্স্নৱিত্ (kṛtsnavit)Man-of-Perfect-Knowledge (kṛtsna:complete | vit:knower)
- ন (na)not
- ৱিচালযেত্ (vicālayet)should unsettle
নিৰাশীৰ্নিৰ্মমো ভূত্ৱা যুধ্যস্ৱ ৱিগতজ্ৱৰঃ ॥ 30 ॥
- মযি (mayi)in Me
- সৰ্ৱাণি (sarvāṇi)all
- কৰ্মাণি (karmāṇi)actions
- সংন্যস্য (saṃnyasya)renouncing
- অধ্যাত্মচেতসা (adhyātmacetasā)with mind centered on the Self (adhyātma:on the Self | cetasā:with mind)
- নিৰাশীৰ্ (nirāśīḥ)free from hope
- নিৰ্মমঃ (nirmamaḥ)free from egoism
- ভূত্ৱা (bhūtvā)having become
- যুধ্যস্ৱ (yudhyasva)do fight
- ৱিগতজ্ৱৰঃ (vigatajvaraḥ)free from mental fever (vigata:free from | jvaraḥ:mental fever)
শ্ৰদ্ধাৱন্তোঽনসূযন্তো মুচ্যন্তে তেঽপি কৰ্মভিঃ ॥ 31 ॥
- যে (ye)those who
- মে (me)my
- মতম্ (matam)teaching
- ইদম্ (idam)this
- নিত্যম্ (nityam)constantly
- অনুতিষ্ঠন্তি (anutiṣṭhanti)practise
- মানৱাঃ (mānavāḥ)men
- শ্ৰদ্ধাৱন্তঃ (śraddhāvantaḥ)full of faith
- অনসূযন্তঃ (anasūyantaḥ)without cavilling
- মুচ্যন্তে (mucyante)are freed
- তে (te)they
- অপি (api)also
- কৰ্মভিঃ (karmabhiḥ)from actions
সৰ্ৱজ্ঞানৱিমূঢাংস্তান্ৱিদ্ধি নষ্টানচেতসঃ ॥ 32 ॥
- যে (ye)those who
- তু (tu)but
- এতত্ (etat)this
- অভ্যসূযন্তঃ (abhyasūyantaḥ)carping
- ন (na)not
- অনুতিষ্ঠন্তি (anutiṣṭhanti)practice
- মে (me)my
- মতম্ (matam)teaching
- সৰ্ৱজ্ঞানৱিমূঢান্ (sarvajñānavimūḍhān)deluded in all knowledge (sarva:all | jñāna:knowledge | vimūḍhān:deluded)
- তান্ (tān)them
- ৱিদ্ধি (viddhi)know
- নষ্টানচেতসঃ (naṣṭānacetasaḥ)doomed to destruction (naṣṭān:doomed | acetasaḥ:without discrimination)
প্ৰকৃতিং যান্তি ভূতানি নিগ্ৰহঃ কিং কৰিষ্যতি ॥ 33 ॥
- সদৃশং (sadṛśam)similar
- চেষ্টতে (ceṣṭate)acts
- স্ৱস্যাঃ (svasyāḥ)of one's own
- প্ৰকৃতেঃ (prakṛteḥ)nature
- জ্ঞানৱান্ (jñānavān)wise man
- অপি (api)even
- প্ৰকৃতিং (prakṛtim)nature
- যান্তি (yānti)go to
- ভূতানি (bhūtāni)beings
- নিগ্ৰহঃ (nigrahaḥ)restraint
- কিং (kiṃ)what
- কৰিষ্যতি (kariṣyati)will do
তযোৰ্ন ৱশমাগচ্ছেত্তৌ হ্যস্য পৰিপন্থিনৌ ॥ 34 ॥
- ইন্দ্ৰিযস্য (indriyasya)of the sense
- ইন্দ্ৰিযস্য (indriyasya)of the sense
- অৰ্থে (arthe)in the object
- ৰাগদ্ৱেষৌ (rāgadveṣau)attachment and aversion (rāga:attachment | dveṣa:aversion)
- ৱ্যৱস্থিতৌ (vyavasthitau)are situated
- তযোঃ (tayoḥ)of them
- ন (na)not
- ৱশম্ (vaśam)under control
- আগচ্ছেত্ (āgacchet)should come
- তৌ (tau)they
- হি (hi)indeed
- অস্য (asya)his
- পৰিপন্থিনৌ (paripanthinau)foes
স্ৱধৰ্মে নিধনং শ্ৰেযঃ পৰধৰ্মো ভযাৱহঃ ॥ 35 ॥
- শ্ৰেযান্ (śreyān)better
- স্ৱধৰ্মঃ (svadharmaḥ)one's own duty (sva:own | dharmaḥ:duty)
- ৱিগুণঃ (viguṇaḥ)devoid of merit
- পৰধৰ্মাত্ (paradharmāt)than another's duty (para:another's | dharmāt:than duty)
- স্ৱনুষ্ঠিতাত্ (svanuṣṭhitāt)well discharged (su:well | anuṣṭhitāt:discharged)
- স্ৱধৰ্মে (svadharme)in one's own duty (sva:own | dharme:in duty)
- নিধনং (nidhanaṃ)death
- শ্ৰেযঃ (śreyaḥ)better
- পৰধৰ্মঃ (paradharmaḥ)another's duty (para:another's | dharmaḥ:duty)
- ভযাৱহঃ (bhayāvahaḥ)fraught with fear
অনিচ্ছন্নপি ৱাৰ্ষ্ণেয বলাদিৱ নিযোজিতঃ ॥ 36 ॥
- অৰ্জুন (arjuna)Arjuna
- উৱাচ (uvāca)said
- অথ (atha)then
- কেন (kena)by what
- প্ৰযুক্তঃ (prayuktaḥ)impelled
- অযম্ (ayam)this
- পাপম্ (pāpam)sin
- চৰতি (carati)commits
- পুৰুষঃ (puruṣaḥ)man
- অনিচ্ছন্ (anicchan)unwilling
- অপি (api)even
- ৱাৰ্ষ্ণেয (vārṣṇeya)O Varshneya
- বলাত্ (balāt)by force
- ইৱ (iva)as if
- নিযোজিতঃ (niyojitaḥ)constrained
মহাশনো মহাপাপ্মা ৱিদ্ধ্যেনমিহ ৱৈৰিণম্ ॥ 37 ॥
- শ্ৰীভগৱানুৱাচ (śrībhagavānuvāca)The Blessed Lord said (śrī:blessed | bhagavān:Lord | uvāca:said)
- কাম (kāma)desire
- এষ (eṣa)this
- ক্ৰোধ (krodha)anger
- এষ (eṣa)this
- ৰজোগুণসমুদ্ভৱঃ (rajoguṇasamudbhavaḥ)born of passion (rajas:passion | guṇa:quality | samudbhavaḥ:born of)
- মহাশনঃ (mahāśanaḥ)all-devouring
- মহাপাপ্মা (mahāpāpmā)all-sinful
- ৱিদ্ধি (viddhi)know
- এনম্ (enam)this
- ইহ (iha)here
- ৱৈৰিণম্ (vairiṇam)foe
যথোল্বেনাৱৃতো গৰ্ভস্তথা তেনেদমাৱৃতম্ ॥ 38 ॥
- ধূমেন (dhūmena)by smoke
- আৱ্ৰিযতে (āvriyate)is enveloped
- ৱহ্নিঃ (vahniḥ)fire
- যথা (yathā)as
- আদৰ্শঃ (ādarśaḥ)mirror
- মলেন (malena)by dust
- চ (ca)and
- যথা (yathā)as
- উল্বেন (ulbena)by the womb
- আৱৃতঃ (āvṛtaḥ)is enveloped
- গৰ্ভঃ (garbhaḥ)embryo
- তথা (tathā)so
- তেন (tena)by that
- ইদম্ (idam)this
- আৱৃতম্ (āvṛtam)is enveloped
কামৰূপেণ কৌন্তেয দুষ্পূৰেণানলেন চ ॥ 39 ॥
- আৱৃতং (āvṛtam)enveloped
- জ্ঞানম্ (jñānam)wisdom
- এতেন (etena)by this
- জ্ঞানিনঃ (jñāninaḥ)of the wise
- নিত্যৱৈৰিণা (nityavairiṇā)constant enemy (nitya:constant | vairiṇā:enemy)
- কামৰূপেণ (kāmarūpeṇa)in the form of desire (kāma:desire | rūpeṇa:in the form)
- কৌন্তেয (kaunteya)O Son of Kunti (kunti:Kunti | eya:son of)
- দুষ্পূৰেণ (duṣpūreṇa)difficult to appease (duṣ:difficult | pūreṇa:to appease)
- অনলেন (analena)like fire
- চ (ca)and
এতৈৰ্ৱিমোহযত্যেষ জ্ঞানমাৱৃত্য দেহিনম্ ॥ 40 ॥
- ইন্দ্ৰিযাণি (indriyāṇi)senses
- মনো (mano)mind
- বুদ্ধিঃ (buddhiḥ)intellect
- অস্য (asya)its
- অধিষ্ঠানম্ (adhiṣṭhānam)seat
- উচ্যতে (ucyate)is said
- এতৈঃ (etaiḥ)through these
- ৱিমোহযতি (vimohayati)deludes
- এষঃ (eṣaḥ)this
- জ্ঞানম্ (jñānam)wisdom
- আৱৃত্য (āvṛtya)veiling
- দেহিনম্ (dehinam)the embodied
পাপ্মানং প্ৰজহি হ্যেনং জ্ঞানৱিজ্ঞাননাশনম্ ॥ 41 ॥
- তস্মাত্ (tasmāt)therefore
- ত্ৱম্ (tvam)you
- ইন্দ্ৰিযাণি (indriyāṇi)senses
- আদৌ (ādau)first
- নিযম্য (niyamya)controlling
- ভৰতৰ্ষভ (bharatarṣabha)O best of Bharatas (bharata:Bharata | ṛṣabha:best)
- পাপ্মানম্ (pāpmānam)sinful thing
- প্ৰজহি (prajahi)kill
- হি (hi)indeed
- এনম্ (enam)this
- জ্ঞানৱিজ্ঞাননাশনম্ (jñānavijñānanāśanam)destroyer of knowledge and wisdom (jñāna:knowledge | vijñāna:wisdom | nāśanam:destroyer)
মনসস্তু পৰা বুদ্ধিৰ্যো বুদ্ধেঃ পৰতস্তু সঃ ॥ 42 ॥
- ইন্দ্ৰিযাণি (indriyāṇi)senses
- পৰাণি (parāṇi)superior
- আহুঃ (āhuḥ)they say
- ইন্দ্ৰিযেভ্যঃ (indriyebhyaḥ)to the senses
- পৰং (paraṃ)superior
- মনঃ (manaḥ)mind
- মনসঃ (manasaḥ)to the mind
- তু (tu)but
- পৰা (parā)superior
- বুদ্ধিঃ (buddhiḥ)intellect
- যঃ (yaḥ)who
- বুদ্ধেঃ (buddheḥ)to the intellect
- পৰতঃ (parataḥ)superior
- তু (tu)but
- সঃ (saḥ)he
জহি শত্ৰুং মহাবাহো কামৰূপং দুৰাসদম্ ॥ 43 ॥
ওঁ তত্সদিতি শ্ৰীমদ্ভগৱদ্গীতাসূপনিষত্সু ব্ৰহ্মৱিদ্যাযাং যোগশাস্ত্ৰে
শ্ৰীকৃষ্ণাৰ্জুনসংৱাদে কৰ্মযোগো নাম তৃতীযোঽধ্যাযঃ ॥3 ॥
- এৱম্ (evam)thus
- বুদ্ধেঃ (buddheḥ)of intellect
- পৰং (param)superior
- বুদ্ধ্ৱা (buddhvā)knowing
- সংস্তভ্য (saṃstabhyā)restraining
- আত্মানম্ (ātmānam)the self
- আত্মনা (ātmanā)by the Self
- জহি (jahi)slay
- শত্ৰুং (śatruṃ)enemy
- মহাবাহো (mahābāho)O mighty-armed (mahā:great | bāho:armed)
- কামৰূপং (kāmarūpaṃ)in the form of desire (kāma:desire | rūpaṃ:form)
- দুৰাসদম্ (durāsadam)hard to conquer
