ଓଁ ଶ୍ରୀ ପରମାତ୍ମନେ ନମଃ
ଅଥ ପଞ୍ଚମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ।
କର୍ମସନ୍ନ୍ଯାସଯୋଗଃ ଅର୍ଜୁନ ଉଵାଚ
ଯଚ୍ଛ୍ରେଯ ଏତଯୋରେକଂ ତନ୍ମେ ବ୍ରୂହି ସୁନିଶ୍ଚିତମ୍ ॥ 1 ॥
- ଅର୍ଜୁନ (arjuna)Arjuna
- ଉଵାଚ (uvāca)said
- ସଂନ୍ଯାସଂ (saṃnyāsaṃ)renunciation
- କର୍ମଣାଂ (karmaṇāṃ)of actions
- କୃଷ୍ଣ (kṛṣṇa)O Krishna
- ପୁନଃ (punaḥ)again
- ଯୋଗଂ (yogaṃ)performance of actions
- ଚ (ca)and
- ଶଂସସି (śaṃsasi)you praise
- ଯତ୍ (yat)which
- ଶ୍ରେଯଃ (śreyaḥ)better
- ଏତଯୋଃ (etayoḥ)of these two
- ଏକଂ (ekaṃ)one
- ତତ୍ (tat)that
- ମେ (me)to me
- ବ୍ରୂହି (brūhi)tell
- ସୁନିଶ୍ଚିତମ୍ (suniścitam)conclusively
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ
ତଯୋସ୍ତୁ କର୍ମସନ୍ନ୍ଯାସାତ୍କର୍ମଯୋଗୋ ଵିଶିଷ୍ଯତେ ॥ 2 ॥
- ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ (śrībhagavānuvāca)The Blessed Lord said (śrī:blessed | bhagavān:Lord | uvāca:said)
- ସଂନ୍ଯାସଃ (saṃnyāsaḥ)renunciation
- କର୍ମଯୋଗଃ (karmayogaḥ)YOGA of action (karma:action | yogaḥ:YOGA)
- ଚ (ca)and
- ନିଃଶ୍ରେଯସକରୌ (niḥśreyasakarau)lead to highest bliss (niḥśreyasa:highest bliss | karau:lead to)
- ଉଭୌ (ubhau)both
- ତଯୋଃ (tayoḥ)of the two
- ତୁ (tu)but
- କର୍ମସଂନ୍ଯାସାତ୍ (karmasaṃnyāsāt)than renunciation of action (karma:action | saṃnyāsāt:than renunciation)
- କର୍ମଯୋଗଃ (karmayogaḥ)YOGA of action (karma:action | yogaḥ:YOGA)
- ଵିଶିଷ୍ଯତେ (viśiṣyate)is superior
ନିର୍ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵୋ ହି ମହାବାହୋ ସୁଖଂ ବନ୍ଧାତ୍ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ ॥ 3 ॥
- ଜ୍ଞେଯଃ (jñeyaḥ)should be known
- ସ (sa)he
- ନିତ୍ଯସଂନ୍ଯାସୀ (nityasaṃnyāsī)perpetual renunciant (nitya:perpetual | saṃnyāsī:renunciant)
- ଯଃ (yaḥ)who
- ନ (na)not
- ଦ୍ଵେଷ୍ଟି (dveṣṭi)hates
- ନ (na)not
- କାଙ୍କ୍ଷତି (kāṅkṣati)desires
- ନିର୍ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵଃ (nirdvandvaḥ)free from dualities (niḥ:free from | dvandva:dualities)
- ହି (hi)indeed
- ମହାବାହୋ (mahābāho)O mighty-armed (mahā:great | bāho:armed)
- ସୁଖମ୍ (sukham)easily
- ବନ୍ଧାତ୍ (bandhāt)from bondage
- ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ (pramucyate)is set free
ଏକମପ୍ଯାସ୍ଥିତଃ ସମ୍ଯଗୁଭଯୋର୍ଵିନ୍ଦତେ ଫଲମ୍ ॥ 4 ॥
- ସାଙ୍ଖ୍ଯଯୋଗୌ (sāṅkhyayogau)Sankhya and Yoga (sāṅkhya:Sankhya | yogau:and Yoga)
- ପୃଥକ୍ (pṛthak)distinct
- ବାଲାଃ (bālāḥ)children
- ପ୍ରଵଦନ୍ତି (pravadanti)speak
- ନ (na)not
- ପଣ୍ଡିତାଃ (paṇḍitāḥ)the wise
- ଏକମ୍ (ekam)one
- ଅପି (api)even
- ଆସ୍ଥିତଃ (āsthitaḥ)established
- ସମ୍ଯକ୍ (samyak)truly
- ଉଭଯୋଃ (ubhayor)of both
- ଵିନ୍ଦତେ (vindate)obtains
- ଫଲମ୍ (phalam)fruits
ଏକଂ ସାଙ୍ଖ୍ଯଂ ଚ ଯୋଗଂ ଚ ଯଃ ପଶ୍ଯତି ସ ପଶ୍ଯତି ॥ 5 ॥
- ଯତ୍ (yat)which
- ସାଙ୍ଖ୍ଯୈଃ (sāṅkhyaiḥ)by the SANKHYAS
- ପ୍ରାପ୍ଯତେ (prāpyate)is reached
- ସ୍ଥାନଂ (sthānaṃ)place
- ତତ୍ (tat)that
- ଯୋଗୈଃ (yogaiḥ)by the YOGINS
- ଅପି (api)also
- ଗମ୍ଯତେ (gamyate)is reached
- ଏକଂ (ekaṃ)one
- ସାଙ୍ଖ୍ଯଂ (sāṅkhyaṃ)SANKHYA
- ଚ (ca)and
- ଯୋଗଂ (yogaṃ)YOGA
- ଚ (ca)and
- ଯଃ (yaḥ)who
- ପଶ୍ଯତି (paśyati)sees
- ସ (sa)he
- ପଶ୍ଯତି (paśyati)sees
ଯୋଗଯୁକ୍ତୋ ମୁନିର୍ବ୍ରହ୍ମ ନଚିରେଣାଧିଗଚ୍ଛତି ॥ 6 ॥
- ସଂନ୍ଯାସଃ (saṃnyāsaḥ)renunciation
- ତୁ (tu)but
- ମହାବାହୋ (mahābāho)O mighty-armed (mahā:great | bāho:armed)
- ଦୁଃଖମ୍ (duḥkham)hard
- ଆପ୍ତୁମ୍ (āptum)to attain
- ଅଯୋଗତଃ (ayogataḥ)without yoga (a:without | yogataḥ:from yoga)
- ଯୋଗଯୁକ୍ତଃ (yogayuktaḥ)yoga-harmonised (yoga:yoga | yuktaḥ:harmonised)
- ମୁନିଃ (muniḥ)sage
- ବ୍ରହ୍ମ (brahma)Brahman
- ନ (na)not
- ଚିରେଣ (cireṇa)quickly
- ଅଧିଗଚ୍ଛତି (adhigacchati)attains
ସର୍ଵଭୂତାତ୍ମଭୂତାତ୍ମା କୁର୍ଵନ୍ନପି ନ ଲିପ୍ଯତେ ॥ 7 ॥
- ଯୋଗଯୁକ୍ତଃ (yogayuktaḥ)devoted to the Path-of-action (yoga:Path-of-action | yuktaḥ:devoted)
- ଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା (viśuddhātmā)whose mind is quite pure (viśuddha:quite pure | ātmā:mind)
- ଵିଜିତାତ୍ମା (vijitātmā)who has conquered the self (vijita:conquered | ātmā:self)
- ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ (jitendriyaḥ)who has subdued his senses (jita:subdued | indriyaḥ:senses)
- ସର୍ଵଭୂତାତ୍ମଭୂତାତ୍ମା (sarvabhūtātmabhūtātmā)who realises his Self as the Self in all beings (sarva:all | bhūta:beings | ātma:Self | bhūta:beings | ātmā:Self)
- କୁର୍ଵନ୍ (kurvan)though acting
- ଅପି (api)even though
- ନ (na)not
- ଲିପ୍ଯତେ (lipyate)is tainted
ପଶ୍ଯଞ୍ଶୃଣ୍ଵନ୍ସ୍ପୃଶଞ୍ଜିଘ୍ରନ୍ନଶ୍ନନ୍ଗଚ୍ଛନ୍ସ୍ଵପଞ୍ଶ୍ଵସନ୍ ॥ 8 ॥
- ନ (na)not
- ଏଵ (eva)indeed
- କିଞ୍ଚିତ୍ (kiñcit)anything
- କରୋମି (karomi)I do
- ଇତି (iti)thus
- ଯୁକ୍ତଃ (yuktaḥ)harmonised
- ମନ୍ଯେତ (manyeta)would think
- ତତ୍ତ୍ଵଵିତ୍ (tattvavit)knower of Truth (tattva:Truth | vit:knower)
- ପଶ୍ଯନ୍ (paśyan)seeing
- ଶୃଣ୍ଵନ୍ (śṛṇvan)hearing
- ସ୍ପୃଶନ୍ (spṛśan)touching
- ଜିଘ୍ରନ୍ (jighran)smelling
- ଅଶ୍ନନ୍ (aśnan)eating
- ଗଚ୍ଛନ୍ (gacchan)going
- ସ୍ଵପନ୍ (svapan)sleeping
- ଶ୍ଵସନ୍ (śvasan)breathing
ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣୀନ୍ଦ୍ରିଯାର୍ଥେଷୁ ଵର୍ତନ୍ତ ଇତି ଧାରଯନ୍ ॥ 9 ॥
- ପ୍ରଲପନ (pralapan)speaking
- ଵିସୃଜନ (visṛjan)letting go
- ଗୃହ୍ଣନ୍ (gṛhṇan)seizing
- ଉନ୍ମିଷନ୍ (unmiṣan)opening the eyes
- ନିମିଷନ୍ (nimiṣan)closing the eyes
- ଅପି (api)also
- ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣି (indriyāṇi)senses
- ଇନ୍ଦ୍ରିଯାର୍ଥେଷୁ (indriyārtheṣu)among the sense-objects (indriya:sense | artheṣu:among the objects)
- ଵର୍ତନ୍ତ (vartanta)move
- ଇତି (iti)thus
- ଧାରଯନ୍ (dhārayan)convinced
ଲିପ୍ଯତେ ନ ସ ପାପେନ ପଦ୍ମପତ୍ରମିଵାମ୍ଭସା ॥ 10 ॥
- ବ୍ରହ୍ମଣି (brahmaṇi)to Brahman
- ଆଧାଯ (ādhāya)placing
- କର୍ମାଣି (karmāṇi)actions
- ସଙ୍ଗଂ (saṅgam)attachment
- ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା (tyaktvā)abandoning
- କରୋତି (karoti)does
- ଯଃ (yaḥ)who
- ଲିପ୍ଯତେ (lipyate)is tainted
- ନ (na)not
- ସ (sa)he
- ପାପେନ (pāpena)by sin
- ପଦ୍ମପତ୍ରମ୍ (padmapatram)lotus leaf (padma:lotus | patram:leaf)
- ଇଵ (iva)like
- ଅମ୍ଭସା (ambhasā)by water
ଯୋଗିନଃ କର୍ମ କୁର୍ଵନ୍ତି ସଙ୍ଗଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵାତ୍ମଶୁଦ୍ଧଯେ ॥ 11 ॥
- କାଯେନ (kāyena)by the body
- ମନସା (manasā)by the mind
- ବୁଦ୍ଧ୍ଯା (buddhyā)by the intellect
- କେଵଲୈଃ (kevalaiḥ)merely
- ଇନ୍ଦ୍ରିଯୈଃ (indriyaiḥ)by the senses
- ଅପି (api)also
- ଯୋଗିନଃ (yoginaḥ)yogis
- କର୍ମ (karma)actions
- କୁର୍ଵନ୍ତି (kurvanti)perform
- ସଙ୍ଗଂ (saṅgam)attachment
- ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା (tyaktvā)having abandoned
- ଆତ୍ମଶୁଦ୍ଧଯେ (ātmaśuddhaye)for purification of the self (ātma:self | śuddhaye:for purification)
ଅଯୁକ୍ତଃ କାମକାରେଣ ଫଲେ ସକ୍ତୋ ନିବଧ୍ଯତେ ॥ 12 ॥
- ଯୁକ୍ତଃ (yuktaḥ)united
- କର୍ମଫଲଂ (karmaphalaṃ)fruit of action (karma:action | phalaṃ:fruit)
- ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା (tyaktvā)having abandoned
- ଶାନ୍ତିମ୍ (śāntim)peace
- ଆପ୍ନୋତି (āpnoti)attains
- ନୈଷ୍ଠିକୀମ୍ (naiṣṭhikīm)eternal
- ଅଯୁକ୍ତଃ (ayuktaḥ)non-united
- କାମକାରେଣ (kāmakāreṇa)impelled by desire (kāma:desire | kāreṇa:impelled by)
- ଫଲେ (phale)in the fruit
- ସକ୍ତଃ (saktaḥ)attached
- ନିବଧ୍ଯତେ (nibadhyate)is bound
ନଵଦ୍ଵାରେ ପୁରେ ଦେହୀ ନୈଵ କୁର୍ଵନ୍ନ କାରଯନ୍ ॥ 13 ॥
- ସର୍ଵକର୍ମାଣି (sarvakarmāṇi)all actions (sarva:all | karmāṇi:actions)
- ମନସା (manasā)by the mind
- ସଂନ୍ଯସ୍ଯ (saṃnyasya)renouncing
- ଆସ୍ତେ (āste)rests
- ସୁଖଂ (sukhaṃ)happily
- ଵଶୀ (vaśī)self-controlled
- ନଵଦ୍ଵାରେ (navadvāre)in the nine-gate (nava:nine | dvāre:gate)
- ପୁରେ (pure)in the city
- ଦେହୀ (dehī)the embodied one
- ନୈଵ (naiva)neither
- କୁର୍ଵନ୍ (kurvan)acting
- ନ (na)nor
- କାରଯନ୍ (kārayan)causing to act
ନ କର୍ମଫଲସଂଯୋଗଂ ସ୍ଵଭାଵସ୍ତୁ ପ୍ରଵର୍ତତେ ॥ 14 ॥
- ନ (na)not
- କର୍ତୃତ୍ଵଂ (kartṛtvaṃ)agency
- ନ (na)not
- କର୍ମାଣି (karmāṇi)actions
- ଲୋକସ୍ଯ (lokasya)of the world
- ସୃଜତି (sṛjati)creates
- ପ୍ରଭୁଃ (prabhuḥ)the Lord
- ନ (na)not
- କର୍ମଫଲସଂଯୋଗଂ (karmaphalasaṃyogaṃ)union with fruits of actions (karma:actions | phala:fruits | saṃyogaṃ:union)
- ସ୍ଵଭାଵଃ (svabhāvaḥ)Nature
- ତୁ (tu)but
- ପ୍ରଵର୍ତତେ (pravartate)acts
ଅଜ୍ଞାନେନାଵୃତଂ ଜ୍ଞାନଂ ତେନ ମୁହ୍ଯନ୍ତି ଜନ୍ତଵଃ ॥ 15 ॥
- ନ (na)not
- ଆଦତ୍ତେ (ādatte)takes
- କସ୍ଯଚିତ୍ (kasyacit)of anyone
- ପାପଂ (pāpaṃ)sin
- ନ (na)not
- ଚ (ca)and
- ଏଵ (eva)indeed
- ସୁକୃତଂ (sukṛtaṃ)merit
- ଵିଭୁଃ (vibhuḥ)the Lord
- ଅଜ୍ଞାନେନ (ajñānena)by ignorance
- ଆଵୃତଂ (āvṛtaṃ)covered
- ଜ୍ଞାନଂ (jñānaṃ)knowledge
- ତେନ (tena)thereby
- ମୁହ୍ଯନ୍ତି (muhyanti)are deluded
- ଜନ୍ତଵଃ (jantavaḥ)beings
ତେଷାମାଦିତ୍ଯଵଜ୍ଜ୍ଞାନଂ ପ୍ରକାଶଯତି ତତ୍ପରମ୍ ॥ 16 ॥
- ଜ୍ଞାନେନ (jñānena)by knowledge
- ତୁ (tu)but
- ତତ୍ (tat)that
- ଅଜ୍ଞାନଂ (ajñānaṃ)ignorance
- ଯେଷାଂ (yeṣām)whose
- ନାଶିତମ୍ (nāśitam)destroyed
- ଆତ୍ମନଃ (ātmanaḥ)of the self
- ତେଷାମ୍ (teṣām)to them
- ଆଦିତ୍ଯଵତ୍ (ādityavat)like the sun (āditya:sun | vat:like)
- ଜ୍ଞାନଂ (jñānaṃ)knowledge
- ପ୍ରକାଶଯତି (prakāśayati)reveals
- ତତ୍ (tat)that
- ପରମ୍ (param)supreme
ଗଚ୍ଛନ୍ତ୍ଯପୁନରାଵୃତ୍ତିଂ ଜ୍ଞାନନିର୍ଧୂତକଲ୍ମଷାଃ ॥ 17 ॥
- ତଦ୍ବୁଦ୍ଧଯଃ (tadbuddhayaḥ)those with intellect absorbed in That (tat:that | buddhayaḥ:intellects)
- ତଦାତ୍ମାନଃ (tadātmānaḥ)those whose Self is That (tat:that | ātmānaḥ:selves)
- ତନ୍ନିଷ୍ଠାଃ (tanniṣṭhāḥ)established in That (tat:that | niṣṭhāḥ:established)
- ତତ୍ପରାଯଣାଃ (tatparāyaṇāḥ)with That as Supreme Goal (tat:that | parāyaṇāḥ:supreme goal)
- ଗଚ୍ଛନ୍ତି (gacchanti)they go
- ଅପୁନରାଵୃତ୍ତିଂ (apunarāvṛttiṃ)no return (a:no | punarāvṛttiṃ:return)
- ଜ୍ଞାନନିର୍ଧୂତକଲ୍ମଷାଃ (jñānanirdhūtakalmaṣāḥ)sins dispelled by Knowledge (jñāna:knowledge | nirdhūta:dispelled | kalmaṣāḥ:sins)
ଶୁନି ଚୈଵ ଶ୍ଵପାକେ ଚ ପଣ୍ଡିତାଃ ସମଦର୍ଶିନଃ ॥ 18 ॥
- ଵିଦ୍ଯାଵିନଯସମ୍ପନ୍ନେ (vidyāvinayasampanne)endowed with knowledge and humility (vidyā:knowledge | vinaya:humility | sampanne:endowed with)
- ବ୍ରାହ୍ମଣେ (brāhmaṇe)in a Brahmana
- ଗଵି (gavi)in a cow
- ହସ୍ତିନି (hastini)in an elephant
- ଶୁନି (śuni)in a dog
- ଚ (ca)and
- ଏଵ (eva)indeed
- ଶ୍ଵପାକେ (śvapāke)in an outcaste
- ଚ (ca)and
- ପଣ୍ଡିତାଃ (paṇḍitāḥ)sages
- ସମଦର୍ଶିନଃ (samadarśinaḥ)with an equal eye (sama:equal | darśinaḥ:seeing)
ନିର୍ଦୋଷଂ ହି ସମଂ ବ୍ରହ୍ମ ତସ୍ମାଦ୍ବ୍ରହ୍ମଣି ତେ ସ୍ଥିତାଃ ॥ 19 ॥
- ଇହ (iha)here
- ଏଵ (eva)indeed
- ତୈଃ (taiḥ)by them
- ଜିତଃ (jitaḥ)conquered
- ସର୍ଗଃ (sargaḥ)creation
- ଯେଷାମ୍ (yeṣām)whose
- ସାମ୍ଯେ (sāmye)in equality
- ସ୍ଥିତଂ (sthitaṃ)established
- ମନଃ (manaḥ)mind
- ନିର୍ଦୋଷଂ (nirdoṣaṃ)spotless
- ହି (hi)indeed
- ସମଂ (samaṃ)equal
- ବ୍ରହ୍ମ (brahma)Brahman
- ତସ୍ମାତ୍ (tasmāt)therefore
- ବ୍ରହ୍ମଣି (brahmaṇi)in Brahman
- ତେ (te)they
- ସ୍ଥିତାଃ (sthitāḥ)established
ସ୍ଥିରବୁଦ୍ଧିରସମ୍ମୂଢୋ ବ୍ରହ୍ମଵିଦ୍ବ୍ରହ୍ମଣି ସ୍ଥିତଃ ॥ 20 ॥
- ନ (na)not
- ପ୍ରହୃଷ୍ଯେତ୍ (prahṛṣyet)should rejoice
- ପ୍ରିଯଂ (priyaṃ)pleasant
- ପ୍ରାପ୍ଯ (prāpya)obtaining
- ନୋଦ୍ଵିଜେତ୍ (nodvijet)should not grieve
- ପ୍ରାପ୍ଯ (prāpya)obtaining
- ଚ (ca)and
- ଅପ୍ରିଯଂ (apriyam)unpleasant
- ସ୍ଥିରବୁଦ୍ଧିଃ (sthirabuddhiḥ)steady intellect (sthira:steady | buddhiḥ:intellect)
- ଅସମ୍ମୂଢଃ (asammūḍhaḥ)undeluded
- ବ୍ରହ୍ମଵିଦ୍ (brahmavid)knower of Brahman (brahma:Brahman | vid:knower)
- ବ୍ରହ୍ମଣି (brahmaṇi)in Brahman
- ସ୍ଥିତଃ (sthitaḥ)resting
ସ ବ୍ରହ୍ମଯୋଗଯୁକ୍ତାତ୍ମା ସୁଖମକ୍ଷଯମଶ୍ନୁତେ ॥ 21 ॥
- ବାହ୍ଯସ୍ପର୍ଶେଷୁ (bāhyasparśeṣu)in external contacts (bāhya:external | sparśeṣu:in contacts)
- ଅସକ୍ତାତ୍ମା (asaktātmā)unattached self (asakta:unattached | ātmā:self)
- ଵିନ୍ଦତି (vindati)finds
- ଆତ୍ମନି (ātmani)in the Self
- ଯତ୍ (yat)which
- ସୁଖମ୍ (sukham)happiness
- ସ (sa)he
- ବ୍ରହ୍ମଯୋଗଯୁକ୍ତାତ୍ମା (brahmayogayuktātmā)self engaged in Brahman meditation (brahma:Brahman | yoga:meditation | yukta:engaged | ātmā:self)
- ସୁଖମ୍ (sukham)happiness
- ଅକ୍ଷଯମ୍ (akṣayam)endless
- ଅଶ୍ନୁତେ (aśnute)attains
ଆଦ୍ଯନ୍ତଵନ୍ତଃ କୌନ୍ତେଯ ନ ତେଷୁ ରମତେ ବୁଧଃ ॥ 22 ॥
- ଯେ (ye)those who
- ହି (hi)indeed
- ସଂସ୍ପର୍ଶଜା (saṃsparśajā)born of contacts (saṃsparśa:contacts | jā:born of)
- ଭୋଗାଃ (bhogāḥ)enjoyments
- ଦୁଃଖଯୋନଯଃ (duḥkhayonayaḥ)sources of pain (duḥkha:pain | yonayaḥ:sources)
- ଏଵ (eva)only
- ତେ (te)they
- ଆଦ୍ଯନ୍ତଵନ୍ତଃ (ādyantavantaḥ)having beginning and end (ādi:beginning | anta:end | vantaḥ:having)
- କୌନ୍ତେଯ (kaunteya)O son of Kunti (kunti:Kunti | eya:son of)
- ନ (na)not
- ତେଷୁ (teṣu)in them
- ରମତେ (ramate)rejoices
- ବୁଧଃ (budhaḥ)the wise
କାମକ୍ରୋଧୋଦ୍ଭଵଂ ଵେଗଂ ସ ଯୁକ୍ତଃ ସ ସୁଖୀ ନରଃ ॥ 23 ॥
- ଶକ୍ନୋତି (śaknoti)is able
- ଇହ (iha)here
- ଏଵ (eva)indeed
- ଯଃ (yaḥ)who
- ସୋଢୁଂ (soḍhum)to withstand
- ପ୍ରାକ୍ (prāk)before
- ଶରୀରଵିମୋକ୍ଷଣାତ୍ (śarīravimokṣaṇāt)before liberation from the body (śarīra:body | vimokṣaṇāt:from liberation)
- କାମକ୍ରୋଧୋଦ୍ଭଵମ୍ (kāmakrodhodbhavam)born of desire and anger (kāma:desire | krodha:anger | udbhavam:born of)
- ଵେଗଂ (vegam)impulse
- ସ (sa)he
- ଯୁକ୍ତଃ (yuktaḥ)is a yogin
- ସ (sa)he
- ସୁଖୀ (sukhī)happy
- ନରଃ (naraḥ)man
ସ ଯୋଗୀ ବ୍ରହ୍ମନିର୍ଵାଣଂ ବ୍ରହ୍ମଭୂତୋଽଧିଗଚ୍ଛତି ॥ 24 ॥
- ଯଃ (yaḥ)who
- ଅନ୍ତଃସୁଖଃ (antaḥsukhaḥ)happy within (antaḥ:within | sukhaḥ:happy)
- ଅନ୍ତରାରାମଃ (antarārāmaḥ)rejoices within (antar:within | ārāmaḥ:rejoices)
- ତଥା (tathā)thus
- ଅନ୍ତର୍ଜ୍ଯୋତିଃ (antarjyotiḥ)illuminated within (antar:within | jyotiḥ:light)
- ଏଵ (eva)indeed
- ଯଃ (yaḥ)who
- ସଃ (saḥ)he
- ଯୋଗୀ (yogī)yogi
- ବ୍ରହ୍ମନିର୍ଵାଣମ୍ (brahmanirvāṇam)Absolute Freedom (brahma:absolute | nirvāṇam:freedom)
- ବ୍ରହ୍ମଭୂତଃ (brahmabhūtaḥ)becoming Brahman (brahma:Brahman | bhūtaḥ:becoming)
- ଅଧିଗଚ୍ଛତି (adhigacchati)attains
ଛିନ୍ନଦ୍ଵୈଧା ଯତାତ୍ମାନଃ ସର୍ଵଭୂତହିତେ ରତାଃ ॥ 25 ॥
- ଲଭନ୍ତେ (labhante)obtain
- ବ୍ରହ୍ମନିର୍ଵାଣମ୍ (brahmanirvāṇam)Absolute Freedom (brahma:absolute | nirvāṇam:freedom)
- ଋଷଯଃ (ṛṣayaḥ)Rishis
- କ୍ଷୀଣକଲ୍ମଷାଃ (kṣīṇakalmaṣāḥ)whose sins are destroyed (kṣīṇa:destroyed | kalmaṣāḥ:sins)
- ଛିନ୍ନଦ୍ଵୈଧାଃ (chinnadvaidhāḥ)whose dualities are torn (chinna:torn | dvaidhāḥ:dualities)
- ଯତାତ୍ମାନଃ (yatātmānaḥ)self-controlled (yata:controlled | ātmānaḥ:selves)
- ସର୍ଵଭୂତହିତେ (sarvabhūtahite)welfare of all beings (sarva:all | bhūta:beings | hite:welfare)
- ରତାଃ (ratāḥ)intent
ଅଭିତୋ ବ୍ରହ୍ମନିର୍ଵାଣଂ ଵର୍ତତେ ଵିଦିତାତ୍ମନାମ୍ ॥ 26 ॥
- କାମକ୍ରୋଧଵିଯୁକ୍ତାନାଂ (kāmakrodhaviyuktānāṃ)free from desire and anger (kāma:desire | krodha:anger | viyuktānāṃ:free from)
- ଯତୀନାଂ (yatīnām)of the ascetics
- ଯତଚେତସାମ୍ (yatacetasām)of controlled minds (yata:controlled | cetasām:of minds)
- ଅଭିତଃ (abhitaḥ)on all sides
- ବ୍ରହ୍ମନିର୍ଵାଣଂ (brahmanirvāṇam)Brahmic bliss (brahma:Brahman | nirvāṇam:bliss)
- ଵର୍ତତେ (vartate)exists
- ଵିଦିତାତ୍ମନାମ୍ (viditātmanām)of those who realized the Self (vidita:realized | ātmanām:of the Self)
ପ୍ରାଣାପାନୌ ସମୌ କୃତ୍ଵା ନାସାଭ୍ଯନ୍ତରଚାରିଣୌ ॥ 27 ॥
- ସ୍ପର୍ଶାନ୍ (sparśān)contacts
- କୃତ୍ଵା (kṛtvā)having done
- ବହି:ବାହ୍ଯାନ୍ (bahirbāhyān)external (bahis:outside | bāhyān:external)
- ଚକ୍ଷୁ:ଚ (cakṣuśca)and the eyes (cakṣuḥ:eyes | ca:and)
- ଏଵ (eva)indeed
- ଅନ୍ତରେ (antare)between
- ଭ୍ରୁଵୋଃ (bhruvoḥ)of the eyebrows
- ପ୍ରାଣାପାନୌ (prāṇāpānau)inhalation and exhalation (prāṇa:inhalation | apāna:exhalation)
- ସମୌ (samau)equal
- କୃତ୍ଵା (kṛtvā)having made
- ନାସାଭ୍ଯନ୍ତରଚାରିଣୌ (nāsābhyantaracāriṇau)moving within the nostrils (nāsā:nostrils | abhyantara:within | cāriṇau:moving)
ଵିଗତେଚ୍ଛାଭଯକ୍ରୋଧୋ ଯଃ ସଦା ମୁକ୍ତ ଏଵ ସଃ ॥ 28 ॥
- ଯତ (yata)controlled
- ଇନ୍ଦ୍ରିଯ (indriya)senses
- ମନ (mana)mind
- ବୁଦ୍ଧି (buddhi)intellect
- ମୁନିଃ (muniḥ)sage
- ମୋକ୍ଷପରାଯଣଃ (mokṣaparāyaṇaḥ)having liberation as goal (mokṣa:liberation | parāyaṇaḥ:having as goal)
- ଵିଗତ (vigata)free from
- ଇଚ୍ଛା (icchā)desire
- ଭଯ (bhaya)fear
- କ୍ରୋଧ (krodha)anger
- ଯଃ (yaḥ)who
- ସଦା (sadā)always
- ମୁକ୍ତ (mukta)liberated
- ଏଵ (eva)indeed
- ସଃ (saḥ)he
ସୁହୃଦଂ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ମାଂ ଶାନ୍ତିମୃଚ୍ଛତି ॥ 29 ॥
ଓଁ ତତ୍ସଦିତି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗଵଦ୍ଗୀତାସୂପନିଷତ୍ସୁ ବ୍ରହ୍ମଵିଦ୍ଯାଯାଂ ଯୋଗଶାସ୍ତ୍ରେ
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣାର୍ଜୁନସଂଵାଦେ କର୍ମସନ୍ନ୍ଯାସଯୋଗୋ ନାମ ପଞ୍ଚମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ॥5 ॥
