Brahman (Universal Consciousness)

விவேக சூடாமணி

(Vivekachudamani in Tamil)

Adi Shankaracharya

Also known as sarvavedantasiddhantagocaram tamagocaram

Language:Sanskrit
Translation:English

The Vivekachudamani, meaning the Crest-Jewel of Discrimination, is a profound philosophical treatise attributed to the great Advaita Vedanta philosopher Adi Shankaracharya. Unlike devotional hymns directed toward a singular deity, this text serves as a manual for spiritual liberation, focusing on the discernment between the eternal Self and the transient material world. By contemplating its verses, a seeker is guided through the stages of self-inquiry and the realization of non-duality. Chanting or studying this work helps eliminate ignorance, dissolve mental anxieties, and establish the practitioner in the ultimate bliss of Brahman, leading to final liberation from the cycle of samsara.

Read In:
DevanagariGujaratiBengaliAssameseOdiaTeluguTamilKannadaMalayalamEnglish (IAST)
Reading depth
Lyrics
#of 578
ஸர்வவேதாந்தஸித்தாந்தகோசரம் தமகோசரம் ।
கோவிந்தம் பரமாநந்தம் ஸத்குரும் ப்ரணதோ'ஸ்ம்யஹம் ॥ 1॥
ஜந்தூநாம் நரஜந்ம துர்லபமதஃ பும்ஸ்த்வம் ததோ விப்ரதா
தஸ்மாத்வைதிகதர்மமார்கபரதா வித்வத்த்வமஸ்மாத்பரம் ।
ஆத்மாநாத்மவிவேசநம் ஸ்வநுபவோ ப்ரஹ்மாத்மநா ஸம்ஸ்திதிஃ
முக்திர்நோ ஶதஜந்மகோடிஸுக்ரு'தைஃ புண்யைர்விநா லப்யதே ॥ 2॥
(பாடபேதஃ - ஶதகோடிஜந்மஸு க்ரு'தைஃ)
துர்லபம் த்ரயமேவைதத்தேவாநுக்ரஹஹேதுகம் ।
மநுஷ்யத்வம் முமுக்ஷுத்வம் மஹாபுருஷஸம்ஶ்ரயஃ ॥ 3॥
லப்த்வா கதஞ்சிந்நரஜந்ம துர்லபம் (பாடபேதஃ - கதஞ்சிந்)
தத்ராபி பும்ஸ்த்வம் ஶ்ருதிபாரதர்ஶநம் ।
யஸ்த்வாத்மமுக்தௌ ந யதேத மூடதீஃ
ஸ ஹ்யாத்மஹா ஸ்வம் விநிஹந்த்யஸத்க்ரஹாத் ॥ 4॥
(பாடபேதஃ - ஆத்மஹா ஸ்வம்)
இதஃ கோ ந்வஸ்தி மூடாத்மா யஸ்து ஸ்வார்தே ப்ரமாத்யதி ।
துர்லபம் மாநுஷம் தேஹம் ப்ராப்ய தத்ராபி பௌருஷம் ॥ 5॥
வதந்து ஶாஸ்த்ராணி யஜந்து தேவாந் (பாடபேதஃ - படந்து)
குர்வந்து கர்மாணி பஜந்து தேவதாஃ ।
ஆத்மைக்யபோதேந விநாபி முக்தி- (பாடபேதஃ - விநா விமுக்திஃ ந)
ர்ந ஸித்யதி ப்ரஹ்மஶதாந்தரே'பி ॥ 6॥
அம்ரு'தத்த்வஸ்ய நாஶாஸ்தி வித்தேநேத்யேவ ஹி ஶ்ருதிஃ ।
ப்ரவீதி கர்மணோ முக்தேரஹேதுத்வம் ஸ்புடம் யதஃ ॥ 7॥
அதோ விமுக்த்யை ப்ரயதேத வித்வாந்
ஸந்ந்யஸ்தபாஹ்யார்தஸுகஸ்ப்ரு'ஹஃ ஸந் ।
ஸந்தம் மஹாந்தம் ஸமுபேத்ய தேஶிகம்
தேநோபதிஷ்டார்தஸமாஹிதாத்மா ॥ 8॥
உத்தரேதாத்மநா''த்மாநம் மக்நம் ஸம்ஸாரவாரிதௌ ।
யோகாரூடத்வமாஸாத்ய ஸம்யக்தர்ஶநநிஷ்டயா ॥ 9॥
ஸந்ந்யஸ்ய ஸர்வகர்மாணி பவபந்தவிமுக்தயே ।
யத்யதாம் பண்டிதைர்தீரைராத்மாப்யாஸ உபஸ்திதைஃ ॥ 10॥
சித்தஸ்ய ஶுத்தயே கர்ம ந து வஸ்தூபலப்தயே ।
வஸ்துஸித்திர்விசாரேண ந கிஞ்சித்கர்மகோடிபிஃ ॥ 11॥
ஸம்யக்விசாரதஃ ஸித்தா ரஜ்ஜுதத்த்வாவதாரணா ।
ப்ராந்தோதிதமஹாஸர்பபயதுஃகவிநாஶிநீ ॥ 12॥
(பாடபேதஃ - ப்ராந்த்யோ)
அர்தஸ்ய நிஶ்சயோ த்ரு'ஷ்டோ விசாரேண ஹிதோக்திதஃ ।
ந ஸ்நாநேந ந தாநேந ப்ராணாயாமஶதேந வா ॥ 13॥
அதிகாரிணமாஶாஸ்தே பலஸித்திர்விஶேஷதஃ ।
உபாயா தேஶகாலாத்யாஃ ஸந்த்யஸ்மிந்ஸஹகாரிணஃ ॥ 14॥
(பாடபேதஃ - ஸந்த்யஸ்யாம்)
அதோ விசாரஃ கர்தவ்யோ ஜிஜ்ஞாஸோராத்மவஸ்துநஃ ॥
ஸமாஸாத்ய தயாஸிந்தும் குரும் ப்ரஹ்மவிதுத்தமம் ॥ 15॥
மேதாவீ புருஷோ வித்வாநூஹாபோஹவிசக்ஷணஃ ।
அதிகார்யாத்மவித்யாயாமுக்தலக்ஷணலக்ஷிதஃ ॥ 16॥
விவேகிநோ விரக்தஸ்ய ஶமாதிகுணஶாலிநஃ ।
முமுக்ஷோரேவ ஹி ப்ரஹ்மஜிஜ்ஞாஸாயோக்யதா மதா ॥ 17॥
ஸாதநாந்யத்ர சத்வாரி கதிதாநி மநீஷிபிஃ ।
யேஷு ஸத்ஸ்வேவ ஸந்நிஷ்டா யதபாவே ந ஸித்யதி ॥ 18॥
ஆதௌ நித்யாநித்யவஸ்துவிவேகஃ பரிகண்யதே ।
இஹாமுத்ரபலபோகவிராகஸ்ததநந்தரம் ।
ஶமாதிஷட்கஸம்பத்திர்முமுக்ஷுத்வமிதி ஸ்புடம் ॥ 19॥
ப்ரஹ்ம ஸத்யம் ஜகந்மித்யேத்யேவம்ரூபோ விநிஶ்சயஃ ।
ஸோ'யம் நித்யாநித்யவஸ்துவிவேகஃ ஸமுதாஹ்ரு'தஃ ॥ 20॥
தத்வைராக்யம் ஜிஹாஸா யா தர்ஶநஶ்ரவணாதிபிஃ । (பாடபேதஃ - ஜுகுப்ஸா யா)
தேஹாதிப்ரஹ்மபர்யந்தே ஹ்யநித்யே போகவஸ்துநி ॥ 21॥
(பாடபேதஃ - போக்யவஸ்துநி)
விரஜ்ய விஷயவ்ராதாத்தோஷத்ரு'ஷ்ட்யா முஹுர்முஹுஃ ।
ஸ்வலக்ஷ்யே நியதாவஸ்தா மநஸஃ ஶம உச்யதே ॥ 22॥
விஷயேப்யஃ பராவர்த்ய ஸ்தாபநம் ஸ்வஸ்வகோலகே ।
உபயேஷாமிந்த்ரியாணாம் ஸ தமஃ பரிகீர்திதஃ ।
பாஹ்யாநாலம்பநம் வ்ரு'த்தேரேஷோபரதிருத்தமா ॥ 23॥
ஸஹநம் ஸர்வதுஃகாநாமப்ரதீகாரபூர்வகம் ।
சிந்தாவிலாபரஹிதம் ஸா திதிக்ஷா நிகத்யதே ॥ 24॥
ஶாஸ்த்ரஸ்ய குருவாக்யஸ்ய ஸத்யபுத்த்யவதாரணம் । (பாடபேதஃ - ஸத்யபுத்த்யாவதாரணா)
ஸா ஶ்ரத்தா கதிதா ஸத்பிர்யயா வஸ்தூபலப்யதே ॥ 25॥
ஸர்வதா ஸ்தாபநம் புத்தேஃ ஶுத்தே ப்ரஹ்மணி ஸர்வதா । (பாடபேதஃ - ஸம்யகாஸ்தாபநம்)
தத்ஸமாதாநமித்யுக்தம் ந து சித்தஸ்ய லாலநம் ॥ 26॥
அஹங்காராதிதேஹாந்தாந் பந்தாநஜ்ஞாநகல்பிதாந் ।
ஸ்வஸ்வரூபாவபோதேந மோக்துமிச்சா முமுக்ஷுதா ॥ 27॥
மந்தமத்யமரூபாபி வைராக்யேண ஶமாதிநா ।
ப்ரஸாதேந குரோஃ ஸேயம் ப்ரவ்ரு'த்தா ஸூயதே பலம் ॥ 28॥
வைராக்யம் ச முமுக்ஷுத்வம் தீவ்ரம் யஸ்ய து வித்யதே ।
தஸ்மிந்நேவார்தவந்தஃ ஸ்யுஃ பலவந்தஃ ஶமாதயஃ ॥ 29॥
ஏதயோர்மந்ததா யத்ர விரக்தத்வமுமுக்ஷயோஃ ।
மரௌ ஸலிலவத்தத்ர ஶமாதேர்பாநமாத்ரதா ॥ 30॥
மோக்ஷகாரணஸாமக்ர்யாம் பக்திரேவ கரீயஸீ ।
ஸ்வஸ்வரூபாநுஸந்தாநம் பக்திரித்யபிதீயதே ॥ 31॥
ஸ்வாத்மதத்த்வாநுஸந்தாநம் பக்திரித்யபரே ஜகுஃ ।
உக்தஸாதநஸம்பந்நஸ்தத்த்வஜிஜ்ஞாஸுராத்மநஃ ।
உபஸீதேத்குரும் ப்ராஜ்ஞம் யஸ்மாத்பந்தவிமோக்ஷணம் ॥ 32॥
ஶ்ரோத்ரியோ'வ்ரு'ஜிநோ'காமஹதோ யோ ப்ரஹ்மவித்தமஃ ।
ப்ரஹ்மண்யுபரதஃ ஶாந்தோ நிரிந்தந இவாநலஃ ।
அஹேதுகதயாஸிந்துர்பந்துராநமதாம் ஸதாம் ॥ 33॥
தமாராத்ய குரும் பக்த்யா ப்ரஹ்வப்ரஶ்ரயஸேவநைஃ । (பாடபேதஃ - ப்ரஹ்வஃ)
ப்ரஸந்நம் தமநுப்ராப்ய ப்ரு'ச்சேஜ்ஜ்ஞாதவ்யமாத்மநஃ ॥ 34॥
ஸ்வாமிந்நமஸ்தே நதலோகபந்தோ
காருண்யஸிந்தோ பதிதம் பவாப்தௌ ।
மாமுத்தராத்மீயகடாக்ஷத்ரு'ஷ்ட்யா
ரு'ஜ்வ்யாதிகாருண்யஸுதாபிவ்ரு'ஷ்ட்யா ॥ 35॥
துர்வாரஸம்ஸாரதவாக்நிதப்தம்
தோதூயமாநம் துரத்ரு'ஷ்டவாதைஃ ।
பீதம் ப்ரபந்நம் பரிபாஹி ம்ரு'த்யோஃ
ஶரண்யமந்யத்யதஹம் ந ஜாநே ॥ 36॥
(பாடபேதஃ - அந்யம்)
ஶாந்தா மஹாந்தோ நிவஸந்தி ஸந்தோ
வஸந்தவல்லோகஹிதம் சரந்தஃ ।
தீர்ணாஃ ஸ்வயம் பீமபவார்ணவம் ஜநா-
நஹேதுநாந்யாநபி தாரயந்தஃ ॥ 37॥
அயம் ஸ்வபாவஃ ஸ்வத ஏவ யத்பர-
ஶ்ரமாபநோதப்ரவணம் மஹாத்மநாம் ।
ஸுதாம்ஶுரேஷ ஸ்வயமர்ககர்கஶ-
ப்ரபாபிதப்தாமவதி க்ஷிதிம் கில ॥ 38॥
ப்ரஹ்மாநந்தரஸாநுபூதிகலிதைஃ பூதைஃ ஸுஶீதைர்யுதை- (பாடபேதஃ - ஸுஶீதைஃ ஸிதைஃ)
ர்யுஷ்மத்வாக்கலஶோஜ்சிதைஃ ஶ்ருதிஸுகைர்வாக்யாம்ரு'தைஃ ஸேசய ।
ஸந்தப்தம் பவதாபதாவதஹநஜ்வாலாபிரேநம் ப்ரபோ
தந்யாஸ்தே பவதீக்ஷணக்ஷணகதேஃ பாத்ரீக்ரு'தாஃ ஸ்வீக்ரு'தாஃ ॥ 39॥
கதம் தரேயம் பவஸிந்துமேதம்
கா வா கதிர்மே கதமோ'ஸ்த்யுபாயஃ ।
ஜாநே ந கிஞ்சித்க்ரு'பயா'வ மாம் ப்ரபோ
ஸம்ஸாரதுஃகக்ஷதிமாதநுஷ்வ ॥ 40॥
ததா வதந்தம் ஶரணாகதம் ஸ்வம்
ஸம்ஸாரதாவாநலதாபதப்தம் ।
நிரீக்ஷ்ய காருண்யரஸார்த்ரத்ரு'ஷ்ட்யா
தத்யாதபீதிம் ஸஹஸா மஹாத்மா ॥ 41॥
வித்வாந் ஸ தஸ்மா உபஸத்திமீயுஷே
முமுக்ஷவே ஸாது யதோக்தகாரிணே ।
ப்ரஶாந்தசித்தாய ஶமாந்விதாய
தத்த்வோபதேஶம் க்ரு'பயைவ குர்யாத் ॥ 42॥
மா பைஷ்ட வித்வம்ஸ்தவ நாஸ்த்யபாயஃ
ஸம்ஸாரஸிந்தோஸ்தரணே'ஸ்த்யுபாயஃ ।
யேநைவ யாதா யதயோ'ஸ்ய பாரம்
தமேவ மார்கம் தவ நிர்திஶாமி ॥ 43॥
அஸ்த்யுபாயோ மஹாந்கஶ்சித்ஸம்ஸாரபயநாஶநஃ ।
தேந தீர்த்வா பவாம்போதிம் பரமாநந்தமாப்ஸ்யஸி ॥ 44॥
வேதாந்தார்தவிசாரேண ஜாயதே ஜ்ஞாநமுத்தமம் ।
தேநாத்யந்திகஸம்ஸாரதுஃகநாஶோ பவத்யநு ॥ 45॥
ஶ்ரத்தாபக்தித்யாநயோகாந்முமுக்ஷோஃ
முக்தேர்ஹேதூந்வக்தி ஸாக்ஷாச்ச்ருதேர்கீஃ ।
யோ வா ஏதேஷ்வேவ திஷ்டத்யமுஷ்ய
மோக்ஷோ'வித்யாகல்பிதாத்தேஹபந்தாத் ॥ 46॥
அஜ்ஞாநயோகாத்பரமாத்மநஸ்தவ
ஹ்யநாத்மபந்தஸ்தத ஏவ ஸம்ஸ்ரு'திஃ ।
தயோர்விவேகோதிதபோதவஹ்நிஃ
அஜ்ஞாநகார்யம் ப்ரதஹேத்ஸமூலம் ॥ 47॥
ஶிஷ்ய உவாச।
க்ரு'பயா ஶ்ரூயதாம் ஸ்வாமிந்ப்ரஶ்நோ'யம் க்ரியதே மயா ।
யதுத்தரமஹம் ஶ்ருத்வா க்ரு'தார்தஃ ஸ்யாம் பவந்முகாத் ॥ 48॥
கோ நாம பந்தஃ கதமேஷ ஆகதஃ
கதம் ப்ரதிஷ்டாஸ்ய கதம் விமோக்ஷஃ ।
கோ'ஸாவநாத்மா பரமஃ க ஆத்மா
தயோர்விவேகஃ கதமேததுச்யதாம் ॥ 49॥
ஶ்ரீகுருவாச ।
தந்யோ'ஸி க்ரு'தக்ரு'த்யோ'ஸி பாவிதம் தே குலம் த்வயா । (பாடபேதஃ - பாவிதம்)
யதவித்யாபந்தமுக்த்யா ப்ரஹ்மீபவிதுமிச்சஸி ॥ 50॥
ரு'ணமோசநகர்தாரஃ பிதுஃ ஸந்தி ஸுதாதயஃ ।
பந்தமோசநகர்தா து ஸ்வஸ்மாதந்யோ ந கஶ்சந ॥ 51॥
மஸ்தகந்யஸ்தபாராதேர்துஃகமந்யைர்நிவார்யதே ।
க்ஷுதாதிக்ரு'ததுஃகம் து விநா ஸ்வேந ந கேநசித் ॥ 52॥
பத்யமௌஷதஸேவா ச க்ரியதே யேந ரோகிணா ।
ஆரோக்யஸித்திர்த்ரு'ஷ்டா'ஸ்ய நாந்யாநுஷ்டிதகர்மணா ॥ 53॥
வஸ்துஸ்வரூபம் ஸ்புடபோதசக்ஷுஷா
ஸ்வேநைவ வேத்யம் ந து பண்டிதேந ।
சந்த்ரஸ்வரூபம் நிஜசக்ஷுஷைவ
ஜ்ஞாதவ்யமந்யைரவகம்யதே கிம் ॥ 54॥
அவித்யாகாமகர்மாதிபாஶபந்தம் விமோசிதும் ।
கஃ ஶக்நுயாத்விநா''த்மாநம் கல்பகோடிஶதைரபி ॥ 55॥
ந யோகேந ந ஸாங்க்யேந கர்மணா நோ ந வித்யயா ।
ப்ரஹ்மாத்மைகத்வபோதேந மோக்ஷஃ ஸித்யதி நாந்யதா ॥ 56॥
வீணாயா ரூபஸௌந்தர்யம் தந்த்ரீவாதநஸௌஷ்டவம் ।
ப்ரஜாரஞ்ஜநமாத்ரம் தந்ந ஸாம்ராஜ்யாய கல்பதே ॥ 57॥
வாக்வைகரீ ஶப்தசரீ ஶாஸ்த்ரவ்யாக்யாநகௌஶலம் ।
வைதுஷ்யம் விதுஷாம் தத்வத்புக்தயே ந து முக்தயே ॥ 58॥
அவிஜ்ஞாதே பரே தத்த்வே ஶாஸ்த்ராதீதிஸ்து நிஷ்பலா ।
விஜ்ஞாதே'பி பரே தத்த்வே ஶாஸ்த்ராதீதிஸ்து நிஷ்பலா ॥ 59॥
ஶப்தஜாலம் மஹாரண்யம் சித்தப்ரமணகாரணம் ।
அதஃ ப்ரயத்நாஜ்ஜ்ஞாதவ்யம் தத்த்வஜ்ஞைஸ்தத்த்வமாத்மநஃ ॥ 60॥
தத்த்வஜ்ஞாத்தத்த்வ
அஜ்ஞாநஸர்பதஷ்டஸ்ய ப்ரஹ்மஜ்ஞாநௌஷதம் விநா ।
கிமு வேதைஶ்ச ஶாஸ்த்ரைஶ்ச கிமு மந்த்ரைஃ கிமௌஷதைஃ ॥ 61॥
ந கச்சதி விநா பாநம் வ்யாதிரௌஷதஶப்ததஃ ।
விநா'பரோக்ஷாநுபவம் ப்ரஹ்மஶப்தைர்ந முச்யதே ॥ 62॥
அக்ரு'த்வா த்ரு'ஶ்யவிலயமஜ்ஞாத்வா தத்த்வமாத்மநஃ ।
ப்ரஹ்மஶப்தைஃ குதோ முக்திருக்திமாத்ரபலைர்ந்ரு'ணாம் ॥ 63॥
(பாடபேதஃ - பாஹ்யஶப்தைஃ)
அக்ரு'த்வா ஶத்ருஸம்ஹாரமகத்வாகிலபூஶ்ரியம் ।
ராஜாஹமிதி ஶப்தாந்நோ ராஜா பவிதுமர்ஹதி ॥ 64॥
ஆப்தோக்திம் கநநம் ததோபரிஶிலாத்யுத்கர்ஷணம் ஸ்வீக்ரு'திம் (பாடபேதஃ - பரிஶிலாபாகர்ஷணம்)
நிக்ஷேபஃ ஸமபேக்ஷதே ந ஹி பஹிஃஶப்தைஸ்து நிர்கச்சதி ।
தத்வத்ப்ரஹ்மவிதோபதேஶமநநத்யாநாதிபிர்லப்யதே
மாயாகார்யதிரோஹிதம் ஸ்வமமலம் தத்த்வம் ந துர்யுக்திபிஃ ॥ 65॥
தஸ்மாத்ஸர்வப்ரயத்நேந பவபந்தவிமுக்தயே ।
ஸ்வைரேவ யத்நஃ கர்தவ்யோ ரோகாதாவிவ பண்டிதைஃ ॥ 66॥
(பாடபேதஃ - ரோகாதேரிவ)
யஸ்த்வயாத்ய க்ரு'தஃ ப்ரஶ்நோ வரீயாஞ்சாஸ்த்ரவிந்மதஃ । (பாடபேதஃ - ஸம்மதஃ)
ஸூத்ரப்ராயோ நிகூடார்தோ ஜ்ஞாதவ்யஶ்ச முமுக்ஷுபிஃ ॥ 67॥
ஶரு'ணுஷ்வாவஹிதோ வித்வந்யந்மயா ஸமுதீர்யதே ।
ததேதச்ச்ரவணாத்ஸத்யோ பவபந்தாத்விமோக்ஷ்யஸே ॥ 68॥
மோக்ஷஸ்ய ஹேதுஃ ப்ரதமோ நிகத்யதே
வைராக்யமத்யந்தமநித்யவஸ்துஷு ।
ததஃ ஶமஶ்சாபி தமஸ்திதிக்ஷா
ந்யாஸஃ ப்ரஸக்தாகிலகர்மணாம் ப்ரு'ஶம் ॥ 69॥
ததஃ ஶ்ருதிஸ்தந்மநநம் ஸதத்த்வ-
த்யாநம் சிரம் நித்யநிரந்தரம் முநேஃ ।
ததோ'விகல்பம் பரமேத்ய வித்வாந்
இஹைவ நிர்வாணஸுகம் ஸம்ரு'ச்சதி ॥ 70॥
யத்போத்தவ்யம் தவேதாநீமாத்மாநாத்மவிவேசநம் ।
ததுச்யதே மயா ஸம்யக் ஶ்ருத்வாத்மந்யவதாரய ॥ 71॥
மஜ்ஜாஸ்திமேதஃபலரக்தசர்ம-
த்வகாஹ்வயைர்தாதுபிரேபிரந்விதம் ।
பாதோருவக்ஷோபுஜப்ரு'ஷ்டமஸ்தகைஃ
அங்கைருபாங்கைருபயுக்தமேதத் ॥ 72॥
அஹம்மமேதி ப்ரதிதம் ஶரீரம்
மோஹாஸ்பதம் ஸ்தூலமிதீர்யதே புதைஃ ।
நபோநபஸ்வத்தஹநாம்புபூமயஃ
ஸூக்ஷ்மாணி பூதாநி பவந்தி தாநி ॥ 73॥
பரஸ்பராம்ஶைர்மிலிதாநி பூத்வா
ஸ்தூலாநி ச ஸ்தூலஶரீரஹேதவஃ ।
மாத்ராஸ்ததீயா விஷயா பவந்தி
ஶப்தாதயஃ பஞ்ச ஸுகாய போக்துஃ ॥ 74॥
ய ஏஷு மூடா விஷயேஷு பத்தா
ராகோருபாஶேந ஸுதுர்தமேந ।
ஆயாந்தி நிர்யாந்த்யத ஊர்த்வமுச்சைஃ
ஸ்வகர்மதூதேந ஜவேந நீதாஃ ॥ 75॥
ஶப்தாதிபிஃ பஞ்சபிரேவ பஞ்ச
பஞ்சத்வமாபுஃ ஸ்வகுணேந பத்தாஃ ।
குரங்கமாதங்கபதங்கமீந-
ப்ரு'ங்கா நரஃ பஞ்சபிரஞ்சிதஃ கிம் ॥ 76॥
தோஷேண தீவ்ரோ விஷயஃ க்ரு'ஷ்ணஸர்பவிஷாதபி ।
விஷம் நிஹந்தி போக்தாரம் த்ரஷ்டாரம் சக்ஷுஷாப்யயம் ॥ 77॥
விஷயாஶாமஹாபாஶாத்யோ விமுக்தஃ ஸுதுஸ்த்யஜாத் ।
ஸ ஏவ கல்பதே முக்த்யை நாந்யஃ ஷட்ஶாஸ்த்ரவேத்யபி ॥ 78॥
ஆபாதவைராக்யவதோ முமுக்ஷூந்
பவாப்திபாரம் ப்ரதியாதுமுத்யதாந் ।
ஆஶாக்ரஹோ மஜ்ஜயதே'ந்தராலே
நிக்ரு'ஹ்ய கண்டே விநிவர்த்ய வேகாத் ॥ 79॥
விஷயாக்யக்ரஹோ யேந ஸுவிரக்த்யஸிநா ஹதஃ ।
ஸ கச்சதி பவாம்போதேஃ பாரம் ப்ரத்யூஹவர்ஜிதஃ ॥ 80॥
விஷமவிஷயமார்கைர்கச்சதோ'நச்சபுத்தேஃ (பாடபேதஃ - விஷயமார்கே கச்சதோ)
ப்ரதிபதமபியாதோ ம்ரு'த்யுரப்யேஷ வித்தி । (பாடபேதஃ - ப்ரதிபதமபிகாதோ ம்ரு'த்யுரப்யேஷ ஸித்தஃ)
ஹிதஸுஜநகுரூக்த்யா கச்சதஃ ஸ்வஸ்ய யுக்த்யா
ப்ரபவதி பலஸித்திஃ ஸத்யமித்யேவ வித்தி ॥ 81॥
மோக்ஷஸ்ய காங்க்ஷா யதி வை தவாஸ்தி
த்யஜாதிதூராத்விஷயாந்விஷம் யதா ।
பீயூஷவத்தோஷதயாக்ஷமார்ஜவ-
ப்ரஶாந்திதாந்தீர்பஜ நித்யமாதராத் ॥ 82॥
அநுக்ஷணம் யத்பரிஹ்ரு'த்ய க்ரு'த்யம்
அநாத்யவித்யாக்ரு'தபந்தமோக்ஷணம் ।
தேஹஃ பரார்தோ'யமமுஷ்ய போஷணே
யஃ ஸஜ்ஜதே ஸ ஸ்வமநேந ஹந்தி ॥ 83॥
ஶரீரபோஷணார்தீ ஸந் ய ஆத்மாநம் தித்ரு'க்ஷதி । (பாடபேதஃ - தித்ரு'க்ஷதே)
க்ராஹம் தாருதியா த்ரு'த்வா நதீம் தர்தும் ஸ கச்சதி ॥ 84॥
(பாடபேதஃ - ஸ இச்சதி)
மோஹ ஏவ மஹாம்ரு'த்யுர்முமுக்ஷோர்வபுராதிஷு ।
மோஹோ விநிர்ஜிதோ யேந ஸ முக்திபதமர்ஹதி ॥ 85॥
மோஹம் ஜஹி மஹாம்ரு'த்யும் தேஹதாரஸுதாதிஷு ।
யம் ஜித்வா முநயோ யாந்தி தத்விஷ்ணோஃ பரமம் பதம் ॥ 86॥
த்வங்மாம்ஸருதிரஸ்நாயுமேதோமஜ்ஜாஸ்திஸங்குலம் ।
பூர்ணம் மூத்ரபுரீஷாப்யாம் ஸ்தூலம் நிந்த்யமிதம் வபுஃ ॥ 87॥
பஞ்சீக்ரு'தேப்யோ பூதேப்யஃ ஸ்தூலேப்யஃ பூர்வகர்மணா ।
ஸமுத்பந்நமிதம் ஸ்தூலம் போகாயதநமாத்மநஃ ।
அவஸ்தா ஜாகரஸ்தஸ்ய ஸ்தூலார்தாநுபவோ யதஃ ॥ 88॥
பாஹ்யேந்த்ரியைஃ ஸ்தூலபதார்தஸேவாம்
ஸ்ரக்சந்தநஸ்த்ர்யாதிவிசித்ரரூபாம் ।
கரோதி ஜீவஃ ஸ்வயமேததாத்மநா
தஸ்மாத்ப்ரஶஸ்திர்வபுஷோ'ஸ்ய ஜாகரே ॥ 89॥
ஸர்வோ'பி பாஹ்யஸம்ஸாரஃ புருஷஸ்ய யதாஶ்ரயஃ ।
வித்தி தேஹமிதம் ஸ்தூலம் க்ரு'ஹவத்க்ரு'ஹமேதிநஃ ॥ 90॥
ஸ்தூலஸ்ய ஸம்பவஜராமரணாநி தர்மாஃ
ஸ்தௌல்யாதயோ பஹுவிதாஃ ஶிஶுதாத்யவஸ்தாஃ ।
வர்ணாஶ்ரமாதிநியமா பஹுதா''மயாஃ ஸ்யுஃ
பூஜாவமாநபஹுமாநமுகா விஶேஷாஃ ॥ 91॥
புத்தீந்த்ரியாணி ஶ்ரவணம் த்வகக்ஷி
க்ராணம் ச ஜிஹ்வா விஷயாவபோதநாத் ।
வாக்பாணிபாதா குதமப்யுபஸ்தஃ (பாடபேதஃ - உபஸ்தம்)
கர்மேந்த்ரியாணி ப்ரவணேந கர்மஸு ॥ 92॥
(பாடபேதஃ - ப்ரவணாநி)
நிகத்யதே'ந்தஃகரணம் மநோதீஃ
அஹங்க்ரு'திஶ்சித்தமிதி ஸ்வவ்ரு'த்திபிஃ ।
மநஸ்து ஸங்கல்பவிகல்பநாதிபிஃ
புத்திஃ பதார்தாத்யவஸாயதர்மதஃ ॥ 93॥
அத்ராபிமாநாதஹமித்யஹங்க்ரு'திஃ ।
ஸ்வார்தாநுஸந்தாநகுணேந சித்தம் ॥ 94॥
ப்ராணாபாநவ்யாநோதாநஸமாநா பவத்யஸௌ ப்ராணஃ ।
ஸ்வயமேவ வ்ரு'த்திபேதாத்விக்ரு'திபேதாத்ஸுவர்ணஸலிலாதிவத் ॥ 95॥
(பாடபேதஃ - விக்ரு'தேர்பேதாத்ஸுவர்ணஸலிலமிவ)
வாகாதி பஞ்ச ஶ்ரவணாதி பஞ்ச
ப்ராணாதி பஞ்சாப்ரமுகாநி பஞ்ச ।
புத்த்யாத்யவித்யாபி ச காமகர்மணீ
புர்யஷ்டகம் ஸூக்ஷ்மஶரீரமாஹுஃ ॥ 96॥
இதம் ஶரீரம் ஶரு'ணு ஸூக்ஷ்மஸஞ்ஜ்ஞிதம்
லிங்கம் த்வபஞ்சீக்ரு'தபூதஸம்பவம் ।
ஸவாஸநம் கர்மபலாநுபாவகம்
ஸ்வாஜ்ஞாநதோ'நாதிருபாதிராத்மநஃ ॥ 97॥
ஸ்வப்நோ பவத்யஸ்ய விபக்த்யவஸ்தா
ஸ்வமாத்ரஶேஷேண விபாதி யத்ர ।
ஸ்வப்நே து புத்திஃ ஸ்வயமேவ ஜாக்ரத்
காலீநநாநாவிதவாஸநாபிஃ ॥ 98॥
கர்த்ராதிபாவம் ப்ரதிபத்ய ராஜதே
யத்ர ஸ்வயம் பாதி ஹ்யயம் பராத்மா । (பாடபேதஃ - ஸ்வயஞ்ஜ்யோதிரயம்)
தீமாத்ரகோபாதிரஶேஷஸாக்ஷீ
ந லிப்யதே தத்க்ரு'தகர்மலேஶைஃ । கர்மலேபைஃ
யஸ்மாதஸங்கஸ்தத ஏவ கர்மபிஃ
ந லிப்யதே கிஞ்சிதுபாதிநா க்ரு'தைஃ ॥ 99॥
ஸர்வவ்யாப்ரு'திகரணம் லிங்கமிதம் ஸ்யாச்சிதாத்மநஃ பும்ஸஃ ।
வாஸ்யாதிகமிவ தக்ஷ்ணஸ்தேநைவாத்மா பவத்யஸங்கோ'யம் ॥ 100॥
அந்தத்வமந்தத்வபடுத்வதர்மாஃ
ஸௌகுண்யவைகுண்யவஶாத்தி சக்ஷுஷஃ ।
பாதிர்யமூகத்வமுகாஸ்ததைவ
ஶ்ரோத்ராதிதர்மா ந து வேத்துராத்மநஃ ॥ 101॥
உச்ச்வாஸநிஃஶ்வாஸவிஜ்ரு'ம்பணக்ஷு-
த்ப்ரஸ்யந்தநாத்யுத்க்ரமணாதிகாஃ க்ரியாஃ । (பாடபேதஃ - ப்ரஸ்பந்தநாத்ய்)
ப்ராணாதிகர்மாணி வதந்தி தஜ்ஞாஃ (பாடபேதஃ - தஜ்ஜ்ஞாஃ)
ப்ராணஸ்ய தர்மாவஶநாபிபாஸே ॥ 102॥
அந்தஃகரணமேதேஷு சக்ஷுராதிஷு வர்ஷ்மணி ।
அஹமித்யபிமாநேந திஷ்டத்யாபாஸதேஜஸா ॥ 103॥
அஹங்காரஃ ஸ விஜ்ஞேயஃ கர்தா போக்தாபிமாந்யயம் ।
ஸத்த்வாதிகுணயோகேந சாவஸ்தாத்ரயமஶ்நுதே ॥ 104॥
(பாடபேதஃ - யோகேநாவஸ்தாத்ரிதயம்ஶ்நுதே)
விஷயாணாமாநுகூல்யே ஸுகீ துஃகீ விபர்யயே ।
ஸுகம் துஃகம் ச தத்தர்மஃ ஸதாநந்தஸ்ய நாத்மநஃ ॥ 105॥
ஆத்மார்தத்வேந ஹி ப்ரேயாந்விஷயோ ந ஸ்வதஃ ப்ரியஃ ।
ஸ்வத ஏவ ஹி ஸர்வேஷாமாத்மா ப்ரியதமோ யதஃ ।
தத ஆத்மா ஸதாநந்தோ நாஸ்ய துஃகம் கதாசந ॥ 106॥
யத்ஸுஷுப்தௌ நிர்விஷய ஆத்மாநந்தோ'நுபூயதே ।
ஶ்ருதிஃ ப்ரத்யக்ஷமைதிஹ்யமநுமாநம் ச ஜாக்ரதி ॥ 107॥
அவ்யக்தநாம்நீ பரமேஶஶக்திஃ
அநாத்யவித்யா த்ரிகுணாத்மிகா பரா ।
கார்யாநுமேயா ஸுதியைவ மாயா
யயா ஜகத்ஸர்வமிதம் ப்ரஸூயதே ॥ 108॥
ஸந்நாப்யஸந்நாப்யுபயாத்மிகா நோ
பிந்நாப்யபிந்நாப்யுபயாத்மிகா நோ ।
ஸாங்காப்யநங்கா ஹ்யுபயாத்மிகா நோ (பாடபேதஃ - அநங்காப்யுபயாத்மிகா)
மஹாத்புதா'நிர்வசநீயரூபா ॥ 109॥
ஶுத்தாத்வயப்ரஹ்மவிபோதநாஶ்யா
ஸர்பப்ரமோ ரஜ்ஜுவிவேகதோ யதா ।
ரஜஸ்தமஃஸத்த்வமிதி ப்ரஸித்தா
குணாஸ்ததீயாஃ ப்ரதிதைஃ ஸ்வகார்யைஃ ॥ 110॥
விக்ஷேபஶக்தீ ரஜஸஃ க்ரியாத்மிகா
யதஃ ப்ரவ்ரு'த்திஃ ப்ரஸ்ரு'தா புராணீ ।
ராகாதயோ'ஸ்யாஃ ப்ரபவந்தி நித்யம்
துஃகாதயோ யே மநஸோ விகாராஃ ॥ 111॥
காமஃ க்ரோதோ லோபதம்பாத்யஸூயா (பாடபேதஃ - லோபதம்பாப்யஸூயா)
அஹங்காரேர்ஷ்யாமத்ஸராத்யாஸ்து கோராஃ ।
தர்மா ஏதே ராஜஸாஃ பும்ப்ரவ்ரு'த்தி-
ர்யஸ்மாதேஷா தத்ரஜோ பந்தஹேதுஃ ॥ 112॥
(பாடபேதஃ - யஸ்மாதேதத்தத்ரஜோ)
ஏஷா''வ்ரு'திர்நாம தமோகுணஸ்ய
ஶக்திர்மயா வஸ்த்வவபாஸதே'ந்யதா । ஶக்திர்யயா
ஸைஷா நிதாநம் புருஷஸ்ய ஸம்ஸ்ரு'தேஃ
விக்ஷேபஶக்தேஃ ப்ரவணஸ்ய ஹேதுஃ ॥ 113॥
(பாடபேதஃ - ப்ரஸரஸ்ய)
ப்ரஜ்ஞாவாநபி பண்டிதோ'பி சதுரோ'ப்யத்யந்தஸூக்ஷ்மாத்மத்ரு'க்- (பாடபேதஃ - ஸூக்ஷ்மார்தத்ரு'க்)
வ்யாலீடஸ்தமஸா ந வேத்தி பஹுதா ஸம்போதிதோ'பி ஸ்புடம் ।
ப்ராந்த்யாரோபிதமேவ ஸாது கலயத்யாலம்பதே தத்குணாந்
ஹந்தாஸௌ ப்ரபலா துரந்ததமஸஃ ஶக்திர்மஹத்யாவ்ரு'திஃ ॥ 114॥
அபாவநா வா விபரீதபாவநா'- (பாடபேதஃ - விபரீதபாவநா)
ஸம்பாவநா விப்ரதிபத்திரஸ்யாஃ ।
ஸம்ஸர்கயுக்தம் ந விமுஞ்சதி த்ருவம்
விக்ஷேபஶக்திஃ க்ஷபயத்யஜஸ்ரம் ॥ 115॥
அஜ்ஞாநமாலஸ்யஜடத்வநித்ரா-
ப்ரமாதமூடத்வமுகாஸ்தமோகுணாஃ ।
ஏதைஃ ப்ரயுக்தோ ந ஹி வேத்தி கிஞ்சித்
நித்ராலுவத்ஸ்தம்பவதேவ திஷ்டதி ॥ 116॥
ஸத்த்வம் விஶுத்தம் ஜலவத்ததாபி
தாப்யாம் மிலித்வா ஸரணாய கல்பதே ।
யத்ராத்மபிம்பஃ ப்ரதிபிம்பிதஃ ஸந்
ப்ரகாஶயத்யர்க இவாகிலம் ஜடம் ॥ 117॥
மிஶ்ரஸ்ய ஸத்த்வஸ்ய பவந்தி தர்மாஃ
த்வமாநிதாத்யா நியமா யமாத்யாஃ ।
ஶ்ரத்தா ச பக்திஶ்ச முமுக்ஷுதா ச
தைவீ ச ஸம்பத்திரஸந்நிவ்ரு'த்திஃ ॥ 118॥
விஶுத்தஸத்த்வஸ்ய குணாஃ ப்ரஸாதஃ
ஸ்வாத்மாநுபூதிஃ பரமா ப்ரஶாந்திஃ ।
த்ரு'ப்திஃ ப்ரஹர்ஷஃ பரமாத்மநிஷ்டா
யயா ஸதாநந்தரஸம் ஸம்ரு'ச்சதி ॥ 119॥
அவ்யக்தமேதத்த்ரிகுணைர்நிருக்தம்
தத்காரணம் நாம ஶரீரமாத்மநஃ ।
ஸுஷுப்திரேதஸ்ய விபக்த்யவஸ்தா
ப்ரலீநஸர்வேந்த்ரியபுத்திவ்ரு'த்திஃ ॥ 120॥
ஸர்வப்ரகாரப்ரமிதிப்ரஶாந்திஃ
பீஜாத்மநாவஸ்திதிரேவ புத்தேஃ ।
ஸுஷுப்திரேதஸ்ய கில ப்ரதீதிஃ (பாடபேதஃ - ஸுஷுப்திரத்ராஸ்ய)
கிஞ்சிந்ந வேத்மீதி ஜகத்ப்ரஸித்தேஃ ॥ 121॥
தேஹேந்த்ரியப்ராணமநோ'ஹமாதயஃ
ஸர்வே விகாரா விஷயாஃ ஸுகாதயஃ ।
வ்யோமாதிபூதாந்யகிலம் ச விஶ்வம்
அவ்யக்தபர்யந்தமிதம் ஹ்யநாத்மா ॥ 122॥
மாயா மாயாகார்யம் ஸர்வம் மஹதாதிதேஹபர்யந்தம் ।
அஸதிதமநாத்மதத்த்வம் வித்தி த்வம் மருமரீசிகாகல்பம் ॥ 123॥
அத தே ஸம்ப்ரவக்ஷ்யாமி ஸ்வரூபம் பரமாத்மநஃ ।
யத்விஜ்ஞாய நரோ பந்தாந்முக்தஃ கைவல்யமஶ்நுதே ॥ 124॥
அஸ்தி கஶ்சித்ஸ்வயம் நித்யமஹம்ப்ரத்யயலம்பநஃ ।
அவஸ்தாத்ரயஸாக்ஷீ ஸந்பஞ்சகோஶவிலக்ஷணஃ ॥ 125॥
யோ விஜாநாதி ஸகலம் ஜாக்ரத்ஸ்வப்நஸுஷுப்திஷு ।
புத்திதத்வ்ரு'த்திஸத்பாவமபாவமஹமித்யயம் ॥ 126॥
யஃ பஶ்யதி ஸ்வயம் ஸர்வம் யம் ந பஶ்யதி கஶ்சந । (பாடபேதஃ - கிஞ்சந)
யஶ்சேதயதி புத்த்யாதி ந தத்யம் சேதயத்யயம் ॥ 127॥
யேந விஶ்வமிதம் வ்யாப்தம் யம் ந வ்யாப்நோதி கிஞ்சந ।
ஆபாரூபமிதம் ஸர்வம் யம் பாந்தமநுபாத்யயம் ॥ 128॥
யஸ்ய ஸந்நிதிமாத்ரேண தேஹேந்த்ரியமநோதியஃ ।
விஷயேஷு ஸ்வகீயேஷு வர்தந்தே ப்ரேரிதா இவ ॥ 129॥
அஹங்காராதிதேஹாந்தா விஷயாஶ்ச ஸுகாதயஃ ।
வேத்யந்தே கடவத்யேந நித்யபோதஸ்வரூபிணா ॥ 130॥
ஏஷோ'ந்தராத்மா புருஷஃ புராணோ
நிரந்தராகண்டஸுகாநுபூதிஃ ।
ஸதைகரூபஃ ப்ரதிபோதமாத்ரோ
யேநேஷிதா வாகஸவஶ்சரந்தி ॥ 131॥
அத்ரைவ ஸத்த்வாத்மநி தீகுஹாயாம்
அவ்யாக்ரு'தாகாஶ உஶத்ப்ரகாஶஃ । (பாடபேதஃ - உருப்ரகாஶஃ)
ஆகாஶ உச்சை ரவிவத்ப்ரகாஶதே
ஸ்வதேஜஸா விஶ்வமிதம் ப்ரகாஶயந் ॥ 132॥
ஜ்ஞாதா மநோ'ஹங்க்ரு'திவிக்ரியாணாம்
தேஹேந்த்ரியப்ராணக்ரு'தக்ரியாணாம் ।
அயோ'க்நிவத்தாநநுவர்தமாநோ
ந சேஷ்டதே நோ விகரோதி கிஞ்சந ॥ 133॥
ந ஜாயதே நோ ம்ரியதே ந வர்ததே
ந க்ஷீயதே நோ விகரோதி நித்யஃ ।
விலீயமாநே'பி வபுஷ்யமுஷ்மி-
ந்ந லீயதே கும்ப இவாம்பரம் ஸ்வயம் ॥ 134॥
ப்ரக்ரு'திவிக்ரு'திபிந்நஃ ஶுத்தபோதஸ்வபாவஃ
ஸதஸதிதமஶேஷம் பாஸயந்நிர்விஶேஷஃ ।
விலஸதி பரமாத்மா ஜாக்ரதாதிஷ்வவஸ்தா-
ஸ்வஹமஹமிதி ஸாக்ஷாத்ஸாக்ஷிரூபேண புத்தேஃ ॥ 135॥
நியமிதமநஸாமும் த்வம் ஸ்வமாத்மாநமாத்ம-
ந்யயமஹமிதி ஸாக்ஷாத்வித்தி புத்திப்ரஸாதாத் ।
ஜநிமரணதரங்காபாரஸம்ஸாரஸிந்தும்
ப்ரதர பவ க்ரு'தார்தோ ப்ரஹ்மரூபேண ஸம்ஸ்தஃ ॥ 136॥
அத்ராநாத்மந்யஹமிதி மதிர்பந்த ஏஷோ'ஸ்ய பும்ஸஃ
ப்ராப்தோ'ஜ்ஞாநாஜ்ஜநநமரணக்லேஶஸம்பாதஹேதுஃ ।
யேநைவாயம் வபுரிதமஸத்ஸத்யமித்யாத்மபுத்த்யா
புஷ்யத்யுக்ஷத்யவதி விஷயைஸ்தந்துபிஃ கோஶக்ரு'த்வத் ॥ 137॥
அதஸ்மிம்ஸ்தத்புத்திஃ ப்ரபவதி விமூடஸ்ய தமஸா
விவேகாபாவாத்வை ஸ்புரதி புஜகே ரஜ்ஜுதிஷணா ।
ததோ'நர்தவ்ராதோ நிபததி ஸமாதாதுரதிகஃ
ததோ யோ'ஸத்க்ராஹஃ ஸ ஹி பவதி பந்தஃ ஶரு'ணு ஸகே ॥ 138॥
அகண்டநித்யாத்வயபோதஶக்த்யா
ஸ்புரந்தமாத்மாநமநந்தவைபவம் ।
ஸமாவ்ரு'ணோத்யாவ்ரு'திஶக்திரேஷா
தமோமயீ ராஹுரிவார்கபிம்பம் ॥ 139॥
திரோபூதே ஸ்வாத்மந்யமலதரதேஜோவதி புமாந்
அநாத்மாநம் மோஹாதஹமிதி ஶரீரம் கலயதி ।
ததஃ காமக்ரோதப்ரப்ரு'திபிரமும் பந்தநகுணைஃ (பாடபேதஃ - பந்தககுணைஃ)
பரம் விக்ஷேபாக்யா ரஜஸ உருஶக்திர்வ்யதயதி ॥ 140॥
மஹாமோஹக்ராஹக்ரஸநகலிதாத்மாவகமநோ
தியோ நாநாவஸ்தாம் ஸ்வயமபிநயம்ஸ்தத்குணதயா । (பாடபேதஃ - நாநாவஸ்தாஃ)
அபாரே ஸம்ஸாரே விஷயவிஷபூரே ஜலநிதௌ
நிமஜ்யோந்மஜ்யாயம் ப்ரமதி குமதிஃ குத்ஸிதகதிஃ ॥ 141॥
பாநுப்ரபாஸஞ்ஜநிதாப்ரபங்க்திஃ
பாநும் திரோதாய விஜ்ரு'ம்பதே யதா ।
ஆத்மோதிதாஹங்க்ரு'திராத்மதத்த்வம்
ததா திரோதாய விஜ்ரு'ம்பதே ஸ்வயம் ॥ 142॥
கவலிததிநநாதே துர்திநே ஸாந்த்ரமேகைஃ
வ்யதயதி ஹிமசஞ்சாவாயுருக்ரோ யதைதாந் ।
அவிரததமஸா''த்மந்யாவ்ரு'தே மூடபுத்திம்
க்ஷபயதி பஹுதுஃகைஸ்தீவ்ரவிக்ஷேபஶக்திஃ ॥ 143॥
ஏதாப்யாமேவ ஶக்திப்யாம் பந்தஃ பும்ஸஃ ஸமாகதஃ ।
யாப்யாம் விமோஹிதோ தேஹம் மத்வா''த்மாநம் ப்ரமத்யயம் ॥ 144॥
பீஜம் ஸம்ஸ்ரு'திபூமிஜஸ்ய து தமோ தேஹாத்மதீரங்குரோ
ராகஃ பல்லவமம்பு கர்ம து வபுஃ ஸ்கந்தோ'ஸவஃ ஶாகிகாஃ ।
அக்ராணீந்த்ரியஸம்ஹதிஶ்ச விஷயாஃ புஷ்பாணி துஃகம் பலம்
நாநாகர்மஸமுத்பவம் பஹுவிதம் போக்தாத்ர ஜீவஃ ககஃ ॥ 145॥
அஜ்ஞாநமூலோ'யமநாத்மபந்தோ
நைஸர்கிகோ'நாதிரநந்த ஈரிதஃ ।
ஜந்மாப்யயவ்யாதிஜராதிதுஃக-
ப்ரவாஹபாதம் ஜநயத்யமுஷ்ய ॥ 146॥
நாஸ்த்ரைர்ந ஶஸ்த்ரைரநிலேந வஹ்நிநா
சேத்தும் ந ஶக்யோ ந ச கர்மகோடிபிஃ ।
விவேகவிஜ்ஞாநமஹாஸிநா விநா
தாதுஃ ப்ரஸாதேந ஶிதேந மஞ்ஜுநா ॥ 147॥
ஶ்ருதிப்ரமாணைகமதேஃ ஸ்வதர்ம
நிஷ்டா தயைவாத்மவிஶுத்திரஸ்ய ।
விஶுத்தபுத்தேஃ பரமாத்மவேதநம்
தேநைவ ஸம்ஸாரஸமூலநாஶஃ ॥ 148॥
கோஶைரந்நமயாத்யைஃ பஞ்சபிராத்மா ந ஸம்வ்ரு'தோ பாதி ।
நிஜஶக்திஸமுத்பந்நைஃ ஶைவாலபடலைரிவாம்பு வாபீஸ்தம் ॥ 149॥
தச்சைவாலாபநயே ஸம்யக் ஸலிலம் ப்ரதீயதே ஶுத்தம் ।
த்ரு'ஷ்ணாஸந்தாபஹரம் ஸத்யஃ ஸௌக்யப்ரதம் பரம் பும்ஸஃ ॥ 150॥
பஞ்சாநாமபி கோஶாநாமபவாதே விபாத்யயம் ஶுத்தஃ ।
நித்யாநந்தைகரஸஃ ப்ரத்யக்ரூபஃ பரஃ ஸ்வயஞ்ஜ்யோதிஃ ॥ 151॥
ஆத்மாநாத்மவிவேகஃ கர்தவ்யோ பந்தமுக்தயே விதுஷா ।
தேநைவாநந்தீ பவதி ஸ்வம் விஜ்ஞாய ஸச்சிதாநந்தம் ॥ 152॥
முஞ்ஜாதிஷீகாமிவ த்ரு'ஶ்யவர்காத்
ப்ரத்யஞ்சமாத்மாநமஸங்கமக்ரியம் ।
விவிச்ய தத்ர ப்ரவிலாப்ய ஸர்வம்
ததாத்மநா திஷ்டதி யஃ ஸ முக்தஃ ॥ 153॥
தேஹோ'யமந்நபவநோ'ந்நமயஸ்து கோஶ- (பாடபேதஃ - கோஶோ)
ஶ்சாந்நேந ஜீவதி விநஶ்யதி தத்விஹீநஃ । (பாடபேதஃ - ஹ்யந்நேந)
த்வக்சர்மமாம்ஸருதிராஸ்திபுரீஷராஶி-
ர்நாயம் ஸ்வயம் பவிதுமர்ஹதி நித்யஶுத்தஃ ॥ 154॥
பூர்வம் ஜநேரதிம்ரு'தேரபி நாயமஸ்தி (பாடபேதஃ - ஜநேரபிம்ரு'தேரத)
ஜாதக்ஷணஃ க்ஷணகுணோ'நியதஸ்வபாவஃ ।
நைகோ ஜடஶ்ச கடவத்பரித்ரு'ஶ்யமாநஃ
ஸ்வாத்மா கதம் பவதி பாவவிகாரவேத்தா ॥ 155॥
பாணிபாதாதிமாந்தேஹோ நாத்மா வ்யங்கே'பி ஜீவநாத் ।
தத்தச்சக்தேரநாஶாச்ச ந நியம்யோ நியாமகஃ ॥ 156॥
தேஹதத்தர்மதத்கர்மததவஸ்தாதிஸாக்ஷிணஃ ।
ஸத ஏவ ஸ்வதஃஸித்தம் தத்வைலக்ஷண்யமாத்மநஃ ॥ 157॥
ஶல்யராஶிர்மாம்ஸலிப்தோ மலபூர்ணோ'திகஶ்மலஃ ।
கதம் பவேதயம் வேத்தா ஸ்வயமேதத்விலக்ஷணஃ ॥ 158॥
த்வங்மாம்ஸமேதோ'ஸ்திபுரீஷராஶா-
வஹம்மதிம் மூடஜநஃ கரோதி ।
விலக்ஷணம் வேத்தி விசாரஶீலோ
நிஜஸ்வரூபம் பரமார்தபூதம் ॥ 159॥
தேஹோ'ஹமித்யேவ ஜடஸ்ய புத்திஃ
தேஹே ச ஜீவே விதுஷஸ்த்வஹந்தீஃ ।
விவேகவிஜ்ஞாநவதோ மஹாத்மநோ
ப்ரஹ்மாஹமித்யேவ மதிஃ ஸதாத்மநி ॥ 160॥
அத்ராத்மபுத்திம் த்யஜ மூடபுத்தே
த்வங்மாம்ஸமேதோ'ஸ்திபுரீஷராஶௌ ।
ஸர்வாத்மநி ப்ரஹ்மணி நிர்விகல்பே
குருஷ்வ ஶாந்திம் பரமாம் பஜஸ்வ ॥ 161॥
தேஹேந்த்ரியாதாவஸதி ப்ரமோதிதாம்
வித்வாநஹந்தாம் ந ஜஹாதி யாவத் ।
தாவந்ந தஸ்யாஸ்தி விமுக்திவார்தா-
ப்யஸ்த்வேஷ வேதாந்தநயாந்ததர்ஶீ ॥ 162॥
சாயாஶரீரே ப்ரதிபிம்பகாத்ரே
யத்ஸ்வப்நதேஹே ஹ்ரு'தி கல்பிதாங்கே ।
யதாத்மபுத்திஸ்தவ நாஸ்தி காசி-
ஜ்ஜீவச்சரீரே ச ததைவ மா'ஸ்து ॥ 163॥
தேஹாத்மதீரேவ ந்ரு'ணாமஸத்தியாம்
ஜந்மாதிதுஃகப்ரபவஸ்ய பீஜம் ।
யதஸ்ததஸ்த்வம் ஜஹி தாம் ப்ரயத்நாத்
த்யக்தே து சித்தே ந புநர்பவாஶா ॥ 164॥
கர்மேந்த்ரியைஃ பஞ்சபிரஞ்சிதோ'யம்
ப்ராணோ பவேத்ப்ராணமயஸ்து கோஶஃ ॥
யேநாத்மவாநந்நமயோ'நுபூர்ணஃ
ப்ரவர்ததே'ஸௌ ஸகலக்ரியாஸு ॥ 165॥
நைவாத்மாபி ப்ராணமயோ வாயுவிகாரோ (பாடபேதஃ - நைவாத்மாயம்)
கந்தா''கந்தா வாயுவதந்தர்பஹிரேஷஃ ।
யஸ்மாத்கிஞ்சித்க்வாபி ந வேத்தீஷ்டமநிஷ்டம்
ஸ்வம் வாந்யம் வா கிஞ்சந நித்யம் பரதந்த்ரஃ ॥ 166॥
ஜ்ஞாநேந்த்ரியாணி ச மநஶ்ச மநோமயஃ ஸ்யாத்
கோஶோ மமாஹமிதி வஸ்துவிகல்பஹேதுஃ ।
ஸஞ்ஜ்ஞாதிபேதகலநாகலிதோ பலீயாம்-
ஸ்தத்பூர்வகோஶமபிபூர்ய விஜ்ரு'ம்பதே யஃ ॥ 167॥
(பாடபேதஃ - அநுபூர்ய)
பஞ்சேந்த்ரியைஃ பஞ்சபிரேவ ஹோத்ரு'பிஃ
ப்ரசீயமாநோ விஷயாஜ்யதாரயா ।
ஜாஜ்வல்யமாநோ பஹுவாஸநேந்தநைஃ
மநோமயாக்நிர்தஹதி ப்ரபஞ்சம் ॥ 168॥
(பாடபேதஃ - மநோமயோ'க்நிர்தஹதி)
ந ஹ்யஸ்த்யவித்யா மநஸோ'திரிக்தா
மநோ ஹ்யவித்யா பவபந்தஹேதுஃ ।
தஸ்மிந்விநஷ்டே ஸகலம் விநஷ்டம்
விஜ்ரு'ம்பிதே'ஸ்மிந்ஸகலம் விஜ்ரு'ம்பதே ॥ 169॥
ஸ்வப்நே'ர்தஶூந்யே ஸ்ரு'ஜதி ஸ்வஶக்த்யா
போக்த்ராதிவிஶ்வம் மந ஏவ ஸர்வம் ।
ததைவ ஜாக்ரத்யபி நோ விஶேஷஃ
தத்ஸர்வமேதந்மநஸோ விஜ்ரு'ம்பணம் ॥ 170॥
ஸுஷுப்திகாலே மநஸி ப்ரலீநே
நைவாஸ்தி கிஞ்சித்ஸகலப்ரஸித்தேஃ ।
அதோ மநஃகல்பித ஏவ பும்ஸஃ
ஸம்ஸார ஏதஸ்ய ந வஸ்துதோ'ஸ்தி ॥ 171॥
வாயுநா''நீயதே மேகஃ புநஸ்தேநைவ நீயதே । (பாடபேதஃ - வாயுநா நீயதே மேகஃ புநஸ்தேநைவ லீயதே)
மநஸா கல்ப்யதே பந்தோ மோக்ஷஸ்தேநைவ கல்ப்யதே ॥ 172॥
தேஹாதிஸர்வவிஷயே பரிகல்ப்ய ராகம்
பத்நாதி தேந புருஷம் பஶுவத்குணேந ।
வைரஸ்யமத்ர விஷவத் ஸுவிதாய பஶ்சாத்
ஏநம் விமோசயதி தந்மந ஏவ பந்தாத் ॥ 173॥
தஸ்மாந்மநஃ காரணமஸ்ய ஜந்தோஃ
பந்தஸ்ய மோக்ஷஸ்ய ச வா விதாநே ।
பந்தஸ்ய ஹேதுர்மலிநம் ரஜோகுணைஃ
மோக்ஷஸ்ய ஶுத்தம் விரஜஸ்தமஸ்கம் ॥ 174॥
விவேகவைராக்யகுணாதிரேகா-
ச்சுத்தத்வமாஸாத்ய மநோ விமுக்த்யை ।
பவத்யதோ புத்திமதோ முமுக்ஷோ-
ஸ்தாப்யாம் த்ரு'டாப்யாம் பவிதவ்யமக்ரே ॥ 175॥
மநோ நாம மஹாவ்யாக்ரோ விஷயாரண்யபூமிஷு ।
சரத்யத்ர ந கச்சந்து ஸாதவோ யே முமுக்ஷவஃ ॥ 176॥
மநஃ ப்ரஸூதே விஷயாநஶேஷாந்
ஸ்தூலாத்மநா ஸூக்ஷ்மதயா ச போக்துஃ ।
ஶரீரவர்ணாஶ்ரமஜாதிபேதாந்
குணக்ரியாஹேதுபலாநி நித்யம் ॥ 177॥
அஸங்கசித்ரூபமமும் விமோஹ்ய
தேஹேந்த்ரியப்ராணகுணைர்நிபத்த்ய ।
அஹம்மமேதி ப்ரமயத்யஜஸ்ரம்
மநஃ ஸ்வக்ரு'த்யேஷு பலோபபுக்திஷு ॥ 178॥
அத்யாஸதோஷாத்புருஷஸ்ய ஸம்ஸ்ரு'திஃ (பாடபேதஃ - அத்யாஸயோகாத்)
அத்யாஸபந்தஸ்த்வமுநைவ கல்பிதஃ ।
ரஜஸ்தமோதோஷவதோ'விவேகிநோ
ஜந்மாதிதுஃகஸ்ய நிதாநமேதத் ॥ 179॥
அதஃ ப்ராஹுர்மநோ'வித்யாம் பண்டிதாஸ்தத்த்வதர்ஶிநஃ ।
யேநைவ ப்ராம்யதே விஶ்வம் வாயுநேவாப்ரமண்டலம் ॥ 180॥
தந்மநஃஶோதநம் கார்யம் ப்ரயத்நேந முமுக்ஷுணா ।
விஶுத்தே ஸதி சைதஸ்மிந்முக்திஃ கரபலாயதே ॥ 181॥
மோக்ஷைகஸக்த்யா விஷயேஷு ராகம்
நிர்மூல்ய ஸந்ந்யஸ்ய ச ஸர்வகர்ம ।
ஸச்ச்ரத்தயா யஃ ஶ்ரவணாதிநிஷ்டோ
ரஜஃஸ்வபாவம் ஸ துநோதி புத்தேஃ ॥ 182॥
மநோமயோ நாபி பவேத்பராத்மா
ஹ்யாத்யந்தவத்த்வாத்பரிணாமிபாவாத் ।
துஃகாத்மகத்வாத்விஷயத்வஹேதோஃ
த்ரஷ்டா ஹி த்ரு'ஶ்யாத்மதயா ந த்ரு'ஷ்டஃ ॥ 183॥
புத்திர்புத்தீந்த்ரியைஃ ஸார்தம் ஸவ்ரு'த்திஃ கர்த்ரு'லக்ஷணஃ ।
விஜ்ஞாநமயகோஶஃ ஸ்யாத்பும்ஸஃ ஸம்ஸாரகாரணம் ॥ 184॥
அநுவ்ரஜச்சித்ப்ரதிபிம்பஶக்திஃ
விஜ்ஞாநஸஞ்ஜ்ஞஃ ப்ரக்ரு'தேர்விகாரஃ ।
ஜ்ஞாநக்ரியாவாநஹமித்யஜஸ்ரம்
தேஹேந்த்ரியாதிஷ்வபிமந்யதே ப்ரு'ஶம் ॥ 185॥
அநாதிகாலோ'யமஹம்ஸ்வபாவோ
ஜீவஃ ஸமஸ்தவ்யவஹாரவோடா ।
கரோதி கர்மாண்யபி பூர்வவாஸநஃ (பாடபேதஃ - கர்மாண்யநு)
புண்யாந்யபுண்யாநி ச தத்பலாநி ॥ 186॥
புங்க்தே விசித்ராஸ்வபி யோநிஷு வ்ரஜ-
ந்நாயாதி நிர்யாத்யத ஊர்த்வமேஷஃ ।
அஸ்யைவ விஜ்ஞாநமயஸ்ய ஜாக்ரத்-
ஸ்வப்நாத்யவஸ்தாஃ ஸுகதுஃகபோகஃ ॥ 187॥
தேஹாதிநிஷ்டாஶ்ரமதர்மகர்ம-
குணாபிமாநஃ ஸததம் மமேதி ।
விஜ்ஞாநகோஶோ'யமதிப்ரகாஶஃ
ப்ரக்ரு'ஷ்டஸாந்நித்யவஶாத்பராத்மநஃ ।
அதோ பவத்யேஷ உபாதிரஸ்ய
யதாத்மதீஃ ஸம்ஸரதி ப்ரமேண ॥ 188॥
யோ'யம் விஜ்ஞாநமயஃ ப்ராணேஷு ஹ்ரு'தி ஸ்புரத்யயம் ஜ்யோதிஃ । (பாடபேதஃ - ஸ்புரத்ஸ்வயஞ்ஜ்யோதிஃ)
கூடஸ்தஃ ஸந்நாத்மா கர்தா போக்தா பவத்யுபாதிஸ்தஃ ॥ 189॥
ஸ்வயம் பரிச்சேதமுபேத்ய புத்தேஃ
தாதாத்ம்யதோஷேண பரம் ம்ரு'ஷாத்மநஃ ।
ஸர்வாத்மகஃ ஸந்நபி வீக்ஷதே ஸ்வயம்
ஸ்வதஃ ப்ரு'தக்த்வேந ம்ரு'தோ கடாநிவ ॥ 190॥
உபாதிஸம்பந்தவஶாத்பராத்மா
ஹ்யுபாதிதர்மாநநுபாதி தத்குணஃ । (பாடபேதஃ - 'ப்யுபாதி)
அயோவிகாராநவிகாரிவஹ்நிவத்
ஸதைகரூபோ'பி பரஃ ஸ்வபாவாத் ॥ 191॥
ஶிஷ்ய உவாச।
ப்ரமேணாப்யந்யதா வா'ஸ்து ஜீவபாவஃ பராத்மநஃ ।
ததுபாதேரநாதித்வாந்நாநாதேர்நாஶ இஷ்யதே ॥ 192॥
அதோ'ஸ்ய ஜீவபாவோ'பி நித்யா பவதி ஸம்ஸ்ரு'திஃ ।
ந நிவர்தேத தந்மோக்ஷஃ கதம் மே ஶ்ரீகுரோ வத ॥ 193॥
ஶ்ரீகுருருவாச ।
ஸம்யக்ப்ரு'ஷ்டம் த்வயா வித்வந்ஸாவதாநேந தச்ச்ரு'ணு ।
ப்ராமாணிகீ ந பவதி ப்ராந்த்யா மோஹிதகல்பநா ॥ 194॥
ப்ராந்திம் விநா த்வஸங்கஸ்ய நிஷ்க்ரியஸ்ய நிராக்ரு'தேஃ ।
ந கடேதார்தஸம்பந்தோ நபஸோ நீலதாதிவத் ॥ 195॥
ஸ்வஸ்ய த்ரஷ்டுர்நிர்குணஸ்யாக்ரியஸ்ய
ப்ரத்யக்போதாநந்தரூபஸ்ய புத்தேஃ ।
ப்ராந்த்யா ப்ராப்தோ ஜீவபாவோ ந ஸத்யோ
மோஹாபாயே நாஸ்த்யவஸ்துஸ்வபாவாத் ॥ 196॥
யாவத்ப்ராந்திஸ்தாவதேவாஸ்ய ஸத்தா
மித்யாஜ்ஞாநோஜ்ஜ்ரு'ம்பிதஸ்ய ப்ரமாதாத் ।
ரஜ்ஜ்வாம் ஸர்போ ப்ராந்திகாலீந ஏவ
ப்ராந்தேர்நாஶே நைவ ஸர்போ'பி தத்வத் ॥ 197॥
(பாடபேதஃ - ஸர்போ'ஸ்தி)
அநாதித்வமவித்யாயாஃ கார்யஸ்யாபி ததேஷ்யதே ।
உத்பந்நாயாம் து வித்யாயாமாவித்யகமநாத்யபி ॥ 198॥
ப்ரபோதே ஸ்வப்நவத்ஸர்வம் ஸஹமூலம் விநஶ்யதி ।
அநாத்யபீதம் நோ நித்யம் ப்ராகபாவ இவ ஸ்புடம் ॥ 199॥
அநாதேரபி வித்வம்ஸஃ ப்ராகபாவஸ்ய வீக்ஷிதஃ ।
யத்புத்த்யுபாதிஸம்பந்தாத்பரிகல்பிதமாத்மநி ॥ 200॥
ஜீவத்வம் ந ததோ'ந்யஸ்து ஸ்வரூபேண விலக்ஷணஃ । (பாடபேதஃ - ததோ'ந்யத்து)
ஸம்பந்தஸ்த்வாத்மநோ புத்த்யா மித்யாஜ்ஞாநபுரஃஸரஃ ॥ 201॥
(பாடபேதஃ - ஸம்பந்தஃ ஸ்வாத்மநோ)
விநிவ்ரு'த்திர்பவேத்தஸ்ய ஸம்யக்ஜ்ஞாநேந நாந்யதா ।
ப்ரஹ்மாத்மைகத்வவிஜ்ஞாநம் ஸம்யக்ஜ்ஞாநம் ஶ்ருதேர்மதம் ॥ 202॥
ததாத்மாநாத்மநோஃ ஸம்யக்விவேகேநைவ ஸித்யதி ।
ததோ விவேகஃ கர்தவ்யஃ ப்ரத்யகாத்மஸதாத்மநோஃ ॥ 203॥
(பாடபேதஃ - ப்ரத்யகாத்மாஸதாத்மநோஃ)
ஜலம் பங்கவதத்யந்தம் பங்காபாயே ஜலம் ஸ்புடம் । (பாடபேதஃ - பங்கவதஸ்பஷ்டம்)
யதா பாதி ததாத்மாபி தோஷாபாவே ஸ்புடப்ரபஃ ॥ 204॥
அஸந்நிவ்ரு'த்தௌ து ஸதாத்மநா ஸ்புடம்
ப்ரதீதிரேதஸ்ய பவேத்ப்ரதீசஃ ।
ததோ நிராஸஃ கரணீய ஏவ
ஸதாத்மநஃ ஸாத்வஹமாதிவஸ்துநஃ ॥ 205॥
(பாடபேதஃ - அஸதாத்மநஃ)
அதோ நாயம் பராத்மா ஸ்யாத்விஜ்ஞாநமயஶப்தபாக் ।
விகாரித்வாஜ்ஜடத்வாச்ச பரிச்சிந்நத்வஹேதுதஃ ।
த்ரு'ஶ்யத்வாத்வ்யபிசாரித்வாந்நாநித்யோ நித்ய இஷ்யதே ॥ 206॥
ஆநந்தப்ரதிபிம்பசும்பிததநுர்வ்ரு'த்திஸ்தமோஜ்ரு'ம்பிதா
ஸ்யாதாநந்தமயஃ ப்ரியாதிகுணகஃ ஸ்வேஷ்டார்தலாபோதயஃ ।
புண்யஸ்யாநுபவே விபாதி க்ரு'திநாமாநந்தரூபஃ ஸ்வயம்
ஸர்வோ நந்ததி யத்ர ஸாது தநுப்ரு'ந்மாத்ரஃ ப்ரயத்நம் விநா ॥ 207॥
(பாடபேதஃ - பூத்வா நந்ததி)
ஆநந்தமயகோஶஸ்ய ஸுஷுப்தௌ ஸ்பூர்திருத்கடா ।
ஸ்வப்நஜாகரயோரீஷதிஷ்டஸந்தர்ஶநாதிநா ॥ 208॥
நைவாயமாநந்தமயஃ பராத்மா
ஸோபாதிகத்வாத்ப்ரக்ரு'தேர்விகாராத் ।
கார்யத்வஹேதோஃ ஸுக்ரு'தக்ரியாயா
விகாரஸங்காதஸமாஹிதத்வாத் ॥ 209॥
பஞ்சாநாமபி கோஶாநாம் நிஷேதே யுக்திதஃ ஶ்ருதேஃ । (பாடபேதஃ - யுக்திதஃ க்ரு'தே)
தந்நிஷேதாவதி ஸாக்ஷீ போதரூபோ'வஶிஷ்யதே ॥ 210॥
(பாடபேதஃ - தந்நிஷேதாவதிஃ)
யோ'யமாத்மா ஸ்வயஞ்ஜ்யோதிஃ பஞ்சகோஶவிலக்ஷணஃ ।
அவஸ்தாத்ரயஸாக்ஷீ ஸந்நிர்விகாரோ நிரஞ்ஜநஃ ।
ஸதாநந்தஃ ஸ விஜ்ஞேயஃ ஸ்வாத்மத்வேந விபஶ்சிதா ॥ 211॥
ஶிஷ்ய உவாச।
மித்யாத்வேந நிஷித்தேஷு கோஶேஷ்வேதேஷு பஞ்சஸு ।
ஸர்வாபாவம் விநா கிஞ்சிந்ந பஶ்யாம்யத்ர ஹே குரோ ।
விஜ்ஞேயம் கிமு வஸ்த்வஸ்தி ஸ்வாத்மநா''த்மவிபஶ்சிதா ॥ 212॥
(பாடபேதஃ - ஸ்வாத்மநாத்ர விபஶ்சிதா)
ஶ்ரீகுருருவாச ।
ஸத்யமுக்தம் த்வயா வித்வந்நிபுணோ'ஸி விசாரணே ।
அஹமாதிவிகாராஸ்தே ததபாவோ'யமப்யநு ॥ 213॥
(பாடபேதஃ - 'யமப்யத)
ஸர்வே யேநாநுபூயந்தே யஃ ஸ்வயம் நாநுபூயதே ।
தமாத்மாநம் வேதிதாரம் வித்தி புத்த்யா ஸுஸூக்ஷ்மயா ॥ 214॥
தத்ஸாக்ஷிகம் பவேத்தத்தத்யத்யத்யேநாநுபூயதே ।
கஸ்யாப்யநநுபூதார்தே ஸாக்ஷித்வம் நோபயுஜ்யதே ॥ 215॥
(பாடபேதஃ - நோபபத்யதே)
அஸௌ ஸ்வஸாக்ஷிகோ பாவோ யதஃ ஸ்வேநாநுபூயதே ।
அதஃ பரம் ஸ்வயம் ஸாக்ஷாத்ப்ரத்யகாத்மா ந சேதரஃ ॥ 216॥
ஜாக்ரத்ஸ்வப்நஸுஷுப்திஷு ஸ்புடதரம் யோ'ஸௌ ஸமுஜ்ஜ்ரு'ம்பதே
ப்ரத்யக்ரூபதயா ஸதாஹமஹமித்யந்தஃ ஸ்புரந்நைகதா । (பாடபேதஃ - ஸ்புரந்நேகதா)
நாநாகாரவிகாரபாகிந இமாந் பஶ்யந்நஹந்தீமுகாந் (பாடபேதஃ - பாஜிந)
நித்யாநந்தசிதாத்மநா ஸ்புரதி தம் வித்தி ஸ்வமேதம் ஹ்ரு'தி ॥ 217॥
கடோதகே பிம்பிதமர்கபிம்ப-
மாலோக்ய மூடோ ரவிமேவ மந்யதே ।
ததா சிதாபாஸமுபாதிஸம்ஸ்தம்
ப்ராந்த்யாஹமித்யேவ ஜடோ'பிமந்யதே ॥ 218॥
கடம் ஜலம் தத்கதமர்கபிம்பம்
விஹாய ஸர்வம் விநிரீக்ஷ்யதே'ர்கஃ । (பாடபேதஃ - திவி வீக்ஷ்யதே'ர்கஃ)
தடஸ்த ஏதத்த்ரிதயாவபாஸகஃ (பாடபேதஃ - தடஸ்திதஃ தத்த்ரி)
ஸ்வயம்ப்ரகாஶோ விதுஷா யதா ததா ॥ 219॥
தேஹம் தியம் சித்ப்ரதிபிம்பமேவம் (பாடபேதஃ - சித்ப்ரதிபிம்பமேதம்)
விஸ்ரு'ஜ்ய புத்தௌ நிஹிதம் குஹாயாம் ।
த்ரஷ்டாரமாத்மாநமகண்டபோதம்
ஸர்வப்ரகாஶம் ஸதஸத்விலக்ஷணம் ॥ 220॥
நித்யம் விபும் ஸர்வகதம் ஸுஸூக்ஷ்மம்
அந்தர்பஹிஃஶூந்யமநந்யமாத்மநஃ ।
விஜ்ஞாய ஸம்யங்நிஜரூபமேதத்
புமாந் விபாப்மா விரஜோ விம்ரு'த்யுஃ ॥ 221॥
விஶோக ஆநந்தகநோ விபஶ்சித்
ஸ்வயம் குதஶ்சிந்ந பிபேதி கஶ்சித் ।
நாந்யோ'ஸ்தி பந்தா பவபந்தமுக்தேஃ
விநா ஸ்வதத்த்வாவகமம் முமுக்ஷோஃ ॥ 222॥
ப்ரஹ்மாபிந்நத்வவிஜ்ஞாநம் பவமோக்ஷஸ்ய காரணம் ।
யேநாத்விதீயமாநந்தம் ப்ரஹ்ம ஸம்பத்யதே புதைஃ ॥ 223॥
(பாடபேதஃ - ஸம்பத்யதே புதஃ)
ப்ரஹ்மபூதஸ்து ஸம்ஸ்ரு'த்யை வித்வாந்நாவர்ததே புநஃ ।
விஜ்ஞாதவ்யமதஃ ஸம்யக்ப்ரஹ்மாபிந்நத்வமாத்மநஃ ॥ 224॥
ஸத்யம் ஜ்ஞாநமநந்தம் ப்ரஹ்ம விஶுத்தம் பரம் ஸ்வதஃஸித்தம் ।
நித்யாநந்தைகரஸம் ப்ரத்யகபிந்நம் நிரந்தரம் ஜயதி ॥ 225॥
ஸதிதம் பரமாத்வைதம் ஸ்வஸ்மாதந்யஸ்ய வஸ்துநோ'பாவாத் ।
ந ஹ்யந்யதஸ்தி கிஞ்சித் ஸம்யக் பரமார்ததத்த்வபோததஶாயாம் ॥ 226॥
(பாடபேதஃ - பரதத்த்வபோதஸுதஶாயாம்)
யதிதம் ஸகலம் விஶ்வம் நாநாரூபம் ப்ரதீதமஜ்ஞாநாத் ।
தத்ஸர்வம் ப்ரஹ்மைவ ப்ரத்யஸ்தாஶேஷபாவநாதோஷம் ॥ 227॥
ம்ரு'த்கார்யபூதோ'பி ம்ரு'தோ ந பிந்நஃ
கும்போ'ஸ்தி ஸர்வத்ர து ம்ரு'த்ஸ்வரூபாத் ।
ந கும்பரூபம் ப்ரு'தகஸ்தி கும்பஃ
குதோ ம்ரு'ஷா கல்பிதநாமமாத்ரஃ ॥ 228॥
கேநாபி ம்ரு'த்பிந்நதயா ஸ்வரூபம்
கடஸ்ய ஸந்தர்ஶயிதும் ந ஶக்யதே ।
அதோ கடஃ கல்பித ஏவ மோஹா-
ந்ம்ரு'தேவ ஸத்யம் பரமார்தபூதம் ॥ 229॥
ஸத்ப்ரஹ்மகார்யம் ஸகலம் ஸதேவம் (பாடபேதஃ - ஸதைவ)
தந்மாத்ரமேதந்ந ததோ'ந்யதஸ்தி । (பாடபேதஃ - ஸந்மாத்ரமேதந்ந)
அஸ்தீதி யோ வக்தி ந தஸ்ய மோஹோ
விநிர்கதோ நித்ரிதவத்ப்ரஜல்பஃ ॥ 230॥
ப்ரஹ்மைவேதம் விஶ்வமித்யேவ வாணீ
ஶ்ரௌதீ ப்ரூதே'தர்வநிஷ்டா வரிஷ்டா ।
தஸ்மாதேதத்ப்ரஹ்மமாத்ரம் ஹி விஶ்வம்
நாதிஷ்டாநாத்பிந்நதா''ரோபிதஸ்ய ॥ 231॥
ஸத்யம் யதி ஸ்யாஜ்ஜகதேததாத்மநோ'
நந்தத்த்வஹாநிர்நிகமாப்ரமாணதா ।
அஸத்யவாதித்வமபீஶிதுஃ ஸ்யா-
ந்நைதத்த்ரயம் ஸாது ஹிதம் மஹாத்மநாம் ॥ 232॥
ஈஶ்வரோ வஸ்துதத்த்வஜ்ஞோ ந சாஹம் தேஷ்வவஸ்திதஃ ।
ந ச மத்ஸ்தாநி பூதாநீத்யேவமேவ வ்யசீக்ல்ரு'பத் ॥ 233॥
(பாடபேதஃ - வ்யசீகதத்)
யதி ஸத்யம் பவேத்விஶ்வம் ஸுஷுப்தாவுபலப்யதாம் ।
யந்நோபலப்யதே கிஞ்சிததோ'ஸத்ஸ்வப்நவந்ம்ரு'ஷா ॥ 234॥
அதஃ ப்ரு'தங்நாஸ்தி ஜகத்பராத்மநஃ
ப்ரு'தக்ப்ரதீதிஸ்து ம்ரு'ஷா குணாதிவத் । குணாஹிவத்
ஆரோபிதஸ்யாஸ்தி கிமர்தவத்தா'-
திஷ்டாநமாபாதி ததா ப்ரமேண ॥ 235॥
ப்ராந்தஸ்ய யத்யத்ப்ரமதஃ ப்ரதீதம்
ப்ரஹ்மைவ தத்தத்ரஜதம் ஹி ஶுக்திஃ ।
இதந்தயா ப்ரஹ்ம ஸதைவ ரூப்யதே (பாடபேதஃ - ஸதேவ)
த்வாரோபிதம் ப்ரஹ்மணி நாமமாத்ரம் ॥ 236॥
அதஃ பரம் ப்ரஹ்ம ஸதத்விதீயம்
விஶுத்தவிஜ்ஞாநகநம் நிரஞ்ஜநம் ।
ப்ரஶாந்தமாத்யந்தவிஹீநமக்ரியம்
நிரந்தராநந்தரஸஸ்வரூபம் ॥ 237॥
நிரஸ்தமாயாக்ரு'தஸர்வபேதம்
நித்யம் ஸுகம் நிஷ்கலமப்ரமேயம் । (பாடபேதஃ - நித்யம் த்ருவம்)
அரூபமவ்யக்தமநாக்யமவ்யயம்
ஜ்யோதிஃ ஸ்வயம் கிஞ்சிதிதம் சகாஸ்தி ॥ 238॥
ஜ்ஞாத்ரு'ஜ்ஞேயஜ்ஞாநஶூந்யமநந்தம் நிர்விகல்பகம் ।
கேவலாகண்டசிந்மாத்ரம் பரம் தத்த்வம் விதுர்புதாஃ ॥ 239॥
அஹேயமநுபாதேயம் மநோவாசாமகோசரம் ।
அப்ரமேயமநாத்யந்தம் ப்ரஹ்ம பூர்ணமஹம் மஹஃ ॥ 240॥
(பாடபேதஃ - பூர்ணம் மஹந்மஹஃ)
தத்த்வம்பதாப்யாமபிதீயமாநயோஃ
ப்ரஹ்மாத்மநோஃ ஶோதிதயோர்யதீத்தம் । (பாடபேதஃ - ஶோதிதயோர்யதித்தம்)
ஶ்ருத்யா தயோஸ்தத்த்வமஸீதி ஸம்யக்
ஏகத்வமேவ ப்ரதிபாத்யதே முஹுஃ ॥ 241-
ஏக்யம் தயோர்லக்ஷிதயோர்ந வாச்யயோஃ
நிகத்யதே'ந்யோந்யவிருத்ததர்மிணோஃ ।
கத்யோதபாந்வோரிவ ராஜப்ரு'த்யயோஃ
கூபாம்புராஶ்யோஃ பரமாணுமேர்வோஃ ॥ 242॥
தயோர்விரோதோ'யமுபாதிகல்பிதோ
ந வாஸ்தவஃ கஶ்சிதுபாதிரேஷஃ ।
ஈஶஸ்ய மாயா மஹதாதிகாரணம்
ஜீவஸ்ய கார்யம் ஶரு'ணு பஞ்சகோஶம் ॥ 243॥
(பாடபேதஃ - பஞ்சகோஶாஃ)
ஏதாவுபாதீ பரஜீவயோஸ்தயோஃ
ஸம்யங்நிராஸே ந பரோ ந ஜீவஃ ।
ராஜ்யம் நரேந்த்ரஸ்ய படஸ்ய கேடக்-
ஸ்தயோரபோஹே ந படோ ந ராஜா ॥ 244॥
அதாத ஆதேஶ இதி ஶ்ருதிஃ ஸ்வயம்
நிஷேததி ப்ரஹ்மணி கல்பிதம் த்வயம் ।
ஶ்ருதிப்ரமாணாநுக்ரு'ஹீதபோதா- (பாடபேதஃ - ப்ரமாணாநுக்ரு'ஹீதயுக்த்யா)
த்தயோர்நிராஸஃ கரணீய ஏவ ॥ 245॥
நேதம் நேதம் கல்பிதத்வாந்ந ஸத்யம்
ரஜ்ஜுத்ரு'ஷ்டவ்யாலவத்ஸ்வப்நவச்ச । (பாடபேதஃ - ரஜ்ஜௌ)
இத்தம் த்ரு'ஶ்யம் ஸாதுயுக்த்யா வ்யபோஹ்ய
ஜ்ஞேயஃ பஶ்சாதேகபாவஸ்தயோர்யஃ ॥ 246॥
ததஸ்து தௌ லக்ஷணயா ஸுலக்ஷ்யௌ
தயோரகண்டைகரஸத்வஸித்தயே ।
நாலம் ஜஹத்யா ந ததா'ஜஹத்யா
கிந்தூபயார்தாத்மிகயைவ பாவ்யம் ॥ 247॥
(பாடபேதஃ - பயார்தைகதயைவ)
ஸ தேவதத்தோ'யமிதீஹ சைகதா
விருத்ததர்மாம்ஶமபாஸ்ய கத்யதே ।
யதா ததா தத்த்வமஸீதிவாக்யே
விருத்ததர்மாநுபயத்ர ஹித்வா ॥ 248॥
ஸம்லக்ஷ்ய சிந்மாத்ரதயா ஸதாத்மநோஃ
அகண்டபாவஃ பரிசீயதே புதைஃ ।
ஏவம் மஹாவாக்யஶதேந கத்யதே
ப்ரஹ்மாத்மநோரைக்யமகண்டபாவஃ ॥ 249॥
அஸ்தூலமித்யேததஸந்நிரஸ்ய
ஸித்தம் ஸ்வதோ வ்யோமவதப்ரதர்க்யம் ।
அதோ ம்ரு'ஷாமாத்ரமிதம் ப்ரதீதம்
ஜஹீஹி யத்ஸ்வாத்மதயா க்ரு'ஹீதம் ।
ப்ரஹ்மாஹமித்யேவ விஶுத்தபுத்த்யா
வித்தி ஸ்வமாத்மாநமகண்டபோதம் ॥ 250॥
ம்ரு'த்கார்யம் ஸகலம் கடாதி ஸததம் ம்ரு'ந்மாத்ரமேவாஹிதம் (பாடபேதஃ - ம்ரு'ந்மாத்ரமேவாபிதஃ)
தத்வத்ஸஜ்ஜநிதம் ஸதாத்மகமிதம் ஸந்மாத்ரமேவாகிலம் ।
யஸ்மாந்நாஸ்தி ஸதஃ பரம் கிமபி தத்ஸத்யம் ஸ ஆத்மா ஸ்வயம்
தஸ்மாத்தத்த்வமஸி ப்ரஶாந்தமமலம் ப்ரஹ்மாத்வயம் யத்பரம் ॥ 251॥
நித்ராகல்பிததேஶகாலவிஷயஜ்ஞாத்ராதி ஸர்வம் யதா
மித்யா தத்வதிஹாபி ஜாக்ரதி ஜகத்ஸ்வாஜ்ஞாநகார்யத்வதஃ ।
யஸ்மாதேவமிதம் ஶரீரகரணப்ராணாஹமாத்யப்யஸத்
தஸ்மாத்தத்த்வமஸி ப்ரஶாந்தமமலம் ப்ரஹ்மாத்வயம் யத்பரம் ॥ 252॥
யத்ர ப்ராந்த்யா கல்பிதம் தத்விவேகே (பாடபேதஃ - யத்விவேகே)
தத்தந்மாத்ரம் நைவ தஸ்மாத்விபிந்நம் ।
ஸ்வப்நே நஷ்டம் ஸ்வப்நவிஶ்வம் விசித்ரம்
ஸ்வஸ்மாத்பிந்நம் கிந்நு த்ரு'ஷ்டம் ப்ரபோதே ॥ 253॥
ஜாதிநீதிகுலகோத்ரதூரகம்
நாமரூபகுணதோஷவர்ஜிதம் ।
தேஶகாலவிஷயாதிவர்தி யத்
ப்ரஹ்ம தத்த்வமஸி பாவயாத்மநி ॥ 254॥
யத்பரம் ஸகலவாககோசரம்
கோசரம் விமலபோதசக்ஷுஷஃ ।
ஶுத்தசித்கநமநாதி வஸ்து யத்
ப்ரஹ்ம தத்த்வமஸி பாவயாத்மநி ॥ 255॥
ஷட்பிரூர்மிபிரயோகி யோகிஹ்ரு'த்-
பாவிதம் ந கரணைர்விபாவிதம் ।
புத்த்யவேத்யமநவத்யமஸ்தி யத் (பாடபேதஃ - பூதி யத்)
ப்ரஹ்ம தத்த்வமஸி பாவயாத்மநி ॥ 256॥
ப்ராந்திகல்பிதஜகத்கலாஶ்ரயம்
ஸ்வாஶ்ரயம் ச ஸதஸத்விலக்ஷணம் ।
நிஷ்கலம் நிருபமாநவத்தி யத் (பாடபேதஃ - நிருபமாநம்ரு'த்திமத்)
ப்ரஹ்ம தத்த்வமஸி பாவயாத்மநி ॥ 257॥
ஜந்மவ்ரு'த்திபரிணத்யபக்ஷய-
வ்யாதிநாஶநவிஹீநமவ்யயம் ।
விஶ்வஸ்ரு'ஷ்ட்யவவிகாதகாரணம் (பாடபேதஃ - வநகாதகாரணம்)
ப்ரஹ்ம தத்த்வமஸி பாவயாத்மநி ॥ 258॥
அஸ்தபேதமநபாஸ்தலக்ஷணம்
நிஸ்தரங்கஜலராஶிநிஶ்சலம் ।
நித்யமுக்தமவிபக்தமூர்தி யத்
ப்ரஹ்ம தத்த்வமஸி பாவயாத்மநி ॥ 259॥
ஏகமேவ ஸதநேககாரணம்
காரணாந்தரநிராஸ்யகாரணம் । (பாடபேதஃ - ஸகாரணம்)
கார்யகாரணவிலக்ஷணம் ஸ்வயம்
ப்ரஹ்ம தத்த்வமஸி பாவயாத்மநி ॥ 260॥
நிர்விகல்பகமநல்பமக்ஷரம்
யத்க்ஷராக்ஷரவிலக்ஷணம் பரம் ।
நித்யமவ்யயஸுகம் நிரஞ்ஜநம்
ப்ரஹ்ம தத்த்வமஸி பாவயாத்மநி ॥ 261॥
யத்விபாதி ஸதநேகதா ப்ரமா-
ந்நாமரூபகுணவிக்ரியாத்மநா ।
ஹேமவத்ஸ்வயமவிக்ரியம் ஸதா
ப்ரஹ்ம தத்த்வமஸி பாவயாத்மநி ॥ 262॥
யச்சகாஸ்த்யநபரம் பராத்பரம்
ப்ரத்யகேகரஸமாத்மலக்ஷணம் ।
ஸத்யசித்ஸுகமநந்தமவ்யயம்
ப்ரஹ்ம தத்த்வமஸி பாவயாத்மநி ॥ 263॥
உக்தமர்தமிமமாத்மநி ஸ்வயம்
பாவயேத்ப்ரதிதயுக்திபிர்தியா । (பாடபேதஃ - பாவய ப்ரதித)
ஸம்ஶயாதிரஹிதம் கராம்புவத்
தேந தத்த்வநிகமோ பவிஷ்யதி ॥ 264॥
ஸம்போதமாத்ரம் பரிஶுத்ததத்த்வம் (பாடபேதஃ - ஸ்வம் போதமாத்ரம்)
விஜ்ஞாய ஸங்கே ந்ரு'பவச்ச ஸைந்யே ।
ததாஶ்ரயஃ ஸ்வாத்மநி ஸர்வதா ஸ்திதோ (பாடபேதஃ - ததாத்மநைவாத்மநி)
விலாபய ப்ரஹ்மணி விஶ்வஜாதம் ॥ 265॥
(பாடபேதஃ - த்ரு'ஶ்யஜாதம்)
புத்தௌ குஹாயாம் ஸதஸத்விலக்ஷணம்
ப்ரஹ்மாஸ்தி ஸத்யம் பரமத்விதீயம் ।
ததாத்மநா யோ'த்ர வஸேத்குஹாயாம்
புநர்ந தஸ்யாங்ககுஹாப்ரவேஶஃ ॥ 266॥
ஜ்ஞாதே வஸ்துந்யபி பலவதீ வாஸநா'நாதிரேஷா
கர்தா போக்தாப்யஹமிதி த்ரு'டா யா'ஸ்ய ஸம்ஸாரஹேதுஃ ।
ப்ரத்யக்த்ரு'ஷ்ட்யா''த்மநி நிவஸதா ஸாபநேயா ப்ரயத்நா-
ந்முக்திம் ப்ராஹுஸ்ததிஹ முநயோ வாஸநாதாநவம் யத் ॥ 267॥
அஹம் மமேதி யோ பாவோ தேஹாக்ஷாதாவநாத்மநி ।
அத்யாஸோ'யம் நிரஸ்தவ்யோ விதுஷா ஸ்வாத்மநிஷ்டயா ॥ 268॥
ஜ்ஞாத்வா ஸ்வம் ப்ரத்யகாத்மாநம் புத்திதத்வ்ரு'த்திஸாக்ஷிணம் ।
ஸோ'ஹமித்யேவ ஸத்வ்ரு'த்த்யா'நாத்மந்யாத்மமதிம் ஜஹி ॥ 269॥
லோகாநுவர்தநம் த்யக்த்வா த்யக்த்வா தேஹாநுவர்தநம் ।
ஶாஸ்த்ராநுவர்தநம் த்யக்த்வா ஸ்வாத்யாஸாபநயம் குரு ॥ 270॥
லோகவாஸநயா ஜந்தோஃ ஶாஸ்த்ரவாஸநயாபி ச ।
தேஹவாஸநயா ஜ்ஞாநம் யதாவந்நைவ ஜாயதே ॥ 271
ஸம்ஸாரகாராக்ரு'ஹமோக்ஷமிச்சோ-
ரயோமயம் பாதநிபந்தஶரு'ங்கலம் । (பாடபேதஃ - நிபத்த)
வதந்தி தஜ்ஜ்ஞாஃ படு வாஸநாத்ரயம்
யோ'ஸ்மாத்விமுக்தஃ ஸமுபைதி முக்திம் ॥ 272॥
ஜலாதிஸம்ஸர்கவஶாத்ப்ரபூத- (பாடபேதஃ - ஜலாதிஸம்பர்கவஶாத்)
துர்கந்ததூதா'கருதிவ்யவாஸநா ।
ஸங்கர்ஷணேநைவ விபாதி ஸம்ய-
க்விதூயமாநே ஸதி பாஹ்யகந்தே ॥ 273॥
அந்தஃஶ்ரிதாநந்ததுரந்தவாஸநா-
தூலீவிலிப்தா பரமாத்மவாஸநா ।
ப்ரஜ்ஞாதிஸங்கர்ஷணதோ விஶுத்தா
ப்ரதீயதே சந்தநகந்தவத் ஸ்புடம் ॥ 274॥
(பாடபேதஃ - ஸ்புடா)
அநாத்மவாஸநாஜாலைஸ்திரோபூதாத்மவாஸநா ।
நித்யாத்மநிஷ்டயா தேஷாம் நாஶே பாதி ஸ்வயம் ஸ்புடம் ॥ 275॥
(பாடபேதஃ - ஸ்புடா)
யதா யதா ப்ரத்யகவஸ்திதம் மநஃ
ததா ததா முஞ்சதி பாஹ்யவாஸநாம் । (பாடபேதஃ - பாஹ்யவாஸநாஃ)
நிஃஶேஷமோக்ஷே ஸதி வாஸநாநாம்
ஆத்மாநுபூதிஃ ப்ரதிபந்தஶூந்யா ॥ 276॥
ஸ்வாத்மந்யேவ ஸதா ஸ்தித்வா மநோ நஶ்யதி யோகிநஃ । (பாடபேதஃ - ஸ்தித்யா)
வாஸநாநாம் க்ஷயஶ்சாதஃ ஸ்வாத்யாஸாபநயம் குரு ॥ 277॥
தமோ த்வாப்யாம் ரஜஃ ஸத்த்வாத்ஸத்த்வம் ஶுத்தேந நஶ்யதி ।
தஸ்மாத்ஸத்த்வமவஷ்டப்ய ஸ்வாத்யாஸாபநயம் குரு ॥ 278॥
ப்ராரப்தம் புஷ்யதி வபுரிதி நிஶ்சித்ய நிஶ்சலஃ ।
தைர்யமாலம்ப்ய யத்நேந ஸ்வாத்யாஸாபநயம் குரு ॥ 279॥
நாஹம் ஜீவஃ பரம் ப்ரஹ்மேத்யதத்வ்யாவ்ரு'த்திபூர்வகம் ।
வாஸநாவேகதஃ ப்ராப்தஸ்வாத்யாஸாபநயம் குரு ॥ 280॥
ஶ்ருத்யா யுக்த்யா ஸ்வாநுபூத்யா ஜ்ஞாத்வா ஸார்வாத்ம்யமாத்மநஃ ।
க்வசிதாபாஸதஃ ப்ராப்தஸ்வாத்யாஸாபநயம் குரு ॥ 281॥
அநாதாநவிஸர்காப்யாமீஷந்நாஸ்தி க்ரியா முநேஃ । (பாடபேதஃ - அந்நாதாநவிஸர்கா)
ததேகநிஷ்டயா நித்யம் ஸ்வாத்யாஸாபநயம் குரு ॥ 282॥
தத்த்வமஸ்யாதிவாக்யோத்தப்ரஹ்மாத்மைகத்வபோததஃ ।
ப்ரஹ்மண்யாத்மத்வதார்ட்யாய ஸ்வாத்யாஸாபநயம் குரு ॥ 283॥
அஹம்பாவஸ்ய தேஹே'ஸ்மிந்நிஃஶேஷவிலயாவதி ।
ஸாவதாநேந யுக்தாத்மா ஸ்வாத்யாஸாபநயம் குரு ॥ 284॥
ப்ரதீதிர்ஜீவஜகதோஃ ஸ்வப்நவத்பாதி யாவதா ।
தாவந்நிரந்தரம் வித்வந்ஸ்வாத்யாஸாபநயம் குரு ॥ 285॥
நித்ராயா லோகவார்தாயாஃ ஶப்தாதேரபி விஸ்ம்ரு'தேஃ ।
க்வசிந்நாவஸரம் தத்த்வா சிந்தயாத்மாநமாத்மநி ॥ 286॥
மாதாபித்ரோர்மலோத்பூதம் மலமாம்ஸமயம் வபுஃ ।
த்யக்த்வா சாண்டாலவத்தூரம் ப்ரஹ்மீபூய க்ரு'தீ பவ ॥ 287॥
கடாகாஶம் மஹாகாஶ இவாத்மாநம் பராத்மநி ।
விலாப்யாகண்டபாவேந தூஷ்ணீ பவ ஸதா முநே ॥ 288॥
(பாடபேதஃ - தூஷ்ணீம்)
ஸ்வப்ரகாஶமதிஷ்டாநம் ஸ்வயம்பூய ஸதாத்மநா ।
ப்ரஹ்மாண்டமபி பிண்டாண்டம் த்யஜ்யதாம் மலபாண்டவத் ॥ 289॥
சிதாத்மநி ஸதாநந்தே தேஹாரூடாமஹந்தியம் ।
நிவேஶ்ய லிங்கமுத்ஸ்ரு'ஜ்ய கேவலோ பவ ஸர்வதா ॥ 290॥
யத்ரைஷ ஜகதாபாஸோ தர்பணாந்தஃ புரம் யதா ।
தத்ப்ரஹ்மாஹமிதி ஜ்ஞாத்வா க்ரு'தக்ரு'த்யோ பவிஷ்யஸி ॥ 291॥
யத்ஸத்யபூதம் நிஜரூபமாத்யம்
சிதத்வயாநந்தமரூபமக்ரியம் ।
ததேத்ய மித்யாவபுருத்ஸ்ரு'ஜேத (பாடபேதஃ - ஸ்ரு'ஜைத)
ஶைலூஷவத்வேஷமுபாத்தமாத்மநஃ ॥ 292॥
ஸர்வாத்மநா த்ரு'ஶ்யமிதம் ம்ரு'ஷைவ
நைவாஹமர்தஃ க்ஷணிகத்வதர்ஶநாத் ।
ஜாநாம்யஹம் ஸர்வமிதி ப்ரதீதிஃ
குதோ'ஹமாதேஃ க்ஷணிகஸ்ய ஸித்யேத் ॥ 293॥
அஹம்பதார்தஸ்த்வஹமாதிஸாக்ஷீ
நித்யம் ஸுஷுப்தாவபி பாவதர்ஶநாத் ।
ப்ரூதே ஹ்யஜோ நித்ய இதி ஶ்ருதிஃ ஸ்வயம்
தத்ப்ரத்யகாத்மா ஸதஸத்விலக்ஷணஃ ॥ 294॥
விகாரிணாம் ஸர்வவிகாரவேத்தா
நித்யாவிகாரோ பவிதும் ஸமர்ஹதி । (பாடபேதஃ - நித்யோ'விகாரோ)
மநோரதஸ்வப்நஸுஷுப்திஷு ஸ்புடம்
புநஃ புநர்த்ரு'ஷ்டமஸத்த்வமேதயோஃ ॥ 295॥
அதோ'பிமாநம் த்யஜ மாம்ஸபிண்டே
பிண்டாபிமாநிந்யபி புத்திகல்பிதே ।
காலத்ரயாபாத்யமகண்டபோதம்
ஜ்ஞாத்வா ஸ்வமாத்மாநமுபைஹி ஶாந்திம் ॥ 296॥
த்யஜாபிமாநம் குலகோத்ரநாம-
ரூபாஶ்ரமேஷ்வார்த்ரஶவாஶ்ரிதேஷு ।
லிங்கஸ்ய தர்மாநபி கர்த்ரு'தாதீம்-
ஸ்த்யக்த்வா பவாகண்டஸுகஸ்வரூபஃ ॥ 297॥
ஸந்த்யந்யே ப்ரதிபந்தாஃ பும்ஸஃ ஸம்ஸாரஹேதவோ த்ரு'ஷ்டாஃ ।
தேஷாமேவம் மூலம் ப்ரதமவிகாரோ பவத்யஹங்காரஃ ॥ 298॥
(பாடபேதஃ - தேஷாமேஷாம்)
யாவத்ஸ்யாத்ஸ்வஸ்ய ஸம்பந்தோ'ஹங்காரேண துராத்மநா ।
தாவந்ந லேஶமாத்ராபி முக்திவார்தா விலக்ஷணா ॥ 299॥
அஹங்காரக்ரஹாந்முக்தஃ ஸ்வரூபமுபபத்யதே ।
சந்த்ரவத்விமலஃ பூர்ணஃ ஸதாநந்தஃ ஸ்வயம்ப்ரபஃ ॥ 300॥
யோ வா புரே ஸோ'ஹமிதி ப்ரதீதோ (பாடபேதஃ - புரைஷோ'ஹமிதி)
புத்த்யா ப்ரக்ல்ரு'ப்தஸ்தமஸா'திமூடயா । (பாடபேதஃ - புத்த்யா'விவிக்தஸ்தமஸா)
தஸ்யைவ நிஃஶேஷதயா விநாஶே
ப்ரஹ்மாத்மபாவஃ ப்ரதிபந்தஶூந்யஃ ॥ 301॥
ப்ரஹ்மாநந்தநிதிர்மஹாபலவதா'ஹங்காரகோராஹிநா
ஸம்வேஷ்ட்யாத்மநி ரக்ஷ்யதே குணமயைஶ்சண்டேஸ்த்ரிபிர்மஸ்தகைஃ (பாடபேதஃ - சண்டை)
விஜ்ஞாநாக்யமஹாஸிநா ஶ்ருதிமதா விச்சித்ய ஶீர்ஷத்ரயம் (பாடபேதஃ - த்யுதிமதா)
நிர்மூல்யாஹிமிமம் நிதிம் ஸுககரம் தீரோ'நுபோக்துங்க்ஷமஃ ॥ 302॥
யாவத்வா யத்கிஞ்சித்விஷதோஷஸ்பூர்திரஸ்தி சேத்தேஹே ।
கதமாரோக்யாய பவேத்தத்வதஹந்தாபி யோகிநோ முக்த்யை ॥ 303॥
அஹமோ'த்யந்தநிவ்ரு'த்த்யா தத்க்ரு'தநாநாவிகல்பஸம்ஹ்ரு'த்யா ।
ப்ரத்யக்தத்த்வவிவேகாதிதமஹமஸ்மீதி விந்ததே தத்த்வம் ॥ 304॥
(பாடபேதஃ - விவேகாதயம்)
அஹங்காரே கர்தர்யஹமிதி மதிம் முஞ்ச ஸஹஸா (பாடபேதஃ - அஹங்கர்தர்யஸ்மிந்நஹமிதி)
விகாராத்மந்யாத்மப்ரதிபலஜுஷி ஸ்வஸ்திதிமுஷி ।
யதத்யாஸாத்ப்ராப்தா ஜநிம்ரு'திஜராதுஃகபஹுலா
ப்ரதீசஶ்சிந்மூர்தேஸ்தவ ஸுகதநோஃ ஸம்ஸ்ரு'திரியம் ॥ 305॥
ஸதைகரூபஸ்ய சிதாத்மநோ விபோ-
ராநந்தமூர்தேரநவத்யகீர்தேஃ ।
நைவாந்யதா க்வாப்யவிகாரிணஸ்தே
விநாஹமத்யாஸமமுஷ்ய ஸம்ஸ்ரு'திஃ ॥ 306॥
தஸ்மாதஹங்காரமிமம் ஸ்வஶத்ரும்
போக்துர்கலே கண்டகவத்ப்ரதீதம் ।
விச்சித்ய விஜ்ஞாநமஹாஸிநா ஸ்புடம்
புங்க்ஷ்வாத்மஸாம்ராஜ்யஸுகம் யதேஷ்டம் ॥ 307॥
ததோ'ஹமாதேர்விநிவர்த்ய வ்ரு'த்திம்
ஸந்த்யக்தராகஃ பரமார்தலாபாத் ।
தூஷ்ணீம் ஸமாஸ்ஸ்வாத்மஸுகாநுபூத்யா
பூர்ணாத்மநா ப்ரஹ்மணி நிர்விகல்பஃ ॥ 308॥
ஸமூலக்ரு'த்தோ'பி மஹாநஹம் புநஃ
வ்யுல்லேகிதஃ ஸ்யாத்யதி சேதஸா க்ஷணம் ।
ஸஞ்ஜீவ்ய விக்ஷேபஶதம் கரோதி
நபஸ்வதா ப்ராவ்ரு'ஷி வாரிதோ யதா ॥ 309॥
நிக்ரு'ஹ்ய ஶத்ரோரஹமோ'வகாஶஃ
க்வசிந்ந தேயோ விஷயாநுசிந்தயா ।
ஸ ஏவ ஸஞ்ஜீவநஹேதுரஸ்ய
ப்ரக்ஷீணஜம்பீரதரோரிவாம்பு ॥ 310॥
தேஹாத்மநா ஸம்ஸ்தித ஏவ காமீ
விலக்ஷணஃ காமயிதா கதம் ஸ்யாத் ।
அதோ'ர்தஸந்தாநபரத்வமேவ
பேதப்ரஸக்த்யா பவபந்தஹேதுஃ ॥ 311॥
கார்யப்ரவர்தநாத்பீஜப்ரவ்ரு'த்திஃ பரித்ரு'ஶ்யதே ।
கார்யநாஶாத்பீஜநாஶஸ்தஸ்மாத்கார்யம் நிரோதயேத் ॥ 312॥
வாஸநாவ்ரு'த்திதஃ கார்யம் கார்யவ்ரு'த்த்யா ச வாஸநா ।
வர்ததே ஸர்வதா பும்ஸஃ ஸம்ஸாரோ ந நிவர்ததே ॥ 313॥
ஸம்ஸாரபந்தவிச்சித்த்யை தத் த்வயம் ப்ரதஹேத்யதிஃ ।
வாஸநாவ்ரு'த்திரேதாப்யாம் சிந்தயா க்ரியயா பஹிஃ ॥ 314॥
(பாடபேதஃ - வாஸநா ப்ரேர்யதே ஹ்யந்தஃ)
தாப்யாம் ப்ரவர்தமாநா ஸா ஸூதே ஸம்ஸ்ரு'திமாத்மநஃ ।
த்ரயாணாம் ச க்ஷயோபாயஃ ஸர்வாவஸ்தாஸு ஸர்வதா ॥ 315॥
ஸர்வத்ர ஸர்வதஃ ஸர்வப்ரஹ்மமாத்ராவலோகநைஃ । (பாடபேதஃ - மாத்ராவலோகநம்)
ஸத்பாவவாஸநாதார்ட்யாத்தத்த்ரயம் லயமஶ்நுதே ॥ 316॥
க்ரியாநாஶே பவேச்சிந்தாநாஶோ'ஸ்மாத்வாஸநாக்ஷயஃ ।
வாஸநாப்ரக்ஷயோ மோக்ஷஃ ஸா ஜீவந்முக்திரிஷ்யதே ॥ 317॥
(பாடபேதஃ - ஸ)
ஸத்வாஸநாஸ்பூர்திவிஜ்ரு'ம்பணே ஸதி
ஹ்யஸௌ விலீநாப்யஹமாதிவாஸநா । (பாடபேதஃ - விலீநா த்வஹமாதிவாஸநா)
அதிப்ரக்ரு'ஷ்டாப்யருணப்ரபாயாம்
விலீயதே ஸாது யதா தமிஸ்ரா ॥ 318॥
தமஸ்தமஃகார்யமநர்தஜாலம்
ந த்ரு'ஶ்யதே ஸத்யுதிதே திநேஶே ।
ததா'த்வயாநந்தரஸாநுபூதௌ
நைவாஸ்தி பந்தோ ந ச துஃககந்தஃ ॥ 319॥
த்ரு'ஶ்யம் ப்ரதீதம் ப்ரவிலாபயந்ஸந் (பாடபேதஃ - ப்ரவிலாபயந்ஸ்வயம்)
ஸந்மாத்ரமாநந்தகநம் விபாவயந் ।
ஸமாஹிதஃ ஸந்பஹிரந்தரம் வா
காலம் நயேதாஃ ஸதி கர்மபந்தே ॥ 320॥
ப்ரமாதோ ப்ரஹ்மநிஷ்டாயாம் ந கர்தவ்யஃ கதாசந ।
ப்ரமாதோ ம்ரு'த்யுரித்யாஹ பகவாந்ப்ரஹ்மணஃ ஸுதஃ ॥ 321॥
ந ப்ரமாதாதநர்தோ'ந்யோ ஜ்ஞாநிநஃ ஸ்வஸ்வரூபதஃ ।
ததோ மோஹஸ்ததோ'ஹந்தீஸ்ததோ பந்தஸ்ததோ வ்யதா ॥ 322॥
விஷயாபிமுகம் த்ரு'ஷ்ட்வா வித்வாம்ஸமபி விஸ்ம்ரு'திஃ ।
விக்ஷேபயதி தீதோஷைர்யோஷா ஜாரமிவ ப்ரியம் ॥ 323॥
யதாபக்ரு'ஷ்டம் ஶைவாலம் க்ஷணமாத்ரம் ந திஷ்டதி ।
ஆவ்ரு'ணோதி ததா மாயா ப்ராஜ்ஞம் வாபி பராங்முகம் ॥ 324॥
லக்ஷ்யச்யுதம் சேத்யதி சித்தமீஷத்
பஹிர்முகம் ஸந்நிபதேத்ததஸ்ததஃ ।
ப்ரமாததஃ ப்ரச்யுதகேலிகந்துகஃ
ஸோபாநபங்க்தௌ பதிதோ யதா ததா ॥ 325॥
விஷயேஷ்வாவிஶச்சேதஃ ஸங்கல்பயதி தத்குணாந் ।
ஸம்யக்ஸங்கல்பநாத்காமஃ காமாத்பும்ஸஃ ப்ரவர்தநம் ॥ 326॥
அதஃ ப்ரமாதாந்ந பரோ'ஸ்தி ம்ரு'த்யுஃ
விவேகிநோ ப்ரஹ்மவிதஃ ஸமாதௌ ।
ஸமாஹிதஃ ஸித்திமுபைதி ஸம்யக்
ஸமாஹிதாத்மா பவ ஸாவதாநஃ ॥ 327॥
ததஃ ஸ்வரூபவிப்ரம்ஶோ விப்ரஷ்டஸ்து பதத்யதஃ ।
பதிதஸ்ய விநா நாஶம் புநர்நாரோஹ ஈக்ஷ்யதே ॥ 328॥
ஸங்கல்பம் வர்ஜயேத்தஸ்மாத்ஸர்வாநர்தஸ்ய காரணம் ।
அபத்யாநி ஹி வஸ்தூநி வ்யாதிக்ரஸ்தோ யதோத்ஸ்ரு'ஜே ।
ஜீவதோ யஸ்ய கைவல்யம் விதேஹே ஸ ச கேவலஃ ।
யத்கிஞ்சித் பஶ்யதோ பேதம் பயம் ப்ரூதே யஜுஃஶ்ருதிஃ ॥ 329॥
யதா கதா வாபி விபஶ்சிதேஷ
ப்ரஹ்மண்யநந்தே'ப்யணுமாத்ரபேதம் ।
பஶ்யத்யதாமுஷ்ய பயம் ததைவ
யத்வீக்ஷிதம் பிந்நதயா ப்ரமாதாத் ॥ 330॥
(பாடபேதஃ - யதீக்ஷிதம்)
ஶ்ருதிஸ்ம்ரு'திந்யாயஶதைர்நிஷித்தே
த்ரு'ஶ்யே'த்ர யஃ ஸ்வாத்மமதிம் கரோதி ।
உபைதி துஃகோபரி துஃகஜாதம்
நிஷித்தகர்தா ஸ மலிம்லுசோ யதா ॥ 331॥
ஸத்யாபிஸந்தாநரதோ விமுக்தோ
மஹத்த்வமாத்மீயமுபைதி நித்யம் ।
மித்யாபிஸந்தாநரதஸ்து நஶ்யேத்
த்ரு'ஷ்டம் ததேதத்யதசௌரசௌரயோஃ ॥ 332॥
(பாடபேதஃ - சோரசோரயோஃ)
யதிரஸதநுஸந்திம் பந்தஹேதும் விஹாய
ஸ்வயமயமஹமஸ்மீத்யாத்மத்ரு'ஷ்ட்யைவ திஷ்டேத்
ஸுகயதி நநு நிஷ்டா ப்ரஹ்மணி ஸ்வாநுபூத்யா
ஹரதி பரமவித்யாகார்யதுஃகம் ப்ரதீதம் ॥ 333॥
பாஹ்யாநுஸந்திஃ பரிவர்தயேத்பலம் (பாடபேதஃ - பாஹ்யாபிஸந்திஃ)
துர்வாஸநாமேவ ததஸ்ததோ'திகாம் ।
ஜ்ஞாத்வா விவேகைஃ பரிஹ்ரு'த்ய பாஹ்யம்
ஸ்வாத்மாநுஸந்திம் விததீத நித்யம் ॥ 334॥
பாஹ்யே நிருத்தே மநஸஃ ப்ரஸந்நதா
மநஃப்ரஸாதே பரமாத்மதர்ஶநம் ।
தஸ்மிந்ஸுத்ரு'ஷ்டே பவபந்தநாஶோ
பஹிர்நிரோதஃ பதவீ விமுக்தேஃ ॥ 335॥
கஃ பண்டிதஃ ஸந்ஸதஸத்விவேகீ
ஶ்ருதிப்ரமாணஃ பரமார்ததர்ஶீ ।
ஜாநந்ஹி குர்யாதஸதோ'வலம்பம்
ஸ்வபாதஹேதோஃ ஶிஶுவந்முமுக்ஷுஃ ॥ 336॥
தேஹாதிஸம்ஸக்திமதோ ந முக்திஃ
முக்தஸ்ய தேஹாத்யபிமத்யபாவஃ ।
ஸுப்தஸ்ய நோ ஜாகரணம் ந ஜாக்ரதஃ
ஸ்வப்நஸ்தயோர்பிந்நகுணாஶ்ரயத்வாத் ॥ 337॥
அந்தர்பஹிஃ ஸ்வம் ஸ்திரஜங்கமேஷு
ஜ்ஞாத்வா''த்மநாதாரதயா விலோக்ய । (பாடபேதஃ - ஜ்ஞாநாத்மந்)
த்யக்தாகிலோபாதிரகண்டரூபஃ
பூர்ணாத்மநா யஃ ஸ்தித ஏஷ முக்தஃ ॥ 338॥
ஸர்வாத்மநா பந்தவிமுக்திஹேதுஃ
ஸர்வாத்மபாவாந்ந பரோ'ஸ்தி கஶ்சித் ।
த்ரு'ஶ்யாக்ரஹே ஸத்யுபபத்யதே'ஸௌ
ஸர்வாத்மபாவோ'ஸ்ய ஸதாத்மநிஷ்டயா ॥ 339॥
த்ரு'ஶ்யஸ்யாக்ரஹணம் கதம் நு கடதே தேஹாத்மநா திஷ்டதோ
பாஹ்யார்தாநுபவப்ரஸக்தமநஸஸ்தத்தத்க்ரியாம் குர்வதஃ ।
ஸந்ந்யஸ்தாகிலதர்மகர்மவிஷயைர்நித்யாத்மநிஷ்டாபரைஃ
தத்த்வஜ்ஞைஃ கரணீயமாத்மநி ஸதாநந்தேச்சுபிர்யத்நதஃ ॥ 340॥
ஸர்வாத்மஸித்தயே பிக்ஷோஃ க்ரு'தஶ்ரவணகர்மணஃ । (பாடபேதஃ - ஸார்வாத்ம்ய)
ஸமாதிம் விததாத்யேஷா ஶாந்தோ தாந்த இதி ஶ்ருதிஃ ॥ 341॥
ஆரூடஶக்தேரஹமோ விநாஶஃ
கர்துந்ந ஶக்ய ஸஹஸாபி பண்டிதைஃ । (பாடபேதஃ - கர்தும் ந)
யே நிர்விகல்பாக்யஸமாதிநிஶ்சலாஃ
தாநந்தரா'நந்தபவா ஹி வாஸநாஃ ॥ 342॥
அஹம்புத்த்யைவ மோஹிந்யா யோஜயித்வா''வ்ரு'தேர்பலாத் ।
விக்ஷேபஶக்திஃ புருஷம் விக்ஷேபயதி தத்குணைஃ ॥ 343॥
விக்ஷேபஶக்திவிஜயோ விஷமோ விதாதும்
நிஃஶேஷமாவரணஶக்திநிவ்ரு'த்த்யபாவே ।
த்ரு'க்த்ரு'ஶ்யயோஃ ஸ்புடபயோஜலவத்விபாகே
நஶ்யேத்ததாவரணமாத்மநி ச ஸ்வபாவாத் ।
நிஃஸம்ஶயேந பவதி ப்ரதிபந்தஶூந்யோ
விக்ஷேபணம் ந ஹி ததா யதி சேந்ம்ரு'ஷார்தே ॥ 344॥
(பாடபேதஃ - நிக்ஷேபணம்)
ஸம்யக்விவேகஃ ஸ்புடபோதஜந்யோ
விபஜ்ய த்ரு'க்த்ரு'ஶ்யபதார்ததத்த்வம் ।
சிநத்தி மாயாக்ரு'தமோஹபந்தம்
யஸ்மாத்விமுக்தஸ்து புநர்ந ஸம்ஸ்ரு'திஃ ॥ 345॥
(பாடபேதஃ - விமுக்தஸ்ய)
பராவரைகத்வவிவேகவஹ்நிஃ
தஹத்யவித்யாகஹநம் ஹ்யஶேஷம் ।
கிம் ஸ்யாத்புநஃ ஸம்ஸரணஸ்ய பீஜம்
அத்வைதபாவம் ஸமுபேயுஷோ'ஸ்ய ॥ 346॥
ஆவரணஸ்ய நிவ்ரு'த்திர்பவதி ஹி ஸம்யக்பதார்ததர்ஶநதஃ ।
மித்யாஜ்ஞாநவிநாஶஸ்தத்விக்ஷேபஜநிததுஃகநிவ்ரு'த்திஃ ॥ 347॥
ஏதத்த்ரிதயம் த்ரு'ஷ்டம் ஸம்யக்ரஜ்ஜுஸ்வரூபவிஜ்ஞாநாத் ।
தஸ்மாத்வஸ்துஸதத்த்வம் ஜ்ஞாதவ்யம் பந்தமுக்தயே விதுஷா ॥ 348॥
அயோ'க்நியோகாதிவ ஸத்ஸமந்வயாந்
மாத்ராதிரூபேண விஜ்ரு'ம்பதே தீஃ ।
தத்கார்யமேதத்த்விதயம் யதோ ம்ரு'ஷா (பாடபேதஃ - தத்கார்யமேவ த்ரிதயம்)
த்ரு'ஷ்டம் ப்ரமஸ்வப்நமநோரதேஷு ॥ 349॥
ததோ விகாராஃ ப்ரக்ரு'தேரஹம்முகா
தேஹாவஸாநா விஷயாஶ்ச ஸர்வே ।
க்ஷணே'ந்யதாபாவிதயா ஹ்யமீஷா- (பாடபேதஃ - பாவிந ஏஷ ஆத்மா)
மஸத்த்வமாத்மா து கதாபி நாந்யதா ॥ 350॥
(பாடபேதஃ - மஸத்த்வமாத்மா து கதாபி)
நித்யாத்வயாகண்டசிதேகரூபோ
புத்த்யாதிஸாக்ஷீ ஸதஸத்விலக்ஷணஃ ।
அஹம்பதப்ரத்யயலக்ஷிதார்தஃ
ப்ரத்யக் ஸதாநந்தகநஃ பராத்மா ॥ 351॥
இத்தம் விபஶ்சித்ஸதஸத்விபஜ்ய
நிஶ்சித்ய தத்த்வம் நிஜபோதத்ரு'ஷ்ட்யா ।
ஜ்ஞாத்வா ஸ்வமாத்மாநமகண்டபோதம்
தேப்யோ விமுக்தஃ ஸ்வயமேவ ஶாம்யதி ॥ 352॥
அஜ்ஞாநஹ்ரு'தயக்ரந்தேர்நிஃஶேஷவிலயஸ்ததா ।
ஸமாதிநா'விகல்பேந யதா'த்வைதாத்மதர்ஶநம் ॥ 353॥
த்வமஹமிதமிதீயம் கல்பநா புத்திதோஷாத்
ப்ரபவதி பரமாத்மந்யத்வயே நிர்விஶேஷே ।
ப்ரவிலஸதி ஸமாதாவஸ்ய ஸர்வோ விகல்போ
விலயநமுபகச்சேத்வஸ்துதத்த்வாவத்ரு'த்யா ॥ 354॥
ஶாந்தோ தாந்தஃ பரமுபரதஃ க்ஷாந்தியுக்தஃ ஸமாதிம்
குர்வந்நித்யம் கலயதி யதிஃ ஸ்வஸ்ய ஸர்வாத்மபாவம் ।
தேநாவித்யாதிமிரஜநிதாந்ஸாது தக்த்வா விகல்பாந்
ப்ரஹ்மாக்ரு'த்யா நிவஸதி ஸுகம் நிஷ்க்ரியோ நிர்விகல்பஃ ॥ 355॥
ஸமாஹிதா யே ப்ரவிலாப்ய பாஹ்யம்
ஶ்ரோத்ராதி சேதஃ ஸ்வமஹம் சிதாத்மநி ।
த ஏவ முக்தா பவபாஶபந்தைஃ
நாந்யே து பாரோக்ஷ்யகதாபிதாயிநஃ ॥ 356॥
உபாதிபேதாத்ஸ்வயமேவ பித்யதே (பாடபேதஃ - யோகாத்ஸ்வயமேவ)
சோபாத்யபோஹே ஸ்வயமேவ கேவலஃ ।
தஸ்மாதுபாதேர்விலயாய வித்வாந்
வஸேத்ஸதா'கல்பஸமாதிநிஷ்டயா ॥ 357॥
ஸதி ஸக்தோ நரோ யாதி ஸத்பாவம் ஹ்யேகநிஷ்டயா ।
கீடகோ ப்ரமரம் த்யாயந் ப்ரமரத்வாய கல்பதே ॥ 358॥
க்ரியாந்தராஸக்திமபாஸ்ய கீடகோ
த்யாயந்நலித்வம் ஹ்யலிபாவம்ரு'ச்சதி । (பாடபேதஃ - த்யாயந்யதாலிம்)
ததைவ யோகீ பரமாத்மதத்த்வம்
த்யாத்வா ஸமாயாதி ததேகநிஷ்டயா ॥ 359॥
அதீவ ஸூக்ஷ்மம் பரமாத்மதத்த்வம்
ந ஸ்தூலத்ரு'ஷ்ட்யா ப்ரதிபத்துமர்ஹதி ।
ஸமாதிநாத்யந்தஸுஸூக்ஷ்மவ்ரு'த்த்யா
ஜ்ஞாதவ்யமார்யைரதிஶுத்தபுத்திபிஃ ॥ 360॥
யதா ஸுவர்ணம் புடபாகஶோதிதம்
த்யக்த்வா மலம் ஸ்வாத்மகுணம் ஸம்ரு'ச்சதி ।
ததா மநஃ ஸத்த்வரஜஸ்தமோமலம்
த்யாநேந ஸந்த்யஜ்ய ஸமேதி தத்த்வம் ॥ 361॥
நிரந்தராப்யாஸவஶாத்ததித்தம்
பக்வம் மநோ ப்ரஹ்மணி லீயதே யதா ।
ததா ஸமாதிஃ ஸவிகல்பவர்ஜிதஃ (பாடபேதஃ - ஸ விகல்பவர்ஜிதஃ)
ஸ்வதோ'த்வயாநந்தரஸாநுபாவகஃ ॥ 362॥
ஸமாதிநா'நேந ஸமஸ்தவாஸநா-
க்ரந்தேர்விநாஶோ'கிலகர்மநாஶஃ ।
அந்தர்பஹிஃ ஸர்வத ஏவ ஸர்வதா
ஸ்வரூபவிஸ்பூர்திரயத்நதஃ ஸ்யாத் ॥ 363॥
ஶ்ருதேஃ ஶதகுணம் வித்யாந்மநநம் மநநாதபி ।
நிதித்யாஸம் லக்ஷகுணமநந்தம் நிர்விகல்பகம் ॥ 364॥
நிர்விகல்பகஸமாதிநா ஸ்புடம்
ப்ரஹ்மதத்த்வமவகம்யதே த்ருவம் ।
நாந்யதா சலதயா மநோகதேஃ
ப்ரத்யயாந்தரவிமிஶ்ரிதம் பவேத் ॥ 365॥
அதஃ ஸமாதத்ஸ்வ யதேந்த்ரியஃ ஸந்
நிரந்தரம் ஶாந்தமநாஃ ப்ரதீசி ।
வித்வம்ஸய த்வாந்தமநாத்யவித்யயா
க்ரு'தம் ஸதேகத்வவிலோகநேந ॥ 366॥
யோகஸ்ய ப்ரதமத்வாரம் வாங்நிரோதோ'பரிக்ரஹஃ । (பாடபேதஃ - ப்ரதமம் த்வாரம்)
நிராஶா ச நிரீஹா ச நித்யமேகாந்தஶீலதா ॥ 367॥
ஏகாந்தஸ்திதிரிந்த்ரியோபரமணே ஹேதுர்தமஶ்சேதஸஃ
ஸம்ரோதே கரணம் ஶமேந விலயம் யாயாதஹம்வாஸநா ।
தேநாநந்தரஸாநுபூதிரசலா ப்ராஹ்மீ ஸதா யோகிநஃ
தஸ்மாச்சித்தநிரோத ஏவ ஸததம் கார்யஃ ப்ரயத்நோ முநேஃ ॥ 368॥
ப்ரயத்நாந்முநேஃ
வாசம் நியச்சாத்மநி தம் நியச்ச
புத்தௌ தியம் யச்ச ச புத்திஸாக்ஷிணி ।
தம் சாபி பூர்ணாத்மநி நிர்விகல்பே
விலாப்ய ஶாந்திம் பரமாம் பஜஸ்வ ॥ 369॥
தேஹப்ராணேந்த்ரியமநோபுத்த்யாதிபிருபாதிபிஃ ।
யைர்யைர்வ்ரு'த்தேஃஸமாயோகஸ்தத்தத்பாவோ'ஸ்ய யோகிநஃ ॥ 370॥
தந்நிவ்ரு'த்த்யா முநேஃ ஸம்யக் ஸர்வோபரமணம் ஸுகம் ।
ஸந்த்ரு'ஶ்யதே ஸதாநந்தரஸாநுபவவிப்லவஃ ॥ 371॥
அந்தஸ்த்யாகோ பஹிஸ்த்யாகோ விரக்தஸ்யைவ யுஜ்யதே ।
த்யஜத்யந்தர்பஹிஃஸங்கம் விரக்தஸ்து முமுக்ஷயா ॥ 372॥
பஹிஸ்து விஷயைஃ ஸங்கம் ததாந்தரஹமாதிபிஃ । (பாடபேதஃ - ஸங்கஃ)
விரக்த ஏவ ஶக்நோதி த்யக்தும் ப்ரஹ்மணி நிஷ்டிதஃ ॥ 373॥
வைராக்யபோதௌ புருஷஸ்ய பக்ஷிவத்
பக்ஷௌ விஜாநீஹி விசக்ஷண த்வம் ।
விமுக்திஸௌதாக்ரலதாதிரோஹணம்
தாப்யாம் விநா நாந்யதரேண ஸித்யதி ॥ 374॥
அத்யந்தவைராக்யவதஃ ஸமாதிஃ
ஸமாஹிதஸ்யைவ த்ரு'டப்ரபோதஃ ।
ப்ரபுத்ததத்த்வஸ்ய ஹி பந்தமுக்திஃ
முக்தாத்மநோ நித்யஸுகாநுபூதிஃ ॥ 375॥
வைராக்யாந்ந பரம் ஸுகஸ்ய ஜநகம் பஶ்யாமி வஶ்யாத்மநஃ
தச்சேச்சுத்ததராத்மபோதஸஹிதம் ஸ்வாராஜ்யஸாம்ராஜ்யதுக் ।
ஏதத்த்வாரமஜஸ்ரமுக்தியுவதேர்யஸ்மாத்த்வமஸ்மாத்பரம்
ஸர்வத்ராஸ்ப்ரு'ஹயா ஸதாத்மநி ஸதா ப்ரஜ்ஞாம் குரு ஶ்ரேயஸே ॥ 376॥
ஆஶாம் சிந்த்தி விஷோபமேஷு விஷயேஷ்வேஷைவ ம்ரு'த்யோஃ க்ரு'தி- (பாடபேதஃ - ம்ரு'த்யோஃ ஸ்ரு'தி)
ஸ்த்யக்த்வா ஜாதிகுலாஶ்ரமேஷ்வபிமதிம் முஞ்சாதிதூராத்க்ரியாஃ ।
தேஹாதாவஸதி த்யஜாத்மதிஷணாம் ப்ரஜ்ஞாம் குருஷ்வாத்மநி
த்வம் த்ரஷ்டாஸ்யமநோ'ஸி நிர்த்வயபரம் ப்ரஹ்மாஸி யத்வஸ்துதஃ ॥ 377॥
(பாடபேதஃ - த்ரஷ்டாஸ்யமலோ)
லக்ஷ்யே ப்ரஹ்மணி மாநஸம் த்ரு'டதரம் ஸம்ஸ்தாப்ய பாஹ்யேந்த்ரியம்
ஸ்வஸ்தாநே விநிவேஶ்ய நிஶ்சலதநுஶ்சோபேக்ஷ்ய தேஹஸ்திதிம் ।
ப்ரஹ்மாத்மைக்யமுபேத்ய தந்மயதயா சாகண்டவ்ரு'த்த்யா'நிஶம்
ப்ரஹ்மாநந்தரஸம் பிபாத்மநி முதா ஶூந்யைஃ கிமந்யைர்ப்ரு'ஶம் ॥ 378॥
(பாடபேதஃ - கிமந்யைர்ப்ரமைஃ)
அநாத்மசிந்தநம் த்யக்த்வா கஶ்மலம் துஃககாரணம் ।
சிந்தயாத்மாநமாநந்தரூபம் யந்முக்திகாரணம் ॥ 379॥
ஏஷ ஸ்வயஞ்ஜ்யோதிரஶேஷஸாக்ஷீ
விஜ்ஞாநகோஶோ விலஸத்யஜஸ்ரம் । விஜ்ஞாநகோஶே
லக்ஷ்யம் விதாயைநமஸத்விலக்ஷண-
மகண்டவ்ரு'த்த்யா''த்மதயா'நுபாவய ॥ 380॥
ஏதமச்சிந்நயா வ்ரு'த்த்யா ப்ரத்யயாந்தரஶூந்யயா ।
உல்லேகயந்விஜாநீயாத்ஸ்வஸ்வரூபதயா ஸ்புடம் ॥ 381॥
அத்ராத்மத்வம் த்ரு'டீகுர்வந்நஹமாதிஷு ஸந்த்யஜந் ।
உதாஸீநதயா தேஷு திஷ்டேத்ஸ்புடகடாதிவத் ॥ 382॥
(பாடபேதஃ - திஷ்டேத்கடபடாதிவத்)
விஶுத்தமந்தஃகரணம் ஸ்வரூபே
நிவேஶ்ய ஸாக்ஷிண்யவபோதமாத்ரே ।
ஶநைஃ ஶநைர்நிஶ்சலதாமுபாநயந்
பூர்ணம் ஸ்வமேவாநுவிலோகயேத்ததஃ ॥ 383॥
(பாடபேதஃ - பூர்ணத்வமேவாநு)
தேஹேந்த்ரியப்ராணமநோ'ஹமாதிபிஃ
ஸ்வாஜ்ஞாநக்ல்ரு'ப்தைரகிலைருபாதிபிஃ ।
விமுக்தமாத்மாநமகண்டரூபம்
பூர்ணம் மஹாகாஶமிவாவலோகயேத் ॥ 384॥
கடகலஶகுஸூலஸூசிமுக்யைஃ
ககநமுபாதிஶதைர்விமுக்தமேகம் ।
பவதி ந விவிதம் ததைவ ஶுத்தம்
பரமஹமாதிவிமுக்தமேகமேவ ॥ 385॥
ப்ரஹ்மாதிஸ்தம்பபர்யந்தா ம்ரு'ஷாமாத்ரா உபாதயஃ । (பாடபேதஃ - ப்ரஹ்மாத்யாஃ ஸ்தம்ப)
ததஃ பூர்ணம் ஸ்வமாத்மாநம் பஶ்யேதேகாத்மநா ஸ்திதம் ॥ 386॥
யத்ர ப்ராந்த்யா கல்பிதம் தத்விவேகே (பாடபேதஃ - யத்விவேகே)
தத்தந்மாத்ரம் நைவ தஸ்மாத்விபிந்நம் ।
ப்ராந்தேர்நாஶே பாதி த்ரு'ஷ்டாஹிதத்த்வம் (பாடபேதஃ - ப்ராந்தித்ரு'ஷ்டா)
ரஜ்ஜுஸ்தத்வத்விஶ்வமாத்மஸ்வரூபம் ॥ 387॥
ஸ்வயம் ப்ரஹ்மா ஸ்வயம் விஷ்ணுஃ ஸ்வயமிந்த்ரஃ ஸ்வயம் ஶிவஃ ।
ஸ்வயம் விஶ்வமிதம் ஸர்வம் ஸ்வஸ்மாதந்யந்ந கிஞ்சந ॥ 388॥
அந்தஃ ஸ்வயம் சாபி பஹிஃ ஸ்வயம் ச
ஸ்வயம் புரஸ்தாத் ஸ்வயமேவ பஶ்சாத் ।
ஸ்வயம் ஹ்யாவாச்யாம் ஸ்வயமப்யுதீச்யாம் (பாடபேதஃ - ஹ்யவாச்யாம்)
ததோபரிஷ்டாத்ஸ்வயமப்யதஸ்தாத் ॥ 389॥
தரங்கபேநப்ரமபுத்புதாதி
ஸர்வம் ஸ்வரூபேண ஜலம் யதா ததா ।
சிதேவ தேஹாத்யஹமந்தமேதத்
ஸர்வம் சிதேவைகரஸம் விஶுத்தம் ॥ 390॥
ஸதேவேதம் ஸர்வம் ஜகதவகதம் வாங்மநஸயோஃ
ஸதோ'ந்யந்நாஸ்த்யேவ ப்ரக்ரு'திபரஸீம்நி ஸ்திதவதஃ ।
ப்ரு'தக் கிம் ம்ரு'த்ஸ்நாயாஃ கலஶகடகும்பாத்யவகதம்
வதத்யேஷ ப்ராந்தஸ்த்வமஹமிதி மாயாமதிரயா ॥ 391॥
க்ரியாஸமபிஹாரேண யத்ர நாந்யதிதி ஶ்ருதிஃ ।
ப்ரவீதி த்வைதராஹித்யம் மித்யாத்யாஸநிவ்ரு'த்தயே ॥ 392॥
ஆகாஶவந்நிர்மலநிர்விகல்பம் (பாடபேதஃ - நிர்விகல்ப)
நிஃஸீமநிஃஸ்பந்தநநிர்விகாரம் ।
அந்தர்பஹிஃஶூந்யமநந்யமத்வயம்
ஸ்வயம் பரம் ப்ரஹ்ம கிமஸ்தி போத்யம் ॥ 393॥
வக்தவ்யம் கிமு வித்யதே'த்ர பஹுதா ப்ரஹ்மைவ ஜீவஃ ஸ்வயம்
ப்ரஹ்மைதஜ்ஜகதாததம் நு ஸகலம் ப்ரஹ்மாத்விதீயம் ஶ்ருதிஃ । (பாடபேதஃ - ஜகதாபராணு ஸகலம்)
ப்ரஹ்மைவாஹமிதி ப்ரபுத்தமதயஃ ஸந்த்யக்தபாஹ்யாஃ ஸ்புடம்
ப்ரஹ்மீபூய வஸந்தி ஸந்ததசிதாநந்தாத்மநைதத்த்ருவம் ॥ 394॥
(பாடபேதஃ - ஆநந்தாத்மநைவ த்ருவம்)
ஜஹி மலமயகோஶே'ஹந்தியோத்தாபிதாஶாம்
ப்ரஸபமநிலகல்பே லிங்கதேஹே'பி பஶ்சாத் ।
நிகமகதிதகீர்திம் நித்யமாநந்தமூர்திம்
ஸ்வயமிதி பரிசீய ப்ரஹ்மரூபேண திஷ்ட ॥ 395॥
ஶவாகாரம் யாவத்பஜதி மநுஜஸ்தாவதஶுசிஃ
பரேப்யஃ ஸ்யாத்க்லேஶோ ஜநநமரணவ்யாதிநிலயஃ । (பாடபேதஃ - வ்யாதிநிரயாஃ)
யதாத்மாநம் ஶுத்தம் கலயதி ஶிவாகாரமசலம்
ததா தேப்யோ முக்தோ பவதி ஹி ததாஹ ஶ்ருதிரபி ॥ 396॥
ஸ்வாத்மந்யாரோபிதாஶேஷாபாஸவஸ்துநிராஸதஃ ।
ஸ்வயமேவ பரம் ப்ரஹ்ம பூர்ணமத்வயமக்ரியம் ॥ 397॥
ஸமாஹிதாயாம் ஸதி சித்தவ்ரு'த்தௌ
பராத்மநி ப்ரஹ்மணி நிர்விகல்பே ।
ந த்ரு'ஶ்யதே கஶ்சிதயம் விகல்பஃ
ப்ரஜல்பமாத்ரஃ பரிஶிஷ்யதே யதஃ ॥ 398॥
(பாடபேதஃ - ததஃ)
அஸத்கல்போ விகல்போ'யம் விஶ்வமித்யேகவஸ்துநி ।
நிர்விகாரே நிராகாரே நிர்விஶேஷே பிதா குதஃ ॥ 399॥
த்ரஷ்டுதர்ஶநத்ரு'ஶ்யாதிபாவஶூந்யைகவஸ்துநி । (பாடபேதஃ - த்ரஷ்ட்ரு'தர்ஶந)
நிர்விகாரே நிராகாரே நிர்விஶேஷே பிதா குதஃ ॥ 400॥
கல்பார்ணவ இவாத்யந்தபரிபூர்ணைகவஸ்துநி ।
நிர்விகாரே நிராகாரே நிர்விஶேஷே பிதா குதஃ ॥ 401॥
தேஜஸீவ தமோ யத்ர ப்ரலீநம் ப்ராந்திகாரணம் । (பாடபேதஃ - யத்ர விலீநம்)
அத்விதீயே பரே தத்த்வே நிர்விஶேஷே பிதா குதஃ ॥ 402॥
ஏகாத்மகே பரே தத்த்வே பேதவார்தா கதம் வஸேத் । (பாடபேதஃ - கதம் பவேத்)
ஸுஷுப்தௌ ஸுகமாத்ராயாம் பேதஃ கேநாவலோகிதஃ ॥ 403॥
ந ஹ்யஸ்தி விஶ்வம் பரதத்த்வபோதாத்
ஸதாத்மநி ப்ரஹ்மணி நிர்விகல்பே ।
காலத்ரயே நாப்யஹிரீக்ஷிதோ குணே
ந ஹ்யம்புபிந்துர்ம்ரு'கத்ரு'ஷ்ணிகாயாம் ॥ 404॥
மாயாமாத்ரமிதம் த்வைதமத்வைதம் பரமார்ததஃ ।
இதி ப்ரூதே ஶ்ருதிஃ ஸாக்ஷாத்ஸுஷுப்தாவநுபூயதே ॥ 405॥
அநந்யத்வமதிஷ்டாநாதாரோப்யஸ்ய நிரீக்ஷிதம் ।
பண்டிதை ரஜ்ஜுஸர்பாதௌ விகல்போ ப்ராந்திஜீவநஃ ॥ 406॥
சித்தமூலோ விகல்போ'யம் சித்தாபாவே ந கஶ்சந ।
அதஶ்சித்தம் ஸமாதேஹி ப்ரத்யக்ரூபே பராத்மநி ॥ 407॥
கிமபி ஸததபோதம் கேவலாநந்தரூபம்
நிருபமமதிவேலம் நித்யமுக்தம் நிரீஹம் ।
நிரவதிககநாபம் நிஷ்கலம் நிர்விகல்பம்
ஹ்ரு'தி கலயதி வித்வாந் ப்ரஹ்ம பூர்ணம் ஸமாதௌ ॥ 408॥
ப்ரக்ரு'திவிக்ரு'திஶூந்யம் பாவநாதீதபாவம்
ஸமரஸமஸமாநம் மாநஸம்பந்ததூரம் ।
நிகமவசநஸித்தம் நித்யமஸ்மத்ப்ரஸித்தம்
ஹ்ரு'தி கலயதி வித்வாந் ப்ரஹ்ம பூர்ணம் ஸமாதௌ ॥ 409॥
அஜரமமரமஸ்தாபாவவஸ்துஸ்வரூபம் (பாடபேதஃ - பாஸவஸ்து)
ஸ்திமிதஸலிலராஶிப்ரக்யமாக்யாவிஹீநம் ।
ஶமிதகுணவிகாரம் ஶாஶ்வதம் ஶாந்தமேகம்
ஹ்ரு'தி கலயதி வித்வாந் ப்ரஹ்ம பூர்ணம் ஸமாதௌ ॥ 410॥
ஸமாஹிதாந்தஃகரணஃ ஸ்வரூபே
விலோகயாத்மாநமகண்டவைபவம் ।
விச்சிந்த்தி பந்தம் பவகந்தகந்திதம் (பாடபேதஃ - கந்தகந்திலம்)
யத்நேந பும்ஸ்த்வம் ஸபலீகுருஷ்வ ॥ 411-
ஸர்வோபாதிவிநிர்முக்தம் ஸச்சிதாநந்தமத்வயம் ।
பாவயாத்மாநமாத்மஸ்தம் ந பூயஃ கல்பஸே'த்வநே ॥ 412॥
சாயேவ பும்ஸஃ பரித்ரு'ஶ்யமாந-
மாபாஸரூபேண பலாநுபூத்யா ।
ஶரீரமாராச்சவவந்நிரஸ்தம்
புநர்ந ஸந்தத்த இதம் மஹாத்மா ॥ 413॥
ஸததவிமலபோதாநந்தரூபம் ஸமேத்ய (பாடபேதஃ - ஸ்வமேத்ய)
த்யஜ ஜடமலரூபோபாதிமேதம் ஸுதூரே ।
அத புநரபி நைஷ ஸ்மர்யதாம் வாந்தவஸ்து (பாடபேதஃ - புநரபி நைவ)
ஸ்மரணவிஷயபூதம் கல்பதே குத்ஸநாய ॥ 414॥
ஸமூலமேதத்பரிதாஹ்ய வஹ்நௌ (பாடபேதஃ - பரிதஹ்ய)
ஸதாத்மநி ப்ரஹ்மணி நிர்விகல்பே ।
ததஃ ஸ்வயம் நித்யவிஶுத்தபோதா-
நந்தாத்மநா திஷ்டதி வித்வரிஷ்டஃ ॥ 415॥
ப்ராரப்தஸூத்ரக்ரதிதம் ஶரீரம்
ப்ரயாது வா திஷ்டது கோரிவ ஸ்ரக் ।
ந தத்புநஃ பஶ்யதி தத்த்வவேத்தா-
''நந்தாத்மநி ப்ரஹ்மணி லீநவ்ரு'த்திஃ ॥ 416॥
அகண்டாநந்தமாத்மாநம் விஜ்ஞாய ஸ்வஸ்வரூபதஃ ।
கிமிச்சந் கஸ்ய வா ஹேதோர்தேஹம் புஷ்ணாதி தத்த்வவித் ॥ 417॥
ஸம்ஸித்தஸ்ய பலம் த்வேதஜ்ஜீவந்முக்தஸ்ய யோகிநஃ ।
பஹிரந்தஃ ஸதாநந்தரஸாஸ்வாதநமாத்மநி ॥ 418॥
வைராக்யஸ்ய பலம் போதோ போதஸ்யோபரதிஃ பலம் ।
ஸ்வாநந்தாநுபவாச்சாந்திரேஷைவோபரதேஃ பலம் ॥ 419॥
யத்யுத்தரோத்தராபாவஃ பூர்வபூர்வந்து நிஷ்பலம் ।
நிவ்ரு'த்திஃ பரமா த்ரு'ப்திராநந்தோ'நுபமஃ ஸ்வதஃ ॥ 420॥
த்ரு'ஷ்டதுஃகேஷ்வநுத்வேகோ வித்யாயாஃ ப்ரஸ்துதம் பலம் ।
யத்க்ரு'தம் ப்ராந்திவேலாயாம் நாநா கர்ம ஜுகுப்ஸிதம் ।
பஶ்சாந்நரோ விவேகேந தத்கதம் கர்துமர்ஹதி ॥ 421॥
வித்யாபலம் ஸ்யாதஸதோ நிவ்ரு'த்திஃ
ப்ரவ்ரு'த்திரஜ்ஞாநபலம் ததீக்ஷிதம் ।
தஜ்ஜ்ஞாஜ்ஞயோர்யந்ம்ரு'கத்ரு'ஷ்ணிகாதௌ
நோசேத்விதாம் த்ரு'ஷ்டபலம் கிமஸ்மாத் ॥ 422॥
(பாடபேதஃ - நோசேத்விதோ)
அஜ்ஞாநஹ்ரு'தயக்ரந்தேர்விநாஶோ யத்யஶேஷதஃ ।
அநிச்சோர்விஷயஃ கிம் நு ப்ரவ்ரு'த்தேஃ காரணம் ஸ்வதஃ ॥ 423॥
(பாடபேதஃ - விதுஷஃ கிம்)
வாஸநாநுதயோ போக்யே வைராக்யஸ்ய ததாவதிஃ ।
அஹம்பாவோதயாபாவோ போதஸ்ய பரமாவதிஃ ।
லீநவ்ரு'த்தைரநுத்பத்திர்மர்யாதோபரதேஸ்து ஸா ॥ 424॥
(பாடபேதஃ - வ்ரு'த்தேர)
ப்ரஹ்மாகாரதயா ஸதா ஸ்திததயா நிர்முக்தபாஹ்யார்ததீ-
ரந்யாவேதிதபோக்யபோககலநோ நித்ராலுவத்பாலவத் ।
ஸ்வப்நாலோகிதலோகவஜ்ஜகதிதம் பஶ்யந்க்வசில்லப்ததீ-
ராஸ்தே கஶ்சிதநந்தபுண்யபலபுக்தந்யஃ ஸ மாந்யோ புவி ॥ 425॥
ஸ்திதப்ரஜ்ஞோ யதிரயம் யஃ ஸதாநந்தமஶ்நுதே ।
ப்ரஹ்மண்யேவ விலீநாத்மா நிர்விகாரோ விநிஷ்க்ரியஃ ॥ 426॥
ப்ரஹ்மாத்மநோஃ ஶோதிதயோரேகபாவாவகாஹிநீ ।
நிர்விகல்பா ச சிந்மாத்ரா வ்ரு'த்திஃ ப்ரஜ்ஞேதி கத்யதே ।
ஸுஸ்திதா'ஸௌ பவேத்யஸ்ய ஸ்திதப்ரஜ்ஞஃ ஸ உச்யதே ॥ 427॥
யஸ்ய ஸ்திதா பவேத்ப்ரஜ்ஞா யஸ்யாநந்தோ நிரந்தரஃ ।
ப்ரபஞ்சோ விஸ்ம்ரு'தப்ராயஃ ஸ ஜீவந்முக்த இஷ்யதே ॥ 428॥
லீநதீரபி ஜாகர்தி ஜாக்ரத்தர்மவிவர்ஜிதஃ ।
போதோ நிர்வாஸநோ யஸ்ய ஸ ஜீவந்முக்த இஷ்யதே ॥ 429॥
ஶாந்தஸம்ஸாரகலநஃ கலாவாநபி நிஷ்கலஃ ।
யஸ்ய சித்தம் விநிஶ்சிந்தம் ஸ ஜீவந்முக்த இஷ்யதே ॥ 430॥
(பாடபேதஃ - யஃ ஸசித்தோ'பி நிஶ்சித்தஃ)
வர்தமாநே'பி தேஹே'ஸ்மிஞ்சாயாவதநுவர்திநி ।
அஹந்தாமமதா'பாவோ ஜீவந்முக்தஸ்ய லக்ஷணம் ॥ 431॥
அதீதாநநுஸந்தாநம் பவிஷ்யதவிசாரணம் ।
ஔதாஸீந்யமபி ப்ராப்தம் ஜீவந்முக்தஸ்ய லக்ஷணம் ॥ 432॥
(பாடபேதஃ - ப்ராப்தே)
குணதோஷவிஶிஷ்டே'ஸ்மிந்ஸ்வபாவேந விலக்ஷணே ।
ஸர்வத்ர ஸமதர்ஶித்வம் ஜீவந்முக்தஸ்ய லக்ஷணம் ॥ 433॥
இஷ்டாநிஷ்டார்தஸம்ப்ராப்தௌ ஸமதர்ஶிதயா''த்மநி ।
உபயத்ராவிகாரித்வம் ஜீவந்முக்தஸ்ய லக்ஷணம் ॥ 434॥
ப்ரஹ்மாநந்தரஸாஸ்வாதாஸக்தசித்ததயா யதேஃ ।
அந்தர்பஹிரவிஜ்ஞாநம் ஜீவந்முக்தஸ்ய லக்ஷணம் ॥ 435॥
தேஹேந்த்ரியாதௌ கர்தவ்யே மமாஹம்பாவவர்ஜிதஃ ।
ஔதாஸீந்யேந யஸ்திஷ்டேத்ஸ ஜீவந்முக்தலக்ஷணஃ ॥ 436॥
(பாடபேதஃ - ஸ ஜீவந்முக்த இஷ்யதே)
விஜ்ஞாத ஆத்மநோ யஸ்ய ப்ரஹ்மபாவஃ ஶ்ருதேர்பலாத் ।
பவபந்தவிநிர்முக்தஃ ஸ ஜீவந்முக்தலக்ஷணஃ ॥ 437॥
(பாடபேதஃ - ஸ ஜீவந்முக்த இஷ்யதே)
தேஹேந்த்ரியேஷ்வஹம்பாவ இதம்பாவஸ்ததந்யகே ।
யஸ்ய நோ பவதஃ க்வாபி ஸ ஜீவந்முக்த இஷ்யதே ॥ 438॥
ஜீவேஶோபயஸம்ஸாரரூபதுர்வாஸநோஜ்சிதா ।
ஸா ஸர்வதா பவேத்யஸ்ய ஸ ஜீவந்முக்த இஷ்யதே ॥
ந ப்ரத்யக்ப்ரஹ்மணோர்பேதம் கதாபி ப்ரஹ்மஸர்கயோஃ ।
ப்ரஜ்ஞயா யோ விஜாநிதி ஸ ஜீவந்முக்தலக்ஷணஃ ॥ 439॥
(பாடபேதஃ - ஸ ஜீவந்முக்த இஷ்யதே)
ஸாதுபிஃ பூஜ்யமாநே'ஸ்மிந்பீட்யமாநே'பி துர்ஜநைஃ ।
ஸமபாவோ பவேத்யஸ்ய ஸ ஜீவந்முக்தலக்ஷணஃ ॥ 440॥
(பாடபேதஃ - ஸ ஜீவந்முக்த இஷ்யதே)
யத்ர ப்ரவிஷ்டா விஷயாஃ பரேரிதா
நதீப்ரவாஹா இவ வாரிராஶௌ ।
லிநந்தி ஸந்மாத்ரதயா ந விக்ரியாம்
உத்பாதயந்த்யேஷ யதிர்விமுக்தஃ ॥ 441॥
விஜ்ஞாதப்ரஹ்மதத்த்வஸ்ய யதாபூர்வம் ந ஸம்ஸ்ரு'திஃ ।
அஸ்தி சேந்ந ஸ விஜ்ஞாதப்ரஹ்மபாவோ பஹிர்முகஃ ॥ 442॥
ப்ராசீநவாஸநாவேகாதஸௌ ஸம்ஸரதீதி சேத் ।
ந ஸதேகத்வவிஜ்ஞாநாந்மந்தீ பவதி வாஸநா ॥ 443॥
அத்யந்தகாமுகஸ்யாபி வ்ரு'த்திஃ குண்டதி மாதரி ।
ததைவ ப்ரஹ்மணி ஜ்ஞாதே பூர்ணாநந்தே மநீஷிணஃ ॥ 444॥
நிதித்யாஸநஶீலஸ்ய பாஹ்யப்ரத்யய ஈக்ஷ்யதே ।
ப்ரவீதி ஶ்ருதிரேதஸ்ய ப்ராரப்தம் பலதர்ஶநாத் ॥ 445॥
ஸுகாத்யநுபவோ யாவத்தாவத்ப்ராரப்தமிஷ்யதே ।
பலோதயஃ க்ரியாபூர்வோ நிஷ்க்ரியோ ந ஹி குத்ரசித் ॥ 446॥
அஹம் ப்ரஹ்மேதி விஜ்ஞாநாத்கல்பகோடிஶதார்ஜிதம் ।
ஸஞ்சிதம் விலயம் யாதி ப்ரபோதாத்ஸ்வப்நகர்மவத் ॥ 447॥
யத்க்ரு'தம் ஸ்வப்நவேலாயாம் புண்யம் வா பாபமுல்பணம் ।
ஸுப்தோத்திதஸ்ய கிந்தத்ஸ்யாத்ஸ்வர்காய நரகாய வா ॥ 448॥
ஸ்வமஸங்கமுதாஸீநம் பரிஜ்ஞாய நபோ யதா ।
ந ஶ்லிஷ்யதி ச யத்கிஞ்சித்கதாசித்பாவிகர்மபிஃ ॥ 449॥
(பாடபேதஃ - ஶ்லிஷ்யதே யதிஃ கிஞ்சித்)
ந நபோ கடயோகேந ஸுராகந்தேந லிப்யதே ।
ததாத்மோபாதியோகேந தத்தர்மைர்நைவ லிப்யதே ॥ 450॥
ஜ்ஞாநோதயாத்புராரப்தம் கர்மஜ்ஞாநாந்ந நஶ்யதி ।
அதத்வா ஸ்வபலம் லக்ஷ்யமுத்திஶ்யோத்ஸ்ரு'ஷ்டபாணவத் ॥ 451॥
வ்யாக்ரபுத்த்யா விநிர்முக்தோ பாணஃ பஶ்சாத்து கோமதௌ ।
ந திஷ்டதி சிநத்யேவ லக்ஷ்யம் வேகேந நிர்பரம் ॥ 452॥
ப்ராரப்தம் பலவத்தரம் கலு விதாம் போகேந தஸ்ய க்ஷயஃ
ஸம்யக்ஜ்ஞாநஹுதாஶநேந விலயஃ ப்ராக்ஸஞ்சிதாகாமிநாம் ।
ப்ரஹ்மாத்மைக்யமவேக்ஷ்ய தந்மயதயா யே ஸர்வதா ஸம்ஸ்திதாஃ
தேஷாம் தத்த்ரிதயம் நஹி க்வசிதபி ப்ரஹ்மைவ தே நிர்குணம் ॥ 453॥
உபாதிதாதாத்ம்யவிஹீநகேவல-
ப்ரஹ்மாத்மநைவாத்மநி திஷ்டதோ முநேஃ ।
ப்ராரப்தஸத்பாவகதா ந யுக்தா
ஸ்வப்நார்தஸம்பந்தகதேவ ஜாக்ரதஃ ॥ 454॥
ந ஹி ப்ரபுத்தஃ ப்ரதிபாஸதேஹே
தேஹோபயோகிந்யபி ச ப்ரபஞ்சே ।
கரோத்யஹந்தாம் மமதாமிதந்தாம்
கிந்து ஸ்வயம் திஷ்டதி ஜாகரேண ॥ 455॥
ந தஸ்ய மித்யார்தஸமர்தநேச்சா
ந ஸங்க்ரஹஸ்தஜ்ஜகதோ'பி த்ரு'ஷ்டஃ ।
தத்ராநுவ்ரு'த்திர்யதி சேந்ம்ரு'ஷார்தே
ந நித்ரயா முக்த இதீஷ்யதே த்ருவம் ॥ 456॥
தத்வத்பரே ப்ரஹ்மணி வர்தமாநஃ
ஸதாத்மநா திஷ்டதி நாந்யதீக்ஷதே ।
ஸ்ம்ரு'திர்யதா ஸ்வப்நவிலோகிதார்தே
ததா விதஃ ப்ராஶநமோசநாதௌ ॥ 457॥
கர்மணா நிர்மிதோ தேஹஃ ப்ராரப்தம் தஸ்ய கல்ப்யதாம் ।
நாநாதேராத்மநோ யுக்தம் நைவாத்மா கர்மநிர்மிதஃ ॥ 458॥
அஜோ நித்யஃ ஶாஶ்வத இதி ப்ரூதே ஶ்ருதிரமோகவாக் । (பாடபேதஃ - அஜோ நித்ய இதி ப்ரூதே ஶ்ருதிரேஷா த்வமோகவாக்)
ததாத்மநா திஷ்டதோ'ஸ்ய குதஃ ப்ராரப்தகல்பநா ॥ 459॥
ப்ராரப்தம் ஸித்யதி ததா யதா தேஹாத்மநா ஸ்திதிஃ ।
தேஹாத்மபாவோ நைவேஷ்டஃ ப்ராரப்தம் த்யஜ்யதாமதஃ ॥ 460॥
ஶரீரஸ்யாபி ப்ராரப்தகல்பநா ப்ராந்திரேவ ஹி ।
அத்யஸ்தஸ்ய குதஃ ஸத்த்வமஸத்யஸ்ய குதோ ஜநிஃ । (பாடபேதஃ - ஸத்த்வமஸத்த்வஸ்ய)
அஜாதஸ்ய குதோ நாஶஃ ப்ராரப்தமஸதஃ குதஃ ॥ 461॥
ஜ்ஞாநேநாஜ்ஞாநகார்யஸ்ய ஸமூலஸ்ய லயோ யதி ।
திஷ்டத்யயம் கதம் தேஹ இதி ஶங்காவதோ ஜடாந் ॥ 462॥
ஸமாதாதும் பாஹ்யத்ரு'ஷ்ட்யா ப்ராரப்தம் வததி ஶ்ருதிஃ ।
ந து தேஹாதிஸத்யத்வபோதநாய விபஶ்சிதாம் ।
யதஃ ஶ்ருதேரபிப்ராயஃ பரமார்தைககோசரஃ ॥ 463॥
பரிபூர்ணமநாத்யந்தமப்ரமேயமவிக்ரியம் ।
ஏகமேவாத்வயம் ப்ரஹ்ம நேஹ நாநாஸ்தி கிஞ்சந ॥ 464॥
ஸத்கநம் சித்கநம் நித்யமாநந்தகநமக்ரியம் ।
ஏகமேவாத்வயம் ப்ரஹ்ம நேஹ நாநாஸ்தி கிஞ்சந ॥ 465॥
ப்ரத்யகேகரஸம் பூர்ணமநந்தம் ஸர்வதோமுகம் ।
ஏகமேவாத்வயம் ப்ரஹ்ம நேஹ நாநாஸ்தி கிஞ்சந ॥ 466॥
அஹேயமநுபாதேயமநாதேயமநாஶ்ரயம் । மநாதேயமநா
ஏகமேவாத்வயம் ப்ரஹ்ம நேஹ நாநாஸ்தி கிஞ்சந ॥ 467॥
நிர்குணம் நிஷ்கலம் ஸூக்ஷ்மம் நிர்விகல்பம் நிரஞ்ஜநம் ।
ஏகமேவாத்வயம் ப்ரஹ்ம நேஹ நாநாஸ்தி கிஞ்சந ॥ 468॥
அநிரூப்ய ஸ்வரூபம் யந்மநோவாசாமகோசரம் ।
ஏகமேவாத்வயம் ப்ரஹ்ம நேஹ நாநாஸ்தி கிஞ்சந ॥ 469॥
ஸத்ஸம்ரு'த்தம் ஸ்வதஃஸித்தம் ஶுத்தம் புத்தமநீத்ரு'ஶம் ।
ஏகமேவாத்வயம் ப்ரஹ்ம நேஹ நாநாஸ்தி கிஞ்சந ॥ 470॥
நிரஸ்தராகா விநிரஸ்தபோகாஃ (பாடபேதஃ - நிரபாஸ்தபோகாஃ)
ஶாந்தாஃ ஸுதாந்தா யதயோ மஹாந்தஃ ।
விஜ்ஞாய தத்த்வம் பரமேததந்தே
ப்ராப்தாஃ பராம் நிர்வ்ரு'திமாத்மயோகாத் ॥ 471॥
பவாநபீதம் பரதத்த்வமாத்மநஃ
ஸ்வரூபமாநந்தகநம் விசார்ய । (பாடபேதஃ - நிசாய்ய)
விதூய மோஹம் ஸ்வமநஃப்ரகல்பிதம்
முக்தஃ க்ரு'தார்தோ பவது ப்ரபுத்தஃ ॥ 472॥
ஸமாதிநா ஸாதுவிநிஶ்சலாத்மநா (பாடபேதஃ - ஸுநிஶ்சலாத்மநா)
பஶ்யாத்மதத்த்வம் ஸ்புடபோதசக்ஷுஷா ।
நிஃஸம்ஶயம் ஸம்யகவேக்ஷிதஶ்சே-
ச்ச்ருதஃ பதார்தோ ந புநர்விகல்ப்யதே ॥ 473॥
(பாடபேதஃ - புநர்விகல்பதே)
ஸ்வஸ்யாவித்யாபந்தஸம்பந்தமோக்ஷா-
த்ஸத்யஜ்ஞாநாநந்தரூபாத்மலப்தௌ ।
ஶாஸ்த்ரம் யுக்திர்தேஶிகோக்திஃ ப்ரமாணம்
சாந்தஃஸித்தா ஸ்வாநுபூதிஃ ப்ரமாணம் ॥ 474॥
பந்தோ மோக்ஷஶ்ச த்ரு'ப்திஶ்ச சிந்தா''ரோக்யக்ஷுதாதயஃ ।
ஸ்வேநைவ வேத்யா யஜ்ஜ்ஞாநம் பரேஷாமாநுமாநிகம் ॥ 475॥
தடஸ்திதா போதயந்தி குரவஃ ஶ்ருதயோ யதா ।
ப்ரஜ்ஞயைவ தரேத்வித்வாநீஶ்வராநுக்ரு'ஹீதயா ॥ 476॥
ஸ்வாநுபூத்யா ஸ்வயம் ஜ்ஞாத்வா ஸ்வமாத்மாநமகண்டிதம் ।
ஸம்ஸித்தஃ ஸம்முகம் திஷ்டேந்நிர்விகல்பாத்மநா''த்மநி ॥ 477॥
(பாடபேதஃ - ஸுஸுகம் திஷ்டேந்)
வேதாந்தஸித்தாந்தநிருக்திரேஷா
ப்ரஹ்மைவ ஜீவஃ ஸகலம் ஜகச்ச ।
அகண்டரூபஸ்திதிரேவ மோக்ஷோ
ப்ரஹ்மாத்விதீயே ஶ்ருதயஃ ப்ரமாணம் ॥ 478॥
(பாடபேதஃ - ப்ரஹ்மாத்விதீயம்)
இதி குருவசநாச்ச்ருதிப்ரமாணாத்
பரமவகம்ய ஸதத்த்வமாத்மயுக்த்யா ।
ப்ரஶமிதகரணஃ ஸமாஹிதாத்மா
க்வசிதசலாக்ரு'திராத்மநிஷ்டதோ'பூத் ॥ 479॥
(பாடபேதஃ - ஆத்மநிஷ்டிதோ)
கிஞ்சித்காலம் ஸமாதாய பரே ப்ரஹ்மணி மாநஸம் । (பாடபேதஃ - கஞ்சித்காலம்)
உத்தாய பரமாநந்தாதிதம் வசநமப்ரவீத் ॥ 480॥
(பாடபேதஃ - வ்யுத்தாய)
புத்திர்விநஷ்டா கலிதா ப்ரவ்ரு'த்திஃ
ப்ரஹ்மாத்மநோரேகதயா'திகத்யா ।
இதம் ந ஜாநே'ப்யநிதம் ந ஜாநே
கிம் வா கியத்வா ஸுகமஸ்த்யபாரம் ॥ 481॥
(பாடபேதஃ - ஸுகமஸ்ய பாரம்)
வாசா வக்துமஶக்யமேவ மநஸா மந்தும் ந வா ஶக்யதே
ஸ்வாநந்தாம்ரு'தபூரபூரிதபரப்ரஹ்மாம்புதேர்வைபவம் ।
அம்போராஶிவிஶீர்ணவார்ஷிகஶிலாபாவம் பஜந்மே மநோ
யஸ்யாம்ஶாம்ஶலவே விலீநமதுநா''நந்தாத்மநா நிர்வ்ரு'தம் ॥ 482॥
க்வ கதம் கேந வா நீதம் குத்ர லீநமிதம் ஜகத் ।
அதுநைவ மயா த்ரு'ஷ்டம் நாஸ்தி கிம் மஹதத்புதம் ॥ 483॥
கிம் ஹேயம் கிமுபாதேயம் கிமந்யத்கிம் விலக்ஷணம் ।
அகண்டாநந்தபீயூஷபூர்ணே ப்ரஹ்மமஹார்ணவே ॥ 484॥
ந கிஞ்சிதத்ர பஶ்யாமி ந ஶரு'ணோமி ந வேத்ம்யஹம் ।
ஸ்வாத்மநைவ ஸதாநந்தரூபேணாஸ்மி விலக்ஷணஃ ॥ 485॥
நமோ நமஸ்தே குரவே மஹாத்மநே
விமுக்தஸங்காய ஸதுத்தமாய ।
நித்யாத்வயாநந்தரஸஸ்வரூபிணே
பூம்நே ஸதா'பாரதயாம்புதாம்நே ॥ 486॥
யத்கடாக்ஷஶஶிஸாந்த்ரசந்த்ரிகா-
பாததூதபவதாபஜஶ்ரமஃ ।
ப்ராப்தவாநஹமகண்டவைபவா-
நந்தமாத்மபதமக்ஷயம் க்ஷணாத் ॥ 487॥
தந்யோ'ஹம் க்ரு'தக்ரு'த்யோ'ஹம் விமுக்தோ'ஹம் பவக்ரஹாத் ।
நித்யாநந்தஸ்வரூபோ'ஹம் பூர்ணோ'ஹம் த்வதநுக்ரஹாத் ॥ 488॥
அஸங்கோ'ஹமநங்கோ'ஹமலிங்கோ'ஹமபங்குரஃ ।
ப்ரஶாந்தோ'ஹமநந்தோ'ஹமமலோ'ஹம் சிரந்தநஃ ॥ 489॥
(பாடபேதஃ - 'ஹமதாந்தோ'ஹம்)
அகர்தாஹமபோக்தாஹமவிகாரோ'ஹமக்ரியஃ ।
ஶுத்தபோதஸ்வரூபோ'ஹம் கேவலோ'ஹம் ஸதாஶிவஃ ॥ 490॥
த்ரஷ்டுஃ ஶ்ரோதுர்வக்துஃ கர்துர்போக்துர்விபிந்ந ஏவாஹம் ।
நித்யநிரந்தரநிஷ்க்ரியநிஃஸீமாஸங்கபூர்ணபோதாத்மா ॥ 491॥
நாஹமிதம் நாஹமதோ'ப்யுபயோரவபாஸகம் பரம் ஶுத்தம் ।
பாஹ்யாப்யந்தரஶூந்யம் பூர்ணம் ப்ரஹ்மாத்விதீயமேவாஹம் ॥ 492॥
நிருபமமநாதிதத்த்வம் த்வமஹமிதமத இதி கல்பநாதூரம் ।
நித்யாநந்தைகரஸம் ஸத்யம் ப்ரஹ்மாத்விதீயமேவாஹம் ॥ 493॥
நாராயணோ'ஹம் நரகாந்தகோ'ஹம்
புராந்தகோ'ஹம் புருஷோ'ஹமீஶஃ ।
அகண்டபோதோ'ஹமஶேஷஸாக்ஷீ
நிரீஶ்வரோ'ஹம் நிரஹம் ச நிர்மமஃ ॥ 494॥
ஸர்வேஷு பூதேஷ்வஹமேவ ஸம்ஸ்திதோ
ஜ்ஞாநாத்மநா'ந்தர்பஹிராஶ்ரயஃ ஸந் ।
போக்தா ச போக்யம் ஸ்வயமேவ ஸர்வம்
யத்யத்ப்ரு'தக்த்ரு'ஷ்டமிதந்தயா புரா ॥ 495॥
மய்யகண்டஸுகாம்போதௌ பஹுதா விஶ்வவீசயஃ ।
உத்பத்யந்தே விலீயந்தே மாயாமாருதவிப்ரமாத் ॥ 496॥
ஸ்துலாதிபாவா மயி கல்பிதா ப்ரமா-
தாரோபிதாநுஸ்புரணேந லோகைஃ ।
காலே யதா கல்பகவத்ஸராய-
ணர்த்வாதயோ நிஷ்கலநிர்விகல்பே ॥ 497॥
ஆரோபிதம் நாஶ்ரயதூஷகம் பவேத்
கதாபி மூடைரதிதோஷதூஷிதைஃ । மூடைர்மதி
நார்த்ரீகரோத்யூஷரபூமிபாகம்
மரீசிகாவாரி மஹாப்ரவாஹஃ ॥ 498॥
ஆகாஶவல்லேபவிதூரகோ'ஹம் (பாடபேதஃ - ஆகாஶவத் கல்பவி)
ஆதித்யவத்பாஸ்யவிலக்ஷணோ'ஹம் ।
அஹார்யவந்நித்யவிநிஶ்சலோ'ஹம்
அம்போதிவத்பாரவிவர்ஜிதோ'ஹம் ॥ 499॥
ந மே தேஹேந ஸம்பந்தோ மேகேநேவ விஹாயஸஃ ।
அதஃ குதோ மே தத்தர்மா ஜாக்ரத்ஸ்வப்நஸுஷுப்தயஃ ॥ 500॥
உபாதிராயாதி ஸ ஏவ கச்சதி
ஸ ஏவ கர்மாணி கரோதி புங்க்தே ।
ஸ ஏவ ஜீர்யந் ம்ரியதே ஸதாஹம் (பாடபேதஃ - ஏவ ஜீவந்)
குலாத்ரிவந்நிஶ்சல ஏவ ஸம்ஸ்திதஃ ॥ 501॥
ந மே ப்ரவ்ரு'த்திர்ந ச மே நிவ்ரு'த்திஃ
ஸதைகரூபஸ்ய நிரம்ஶகஸ்ய ।
ஏகாத்மகோ யோ நிவிடோ நிரந்தரோ (பாடபேதஃ - நிபிடோ)
வ்யோமேவ பூர்ணஃ ஸ கதம் நு சேஷ்டதே ॥ 502॥
புண்யாநி பாபாநி நிரிந்த்ரியஸ்ய
நிஶ்சேதஸோ நிர்விக்ரு'தேர்நிராக்ரு'தேஃ ।
குதோ மமாகண்டஸுகாநுபூதேஃ
ப்ரூதே ஹ்யநந்வாகதமித்யபி ஶ்ருதிஃ ॥ 503॥
சாயயா ஸ்ப்ரு'ஷ்டமுஷ்ணம் வா ஶீதம் வா ஸுஷ்டு துஃஷ்டு வா ।
ந ஸ்ப்ரு'ஶத்யேவ யத்கிஞ்சித்புருஷம் தத்விலக்ஷணம் ॥ 504॥
ந ஸாக்ஷிணம் ஸாக்ஷ்யதர்மாஃ ஸம்ஸ்ப்ரு'ஶந்தி விலக்ஷணம் ।
அவிகாரமுதாஸீநம் க்ரு'ஹதர்மாஃ ப்ரதீபவத் ।
தேஹேந்த்ரியமநோதர்மா நைவாத்மாநம் ஸ்ப்ரு'ஶந்த்யஹோ ॥ 505॥
ஏக்ஷ்த்ர
ரவேர்யதா கர்மணி ஸாக்ஷிபாவோ
வஹ்நேர்யதா தாஹநியாமகத்வம் । (பாடபேதஃ - வா'யஸி தாஹகத்வம்)
ரஜ்ஜோர்யதா''ரோபிதவஸ்துஸங்கஃ
ததைவ கூடஸ்தசிதாத்மநோ மே ॥ 506॥
கர்தாபி வா காரயிதாபி நாஹம்
போக்தாபி வா போஜயிதாபி நாஹம் ।
த்ரஷ்டாபி வா தர்ஶயிதாபி நாஹம்
ஸோ'ஹம் ஸ்வயஞ்ஜ்யோதிரநீத்ரு'காத்மா ॥ 507॥
சலத்யுபாதௌ ப்ரதிபிம்பலௌல்ய-
மௌபாதிகம் மூடதியோ நயந்தி ।
ஸ்வபிம்பபூதம் ரவிவத்விநிஷ்க்ரியம்
கர்தாஸ்மி போக்தாஸ்மி ஹதோ'ஸ்மி ஹேதி ॥ 508॥
ஜலே வாபி ஸ்தலே வாபி லுடத்வேஷ ஜடாத்மகஃ ।
நாஹம் விலிப்யே தத்தர்மைர்கடதர்மைர்நபோ யதா ॥ 509॥
கர்த்ரு'த்வபோக்த்ரு'த்வகலத்வமத்ததா-
ஜடத்வபத்தத்வவிமுக்ததாதயஃ ।
புத்தேர்விகல்பா ந து ஸந்தி வஸ்துதஃ
ஸ்வஸ்மிந்பரே ப்ரஹ்மணி கேவலே'த்வயே ॥ 510॥
ஸந்து விகாராஃ ப்ரக்ரு'தேர்தஶதா ஶததா ஸஹஸ்ரதா வாபி ।
கிம் மே'ஸங்கசிதஸ்தைர்ந கநஃ க்வசிதம்பரம் ஸ்ப்ரு'ஶதி ॥ 511॥
(பாடபேதஃ - தைஃ கிம் மே'ஸங்கசிதேர்ந ஹ்யம்புதடம்பரோ'ம்பரம்)
அவ்யக்தாதிஸ்தூலபர்யந்தமேதத்
விஶ்வம் யத்ராபாஸமாத்ரம் ப்ரதீதம் ।
வ்யோமப்ரக்யம் ஸூக்ஷ்மமாத்யந்தஹீநம்
ப்ரஹ்மாத்வைதம் யத்ததேவாஹமஸ்மி ॥ 512॥
ஸர்வாதாரம் ஸர்வவஸ்துப்ரகாஶம்
ஸர்வாகாரம் ஸர்வகம் ஸர்வஶூந்யம் ।
நித்யம் ஶுத்தம் நிஶ்சலம் நிர்விகல்பம் (பாடபேதஃ - நிஷ்கலம்)
ப்ரஹ்மாத்வைதம் யத்ததேவாஹமஸ்மி ॥ 513॥
யத்ப்ரத்யஸ்தாஶேஷமாயாவிஶேஷம்
ப்ரத்யக்ரூபம் ப்ரத்யயாகம்யமாநம் ।
ஸத்யஜ்ஞாநாநந்தமாநந்தரூபம்
ப்ரஹ்மாத்வைதம் யத்ததேவாஹமஸ்மி ॥ 514॥
நிஷ்க்ரியோ'ஸ்ம்யவிகாரோ'ஸ்மி
நிஷ்கலோ'ஸ்மி நிராக்ரு'திஃ ।
நிர்விகல்போ'ஸ்மி நித்யோ'ஸ்மி
நிராலம்போ'ஸ்மி நிர்த்வயஃ ॥ 515॥
ஸர்வாத்மகோ'ஹம் ஸர்வோ'ஹம் ஸர்வாதீதோ'ஹமத்வயஃ ।
கேவலாகண்டபோதோ'ஹமாநந்தோ'ஹம் நிரந்தரஃ ॥ 516॥
ஸ்வாராஜ்யஸாம்ராஜ்யவிபூதிரேஷா
பவத்க்ரு'பாஶ்ரீமஹிமப்ரஸாதாத் ।
ப்ராப்தா மயா ஶ்ரீகுரவே மஹாத்மநே
நமோ நமஸ்தே'ஸ்து புநர்நமோ'ஸ்து ॥ 517॥
மஹாஸ்வப்நே மாயாக்ரு'தஜநிஜராம்ரு'த்யுகஹநே
ப்ரமந்தம் க்லிஶ்யந்தம் பஹுலதரதாபைரநுதிநம் । (பாடபேதஃ - ரநுகலம்)
அஹங்காரவ்யாக்ரவ்யதிதமிமமத்யந்தக்ரு'பயா
ப்ரபோத்ய ப்ரஸ்வாபாத்பரமவிதவாந்மாமஸி குரோ ॥ 518॥
நமஸ்தஸ்மை ஸதைகஸ்மை கஸ்மைசிந்மஹஸே நமஃ । (பாடபேதஃ - ஸதேகஸ்மை நமஶ்சிந்மஹஸே முஹுஃ)
யதேதத்விஶ்வரூபேண ராஜதே குருராஜ தே ॥ 519॥
இதி நதமவலோக்ய ஶிஷ்யவர்யம்
ஸமதிகதாத்மஸுகம் ப்ரபுத்ததத்த்வம் ।
ப்ரமுதிதஹ்ரு'தயம் ஸ தேஶிகேந்த்ரஃ (பாடபேதஃ - ஹ்ரு'தயஃ)
புநரிதமாஹ வசஃ பரம் மஹாத்மா ॥ 520॥
ப்ரஹ்மப்ரத்யயஸந்ததிர்ஜகததோ ப்ரஹ்மைவ தத்ஸர்வதஃ (பாடபேதஃ - ஸத்ஸர்வதஃ)
பஶ்யாத்யாத்மத்ரு'ஶா ப்ரஶாந்தமநஸா ஸர்வாஸ்வவஸ்தாஸ்வபி ।
ரூபாதந்யதவேக்ஷிதம் கிமபிதஶ்சக்ஷுஷ்மதாம் த்ரு'ஶ்யதே (பாடபேதஃ - வித்யதே)
தத்வத்ப்ரஹ்மவிதஃ ஸதஃ கிமபரம் புத்தேர்விஹாராஸ்பதம் ॥ 521॥
கஸ்தாம் பராநந்தரஸாநுபூதி-
ம்ரு'த்ஸ்ரு'ஜ்ய ஶூந்யேஷு ரமேத வித்வாந் । (பாடபேதஃ - முத்ஸ்ரு'ஜ்ய
சந்த்ரே மஹாஹ்லாதிநி தீப்யமாநே)
சித்ரேந்துமாலோகயிதும் க இச்சேத் ॥ 522॥
அஸத்பதார்தாநுபவேந கிஞ்சிந்
ந ஹ்யஸ்தி த்ரு'ப்திர்ந ச துஃகஹாநிஃ ।
ததத்வயாநந்தரஸாநுபூத்யா
த்ரு'ப்தஃ ஸுகம் திஷ்ட ஸதாத்மநிஷ்டயா ॥ 523॥
ஸ்வமேவ ஸர்வதா பஶ்யந்மந்யமாநஃ ஸ்வமத்வயம் । (பாடபேதஃ - ஸர்வதஃ)
ஸ்வாநந்தமநுபுஞ்ஜாநஃ காலம் நய மஹாமதே ॥ 524॥
அகண்டபோதாத்மநி நிர்விகல்பே
விகல்பநம் வ்யோம்நி புரப்ரகல்பநம் ।
ததத்வயாநந்தமயாத்மநா ஸதா
ஶாந்திம் பராமேத்ய பஜஸ்வ மௌநம் ॥ 525॥
தூஷ்ணீமவஸ்தா பரமோபஶாந்திஃ
புத்தேரஸத்கல்பவிகல்பஹேதோஃ ।
ப்ரஹ்மாத்மநோ ப்ரஹ்மவிதோ மஹாத்மநோ
யத்ராத்வயாநந்தஸுகம் நிரந்தரம் ॥ 526॥
நாஸ்தி நிர்வாஸநாந்மௌநாத்பரம் ஸுகக்ரு'துத்தமம் ।
விஜ்ஞாதாத்மஸ்வரூபஸ்ய ஸ்வாநந்தரஸபாயிநஃ ॥ 527॥
கச்சம்ஸ்திஷ்டந்நுபவிஶஞ்சயாநோ வா'ந்யதாபி வா ।
யதேச்சயா வஸேத்வித்வாநாத்மாராமஃ ஸதா முநிஃ ॥ 528॥
ந தேஶகாலாஸநதிக்யமாதி-
லக்ஷ்யாத்யபேக்ஷா'ப்ரதிபத்தவ்ரு'த்தேஃ । (பாடபேதஃ - ப்ரதிபத்த
ஸம்ஸித்ததத்த்வஸ்ய மஹாத்மநோ'ஸ்தி)
ஸ்வவேதநே கா நியமாத்யவஸ்தா ॥ 529॥
கடோ'யமிதி விஜ்ஞாதும் நியமஃ கோ'ந்வவேக்ஷதே । (பாடபேதஃ - அபேக்ஷ்யதே)
விநா ப்ரமாணஸுஷ்டுத்வம் யஸ்மிந்ஸதி பதார்ததீஃ ॥ 530॥
அயமாத்மா நித்யஸித்தஃ ப்ரமாணே ஸதி பாஸதே ।
ந தேஶம் நாபி வா காலம் ந ஶுத்திம் வாப்யபேக்ஷதே ॥ 531॥
தேவதத்தோ'ஹமித்யேதத்விஜ்ஞாநம் நிரபேக்ஷகம் ।
தத்வத்ப்ரஹ்மவிதோ'ப்யஸ்ய ப்ரஹ்மாஹமிதி வேதநம் ॥ 532॥
பாநுநேவ ஜகத்ஸர்வம் பாஸதே யஸ்ய தேஜஸா ।
அநாத்மகமஸத்துச்சம் கிம் நு தஸ்யாவபாஸகம் ॥ 533॥
வேதஶாஸ்த்ரபுராணாநி பூதாநி ஸகலாந்யபி ।
யேநார்தவந்தி தம் கிந்நு விஜ்ஞாதாரம் ப்ரகாஶயேத் ॥ 534॥
ஏஷ ஸ்வயஞ்ஜ்யோதிரநந்தஶக்திஃ
ஆத்மா'ப்ரமேயஃ ஸகலாநுபூதிஃ ।
யமேவ விஜ்ஞாய விமுக்தபந்தோ
ஜயத்யயம் ப்ரஹ்மவிதுத்தமோத்தமஃ ॥ 535॥
ந கித்யதே நோ விஷயைஃ ப்ரமோததே
ந ஸஜ்ஜதே நாபி விரஜ்யதே ச ।
ஸ்வஸ்மிந்ஸதா க்ரீடதி நந்ததி ஸ்வயம்
நிரந்தராநந்தரஸேந த்ரு'ப்தஃ ॥ 536॥
க்ஷுதாம் தேஹவ்யதாம் த்யக்த்வா பாலஃ க்ரீடதி வஸ்துநிஃ । (பாடபேதஃ - வஸ்துநி)
ததைவ வித்வாந் ரமதே நிர்மமோ நிரஹம் ஸுகீ ॥ 537॥
சிந்தாஶூந்யமதைந்யபைக்ஷமஶநம் பாநம் ஸரித்வாரிஷு
ஸ்வாதந்த்ர்யேண நிரங்குஶா ஸ்திதிரபீர்நித்ரா ஶ்மஶாநே வநே ।
வஸ்த்ரம் க்ஷாலநஶோஷணாதிரஹிதம் திக்வாஸ்து ஶய்யா மஹீ
ஸஞ்சாரோ நிகமாந்தவீதிஷு விதாம் க்ரீடா பரே ப்ரஹ்மணி ॥ 538॥
விமாநமாலம்ப்ய ஶரீரமேதத்
புநக்த்யஶேஷாந்விஷயாநுபஸ்திதாந் ।
பரேச்சயா பாலவதாத்மவேத்தா
யோ'வ்யக்தலிங்கோ'நநுஷக்தபாஹ்யஃ ॥ 539॥
திகம்பரோ வாபி ச ஸாம்பரோ வா
த்வகம்பரோ வாபி சிதம்பரஸ்தஃ ।
உந்மத்தவத்வாபி ச பாலவத்வா
பிஶாசவத்வாபி சரத்யவந்யாம் ॥ 540॥
காமாந்நிஷ்காமரூபீ ஸம்ஶ்சரத்யேகசரோ முநிஃ । (பாடபேதஃ - காமாந்நீ காமரூபீ)
ஸ்வாத்மநைவ ஸதா துஷ்டஃ ஸ்வயம் ஸர்வாத்மநா ஸ்திதஃ ॥ 541॥
க்வசிந்மூடோ வித்வாந் க்வசிதபி மஹாராஜவிபவஃ
க்வசித்ப்ராந்தஃ ஸௌம்யஃ க்வசிதஜகராசாரகலிதஃ ।
க்வசித்பாத்ரீபூதஃ க்வசிதவமதஃ க்வாப்யவிதிதஃ
சரத்யேவம் ப்ராஜ்ஞஃ ஸததபரமாநந்தஸுகிதஃ ॥ 542॥
நிர்தநோ'பி ஸதா துஷ்டோ'ப்யஸஹாயோ மஹாபலஃ ।
நித்யத்ரு'ப்தோ'ப்யபுஞ்ஜாநோ'ப்யஸமஃ ஸமதர்ஶநஃ ॥ 543॥
அபி குர்வந்நகுர்வாணஶ்சாபோக்தா பலபோக்யபி ।
ஶரீர்யப்யஶரீர்யேஷ பரிச்சிந்நோ'பி ஸர்வகஃ ॥ 544॥
அஶரீரம் ஸதா ஸந்தமிமம் ப்ரஹ்மவிதம் க்வசித் ।
ப்ரியாப்ரியே ந ஸ்ப்ரு'ஶதஸ்ததைவ ச ஶுபாஶுபே ॥ 545॥
ஸ்தூலாதிஸம்பந்தவதோ'பிமாநிநஃ
ஸுகம் ச துஃகம் ச ஶுபாஶுபே ச ।
வித்வஸ்தபந்தஸ்ய ஸதாத்மநோ முநேஃ
குதஃ ஶுபம் வா'ப்யஶுபம் பலம் வா ॥ 546॥
தமஸா க்ரஸ்தவத்பாநாதக்ரஸ்தோ'பி ரவிர்ஜநைஃ ।
க்ரஸ்த இத்யுச்யதே ப்ராந்த்யாம் ஹ்யஜ்ஞாத்வா வஸ்துலக்ஷணம் ॥ 547॥
(பாடபேதஃ - ப்ராந்த்யா)
தத்வத்தேஹாதிபந்தேப்யோ விமுக்தம் ப்ரஹ்மவித்தமம் ।
பஶ்யந்தி தேஹிவந்மூடாஃ ஶரீராபாஸதர்ஶநாத் ॥ 548॥
அஹிர்நிர்ல்வயநீம் வாயம் முக்த்வா தேஹம் து திஷ்டதி । (பாடபேதஃ - அஹிநி)
இதஸ்ததஶ்சால்யமாநோ யத்கிஞ்சித்ப்ராணவாயுநா ॥ 549॥
ஸ்த்ரோதஸா நீயதே தாரு யதா நிம்நோந்நதஸ்தலம் ।
தைவேந நீயதே தேஹோ யதாகாலோபபுக்திஷு ॥ 550॥
ப்ராரப்தகர்மபரிகல்பிதவாஸநாபிஃ
ஸம்ஸாரிவச்சரதி புக்திஷு முக்ததேஹஃ ।
ஸித்தஃ ஸ்வயம் வஸதி ஸாக்ஷிவதத்ர தூஷ்ணீம்
சக்ரஸ்ய மூலமிவ கல்பவிகல்பஶூந்யஃ ॥ 551॥
நைவேந்த்ரியாணி விஷயேஷு நியுங்க்த ஏஷ
நைவாபயுங்க்த உபதர்ஶநலக்ஷணஸ்தஃ ।
நைவ க்ரியாபலமபீஷதவேக்ஷதே ஸ (பாடபேதஃ - அபீஷதபேக்ஷதே ஸஃ)
ஸ்வாநந்தஸாந்த்ரரஸபாநஸுமத்தசித்தஃ ॥ 552॥
லக்ஷ்யாலக்ஷ்யகதிம் த்யக்த்வா யஸ்திஷ்டேத்கேவலாத்மநா ।
ஶிவ ஏவ ஸ்வயம் ஸாக்ஷாதயம் ப்ரஹ்மவிதுத்தமஃ ॥ 553॥
ஜீவந்நேவ ஸதா முக்தஃ க்ரு'தார்தோ ப்ரஹ்மவித்தமஃ ।
உபாதிநாஶாத்ப்ரஹ்மைவ ஸந் ப்ரஹ்மாப்யேதி நிர்த்வயம் ॥ 554॥
ஶைலூஷோ வேஷஸத்பாவாபாவயோஶ்ச யதா புமாந் ।
ததைவ ப்ரஹ்மவிச்ச்ரேஷ்டஃ ஸதா ப்ரஹ்மைவ நாபரஃ ॥ 555॥
யத்ர க்வாபி விஶீர்ணம் ஸத்பர்ணமிவ தரோர்வபுஃ பததாத் । (பாடபேதஃ - விஶீர்ணம் பர்ணமிவ)
ப்ரஹ்மீபூதஸ்ய யதேஃ ப்ராகேவ தச்சிதக்நிநா தக்தம் ॥ 556॥
ஸதாத்மநி ப்ரஹ்மணி திஷ்டதோ முநேஃ
பூர்ணா'த்வயாநந்தமயாத்மநா ஸதா ।
ந தேஶகாலாத்யுசிதப்ரதீக்ஷா
த்வங்மாம்ஸவிட்பிண்டவிஸர்ஜநாய ॥ 557॥
தேஹஸ்ய மோக்ஷோ நோ மோக்ஷோ ந தண்டஸ்ய கமண்டலோஃ ।
அவித்யாஹ்ரு'தயக்ரந்திமோக்ஷோ மோக்ஷோ யதஸ்ததஃ ॥ 558॥
குல்யாயாமத நத்யாம் வா ஶிவக்ஷேத்ரே'பி சத்வரே ।
பர்ணம் பததி சேத்தேந தரோஃ கிம் நு ஶுபாஶுபம் ॥ 559॥
பத்ரஸ்ய புஷ்பஸ்ய பலஸ்ய நாஶவத்-
தேஹேந்த்ரியப்ராணதியாம் விநாஶஃ ।
நைவாத்மநஃ ஸ்வஸ்ய ஸதாத்மகஸ்யா-
நந்தாக்ரு'தேர்வ்ரு'க்ஷவதஸ்தி சைஷஃ ॥ 560॥
(பாடபேதஃ - வதாஸ்த ஏஷஃ)
ப்ரஜ்ஞாநகந இத்யாத்மலக்ஷணம் ஸத்யஸூசகம் ।
அநூத்யௌபாதிகஸ்யைவ கதயந்தி விநாஶநம் ॥ 561॥
அவிநாஶீ வா அரே'யமாத்மேதி ஶ்ருதிராத்மநஃ ।
ப்ரப்ரவீத்யவிநாஶித்வம் விநஶ்யத்ஸு விகாரிஷு ॥ 562॥
பாஷாணவ்ரு'க்ஷத்ரு'ணதாந்யகடங்கராத்யா (பாடபேதஃ - கடாம்பராத்யா)
தக்தா பவந்தி ஹி ம்ரு'தேவ யதா ததைவ ।
தேஹேந்த்ரியாஸுமந ஆதி ஸமஸ்தத்ரு'ஶ்யம்
ஜ்ஞாநாக்நிதக்தமுபயாதி பராத்மபாவம் ॥ 563॥
விலக்ஷணம் யதா த்வாந்தம் லீயதே பாநுதேஜஸி ।
ததைவ ஸகலம் த்ரு'ஶ்யம் ப்ரஹ்மணி ப்ரவிலீயதே ॥ 564॥
கடே நஷ்டே யதா வ்யோம வ்யோமைவ பவதி ஸ்புடம் ।
ததைவோபாதிவிலயே ப்ரஹ்மைவ ப்ரஹ்மவித்ஸ்வயம் ॥ 565॥
க்ஷீரம் க்ஷீரே யதா க்ஷிப்தம் தைலம் தைலே ஜலம் ஜலே ।
ஸம்யுக்தமேகதாம் யாதி ததா''த்மந்யாத்மவிந்முநிஃ ॥ 566॥
ஏவம் விதேஹகைவல்யம் ஸந்மாத்ரத்வமகண்டிதம் ।
ப்ரஹ்மபாவம் ப்ரபத்யைஷ யதிர்நாவர்ததே புநஃ ॥ 567॥
ஸதாத்மைகத்வவிஜ்ஞாநதக்தாவித்யாதிவர்ஷ்மணஃ ।
அமுஷ்ய ப்ரஹ்மபூதத்வாத் ப்ரஹ்மணஃ குத உத்பவஃ ॥ 568॥
மாயாக்ல்ரு'ப்தௌ பந்தமோக்ஷௌ ந ஸ்தஃ ஸ்வாத்மநி வஸ்துதஃ ।
யதா ரஜ்ஜௌ நிஷ்க்ரியாயாம் ஸர்பாபாஸவிநிர்கமௌ ॥ 569॥
ஆவ்ரு'தேஃ ஸதஸத்த்வாப்யாம் வக்தவ்யே பந்தமோக்ஷணே ।
நாவ்ரு'திர்ப்ரஹ்மணஃ காசிதந்யாபாவாதநாவ்ரு'தம் ।
யத்யஸ்த்யத்வைதஹாநிஃ ஸ்யாத் த்வைதம் நோ ஸஹதே ஶ்ருதிஃ ॥ 570॥
பந்தஞ்ச மோக்ஷஞ்ச ம்ரு'ஷைவ மூடா
புத்தேர்குணம் வஸ்துநி கல்பயந்தி ।
த்ரு'காவ்ரு'திம் மேகக்ரு'தாம் யதா ரவௌ
யதோ'த்வயா'ஸங்கசிதேததக்ஷரம் ॥ 571॥
(பாடபேதஃ - சிதேகமக்ஷரம்)
அஸ்தீதி ப்ரத்யயோ யஶ்ச யஶ்ச நாஸ்தீதி வஸ்துநி ।
புத்தேரேவ குணாவேதௌ ந து நித்யஸ்ய வஸ்துநஃ ॥ 572॥
அதஸ்தௌ மாயயா க்ல்ரு'ப்தௌ பந்தமோக்ஷௌ ந சாத்மநி ।
நிஷ்கலே நிஷ்க்ரியே ஶாந்தே நிரவத்யே நிரஞ்ஜநே ।
அத்விதீயே பரே தத்த்வே வ்யோமவத்கல்பநா குதஃ ॥ 573॥
ந நிரோதோ ந சோத்பத்திர்ந பத்தோ ந ச ஸாதகஃ ।
ந முமுக்ஷுர்ந வை முக்த இத்யேஷா பரமார்ததா ॥ 574॥
ஸகலநிகமசூடாஸ்வாந்தஸித்தாந்தரூபம்
பரமிதமதிகுஹ்யம் தர்ஶிதம் தே மயாத்ய ।
அபகதகலிதோஷம் காமநிர்முக்தபுத்திம் (பாடபேதஃ - புத்திஃ)
ஸ்வஸுதவதஸக்ரு'த்த்வாம் பாவயித்வா முமுக்ஷும் ॥ 575॥
இதி ஶ்ருத்வா குரோர்வாக்யம் ப்ரஶ்ரயேண க்ரு'தாநதிஃ ।
ஸ தேந ஸமநுஜ்ஞாதோ யயௌ நிர்முக்தபந்தநஃ ॥ 576॥
குருரேவ ஸதாநந்தஸிந்தௌ நிர்மக்நமாநஸஃ । (பாடபேதஃ - குருரேஷ)
பாவயந்வஸுதாம் ஸர்வாம் விசசார நிரந்தரஃ ॥ 577॥
இத்யாசார்யஸ்ய ஶிஷ்யஸ்ய ஸம்வாதேநாத்மலக்ஷணம் ।
நிரூபிதம் முமுக்ஷூணாம் ஸுகபோதோபபத்தயே ॥ 578॥
ஹிதமிதமுபதேஶமாத்ரியந்தாம்
விஹிதநிரஸ்தஸமஸ்தசித்ததோஷாஃ ।
பவஸுகவிரதாஃ ப்ரஶாந்தசித்தாஃ (பாடபேதஃ - ஸுகவிமுகாஃ)
ஶ்ருதிரஸிகா யதயோ முமுக்ஷவோ யே ॥ 579॥
ஸம்ஸாராத்வநி தாபபாநுகிரணப்ரோத்பூததாஹவ்யதா-
கிந்நாநாம் ஜலகாங்க்ஷயா மருபுவி ப்ராந்த்யா பரிப்ராம்யதாம் ।
அத்யாஸந்நஸுதாம்புதிம் ஸுககரம் ப்ரஹ்மாத்வயம் தர்ஶய-
த்யேஷா ஶங்கரபாரதீ விஜயதே நிர்வாணஸந்தாயிநீ ॥ 580॥
॥ இதி ஶங்கராசார்யவிரசிதம் விவேகசூடாமணிஃ ॥ ॥ ௐ தத்ஸத் ॥

More Brahman (Universal Consciousness) Stotras

यज्ञोपवीत धारण
Yagnopaveeta Dharana
ॐ यश्छन्द॑सामृष॒भो वि॒श्वरू॑पः छन्दो॒भ्योऽध्य॒मृता᳚त्सम्ब॒भूव॑
Yaschandasam Rishabho
अम्भस्यपारे भुवनस्य मध्ये
Ambhasyapare Bhuvanasya Madhye
अपरोक्षानुभूतिः
Aparokshanubhuti
ॐ आप्यायन्तु ममाङ्गानि वाक्प्राणश्चक्षुः
Apyayantu Mamangani
ॐ असतो मा सद्गमय
Asato Ma Sadgamaya
आत्मबोधः
Atmabodha
अवधूत गीता
Avadhuta Gita
View All Veda & Upanishad Collection →

Explore More

Veda & Upanishad CollectionWealthObstaclesHealthProtectionWisdomHome