Brahman

অপৰোক্ষানুভূতিঃ

(Aparokshanubhuti in Assamese)

Also known as aparoksanubhutih

Language:Sanskrit
Translation:English

Aparokshanubhuti, or Direct Experience of the Absolute is an introductory work by Adi Shankaracharya that expounds Advaita Vedanta philosophy. Aparoksha refers to the ‘nearest of the near’, one’s Self. Anubhuti means to realize, to experience. So the word means "Self-realization." Such realization, unlike the knowledge of objects through sense-perception or inference, is an immediate and direct perception of one’s own Self, which is here indicated by the word Aparoksha.

Read In:
DevanagariGujaratiBengaliAssameseOdiaTeluguTamilKannadaMalayalamEnglish (IAST)
Reading depth
Lyrics
#of 145
অপৰোক্ষানুভূতিঃ।।
শ্ৰীহৰিং পৰমানন্দমুপদেষ্টাৰমীশ্ৱৰম্।
ৱ্যাপকং সৰ্ৱলোকানাং কাৰণং তং নমাম্যহম্।।1।।
অপৰোক্ষানুভূতিৰ্ৱৈ প্ৰোচ্যতে মোক্ষসিদ্ধযে।
সদ্ভিৰেষা প্ৰযত্নেন ৱীক্ষণীযা মুহুৰ্মুহুঃ।।2।।
স্ৱৱৰ্ণাশ্ৰমধৰ্মেণ তপসা হৰিতোষণাত্।
সাধনং প্ৰভৱেত্পুংসাং ৱৈৰাগ্যাদিচতুষ্টযম্।।3।।
ব্ৰহ্মাদিস্থাৱৰান্তেষু ৱৈৰাগ্যং ৱিষযেষ্ৱনু।
যথৈৱ কাকৱিষ্ঠাযাং ৱৈৰাগ্যং তদ্ধি নিৰ্মলম্।।4।।
নিত্যমাত্মস্ৱৰূপং হি দৃশ্যং তদ্ৱিপৰীতগম্।
এৱং যো নিশ্চযঃ সম্যগ্ৱিৱেকো ৱস্তুনঃ স ৱৈ।।5।।
সদৈৱ ৱাসনাত্যাগঃ শমোঽযমিতি শব্দিতঃ।
নিগ্ৰহো বাহ্যৱৃত্তীনাং দম ইত্যভিধীযতে।।6।।
ৱিষযেভ্যঃ পৰাৱৃত্তিঃ পৰমোপৰতিৰ্হি সা।
সহনং সৰ্ৱদুঃখানাং তিতিক্ষা সা শুভা মতা।।7।।
নিগমাচাৰ্যৱাক্যেষু ভক্তিঃ শ্ৰদ্ধেতি ৱিশ্ৰুতা।
চিত্তৈকাগ্ৰ্যং তু সল্লক্ষ্যে সমাধানমিতি স্মৃতম্।।8।।
সংসাৰবন্ধনিৰ্মুক্তিঃ কথং স্যান্মে দযানিধে।
ইতি যা সুদৃঢা বুদ্ধিৰ্ৱক্তৱ্যা সা মুমুক্ষুতা।।9।।
উক্তসাধনযুক্তেন ৱিচাৰঃ পুৰুষেণ হি।
কৰ্তৱ্যো জ্ঞানসিদ্ধ্যৰ্থমাত্মনঃ শুভমিচ্ছতা।।10।।
নোত্পদ্যতে ৱিনা জ্ঞানং ৱিচাৰেণান্যসাধনৈঃ।
যথা পদাৰ্থভানং হি প্ৰকাশেন ৱিনা ক্ৱচিত্।।11।।
কোঽহং কথমিদং জাতং কো ৱা কৰ্তাস্য ৱিদ্যতে।
উপাদানং কিমস্তীহ ৱিচাৰঃ সোঽযমীদৃশঃ।।12।।
নাহং ভূতগণো দেহো নাহং চাক্ষগণস্তথা।
এতদ্ৱিলক্ষণঃ কশ্চিদ্ৱিচাৰঃ সোঽযমীদৃশঃ।।13।।
অজ্ঞানপ্ৰভৱং সৰ্ৱং জ্ঞানেন প্ৰৱিলীযতে।
সংকল্পো ৱিৱিধঃ কৰ্তা ৱিচাৰঃ সোঽযমীদৃশঃ।।14।।
এতযোৰ্যদুপাদানমেকং সূক্ষ্মং সদৱ্যযম্।
যথৈৱ মৃদ্ধটাদীনাং ৱিচাৰঃ সোঽযমীদৃশঃ।।15।।
অহমেকোঽপি সূক্ষ্মশ্চ জ্ঞাতা সাক্ষী সদৱ্যযঃ।
তদহং নাত্ৰ সংদেহো ৱিচাৰঃ সোঽযমীদৃশঃ।।16।।
আত্মা ৱিনিষ্কলো হ্যেকো দেহো বহুভিৰাৱৃতঃ।
তযোৰৈক্যং প্ৰপশ্যন্তি কিমজ্ঞানমতঃ পৰম্।।17।।
আত্মা নিযামকশ্চান্তৰ্দেহো নিযম্যবাহ্যকঃ।
তযোৰৈক্যং প্ৰপশ্যন্তি কিমজ্ঞানমতঃ পৰম্।।18।।
আত্মা জ্ঞানমযঃ পুণ্যো দেহো মাংসমযোঽশুচিঃ।
তযোৰৈক্যং প্ৰপশ্যন্তি কিমজ্ঞানমতঃ পৰম্।।19।।
আত্মা প্ৰকাশকঃ স্ৱচ্ছো দেহস্তামস উচ্যতে।
তযোৰৈক্যং প্ৰপশ্যন্তি কিমজ্ঞানমতঃ পৰম্।।20।।
আত্মা নিত্যো হি সদ্ৰূপো দেহোঽনিত্যো হ্যসন্মযঃ।
তযোৰৈক্যং প্ৰপশ্যন্তি কিমজ্ঞানমতঃ পৰম্।।21।।
আত্মনস্তত্প্ৰকাশত্ৱং যত্পদাৰ্থাৱভাসনম্।
নাগ্ন্যাদিদীপ্তিৱদ্দীপ্তিৰ্ভৱত্যান্ধ্যং যতো নিশি।।22।।
দেহোঽহমিত্যযং মূঢো মত্ৱা তিষ্ঠত্যহো জনঃ।
মমাযমিত্যপি জ্ঞাত্ৱা ঘটদ্ৰষ্টেৱ সৰ্ৱদা।।23।।
ব্ৰহ্মৈৱাহং সমঃ শান্তঃ সচ্চিদানন্দলক্ষণঃ।
নাহং দেহো হ্যসদ্ৰূপো জ্ঞানমিত্যুচ্যতে বুধৈঃ।।24।।
নিৰ্ৱিকাৰো নিৰাকাৰো নিৰৱদ্যোঽহমৱ্যযঃ।
নাহং দেহো হ্যসদ্ৰূপো জ্ঞানমিত্যুচ্যতে বুধৈঃ।।25।।
নিৰামযো নিৰাভাসো নিৰ্ৱিকল্পোঽহমাততঃ।
নাহং দেহো হ্যসদ্ৰূপো জ্ঞানমিত্যুচ্যতে বুধৈঃ।।26।।
নিৰ্গুণো নিষ্ক্ৰিযো নিত্যো নিত্যমুক্তোঽহমচ্যুতঃ।
নাহং দেহো হ্যসদ্ৰূপো জ্ঞানমিত্যুচ্যতে বুধৈঃ।।27।।
নিৰ্মলো নিশ্চলোঽনন্তঃ শুদ্ধোঽহমজৰোঽমৰঃ।
নাহং দেহো হ্যসদ্ৰূপো জ্ঞানমিত্যুচ্যতে বুধৈঃ।।28।।
স্ৱদেহং শোভনং ত্যক্ত্ৱা পুৰুষাখ্যং চ সংমতম্।
কিং মূৰ্খ শূন্যমাত্মানং দেহাতীতং কৰোষি ভো।।29।।
স্ৱাত্মানং শ্ৰৃণু মূৰ্খ ত্ৱং শ্ৰুত্যা যুক্ত্যা চ পূৰুষম্।
দেহাতীতং সদাকাৰং সুদুৰ্দৰ্শং ভৱাদৃশাম্।।30।।
অহংশব্দেন ৱিখ্যাত এক এৱ স্থিতঃ পৰঃ।
স্থূলত্ৱান্নৈকতাং প্ৰাপ্তঃ কথং স্যাদ্দেহকঃ পুমান্।।31।।
অহং দ্ৰষ্টৃতযা সিদ্ধো দেহো দৃশ্যতযা স্থিতঃ।
মমাযমিতি নিৰ্দেশাত্কথং স্যাদ্দেহকঃ পুমান্।।32।।
অহং ৱিকাৰহীনস্তু দেহো নিত্যং ৱিকাৰৱান্।
ইতি প্ৰতীযতে সাক্ষাত্কথং স্যাদ্দেহকঃ পুমান্।।33।।
যস্মাত্পৰমিতি শ্ৰুত্যা তযা পুৰুষলক্ষণম্।
ৱিনিৰ্ণীতং ৱিশুদ্ধেন কথং স্যাদ্দেহকঃ পুমান্।।34।।
সৰ্ৱং পুৰুষ এৱেতি সূক্তে পুৰুষসংজ্ঞিতে।
অপ্যুচ্যতে যতঃ শ্ৰুত্যা কথং স্যাদ্দেহকঃ পুমান্।।35।।
অসঙ্গঃ পুৰুষঃ প্ৰোক্তো বৃহদাৰণ্যকেঽপি চ।
অনন্তমলসংসৃষ্টঃ কথং স্যাদ্দেহকঃ পুমান্।।36।।
তত্ৰৈৱ চ সমাখ্যাতঃ স্ৱযংজ্যোতিৰ্হি পূৰুষঃ।
জডঃ পৰপ্ৰকাশ্যোঽযং কথং স্যাদ্দেহকঃ পুমান্।।37।।
প্ৰোক্তোঽপি কৰ্মকাণ্ডেন হ্যাত্মা দেহাদ্ৱিলক্ষণঃ।
নিত্যশ্চ তত্ফলং ভুঙ্ক্তে দেহপাতাদনন্তৰম্।।38।।
লিঙ্গং চানেকসংযুক্তং চলং দৃশ্যং ৱিকাৰি চ।
অৱ্যাপকমসদ্ৰূপং তত্কথং স্যাত্পুমানযম্।।39।।
এৱং দেহদ্ৱযাদন্য আত্মা পুৰুষ ঈশ্ৱৰঃ।
সৰ্ৱাত্মা সৰ্ৱৰূপশ্চ সৰ্ৱাতীতোঽহমৱ্যযঃ।।40।।
ইত্যাত্মদেহভানেন প্ৰপঞ্চস্যৈৱ সত্যতা।
যথোক্তা তৰ্কশাস্ত্ৰেণ ততঃ কিং পুৰুষাৰ্থতা।।41।।
ইত্যাত্মদেহভেদেন দেহাত্মত্ৱং নিৱাৰিতম্।
ইদানীং দেহভেদস্য হ্যসত্ত্ৱং স্ফুটমুচ্যতে।।42।।
চৈতন্যস্যৈকৰূপত্ৱাদ্ভেদো যুক্তো ন কৰ্হিচিত্।
জীৱত্ৱং চ মৃষা জ্ঞেযং ৰজ্জ্ৱাং সৰ্পগ্ৰহো যথা।।43।।
ৰজ্জ্ৱজ্ঞানাত্ক্ষণেনৈৱ যদ্ৱদ্ৰজ্জুৰ্হি সৰ্পিণী।
ভাতি তদ্ৱচ্চিতিঃ সাক্ষাদ্ৱিশ্ৱাকাৰেণ কেৱলা।।44।।
উপাদানং প্ৰপঞ্চস্য ব্ৰহ্মণোঽন্যন্ন ৱিদ্যতে।
তস্মাত্সৰ্ৱপ্ৰপঞ্চোঽযং ব্ৰহ্মৈৱাস্তি ন চেতৰত্।।45।।
ৱ্যাপ্যৱ্যাপকতা মিথ্যা সৰ্ৱমাত্মেতি শাসনাত্।
ইতি জ্ঞাতে পৰে তত্ত্ৱে ভেদস্যাৱসৰঃ কুতঃ।।46।।
শ্ৰুত্যা নিৱাৰিতং নূনং নানাত্ৱং স্ৱমুখেন হি।
কথং ভাসো ভৱেদন্যঃ স্থিতে চাদ্ৱযকাৰণে।।47।।
দোষোঽপি ৱিহিতঃ শ্ৰুত্যা মৃত্যোৰ্মৃত্যুং স গচ্ছতি।
ইহ পশ্যতি নানাত্ৱং মাযযা ৱঞ্চিতো নৰঃ।।48।।
ব্ৰহ্মণঃ সৰ্ৱভূতানি জাযন্তে পৰমাত্মনঃ।
তস্মাদেতানি ব্ৰহ্মৈৱ ভৱন্তীত্যৱধাৰযেত্।।49।।
ব্ৰহ্মৈৱ সৰ্ৱনামানি ৰূপাণি ৱিৱিধানি চ।
কৰ্মাণ্যপি সমগ্ৰাণি বিভৰ্তীতি শ্ৰুতিৰ্জগৌ।।50।।
সুৱৰ্ণাজ্জাযমানস্য সুৱৰ্ণত্ৱং চ শাশ্ৱতম্।
ব্ৰহ্মণো জাযমানস্য ব্ৰহ্মত্ৱং চ তথা ভৱেত্।।51।।
স্ৱল্পমপ্যন্তৰং কৃত্ৱা জীৱাত্মপৰমাত্মনোঃ।
যোঽৱতিষ্ঠতি মূঢাত্মা ভযং তস্যাভিভাষিতম্।।52।।
যত্ৰাজ্ঞানাদ্ভৱেদ্দ্ৱৈতমিতৰস্তত্ৰ পশ্যতি।
আত্মত্ৱেন যদা সৰ্ৱং নেতৰস্তত্ৰ চাণ্ৱপি।।53।।
যস্মিন্সৰ্ৱাণি ভূতানি হ্যাত্মত্ৱেন ৱিজানতঃ।
ন ৱৈ তস্য ভৱেন্মোহো ন চ শোকোঽদ্ৱিতীযতঃ।।54।।
অযমাত্মা হি ব্ৰহ্মৈৱ সৰ্ৱাত্মকতযা স্থিতঃ।
ইতি নিৰ্ধাৰিতং শ্ৰুত্যা বৃহদাৰণ্যসংস্থযা।।55।।
অনুভূতোঽপ্যযং লোকো ৱ্যৱহাৰক্ষমোঽপি সন্।
অসদ্ৰূপো যথা স্ৱপ্ন উত্তৰক্ষণবাধতঃ।।56।।
স্ৱপ্নো জাগৰণেঽলীকঃ স্ৱপ্নেঽপি ন হি জাগৰঃ।
দ্ৱযমেৱ লযে নাস্তি লযোঽপি হ্যুভযোৰ্ন চ।।57।।
ত্ৰযমেৱং ভৱেন্মিথ্যা গুণত্ৰযৱিনিৰ্মিতম্।
অস্য দ্ৰষ্টা গুণাতীতো নিত্যো হ্যেকশ্চিদাত্মকঃ।।58।।
যদ্ৱন্মৃদি ঘটভ্ৰান্তিং শুক্তৌ ৱা ৰজতস্থিতিম্।
তদ্ৱদ্ব্ৰহ্মণি জীৱত্ৱং ভ্ৰান্ত্যা পশ্যতি ন স্ৱতঃ।।59।।
যথা মৃদি ঘটো নাম কনকে কুণ্ডলাভিধা।
শুক্তৌ হি ৰজতখ্যাতিৰ্জীৱশব্দস্তথা পৰে।।60।।
যথৈৱ ৱ্যোম্নি নীলত্ৱং যথা নীৰং মৰুস্থলে।
পুৰুষত্ৱং যথা স্থাণৌ তদ্ৱদ্ৱিশ্ৱং চিদাত্মনি।।61।।
যথৈৱ শূন্যে ৱেতালো গন্ধৰ্ৱাণাং পুৰং যথা।
যথাকাশে দ্ৱিচন্দ্ৰত্ৱং তদ্ৱত্সত্যে জগত্স্থিতিঃ।।62।।
যথা তৰঙ্গকল্লোলৈৰ্জলমেৱ স্ফুৰত্যলম্।
পাত্ৰৰূপেণ তাম্ৰং হি ব্ৰহ্মাণ্ডৌঘৈস্তথাত্মতা।।63।।
ঘটনাম্না যথা পৃথ্ৱী পটনাম্না হি তন্তৱঃ।
জগন্নাম্না চিদাভাতি জ্ঞেযং তত্তদভাৱতঃ।।64।।
সৰ্ৱোঽপি ৱ্যৱহাৰস্তু ব্ৰহ্মণা ক্ৰিযতে জনৈঃ।
অজ্ঞানান্ন ৱিজানন্তি মৃদেৱ হি ঘটাদিকম্।।65।।
কাৰ্যকাৰণতা নিত্যমাস্তে ঘটমৃদোৰ্যথা।
তথৈৱ শ্ৰুতিযুক্তিভ্যাং প্ৰপঞ্চব্ৰহ্মণোৰিহ।।66।।
গৃহ্যমাণে ঘটে যদ্ৱন্মৃত্তিকা ভাতি ৱৈ বলাত্।
ৱীক্ষ্যমাণে প্ৰপঞ্চেঽপি ব্ৰহ্মৈৱাভাতি ভাসুৰম্।।67।।
সদৈৱাত্মা ৱিশুদ্ধোঽপি হ্যশুদ্ধো ভাতি ৱৈ সদা।
যথৈৱ দ্ৱিৱিধা ৰজ্জুৰ্জ্ঞানিনোঽজ্ঞানিনোঽনিশম্।।68।।
যথৈৱ মৃন্মযঃ কুম্ভস্তদ্ৱদ্দেহোঽপি চিন্মযঃ।
আত্মানাত্মৱিভাগোঽযং মুধৈৱ ক্ৰিযতে বুধৈঃ।।69।।
সৰ্পত্ৱেন যথা ৰজ্জূ ৰজতত্ৱেন শুক্তিকা।
ৱিনিৰ্ণীতা ৱিমূঢেন দেহত্ৱেন তথাত্মতা।।70।।
ঘটত্ৱেন যথা পৃথ্ৱী পটত্ৱেনৈৱ তন্তৱঃ।
ৱিনিৰ্ণীতা ৱিমূঢেন দেহত্ৱেন তথাত্মতা।।71।।
কনকং কুণ্ডলত্ৱেন তৰঙ্গত্ৱেন ৱৈ জলম্।
ৱিনিৰ্ণীতা ৱিমূঢেন দেহত্ৱেন তথাত্মতা।।72।।
পুৰুষত্ৱেন ৱৈ স্থাণুৰ্জলত্ৱেন মৰীচিকা।
ৱিনিৰ্ণীতা ৱিমূঢেন দেহত্ৱেন তথাত্মতা।।73।।
গৃহত্ৱেনৈৱ কাষ্ঠানি খঙ্গত্ৱেনৈৱ লোহতা।
ৱিনিৰ্ণীতা ৱিমূঢেন দেহত্ৱেন তথাত্মতা।।74।।
যথা ৱৃক্ষৱিপৰ্যাসো জলাদ্ভৱতি কস্যচিত্।
তদ্ৱদাত্মনি দেহত্ৱং পশ্যত্যজ্ঞানযোগতঃ।।75।।
পোতেন গচ্ছতঃ পুংসঃ সৰ্ৱং ভাতীৱ চঞ্চলম্।
তদ্ৱদাত্মনি দেহত্ৱং পশ্যত্যজ্ঞানযোগতঃ।।76।।
পীতত্ৱং হি যথা শুভ্ৰে দোষাদ্ভৱতি কস্যচিত্।
তদ্ৱদাত্মনি দেহত্ৱং পশ্যত্যজ্ঞানযোগতঃ।।77।।
চক্ষুৰ্ভ্যাং ভ্ৰমশীলাভ্যাং সৰ্ৱং ভাতি ভ্ৰমাত্মকম্।
তদ্ৱদাত্মনি দেহত্ৱং পশ্যত্যজ্ঞানযোগতঃ।।78।।
অলাতং ভ্ৰমণেনৈৱ ৱৰ্তুলং ভাতি সূৰ্যৱত্।
তদ্ৱদাত্মনি দেহত্ৱং পশ্যত্যজ্ঞানযোগতঃ।।79।।
মহত্ত্ৱে সৰ্ৱৱস্তূনামণুত্ৱং হ্যতিদূৰতঃ।
তদ্ৱদাত্মনি দেহত্ৱং পশ্যত্যজ্ঞানযোগতঃ।।80।।
সূক্ষ্মত্ৱে সৰ্ৱৱস্তূনাং স্থূলত্ৱং চোপনেত্ৰতঃ।
তদ্ৱদাত্মনি দেহত্ৱং পশ্যত্যজ্ঞানযোগতঃ।।81।।
কাচভূমৌ জলত্ৱং ৱা জলভূমৌ হি কাচতা।
তদ্ৱদাত্মনি দেহত্ৱং পশ্যত্যজ্ঞানযোগতঃ।।82।।
যদ্ৱদগ্নৌ মণিত্ৱং হি মণৌ ৱা ৱহ্নিতা পুমান্।
তদ্ৱদাত্মনি দেহত্ৱং পশ্যত্যজ্ঞানযোগতঃ।।83।।
অভ্ৰেষু সত্সু ধাৱত্সু ধাৱন্নিৱ যথা শশী।
তদ্ৱদাত্মনি দেহত্ৱং পশ্যত্যজ্ঞানযোগতঃ।।84।।
যথৈৱ দিগ্ৱিপৰ্যাসো মোহাদ্ভৱতি কস্যচিত্।
তদ্ৱদাত্মনি দেহত্ৱং পশ্যত্যজ্ঞানযোগতঃ।।85।।
যথা শশী জলে ভাতি চঞ্চলত্ৱেন কস্যচিত্।
তদ্ৱদাত্মনি দেহত্ৱং পশ্যত্যজ্ঞানযোগতঃ।।86।।
এৱমাত্মনি নজ্ঞাতে দেহাধ্যাসো হি জাযতে।
স এৱাত্মা পৰিজ্ঞাতো লীযতে চ পৰাত্মনি।।87।।
সৰ্ৱমাত্মতযা জ্ঞাতং জগত্স্থাৱৰজঙ্গমম্।
অভাৱাত্সৰ্ৱভাৱানাং দেহানাং চাত্মতা কুতঃ।।88।।
আত্মানং সততং জানন্কালং নয মহামতে।
প্ৰাৰব্ধমখিলং ভুঞ্জন্নোদ্ৱেগং কৰ্তুমৰ্হসি।।89।।
উত্পন্নেঽপ্যাত্মৱিজ্ঞানে প্ৰাৰব্ধং নৈৱ মুঞ্চতি।
ইতি যচ্ছ্ৰূযতে শাস্ত্ৰাত্তন্নিৰাক্ৰিযতেঽধুনা।।90।।
তত্ত্ৱজ্ঞানোদযাদূৰ্ধ্ৱং প্ৰাৰব্ধং নৈৱ ৱিদ্যতে।
দেহাদীনামসত্যত্ৱাদ্যথা স্ৱপ্নঃ প্ৰবোধতঃ।।91।।
কৰ্ম জন্মান্তৰকৃতং প্ৰাৰব্ধমিতি কীৰ্তিতম্।
তত্তু জন্মান্তৰাভাৱাত্পুংসো নৈৱাস্তি কৰ্হিচিত্।।92।।
স্ৱপ্নদেহো যথাধ্যস্তস্তথৈৱাযং হি দেহকঃ।।
অধ্যস্তস্য কুতো জন্ম জন্মাভাৱে স্থিতিঃ কুতঃ।।93।।
উপাদানং প্ৰপঞ্চস্য মৃদ্ভাণ্ডস্যেৱ কথ্যতে।
অজ্ঞানং চৈৱ ৱেদান্তৈস্তস্মিন্নষ্টে ক্ৱ ৱিশ্ৱতা।।94।।
যথা ৰজ্জুং পৰিত্যজ্য সৰ্প গৃহ্ণাতি ৱৈ ভ্ৰমাত্।
তদ্ৱত্সত্যমৱিজ্ঞায জগত্পশ্যতি মূঢধীঃ।।95।।
ৰজ্জুৰূপে পৰিজ্ঞাতে সৰ্পভ্ৰান্তিৰ্ন তিষ্ঠতি।
অধিষ্ঠানে তথা জ্ঞাতে প্ৰপঞ্চঃ শূন্যতাং ৱ্ৰজেত্।।96।।
দেহস্যাপি প্ৰপঞ্চত্ৱাত্প্ৰাৰব্ধাৱস্থিতিঃ কুতঃ।
অজ্ঞানিজনবোধাৰ্থং প্ৰাৰব্ধং ৱক্তি ৱৈ শ্ৰুতিঃ।।97।।
ক্ষীযন্তে চাস্য কৰ্মাণি তস্মিন্দৃষ্টে পৰাৱৰে।
বহুত্ৱং তন্নিষেধাৰ্থং শ্ৰুত্যা গীতং চ ৱৈ স্ফুটম্।।98।।
উচ্যতেঽজ্ঞৈৰ্বলাচ্চৈতত্তদানৰ্থদ্ৱযাগমঃ।
ৱেদান্তমতহানং চ যতো জ্ঞানমিতি শ্ৰুতিঃ।।99।।
ত্ৰিপঞ্চাঙ্গান্যথো ৱক্ষ্যে পূৰ্ৱোক্তস্যৈৱ সিদ্ধযে।
তৈশ্চ সৰ্ৱৈঃ সদা কাৰ্যং নিদিধ্যাসনমেৱ তু।।100।।
নিত্যাভ্যাসাদৃতে প্ৰাপ্তিৰ্ন ভৱেত্সচ্চিদাত্মনঃ।
তস্মাদ্ব্ৰহ্ম নিদিধ্যাসেজ্জিজ্ঞাসুঃ শ্ৰেযসে চিৰম্।।101।।
যমো হি নিযমস্ত্যাগো মৌনং দেশশ্চ কালতঃ।
আসনং মূলবন্ধশ্চ দেহসাম্যং চ দৃক্স্থিতিঃ।।102।।
প্ৰাণসংযমনং চৈৱ প্ৰত্যাহাৰশ্চ ধাৰণা।
আত্মধ্যানং সমাধিশ্চ প্ৰোক্তান্যঙ্গানি ৱৈ ক্ৰমাত্।।103।।
সৰ্ৱং ব্ৰহ্মেতি ৱিজ্ঞানাদিন্দ্ৰিযগ্ৰামসংযমঃ।
যমোঽযমিতি সংপ্ৰোক্তোঽভ্যসনীযো মুহুৰ্মুহুঃ।।104।।
সজাতীযপ্ৰৱাহশ্চ ৱিজাতীযতিৰস্কৃতিঃ।
নিযমো হি পৰানন্দো নিযমাত্ক্ৰিযতে বুধৈঃ।।105।।
ত্যাগঃ প্ৰপঞ্চৰূপস্য চিদাত্মত্ৱাৱলোকনাত্।
ত্যাগো হি মহতাং পূজ্যঃ সদ্যো মোক্ষমযো যতঃ।।106।।
যতো ৱাচো নিৱৰ্তন্তে অপ্ৰাপ্য মনসা সহ।
যন্মৌনং যোগিভিৰ্গম্যং তদ্ভজেত্সৰ্ৱদা বুধঃ।।107।।
ৱাচো যস্মান্নিৱৰ্তন্তে তদ্ৱক্তুং কেন শক্যতে।
প্ৰপঞ্চো যদি ৱক্তৱ্যঃ সোঽপি শব্দৱিৱৰ্জিতঃ।।108।।
ইতি ৱা তদ্ভৱেন্মৌনং সতাং সহজসংজ্ঞিতম্।
গিৰা মৌনং তু বালানাং প্ৰযুক্তং ব্ৰহ্মৱাদিভিঃ।।109।।
আদাৱন্তে চ মধ্যে চ জনো যস্মিন্ন ৱিদ্যতে।
যেনেদং সততং ৱ্যাপ্তং স দেশো ৱিজনঃ স্মৃতঃ।।110।।
কলনাত্সৰ্ৱভূতানাং ব্ৰহ্মাদীনাং নিমেষতঃ।
কালশব্দেন নিৰ্দিষ্টো হ্যখণ্ডানন্দ অদ্ৱযঃ।।111।।
সুখেনৈৱ ভৱেদ্যস্মিন্নজস্ৰং ব্ৰহ্মচিন্তনম্।
আসনং তদ্ৱিজানীযান্নেতৰত্সুখনাশনম্।।112।।
সিদ্ধং যত্সৰ্ৱভূতাদি ৱিশ্ৱাধিষ্ঠানমৱ্যযম্।
যস্মিন্সিদ্ধাঃ সমাৱিষ্টাস্তদ্ৱৈ সিদ্ধাসনং ৱিদুঃ।।113।।
যন্মূলং সৰ্ৱভূতানাং যন্মূলং চিত্তবন্ধনম্।
মূলবন্ধঃ সদা সেৱ্যো যোগোঽসৌ ৰাজযোগিনাম্।।114।।
অঙ্গানাং সমতাং ৱিদ্যাত্সমে ব্ৰহ্মণি লীযতে।
নো চেন্নৈৱ সমানত্ৱমৃজুত্ৱং শুষ্কৱৃক্ষৱত্।।115।।
দৃষ্টিং জ্ঞানমযীং কৃত্ৱা পশ্যেদ্ব্ৰহ্মমযং জগত্।
সা দৃষ্টিঃ পৰমোদাৰা ন নাসাগ্ৰাৱলোকনী।।116।।
দ্ৰষ্টৃদৰ্শনদৃশ্যানাং ৱিৰামো যত্ৰ ৱা ভৱেত্।
দৃষ্টিস্তত্ৰৈৱ কৰ্তৱ্যা ন নাসাগ্ৰাৱলোকনী।।117।।
চিত্তাদিসৰ্ৱভাৱেষু ব্ৰহ্মত্ৱেনৈৱ ভাৱনাত্।
নিৰোধঃ সৰ্ৱৱৃত্তীনাং প্ৰাণাযামঃ স উচ্যতে।।118।।
নিষেধনং প্ৰপঞ্চস্য ৰেচকাখ্যঃ সমীৰণঃ।
ব্ৰহ্মৈৱাস্মীতি যা ৱৃত্তিঃ পূৰকো ৱাযুৰীৰিতঃ।।119।।
ততস্তদ্ৱৃত্তিনৈশ্চল্যং কুম্ভকঃ প্ৰাণসংযমঃ।
অযং চাপি প্ৰবুদ্ধানামজ্ঞানাং ঘ্ৰাণপীডনম্।।120।।
ৱিষযেষ্ৱাত্মতাং দৃষ্ট্ৱা মনসশ্চিতি মজ্জনম্।
প্ৰত্যাহাৰঃ স ৱিজ্ঞেযোঽভ্যসনীযো মুমুক্ষুভিঃ।।121।।
যত্ৰ যত্ৰ মনো যাতি ব্ৰহ্মণস্তত্ৰ দৰ্শনাত্।
মনসো ধাৰণাযৈৱ ধাৰণা সা পৰা মতা।।122।।
ব্ৰহ্মৈৱাস্মীতি সদ্ৱৃত্ত্যা নিৰালম্বতযা স্থিতিঃ।
ধ্যানশব্দেন ৱিখ্যাতা পৰমানন্দদাযিনী।।123।।
নিৰ্ৱিকাৰতযা ৱৃত্ত্যা ব্ৰহ্মাকাৰতযা পুনঃ।
ৱৃত্তিৱিস্মৰণং সম্যক্সমাধিৰ্জ্ঞানসংজ্ঞকঃ।।124।।
এৱং চাকৃত্ৰিমানন্দং তাৱত্সাধু সমভ্যসেত্।
ৱশ্যো যাৱত্ক্ষণাত্পুংসঃ প্ৰযুক্তঃ স ভেৱত্স্ৱযম্।।125।।
ততঃ সাধননিৰ্মুক্তঃ সিদ্ধো ভৱতি যোগিৰাট্।
তত্স্ৱৰূপং ন চৈকস্য ৱিষযো মনসো গিৰাম্।।126।।
সমাধৌ ক্ৰিযমাণে তু ৱিঘ্না আযান্তি ৱৈ বলাত্।
অনুসংধানৰাহিত্যমালস্যং ভোগলালসম্।।127।।
লযস্তমশ্চ ৱিক্ষেপো ৰসাস্ৱাদশ্চ শূন্যতা।
এৱং যদ্ৱিঘ্নবাহুল্যং ত্যাজ্যং ব্ৰহ্মৱিদা শনৈঃ।।128।।
ভাৱৱৃত্ত্যা হি ভাৱত্ৱং শূন্যৱৃত্ত্যা হি শূন্যতা।
ব্ৰহ্মৱৃত্ত্যা হি পূৰ্ণত্ৱং তথা পূৰ্ণত্ৱমভ্যসেত্।।129।।
যে হি ৱৃত্তিং জহত্যেনাং ব্ৰহ্মাখ্যাং পাৱনীং পৰাম্।
ৱৃথৈৱ তে তু জীৱন্তি পশুভিশ্চ সমা নৰাঃ।।130।।
যে হি ৱৃত্তিং ৱিজানন্তি যে জ্ঞাত্ৱা ৱৰ্ধযন্ত্যপি।
তে ৱৈ সত্পুৰুষা ধন্যা ৱন্দ্যাস্তে ভুৱনত্ৰযে।।131।।
যেষাং ৱৃত্তিঃ সমাৱৃদ্ধা পৰিপক্ৱা চ সা পুনঃ।
তে ৱৈ সদ্ব্ৰহ্মতাং প্ৰাপ্তা নেতৰে শব্দৱাদিনঃ।।132।।
কুশলা ব্ৰহ্মৱাৰ্তাযাং ৱৃত্তিহীনাঃ সুৰাগিণঃ।
তেঽপ্যজ্ঞানিতমা নূনং পুনৰাযান্তি যান্তি চ।।133।।
নিমেষাৰ্ধং ন তিষ্ঠন্তি ৱৃত্তিং ব্ৰহ্মমযীং ৱিনা।
যথা তিষ্ঠন্তি ব্ৰহ্মাদ্যাঃ সনকাদ্যাঃ শুকাদযঃ।।134।।
কাৰ্যে কাৰণতাযাতা কাৰণে ন হি কাৰ্যতা।
কাৰণত্ৱং স্ৱতো গচ্ছেত্কাৰ্যাভাৱে ৱিচাৰতঃ।।135।।
অথ শুদ্ধং ভৱেদ্ৱস্তু যদ্ৱৈ ৱাচামগোচৰঃ।
দ্ৰষ্টৱ্যং মৃদ্ধটেনৈৱ দৃষ্টান্তেন পুনঃ পুনঃ।।136।।
অনেনৈৱ প্ৰকাৰেণ ৱৃত্তিৰ্ব্ৰহ্মাত্মিকা ভৱেত্।
উদেতি শুদ্ধচিত্তানাং ৱৃত্তিজ্ঞানং ততঃ পৰম্।।137।।
কাৰণং ৱ্যতিৰেকেণ পুমানাদৌ ৱিলোকযেত্।
অন্ৱযেন পুনস্তদ্ধি কাৰ্যে নিত্যং প্ৰপশ্যতি।।138।।
কাৰ্যে হি কাৰণং পশ্যেত্পশ্চাত্কাৰ্যং ৱিসৰ্জযেত্।
কাৰণত্ৱং স্ৱতো নশ্যেদৱশিষ্টং ভৱেন্মুনিঃ।।139।।
ভাৱিতং তীৱ্ৰৱেগেণ ৱস্তু যন্নিশ্চযাত্মনা।
পুমাংস্তদ্ধি ভৱেচ্ছীঘ্ৰং জ্ঞেযং ভ্ৰমৰকীটৱত্।।140।।
অদৃশ্যং ভাৱৰূপং চ সৰ্ৱমেতচ্চিদাত্মকম্।
সাৱধানতযা নিত্যং স্ৱাত্মানং ভাৱযেদ্বুধঃ।।141।।
দৃশ্যং হ্যদৃশ্যতাং নীত্ৱা ব্ৰহ্মাকাৰেণ চিন্তযেত্।
ৱিদ্ৱান্নিত্যসুখে তিষ্ঠেদ্ধিযা চিদ্ৰসপূৰ্ণযা।।142।।
এভিৰঙ্গৈঃ সমাযুক্তো ৰাজযোগ উদাহৃতঃ।
কিংচিত্পক্ৱকষাযাণাং হঠযোগেন সংযুতঃ।।143।।
পৰিপক্ৱং মনো যেষাং কেৱলোঽযং চ সিদ্ধিদঃ।
গুৰুদৈৱতভক্তানাং সৰ্ৱেষাং সুলভো জৱাত্।।144।।
ইতি শ্ৰীমত্পৰমহংসপৰিৱ্ৰাজকাচাৰ্যস্য
শ্ৰীগোৱিন্দভগৱত্পূজ্যপাদশিষ্যস্য
শ্ৰীমচ্ছংকৰভগৱতঃ কৃতৌ
অপৰোক্ষানুভূতিঃ সমাপ্তা।।

More Brahman Stotras

ॐ आप्यायन्तु ममाङ्गानि वाक्प्राणश्चक्षुः
Apyayantu Mamangani
ॐ असतो मा सद्गमय
Asato Ma Sadgamaya
आत्मबोधः
Atmabodha
अवधूत गीता
Avadhuta Gita
ॐ भद्रं कर्णेभिः शृणुयाम
Bhadram Karne
भूगुर्वसिष्ठः क्रतुरंगिराश्च मनुः पुलस्त्यः
Bhugurvashista Kraturam
ब्रह्मज्ञानावलीमाला
Brahma Jnanavali Mala
श्री ब्रह्मसूत्राणि
Brahma Sutras
View All Veda & Upanishad Collection →

Explore More

Veda & Upanishad CollectionWealthObstaclesHealthProtectionWisdomHome