Brahman

ଅପରୋକ୍ଷାନୁଭୂତିଃ

(Aparokshanubhuti in Odia)

Also known as aparoksanubhutih

Aparokshanubhuti, or Direct Experience of the Absolute is an introductory work by Adi Shankaracharya that expounds Advaita Vedanta philosophy. Aparoksha refers to the ‘nearest of the near’, one’s Self. Anubhuti means to realize, to experience. So the word means "Self-realization." Such realization, unlike the knowledge of objects through sense-perception or inference, is an immediate and direct perception of one’s own Self, which is here indicated by the word Aparoksha.

Reading depth
Lyrics
#of 145
ଅପରୋକ୍ଷାନୁଭୂତିଃ।।
ଶ୍ରୀହରିଂ ପରମାନନ୍ଦମୁପଦେଷ୍ଟାରମୀଶ୍ଵରମ୍।
ଵ୍ଯାପକଂ ସର୍ଵଲୋକାନାଂ କାରଣଂ ତଂ ନମାମ୍ଯହମ୍।।1।।
ଅପରୋକ୍ଷାନୁଭୂତିର୍ଵୈ ପ୍ରୋଚ୍ଯତେ ମୋକ୍ଷସିଦ୍ଧଯେ।
ସଦ୍ଭିରେଷା ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଵୀକ୍ଷଣୀଯା ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ।।2।।
ସ୍ଵଵର୍ଣାଶ୍ରମଧର୍ମେଣ ତପସା ହରିତୋଷଣାତ୍।
ସାଧନଂ ପ୍ରଭଵେତ୍ପୁଂସାଂ ଵୈରାଗ୍ଯାଦିଚତୁଷ୍ଟଯମ୍।।3।।
ବ୍ରହ୍ମାଦିସ୍ଥାଵରାନ୍ତେଷୁ ଵୈରାଗ୍ଯଂ ଵିଷଯେଷ୍ଵନୁ।
ଯଥୈଵ କାକଵିଷ୍ଠାଯାଂ ଵୈରାଗ୍ଯଂ ତଦ୍ଧି ନିର୍ମଲମ୍।।4।।
ନିତ୍ଯମାତ୍ମସ୍ଵରୂପଂ ହି ଦୃଶ୍ଯଂ ତଦ୍ଵିପରୀତଗମ୍।
ଏଵଂ ଯୋ ନିଶ୍ଚଯଃ ସମ୍ଯଗ୍ଵିଵେକୋ ଵସ୍ତୁନଃ ସ ଵୈ।।5।।
ସଦୈଵ ଵାସନାତ୍ଯାଗଃ ଶମୋଽଯମିତି ଶବ୍ଦିତଃ।
ନିଗ୍ରହୋ ବାହ୍ଯଵୃତ୍ତୀନାଂ ଦମ ଇତ୍ଯଭିଧୀଯତେ।।6।।
ଵିଷଯେଭ୍ଯଃ ପରାଵୃତ୍ତିଃ ପରମୋପରତିର୍ହି ସା।
ସହନଂ ସର୍ଵଦୁଃଖାନାଂ ତିତିକ୍ଷା ସା ଶୁଭା ମତା।।7।।
ନିଗମାଚାର୍ଯଵାକ୍ଯେଷୁ ଭକ୍ତିଃ ଶ୍ରଦ୍ଧେତି ଵିଶ୍ରୁତା।
ଚିତ୍ତୈକାଗ୍ର୍ଯଂ ତୁ ସଲ୍ଲକ୍ଷ୍ଯେ ସମାଧାନମିତି ସ୍ମୃତମ୍।।8।।
ସଂସାରବନ୍ଧନିର୍ମୁକ୍ତିଃ କଥଂ ସ୍ଯାନ୍ମେ ଦଯାନିଧେ।
ଇତି ଯା ସୁଦୃଢା ବୁଦ୍ଧିର୍ଵକ୍ତଵ୍ଯା ସା ମୁମୁକ୍ଷୁତା।।9।।
ଉକ୍ତସାଧନଯୁକ୍ତେନ ଵିଚାରଃ ପୁରୁଷେଣ ହି।
କର୍ତଵ୍ଯୋ ଜ୍ଞାନସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥମାତ୍ମନଃ ଶୁଭମିଚ୍ଛତା।।10।।
ନୋତ୍ପଦ୍ଯତେ ଵିନା ଜ୍ଞାନଂ ଵିଚାରେଣାନ୍ଯସାଧନୈଃ।
ଯଥା ପଦାର୍ଥଭାନଂ ହି ପ୍ରକାଶେନ ଵିନା କ୍ଵଚିତ୍।।11।।
କୋଽହଂ କଥମିଦଂ ଜାତଂ କୋ ଵା କର୍ତାସ୍ଯ ଵିଦ୍ଯତେ।
ଉପାଦାନଂ କିମସ୍ତୀହ ଵିଚାରଃ ସୋଽଯମୀଦୃଶଃ।।12।।
ନାହଂ ଭୂତଗଣୋ ଦେହୋ ନାହଂ ଚାକ୍ଷଗଣସ୍ତଥା।
ଏତଦ୍ଵିଲକ୍ଷଣଃ କଶ୍ଚିଦ୍ଵିଚାରଃ ସୋଽଯମୀଦୃଶଃ।।13।।
ଅଜ୍ଞାନପ୍ରଭଵଂ ସର୍ଵଂ ଜ୍ଞାନେନ ପ୍ରଵିଲୀଯତେ।
ସଂକଲ୍ପୋ ଵିଵିଧଃ କର୍ତା ଵିଚାରଃ ସୋଽଯମୀଦୃଶଃ।।14।।
ଏତଯୋର୍ଯଦୁପାଦାନମେକଂ ସୂକ୍ଷ୍ମଂ ସଦଵ୍ଯଯମ୍।
ଯଥୈଵ ମୃଦ୍ଧଟାଦୀନାଂ ଵିଚାରଃ ସୋଽଯମୀଦୃଶଃ।।15।।
ଅହମେକୋଽପି ସୂକ୍ଷ୍ମଶ୍ଚ ଜ୍ଞାତା ସାକ୍ଷୀ ସଦଵ୍ଯଯଃ।
ତଦହଂ ନାତ୍ର ସଂଦେହୋ ଵିଚାରଃ ସୋଽଯମୀଦୃଶଃ।।16।।
ଆତ୍ମା ଵିନିଷ୍କଲୋ ହ୍ଯେକୋ ଦେହୋ ବହୁଭିରାଵୃତଃ।
ତଯୋରୈକ୍ଯଂ ପ୍ରପଶ୍ଯନ୍ତି କିମଜ୍ଞାନମତଃ ପରମ୍।।17।।
ଆତ୍ମା ନିଯାମକଶ୍ଚାନ୍ତର୍ଦେହୋ ନିଯମ୍ଯବାହ୍ଯକଃ।
ତଯୋରୈକ୍ଯଂ ପ୍ରପଶ୍ଯନ୍ତି କିମଜ୍ଞାନମତଃ ପରମ୍।।18।।
ଆତ୍ମା ଜ୍ଞାନମଯଃ ପୁଣ୍ଯୋ ଦେହୋ ମାଂସମଯୋଽଶୁଚିଃ।
ତଯୋରୈକ୍ଯଂ ପ୍ରପଶ୍ଯନ୍ତି କିମଜ୍ଞାନମତଃ ପରମ୍।।19।।
ଆତ୍ମା ପ୍ରକାଶକଃ ସ୍ଵଚ୍ଛୋ ଦେହସ୍ତାମସ ଉଚ୍ଯତେ।
ତଯୋରୈକ୍ଯଂ ପ୍ରପଶ୍ଯନ୍ତି କିମଜ୍ଞାନମତଃ ପରମ୍।।20।।
ଆତ୍ମା ନିତ୍ଯୋ ହି ସଦ୍ରୂପୋ ଦେହୋଽନିତ୍ଯୋ ହ୍ଯସନ୍ମଯଃ।
ତଯୋରୈକ୍ଯଂ ପ୍ରପଶ୍ଯନ୍ତି କିମଜ୍ଞାନମତଃ ପରମ୍।।21।।
ଆତ୍ମନସ୍ତତ୍ପ୍ରକାଶତ୍ଵଂ ଯତ୍ପଦାର୍ଥାଵଭାସନମ୍।
ନାଗ୍ନ୍ଯାଦିଦୀପ୍ତିଵଦ୍ଦୀପ୍ତିର୍ଭଵତ୍ଯାନ୍ଧ୍ଯଂ ଯତୋ ନିଶି।।22।।
ଦେହୋଽହମିତ୍ଯଯଂ ମୂଢୋ ମତ୍ଵା ତିଷ୍ଠତ୍ଯହୋ ଜନଃ।
ମମାଯମିତ୍ଯପି ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଘଟଦ୍ରଷ୍ଟେଵ ସର୍ଵଦା।।23।।
ବ୍ରହ୍ମୈଵାହଂ ସମଃ ଶାନ୍ତଃ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦଲକ୍ଷଣଃ।
ନାହଂ ଦେହୋ ହ୍ଯସଦ୍ରୂପୋ ଜ୍ଞାନମିତ୍ଯୁଚ୍ଯତେ ବୁଧୈଃ।।24।।
ନିର୍ଵିକାରୋ ନିରାକାରୋ ନିରଵଦ୍ଯୋଽହମଵ୍ଯଯଃ।
ନାହଂ ଦେହୋ ହ୍ଯସଦ୍ରୂପୋ ଜ୍ଞାନମିତ୍ଯୁଚ୍ଯତେ ବୁଧୈଃ।।25।।
ନିରାମଯୋ ନିରାଭାସୋ ନିର୍ଵିକଲ୍ପୋଽହମାତତଃ।
ନାହଂ ଦେହୋ ହ୍ଯସଦ୍ରୂପୋ ଜ୍ଞାନମିତ୍ଯୁଚ୍ଯତେ ବୁଧୈଃ।।26।।
ନିର୍ଗୁଣୋ ନିଷ୍କ୍ରିଯୋ ନିତ୍ଯୋ ନିତ୍ଯମୁକ୍ତୋଽହମଚ୍ଯୁତଃ।
ନାହଂ ଦେହୋ ହ୍ଯସଦ୍ରୂପୋ ଜ୍ଞାନମିତ୍ଯୁଚ୍ଯତେ ବୁଧୈଃ।।27।।
ନିର୍ମଲୋ ନିଶ୍ଚଲୋଽନନ୍ତଃ ଶୁଦ୍ଧୋଽହମଜରୋଽମରଃ।
ନାହଂ ଦେହୋ ହ୍ଯସଦ୍ରୂପୋ ଜ୍ଞାନମିତ୍ଯୁଚ୍ଯତେ ବୁଧୈଃ।।28।।
ସ୍ଵଦେହଂ ଶୋଭନଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ପୁରୁଷାଖ୍ଯଂ ଚ ସଂମତମ୍।
କିଂ ମୂର୍ଖ ଶୂନ୍ଯମାତ୍ମାନଂ ଦେହାତୀତଂ କରୋଷି ଭୋ।।29।।
ସ୍ଵାତ୍ମାନଂ ଶ୍ରୃଣୁ ମୂର୍ଖ ତ୍ଵଂ ଶ୍ରୁତ୍ଯା ଯୁକ୍ତ୍ଯା ଚ ପୂରୁଷମ୍।
ଦେହାତୀତଂ ସଦାକାରଂ ସୁଦୁର୍ଦର୍ଶଂ ଭଵାଦୃଶାମ୍।।30।।
ଅହଂଶବ୍ଦେନ ଵିଖ୍ଯାତ ଏକ ଏଵ ସ୍ଥିତଃ ପରଃ।
ସ୍ଥୂଲତ୍ଵାନ୍ନୈକତାଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ କଥଂ ସ୍ଯାଦ୍ଦେହକଃ ପୁମାନ୍।।31।।
ଅହଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୃତଯା ସିଦ୍ଧୋ ଦେହୋ ଦୃଶ୍ଯତଯା ସ୍ଥିତଃ।
ମମାଯମିତି ନିର୍ଦେଶାତ୍କଥଂ ସ୍ଯାଦ୍ଦେହକଃ ପୁମାନ୍।।32।।
ଅହଂ ଵିକାରହୀନସ୍ତୁ ଦେହୋ ନିତ୍ଯଂ ଵିକାରଵାନ୍।
ଇତି ପ୍ରତୀଯତେ ସାକ୍ଷାତ୍କଥଂ ସ୍ଯାଦ୍ଦେହକଃ ପୁମାନ୍।।33।।
ଯସ୍ମାତ୍ପରମିତି ଶ୍ରୁତ୍ଯା ତଯା ପୁରୁଷଲକ୍ଷଣମ୍।
ଵିନିର୍ଣୀତଂ ଵିଶୁଦ୍ଧେନ କଥଂ ସ୍ଯାଦ୍ଦେହକଃ ପୁମାନ୍।।34।।
ସର୍ଵଂ ପୁରୁଷ ଏଵେତି ସୂକ୍ତେ ପୁରୁଷସଂଜ୍ଞିତେ।
ଅପ୍ଯୁଚ୍ଯତେ ଯତଃ ଶ୍ରୁତ୍ଯା କଥଂ ସ୍ଯାଦ୍ଦେହକଃ ପୁମାନ୍।।35।।
ଅସଙ୍ଗଃ ପୁରୁଷଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ବୃହଦାରଣ୍ଯକେଽପି ଚ।
ଅନନ୍ତମଲସଂସୃଷ୍ଟଃ କଥଂ ସ୍ଯାଦ୍ଦେହକଃ ପୁମାନ୍।।36।।
ତତ୍ରୈଵ ଚ ସମାଖ୍ଯାତଃ ସ୍ଵଯଂଜ୍ଯୋତିର୍ହି ପୂରୁଷଃ।
ଜଡଃ ପରପ୍ରକାଶ୍ଯୋଽଯଂ କଥଂ ସ୍ଯାଦ୍ଦେହକଃ ପୁମାନ୍।।37।।
ପ୍ରୋକ୍ତୋଽପି କର୍ମକାଣ୍ଡେନ ହ୍ଯାତ୍ମା ଦେହାଦ୍ଵିଲକ୍ଷଣଃ।
ନିତ୍ଯଶ୍ଚ ତତ୍ଫଲଂ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଦେହପାତାଦନନ୍ତରମ୍।।38।।
ଲିଙ୍ଗଂ ଚାନେକସଂଯୁକ୍ତଂ ଚଲଂ ଦୃଶ୍ଯଂ ଵିକାରି ଚ।
ଅଵ୍ଯାପକମସଦ୍ରୂପଂ ତତ୍କଥଂ ସ୍ଯାତ୍ପୁମାନଯମ୍।।39।।
ଏଵଂ ଦେହଦ୍ଵଯାଦନ୍ଯ ଆତ୍ମା ପୁରୁଷ ଈଶ୍ଵରଃ।
ସର୍ଵାତ୍ମା ସର୍ଵରୂପଶ୍ଚ ସର୍ଵାତୀତୋଽହମଵ୍ଯଯଃ।।40।।
ଇତ୍ଯାତ୍ମଦେହଭାନେନ ପ୍ରପଞ୍ଚସ୍ଯୈଵ ସତ୍ଯତା।
ଯଥୋକ୍ତା ତର୍କଶାସ୍ତ୍ରେଣ ତତଃ କିଂ ପୁରୁଷାର୍ଥତା।।41।।
ଇତ୍ଯାତ୍ମଦେହଭେଦେନ ଦେହାତ୍ମତ୍ଵଂ ନିଵାରିତମ୍।
ଇଦାନୀଂ ଦେହଭେଦସ୍ଯ ହ୍ଯସତ୍ତ୍ଵଂ ସ୍ଫୁଟମୁଚ୍ଯତେ।।42।।
ଚୈତନ୍ଯସ୍ଯୈକରୂପତ୍ଵାଦ୍ଭେଦୋ ଯୁକ୍ତୋ ନ କର୍ହିଚିତ୍।
ଜୀଵତ୍ଵଂ ଚ ମୃଷା ଜ୍ଞେଯଂ ରଜ୍ଜ୍ଵାଂ ସର୍ପଗ୍ରହୋ ଯଥା।।43।।
ରଜ୍ଜ୍ଵଜ୍ଞାନାତ୍କ୍ଷଣେନୈଵ ଯଦ୍ଵଦ୍ରଜ୍ଜୁର୍ହି ସର୍ପିଣୀ।
ଭାତି ତଦ୍ଵଚ୍ଚିତିଃ ସାକ୍ଷାଦ୍ଵିଶ୍ଵାକାରେଣ କେଵଲା।।44।।
ଉପାଦାନଂ ପ୍ରପଞ୍ଚସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଣୋଽନ୍ଯନ୍ନ ଵିଦ୍ଯତେ।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରପଞ୍ଚୋଽଯଂ ବ୍ରହ୍ମୈଵାସ୍ତି ନ ଚେତରତ୍।।45।।
ଵ୍ଯାପ୍ଯଵ୍ଯାପକତା ମିଥ୍ଯା ସର୍ଵମାତ୍ମେତି ଶାସନାତ୍।
ଇତି ଜ୍ଞାତେ ପରେ ତତ୍ତ୍ଵେ ଭେଦସ୍ଯାଵସରଃ କୁତଃ।।46।।
ଶ୍ରୁତ୍ଯା ନିଵାରିତଂ ନୂନଂ ନାନାତ୍ଵଂ ସ୍ଵମୁଖେନ ହି।
କଥଂ ଭାସୋ ଭଵେଦନ୍ଯଃ ସ୍ଥିତେ ଚାଦ୍ଵଯକାରଣେ।।47।।
ଦୋଷୋଽପି ଵିହିତଃ ଶ୍ରୁତ୍ଯା ମୃତ୍ଯୋର୍ମୃତ୍ଯୁଂ ସ ଗଚ୍ଛତି।
ଇହ ପଶ୍ଯତି ନାନାତ୍ଵଂ ମାଯଯା ଵଞ୍ଚିତୋ ନରଃ।।48।।
ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସର୍ଵଭୂତାନି ଜାଯନ୍ତେ ପରମାତ୍ମନଃ।
ତସ୍ମାଦେତାନି ବ୍ରହ୍ମୈଵ ଭଵନ୍ତୀତ୍ଯଵଧାରଯେତ୍।।49।।
ବ୍ରହ୍ମୈଵ ସର୍ଵନାମାନି ରୂପାଣି ଵିଵିଧାନି ଚ।
କର୍ମାଣ୍ଯପି ସମଗ୍ରାଣି ବିଭର୍ତୀତି ଶ୍ରୁତିର୍ଜଗୌ।।50।।
ସୁଵର୍ଣାଜ୍ଜାଯମାନସ୍ଯ ସୁଵର୍ଣତ୍ଵଂ ଚ ଶାଶ୍ଵତମ୍।
ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଜାଯମାନସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମତ୍ଵଂ ଚ ତଥା ଭଵେତ୍।।51।।
ସ୍ଵଲ୍ପମପ୍ଯନ୍ତରଂ କୃତ୍ଵା ଜୀଵାତ୍ମପରମାତ୍ମନୋଃ।
ଯୋଽଵତିଷ୍ଠତି ମୂଢାତ୍ମା ଭଯଂ ତସ୍ଯାଭିଭାଷିତମ୍।।52।।
ଯତ୍ରାଜ୍ଞାନାଦ୍ଭଵେଦ୍ଦ୍ଵୈତମିତରସ୍ତତ୍ର ପଶ୍ଯତି।
ଆତ୍ମତ୍ଵେନ ଯଦା ସର୍ଵଂ ନେତରସ୍ତତ୍ର ଚାଣ୍ଵପି।।53।।
ଯସ୍ମିନ୍ସର୍ଵାଣି ଭୂତାନି ହ୍ଯାତ୍ମତ୍ଵେନ ଵିଜାନତଃ।
ନ ଵୈ ତସ୍ଯ ଭଵେନ୍ମୋହୋ ନ ଚ ଶୋକୋଽଦ୍ଵିତୀଯତଃ।।54।।
ଅଯମାତ୍ମା ହି ବ୍ରହ୍ମୈଵ ସର୍ଵାତ୍ମକତଯା ସ୍ଥିତଃ।
ଇତି ନିର୍ଧାରିତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଯା ବୃହଦାରଣ୍ଯସଂସ୍ଥଯା।।55।।
ଅନୁଭୂତୋଽପ୍ଯଯଂ ଲୋକୋ ଵ୍ଯଵହାରକ୍ଷମୋଽପି ସନ୍।
ଅସଦ୍ରୂପୋ ଯଥା ସ୍ଵପ୍ନ ଉତ୍ତରକ୍ଷଣବାଧତଃ।।56।।
ସ୍ଵପ୍ନୋ ଜାଗରଣେଽଲୀକଃ ସ୍ଵପ୍ନେଽପି ନ ହି ଜାଗରଃ।
ଦ୍ଵଯମେଵ ଲଯେ ନାସ୍ତି ଲଯୋଽପି ହ୍ଯୁଭଯୋର୍ନ ଚ।।57।।
ତ୍ରଯମେଵଂ ଭଵେନ୍ମିଥ୍ଯା ଗୁଣତ୍ରଯଵିନିର୍ମିତମ୍।
ଅସ୍ଯ ଦ୍ରଷ୍ଟା ଗୁଣାତୀତୋ ନିତ୍ଯୋ ହ୍ଯେକଶ୍ଚିଦାତ୍ମକଃ।।58।।
ଯଦ୍ଵନ୍ମୃଦି ଘଟଭ୍ରାନ୍ତିଂ ଶୁକ୍ତୌ ଵା ରଜତସ୍ଥିତିମ୍।
ତଦ୍ଵଦ୍ବ୍ରହ୍ମଣି ଜୀଵତ୍ଵଂ ଭ୍ରାନ୍ତ୍ଯା ପଶ୍ଯତି ନ ସ୍ଵତଃ।।59।।
ଯଥା ମୃଦି ଘଟୋ ନାମ କନକେ କୁଣ୍ଡଲାଭିଧା।
ଶୁକ୍ତୌ ହି ରଜତଖ୍ଯାତିର୍ଜୀଵଶବ୍ଦସ୍ତଥା ପରେ।।60।।
ଯଥୈଵ ଵ୍ଯୋମ୍ନି ନୀଲତ୍ଵଂ ଯଥା ନୀରଂ ମରୁସ୍ଥଲେ।
ପୁରୁଷତ୍ଵଂ ଯଥା ସ୍ଥାଣୌ ତଦ୍ଵଦ୍ଵିଶ୍ଵଂ ଚିଦାତ୍ମନି।।61।।
ଯଥୈଵ ଶୂନ୍ଯେ ଵେତାଲୋ ଗନ୍ଧର୍ଵାଣାଂ ପୁରଂ ଯଥା।
ଯଥାକାଶେ ଦ୍ଵିଚନ୍ଦ୍ରତ୍ଵଂ ତଦ୍ଵତ୍ସତ୍ଯେ ଜଗତ୍ସ୍ଥିତିଃ।।62।।
ଯଥା ତରଙ୍ଗକଲ୍ଲୋଲୈର୍ଜଲମେଵ ସ୍ଫୁରତ୍ଯଲମ୍।
ପାତ୍ରରୂପେଣ ତାମ୍ରଂ ହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡୌଘୈସ୍ତଥାତ୍ମତା।।63।।
ଘଟନାମ୍ନା ଯଥା ପୃଥ୍ଵୀ ପଟନାମ୍ନା ହି ତନ୍ତଵଃ।
ଜଗନ୍ନାମ୍ନା ଚିଦାଭାତି ଜ୍ଞେଯଂ ତତ୍ତଦଭାଵତଃ।।64।।
ସର୍ଵୋଽପି ଵ୍ଯଵହାରସ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମଣା କ୍ରିଯତେ ଜନୈଃ।
ଅଜ୍ଞାନାନ୍ନ ଵିଜାନନ୍ତି ମୃଦେଵ ହି ଘଟାଦିକମ୍।।65।।
କାର୍ଯକାରଣତା ନିତ୍ଯମାସ୍ତେ ଘଟମୃଦୋର୍ଯଥା।
ତଥୈଵ ଶ୍ରୁତିଯୁକ୍ତିଭ୍ଯାଂ ପ୍ରପଞ୍ଚବ୍ରହ୍ମଣୋରିହ।।66।।
ଗୃହ୍ଯମାଣେ ଘଟେ ଯଦ୍ଵନ୍ମୃତ୍ତିକା ଭାତି ଵୈ ବଲାତ୍।
ଵୀକ୍ଷ୍ଯମାଣେ ପ୍ରପଞ୍ଚେଽପି ବ୍ରହ୍ମୈଵାଭାତି ଭାସୁରମ୍।।67।।
ସଦୈଵାତ୍ମା ଵିଶୁଦ୍ଧୋଽପି ହ୍ଯଶୁଦ୍ଧୋ ଭାତି ଵୈ ସଦା।
ଯଥୈଵ ଦ୍ଵିଵିଧା ରଜ୍ଜୁର୍ଜ୍ଞାନିନୋଽଜ୍ଞାନିନୋଽନିଶମ୍।।68।।
ଯଥୈଵ ମୃନ୍ମଯଃ କୁମ୍ଭସ୍ତଦ୍ଵଦ୍ଦେହୋଽପି ଚିନ୍ମଯଃ।
ଆତ୍ମାନାତ୍ମଵିଭାଗୋଽଯଂ ମୁଧୈଵ କ୍ରିଯତେ ବୁଧୈଃ।।69।।
ସର୍ପତ୍ଵେନ ଯଥା ରଜ୍ଜୂ ରଜତତ୍ଵେନ ଶୁକ୍ତିକା।
ଵିନିର୍ଣୀତା ଵିମୂଢେନ ଦେହତ୍ଵେନ ତଥାତ୍ମତା।।70।।
ଘଟତ୍ଵେନ ଯଥା ପୃଥ୍ଵୀ ପଟତ୍ଵେନୈଵ ତନ୍ତଵଃ।
ଵିନିର୍ଣୀତା ଵିମୂଢେନ ଦେହତ୍ଵେନ ତଥାତ୍ମତା।।71।।
କନକଂ କୁଣ୍ଡଲତ୍ଵେନ ତରଙ୍ଗତ୍ଵେନ ଵୈ ଜଲମ୍।
ଵିନିର୍ଣୀତା ଵିମୂଢେନ ଦେହତ୍ଵେନ ତଥାତ୍ମତା।।72।।
ପୁରୁଷତ୍ଵେନ ଵୈ ସ୍ଥାଣୁର୍ଜଲତ୍ଵେନ ମରୀଚିକା।
ଵିନିର୍ଣୀତା ଵିମୂଢେନ ଦେହତ୍ଵେନ ତଥାତ୍ମତା।।73।।
ଗୃହତ୍ଵେନୈଵ କାଷ୍ଠାନି ଖଙ୍ଗତ୍ଵେନୈଵ ଲୋହତା।
ଵିନିର୍ଣୀତା ଵିମୂଢେନ ଦେହତ୍ଵେନ ତଥାତ୍ମତା।।74।।
ଯଥା ଵୃକ୍ଷଵିପର୍ଯାସୋ ଜଲାଦ୍ଭଵତି କସ୍ଯଚିତ୍।
ତଦ୍ଵଦାତ୍ମନି ଦେହତ୍ଵଂ ପଶ୍ଯତ୍ଯଜ୍ଞାନଯୋଗତଃ।।75।।
ପୋତେନ ଗଚ୍ଛତଃ ପୁଂସଃ ସର୍ଵଂ ଭାତୀଵ ଚଞ୍ଚଲମ୍।
ତଦ୍ଵଦାତ୍ମନି ଦେହତ୍ଵଂ ପଶ୍ଯତ୍ଯଜ୍ଞାନଯୋଗତଃ।।76।।
ପୀତତ୍ଵଂ ହି ଯଥା ଶୁଭ୍ରେ ଦୋଷାଦ୍ଭଵତି କସ୍ଯଚିତ୍।
ତଦ୍ଵଦାତ୍ମନି ଦେହତ୍ଵଂ ପଶ୍ଯତ୍ଯଜ୍ଞାନଯୋଗତଃ।।77।।
ଚକ୍ଷୁର୍ଭ୍ଯାଂ ଭ୍ରମଶୀଲାଭ୍ଯାଂ ସର୍ଵଂ ଭାତି ଭ୍ରମାତ୍ମକମ୍।
ତଦ୍ଵଦାତ୍ମନି ଦେହତ୍ଵଂ ପଶ୍ଯତ୍ଯଜ୍ଞାନଯୋଗତଃ।।78।।
ଅଲାତଂ ଭ୍ରମଣେନୈଵ ଵର୍ତୁଲଂ ଭାତି ସୂର୍ଯଵତ୍।
ତଦ୍ଵଦାତ୍ମନି ଦେହତ୍ଵଂ ପଶ୍ଯତ୍ଯଜ୍ଞାନଯୋଗତଃ।।79।।
ମହତ୍ତ୍ଵେ ସର୍ଵଵସ୍ତୂନାମଣୁତ୍ଵଂ ହ୍ଯତିଦୂରତଃ।
ତଦ୍ଵଦାତ୍ମନି ଦେହତ୍ଵଂ ପଶ୍ଯତ୍ଯଜ୍ଞାନଯୋଗତଃ।।80।।
ସୂକ୍ଷ୍ମତ୍ଵେ ସର୍ଵଵସ୍ତୂନାଂ ସ୍ଥୂଲତ୍ଵଂ ଚୋପନେତ୍ରତଃ।
ତଦ୍ଵଦାତ୍ମନି ଦେହତ୍ଵଂ ପଶ୍ଯତ୍ଯଜ୍ଞାନଯୋଗତଃ।।81।।
କାଚଭୂମୌ ଜଲତ୍ଵଂ ଵା ଜଲଭୂମୌ ହି କାଚତା।
ତଦ୍ଵଦାତ୍ମନି ଦେହତ୍ଵଂ ପଶ୍ଯତ୍ଯଜ୍ଞାନଯୋଗତଃ।।82।।
ଯଦ୍ଵଦଗ୍ନୌ ମଣିତ୍ଵଂ ହି ମଣୌ ଵା ଵହ୍ନିତା ପୁମାନ୍।
ତଦ୍ଵଦାତ୍ମନି ଦେହତ୍ଵଂ ପଶ୍ଯତ୍ଯଜ୍ଞାନଯୋଗତଃ।।83।।
ଅଭ୍ରେଷୁ ସତ୍ସୁ ଧାଵତ୍ସୁ ଧାଵନ୍ନିଵ ଯଥା ଶଶୀ।
ତଦ୍ଵଦାତ୍ମନି ଦେହତ୍ଵଂ ପଶ୍ଯତ୍ଯଜ୍ଞାନଯୋଗତଃ।।84।।
ଯଥୈଵ ଦିଗ୍ଵିପର୍ଯାସୋ ମୋହାଦ୍ଭଵତି କସ୍ଯଚିତ୍।
ତଦ୍ଵଦାତ୍ମନି ଦେହତ୍ଵଂ ପଶ୍ଯତ୍ଯଜ୍ଞାନଯୋଗତଃ।।85।।
ଯଥା ଶଶୀ ଜଲେ ଭାତି ଚଞ୍ଚଲତ୍ଵେନ କସ୍ଯଚିତ୍।
ତଦ୍ଵଦାତ୍ମନି ଦେହତ୍ଵଂ ପଶ୍ଯତ୍ଯଜ୍ଞାନଯୋଗତଃ।।86।।
ଏଵମାତ୍ମନି ନଜ୍ଞାତେ ଦେହାଧ୍ଯାସୋ ହି ଜାଯତେ।
ସ ଏଵାତ୍ମା ପରିଜ୍ଞାତୋ ଲୀଯତେ ଚ ପରାତ୍ମନି।।87।।
ସର୍ଵମାତ୍ମତଯା ଜ୍ଞାତଂ ଜଗତ୍ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମମ୍।
ଅଭାଵାତ୍ସର୍ଵଭାଵାନାଂ ଦେହାନାଂ ଚାତ୍ମତା କୁତଃ।।88।।
ଆତ୍ମାନଂ ସତତଂ ଜାନନ୍କାଲଂ ନଯ ମହାମତେ।
ପ୍ରାରବ୍ଧମଖିଲଂ ଭୁଞ୍ଜନ୍ନୋଦ୍ଵେଗଂ କର୍ତୁମର୍ହସି।।89।।
ଉତ୍ପନ୍ନେଽପ୍ଯାତ୍ମଵିଜ୍ଞାନେ ପ୍ରାରବ୍ଧଂ ନୈଵ ମୁଞ୍ଚତି।
ଇତି ଯଚ୍ଛ୍ରୂଯତେ ଶାସ୍ତ୍ରାତ୍ତନ୍ନିରାକ୍ରିଯତେଽଧୁନା।।90।।
ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନୋଦଯାଦୂର୍ଧ୍ଵଂ ପ୍ରାରବ୍ଧଂ ନୈଵ ଵିଦ୍ଯତେ।
ଦେହାଦୀନାମସତ୍ଯତ୍ଵାଦ୍ଯଥା ସ୍ଵପ୍ନଃ ପ୍ରବୋଧତଃ।।91।।
କର୍ମ ଜନ୍ମାନ୍ତରକୃତଂ ପ୍ରାରବ୍ଧମିତି କୀର୍ତିତମ୍।
ତତ୍ତୁ ଜନ୍ମାନ୍ତରାଭାଵାତ୍ପୁଂସୋ ନୈଵାସ୍ତି କର୍ହିଚିତ୍।।92।।
ସ୍ଵପ୍ନଦେହୋ ଯଥାଧ୍ଯସ୍ତସ୍ତଥୈଵାଯଂ ହି ଦେହକଃ।।
ଅଧ୍ଯସ୍ତସ୍ଯ କୁତୋ ଜନ୍ମ ଜନ୍ମାଭାଵେ ସ୍ଥିତିଃ କୁତଃ।।93।।
ଉପାଦାନଂ ପ୍ରପଞ୍ଚସ୍ଯ ମୃଦ୍ଭାଣ୍ଡସ୍ଯେଵ କଥ୍ଯତେ।
ଅଜ୍ଞାନଂ ଚୈଵ ଵେଦାନ୍ତୈସ୍ତସ୍ମିନ୍ନଷ୍ଟେ କ୍ଵ ଵିଶ୍ଵତା।।94।।
ଯଥା ରଜ୍ଜୁଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ସର୍ପ ଗୃହ୍ଣାତି ଵୈ ଭ୍ରମାତ୍।
ତଦ୍ଵତ୍ସତ୍ଯମଵିଜ୍ଞାଯ ଜଗତ୍ପଶ୍ଯତି ମୂଢଧୀଃ।।95।।
ରଜ୍ଜୁରୂପେ ପରିଜ୍ଞାତେ ସର୍ପଭ୍ରାନ୍ତିର୍ନ ତିଷ୍ଠତି।
ଅଧିଷ୍ଠାନେ ତଥା ଜ୍ଞାତେ ପ୍ରପଞ୍ଚଃ ଶୂନ୍ଯତାଂ ଵ୍ରଜେତ୍।।96।।
ଦେହସ୍ଯାପି ପ୍ରପଞ୍ଚତ୍ଵାତ୍ପ୍ରାରବ୍ଧାଵସ୍ଥିତିଃ କୁତଃ।
ଅଜ୍ଞାନିଜନବୋଧାର୍ଥଂ ପ୍ରାରବ୍ଧଂ ଵକ୍ତି ଵୈ ଶ୍ରୁତିଃ।।97।।
କ୍ଷୀଯନ୍ତେ ଚାସ୍ଯ କର୍ମାଣି ତସ୍ମିନ୍ଦୃଷ୍ଟେ ପରାଵରେ।
ବହୁତ୍ଵଂ ତନ୍ନିଷେଧାର୍ଥଂ ଶ୍ରୁତ୍ଯା ଗୀତଂ ଚ ଵୈ ସ୍ଫୁଟମ୍।।98।।
ଉଚ୍ଯତେଽଜ୍ଞୈର୍ବଲାଚ୍ଚୈତତ୍ତଦାନର୍ଥଦ୍ଵଯାଗମଃ।
ଵେଦାନ୍ତମତହାନଂ ଚ ଯତୋ ଜ୍ଞାନମିତି ଶ୍ରୁତିଃ।।99।।
ତ୍ରିପଞ୍ଚାଙ୍ଗାନ୍ଯଥୋ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ପୂର୍ଵୋକ୍ତସ୍ଯୈଵ ସିଦ୍ଧଯେ।
ତୈଶ୍ଚ ସର୍ଵୈଃ ସଦା କାର୍ଯଂ ନିଦିଧ୍ଯାସନମେଵ ତୁ।।100।।
ନିତ୍ଯାଭ୍ଯାସାଦୃତେ ପ୍ରାପ୍ତିର୍ନ ଭଵେତ୍ସଚ୍ଚିଦାତ୍ମନଃ।
ତସ୍ମାଦ୍ବ୍ରହ୍ମ ନିଦିଧ୍ଯାସେଜ୍ଜିଜ୍ଞାସୁଃ ଶ୍ରେଯସେ ଚିରମ୍।।101।।
ଯମୋ ହି ନିଯମସ୍ତ୍ଯାଗୋ ମୌନଂ ଦେଶଶ୍ଚ କାଲତଃ।
ଆସନଂ ମୂଲବନ୍ଧଶ୍ଚ ଦେହସାମ୍ଯଂ ଚ ଦୃକ୍ସ୍ଥିତିଃ।।102।।
ପ୍ରାଣସଂଯମନଂ ଚୈଵ ପ୍ରତ୍ଯାହାରଶ୍ଚ ଧାରଣା।
ଆତ୍ମଧ୍ଯାନଂ ସମାଧିଶ୍ଚ ପ୍ରୋକ୍ତାନ୍ଯଙ୍ଗାନି ଵୈ କ୍ରମାତ୍।।103।।
ସର୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମେତି ଵିଜ୍ଞାନାଦିନ୍ଦ୍ରିଯଗ୍ରାମସଂଯମଃ।
ଯମୋଽଯମିତି ସଂପ୍ରୋକ୍ତୋଽଭ୍ଯସନୀଯୋ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ।।104।।
ସଜାତୀଯପ୍ରଵାହଶ୍ଚ ଵିଜାତୀଯତିରସ୍କୃତିଃ।
ନିଯମୋ ହି ପରାନନ୍ଦୋ ନିଯମାତ୍କ୍ରିଯତେ ବୁଧୈଃ।।105।।
ତ୍ଯାଗଃ ପ୍ରପଞ୍ଚରୂପସ୍ଯ ଚିଦାତ୍ମତ୍ଵାଵଲୋକନାତ୍।
ତ୍ଯାଗୋ ହି ମହତାଂ ପୂଜ୍ଯଃ ସଦ୍ଯୋ ମୋକ୍ଷମଯୋ ଯତଃ।।106।।
ଯତୋ ଵାଚୋ ନିଵର୍ତନ୍ତେ ଅପ୍ରାପ୍ଯ ମନସା ସହ।
ଯନ୍ମୌନଂ ଯୋଗିଭିର୍ଗମ୍ଯଂ ତଦ୍ଭଜେତ୍ସର୍ଵଦା ବୁଧଃ।।107।।
ଵାଚୋ ଯସ୍ମାନ୍ନିଵର୍ତନ୍ତେ ତଦ୍ଵକ୍ତୁଂ କେନ ଶକ୍ଯତେ।
ପ୍ରପଞ୍ଚୋ ଯଦି ଵକ୍ତଵ୍ଯଃ ସୋଽପି ଶବ୍ଦଵିଵର୍ଜିତଃ।।108।।
ଇତି ଵା ତଦ୍ଭଵେନ୍ମୌନଂ ସତାଂ ସହଜସଂଜ୍ଞିତମ୍।
ଗିରା ମୌନଂ ତୁ ବାଲାନାଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତଂ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିଭିଃ।।109।।
ଆଦାଵନ୍ତେ ଚ ମଧ୍ଯେ ଚ ଜନୋ ଯସ୍ମିନ୍ନ ଵିଦ୍ଯତେ।
ଯେନେଦଂ ସତତଂ ଵ୍ଯାପ୍ତଂ ସ ଦେଶୋ ଵିଜନଃ ସ୍ମୃତଃ।।110।।
କଲନାତ୍ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ବ୍ରହ୍ମାଦୀନାଂ ନିମେଷତଃ।
କାଲଶବ୍ଦେନ ନିର୍ଦିଷ୍ଟୋ ହ୍ଯଖଣ୍ଡାନନ୍ଦ ଅଦ୍ଵଯଃ।।111।।
ସୁଖେନୈଵ ଭଵେଦ୍ଯସ୍ମିନ୍ନଜସ୍ରଂ ବ୍ରହ୍ମଚିନ୍ତନମ୍।
ଆସନଂ ତଦ୍ଵିଜାନୀଯାନ୍ନେତରତ୍ସୁଖନାଶନମ୍।।112।।
ସିଦ୍ଧଂ ଯତ୍ସର୍ଵଭୂତାଦି ଵିଶ୍ଵାଧିଷ୍ଠାନମଵ୍ଯଯମ୍।
ଯସ୍ମିନ୍ସିଦ୍ଧାଃ ସମାଵିଷ୍ଟାସ୍ତଦ୍ଵୈ ସିଦ୍ଧାସନଂ ଵିଦୁଃ।।113।।
ଯନ୍ମୂଲଂ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ଯନ୍ମୂଲଂ ଚିତ୍ତବନ୍ଧନମ୍।
ମୂଲବନ୍ଧଃ ସଦା ସେଵ୍ଯୋ ଯୋଗୋଽସୌ ରାଜଯୋଗିନାମ୍।।114।।
ଅଙ୍ଗାନାଂ ସମତାଂ ଵିଦ୍ଯାତ୍ସମେ ବ୍ରହ୍ମଣି ଲୀଯତେ।
ନୋ ଚେନ୍ନୈଵ ସମାନତ୍ଵମୃଜୁତ୍ଵଂ ଶୁଷ୍କଵୃକ୍ଷଵତ୍।।115।।
ଦୃଷ୍ଟିଂ ଜ୍ଞାନମଯୀଂ କୃତ୍ଵା ପଶ୍ଯେଦ୍ବ୍ରହ୍ମମଯଂ ଜଗତ୍।
ସା ଦୃଷ୍ଟିଃ ପରମୋଦାରା ନ ନାସାଗ୍ରାଵଲୋକନୀ।।116।।
ଦ୍ରଷ୍ଟୃଦର୍ଶନଦୃଶ୍ଯାନାଂ ଵିରାମୋ ଯତ୍ର ଵା ଭଵେତ୍।
ଦୃଷ୍ଟିସ୍ତତ୍ରୈଵ କର୍ତଵ୍ଯା ନ ନାସାଗ୍ରାଵଲୋକନୀ।।117।।
ଚିତ୍ତାଦିସର୍ଵଭାଵେଷୁ ବ୍ରହ୍ମତ୍ଵେନୈଵ ଭାଵନାତ୍।
ନିରୋଧଃ ସର୍ଵଵୃତ୍ତୀନାଂ ପ୍ରାଣାଯାମଃ ସ ଉଚ୍ଯତେ।।118।।
ନିଷେଧନଂ ପ୍ରପଞ୍ଚସ୍ଯ ରେଚକାଖ୍ଯଃ ସମୀରଣଃ।
ବ୍ରହ୍ମୈଵାସ୍ମୀତି ଯା ଵୃତ୍ତିଃ ପୂରକୋ ଵାଯୁରୀରିତଃ।।119।।
ତତସ୍ତଦ୍ଵୃତ୍ତିନୈଶ୍ଚଲ୍ଯଂ କୁମ୍ଭକଃ ପ୍ରାଣସଂଯମଃ।
ଅଯଂ ଚାପି ପ୍ରବୁଦ୍ଧାନାମଜ୍ଞାନାଂ ଘ୍ରାଣପୀଡନମ୍।।120।।
ଵିଷଯେଷ୍ଵାତ୍ମତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମନସଶ୍ଚିତି ମଜ୍ଜନମ୍।
ପ୍ରତ୍ଯାହାରଃ ସ ଵିଜ୍ଞେଯୋଽଭ୍ଯସନୀଯୋ ମୁମୁକ୍ଷୁଭିଃ।।121।।
ଯତ୍ର ଯତ୍ର ମନୋ ଯାତି ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ତତ୍ର ଦର୍ଶନାତ୍।
ମନସୋ ଧାରଣାଯୈଵ ଧାରଣା ସା ପରା ମତା।।122।।
ବ୍ରହ୍ମୈଵାସ୍ମୀତି ସଦ୍ଵୃତ୍ତ୍ଯା ନିରାଲମ୍ବତଯା ସ୍ଥିତିଃ।
ଧ୍ଯାନଶବ୍ଦେନ ଵିଖ୍ଯାତା ପରମାନନ୍ଦଦାଯିନୀ।।123।।
ନିର୍ଵିକାରତଯା ଵୃତ୍ତ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମାକାରତଯା ପୁନଃ।
ଵୃତ୍ତିଵିସ୍ମରଣଂ ସମ୍ଯକ୍ସମାଧିର୍ଜ୍ଞାନସଂଜ୍ଞକଃ।।124।।
ଏଵଂ ଚାକୃତ୍ରିମାନନ୍ଦଂ ତାଵତ୍ସାଧୁ ସମଭ୍ଯସେତ୍।
ଵଶ୍ଯୋ ଯାଵତ୍କ୍ଷଣାତ୍ପୁଂସଃ ପ୍ରଯୁକ୍ତଃ ସ ଭେଵତ୍ସ୍ଵଯମ୍।।125।।
ତତଃ ସାଧନନିର୍ମୁକ୍ତଃ ସିଦ୍ଧୋ ଭଵତି ଯୋଗିରାଟ୍।
ତତ୍ସ୍ଵରୂପଂ ନ ଚୈକସ୍ଯ ଵିଷଯୋ ମନସୋ ଗିରାମ୍।।126।।
ସମାଧୌ କ୍ରିଯମାଣେ ତୁ ଵିଘ୍ନା ଆଯାନ୍ତି ଵୈ ବଲାତ୍।
ଅନୁସଂଧାନରାହିତ୍ଯମାଲସ୍ଯଂ ଭୋଗଲାଲସମ୍।।127।।
ଲଯସ୍ତମଶ୍ଚ ଵିକ୍ଷେପୋ ରସାସ୍ଵାଦଶ୍ଚ ଶୂନ୍ଯତା।
ଏଵଂ ଯଦ୍ଵିଘ୍ନବାହୁଲ୍ଯଂ ତ୍ଯାଜ୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମଵିଦା ଶନୈଃ।।128।।
ଭାଵଵୃତ୍ତ୍ଯା ହି ଭାଵତ୍ଵଂ ଶୂନ୍ଯଵୃତ୍ତ୍ଯା ହି ଶୂନ୍ଯତା।
ବ୍ରହ୍ମଵୃତ୍ତ୍ଯା ହି ପୂର୍ଣତ୍ଵଂ ତଥା ପୂର୍ଣତ୍ଵମଭ୍ଯସେତ୍।।129।।
ଯେ ହି ଵୃତ୍ତିଂ ଜହତ୍ଯେନାଂ ବ୍ରହ୍ମାଖ୍ଯାଂ ପାଵନୀଂ ପରାମ୍।
ଵୃଥୈଵ ତେ ତୁ ଜୀଵନ୍ତି ପଶୁଭିଶ୍ଚ ସମା ନରାଃ।।130।।
ଯେ ହି ଵୃତ୍ତିଂ ଵିଜାନନ୍ତି ଯେ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଵର୍ଧଯନ୍ତ୍ଯପି।
ତେ ଵୈ ସତ୍ପୁରୁଷା ଧନ୍ଯା ଵନ୍ଦ୍ଯାସ୍ତେ ଭୁଵନତ୍ରଯେ।।131।।
ଯେଷାଂ ଵୃତ୍ତିଃ ସମାଵୃଦ୍ଧା ପରିପକ୍ଵା ଚ ସା ପୁନଃ।
ତେ ଵୈ ସଦ୍ବ୍ରହ୍ମତାଂ ପ୍ରାପ୍ତା ନେତରେ ଶବ୍ଦଵାଦିନଃ।।132।।
କୁଶଲା ବ୍ରହ୍ମଵାର୍ତାଯାଂ ଵୃତ୍ତିହୀନାଃ ସୁରାଗିଣଃ।
ତେଽପ୍ଯଜ୍ଞାନିତମା ନୂନଂ ପୁନରାଯାନ୍ତି ଯାନ୍ତି ଚ।।133।।
ନିମେଷାର୍ଧଂ ନ ତିଷ୍ଠନ୍ତି ଵୃତ୍ତିଂ ବ୍ରହ୍ମମଯୀଂ ଵିନା।
ଯଥା ତିଷ୍ଠନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯାଃ ସନକାଦ୍ଯାଃ ଶୁକାଦଯଃ।।134।।
କାର୍ଯେ କାରଣତାଯାତା କାରଣେ ନ ହି କାର୍ଯତା।
କାରଣତ୍ଵଂ ସ୍ଵତୋ ଗଚ୍ଛେତ୍କାର୍ଯାଭାଵେ ଵିଚାରତଃ।।135।।
ଅଥ ଶୁଦ୍ଧଂ ଭଵେଦ୍ଵସ୍ତୁ ଯଦ୍ଵୈ ଵାଚାମଗୋଚରଃ।
ଦ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯଂ ମୃଦ୍ଧଟେନୈଵ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତେନ ପୁନଃ ପୁନଃ।।136।।
ଅନେନୈଵ ପ୍ରକାରେଣ ଵୃତ୍ତିର୍ବ୍ରହ୍ମାତ୍ମିକା ଭଵେତ୍।
ଉଦେତି ଶୁଦ୍ଧଚିତ୍ତାନାଂ ଵୃତ୍ତିଜ୍ଞାନଂ ତତଃ ପରମ୍।।137।।
କାରଣଂ ଵ୍ଯତିରେକେଣ ପୁମାନାଦୌ ଵିଲୋକଯେତ୍।
ଅନ୍ଵଯେନ ପୁନସ୍ତଦ୍ଧି କାର୍ଯେ ନିତ୍ଯଂ ପ୍ରପଶ୍ଯତି।।138।।
କାର୍ଯେ ହି କାରଣଂ ପଶ୍ଯେତ୍ପଶ୍ଚାତ୍କାର୍ଯଂ ଵିସର୍ଜଯେତ୍।
କାରଣତ୍ଵଂ ସ୍ଵତୋ ନଶ୍ଯେଦଵଶିଷ୍ଟଂ ଭଵେନ୍ମୁନିଃ।।139।।
ଭାଵିତଂ ତୀଵ୍ରଵେଗେଣ ଵସ୍ତୁ ଯନ୍ନିଶ୍ଚଯାତ୍ମନା।
ପୁମାଂସ୍ତଦ୍ଧି ଭଵେଚ୍ଛୀଘ୍ରଂ ଜ୍ଞେଯଂ ଭ୍ରମରକୀଟଵତ୍।।140।।
ଅଦୃଶ୍ଯଂ ଭାଵରୂପଂ ଚ ସର୍ଵମେତଚ୍ଚିଦାତ୍ମକମ୍।
ସାଵଧାନତଯା ନିତ୍ଯଂ ସ୍ଵାତ୍ମାନଂ ଭାଵଯେଦ୍ବୁଧଃ।।141।।
ଦୃଶ୍ଯଂ ହ୍ଯଦୃଶ୍ଯତାଂ ନୀତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମାକାରେଣ ଚିନ୍ତଯେତ୍।
ଵିଦ୍ଵାନ୍ନିତ୍ଯସୁଖେ ତିଷ୍ଠେଦ୍ଧିଯା ଚିଦ୍ରସପୂର୍ଣଯା।।142।।
ଏଭିରଙ୍ଗୈଃ ସମାଯୁକ୍ତୋ ରାଜଯୋଗ ଉଦାହୃତଃ।
କିଂଚିତ୍ପକ୍ଵକଷାଯାଣାଂ ହଠଯୋଗେନ ସଂଯୁତଃ।।143।।
ପରିପକ୍ଵଂ ମନୋ ଯେଷାଂ କେଵଲୋଽଯଂ ଚ ସିଦ୍ଧିଦଃ।
ଗୁରୁଦୈଵତଭକ୍ତାନାଂ ସର୍ଵେଷାଂ ସୁଲଭୋ ଜଵାତ୍।।144।।
ଇତି ଶ୍ରୀମତ୍ପରମହଂସପରିଵ୍ରାଜକାଚାର୍ଯସ୍ଯ
ଶ୍ରୀଗୋଵିନ୍ଦଭଗଵତ୍ପୂଜ୍ଯପାଦଶିଷ୍ଯସ୍ଯ
ଶ୍ରୀମଚ୍ଛଂକରଭଗଵତଃ କୃତୌ
ଅପରୋକ୍ଷାନୁଭୂତିଃ ସମାପ୍ତା।।

Explore More