Lord Surya

ಅರುಣಪ್ರಶ್ನಃ

(Aruna Prashna in Kannada)

From Taittiriya Aranyaka

Also known as taittiriya aranyaka

Aruna Prashna is a sacred portion of the Taittiriya Aranyaka belonging to the Yajurveda. Dedicated to Lord Surya, the Sun God, this powerful Vedic hymn glorifies the celestial light and energy that sustains all existence. It is chanted to invoke divine illumination, remove ignorance, and promote physical and spiritual vitality. Regular recitation is believed to grant mental clarity, good health, and the grace of the Sun. By aligning the practitioner with the solar cycle and cosmic consciousness, Aruna Prashna serves as a profound meditative tool for inner transformation and the attainment of higher knowledge.

#of 121
ತೈತ್ತಿರೀಯ ಆರಣ್ಯಕ 1
ಹರಿಃ ಓಮ್ ॥
ಭಾಸ್ಕರಾಯ ವಿದ್ಮಹೇ ಮಹದ್ದ್ಯುತಿಕರಾಯ ಧೀಮಹಿ ।
ತನ್ನೋ ಆದಿತ್ಯಃ ಪ್ರಚೋದಯಾತ್ ॥
ಓ-ಮ್ಭದ್ರ-ಙ್ಕರ್ಣೇಭಿ-ಶ್ಶೃಣುಯಾಮ ದೇವಾಃ । ಭದ್ರ-ಮ್ಪಶ್ಯೇಮಾಕ್ಷಭಿ-ರ್ಯಜತ್ರಾಃ । ಸ್ಥಿರೈರಙ್ಗೈಸ್ತುಷ್ಟುವಾಗ್ಂ ಸಸ್ತನೂಭಿಃ । ವ್ಯಶೇಮ ದೇವಹಿತಂ-ಯಁದಾಯುಃ । ಸ್ವಸ್ತಿ ನ ಇನ್ದ್ರೋ ವೃದ್ಧಶ್ರವಾಃ । ಸ್ವಸ್ತಿ ನಃ ಪೂಷಾ ವಿಶ್ವವೇದಾಃ । ಸ್ವಸ್ತಿ ನಸ್ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯೋ ಅರಿಷ್ಟನೇಮಿಃ । ಸ್ವಸ್ತಿ ನೋ ಬೃಹಸ್ಪತಿ-ರ್ದಧಾತು ॥

ಓಂ ಶಾನ್ತಿ-ಶ್ಶಾನ್ತಿ-ಶ್ಶಾನ್ತಿಃ ॥
ಅನುವಾಕಃ 1
ಭದ್ರ-ಙ್ಕರ್ಣೇಭಿ-ಶ್ಶೃಣುಯಾಮ ದೇವಾಃ । ಭದ್ರ-ಮ್ಪಶ್ಯೇಮಾಕ್ಷಭಿ-ರ್ಯಜತ್ರಾಃ । ಸ್ಥಿರೈರಙ್ಗೈಸ್ತುಷ್ಟುವಾಗ್ಂ ಸಸ್ತನೂಭಿಃ । ವ್ಯಶೇಮ ದೇವಹಿತಂ-ಯಁದಾಯುಃ । ಸ್ವಸ್ತಿ ನ ಇನ್ದ್ರೋ ವೃದ್ಧಶ್ರವಾಃ । ಸ್ವಸ್ತಿ ನಃ ಪೂಷಾ ವಿಶ್ವವೇದಾಃ । ಸ್ವಸ್ತಿ ನಸ್ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯೋ ಅರಿಷ್ಟನೇಮಿಃ । ಸ್ವಸ್ತಿ ನೋ ಬೃಹಸ್ಪತಿ-ರ್ದಧಾತು । ಆಪಮಾಪಾಮಪ-ಸ್ಸರ್ವಾಃ । ಅಸ್ಮಾ-ದಸ್ಮಾ-ದಿತೋ-ಽಮುತಃ ॥ 1 ॥
ಅಗ್ನಿರ್ವಾಯುಶ್ಚ ಸೂರ್ಯಶ್ಚ । ಸಹ ಸಞ್ಚ-ಸ್ಕರರ್ಧಿಯಾ । ವಾಯ್ವಶ್ವಾ ರಶ್ಮಿಪತಯಃ । ಮರೀಚ್ಯಾತ್ಮಾನೋ ಅದ್ರುಹಃ । ದೇವೀ-ರ್ಭುವನ ಸೂವರೀಃ । ಪುತ್ರವತ್ವಾಯ ಮೇ ಸುತ । ಮಹಾನಾಮ್ನೀ-ರ್ಮಹಾಮಾನಾಃ । ಮಹಸೋ ಮಹಸ-ಸ್ಸ್ವಃ । ದೇವೀಃ ಪರ್ಜನ್ಯ ಸೂವರೀಃ । ಪುತ್ರವತ್ವಾಯ ಮೇ ಸುತ ॥ 2 ॥
ಅಪಾಶ್ನ್ಯುಷ್ಣಿ-ಮಪಾ ರಕ್ಷಃ । ಅಪಾಶ್ನ್ಯುಷ್ಣಿ-ಮಪಾ ರಘಮ್ । ಅಪಾಘ್ರಾಮಪ ಚಾವರ್ತಿಮ್ । ಅಪ ದೇವೀರಿತೋ ಹಿತ । ವಜ್ರ-ನ್ದೇವೀರಜೀತಾಗ್ಶ್ಚ । ಭುವನ-ನ್ದೇವಸೂವರೀಃ । ಆದಿತ್ಯಾನದಿತಿ-ನ್ದೇವೀಮ್ । ಯೋನಿನೋರ್ಧ್ವ-ಮುದೀಷತ । ಶಿವಾ ನ-ಶ್ಶನ್ತಮಾ ಭವನ್ತು । ದಿವ್ಯಾ ಆಪ ಓಷಧಯಃ । ಸುಮೃಡೀಕಾ ಸರಸ್ವತಿ । ಮಾ ತೇ ವ್ಯೋಮ ಸನ್ದೃಶಿ ॥ 3 ॥
(ಅಮುತಃ - ಸು - ತೌಷಧಯೋ ದ್ವೇ ಚ )

ಅನುವಾಕಃ 2
ಸ್ಮೃತಿಃ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ-ಮೈತಿಹ್ಯಮ್ । ಅನುಮಾನ-ಶ್ಚತುಷ್ಟಯಮ್ । ಏತೈರಾದಿತ್ಯ ಮಣ್ಡಲಮ್ । ಸರ್ವೈರೇವ ವಿಧಾಸ್ಯತೇ । ಸೂರ್ಯೋ ಮರೀಚಿಮಾದತ್ತೇ । ಸರ್ವಸ್ಮಾ-ದ್ಭುವನಾದಧಿ । ತಸ್ಯಾಃ ಪಾಕ ವಿಶೇಷೇಣ । ಸ್ಮೃತ-ಙ್ಕಾಲ ವಿಶೇಷಣಮ್ ॥ ನದೀವ ಪ್ರಭವಾ-ತ್ಕಾಚಿತ್ । ಅಕ್ಷಯ್ಯಾ-ಥ್ಸ್ಯನ್ದತೇ ಯಥಾ ॥ 4 ॥
ತಾನ್ನದ್ಯೋ-ಽಭಿ ಸಮಾಯನ್ತಿ । ಸೋರು-ಸ್ಸತೀ ನ ನಿವರ್ತತೇ । ಏವನ್ನಾನಾ ಸಮುತ್ಥಾನಾಃ । ಕಾಲಾ-ಸ್ಸಂವಁಥ್ಸರಗ್ಗ್ ಶ್ರಿತಾಃ । ಅಣುಶಶ್ಚ ಮಹಶಶ್ಚ । ಸರ್ವೇ ಸಮವಯನ್ತ್ರಿ ತಮ್ । ಸ ತೈ-ಸ್ಸರ್ವೈ-ಸ್ಸಮಾವಿಷ್ಟಃ । ಊರು-ಸ್ಸನ್ನ ನಿವರ್ತತೇ । ಅಧಿಸಂವಁಥ್ಸರಂ-ವಿಁದ್ಯಾತ್ । ತದೇವ ಲಕ್ಷಣೇ ॥ 5 ॥
ಅಣುಭಿಶ್ಚ ಮಹದ್ಭಿಶ್ಚ । ಸಮಾರೂಢಃ ಪ್ರದೃಶ್ಯತೇ । ಸಂವಁಥ್ಸರಃ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೇಣ । ನಾಧಿಸವಃ ಪ್ರದೃಶ್ಯತೇ । ಪಟರೋ ವಿಕ್ಲಿಧಃ ಪಿಙ್ಗಃ । ಏತ-ದ್ವರುಣ ಲಕ್ಷಣಮ್ । ಯತ್ರೈತ-ದುಪದೃಶ್ಯತೇ । ಸಹಸ್ರ-ನ್ತತ್ರ ನೀಯತೇ । ಏಕಗ್ಂ ಹಿ ಶಿರೋ ನಾನಾ ಮುಖೇ । ಕೃಥ್ಸ್ನ-ನ್ತದೃತ ಲಕ್ಷಣಮ್ ॥ 6 ॥
ಉಭಯತ-ಸ್ಸಪ್ತೇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ । ಜಲ್ಪಿತ-ನ್ತ್ವೇವ ದಿಹ್ಯತೇ । ಶುಕ್ಲಕೃಷ್ಣೇ ಸಂವಁಥ್ಸರಸ್ಯ । ದಕ್ಷಿಣ ವಾಮಯೋಃ ಪಾರ್ಶ್ವಯೋಃ । ತಸ್ಯೈಷಾ ಭವತಿ ॥ ಶುಕ್ರ-ನ್ತೇ ಅನ್ಯದ್ಯಜತ-ನ್ತೇ ಅನ್ಯತ್ । ವಿಷುರೂಪೇ ಅಹನೀ ದ್ಯೌರಿವಾಸಿ । ವಿಶ್ವಾ ಹಿ ಮಾಯಾ ಅವಸಿ ಸ್ವಧಾವಃ । ಭದ್ರಾ ತೇ ಪೂಷನ್ನಿಹ ರಾತಿರಸ್ತ್ವಿತಿ । ನಾತ್ರ ಭುವನಮ್ । ನ ಪೂಷಾ । ನ ಪಶವಃ । ನಾದಿತ್ಯ-ಸ್ಸಂವಁಥ್ಸರ ಏವ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೇಣ ಪ್ರಿಯತಮಂ-ವಿಁದ್ಯಾತ್ । ಏತದ್ವೈ ಸಂವಁಥ್ಸರಸ್ಯ ಪ್ರಿಯತಮಗ್ಂ ರೂಪಮ್ । ಯೋ-ಽಸ್ಯ ಮಹಾನರ್ಥ ಉತ್ಪಥ್ಸ್ಯಮಾನೋ ಭವತಿ । ಇದ-ಮ್ಪುಣ್ಯ-ಙ್ಕುರುಷ್ವೇತಿ । ತಮಾಹರಣ-ನ್ದದ್ಯಾತ್ ॥ 7 ॥
(ಯಥಾ - ಲಕ್ಷಣ - ಋತುಲಕ್ಷಣಂ - ಭುವನಗ್ಂ ಸಪ್ತ ಚ)

ಅನುವಾಕಃ 3
ಸಾಕಞ್ಜಾನಾಗ್ಂ ಸಪ್ತಥಮಾಹು-ರೇಕಜಮ್ । ಷಡುದ್ಯಮಾ ಋಷಯೋ ದೇವಜಾ ಇತಿ । ತೇಷಾಮಿಷ್ಟಾನಿ ವಿಹಿತಾನಿ ಧಾಮಶಃ । ಸ್ಥಾತ್ರೇ ರೇಜನ್ತೇ ವಿಕೃತಾನಿ ರೂಪಶಃ । ಕೋನು ಮರ್ಯಾ ಅಮಿಥಿತಃ । ಸಖಾ ಸಖಾಯಮಬ್ರವೀತ್ । ಜಹಾಕೋ ಅಸ್ಮದೀಷತೇ । ಯಸ್ತಿತ್ಯಾಜ ಸಖಿವಿದಗ್ಂ ಸಖಾಯಮ್ । ನ ತಸ್ಯ ವಾಚ್ಯಪಿ ಭಾಗೋ ಅಸ್ತಿ । ಯದೀಗ್ಂ ಶೃಣೋತ್ಯಲಕಗ್ಂ ಶೃಣೋತಿ ॥ 8 ॥
ನ ಹಿ ಪ್ರವೇದ ಸುಕೃತಸ್ಯ ಪನ್ಥಾಮಿತಿ । ಋತುರ್-ಋತುನಾ ನುದ್ಯಮಾನಃ । ವಿನನಾದಾಭಿಧಾವಃ । ಷಷ್ಟಿಶ್ಚ ತ್ರಿಗ್ಂಶಕಾ ವಲ್ಗಾಃ । ಶುಕ್ಲಕೃಷ್ಣೌ ಚ ಷಾಷ್ಟಿಕೌ । ಸಾರಾಗವಸ್ತ್ರೈ-ರ್ಜರದಕ್ಷಃ । ವಸನ್ತೋ ವಸುಭಿ-ಸ್ಸಹ । ಸಂವಁಥ್ಸರಸ್ಯ ಸವಿತುಃ । ಪ್ರೈಷಕೃ-ತ್ಪ್ರಥಮ-ಸ್ಸ್ಮೃತಃ । ಅಮೂನಾದಯ-ತೇತ್ಯನ್ಯಾನ್ ॥ 9 ॥
ಅಮೂಗ್ಶ್ಚ ಪರಿರಕ್ಷತಃ । ಏತಾ ವಾಚಃ ಪ್ರಯುಜ್ಯನ್ತೇ । ಯತ್ರೈ ತದುಪದೃಶ್ಯತೇ ॥ ಏತದೇವ ವಿಜಾನೀಯಾತ್ । ಪ್ರಮಾಣ-ಙ್ಕಾಲಪರ್ಯಯೇ । ವಿಶೇಷಣ-ನ್ತು ವಕ್ಷ್ಯಾಮಃ । ಋತೂನಾ-ನ್ತನ್ನಿಬೋಧತ ॥ ಶುಕ್ಲವಾಸಾ ರುದ್ರಗಣಃ । ಗ್ರೀಷ್ಮೇಣಾವರ್ತತೇ ಸಹ । ನಿಜಹ-ನ್ಪೃಥಿವೀಗ್ಂ ಸರ್ವಾಮ್ ॥ 10 ॥
ಜ್ಯೋತಿಷಾ ಽಪ್ರತಿಖ್ಯೇನ ಸಃ । ವಿಶ್ವರೂಪಾಣಿ ವಾಸಾಗ್ಂಸಿ । ಆದಿತ್ಯಾನಾ-ನ್ನಿಬೋಧತ । ಸಂವಁಥ್ಸರೀಣ-ಙ್ಕರ್ಮಫಲಮ್ । ವರ್ಷಾಭಿ-ರ್ದದತಾಗ್ಂ ಸಹ । ಅದುಃಖೋ ದುಃಖ ಚಕ್ಷುರಿವ । ತದ್ಮಾ ಪೀತ ಇವ ದೃಶ್ಯತೇ । ಶೀತೇನಾ ವ್ಯಥಯನ್ನಿವ । ರುರುದಕ್ಷ ಇವ ದೃಶ್ಯತೇ ॥ ಹ್ಲಾದಯತೇ ಜ್ವಲತಶ್ಚೈವ । ಶಾಮ್ಯತಶ್ಚಾಸ್ಯ ಚಕ್ಷುಷೀ । ಯಾವೈ ಪ್ರಜಾ ಭ್ರಗ್ಗ್ಶ್ಯನ್ತೇ । ಸಂವಁಥ್ಸರಾತ್ತಾ ಭ್ರಗ್ಗ್ಶ್ಯನ್ತೇ ॥ ಯಾಃ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠನ್ತಿ । ಸಂವಁಥ್ಸರೇ ತಾಃ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠನ್ತಿ । ವರ್ಷಾಭ್ಯ ಇತ್ಯರ್ಥಃ ॥ 11 ॥
(ಶೃಣೋ - ತ್ಯನ್ಯಾನ್ಥ್ - ಸರ್ವಾ - ಮೇವ ಷಟ್ಚ)

ಅನುವಾಕಃ 4
ಅಕ್ಷಿದುಃಖೋತ್ಥಿತಸ್ಯೈವ । ವಿಪ್ರಸನ್ನೇ ಕನೀನಿಕೇ । ಆಙ್ಕ್ತೇ ಚಾದ್ಗಣ-ನ್ನಾಸ್ತಿ । ಋಭೂಣಾ-ನ್ತನ್ನಿಬೋಧತ । ಕನಕಾಭಾನಿ ವಾಸಾಗ್ಂಸಿ । ಅಹತಾನಿ ನಿಬೋಧತ । ಅನ್ನಮಶ್ರ್ನೀತ ಮೃಜ್ಮೀತ । ಅಹಂ-ವೋಁ ಜೀವನಪ್ರದಃ । ಏತಾ ವಾಚಃ ಪ್ರಯುಜ್ಯನ್ತೇ । ಶರದ್ಯತ್ರೋಪ ದೃಶ್ಯತೇ ॥ 12 ॥
ಅಭಿಧೂನ್ವನ್ತೋ-ಽಭಿಘ್ನನ್ತ ಇವ । ವಾತವನ್ತೋ ಮರುದ್ಗಣಾಃ । ಅಮುತೋ ಜೇತುಮಿಷುಮುಖಮಿವ । ಸನ್ನದ್ಧಾ-ಸ್ಸಹ ದದೃಶೇ ಹ । ಅಪದ್ಧ್ವಸ್ತೈ-ರ್ವಸ್ತಿವರ್ಣೈರಿವ । ವಿಶಿಖಾಸಃ ಕಪರ್ದಿನಃ ।ಅಕ್ರುದ್ಧಸ್ಯ ಯೋಥ್ಸ್ಯಮಾನಸ್ಯ । ಕೃದ್ಧಸ್ಯೇವ ಲೋಹಿನೀ । ಹೇಮತಶ್ಚಕ್ಷುಷೀ ವಿದ್ಯಾತ್ । ಅಕ್ಷ್ಣಯೋಃ, ಕ್ಷಿಪಣೋರಿವ ॥ 13 ॥
ದುರ್ಭಿಕ್ಷ-ನ್ದೇವಲೋಕೇಷು । ಮನೂನಾಮುದಕ-ಙ್ಗೃಹೇ । ಏತಾ ವಾಚಃ ಪ್ರವದನ್ತೀಃ । ವೈದ್ಯುತೋ ಯಾನ್ತಿ ಶೈಶಿರೀಃ । ತಾ ಅಗ್ನಿಃ ಪವಮಾನಾ ಅನ್ವೈಕ್ಷತ । ಇಹ ಜೀವಿಕಾಮ-ಪರಿಪಶ್ಯನ್ನ್ । ತಸ್ಯೈಷಾ ಭವತಿ । ಇಹೇಹ ವಃ ಸ್ವತಪಸಃ । ಮರುತ-ಸ್ಸೂರ್ಯತ್ವಚಃ । ಶರ್ಮ ಸಪ್ರಥಾ ಆವೃಣೇ ॥ 14 ॥
(ದೃಶ್ಯತ - ಇವಾ - ವೃಣೇ)

ಅನುವಾಕಮ್ಜ್ 5
ಅತಿ ತಾಮ್ರಾಣಿ ವಾಸಾಗ್ಂಸಿ । ಅಷ್ಟಿವಜ್ರಿ ಶತಘ್ನಿ ಚ । ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ವಿಪ್ರಹರನ್ತಿ । ಅಗ್ನಿಜಿಹ್ವ ಅಸಶ್ಚತ । ನೈವ ದೇವೋ ನ ಮರ್ತ್ಯಃ । ನ ರಾಜಾ ವರುಣೋ ವಿಭುಃ । ನಾಗ್ನಿ-ರ್ನೇನ್ದ್ರೋ ನ ಪವಮಾನಃ । ಮಾತೃಕ್ಕಚ್ಚ ನ ವಿದ್ಯತೇ । ದಿವ್ಯಸ್ಯೈಕಾ ಧನುರಾರ್ತ್ನಿಃ । ಪೃಥಿವ್ಯಾಮಪರಾ ಶ್ರಿತಾ ॥ 15 ॥
ತಸ್ಯೇನ್ದ್ರೋ ವಮ್ರಿರೂಪೇಣ । ಧನುರ್ಜ್ಯಾ-ಮಛಿನಥ್ಸ್ವಯಮ್ । ತದಿನ್ದ್ರಧನುರಿತ್ಯಜ್ಯಮ್ । ಅಭ್ರವರ್ಣೇಷು ಚಕ್ಷತೇ । ಏತದೇವ ಶಂಯೋಁ-ರ್ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಸ್ಯ । ಏತ-ದ್ರುದ್ರಸ್ಯ ಧನುಃ । ರುದ್ರಸ್ಯ ತ್ವೇವ ಧನುರಾರ್ತ್ನಿಃ । ಶಿರ ಉತ್ಪಿಪೇಷ । ಸ ಪ್ರವರ್ಗ್ಯೋ-ಽಭವತ್ । ತಸ್ಮಾ-ದ್ಯ-ಸ್ಸಪ್ರವರ್ಗ್ಯೇಣ ಯಜ್ಞೇನ ಯಜತೇ । ರುದ್ರಸ್ಯ ಸ ಶಿರಃ ಪ್ರತಿದಧಾತಿ । ನೈನಗ್ಂ ರುದ್ರ ಆರುಕೋ ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ 16 ॥
(ಶ್ರಿತಾ - ಯಜತೇ ತ್ರೀಣಿ ಚ)

ಅನುವಾಕಃ 6
ಅತ್ಯೂರ್ಧ್ವಾಕ್ಷೋ-ಽತಿರಶ್ಚಾತ್ । ಶಿಶಿರಃ ಪ್ರದೃಶ್ಯತೇ । ನೈವ ರೂಪ-ನ್ನ ವಾಸಾಗ್ಂಸಿ । ನ ಚಕ್ಷುಃ ಪ್ರತಿದೃಶ್ಯತೇ । ಅನ್ಯೋನ್ಯ-ನ್ತು ನ ಹಿಗ್ಗ್ಸ್ರಾತಃ । ಸತ ಸ್ತ-ದ್ದೇವಲಕ್ಷಣಮ್ । ಲೋಹಿತೋ-ಽಕ್ಷ್ಣಿ ಶಾರಶೀರ್ಷ್ಣಿಃ । ಸೂರ್ಯಸ್ಯೋದಯನ-ಮ್ಪ್ರತಿ । ತ್ವ-ಙ್ಕರೋಷಿ ನ್ಯಞ್ಜಲಿಕಾಮ್ । ತ್ವ-ಙ್ಕರೋಷಿ ನಿಜಾನುಕಾಮ್ ॥ 17 ॥
ನಿಜಾನುಕಾಮೇ ನ್ಯಞ್ಜಲಿಕಾ । ಅಮೀ ವಾಚ-ಮುಪಾಸತಾಮಿತಿ । ತಸ್ಮೈ ಸರ್ವ ಋತವೋ ನಮನ್ತೇ । ಮರ್ಯಾದಾ ಕರತ್ವಾ-ತ್ಪ್ರಪುರೋಧಾಮ್ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಆಪ್ನೋತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಸ ಖಲು ಸಂವಁಥ್ಸರ ಏತೈ-ಸ್ಸೇನಾನೀಭಿ-ಸ್ಸಹ । ಇನ್ದ್ರಾಯ ಸರ್ವಾನ್-ಕಾಮಾನಭಿವಹತಿ । ಸ ದ್ರಫ್ಸಃ । ತಸ್ಯೈಷಾ ಭವತಿ ॥ 18 ॥
ಅವ ದ್ರಫ್ಸೋ ಅಗ್ಂಶಮತೀಮತಿಷ್ಠತ್ । ಇಯಾನಃ ಕೃಷ್ಣೋ ದಶಭಿಃ ಸಹಸ್ರೈಃ । ಆವರ್ತ-ಮಿನ್ದ್ರ-ಶ್ಶಚ್ಯಾ ಧಮನ್ತಮ್ । ಉಪಸ್ನುಹಿ ತ-ನ್ನೃಮಣಾ-ಮಥದ್ರಾಮಿತಿ । ಏತಯೈ ವೇನ್ದ್ರ-ಸ್ಸಲಾ ವೃಕ್ಯಾ ಸಹ । ಅಸುರಾ-ನ್ಪರಿವೃಶ್ಚತಿ । ಪೃಥಿವ್ಯಗ್ಂ ಶುಮತೀ । ತಾಮನ್ವ-ವಸ್ಥಿತ-ಸ್ಸಂವಁಥ್ಸರೋ ದಿವಞ್ಚ । ನೈವಂ-ವಿಁದುಷಾ-ಽಽಚಾರ್ಯಾ-ನ್ತೇವಾಸಿನೌ । ಅನ್ಯೋನ್ಯಸ್ಮೈ ದ್ರುಹ್ಯಾತಾಮ್ । ಯೋ ದ್ರುಹ್ಯತಿ । ಭ್ರಶ್ಯತೇ ಸ್ವರ್ಗಾ-ಲ್ಲೋಕಾತ್ । ಇತ್ಯೃತು ಮಣ್ಡಲಾನಿ । ಸೂರ್ಯ ಮಣ್ಡಲಾ ನ್ಯಾಖ್ಯಾಯಿಕಾಃ । ಅತ ಊರ್ಧ್ವಗ್ಂಸನಿರ್ವಚನಾಃ ॥ 19 ॥
(ನಿಜಾನುಕಾಂ - ಭವತಿ - ದ್ರುಹ್ಯಾತಾ-ಮ್ಪಞ್ಚ ಚ)

ಅನುವಾಕಃ 7
ಆರೋಗೋ ಭ್ರಾಜಃ ಪಟರಃ ಪತಙ್ಗಃ । ಸ್ವರ್ಣರೋ ಜ್ಯೋತಿಷೀಮಾನ್. ವಿಭಾಸಃ । ತೇ ಅಸ್ಮೈ ಸರ್ವೇ ದಿವಮಾತಪನ್ತಿ । ಊರ್ಜ-ನ್ದುಹಾನಾ ಅನಪಸ್ಫುರನ್ತ ಇತಿ । ಕಶ್ಯಪೋ-ಽಷ್ಟಮಃ । ಸ ಮಹಾಮೇರು-ನ್ನ ಜಹಾತಿ । ತಸ್ಯೈಷಾ ಭವತಿ । ಯತ್ತೇ ಶಿಲ್ಪ-ಙ್ಕಶ್ಯಪ ರೋಚನಾವತ್ । ಇನ್ದ್ರಿಯಾವ-ತ್ಪುಷ್ಕಲ-ಞ್ಚಿತ್ರಭಾನು । ಯಸ್ಮಿ-ನ್ಥ್ಸೂರ್ಯಾ ಅರ್ಪಿತಾ-ಸ್ಸಪ್ತ ಸಾಕಮ್ ॥ 20 ॥
ತಸ್ಮಿ-ನ್ರಾಜಾನ-ಮಧಿವಿಶ್ರಯೇಮಮಿತಿ । ತೇ ಅಸ್ಮೈ ಸರ್ವೇ ಕಶ್ಯಪಾ-ಜ್ಜ್ಯೋತಿ-ರ್ಲಭನ್ತೇ । ತಾನ್ಥ್ಸೋಮಃ ಕಶ್ಯಪಾದಧಿ ನಿರ್ಧಮತಿ । ಭ್ರಸ್ತಾ ಕರ್ಮ ಕೃದಿವೈವಮ್ ॥ ಪ್ರಾಣೋ ಜೀವಾನೀನ್ದ್ರಿಯ ಜೀವಾನಿ । ಸಪ್ತ ಶೀರ್ಷಣ್ಯಾಃ ಪ್ರಾಣಾಃ । ಸೂರ್ಯಾ ಇತ್ಯಾಚಾರ್ಯಾಃ । ಅಪಶ್ಯಮಹ ಮೇತಾನ್-ಥ್ಸಪ್ತ ಸೂರ್ಯಾನಿತಿ । ಪಞ್ಚಕರ್ಣೋ ವಾಥ್ಸ್ಯಾಯನಃ । ಸಪ್ತಕರ್ಣಶ್ಚ ಪ್ಲಾಕ್ಷಿಃ ॥ 21 ॥
ಆನುಶ್ರವಿಕ ಏವ ನೌ ಕಶ್ಯಪ ಇತಿ । ಉಭೌ ವೇದಯಿತೇ । ನ ಹಿ ಶೇಕುಮಿವ ಮಹಾಮೇರು-ಙ್ಗನ್ತುಮ್ । ಅಪಶ್ಯಮಹಮೇತ-ಥ್ಸೂರ್ಯಮಣ್ಡಲ-ಮ್ಪರಿವರ್ತಮಾನಮ್ । ಗಾರ್ಗ್ಯಃ ಪ್ರಾಣತ್ರಾತಃ । ಗಚ್ಛನ್ತ ಮಹಾಮೇರುಮ್ । ಏಕಞ್ಚಾಜಹತಮ್ । ಭ್ರಾಜಪಟರ ಪತಙ್ಗಾ ನಿಹನೇ । ತಿಷ್ಠನ್ನಾತಪನ್ತಿ । ತಸ್ಮಾದಿಹ ತಪ್ತ್ರಿ ತಪಾಃ ॥ 22 ॥
ಅಮುತ್ರೇತರೇ । ತಸ್ಮಾದಿಹಾ ತಪ್ತ್ರಿ ತಪಾಃ । ತೇಷಾಮೇಷಾ ಭವತಿ । ಸಪ್ತ ಸೂರ್ಯಾ ದಿವ-ಮನು ಪ್ರವಿಷ್ಟಾಃ । ತಾನನ್ವೇತಿ ಪಥಿಭಿ-ರ್ದಕ್ಷಿಣಾವಾನ್ । ತೇ ಅಸ್ಮೈ ಸರ್ವೇ ಘೃತಮಾತಪನ್ತಿ । ಊರ್ಜ-ನ್ದುಹಾನಾ ಅನಪಸ್ಫುರನ್ತ ಇತಿ ॥ ಸಪ್ತರ್ತ್ವಿಜ-ಸ್ಸೂರ್ಯಾ ಇತ್ಯಾಚಾರ್ಯಾಃ । ತೇಷಾಮೇಷಾ ಭವತಿ । ಸಪ್ತ ದಿಶೋ ನಾನಾ ಸೂರ್ಯಾಃ ॥ 23 ॥
ಸಪ್ತ ಹೋತಾರ ಋತ್ವಿಜಃ । ದೇವಾ ಆದಿತ್ಯಾ ಯೇ ಸಪ್ತ । ತೇಭಿ-ಸ್ಸೋಮಾಭೀ ರಕ್ಷಣ ಇತಿ । ತದಪ್ಯಾಮ್ನಾಯಃ । ದಿಗ್ಭ್ರಾಜ ಋತೂನ್ ಕರೋತಿ । ಏತಯೈವಾವೃತಾ ಽಽಸಹಸ್ರಸೂರ್ಯತಾಯಾ ಇತಿ ವೈಶಮ್ಪಾಯನಃ । ತಸ್ಯೈಷಾ ಭವತಿ । ಯದ್ದ್ಯಾವ ಇನ್ದ್ರ ತೇ ಶತಗ್ಂ ಶತ-ಮ್ಭೂಮೀಃ । ಉತ ಸ್ಯುಃ । ನ ತ್ವಾ ವಜ್ರಿನ್-ಥ್ಸಹಸ್ರಗ್ಂ ಸೂರ್ಯಾಃ । 24 ॥
ಅನು ನ ಜಾತಮಷ್ಟ ರೋದಸೀ ಇತಿ । ನಾನಾ ಲಿಙ್ಗತ್ವಾ-ದೃತೂನಾ-ನ್ನಾನಾ ಸೂರ್ಯತ್ವಮ್ ॥ ಅಷ್ಟೌ ತು ವ್ಯವಸಿತಾ ಇತಿ । ಸೂರ್ಯಮಣ್ಡಲಾ-ನ್ಯಷ್ಟಾತ ಊರ್ಧ್ವಮ್ । ತೇಷಾಮೇಷಾ ಭವತಿ ॥ ಚಿತ್ರ-ನ್ದೇವಾನಾ-ಮುದಗಾದನೀಕಮ್ । ಚಕ್ಷು-ರ್ಮಿತ್ರಸ್ಯ ವರುಣಸ್ಯಾಗ್ನೇಃ । ಆ-ಽಪ್ರಾ ದ್ಯಾವಾ ಪೃಥಿವೀ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ । ಸೂರ್ಯ ಆತ್ಮಾ ಜಗತಸ್ತಸ್ಥುಷಶ್ಚೇತಿ ॥ 25 ॥
(ಸಾಕಂ - ಪ್ಲಾಕ್ಷಿ - ಸ್ತಪ್ತ್ರಿತಪಾ - ನಾನಾಸೂರ್ಯಾಃ - ಸೂರ್ಯಾ - +ನವ ಚ)
ಅನುವಾಕಃ 8
ಕ್ವೇದಮಭ್ರ-ನ್ನಿವಿಶತೇ । ಕ್ವಾಯಗ್ಂ ಸಂವಁಥ್ಸರೋ ಮಿಥಃ । ಕ್ವಾಹಃ ಕ್ವೇಯ-ನ್ದೇವ ರಾತ್ರೀ । ಕ್ವ ಮಾಸಾ ಋತವ-ಶ್ಶ್ರಿತಾಃ ॥ ಅರ್ಧಮಾಸಾ ಮುಹೂರ್ತಾಃ । ನಿಮೇಷಾಸ್ತುಟಿಭಿಃ (ನಿಮೇಷಾಸ್ತ್ರಟಿಭಿಃ) ಸಹ । ಕ್ವೇಮಾ ಆಪೋ ನಿವಿಶನ್ತೇ । ಯದೀತೋ ಯಾನ್ತಿ ಸಮ್ಪ್ರತಿ ॥ ಕಾಲಾ ಅಫ್ಸು ನಿವಿಶನ್ತೇ । ಆಪ-ಸ್ಸೂರ್ಯೇ ಸಮಾಹಿತಾಃ । 26 ।
ಅಭ್ರಾಣ್ಯಪಃ ಪ್ರಪದ್ಯನ್ತೇ । ವಿದ್ಯುಥ್ಸೂರ್ಯೇ ಸಮಾಹಿತಾ । ಅನವರ್ಣೇ ಇಮೇ ಭೂಮೀ । ಇಯಞ್ಚಾಸೌ ಚ ರೋದಸೀ । ಕಿಗ್ಗ್ ಸ್ವಿದತ್ರಾನ್ತರಾ ಭೂತಮ್ । ಯೇನೇಮೇ ವಿಧೃತೇ ಉಭೇ । ವಿಷ್ಣುನಾ ವಿಧೃತೇ ಭೂಮೀ । ಇತಿ ವಥ್ಸಸ್ಯ ವೇದನಾ । ಇರಾವತೀ ಧೇನುಮತೀ ಹಿ ಭೂತಮ್ । ಸೂಯವಸಿನೀ ಮನುಷೇ ದಶಸ್ಯೇ । 27 ।
ವ್ಯಷ್ಟಭ್ನಾ-ದ್ರೋದಸೀ ವಿಷ್ಣವೇತೇ । ದಾಧರ್ಥ ಪೃಥಿವೀ-ಮಭಿತೋ ಮಯೂಖೈಃ । ಕಿನ್ತ-ದ್ವಿಷ್ಣೋ ರ್ಬಲಮಾಹುಃ । ಕಾ ದೀಪ್ತಿಃ ಕಿ-ಮ್ಪರಾಯಣಮ್ । ಏಕೋ ಯದ್ಧಾ-ರಯ ದ್ದೇವಃ । ರೇಜತೀ ರೋದಸೀ ಉಭೇ । ವಾತಾದ್ವಿಷ್ಣೋ-ರ್ಬಲ ಮಾಹುಃ । ಅಕ್ಷರಾ-ದ್ದೀಪ್ತಿ ರುಚ್ಯತೇ । ತ್ರಿಪದಾದ್ಧಾರಯ-ದ್ದೇವಃ । ಯದ್ವಿಷ್ಣೋರೇಕ-ಮುತ್ತಮಮ್ ॥ 28 ॥
ಅಗ್ನಯೋ ವಾಯವಶ್ಚೈವ । ಏತದಸ್ಯ ಪರಾಯಣಮ್ । ಪೃಚ್ಛಾಮಿ ತ್ವಾ ಪರ-ಮ್ಮೃತ್ಯುಮ್ । ಅವಮ-ಮ್ಮದ್ಧ್ಯಮಞ್ಚತುಮ್ । ಲೋಕಞ್ಚ ಪುಣ್ಯಪಾಪಾನಾಮ್ । ಏತ-ತ್ಪೃಚ್ಛಾಮಿ ಸಮ್ಪ್ರತಿ ॥ ಅಮುಮಾಹುಃ ಪರ-ಮ್ಮೃತ್ಯುಮ್ । ಪವಮಾನ-ನ್ತು ಮದ್ಧ್ಯಮಮ್ । ಅಗ್ನಿರೇವಾವಮೋ ಮೃತ್ಯುಃ । ಚನ್ದ್ರಮಾ-ಶ್ಚತುರುಚ್ಯತೇ ॥ 29 ॥
ಅನಾಭೋಗಾಃ ಪರ-ಮ್ಮೃತ್ಯುಮ್ । ಪಾಪಾ-ಸ್ಸಂಯಁನ್ತಿ ಸರ್ವದಾ । ಆಭೋಗಾಸ್ತ್ವೇವ ಸಂಯಁನ್ತಿ । ಯತ್ರ ಪುಣ್ಯಕೃತೋ ಜನಾಃ । ತತೋ ಮದ್ಧ್ಯಮಮಾಯನ್ತಿ । ಚತುಮಗ್ನಿಞ್ಚ ಸಮ್ಪ್ರತಿ । ಪೃಚ್ಛಾಮಿ ತ್ವಾ ಪಾಪಕೃತಃ । ಯತ್ರ ಯಾತಯತೇ ಯಮಃ । ತ್ವನ್ನಸ್ತ--ದ್ಬ್ರಹ್ಮ-ನ್ಪ್ರಬ್ರೂಹಿ । ಯದಿ ವೇತ್ಥಾ-ಽಸತೋ ಗೃಹಾನ್ ॥ 30 ॥
ಕಶ್ಯಪಾ ದುದಿತಾ-ಸ್ಸೂರ್ಯಾಃ । ಪಾಪಾನ್ನಿರ್ಘ್ನನ್ತಿ ಸರ್ವದಾ । ರೋದಸ್ಯೋರನ್ತ-ರ್ದೇಶೇಷು । ತತ್ರ ನ್ಯಸ್ಯನ್ತೇ ವಾಸವೈಃ । ತೇ ಽಶರೀರಾಃ ಪ್ರಪದ್ಯನ್ತೇ । ಯಥಾ ಽಪುಣ್ಯಸ್ಯ ಕರ್ಮಣಃ । ಅಪಾಣ್ಯಪಾದ ಕೇಶಾಸಃ । ತತ್ರ ತೇ-ಽಯೋನಿಜಾ ಜನಾಃ । ಮೃತ್ವಾ ಪುನರ್ಮೃತ್ಯು-ಮಾಪದ್ಯನ್ತೇ । ಅದ್ಯಮಾನಾ-ಸ್ಸ್ವಕರ್ಮಭಿಃ । 31 ।
ಆಶಾತಿಕಾಃ ಕ್ರಿಮಯ ಇವ । ತತಃ ಪೂಯನ್ತೇ ವಾಸವೈಃ । ಅಪೈತ-ಮ್ಮೃತ್ಯು-ಞ್ಜಯತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಸ ಖಲ್ವೈವಂ-ವಿಁದ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಃ । ದೀರ್ಘಶ್ರುತ್ತಮೋ ಭವತಿ । ಕಶ್ಯಪಸ್ಯಾತಿಥಿ-ಸ್ಸಿದ್ಧಗಮನ-ಸ್ಸಿದ್ಧಾಗಮನಃ । ತಸ್ಯೈಷಾ ಭವತಿ ॥ ಆಯಸ್ಮಿನ್-ಥ್ಸಪ್ತ ವಾಸವಾಃ । ರೋಹನ್ತಿ ಪೂರ್ವ್ಯಾ ರುಹಃ । 32 ।
ಋಷಿರ್ಹ ದೀರ್ಘಶ್ರುತ್ತಮಃ । ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಘರ್ಮೋ ಅತಿಥಿರಿತಿ । ಕಶ್ಯಪಃ ಪಶ್ಯಕೋ ಭವತಿ । ಯಥ್ಸರ್ವ-ಮ್ಪರಿಪಶ್ಯತೀತಿ ಸೌಕ್ಷ್ಮ್ಯಾತ್ । ಅಥಾಗ್ನೇರಷ್ಟಪುರುಷಸ್ಯ । ತಸ್ಯೈಷಾ ಭವತಿ । ಅಗ್ನೇ ನಯ ಸುಪಥಾ ರಾಯೇ ಅಸ್ಮಾನ್ । ವಿಶ್ವಾನಿ ದೇವ ವಯುನಾನಿ ವಿದ್ವಾನ್ । ಯುಯೋದ್ಧ್ಯಸ್ಮ-ಜ್ಜುಹುರಾಣಮೇನಃ । ಭೂಯಿಷ್ಠಾನ್ತೇ ನಮ ಉಕ್ತಿಂ-ವಿಁಧೇಮೇತಿ ॥ 33 ॥
(ಸಮಾಹಿತಾ - ದಶಸ್ಯೇ - ಉತ್ತಮ-ಮುಚ್ಯತೇ-ಗೃಹಾನ್-ಥ್ಸ್ವಕರ್ಮಭಿಃ-ಪೂರ್ವ್ಯಾ ರುಹ-ಇತಿ)

ಅನುವಾಕಃ 9
ಅಗ್ನಿಶ್ಚ ಜಾತವೇದಾಶ್ಚ । ಸಹೋಜಾ ಅಜಿರಾಪ್ರಭುಃ । ವೈಶ್ವಾನರೋ ನರ್ಯಾಪಾಶ್ಚ । ಪಙ್ಕ್ತಿರಾಧಾಶ್ಚ ಸಪ್ತಮಃ । ವಿಸರ್ಪೇವಾ-ಽಷ್ಟಮೋ-ಽಗ್ನೀನಾಮ್ । ಏತೇ-ಽಷ್ಟೌ ವಸವಃ, ಕ್ಷಿತಾ ಇತಿ । ಯಥರ್ತ್ವೇ-ವಾಗ್ನೇ-ರರ್ಚಿರ್ವರ್ಣ ವಿಶೇಷಾಃ । ನೀಲಾರ್ಚಿಶ್ಚ ಪೀತಕಾರ್ಚಿಶ್ಚೇತಿ । ಅಥ ವಾಯೋ-ರೇಕಾದಶ-ಪುರುಷಸ್ಯೈಕಾದಶಸ್ತ್ರೀಕಸ್ಯ । ಪ್ರಭ್ರಾಜಮಾನಾ ವ್ಯವದಾತಾಃ ॥ 34 ॥
ಯಾಶ್ಚ ವಾಸುಕಿ ವೈದ್ಯುತಾಃ । ರಜತಾಃ ಪರುಷಾ-ಶ್ಶ್ಯಾಮಾಃ । ಕಪಿಲಾ ಅತಿಲೋಹಿತಾಃ । ಊರ್ಧ್ವಾ ಅವಪತನ್ತಾಶ್ಚ । ವೈದ್ಯುತ ಇತ್ಯೇಕಾದಶ । ನೈನಂ-ವೈಁದ್ಯುತೋ ಹಿನಸ್ತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಸ ಹೋವಾಚ ವ್ಯಾಸಃ ಪಾರಾಶರ್ಯಃ । ವಿದ್ಯುದ್ವಧಮೇವಾಹ-ಮ್ಮೃತ್ಯುಮೈಚ್ಛಮಿತಿ । ನ ತ್ವಕಾಮಗ್ಂ ಹನ್ತಿ ॥ 35 ॥
ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಅಥ ಗನ್ಧರ್ವಗಣಾಃ । ಸ್ವಾನ ಭ್ರಾಟ್ । ಅಙ್ಘಾರಿ-ರ್ಬಮ್ಭಾರಿಃ । ಹಸ್ತ-ಸ್ಸುಹಸ್ತಃ । ಕೃಶಾನುರ್ವಿಶ್ವಾವಸುಃ । ಮೂರ್ಧನ್ವಾನ್-ಥ್ಸೂರ್ಯವರ್ಚಾಃ । ಕೃತಿರಿತ್ಯೇಕಾದಶ ಗನ್ಧರ್ವಗಣಾಃ । ದೇವಾಶ್ಚ ಮಹಾದೇವಾಃ । ರಶ್ಮಯಶ್ಚ ದೇವಾ ಗರಗಿರಃ ॥ 36 ॥
ನೈನ-ಙ್ಗರೋ ಹಿನಸ್ತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಗೌರೀ ಮಿಮಾಯ ಸಲಿಲಾನಿ ತಕ್ಷತೀ । ಏಕಪದೀ ದ್ವಿಪದೀ ಸಾ ಚತುಷ್ಪದೀ । ಅಷ್ಟಾಪದೀ ನವಪದೀ ಬಭೂವುಷೀ । ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷರಾ ಪರಮೇ ವ್ಯೋಮನ್ನಿತಿ । ವಾಚೋ ವಿಶೇಷಣಮ್ । ಅಥ ನಿಗದವ್ಯಾಖ್ಯಾತಾಃ । ತಾನನುಕ್ರಮಿಷ್ಯಾಮಃ । ವರಾಹವಃ-ಸ್ವತಪಸಃ ॥ 37 ॥
ವಿದ್ಯು-ನ್ಮಹಸೋ ಧೂಪಯಃ । ಶ್ವಾಪಯೋ ಗೃಹಮೇಧಾಶ್ಚೇತ್ಯೇತೇ । ಯೇ ಚೇಮೇ-ಽಶಿಮಿವಿದ್ವಿಷಃ । ಪರ್ಜನ್ಯಾ-ಸ್ಸಪ್ತ ಪೃಥಿವೀಮಭಿವರ್ಷನ್ತಿ । ವೃಷ್ಟಿಭಿರಿತಿ । ಏತಯೈವ ವಿಭಕ್ತಿ ವಿಪರೀತಾಃ । ಸಪ್ತಭಿರ್ವಾತೈ ರುದೀರಿತಾಃ । ಅಮೂಂ-ಲೋಁಕಾ-ನಭಿವರ್ಷನ್ತಿ । ತೇಷಾಮೇಷಾ ಭವತಿ । ಸಮಾನ-ಮೇತದುದಕಮ್ ॥ 38 ॥
ಉಚ್ಚೈತ್ಯವ ಚಾಹಭಿಃ । ಭೂಮಿ-ಮ್ಪರ್ಜನ್ಯಾ ಜಿನ್ವನ್ತಿ । ದಿವ-ಞ್ಜಿನ್ವನ್-ತ್ಯಗ್ನಯ ಇತಿ । ಯದಕ್ಷರ-ಮ್ಭೂತಕೃತಮ್ । ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ಉಪಾಸತೇ । ಮಹರ್ಷಿಮಸ್ಯ ಗೋಪ್ತಾರಮ್ । ಜಮದಗ್ನಿ-ಮಕುರ್ವತ । ಜಮದಗ್ನಿ-ರಾಪ್ಯಾಯತೇ । ಛನ್ದೋಭಿ-ಶ್ಚತುರುತ್ತರೈಃ । ರಾಜ್ಞ-ಸ್ಸೋಮಸ್ಯ ತೃಪ್ತಾಸಃ ॥ 39 ॥
ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ವೀರ್ಯಾವತಾ । ಶಿವಾ ನಃ ಪ್ರದಿಶೋ ದಿಶಃ ॥ ತಚ್ಛಂಯೋಁರಾ ವೃಣೀಮಹೇ । ಗಾತುಂ-ಯಁಜ್ಞಾಯ । ಗಾತುಂ-ಯಁಜ್ಞಪತಯೇ । ದೈವೀ ಸ್ವಸ್ತಿರಸ್ತು ನಃ । ಸ್ವಸ್ತಿ-ರ್ಮಾನುಷೇಭ್ಯಃ । ಊರ್ಧ್ವ-ಞ್ಜಿಗಾತು ಭೇಷಜಮ್ । ಶನ್ನೋ ಅಸ್ತು ದ್ವಿಪದೇ । ಶಞ್ಚತುಷ್ಪದೇ । ಸೋಮಪಾ(3) ಅಸೋಮಪಾ(3) ಇತಿ ನಿಗದವ್ಯಾಖ್ಯಾತಾಃ ॥ 40 ॥
(ವ್ಯವದಾತಾ - ಹನ್ತಿ-ಗರಗಿರ - ಸ್ತಪಸ - ಉದಕಂ - ತೃಪ್ತಾಸ - ಶ್ವತುಷ್ಪದ ಏಕ-ಞ್ಚ)

ಅನುವಾಕಃ 10
ಸಹಸ್ರವೃದಿಯ-ಮ್ಭೂಮಿಃ । ಪರಂ-ವ್ಯೋಁಮ ಸಹಸ್ರವೃತ್ । ಅಶ್ವಿನಾ ಭುಜ್ಯೂ ನಾಸತ್ಯಾ । ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಜಗತಸ್ಪತೀ ॥ ಜಾಯಾ ಭೂಮಿಃ ಪತಿರ್ವ್ಯೋಮ । ಮಿಥುನನ್ತಾ ಅತುರ್ಯಥುಃ । ಪುತ್ರೋ ಬೃಹಸ್ಪತೀ ರುದ್ರಃ । ಸರಮಾ ಇತಿ ಸ್ತ್ರೀಪುಮಮ್ ॥ ಶುಕ್ರಂ-ವಾಁಮನ್ಯದ್ಯಜತಂ-ವಾಁಮನ್ಯತ್ । ವಿಷುರೂಪೇ ಅಹನೀ ದ್ಯೌರಿವ ಸ್ಥಃ ॥ 41 ॥
ವಿಶ್ವಾ ಹಿ ಮಾಯಾ ಅವಥ-ಸ್ಸ್ವಧಾವನ್ತೌ । ಭದ್ರಾ ವಾ-ಮ್ಪೂಷಣಾವಿಹ ರಾತಿರಸ್ತು । ವಾಸಾತ್ಯೌ ಚಿತ್ರೌ ಜಗತೋ ನಿಧಾನೌ । ದ್ಯಾವಾಭೂಮೀ ಚರಥಃ ಸಗ್ಂ ಸಖಾಯೌ । ತಾವಶ್ವಿನಾ ರಾಸಭಾಶ್ವಾ ಹವ-ಮ್ಮೇ । ಶುಭಸ್ಪತೀ ಆಗತಗ್ಂ ಸೂರ್ಯಯಾ ಸಹ । ತ್ಯುಗ್ರೋ ಹ ಭುಜ್ಯು-ಮಶ್ವಿನೋದ ಮೇಘೇ । ರಯಿನ್ನ ಕಶ್ಚಿ-ನ್ಮಮೃವಾಁ(2) ಅವಾಹಾಃ । ತಮೂಹಥು-ರ್ನೌಭಿರಾತ್ಮನ್-ವತೀಭಿಃ । ಅನ್ತರಿಕ್ಷ ಪ್ರುಡ್ಭಿರ-ಪೋದಕಾಭಿಃ ॥ 42 ॥
ತಿಸ್ರಃ, ಕ್ಷಪಸ್ತ್ರಿರಹಾ ಽತಿವ್ರಜದ್ಭಿಃ । ನಾಸತ್ಯಾ ಭುಜ್ಯುಮೂಹಥುಃ ಪತಙ್ಗೈಃ । ಸಮುದ್ರಸ್ಯ ಧನ್ವನ್ನಾರ್ದ್ರಸ್ಯ ಪಾರೇ । ತ್ರಿಭೀ ರಥೈ-ಶ್ಶತಪದ್ಭಿ-ಷ್ಷಡಶ್ವೈಃ । ಸವಿತಾರಂ-ವಿಁತನ್ವನ್ತಮ್ । ಅನುಬದ್ಧ್ನಾತಿ ಶಾಮ್ಬರಃ । ಆಪಪೂರ್ಷಂ-ಬರಶ್ಚೈವ । ಸವಿತಾ ಽರೇಪಸೋ ಽಭವತ್ । ತ್ಯಗ್ಂ ಸುತೃಪ್ತಂ-ವಿಁದಿತ್ವೈವ । ಬಹುಸೋಮ ಗಿರಂ-ವಁಶೀ ॥ 43 ॥
ಅನ್ವೇತಿ ತುಗ್ರೋ ವಕ್ರಿಯಾನ್ತಮ್ । ಆಯಸೂಯಾನ್-ಥ್ಸೋಮತೃಫ್ಸುಷು । ಸ ಸಙ್ಗ್ರಾಮ-ಸ್ತಮೋದ್ಯೋ-ಽತ್ಯೋತಃ । ವಾಚೋ ಗಾಃ ಪಿಪಾತಿ ತತ್ । ಸ ತದ್ಗೋಭಿ-ಸ್ಸ್ತವಾ ಽತ್ಯೇತ್ಯನ್ಯೇ । ರಕ್ಷಸಾ ಽನನ್ವಿತಾಶ್ಚ ಯೇ । ಅನ್ವೇತಿ ಪರಿವೃತ್ತ್ಯಾ-ಽಸ್ತಃ । ಏವಮೇತೌ ಸ್ಥೋ ಅಶ್ವಿನಾ । ತೇ ಏತೇ ದ್ಯುಃ ಪೃಥಿವ್ಯೋಃ । ಅಹರಹ-ರ್ಗರ್ಭನ್ದಧಾಥೇ ॥ 44 ॥
ತಯೋ ರೇತೌ ವಥ್ಸಾ ವಹೋರಾತ್ರೇ । ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಅಹಃ । ದಿವೋ ರಾತ್ರಿಃ । ತಾ ಅವಿಸೃಷ್ಟೌ । ದಮ್ಪತೀ ಏವ ಭವತಃ ॥ ತಯೋ ರೇತೌ ವಥ್ಸೌ । ಅಗ್ನಿಶ್ಚಾ-ದಿತ್ಯಶ್ಚ । ರಾತ್ರೇರ್ವಥ್ಸಃ । ಶ್ವೇತ ಆದಿತ್ಯಃ । ಅಹ್ನೋ-ಽಗ್ನಿಃ ॥ 45 ॥
ತಾಮ್ರೋ ಅರುಣಃ । ತಾ ಅವಿಸೃಷ್ಟೌ । ದಮ್ಪತೀ ಏವ ಭವತಃ ॥ ತಯೋ ರೇತೌ ವಥ್ಸೌ । ವೃತ್ರಶ್ಚ ವೈದ್ಯುತಶ್ಚ । ಅಗ್ನೇರ್ವೃತ್ರಃ । ವೈದ್ಯುತ ಆದಿತ್ಯಸ್ಯ । ತಾ ಅವಿಸೃಷ್ಟೌ । ದಮ್ಪತೀ ಏವ ಭವತಃ ॥ ತಯೋ ರೇತೌ ವಥ್ಸೌ ॥ 46 ॥
ಉಷ್ಮಾ ಚ ನೀಹಾರಶ್ಚ । ವೃತ್ರಸ್ಯೋಷ್ಮಾ । ವೈದ್ಯುತಸ್ಯ ನೀಹಾರಃ । ತೌ ತಾವೇವ ಪ್ರತಿಪದ್ಯೇತೇ ॥ ಸೇಯಗ್ಂ ರಾತ್ರೀ ಗರ್ಭಿಣೀ ಪುತ್ರೇಣ ಸಂವಁಸತಿ । ತಸ್ಯಾ ವಾ ಏತದುಲ್ಬಣಮ್ । ಯದ್ರಾತ್ರೌ ರಶ್ಮಯಃ । ಯಥಾ ಗೋರ್ಗರ್ಭಿಣ್ಯಾ ಉಲ್ಬಣಮ್ । ಏವಮೇತಸ್ಯಾ ಉಲ್ಬಣಮ್ । ಪ್ರಜಯಿಷ್ಣುಃ ಪ್ರಜಯಾ ಚ ಪಶುಭಿಶ್ಚ ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಏತಮುದ್ಯನ್ತ-ಮಪಿಯನ್ತಞ್ಚೇತಿ । ಆದಿತ್ಯಃ ಪುಣ್ಯಸ್ಯ ವಥ್ಸಃ । ಅಥ ಪವಿತ್ರಾಙ್ಗಿರಸಃ ॥ 47 ॥
(ಸ್ಥೋ - ಽಪೋದಕಾಭಿ--ರ್ ವಶೀ - ದಧಾಥೇ - ಅಗ್ನಿ - ಸ್ತಯೋ ರೇತೌ ವಥ್ಸೌ - ಭವತಿ ಚತ್ವಾರಿ ಚ)

ಅನುವಾಕಃ 11
ಪವಿತ್ರವನ್ತಃ ಪರಿವಾಜಮಾಸತೇ । ಪಿತೈಷಾ-ಮ್ಪ್ರತ್ನೋ ಅಭಿರಕ್ಷತಿ ವ್ರತಮ್ । ಮಹಸ್ಸಮುದ್ರಂ-ವಁರುಣ ಸ್ತಿರೋದಧೇ । ಧೀರಾ ಇಚ್ಛೇಕುರ್ದ್ಧರುಣೇಷ್ವಾರಭಮ್ । ಪವಿತ್ರ-ನ್ತೇ ವಿತತ-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತೇ । ಪ್ರಭುರ್ಗಾತ್ರಾಣಿ ಪರ್ಯೇಷಿ ವಿಶ್ವತಃ । ಅತಪ್ತತನೂ-ರ್ನ ತದಾಮೋ ಅಶ್ನುತೇ । ಶೃತಾಸ ಇದ್ವಹನ್-ತಸ್ತ-ಥ್ಸಮಾಶತ । ಬ್ರಹ್ಮಾ ದೇವಾನಾಮ್ । ಅಸತ-ಸ್ಸದ್ಯೇ ತತಕ್ಷುಃ ॥ 48 ॥
ಋಷಯ-ಸ್ಸಪ್ತಾತ್ರಿಶ್ಚ ಯತ್ । ಸರ್ವೇ-ಽತ್ರಯೋ ಅಗಸ್ತ್ಯಶ್ಚ । ನಕ್ಷತ್ರೈ-ಶ್ಶಙ್ಕೃತೋ ಽವಸನ್ನ್ । ಅಥ ಸವಿತು-ಶ್ಶ್ಯಾವಾಶ್ವಸ್ಯಾ ಽವರ್ತಿಕಾಮಸ್ಯ । ಅಮೀ ಯ ಋಕ್ಷಾ ನಿಹಿತಾ ಸ ಉಚ್ಚಾ । ನಕ್ತ-ನ್ದದೃಶ್ರೇ ಕುಹಚಿದ್ದಿವೇಯುಃ । ಅದಬ್ಧಾನಿ ವರುಣಸ್ಯ ವ್ರತಾನಿ । ವಿಚಾಕಶ-ಚ್ಚನ್ದ್ರಮಾ ನಕ್ಷತ್ರಮೇತಿ । ತ-ಥ್ಸವಿತು-ರ್ವರೇಣ್ಯಮ್ । ಭರ್ಗೋ ದೇವಸ್ಯ ಧೀಮಹಿ ॥ 49 ।
ಧಿಯೋ ಯೋ ನಃ ಪ್ರಚೋದಯಾತ್ ॥ ತಥ್ಸವಿತು-ರ್ವೃಣೀಮಹೇ । ವಯ-ನ್ದೇವಸ್ಯ ಭೋಜನಮ್ । ಶ್ರೇಷ್ಠಗ್ಂ ಸರ್ವಧಾತಮಮ್ । ತುರ-ಮ್ಭಗಸ್ಯ ಧೀಮಹಿ । ಅಪಾಗೂಹತ ಸವಿತಾ ತೃಭೀನ್ । ಸರ್ವಾ-ನ್ದಿವೋ ಅನ್ಧಸಃ । ನಕ್ತನ್ತ;ತಾನ್ಯಭವ-ನ್ದೃಶೇ । ಅಸ್ಥ್ಯಸ್ಥ್ನಾ ಸಮ್ಭವಿಷ್ಯಾಮಃ ॥ ನಾಮ ನಾಮೈವ ನಾಮ ಮೇ ॥ 50 ॥
ನಪುಗ್ಂಸಕ-ಮ್ಪುಮಾಗ್ಸ್ತ್ರ್ಯಸ್ಮಿ । ಸ್ಥಾವರೋ-ಽಸ್ಮ್ಯಥ ಜಙ್ಗಮಃ । ಯಜೇ-ಽಯಕ್ಷಿ ಯಷ್ಟಾಹೇ ಚ । ಮಯಾ ಭೂತಾನ್ಯಯಕ್ಷತ । ಪಶವೋ ಮಮ ಭೂತಾನಿ । ಅನೂಬನ್ಧ್ಯೋ ಽಸ್ಮ್ಯಹಂ-ವಿಁಭುಃ । ಸ್ತ್ರಿಯಃ ಸತೀಃ । ತಾ ಉ ಮೇ ಪುಗ್ಂಸ ಆಹುಃ । ಪಶ್ಯದಕ್ಷಣ್ವಾನ್ನ-ವಿಚೇತದನ್ಧಃ । ಕವಿರ್ಯಃ ಪುತ್ರ-ಸ್ಸ ಇಮಾ ಚಿಕೇತ ॥ 51 ॥
ಯಸ್ತಾ ವಿಜಾನಾ-ಥ್ಸವಿತುಃ ಪಿತಾ-ಽಸತ್ । ಅನ್ಧೋ ಮಣಿಮವಿನ್ದತ್ । ತಮನಙ್ಗುಲಿ-ರಾವಯತ್ । ಅಗ್ರೀವಃ ಪ್ರತ್ಯಮುಞ್ಚತ್ । ತಮಜಿಹ್ವ ಅಸಶ್ಚತ । ಊರ್ಧ್ವಮೂಲ-ಮವಾಕ್ಛಾಖಮ್ । ವೃಕ್ಷಂ-ಯಾಁ ವೇದ ಸಮ್ಪ್ರತಿ । ನ ಸ ಜಾತು ಜನಃ ಶ್ರದ್ದದ್ಧ್ಯಾತ್ । ಮೃತ್ಯುರ್ಮಾ ಮಾರಯಾದಿತಿಃ । ಹಸಿತಗ್ಂ ರುದಿತಙ್ಗೀತಮ್ ॥ 52 ॥
ವೀಣಾ ಪಣ ವಲಾಸಿತಮ್ । ಮೃತಞ್ಜೀವಞ್ಚ ಯತ್ಕಿಞ್ಚಿತ್ । ಅಙ್ಗಾನಿ ಸ್ನೇವ ವಿದ್ಧಿ ತತ್ । ಅತೃಷ್ಯಗ್ಗ್ಸ್ತೃಷ್ಯ ಧ್ಯಾಯತ್ । ಅಸ್ಮಾಜ್ಜಾತಾ ಮೇ ಮಿಥೂ ಚರನ್ನ್ । ಪುತ್ರೋ ನಿರ್-ಋತ್ಯಾ ವೈದೇಹಃ । ಅಚೇತಾ ಯಶ್ಚ ಚೇತನಃ । ಸ ತ-ಮ್ಮಣಿಮವಿನ್ದತ್ । ಸೋ-ಽನಙ್ಗುಲಿರಾವಯತ್ । ಸೋ-ಽಗ್ರೀವಃ ಪ್ರತ್ಯಮುನ್ಚತ್ ॥ 53 ।
ಸೋ-ಽಜಿಹ್ವೋ ಅಸಶ್ಚತ । ನೈತಮೃಷಿಂ-ವಿಁದಿತ್ವಾ ನಗರ-ಮ್ಪ್ರವಿಶೇತ್ । ಯದಿ ಪ್ರವಿಶೇತ್ । ಮಿಥೌ ಚರಿತ್ವಾ ಪ್ರವಿಶೇತ್ । ತಥ್ಸಮ್ಭವಸ್ಯ ವ್ರತಮ್ । ಆ ತಮಗ್ನೇ ರಥನ್ತಿಷ್ಠ । ಏಕಾಶ್ವಮೇಕ ಯೋಜನಮ್ । ಏಕಚಕ್ರ-ಮೇಕಧುರಮ್ । ವಾತ ಧ್ರಾಜಿ ಗತಿಂ-ವಿಁಭೋ । ನ ರಿಷ್ಯತಿ ನ ವ್ಯಥತೇ ॥ 54 ॥
ನಾಸ್ಯಾಕ್ಷೋ ಯಾತು ಸಜ್ಜತಿ । ಯಚ್ಛ್ವೇತಾ-ನ್ರೋಹಿತಾಗ್ಶ್ಚಾಗ್ನೇಃ । ರಥೇ ಯುಕ್ತ್ವಾ-ಽಧಿತಿಷ್ಠತಿ । ಏಕಯಾ ಚ ದಶಭಿಶ್ಚ ಸ್ವಭೂತೇ । ದ್ವಾಭ್ಯಾ ಮಿಷ್ಟಯೇ ವಿಗ್ಂಶತ್ಯಾ ಚ । ತಿಸೃಭಿಶ್ಚ ವಹಸೇ ತ್ರಿಗ್ಂಶತಾ ಚ । ನಿಯುದ್ಭಿ-ರ್ವಾಯವಿಹ ತಾ ವಿಮುಞ್ಚ ॥ 55 ॥
(ತತಕ್ಷು--ರ್ ಧೀಮಹಿ - ನಾಮ ಮೇ - ಚಿಕೇತ - ಗೀತಂ - ಪ್ರತ್ಯಮುಞ್ಚ-ದ್- ವ್ಯಥತೇ - +ಸಪ್ತ ಚ)

ಅನುವಾಕಃ 12
ಆತನುಷ್ವ ಪ್ರತನುಷ್ವ । ಉದ್ಧಮಾಧಮ ಸನ್ಧಮ । ಆದಿತ್ಯೇ ಚನ್ದ್ರವರ್ಣಾನಾಮ್ । ಗರ್ಭ ಮಾ ಧೇಹಿ ಯಃ ಪುಮಾನ್ । ಇತ-ಸ್ಸಿಕ್ತಗ್ಂ ಸೂರ್ಯಗತಮ್ । ಚನ್ದ್ರಮಸೇ ರಸಙ್ಕೃಧಿ । ವಾರಾದ-ಞ್ಜನಯಾ-ಗ್ರೇ-ಽಗ್ನಿಮ್ । ಯ ಏಕೋ ರುದ್ರ ಉಚ್ಯತೇ । ಅಸ-ಙ್ಖ್ಯಾತಾ-ಸ್ಸಹಸ್ರಾಣಿ । ಸ್ಮರ್ಯತೇ ನ ಚ ದೃಶ್ಯತೇ ॥ 56 ॥
ಏವಮೇತನ್ನಿಬೋಧತ । ಆ ಮನ್ದ್ರೈ-ರಿನ್ದ್ರ ಹರಿಭಿಃ । ಯಾ ಹಿ ಮಯೂರ-ರೋಮಭಿಃ । ಮಾತ್ವಾ ಕೇಚಿನ್ನಿಯೇ ಮುರಿನ್ನ ಪಾಶಿನಃ । ದಧನ್ವೇವ ತಾ ಇಹಿ । ಮಾ ಮನ್ದ್ರೈ-ರಿನ್ದ್ರ ಹರಿಭಿಃ । ಯಾಮಿ ಮಯೂರ ರೋಮಭಿಃ । ಮಾ ಮಾ ಕೇಚಿನ್ನಿಯೇ ಮುರಿನ್ನ ಪಾಶಿನಃ । ನಿಧನ್ವೇವ ತಾಁ(2) ಇಮಿ । ಅಣುಭಿಶ್ಚ ಮಹದ್ಭಿಶ್ಚ ॥ 57 ॥
ನಿಘೃಷ್ವೈ ರಸಮಾಯುತೈಃ । ಕಾಲೈರ್-ಹರಿತ್ವಮಾಪನ್ನೈಃ । ಇನ್ದ್ರಾಯಾಹಿ ಸಹಸ್ರ ಯುಕ್ । ಅಗ್ನಿ-ರ್ವಿಭ್ರಾಷ್ಟಿ ವಸನಃ । ವಾಯು-ಶ್ಶ್ವೇತಸಿಕದ್ರುಕಃ । ಸಂವಁಥ್ಸರೋ ವಿಷೂ ವರ್ಣೈಃ । ನಿತ್ಯಾಸ್ತೇ ಽನುಚರಾಸ್ತವ । ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯೋಗ್ಂ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯೋಗ್ಂ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯೋಮ್ । ಇನ್ದ್ರಾಗಚ್ಛ ಹರಿವ ಆಗಚ್ಛ ಮೇಧಾತಿಥೇಃ । ಮೇಷ ವೃಷಣಶ್ವಸ್ಯ ಮೇನೇ ॥ 58 ॥
ಗೌರಾವಸ್ಕನ್ದಿನ್ನ-ಹಲ್ಯಾಯೈ ಜಾರ । ಕೌಶಿಕ-ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಗೌತಮಬ್ರುವಾಣ । ಅರುಣಾಶ್ವಾ ಇಹಾಗತಾಃ । ವಸವಃ ಪೃಥಿವಿ ಕ್ಷಿತಃ । ಅಷ್ಟೌ ದಿಗ್ವಾಸಸೋ ಽಗ್ನಯಃ । ಅಗ್ನಿಶ್ಚ ಜಾತವೇದಾಶ್ಚೇತ್ಯೇತೇ । ತಾಮ್ರಾಶ್ವಾ-ಸ್ತಾಮ್ರರಥಾಃ । ತಾಮ್ರವರ್ಣಾ ಸ್ತಥಾ-ಽಸಿತಾಃ । ದಣ್ಡಹಸ್ತಾಃ ಖಾದಗ್ದತಃ । ಇತೋ ರುದ್ರಾಃ ಪರಾಙ್ಗತಾಃ । 59 ।
ಉಕ್ತಗ್ಗ್ ಸ್ಥಾನ-ಮ್ಪ್ರಮಾಣಞ್ಚ ಪುರ ಇತ । ಬೃಹಸ್ಪತಿಶ್ಚ ಸವಿತಾ ಚ । ವಿಶ್ವರೂಪೈ-ರಿಹಾಗತಾಮ್ । ರಥೇನೋದಕವರ್ತ್ಮನಾ । ಅಫ್ಸುಷಾ ಇತಿ ತದ್ದ್ವಯೋಃ । ಉಕ್ತೋ ವೇಷೋ ವಾಸಾಗ್ಂಸಿ ಚ । ಕಾಲಾವಯವಾನಾ-ಮಿತಃ ಪ್ರತೀಜ್ಯಾ । ವಾಸಾತ್ಯಾ ಇತ್ಯಶ್ವಿನೋಃ । ಕೋ-ಽನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಶಬ್ದಙ್ಕರೋತೀತಿ । ವಾಸಿಷ್ಠ ರೌಹಿಣೋ ಮೀಮಾಗ್ಂಸಾ-ಞ್ಚಕ್ರೇ । ತಸ್ಯೈಷಾ ಭವತಿ ॥ ವಾಶ್ರೇವ ವಿದ್ಯುದಿತಿ ॥ ಬ್ರಹ್ಮಣ ಉದರಣಮಸಿ । ಬ್ರಹ್ಮಣ ಉದೀರಣಮಸಿ ।ಬ್ರಹ್ಮಣ ಆಸ್ತರಣಮಸಿ । ಬ್ರಹ್ಮಣ ಉಪಸ್ತರಣಮಸಿ ॥ 60 ॥
(ದೃಶ್ಯತೇ - ಚ - ಮೇನೇ - ಪರಾ-ಙ್ಗತಾ - ಶ್ಚಕ್ರೇ ಷಟ್ ಚ)

ಅನುವಾಕಃ 13 [ಅಪಕ್ರಾಮತ ಗರ್ಭಿಣ್ಯಃ ]
ಅಷ್ಟಯೋನೀ-ಮಷ್ಟಪುತ್ರಾಮ್ । ಅಷ್ಟಪತ್ನೀ-ಮಿಮಾ-ಮ್ಮಹೀಮ್ । ಅಹಂ-ವೇಁದ ನ ಮೇ ಮೃತ್ಯುಃ । ನ ಚಾಮೃತ್ಯುರಘಾಹರತ್ । ಅಷ್ಟಯೋನ್ಯಷ್ಟ ಪುತ್ರಮ್ । ಅಷ್ಟಪದಿದ-ಮನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ । ಅಹಂ-ವೇಁದ ನ ಮೇ ಮೃತ್ಯುಃ । ನ ಚಾಮೃತ್ಯುರಘಾಹರತ್ । ಅಷ್ಟಯೋನೀ-ಮಷ್ಟಪುತ್ರಾಮ್ । ಅಷ್ಟಪತ್ನೀ-ಮಮೂನ್ದಿವಮ್ ॥ 61 ॥
ಅಹಂ-ವೇಁದ ನ ಮೇ ಮೃತ್ಯುಃ । ನ ಚಾಮೃತ್ಯುರಘಾಹರತ್ । ಸುತ್ರಾಮಾಣ-ಮ್ಮಹೀಮೂಷು । ಅದಿತಿರ್ದ್ಯೌ-ರದಿತಿ-ರನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ । ಅದಿತಿ ರ್ಮಾತಾ ಸ ಪಿತಾ ಸ ಪುತ್ರಃ । ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ಅದಿತಿಃ ಪಞ್ಚ ಜನಾಃ । ಅದಿತಿ-ರ್ಜಾತ-ಮದಿತಿ-ರ್ಜನಿತ್ವಮ್ । ಅಷ್ಟೌ ಪುತ್ರಾಸೋ ಅದಿತೇಃ । ಯೇ ಜಾತಾ ಸ್ತನ್ವಃ ಪರಿ । ದೇವಾಁ (2) ಉಪಪ್ರೈ-ಥ್ಸಪ್ತಭಿಃ ॥ 62 ॥
ಪರಾ ಮಾರ್ತಾಣ್ಡಮಾಸ್ಯತ್ । ಸಪ್ತಭಿಃ ಪುತ್ರೈ-ರದಿತಿಃ । ಉಪ ಪ್ರೈ-ತ್ಪೂರ್ವ್ಯಂ-ಯುಁಗಮ್ । ಪ್ರಜಾಯೈ ಮೃತ್ಯವೇ ತತ್ । ಪರಾ ಮಾರ್ತಾಣ್ಡ-ಮಾಭರದಿತಿ । ತಾನನುಕ್ರಮಿಷ್ಯಾಮಃ । ಮಿತ್ರಶ್ಚ ವರುಣಶ್ಚ । ಧಾತಾ ಚಾರ್ಯಮಾ ಚ । ಅಗ್ಂಶಶ್ಚ ಭಗಶ್ಚ । ಇನ್ದ್ರಶ್ಚ ವಿವಸ್ವಾಗ್ಶ್ಚೇತ್ಯೇತೇ । ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭೋ ಹಗ್ಂಸಸ್ಶುಚಿಷತ್ । ಬ್ರಹ್ಮ ಜಜ್ಞಾನ-ನ್ತದಿ-ತ್ಪದಮಿತಿ । ಗರ್ಭಃ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಃ । ಅಥ ಪುರುಷ-ಸ್ಸಪ್ತಪುರುಷಃ ॥ 63 ॥
[ ಯಥಾಸ್ಥಾನ-ಙ್ಗರ್ಭಿಣ್ಯಃ ]
(ಅಮೂ-ನ್ದಿವಗ್ಂ - ಸಪ್ತಭಿ - ರೇತೇ ಚತ್ವಾರಿ ಚ)

ಅನುವಾಕಃ 14
ಯೋ-ಽಸೌ ತಪನ್ನುದೇತಿ । ಸ ಸರ್ವೇಷಾ-ಮ್ಭೂತಾನಾ-ಮ್ಪ್ರಾಣಾನಾದಾಯೋದೇತಿ । ಮಾ ಮೇ ಪ್ರಜಾಯಾ ಮಾ ಪಶೂನಾಮ್ । ಮಾ ಮಮ ಪ್ರಾಣಾನಾದಾಯೋದಗಾಃ । ಅಸೌ ಯೋ ಽಸ್ತಮೇತಿ । ಸ ಸರ್ವೇಷಾ-ಮ್ಭೂತಾನಾ-ಮ್ಪ್ರಾಣಾನಾದಾಯಾಸ್ತಮೇತಿ । ಮಾ ಮೇ ಪ್ರಜಾಯಾ ಮಾ ಪಶೂನಾಮ್ । ಮಾ ಮಮ ಪ್ರಾಣಾನಾದಾಯಾ ಸ್ತಙ್ಗಾಃ । ಅಸೌ ಯ ಆಪೂರ್ಯತಿ । ಸ ಸರ್ವೇಷಾ-ಮ್ಭೂತಾನಾ-ಮ್ಪ್ರಾಣೈ ರಾಪೂರ್ಯತಿ । 64 ।
ಮಾ ಮೇ ಪ್ರಜಾಯಾ ಮಾ ಪಶೂನಾಮ್ । ಮಾ ಮಮ ಪ್ರಾಣೈ-ರಾಪೂರಿಷ್ಠಾಃ । ಅಸೌ ಯೋ-ಽಪಕ್ಷೀಯತಿ । ಸ ಸರ್ವೇಷಾ-ಮ್ಭೂತಾನಾ-ಮ್ಪ್ರಾಣೈ-ರಪಕ್ಷೀಯತಿ । ಮಾ ಮೇ ಪ್ರಜಾಯಾ ಮಾ ಪಶೂನಾಮ್ । ಮಾ ಮಮ ಪ್ರಾಣೈ-ರಪಕ್ಷೇಷ್ಠಾಃ । ಅಮೂನಿ ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ । ಸರ್ವೇಷಾ-ಮ್ಭೂತಾನಾ-ಮ್ಪ್ರಾಣೈರಪ ಪ್ರಸರ್ಪನ್ತಿ ಚೋಥ್ಸರ್ಪನ್ತಿ ಚ । ಮಾ ಮೇ ಪ್ರಜಾಯಾ ಮಾ ಪಶೂನಾಮ್ । ಮಾ ಮಮ ಪ್ರಾಣೈರಪ ಪ್ರಸೃಪತ ಮೋಥ್ಸೃಪತ ॥ 65 ॥
ಇಮೇ ಮಾಸಾ-ಶ್ಚಾರ್ಧಮಾಸಾಶ್ಚ । ಸರ್ವೇಷಾ-ಮ್ಭೂತಾನಾ-ಮ್ಪ್ರಾಣೈರಪ ಪ್ರಸರ್ಪನ್ತಿ ಚೋಥ್ಸರ್ಪನ್ತಿ ಚ । ಮಾ ಮೇ ಪ್ರಜಾಯಾ ಮಾ ಪಶೂನಾಮ್ । ಮಾ ಮಮ ಪ್ರಾಣೈರಪ ಪ್ರಸೃಪತ ಮೋಥ್ಸೃಪತ । ಇಮ ಋತವಃ । ಸರ್ವೇಷಾ-ಮ್ಭೂತಾನಾ-ಮ್ಪ್ರಾಣೈರಪ ಪ್ರಸರ್ಪನ್ತಿ ಚೋಥ್ಸರ್ಪನ್ತಿ ಚ । ಮಾ ಮೇ ಪ್ರಜಾಯಾ ಮಾ ಪಶೂನಾಮ್ । ಮಾ ಮಮ ಪ್ರಾಣೈರಪ ಪ್ರಸೃಪತ ಮೋಥ್ಸೃಪತ । ಅಯಗ್ಂ ಸಂವಁಥ್ಸರಃ । ಸರ್ವೇಷಾ-ಮ್ಭೂತಾನಾ-ಮ್ಪ್ರಾಣೈರಪ ಪ್ರಸರ್ಪತಿ ಚೋಥ್ಸರ್ಪತಿ ಚ ॥ 66 ॥
ಮಾ ಮೇ ಪ್ರಜಾಯಾ ಮಾ ಪಶೂನಾಮ್ । ಮಾ ಮಮ ಪ್ರಾಣೈರಪ ಪ್ರಸೃಪ ಮೋಥ್ಸೃಪ । ಇದಮಹಃ । ಸರ್ವೇಷಾ-ಮ್ಭೂತಾನಾ-ಮ್ಪ್ರಾಣೈ-ರಪ ಪ್ರಸರ್ಪತಿ ಚೋಥ್ಸರ್ಪತಿ ಚ । ಮಾ ಮೇ ಪ್ರಜಾಯಾ ಮಾ ಪಶೂನಾಮ್ । ಮಾ ಮಮ ಪ್ರಾಣೈರಪ ಪ್ರಸೃಪ ಮೋಥ್ಸೃಪ । ಇಯಗ್ಂ ರಾತ್ರಿಃ । ಸರ್ವೇಷಾ-ಮ್ಭೂತಾನಾ-ಮ್ಪ್ರಾಣೈ-ರಪ ಪ್ರಸರ್ಪತಿ ಚೋಥ್ಸರ್ಪತಿ ಚ । ಮಾ ಮೇ ಪ್ರಜಾಯಾ ಮಾ ಪಶೂನಾಮ್ । ಮಾ ಮಮ ಪ್ರಾಣೈರಪ ಪ್ರಸೃಪ ಮೋಥ್ಸೃಪ । ಔ-ಮ್ಭೂರ್ಭುವಸ್ಸ್ವಃ । ಏತದ್ವೋ ಮಿಥುನ-ಮ್ಮಾ ನೋ ಮಿಥುನಗ್ಂ ರೀಢ್ವಮ್ ॥ 67 ॥
(ಪ್ರಾಣೈರಾಪೂರ್ಯತಿ-ಮೋಥ್ಸೃಪತ-ಚೋಥ್ಸರ್ಪತಿ ಚ - ಮೋಥ್ಸೃಪ ದ್ವೇ ಚ)

ಅನುವಾಕಃ 15
ಅಥಾದಿತ್ಯಸ್ಯಾಷ್ಟ ಪುರುಷಸ್ಯ । ವಸೂನಾ ಮಾದಿತ್ಯಾನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ । ರುದ್ರಾಣಾ-ಮಾದಿತ್ಯಾನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ । ಆದಿತ್ಯಾನಾ-ಮಾದಿತ್ಯಾನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ । ಸತಾಗ್ಂಸತ್ಯಾನಾಮ್ । ಆದಿತ್ಯಾನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ । ಅಭಿಧೂನ್ವತಾ-ಮಭಿಘ್ನತಾಮ್ । ವಾತವತಾ-ಮ್ಮರುತಾಮ್ । ಆದಿತ್ಯಾನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ । ಋಭೂಣಾ-ಮಾದಿತ್ಯಾನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ । ವಿಶ್ವೇಷಾ-ನ್ದೇವಾನಾಮ್ । ಆದಿತ್ಯಾನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ । ಸಂವಁಥ್ಸರಸ್ಯ ಸವಿತುಃ । ಆದಿತ್ಯಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ । ಔ-ಮ್ಭೂರ್ಭುವಸ್ಸ್ವಃ । ರಶ್ಮಯೋ ವೋ ಮಿಥುನ-ಮ್ಮಾ ನೋ ಮಿಥುನಗ್ಂ ರೀಢ್ವಮ್ ॥ 68 ॥
(ಋಭೂಣಾಮಾದಿತ್ಯಾನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ಷಟ್ಚ)

ಅನುವಾಕಃ 16
ಆರೋಗಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ । ಭ್ರಾಜಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ । ಪಟರಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ । ಪತಙ್ಗಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ । ಸ್ವರ್ಣರಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ । ಜ್ಯೋತಿಷೀಮತಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ । ವಿಭಾಸಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ । ಕಶ್ಯಪಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ । ಔ-ಮ್ಭೂರ್ಭುವಸ್ಸ್ವಃ । ಆಪೋ ವೋ ಮಿಥುನ-ಮ್ಮಾ ನೋ ಮಿಥುನಗ್ಂ ರೀಢ್ವಮ್ ॥ 69 ॥
(ಆರೋಗಸ್ಯ ದಶ)

ಅನುವಾಕಃ 17
ಅಥ ವಾಯೋ-ರೇಕಾದಶ-ಪುರುಷಸ್ಯೈಕಾದಶ-ಸ್ತ್ರೀಕಸ್ಯ ।
ಪ್ರಭ್ರಾಜಮಾನಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ವ್ಯವದಾತಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ವಾಸುಕಿವೈದ್ಯುತಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ರಜತಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಪರುಷಾಣಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಶ್ಯಾಮಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಕಪಿಲಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಅತಿಲೋಹಿತಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಊರ್ಧ್ವಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ॥ 70 ॥
ಅವಪತನ್ತಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ವೈದ್ಯುತಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಪ್ರಭ್ರಾಜಮಾನೀನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣೀನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ವ್ಯವದಾತೀನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣೀನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ವಾಸುಕಿವೈದ್ಯುತೀನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣೀನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ರಜತಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣೀನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಪರುಷಾಣಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣೀನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಶ್ಯಾಮಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣೀನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಕಪಿಲಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣೀನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಅತಿಲೋಹಿತೀನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣೀನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಊರ್ಧ್ವಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣೀನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಅವಪತನ್ತೀನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣೀನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ವೈದ್ಯುತೀನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣೀನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಔ-ಮ್ಭೂರ್ಭುವಸ್ಸ್ವಃ ।
ರೂಪಾಣಿ ವೋ ಮಿಥುನ-ಮ್ಮಾ ನೋ ಮಿಥುನಗ್ಂ ರೀಢ್ವಮ್ ॥ 71 ॥
(ಊರ್ಧ್ವಾನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾ - ನ್ಯತಿಲೋಹಿತೀನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣೀನಾಗ್ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ಪಞ್ಚ ಚ)

ಅನುವಾಕಃ 18
ಅಥಾಗ್ನೇರಷ್ಟ ಪುರುಷಸ್ಯ ॥ ಅಗ್ನೇಃ ಪೂರ್ವ-ದಿಶ್ಯಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಜಾತವೇದಸ ಉಪದಿಶ್ಯಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಸಹೋಜಸೋ ದಕ್ಷಿಣ-ದಿಶ್ಯಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಅಜಿರಾಪ್ರಭವ ಉಪದಿಶ್ಯಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ವೈಶ್ವಾನರಸ್ಯಾಪರದಿಶ್ಯಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ನರ್ಯಾಪಸ ಉಪದಿಶ್ಯಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಪಙ್ಕ್ತಿರಾಧಸ ಉದಗ್ದಿಶ್ಯಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ವಿಸರ್ಪಿಣ ಉಪದಿಶ್ಯಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಭಾನಿ ।
ಔ-ಮ್ಭೂರ್ಭುವಸ್ಸ್ವಃ ।
ದಿಶೋ ವೋ ಮಿಥುನ-ಮ್ಮಾ ನೋ ಮಿಥುನಗ್ಂ ರೀಢ್ವಮ್ ॥ 72 ॥
(ಸ್ವರೇಕ-ಞ್ಚ)

ಅನುವಾಕಃ 19
ದಕ್ಷಿಣಪೂರ್ವ-ಸ್ಯಾನ್ದಿಶಿ ವಿಸರ್ಪೀ ನರಕಃ । ತಸ್ಮಾನ್ನಃ ಪರಿಪಾಹಿ । ದಕ್ಷಿಣಾ-ಪರಸ್ಯಾ-ನ್ದಿಶ್ಯ ವಿಸರ್ಪೀ ನರಕಃ । ತಸ್ಮಾನ್ನಃ ಪರಿಪಾಹಿ । ಉತ್ತರ-ಪೂರ್ವಸ್ಯಾ-ನ್ದಿಶಿ ವಿಷಾದೀ ನರಕಃ । ತಸ್ಮಾನ್ನಃ ಪರಿಪಾಹಿ । ಉತ್ತರಾ-ಪರಸ್ಯಾ-ನ್ದಿಶ್ಯ ವಿಷಾದೀ ನರಕಃ । ತಸ್ಮಾನ್ನಃ ಪರಿಪಾಹಿ । ಆ ಯಸ್ಮಿನ್ಥ್ಸಪ್ತ ವಾಸವಾ ಇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಶತಕ್ರತ ವಿತ್ಯೇತೇ ॥ 73 ॥
(ದಕ್ಷಿಣಪೂರ್ವಸ್ಯಾ-ನ್ನವ)

ಅನುವಾಕಃ 20
ಇನ್ದ್ರ ಘೋಷಾ ವೋ ವಸುಭಿಃ ಪುರಸ್ತಾ-ದುಪದಧತಾಮ್ ।
ಮನೋಜವಸೋ ವಃ ಪಿತೃಭಿ-ರ್ದಕ್ಷಿಣತ ಉಪದಧತಾಮ್ ।
ಪ್ರಚೇತಾ ವೋ ರುದ್ರೈಃ ಪಶ್ಚಾ-ದುಪದಧತಾಮ್ ।
ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ ವ ಆದಿತ್ಯೈ-ರುತ್ತರತ ಉಪದಧತಾಮ್ ।
ತ್ವಷ್ಟಾ ವೋ ರೂಪೈ-ರುಪರಿಷ್ಟಾ-ದುಪದಧತಾಮ್ । ಸ್
ಅಞ್ಜ್ಞಾನಂ-ವಃ ಁಪಶ್ಚಾದಿತಿ । ಆದಿತ್ಯ-ಸ್ಸರ್ವೋ-ಽಗ್ನಿಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಮ್ । ವಾಯುರನ್ತರಿಕ್ಷೇ । ಸೂರ್ಯೋ ದಿವಿ । ಚನ್ದ್ರಮಾ ದಿಕ್ಷು । ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ ಸ್ವಲೋಕೇ । ಏವಾ ಹ್ಯೇವ । ಏವಾ ಹ್ಯಗ್ನೇ । ಏವಾ ಹಿ ವಾಯೋ । ಏವಾ ಹೀನ್ದ್ರ । ಏವಾ ಹಿ ಪೂಷನ್ನ್ । ಏವಾ ಹಿ ದೇವಾಃ ॥ 74 ॥
(ದಿಕ್ಷು ಸಪ್ತ ಚ)

ಅನುವಾಕಃ 21
ಆಪಮಾಪಾಮಪ-ಸ್ಸರ್ವಾಃ । ಅಸ್ಮಾ-ದಸ್ಮಾದಿತೋ-ಽಮುತಃ । ಅಗ್ನಿರ್ವಾಯುಶ್ಚ ಸೂರ್ಯಶ್ಚ । ಸಹ ಸಞ್ಚಸ್ಕರರ್ಧಿಯಾ । ವಾಯ್ವಶ್ವಾ ರಶ್ಮಿ ಪತಯಃ । ಮರೀಚ್ಯಾತ್ಮಾನೋ ಅದ್ರುಹಃ । ದೇವೀ ರ್ಭುವನ ಸೂವರೀಃ । ಪುತ್ರವವಾಯ ಮೇ ಸುತ । ಮಹಾನಾಮ್ನೀ-ರ್ಮಹಾಮಾನಾಃ । ಮಹಸೋ ಮಹಸಸ್ಸ್ವಃ ॥ 75 ॥
ದೇವೀಃ ಪರ್ಜನ್ಯ ಸೂವರೀಃ । ಪುತ್ರವವಾಯ ಮೇ ಸುತ । ಅಪಾಶ್ನ್ಯುಷ್ಣಿ-ಮಪಾ ರಕ್ಷಃ । ಅಪಾಶ್ನ್ಯುಷ್ಣಿ-ಮಪಾ ರಘಮ್ । ಅಪಾಘ್ರಾಮಪ ಚಾವರ್ತಿಮ್ । ಅಪ ದೇವೀರಿತೋ ಹಿತ । ವಜ್ರ-ನ್ದೇವೀರಜೀತಾಗ್ಶ್ಚ । ಭುವನ-ನ್ದೇವ ಸೂವರೀಃ । ಆದಿತ್ಯಾನದಿತಿ-ನ್ದೇವೀಮ್ । ಯೋನಿನೋರ್ಧ್ವ-ಮುದೀಷತ ॥ 76 ॥
ಭದ್ರ-ಙ್ಕರ್ಣೇಭಿ-ಶ್ಶೃಣುಯಾಮ ದೇವಾಃ । ಭದ್ರ-ಮ್ಪಶ್ಯೇಮಾಕ್ಷಭಿ-ರ್ಯಜತ್ರಾಃ । ಸ್ಥಿರೈರಙ್ಗೈ ಸ್ತುಷ್ಟುವಾಗ್ಂ ಸಸ್ತನೂಭಿಃ । ವ್ಯಶೇಮ ದೇವಹಿತಂ-ಯಁದಾಯುಃ । ಸ್ವಸ್ತಿ ನ ಇನ್ದ್ರೋ ವೃದ್ಧಶ್ರವಾಃ । ಸ್ವಸ್ತಿ ನಃ ಪೂಷಾ ವಿಶ್ವವೇದಾಃ । ಸ್ವಸ್ತಿ ನಸ್ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯೋ ಅರಿಷ್ಟನೇಮಿಃ । ಸ್ವಸ್ತಿ ನೋ ಬೃಹಸ್ಪತಿ-ರ್ದಧಾತು । ಕೇತವೋ ಅರುಣಾಸಶ್ಚ । ಋಷಯೋ ವಾತರಶನಾಃ। ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಗ್ಂ ಶತಧಾ ಹಿ । ಸಮಾಹಿತಾಸೋ ಸಹಸ್ರಧಾಯಸಮ್ ॥ ಶಿವಾ ನ-ಶ್ಶನ್ತಮಾ ಭವನ್ತು । ದಿವ್ಯಾ ಆಪ ಓಷಧಯಃ ॥ ಸುಮೃಡೀಕಾ ಸರಸ್ವತಿ । ಮಾತೇ ವ್ಯೋಮ ಸನ್ದೃಶಿ ॥ 77 ॥
(ಸ್ವ - ರುದೀಷತ - ವಾತರಶನಾ-ಷ್ಷಟ್ಚ)

ಅನುವಾಕಃ 22
ಯೋ-ಽಪಾ-ಮ್ಪುಷ್ಪಂ-ವೇಁದ । ಪುಷ್ಪವಾ-ನ್ಪ್ರಜಾವಾ-ನ್ಪಶುಮಾ-ನ್ಭವತಿ । ಚನ್ದ್ರಮಾ ವಾ ಅಪಾ-ಮ್ಪುಷ್ಪಮ್ । ಪುಷ್ಪವಾ-ನ್ಪ್ರಜಾವಾ-ನ್ಪಶುಮಾ-ನ್ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ ಯೋ-ಽಪಾಮಾಯತನಂ-ವೇಁದ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಅಗ್ನಿರ್ವಾ ಅಪಾಮಾಯತನಮ್ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಯೋ-ಽಗ್ನೇರಾಯತನಂ-ವೇಁದ ॥ 78 ॥
ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಆಪೋ ವಾ ಅಗ್ನೇರಾಯತನಮ್ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಯೋ-ಽಪಾಮಾಯತನಂ-ವೇಁದ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ವಾಯುರ್ವಾ ಅಪಾಮಾಯತನಮ್ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಯೋ ವಾಯೋರಾಯತನಂ-ವೇಁದ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ ॥ 79 ॥
ಆಪೋ ವೈ ವಾಯೋರಾಯತನಮ್ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ ಯೋ-ಽಪಾಮಾಯತನಂ-ವೇಁದ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಅಸೌ ವೈ ತಪನ್ನಪಾ-ಮಾಯತನಮ್ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಯೋ-ಽಮುಷ್ಯ-ತಪತ ಆಯತನಂ-ವೇಁದ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಆಪೋವಾ ಅಮುಷ್ಯ-ತಪತ ಆಯತನಮ್ ॥ 80 ॥
ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಯೋ-ಽಪಾಮಾಯತನಂ-ವೇಁದ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಚನ್ದ್ರಮಾ ವಾ ಅಪಾಮಾಯತನಮ್ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಯಶ್ಚನ್ದ್ರಮಸ ಆಯತನಂ-ವೇಁದ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಆಪೋ ವೈ ಚನ್ದ್ರಮಸ ಆಯತನಮ್ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ ॥ 81 ॥
ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ ಯೋ-ಽಪಾಮಾಯತನಂ-ವೇಁದ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ ವಾ ಅಪಾಮಾಯತನಮ್ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಯೋ ನಕ್ಷತ್ರಾಣಾ-ಮಾಯತನಂ-ವೇಁದ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಆಪೋ ವೈ ನಕ್ಷತ್ರಾಣಾ-ಮಾಯತನಮ್ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ 82 ॥
ಯೋ-ಽಪಾಮಾಯತನಂ-ವೇಁದ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಪರ್ಜನ್ಯೋ ವಾ ಅಪಾಮಾಯತನಮ್ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಯಃ ಪರ್ಜನ್ಯ-ಸ್ಯಾಯತನಂ-ವೇಁದ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಆಪೋ ವೈ ಪರ್ಜನ್ಯ-ಸ್ಯಾಯತನಮ್ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಯೋ-ಽಪಾಮಾಯತನಂ-ವೇಁದ ॥ 83 ॥
ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಸಂವಁಥ್ಸರೋ ವಾ ಅಪಾಮಾಯತನಮ್ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಯ-ಸ್ಸಂವಁಥ್ಸರ-ಸ್ಯಾಯತನಂ-ವೇಁದ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಆಪೋ ವೈ ಸಂವಁಥ್ಸರ-ಸ್ಯಾಯತನಮ್ । ಆಯತನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಯೋ-ಽಫ್ಸು ನಾವ-ಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾಂ-ವೇಁದ । ಪ್ರತ್ಯೇವ ತಿಷ್ಠತಿ । 84 ।
ಇಮೇ ವೈ ಲೋಕಾ ಅಫ್ಸು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾಃ । ತದೇಷಾ-ಽಭ್ಯನೂಕ್ತಾ ।
ಅಪಾಗ್ಂ ರಸಮುದಯಗ್ಂಸನ್ನ್ । ಸೂರ್ಯೇ ಶುಕ್ರಗ್ಂ ಸಮಾಭೃತಮ್ । ಅಪಾಗ್ಂ ರಸಸ್ಯ ಯೋ ರಸಃ । ತಂ-ವೋಁ ಗೃಹ್ಣಾ-ಮ್ಯುತ್ತಮಮಿತಿ । ಇಮೇ ವೈ ಲೋಕಾ ಅಪಾಗ್ಂ ರಸಃ । ತೇ-ಽಮುಷ್ಮಿ-ನ್ನಾದಿತ್ಯೇ ಸಮಾಭತಾಃ । ಜಾನುದಘ್ನೀ-ಮುತ್ತರ-ವೇದೀಙ್ಖಾತ್ವಾ । ಅಪಾ-ಮ್ಪೂರಯಿತ್ವಾ ಗುಲ್ಫದಘ್ನಮ್ ॥ 85 ।
ಪುಷ್ಕರಪರ್ಣೈಃ ಪುಷ್ಕರದಣ್ಡೈಃ ಪುಷ್ಕರೈಶ್ಚ ಸಗ್ಗ್ಸ್ತೀರ್ಯ । ತಸ್ಮಿನ್. ವಿಹಾಯಸೇ । ಅಗ್ನಿ-ಮ್ಪ್ರಣೀಯೋಪ-ಸಮಾಧಾಯ । ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ವದನ್ತಿ । ಕಸ್ಮಾ-ತ್ಪ್ರಣೀತೇ-ಽಯ-ಮಗ್ನಿಶ್ಚೀಯತೇ । ಸಾಪ್ಪ್ರಣೀತೇ-ಽಯಮಫ್ಸು ಹ್ಯಯಞ್ಚೀಯತೇ । ಅಸೌ ಭುವನೇ-ಽಪ್ಯ-ನಾಹಿತಾಗ್ನಿ-ರೇತಾಃ । ತಮಭಿತ ಏತಾ ಅಭೀಷ್ಟಕಾ ಉಪದಧಾತಿ । ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರೇ ದರ್ಶಪೂರ್ಣ-ಮಾಸಯೋಃ । ಪಶುಬನ್ಧೇ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯೇಷು ॥ 86 ॥
ಅಥೋ ಆಹುಃ । ಸರ್ವೇಷು ಯಜ್ಞಕ್ರತುಷ್ವಿತಿ । ಏತದ್ಧ ಸ್ಮ ವಾ ಆಹು-ಶ್ಶಣ್ಡಿಲಾಃ । ಕಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ । ಸತ್ರಿಯ-ಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನ್ವಾನಃ । ಸಂವಁಥ್ಸರ-ಮ್ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೇಣ । ಕಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ । ಸಾವಿತ್ರ-ಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನ್ವಾನಃ । ಅಮುಮಾದಿತ್ಯ-ಮ್ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೇಣ ॥ ಕಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ ॥ 87 ।
ನಾಚಿಕೇತ-ಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನ್ವಾನಃ । ಪ್ರಾಣಾ-ನ್ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೇಣ । ಕಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ । ಚಾತುರ್ಹೋತ್ರಿಯ-ಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನ್ವಾನಃ । ಬ್ರಹ್ಮ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೇಣ ॥ ಕಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ । ವೈಶ್ವಸೃಜ-ಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನ್ವಾನಃ । ಶರೀರ-ಮ್ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೇಣ । ಕಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ । ಉಪಾನುವಾಕ್ಯಮಾಶು-ಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನ್ವಾನಃ ॥ 88 ॥
ಇಮಾನ್ ಁಲೋಕಾ-ನ್ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೇಣ ॥ ಕಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ । ಇಮಮಾರುಣ-ಕೇತುಕ-ಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನ್ವಾನ ಇತಿ । ಯ ಏವಾಸೌ । ಇತಶ್ಚಾ-ಮುತಶ್ಚಾ-ವ್ಯತೀಪಾತೀ । ತಮಿತಿ ॥ ಯೋ-ಽಗ್ನೇರ್ಮಿಥೂಯಾ ವೇದ । ಮಿಥುನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಆಪೋ ವಾ ಅಗ್ನೇರ್ಮಿಥೂಯಾಃ । ಮಿಥುನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ 89 ॥
(ವೇದ - ಭವ - ತ್ಯಾಯತನಂ - ಭವತಿ - ವೇದ - ವೇದ - ತಿಷ್ಠತಿ - ಗುಲ್ಫದಘ್ನಂ - ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯೇ - ಷ್ವಮುಮಾದಿತ್ಯ-ಮ್ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೇಣ ಕಮಗ್ನಿ-ಞ್ಚಿನುತ - ಉಪಾನುವಾಕ್ಯಮಾಶುಮಗ್ನಿ-ಞ್ಚಿನ್ವಾನೋ - ಮಿಥೂಯಾ ಮಿಥುನವಾ-ನ್ಭವತ್ಯೇಕ-ಞ್ಚ)

ಅನುವಾಕಃ 23
ಆಪೋ ವಾ ಇದಮಾಸನ್-ಥ್ಸಲಿಲಮೇವ । ಸ ಪ್ರಜಾಪತಿರೇಕಃ ಪುಷ್ಕರಪರ್ಣೇ ಸಮಭವತ್ । ತಸ್ಯಾನ್ತ-ರ್ಮನಸಿ ಕಾಮ-ಸ್ಸಮವರ್ತತ । ಇದಗ್ಂ ಸೃಜೇಯಮಿತಿ । ತಸ್ಮಾದ್ಯ-ತ್ಪುರುಷೋ ಮನಸಾ-ಽಭಿಗಚ್ಛತಿ । ತದ್ವಾಚಾ ವದತಿ । ತತ್ಕರ್ಮಣಾ ಕರೋತಿ । ತದೇಷಾ ಽಭ್ಯನೂಕ್ತಾ । ಕಾಮಸ್ತದಗ್ರೇ ಸಮವರ್ತತಾಧಿ । ಮನಸೋ ರೇತಃ ಪ್ರಥಮಂ-ಯಁದಾಸೀತ್ ॥ 90 ॥
ಸತೋ ಬನ್ಧುಮಸತಿ ನಿರವಿನ್ದನ್ನ್ । ಹೃದಿ ಪ್ರತೀಷ್ಯಾ ಕವಯೋ ಮನೀಷೇತಿ । ಉಪೈನನ್ತದುಪನಮತಿ । ಯ-ತ್ಕಾಮೋ ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಸ ತಪೋ-ಽತಪ್ಯತ । ಸ ತಪಸ್ತಪ್ತ್ವಾ । ಶರೀರಮಧೂನುತ । ತಸ್ಯ ಯ-ನ್ಮಾಗ್ಂಸಮಾಸೀತ್ । ತತೋ-ಽರುಣಾಃ ಕೇತವೋ ವಾತರಶನಾ ಋಷಯ ಉದತಿಷ್ಠನ್ನ್ ॥ 91 ॥
ಯೇ ನಖಾಃ । ತೇ ವೈಖಾನಸಾಃ । ಯೇ ವಾಲಾಃ । ತೇ ವಾಲಖಿಲ್ಯಾಃ । ಯೋ ರಸಃ । ಸೋ-ಽಪಾಮ್ । ಅನ್ತರತಃ ಕೂರ್ಮ-ಮ್ಭೂತಗ್ಂ ಸರ್ಪನ್ತಮ್ । ತಮಬ್ರವೀತ್ । ಮಮ ವೈ ತ್ವಂ-ಮಾಗ್ಂಸಾ । ಸಮಭೂತ್ ॥ 92 ॥
ನೇತ್ಯಬ್ರವೀತ್ । ಪೂರ್ವಮೇವಾಹ-ಮಿಹಾಸಮಿತಿ । ತತ್ಪುರುಷಸ್ಯ ಪುರುಷತ್ವಮ್ । ಸ ಸಹಸ್ರಶೀರ್ಷಾ ಪುರುಷಃ । ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ-ಸ್ಸಹಸ್ರಪಾತ್ । ಭೂತ್ವೋದತಿಷ್ಠತ್ । ತಮಬ್ರವೀತ್ । ತ್ವಂ-ವೈಁ ಪೂರ್ವಗ್ಂ ಸಮಭೂಃ । ತ್ವಮಿದ-ಮ್ಪೂರ್ವಃ ಕುರುಷ್ವೇತಿ । ಸ ಇತ ಆದಾಯಾಪಃ ॥ 93 ॥
ಅಞ್ಜಲಿನಾ ಪುರಸ್ತಾ-ದುಪಾದಧಾತ್ । ಏವಾ ಹ್ಯೇವೇತಿ । ತತ ಆದಿತ್ಯ ಉದತಿಷ್ಠತ್ । ಸಾ ಪ್ರಾಚೀ ದಿಕ್ । ಅಥಾರುಣಃ ಕೇತು-ರ್ದಕ್ಷಿಣತ ಉಪಾದಧಾತ್ । ಏವಾ ಹ್ಯಗ್ನ ಇತಿ । ತತೋ ವಾ ಅಗ್ನಿರುದತಿಷ್ಠತ್ । ಸಾ ದಕ್ಷಿಣಾ ದಿಕ್ । ಅಥಾರುಣಃ ಕೇತುಃ ಪಶ್ಚಾದುಪಾದಧಾತ್ । ಏವಾ ಹಿ ವಾಯೋ ಇತಿ ॥ 94 ॥
ತತೋ ವಾಯುರುದತಿಷ್ಠತ್ । ಸಾ ಪ್ರತೀಚೀ ದಿಕ್ । ಅಥಾರುಣಃ ಕೇತು-ರುತ್ತರತ ಉಪಾದಧಾತ್ । ಏವಾ ಹೀನ್ದ್ರೇತಿ । ತತೋ ವಾ ಇನ್ದ್ರ ಉದತಿಷ್ಠತ್ । ಸೋದೀಚೀ ದಿಕ್ । ಅಥಾರುಣಃ ಕೇತು-ರ್ಮದ್ಧ್ಯ ಉಪಾದಧಾತ್ । ಏವಾ ಹಿ ಪೂಷನ್ನಿತಿ । ತತೋ ವೈ ಪೂಷೋದತಿಷ್ಠತ್ । ಸೇಯನ್ದಿಕ್ । 95 ।
ಅಥಾರುಣಃ ಕೇತುರುಪರಿಷ್ಟಾ-ದುಪಾದಧಾತ್ । ಏವಾ ಹಿ ದೇವಾ ಇತಿ । ತತೋ ದೇವ ಮನುಷ್ಯಾಃ ಪಿತರಃ । ಗನ್ಧರ್ವಾ-ಫ್ಸರಸ ಶ್ಚೋದ-ತಿಷ್ಠನ್ನ್ । ಸೋರ್ಧ್ವಾ ದಿಕ್ । ಯಾ ವಿಪ್ರುಷೋ ವಿಪರಾಪತನ್ನ್ । ತಾಭ್ಯೋ-ಽಸುರಾ ರಕ್ಷಾಗ್ಂಸಿ ಪಿಶಾಚಾಶ್ಚೋ-ದತಿಷ್ಠನ್ನ್ । ತಸ್ಮಾತ್ತೇ ಪರಾಭವನ್ನ್ । ವಿಪ್ರುಡ್ಭ್ಯೋ ಹಿ ತೇ ಸಮಭವನ್ನ್ । ತದೇಷಾ-ಽಭ್ಯನೂಕ್ತಾ ॥ 96 ॥
ಆಪೋ ಹ ಯ-ದ್ಬೃಹತೀ-ರ್ಗರ್ಭಮಾಯನ್ನ್ । ದಕ್ಷ-ನ್ದಧಾನಾ ಜನಯನ್ತೀ-ಸ್ಸ್ವಯಮ್ಭುಮ್ । ತತ ಇಮೇ-ಽದ್ಧ್ಯ-ಸೃಜ್ಯನ್ತ ಸರ್ಗಾಃ । ಅದ್ಭ್ಯೋ ವಾ ಇದಗ್ಂ ಸಮಭೂತ್ । ತಸ್ಮಾದಿದಗ್ಂ ಸರ್ವ-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮ ಸ್ವಯಭ್ವಿನ್ತಿ । ತಸ್ಮಾದಿದಗ್ಂ ಸರ್ವಗ್ಂ ಶಿಥಿಲ-ಮಿವಾ ಧ್ರುವ-ಮಿವಾಭವತ್ । ಪ್ರಜಾಪತಿ-ರ್ವಾವ ತತ್ । ಆತ್ಮನಾ-ಽಽತ್ಮಾನಂ-ವಿಁಧಾಯ । ತದೇವಾನು ಪ್ರಾವಿಶತ್ ॥ ತದೇಷಾ-ಽಭ್ಯನೂಕ್ತಾ ॥ 97 ॥
ವಿಧಾಯ ಲೋಕಾನ್. ವಿಧಾಯ ಭೂತಾನಿ । ವಿಧಾಯ ಸರ್ವಾಃ ಪ್ರದಿಶೋ ದಿಶಶ್ಚ । ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಥಮಜಾ ಋತಸ್ಯ । ಆತ್ಮನಾ-ಽಽತ್ಮಾ-ನಮಭಿ-ಸಂವಿಁವೇಶೇತಿ । ಸರ್ವಮೇವೇದಮಾಪ್ತ್ವಾ । ಸರ್ವ-ಮವರುದ್ಧ್ಯ । ತದೇವಾನು ಪ್ರವಿಶತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ 98 ॥
(ಆಸೀ - ದತಿಷ್ಠನ್ - ನಭೂ - ದಪೋ - ವಾಯೋ ಇತಿ - ಸೇಯ-ನ್ದಿಗ - ಭ್ಯನೂಕ್ತಾ - ಽಭ್ಯನೂಕ್ತಾ -+-ಽಷ್ಟೌ ಚ)

ಅನುವಾಕಃ 24
ಚತುಷ್ಟಯ್ಯ ಆಪೋ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಚತ್ವಾರಿ ವಾ ಅಪಾಗ್ಂ ರೂಪಾಣಿ । ಮೇಘೋ ವಿದ್ಯುತ್ । ಸ್ತನಯಿತ್ನು-ರ್ವೃಷ್ಟಿಃ । ತಾನ್ಯೇವಾ ವರುನ್ಧೇ । ಆತಪತಿ ವರ್ಷ್ಯಾ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ತಾಃ ಪುರಸ್ತಾ-ದುಪದಧಾತಿ । ಏತಾ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸ್ಯಾ ಆಪಃ । ಮುಖತ ಏವ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸ-ಮವರುನ್ಧೇ । ತಸ್ಮಾ-ನ್ಮುಖತೋ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಿತರಃ ॥ 99 ॥
ಕೂಪ್ಯಾ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ತಾ ದಕ್ಷಿಣತ ಉಪದಧಾತಿ । ಏತಾ ವೈ ತೇಜಸ್ವಿನೀರಾಪಃ । ತೇಜ ಏವಾಸ್ಯ ದಕ್ಷಿಣತೋ ದಧಾತಿ । ತಸ್ಮಾ-ದ್ದಕ್ಷಿಣೋರ್ಧ ಽಸ್ತೇಜಸ್ವಿತರಃ । ಸ್ಥಾವರಾ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ತಾಃ ಪಶ್ಚಾದುಪದಧಾತಿ । ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾ ವೈ ಸ್ಥಾವರಾಃ । ಪಶ್ಚಾದೇವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ । ವಹನ್ತೀ-ರ್ಗೃಹ್ಣಾತಿ ॥ 100 ॥
ತಾ ಉತ್ತರತ ಉಪದಧಾತಿ । ಓಜಸಾ ವಾ ಏತಾ ವಹನ್ತೀರಿವೋ-ದ್ಗತೀರಿವ ಆಕೂಜತೀರಿವ ಧಾವನ್ತೀಃ । ಓಜ ಏವಾಸ್ಯೋತ್ತರತೋ ದಧಾತಿ । ತಸ್ಮಾದುತ್ತರೋ-ಽದ್ಧ ಓಜಸ್ವಿತರಃ ॥ ಸಭಾಂರ್ಯಾ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ತಾ ಮದ್ಧ್ಯ ಉಪದಧಾತಿ । ಇಯಂ-ವೈಁ ಸಭಾಂರ್ಯಾಃ । ಅಸ್ಯಾಮೇವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ । ಪಲ್ವಲ್ಯಾ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ತಾ ಉಪರಿಷ್ಟಾ-ದುಪಾದಧಾತಿ ॥ 101 ।
ಅಸೌ ವೈ ಪಲ್ವಲ್ಯಾಃ । ಅಮುಷ್ಯಾಮೇವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ । ದಿಕ್ಷೂಪದಧಾತಿ । ದಿಕ್ಷು ವಾ ಆಪಃ । ಅನ್ನಂ-ವಾಁ ಆಪಃ । ಅದ್ಭ್ಯೋ ವಾ ಅನ್ನಞ್ಜಾಯತೇ । ಯದೇವಾದ್ಭ್ಯೋ-ಽನ್ನ-ಞ್ಜಾಯತೇ । ತದವರುನ್ಧೇ । ತಂ-ವಾಁ ಏತಮರುಣಾಃ ಕೇತವೋ ವಾತರಶನಾ ಋಷಯೋ-ಽಚಿನ್ವನ್ನ್ । ತಸ್ಮಾ-ದಾರುಣ ಕೇತುಕಃ ॥ತದೇಷಾ-ಽಭ್ಯನೂಕ್ತಾ ॥ ಕೇತವೋ ಅರುಣಾಸಶ್ಚ । ಋಷಯೋ ವಾತರಶನಾಃ । ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಗ್ಂ ಶತಧಾ ಹಿ । ಸಮಾಹಿತಾಸೋ ಸಹಸ್ರಧಾಯಸಮಿತಿ । ಶತಶಶ್ಚೈವ ಽಸಹಸ್ರಶಶ್ಚ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ । ಯ ಏತಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ । ಯ ಉಚೈನಮೇವಂ-ವೇಁದ ॥ 102 ॥
(ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಿತರೋ - ವಹನ್ತೀ-ರ್ಗೃಹ್ಣಾತಿ - ತಾ ಉಪರಿಷ್ಟಾದುಪಾದಧಾ - ತ್ಯಾರುಣಕೇತುಕೋ-ಽಷ್ಟೌ ಚ)

ಅನುವಾಕಃ 25
ಜಾನುದಘ್ನೀ-ಮುತ್ತರವೇದೀಙ್ಖಾತ್ವಾ । ಅಪಾ-ಮ್ಪೂರಯತಿ । ಅಪಾಗ್ಂ ಸರ್ವತ್ವಾಯ । ಪುಷ್ಕರಪರ್ಣಗ್ಂ ರುಕ್ಮ-ಮ್ಪುರುಷ-ಮಿತ್ಯುಪದಧಾತಿ । ತಪೋ ವೈ ಪುಷ್ಕರಪರ್ಣಮ್ । ಸತ್ಯಗ್ಂ ರುಕ್ಮಃ । ಅಮೃತ-ಮ್ಪುರುಷಃ । ಏತಾವದ್ವಾ ವಾಸ್ತಿ । ಯಾವದೇತತ್ । ಯಾವದೇವಾಸ್ತಿ ॥ 103 ॥
ತದವರುನ್ಧೇ । ಕೂರ್ಮಮುಪದಧಾತಿ । ಅಪಾಮೇವ ಮೇಧಮವರುನ್ಧೇ । ಅಥೋ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಸಮಷ್ಟ್ಯೈ । ಆಪಮಾಪಾಮಪ-ಸ್ಸರ್ವಾಃ । ಅಸ್ಮಾದಸ್ಮಾ ದಿತೋ-ಽಮುತಃ । ಅಗ್ನಿರ್ವಾಯುಶ್ಚ ಸೂರ್ಯಶ್ಚ । ಸಹ ಸಞ್ಚಸ್ಕರರ್ಧಿಯಾ ಇತಿ । ವಾಯ್ವಶ್ವ ರಶ್ಮಿಪತಯಃ । ಲೋಕ-ಮ್ಪೃಣಚ್ಛಿದ್ರ-ಮ್ಪೃಣ ॥ 104 ॥
ಯಾಸ್ತಿಸ್ರಃ ಪರಮಜಾಃ । ಇನ್ದ್ರಘೋಷಾ ವೋ ವಸುಭಿರೇವಾ ಹ್ಯೇವೇತಿ । ಪಞ್ಚ ಚಿತಯ ಉಪದಧಾತಿ । ಪಾಙ್ಕ್ತ-ಽಗ್ನಿಃ । ಯಾವಾನೇವಾಗ್ನಿಃ । ತಞ್ಚಿನುತೇ । ಲೋಕ-ಮ್ಪೃಣಯಾ ದ್ವಿತೀಯಾ-ಮುಪದಧಾತಿ । ಪಞ್ಚಪದಾ ವೈ ವಿರಾಟ್ । ತಸ್ಯಾ ವಾ ಇಯ-ಮ್ಪಾದಃ । ಅನ್ತರಿಕ್ಷ-ಮ್ಪಾದಃ । ದ್ಯೌಃ ಪಾದಃ । ದಿಶಃ ಪಾದಃ । ಪರೋರಜಾಃ ಪಾದಃ । ವಿರಾಜ್ಯೇವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ । ಯ ಏತಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ । ಯ ಉಚೈನಮೇವಂ-ವೇಁದ ॥ 105 ॥
(ಅಸ್ತಿ - ಪೃಣಾ - ನ್ತರಿಕ್ಷ-ಮ್ಪಾದ-ಷ್ಷಟ್ಚ)

ಅನುವಾಕಃ 26
ಅಗ್ನಿ-ಮ್ಪ್ರಣೀಯೋಪ-ಸಮಾಧಾಯ । ತಮಭಿತ ಏತಾ ಅಭೀಷ್ಟಕಾ ಉಪದಧಾತಿ । ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರೇ ದರ್ಶಪೂರ್ಣ-ಮಾಸಯೋಃ । ಪಶುಬನ್ಧೇ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯೇಷು । ಅಥೋ ಆಹುಃ । ಸರ್ವೇಷು ಯಜ್ಞಕ್ರತುಷ್ವಿತಿ । ಅಥ ಹಸ್ಮಾ ಹಾರುಣ-ಸ್ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವಃ । ಸಾವಿತ್ರ-ಸ್ಸರ್ವೋ-ಽಗ್ನಿ-ರಿತ್ಯನನುಷಙ್ಗ-ಮ್ಮನ್ಯಾಮಹೇ । ನಾನಾ ವಾ ಏತೇಷಾಂ-ವೀಁರ್ಯಾಣಿ ॥ ಕಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ ॥ 106 ॥
ಸತ್ರಿಯ ಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನ್ವಾನಃ । ಕಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ । ಸಾವಿತ್ರ ಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನ್ವಾನಃ । ಕಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ । ನಾಚಿಕೇತ ಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನ್ವಾನಃ । ಕಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ । ಚಾತುರ್ ಹೋತ್ರಿಯ-ಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನ್ವಾನಃ । ಕಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ । ವೈಶ್ವಸೃಜ ಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನ್ವಾನಃ । ಕಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ ॥ 107 ॥
ಉಪಾನುವಾಕ್ಯ-ಮಾಶು ಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನ್ವಾನಃ । ಕಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ । ಇಮಮಾರುಣ-ಕೇತುಕ ಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನ್ವಾನ ಇತಿ ॥ ವೃಷಾ ವಾ ಅಗ್ನಿಃ । ವೃಷಾಣೌ ಸಗ್ಗ್ಸ್ಫಾಲಯೇತ್ । ಹನ್ಯೇತಾಸ್ಯ ಯಜ್ಞಃ । ತಸ್ಮಾನ್ನಾನುಷಜ್ಯಃ ॥ ಸೋತ್ತರವೇದಿಷು ಕ್ರತುಷು ಚಿನ್ವೀತ । ಉತ್ತರವೇದ್ಯಾಗ್ ಹ್ಯಗ್ನಿಶ್ಚೀಯತೇ ॥ ಪ್ರಜಾಕಾಮಶ್ಚಿನ್ವೀತ । 108 ।
ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೋ ವಾ ಏಷೋ-ಽಗ್ನಿಃ । ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಾಃ ಪ್ರಜಾಃ । ಪ್ರಜಾವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಪಶುಕಾಮಶ್ಚಿನ್ವೀತ । ಸಞ್ಜ್ಞಾನಂ-ವಾಁ ಏತ-ತ್ಪಶೂನಾಮ್ । ಯದಾಪಃ । ಪಶೂನಾಮೇವ ಸಜ್ಞಾನ್ನೇ ಽಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ । ಪಶುಮಾ-ನ್ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ 109 ॥
ವೃಷ್ಟಿಕಾಮಶ್ಚಿನ್ವೀತ । ಆಪೋ ವೈ ವೃಷ್ಟಿಃ । ಪರ್ಜನ್ಯೋ ವರ್ಷುಕೋ ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಆಮಯಾವೀ ಚಿನ್ವೀತ । ಆಪೋ ವೈ ಭೇಷಜಮ್ । ಭೇಷಜ-ಮೇವಾಸ್ಮೈ ಕರೋತಿ । ಸರ್ವಮಾಯುರೇತಿ । ಅಭಿಚರಗ್ಗ್ ಶ್ಚಿನ್ವೀತ । ವಜ್ರೋ ವಾ ಆಪಃ ॥ 110 ॥
ವಜ್ರಮೇವ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಹರತಿ । ಸ್ತೃಣುತ ಏನಮ್ । ತೇಜಸ್ಕಾಮೋ ಯಶಸ್ಕಾಮಃ । ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಕಾಮ-ಸ್ಸ್ವರ್ಗಕಾಮಶ್ಚಿನ್ವೀತ । ಏತಾ ವದ್ವಾ ವಾಸ್ತಿ । ಯಾವದೇತತ್ । ಯಾವದೇವಾಸ್ತಿ । ತದವರುನ್ಧೇ । ತಸ್ಯೈ ತದ್ವ್ರತಮ್ । ವರ್ಷತಿ ನ ಧಾವೇತ್ ॥ 111 ॥
ಅಮೃತಂ-ವಾಁ ಆಪಃ । ಅಮೃತಸ್ಯಾ-ನನ್ತರಿತ್ಯೈ ॥ ನಾಫ್ಸು-ಮೂತ್ರಪುರೀಷಙ್ಕುರ್ಯಾತ್ । ನ ನಿಷ್ಠೀವೇತ್ । ನ ವಿವಸನ-ಸ್ಸ್ನಾಯಾತ್ । ಗುಹ್ಯೋ ವಾ ಏಷೋ-ಽಗ್ನಿಃ । ಏತಸ್ಯಾಗ್ನೇ ರನತಿ ದಾಹಾಯ ॥ ನ ಪುಷ್ಕರಪರ್ಣಾನಿ ಹಿರಣ್ಯಂ-ವಾಁ-ಽಧಿತಿಷ್ಠೇತ್ । ಏತಸ್ಯಾಗ್ನೇ-ರನಭ್ಯಾರೋಹಾಯ ॥ ನ ಕೂರ್ಮಸ್ಯಾಶ್ಞೀಯಾತ್ । ನೋದಕಸ್ಯಾ-ಘಾತುಕಾನ್ಯೇನ-ಮೋದಕಾನಿ ಭವನ್ತಿ । ಅಘಾತುಕಾ ಆಪಃ । ಯ ಏತಮಗ್ನಿಞ್ಚಿನುತೇ । ಯ ಉಚೈನಮೇವಂ-ವೇಁದ ॥ 112 ॥
(ಚಿನುತೇ - ಚಿನುತೇ - ಪ್ರಜಾಕಾಮಶ್ಚಿನ್ವೀತ-ಯ ಏವಂ-ವೇಁದಾ-ಪೋ-ಧಾವೇ-ದಶ್ಞೀಯಾಚ್ಚತ್ವಾರಿ ಚ)

ಅನುವಾಕಃ 27
ಇಮಾ ನುಕ-ಮ್ಭುವನಾ ಸೀಷಧೇಮ । ಇನ್ದ್ರಶ್ಚ ವಿಶ್ವೇಚ ದೇವಾಃ । ಯಜ್ಞಞ್ಚ ನಸ್ತನ್ವಞ್ಚ ಪ್ರಜಾಞ್ಚ । ಆದಿತ್ಯೈರಿನ್ದಃ ಸಹ ಸೀಷಧಾತು । ಆದಿತ್ಯೈರಿನ್ದ್ರ-ಸ್ಸಗಣೋ-ಮರುದ್ಭಿಃ । ಅಸ್ಮಾಕ-ಮ್ಭೂತ್ವವಿತಾ ತನೂನಾಮ್ ॥ ಆಪ್ಲವಸ್ವ ಪ್ರಪ್ಲವಸ್ವ । ಆಣ್ಡೀ ಭವ ಜ ಮಾ ಮುಹುಃ । ಸುಖಾದೀನ್ದುಃ ಖನಿಧನಾಮ್ । ಪ್ರತಿಮುಞ್ಚಸ್ವ ಸ್ವಾ-ಮ್ಪುರಮ್ ॥ 113 ॥
ಮರೀಚಯ-ಸ್ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವಾಃ । ಯೇ ಶರೀರಾಣ್ಯ ಕಲ್ಪಯನ್ನ್ । ತೇ ತೇ ದೇಹಙ್ಕಲ್ಪಯನ್ತು । ಮಾ ಚ ತೇ ಖ್ಯಾ ಸ್ಮ ತೀರಿಷತ್ । ಉತ್ತಿಷ್ಠತ ಮಾ ಸ್ವಪ್ತ । ಅಗ್ನಿ-ಮಿಚ್ಛದ್ಧ್ವ-ಮ್ಭಾರತಾಃ । ರಾಜ್ಞ-ಸ್ಸೋಮಸ್ಯ ತೃಪ್ತಾಸಃ । ಸೂರ್ಯೇಣ ಸಯುಜೋಷಸಃ ॥ ಯುವಾ ಸುವಾಸಾಃ । ಅಷ್ಟಾಚಕ್ರಾ ನವದ್ವಾರಾ ॥ 114 ॥
ದೇವಾನಾ-ಮ್ಪೂರಯೋದ್ಧ್ಯಾ । ತಸ್ಯಾಗ್ಂ ಹಿರಣ್ಮಯಃ ಕೋಶಃ । ಸ್ವರ್ಗೋ ಲೋಕೋ ಜ್ಯೋತಿಷಾ ಽಽವೃತಃ । ಯೋ ವೈ ತಾ-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ವೇದ । ಅಮೃತೇನಾವೃತಾ-ಮ್ಪುರೀಮ್ । ತಸ್ಮೈ ಬ್ರಹ್ಮ ಚ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಚ । ಆಯುಃ ಕೀರ್ತಿ-ಮ್ಪ್ರಜಾನ್ದದುಃ ॥ ವಿಭ್ರಾಜಮಾನಾಗ್ಂ ಹರಿಣೀಮ್ । ಯಶಸಾ ಸಮ್ಪರೀವೃತಾಮ್ । ಪುರಗ್ಂ ಹಿರಣ್ಮಯೀ-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮಾ ॥ 115 ॥
ವಿವೇಶಾಪರಾಜಿತಾ ॥ ಪರಾಙ್ಗೇತ್ಯ (ಪರಾಂಅತ್ಯ) ಜ್ಯಾಮಯೀ । ಪರಾಙ್ಗೇತ್ಯ (ಪರಾಂಅತ್ಯ) ನಾಶಕೀ । ಇಹ ಚಾಮುತ್ರ ಚಾನ್ವೇತಿ । ವಿದ್ವಾ-ನ್ದೇವಾಸುರಾನುಭಯಾನ್ । ಯತ್ಕುಮಾರೀ ಮನ್ದ್ರಯತೇ । ಯದ್ಯೋಷಿದ್ಯ-ತ್ಪತಿವ್ರತಾ । ಅರಿಷ್ಟಂ-ಯಁತ್ಕಿಞ್ಚ ಕ್ರಿಯತೇ । ಅಗ್ನಿ-ಸ್ತದನು ವೇಧತಿ । ಅಶೃತಾಸ-ಶ್ಶೃತಾಸಶ್ಚ ॥ 116 ॥
ಯಜ್ವಾನೋ ಯೇ-ಽಪ್ಯಯಜ್ವನಃ । ಸ್ವರ್ಯನ್ತೋ ನಾಪೇಕ್ಷನ್ತೇ । ಇನ್ದ್ರ-ಮಗ್ನಿಞ್ಚ ಯೇ ವಿದುಃ । ಸಿಕತಾ ಇವ ಸಂಯಁನ್ತಿ । ರಶ್ಮಿಭಿಃ-ಸಮುದೀರಿತಾಃ । ಅಸ್ಮಾ-ಲ್ಲೋಕಾದ-ಮುಷ್ಮಾಚ್ಚ । ಋಷಿಭಿ-ರದಾತ್-ಪೃಶ್ನಿಭಿಃ । ಅಪೇತ ವೀತ ವಿ ಚ ಸರ್ಪತಾತಃ । ಯೇ-ಽತ್ರ ಸ್ಥ ಪುರಾಣಾ ಯೇ ಚ ನೂತನಾಃ । ಅಹೋಭಿ-ರದ್ಭಿ-ರಕ್ತುಭಿ-ರ್ವ್ಯಕ್ತಮ್ ॥ 117 ॥
ಯಮೋ ದದಾತ್ವ-ವಸಾನಮಸ್ಮೈ । ನೃ ಮುಣನ್ತು ನೃ ಪಾತ್ವರ್ಯಃ । ಅಕೃಷ್ಟಾ ಯೇ ಚ ಕೃಷ್ಟಜಾಃ । ಕುಮಾರೀಷು ಕನೀನೀಷು । ಜಾರಿಣೀಷು ಚ ಯೇ ಹಿತಾಃ । ರೇತಃ ಪೀತಾ ಆಣ್ಡಪೀತಾಃ । ಅಙ್ಗಾರೇಷು ಚ ಯೇ ಹುತಾಃ । ಉಭಯಾ-ನ್ಪುತ್ರ ಪೌತ್ರಕಾನ್ । ಯುವೇ-ಽಹಂ-ಯಁಮರಾಜಗಾನ್ । ಶತಮಿನ್ನು ಶರದಃ । ಅದೋ ಯದ್ಬ್ರಹ್ಮ ವಿಲಬಮ್ । ಪಿತೃಣಾಞ್ಚ ಯಮಸ್ಯ ಚ । ವರುಣ-ಸ್ಯಾಶ್ವಿನೋ-ರಗ್ನೇಃ । ಮರುತಾಞ್ಚ ವಿಹಾಯಸಾಮ್ । ಕಾಮಪ್ರಯವಣ-ಮ್ಮೇ ಅಸ್ತು । ಸ ಹ್ಯೇವಾಸ್ಮಿ ಸನಾತನಃ । ಇತಿ ನಾಕೋ ಬ್ರಹ್ಮಿಶ್ರವೋ ರಾಯೋ ಧನಮ್ । ಪುತ್ರಾನಾಪೋ ದೇವೀರಿಹಾಹಿತಾ ॥ 118 ॥
(ಪುರಂ - ನವದ್ವಾರಾ - ಬ್ರಹ್ಮಾ - ಚ - ವ್ಯಕ್ತಗ್ಂ - ಶರದೋ-ಽಷ್ಟೌ ಚ)

ಅನುವಾಕಃ 28
ವಿಶೀರ್ಷ್ಣೀ-ಙ್ಗೃದ್ಧ್ರ-ಶೀರ್ಷ್ಣೀಞ್ಚ । ಅಪೇತೋ ನಿರ್-ಋತಿಗ್ಂ ಹಥಃ । ಪರಿಬಾಧಗ್ಗ್ ಶ್ವೇತಕುಕ್ಷಮ್ । ನಿಜಙ್ಘಗ್ಂ ಶಬಲೋದರಮ್ । ಸ ತಾನ್. ವಾಚ್ಯಾಯಯಾ ಸಹ । ಅಗ್ನೇ ನಾಶಯ ಸನ್ದೃಶಃ । ಈರ್ಷ್ಯಾಸೂಯೇ ಬುಭುಕ್ಷಾಮ್ । ಮನ್ಯು-ಙ್ಕೃತ್ಯಾ-ಞ್ಚ ದೀಧಿರೇ । ರಥೇನ ಕಿಗ್ಂಶುಕಾವತಾ । ಅಗ್ನೇ ನಾಶಯ ಸನ್ದೃಶಃ ॥ 119 ॥
(ವಿಶೀರ್ಷ್ಣೀ-ನ್ದಶ)

ಅನುವಾಕಃ 29
ಪರ್ಜನ್ಯಾಯ ಪ್ರಗಾಯತ । ದಿವಸ್ಪುತ್ರಾಯ ಮೀಢುಷೇ । ಸ ನೋ ಯವಸಮಿಚ್ಛತು । ಇದಂ-ವಁಚಃ ಪರ್ಜನ್ಯಾಯ ಸ್ವರಾಜೇ । ಹೃದೋ ಅಸ್ತ್ವನ್ತರನ್ತ-ದ್ಯುಯೋತ । ಮಯೋಭೂರ್ವಾತೋ ವಿಶ್ವಕೃಷ್ಟಯ-ಸ್ಸನ್ತ್ವಸ್ಮೇ । ಸುಪಿಪ್ಪಲಾ ಓಷಧೀ-ರ್ದೇವಗೋಪಾಃ । ಯೋ ಗರ್ಭ-ಮೋಷಧೀನಾಮ್ । ಗವಾಙ್ಕೃಣೋತ್ಯರ್ವತಾಮ್ । ಪರ್ಜನ್ಯಃ ಪುರುಷೀಣಾಮ್ ॥ 120 ॥
(ಪರ್ಜನ್ಯಾಯ ದಶ)

ಅನುವಾಕಃ 30
ಪುನರ್ಮಾಮೈತ್ವಿನ್ದ್ರಿಯಮ್ । ಪುನರಾಯುಃ ಪುನರ್ಭಗಃ । ಪುನ-ರ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣ-ಮೈತು ಮಾ । ಪುನ-ರ್ದ್ರವಿಣ ಮೈತು ಮಾ । ಯನ್ಮೇ-ಽದ್ಯ ರೇತಃ ಪೃಥಿವೀಮಸ್ಕಾನ್ । ಯದೋಷಧೀರಪ್ಯಸರ-ದ್ಯದಾಪಃ । ಇದನ್ತ-ತ್ಪುನರಾದದೇ । ದೀರ್ಘಾಯುತ್ವಾಯ ವರ್ಚಸೇ । ಯನ್ಮೇ ರೇತಃ ಪ್ರಸಿಚ್ಯತೇ । ಯನ್ಮ ಆಜಾಯತೇ ಪುನಃ । ತೇನ ಮಾಮಮೃತ-ಙ್ಕುರು । ತೇನ ಸುಪ್ರಜಸಙ್ಕುರು ॥ 121 ॥
(ಪುನರ್ದ್ವೇ ಚ)

ಅನುವಾಕಃ 31
ಅದ್ಭಯ-ಸ್ತಿರೋಧಾ ಜಾಯತ । ತವ ವೈಶ್ರವಣ-ಸ್ಸದಾ । ತಿರೋ ಧೇಹಿ ಸಪತ್ನಾನ್ನಃ । ಯೇ ಅಪೋ-ಽಶ್ನನ್ತಿ ಕೇಚನ । ತ್ವಾಷ್ಟ್ರೀ-ಮ್ಮಾಯಾಂ-ವಁಶ್ರವಣಃ । ರಥಗ್ಂ ಸಹಸ್ರ ವನ್ಧುರಮ್ । ಪುರುಶ್ಚಕ್ರಗ್ಂ ಸಹಸ್ರಾಶ್ವಮ್ । ಆಸ್ಥಾ ಯಾಯಾಹಿ ನೋ ಬಲಿಮ್ । ಯಸ್ಮೈ ಭೂತಾನಿ ಬಲಿಮಾವಹನ್ತಿ । ಧನಙ್ಗಾವೋ ಹಸ್ತಿ ಹಿರಣ್ಯಮಶ್ವಾನ್ ॥ 122 ॥
ಅಸಾಮ ಸುಮತೌ ಯಜ್ಞಿಯಸ್ಯ । ಶ್ರಿಯ-ಮ್ಬಿಭ್ರತೋ ಽನ್ನಮುಖೀಂ-ವಿಁರಾಜಮ್ । ಸುದರ್ಶನೇ ಚ ಕ್ರೌಞ್ಚೇ ಚ । ಮೈನಾಗೇ ಚ ಮಹಾಗಿರೌ । ಶತದ್ವಾಟ್ಟರಗಮನ್ತಾ (ಸತದ್ವಾಟ್ಟರಗಮನ್ತಾ) । ಸಗ್ಂಹಾರ್ಯ-ನ್ನಗರ-ನ್ತವ । ಇತಿ ಮನ್ತ್ರಾಃ । ಕಲ್ಪೋ-ಽತ ಊರ್ಧ್ವಮ್ ॥ ಯದಿ ಬಲಿಗ್ಂ ಹರೇತ್ । ಹಿರಣ್ಯನಾಭಯೇ ವಿತುದಯೇ ಕೌಬೇರಾಯಾಯ-ಮ್ಬಲಿಃ ॥ 123 ॥
ಸರ್ವಭೂತಾಧಿಪತಯೇ ನಮ ಇತಿ । ಅಥ ಬಲಿಗ್ಂ ಹೃತ್ವೋಪತಿಷ್ಠೇತ । ಕ್ಷತ್ರ-ಙ್ಕ್ಷತ್ರಂ-ವೈಁಶ್ರವಣಃ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ವಯಗ್ಗ್ ಸ್ಮಃ । ನಮಸ್ತೇ ಅಸ್ತು ಮಾ ಮಾ ಹಿಗ್ಂಸೀಃ । ಅಸ್ಮಾ-ತ್ಪ್ರವಿಶ್ಯಾನ್ನಮದ್ಧೀತಿ । ಅಥ ತಮಗ್ನಿ-ಮಾದಧೀತ । ಯಸ್ಮಿನ್ನೇ ತತ್ಕರ್ಮ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ । ತಿರೋಧಾ ಭೂಃ । ತಿರೋಧಾ ಭುವಃ ॥ 124 ॥
ತಿರೋಧಾ-ಸ್ಸ್ವಃ । ತಿರೋಧಾ ಭೂರ್ಭುವಸ್ಸ್ವಃ । ಸರ್ವೇಷಾಂ-ಲೋಁಕಾನಾ-ಮಾಧಿಪತ್ಯೇ ಸೀದೇತಿ । ಅಥ ತಮಗ್ನಿ-ಮಿನ್ಧೀತ । ಯಸ್ಮಿನ್ನೇ ತತ್ಕರ್ಮ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ । ತಿರೋಧಾ ಭೂ-ಸ್ಸ್ವಾಹಾ । ತಿರೋಧಾ ಭುವ-ಸ್ಸ್ವಾಹಾ । ತಿರೋಧಾ-ಸ್ಸ್ವಃ ಸ್ವಾಹಾ । ತಿರೋಧಾ ಭೂರ್ಭುವಸ್ಸ್ವಸ್ಸ್ವಾಹಾ । ಯಸ್ಮಿನ್ನಸ್ಯ ಕಾಲೇ ಸರ್ವಾ ಆಹುತೀರ್-ಹುತಾ ಭವೇಯುಃ ॥ 125 ॥
ಅಪಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಮುಖೀನಾಃ । ತಸ್ಮಿನ್ನಹ್ನಃ ಕಾಲೇ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ । ಪರಃ ಸುಪ್ತಜನಾದ್ವೇಪಿ । ಮಾ ಸ್ಮ ಪ್ರಮಾದ್ಯನ್ತ ಮಾದ್ಧ್ಯಾಪಯೇತ್ । ಸರ್ವಾರ್ಥಾ-ಸ್ಸಿದ್ಧ್ಯನ್ತೇ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಕ್ಷುದ್ಧ್ಯ-ನ್ನಿದಮಜಾನತಾಮ್ । ಸರ್ವಾರ್ಥಾ ನ ಸಿದ್ಧ್ಯನ್ತೇ । ಯಸ್ತೇ ವಿಘಾತುಕೋ ಭ್ರಾತಾ । ಮಮಾನ್ತರ್-ಹೃದಯೇ ಶ್ರಿತಃ ॥ 126 ॥
ತಸ್ಮಾ ಇಮಮಗ್ರ ಪಿಣ್ಡಞ್ಜುಹೋಮಿ । ಸ ಮೇ-ಽರ್ಥಾ-ನ್ಮಾ ವಿವಧೀತ್ । ಮಯಿ ಸ್ವಾಹಾ ॥ ರಾಜಾಧಿರಾಜಾಯ ಪ್ರಸಹ್ಯ ಸಾಹಿನೇ । ನಮೋ ವಯಂ-ವೈಁಶ್ರವಣಾಯ ಕುರ್ಮಹೇ । ಸ ಮೇ ಕಾಮಾನ್ ಕಾಮ ಕಾಮಾಯ ಮಹ್ಯಮ್ । ಕಾಮೇಶ್ವರೋ ವೈಶ್ರವಣೋ ದದಾತು । ಕುಬೇರಾಯ ವೈಶ್ರವಣಾಯ । ಮಹಾರಾಜಾಯ ನಮಃ । ಕೇತವೋ ಅರುಣಾಸಶ್ಚ । ಋಷಯೋ ವಾತರಶನಾಃ । ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಗ್ಂ ಶತಧಾ ಹಿ । ಸಮಾಹಿತಾಸೋ ಸಹಸ್ರಧಾಯಸಮ್ । ಶಿವಾ ನ-ಶ್ಶನ್ತಮಾ ಭವನ್ತು । ದಿವ್ಯಾ ಆಪ ಓಷಧಯಃ । ಸುಮೃಡೀಕಾ ಸರಸ್ವತಿ । ಮಾ ತೇ ವ್ಯೋಮ ಸನ್ದೃಶಿ ॥ 127 ॥
(ಅಶ್ವಾನ್-ಬಲಿ-ರ್ಭುವೋ - ಭವೇಯುಃ - ಶ್ರಿತ - ಶ್ಚ ಸಪ್ತ ಚ)

ಅನುವಾಕಃ 32
ಸಂವಁಥ್ಸರಮೇತ-ದ್ವ್ರತಞ್ಚರೇತ್ । ದ್ವೌ ವಾ ಮಾಸೌ । ನಿಯಮ-ಸ್ಸಮಾಸೇನ । ತಸ್ಮಿ-ನ್ನಿಯಮ ವಿಶೇಷಾಃ । ತ್ರಿಷವಣ-ಮುದಕೋಪಸ್ಪರ್ಶೀ । ಚತುರ್ಥ ಕಾಲಪಾನಭಕ್ತ-ಸ್ಸ್ಯಾತ್ । ಅಹರಹರ್ವಾ ಭೈಕ್ಷಮಶ್ನಯಾತ್ । ಔದುಮ್ಬರೀಭಿ-ಸ್ಸಮಿದ್ಭಿ-ರಗ್ನಿ-ಮ್ಪರಿಚರೇತ್ । ಪುನರ್ಮಾ ಮೈತ್ವಿನ್ದ್ರಿಯ-ಮಿತ್ಯೇತೇನಾ-ಽನುವಾಕೇನ । ಉದ್ಧೃತ ಪರಿಪೂತಾಭಿರದ್ಭಿಃ ಕಾರ್ಯ-ಙ್ಕುರ್ವೀತ ॥ 128 ॥
ಅಸಞ್ಚಯವಾನ್ । ಅಗ್ನಯೇ ವಾಯವೇ ಸೂರ್ಯಾಯ । ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ಪ್ರಜಾಪತಯೇ । ಚನ್ದ್ರಮಸೇ ನಕ್ಷತ್ರೇಭ್ಯಃ । ಋತುಭ್ಯ-ಸ್ಸಂವಁಥ್ಸರಾಯ । ವರುಣಾ-ಯಾರುಣಾಯೇತಿ ವ್ರತಹೋಮಾಃ । ಪ್ರವರ್ಗ್ಯವದಾದೇಶಃ । ಅರುಣಾಃ ಕಾಣ್ಡ ಋಷಯಃ ॥ ಅರಣ್ಯೇ-ಽಧೀಯೀರನ್ನ್ । ಭದ್ರಙ್ಕರ್ಣೇಭಿರಿತಿ ದ್ವೇ ಜಪಿತ್ವಾ ॥ 129 ॥
ಮಹಾನಾಮ್ನೀಭಿ-ರುದಕಗ್ಂ ಸಗ್ಗ್ಸ್ಪರ್ಶ್ಯ । ತಮಾಚಾರ್ಯೋ ದದ್ಯಾತ್ । ಶಿವಾನ-ಶ್ಶನ್ತಮೇ-ತ್ಯೋಷಧೀರಾಲಭತೇ । ಸುಮೃಡೀಕೇತಿ ಭೂಮಿಮ್ । ಏವಮಪವರ್ಗೇ । ಧೇನು-ರ್ದಕ್ಷಿಣಾ । ಕಗ್ಂ ಸಂವಾಁಸಶ್ಚ ಕ್ಷೌಮಮ್ । ಅನ್ಯದ್ವಾ ಶುಕ್ಲಮ್ । ಯಥಾ ಶಕ್ತಿ ವಾ । ಏವಗ್ಗ್ ಸ್ವಾದ್ಧ್ಯಾಯ ಧರ್ಮೇಣ । ಅರಣ್ಯೇ-ಽಧೀಯೀತ । ತಪಸ್ವೀ ಪುಣ್ಯೋ ಭವತಿ ತಪಸ್ವೀ ಪುಣ್ಯೋ ಭವತಿ ॥ 130 ॥
(ಕುರ್ವೀತ - ಜಪಿತ್ವಾ - ಸ್ವಾದ್ಧ್ಯಾಯಧರ್ಮೇಣ ದ್ವೇ ಚ)

ಅನುವಾಕಾನಿ
(ಭದ್ರಗ್ಗ್ - ಸ್ಮೃತಿಃ - ಸಾಕಜಾನ್ನಾ - ಮಕ್ಷ್ಯ- ತಿತಾಮ್ರಾ - ಣ್ಯತ್ಯುರ್ಧ್ವಾಕ್ಷ - ಆರೋಗಃ - ಕ್ವೇದ - ಮಗ್ನಿಶ್ಚ - ಸಹಸ್ರವೃತ್ - ಪವಿತ್ರವನ್ತ -ಆತನುಷ್ವಾ -ಷ್ಟಯೋನೀಂ - ಁಯೋ-ಽಸಾ - ವಥಾದಿತ್ಯ - ಸ್ಯಾರೋಗ-ಸ್ಯಾಥ ವಾಯೋ- ರಥಾಗ್ನೇ--ರ್ ದಕ್ಷಿಣಪೂರ್ವಸ್ಯಾ - ಮಿನ್ದ್ರಘೋಷಾ ವ-ಆಪಮಾಪಾಂಯೋಁ-ಽಪಾ - ಮಾಪೋ ವೈ - ಚತುಷ್ಟಯ್ಯೋ - ಜಾನುದಘ್ನೀ - ಮಗ್ನಿ-ಮ್ಪ್ರಣೀಯೇ - ಮಾ ನು ಕಂ - ಁವಿಶೀರ್ಷ್ಣೀಂ - ಪರ್ಜನ್ಯಾಯ - ಪುನ - ರದ್ಭ್ಯಃ -ಸಂವಁಥ್ಸರ-ನ್ದ್ವಾತ್ರಿಗ್ಂಶತ್)
(ಭದ್ರಂ - ತಪಸ್ವೀ ಪುಣ್ಯೋ ಭವತಿ ತಪಸ್ವೀ ಪುಣ್ಯೋ ಭವತಿ)

॥ ಹರಿಃ ಓಮ್ ॥

॥ ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಆರಣ್ಯಕೇ ಪ್ರಥಮಃ ಪ್ರಪಾಠಕಃ (ಅರುಣಪ್ರಶ್ನಃ)
ಸಮಾಪ್ತಃ ॥

Explore More