அருணப்ரஶ்நஃ

தைத்திரீய ஆரண்யக 1
ஹரிஃ ஓம் ॥
பாஸ்கராய வித்மஹே மஹத்த்யுதிகராய தீமஹி ।
தந்நோ ஆதித்யஃ ப்ரசோதயாத் ॥
ஓ-ம்பத்ர-ங்கர்ணேபி-ஶ்ஶ்ரு'ணுயாம தேவாஃ । பத்ர-ம்பஶ்யேமாக்ஷபி-ர்யஜத்ராஃ । ஸ்திரைரங்கைஸ்துஷ்டுவாக்ம் ஸஸ்தநூபிஃ । வ்யஶேம தேவஹிதம்-யஂதாயுஃ । ஸ்வஸ்தி ந இந்த்ரோ வ்ரு'த்தஶ்ரவாஃ । ஸ்வஸ்தி நஃ பூஷா விஶ்வவேதாஃ । ஸ்வஸ்தி நஸ்தார்க்ஷ்யோ அரிஷ்டநேமிஃ । ஸ்வஸ்தி நோ ப்ரு'ஹஸ்பதி-ர்ததாது ॥

ௐ ஶாந்தி-ஶ்ஶாந்தி-ஶ்ஶாந்திஃ ॥

அநுவாகஃ 1
பத்ர-ங்கர்ணேபி-ஶ்ஶ்ரு'ணுயாம தேவாஃ । பத்ர-ம்பஶ்யேமாக்ஷபி-ர்யஜத்ராஃ । ஸ்திரைரங்கைஸ்துஷ்டுவாக்ம் ஸஸ்தநூபிஃ । வ்யஶேம தேவஹிதம்-யஂதாயுஃ । ஸ்வஸ்தி ந இந்த்ரோ வ்ரு'த்தஶ்ரவாஃ । ஸ்வஸ்தி நஃ பூஷா விஶ்வவேதாஃ । ஸ்வஸ்தி நஸ்தார்க்ஷ்யோ அரிஷ்டநேமிஃ । ஸ்வஸ்தி நோ ப்ரு'ஹஸ்பதி-ர்ததாது । ஆபமாபாமப-ஸ்ஸர்வாஃ । அஸ்மா-தஸ்மா-திதோ-'முதஃ ॥ 1 ॥

அக்நிர்வாயுஶ்ச ஸூர்யஶ்ச । ஸஹ ஸஞ்ச-ஸ்கரர்தியா । வாய்வஶ்வா ரஶ்மிபதயஃ । மரீச்யாத்மாநோ அத்ருஹஃ । தேவீ-ர்புவந ஸூவரீஃ । புத்ரவத்வாய மே ஸுத । மஹாநாம்நீ-ர்மஹாமாநாஃ । மஹஸோ மஹஸ-ஸ்ஸ்வஃ । தேவீஃ பர்ஜந்ய ஸூவரீஃ । புத்ரவத்வாய மே ஸுத ॥ 2 ॥

அபாஶ்ந்யுஷ்ணி-மபா ரக்ஷஃ । அபாஶ்ந்யுஷ்ணி-மபா ரகம் । அபாக்ராமப சாவர்திம் । அப தேவீரிதோ ஹித । வஜ்ர-ந்தேவீரஜீதாக்ஶ்ச । புவந-ந்தேவஸூவரீஃ । ஆதித்யாநதிதி-ந்தேவீம் । யோநிநோர்த்வ-முதீஷத । ஶிவா ந-ஶ்ஶந்தமா பவந்து । திவ்யா ஆப ஓஷதயஃ । ஸும்ரு'டீகா ஸரஸ்வதி । மா தே வ்யோம ஸந்த்ரு'ஶி ॥ 3 ॥

(அமுதஃ - ஸு - தௌஷதயோ த்வே ச )

அநுவாகஃ 2
ஸ்ம்ரு'திஃ ப்ரத்யக்ஷ-மைதிஹ்யம் । அநுமாந-ஶ்சதுஷ்டயம் । ஏதைராதித்ய மண்டலம் । ஸர்வைரேவ விதாஸ்யதே । ஸூர்யோ மரீசிமாதத்தே । ஸர்வஸ்மா-த்புவநாததி । தஸ்யாஃ பாக விஶேஷேண । ஸ்ம்ரு'த-ங்கால விஶேஷணம் ॥ நதீவ ப்ரபவா-த்காசித் । அக்ஷய்யா-த்ஸ்யந்ததே யதா ॥ 4 ॥

தாந்நத்யோ-'பி ஸமாயந்தி । ஸோரு-ஸ்ஸதீ ந நிவர்ததே । ஏவந்நாநா ஸமுத்தாநாஃ । காலா-ஸ்ஸம்வஂத்ஸரக்க் ஶ்ரிதாஃ । அணுஶஶ்ச மஹஶஶ்ச । ஸர்வே ஸமவயந்த்ரி தம் । ஸ தை-ஸ்ஸர்வை-ஸ்ஸமாவிஷ்டஃ । ஊரு-ஸ்ஸந்ந நிவர்ததே । அதிஸம்வஂத்ஸரம்-விஂத்யாத் । ததேவ லக்ஷணே ॥ 5 ॥

அணுபிஶ்ச மஹத்பிஶ்ச । ஸமாரூடஃ ப்ரத்ரு'ஶ்யதே । ஸம்வஂத்ஸரஃ ப்ரத்யக்ஷேண । நாதிஸவஃ ப்ரத்ரு'ஶ்யதே । படரோ விக்லிதஃ பிங்கஃ । ஏத-த்வருண லக்ஷணம் । யத்ரைத-துபத்ரு'ஶ்யதே । ஸஹஸ்ர-ந்தத்ர நீயதே । ஏகக்ம் ஹி ஶிரோ நாநா முகே । க்ரு'த்ஸ்ந-ந்தத்ரு'த லக்ஷணம் ॥ 6 ॥

உபயத-ஸ்ஸப்தேந்த்ரியாணி । ஜல்பித-ந்த்வேவ திஹ்யதே । ஶுக்லக்ரு'ஷ்ணே ஸம்வஂத்ஸரஸ்ய । தக்ஷிண வாமயோஃ பார்ஶ்வயோஃ । தஸ்யைஷா பவதி ॥ ஶுக்ர-ந்தே அந்யத்யஜத-ந்தே அந்யத் । விஷுரூபே அஹநீ த்யௌரிவாஸி । விஶ்வா ஹி மாயா அவஸி ஸ்வதாவஃ । பத்ரா தே பூஷந்நிஹ ராதிரஸ்த்விதி । நாத்ர புவநம் । ந பூஷா । ந பஶவஃ । நாதித்ய-ஸ்ஸம்வஂத்ஸர ஏவ ப்ரத்யக்ஷேண ப்ரியதமம்-விஂத்யாத் । ஏதத்வை ஸம்வஂத்ஸரஸ்ய ப்ரியதமக்ம் ரூபம் । யோ-'ஸ்ய மஹாநர்த உத்பத்ஸ்யமாநோ பவதி । இத-ம்புண்ய-ங்குருஷ்வேதி । தமாஹரண-ந்தத்யாத் ॥ 7 ॥

(யதா - லக்ஷண - ரு'துலக்ஷணம் - புவநக்ம் ஸப்த ச)

அநுவாகஃ 3
ஸாகஞ்ஜாநாக்ம் ஸப்ததமாஹு-ரேகஜம் । ஷடுத்யமா ரு'ஷயோ தேவஜா இதி । தேஷாமிஷ்டாநி விஹிதாநி தாமஶஃ । ஸ்தாத்ரே ரேஜந்தே விக்ரு'தாநி ரூபஶஃ । கோநு மர்யா அமிதிதஃ । ஸகா ஸகாயமப்ரவீத் । ஜஹாகோ அஸ்மதீஷதே । யஸ்தித்யாஜ ஸகிவிதக்ம் ஸகாயம் । ந தஸ்ய வாச்யபி பாகோ அஸ்தி । யதீக்ம் ஶ்ரு'ணோத்யலகக்ம் ஶ்ரு'ணோதி ॥ 8 ॥

ந ஹி ப்ரவேத ஸுக்ரு'தஸ்ய பந்தாமிதி । ரு'துர்-ரு'துநா நுத்யமாநஃ । விநநாதாபிதாவஃ । ஷஷ்டிஶ்ச த்ரிக்ம்ஶகா வல்காஃ । ஶுக்லக்ரு'ஷ்ணௌ ச ஷாஷ்டிகௌ । ஸாராகவஸ்த்ரை-ர்ஜரதக்ஷஃ । வஸந்தோ வஸுபி-ஸ்ஸஹ । ஸம்வஂத்ஸரஸ்ய ஸவிதுஃ । ப்ரைஷக்ரு'-த்ப்ரதம-ஸ்ஸ்ம்ரு'தஃ । அமூநாதய-தேத்யந்யாந் ॥ 9 ॥

அமூக்ஶ்ச பரிரக்ஷதஃ । ஏதா வாசஃ ப்ரயுஜ்யந்தே । யத்ரை ததுபத்ரு'ஶ்யதே ॥ ஏததேவ விஜாநீயாத் । ப்ரமாண-ங்காலபர்யயே । விஶேஷண-ந்து வக்ஷ்யாமஃ । ரு'தூநா-ந்தந்நிபோதத ॥ ஶுக்லவாஸா ருத்ரகணஃ । க்ரீஷ்மேணாவர்ததே ஸஹ । நிஜஹ-ந்ப்ரு'திவீக்ம் ஸர்வாம் ॥ 10 ॥

ஜ்யோதிஷா 'ப்ரதிக்யேந ஸஃ । விஶ்வரூபாணி வாஸாக்ம்ஸி । ஆதித்யாநா-ந்நிபோதத । ஸம்வஂத்ஸரீண-ங்கர்மபலம் । வர்ஷாபி-ர்தததாக்ம் ஸஹ । அதுஃகோ துஃக சக்ஷுரிவ । தத்மா பீத இவ த்ரு'ஶ்யதே । ஶீதேநா வ்யதயந்நிவ । ருருதக்ஷ இவ த்ரு'ஶ்யதே ॥ ஹ்லாதயதே ஜ்வலதஶ்சைவ । ஶாம்யதஶ்சாஸ்ய சக்ஷுஷீ । யாவை ப்ரஜா ப்ரக்க்ஶ்யந்தே । ஸம்வஂத்ஸராத்தா ப்ரக்க்ஶ்யந்தே ॥ யாஃ ப்ரதிதிஷ்டந்தி । ஸம்வஂத்ஸரே தாஃ ப்ரதிதிஷ்டந்தி । வர்ஷாப்ய இத்யர்தஃ ॥ 11 ॥

(ஶ்ரு'ணோ - த்யந்யாந்த் - ஸர்வா - மேவ ஷட்ச)

அநுவாகஃ 4
அக்ஷிதுஃகோத்திதஸ்யைவ । விப்ரஸந்நே கநீநிகே । ஆங்க்தே சாத்கண-ந்நாஸ்தி । ரு'பூணா-ந்தந்நிபோதத । கநகாபாநி வாஸாக்ம்ஸி । அஹதாநி நிபோதத । அந்நமஶ்ர்நீத ம்ரு'ஜ்மீத । அஹம்-வோஂ ஜீவநப்ரதஃ । ஏதா வாசஃ ப்ரயுஜ்யந்தே । ஶரத்யத்ரோப த்ரு'ஶ்யதே ॥ 12 ॥

அபிதூந்வந்தோ-'பிக்நந்த இவ । வாதவந்தோ மருத்கணாஃ । அமுதோ ஜேதுமிஷுமுகமிவ । ஸந்நத்தா-ஸ்ஸஹ தத்ரு'ஶே ஹ । அபத்த்வஸ்தை-ர்வஸ்திவர்ணைரிவ । விஶிகாஸஃ கபர்திநஃ ।அக்ருத்தஸ்ய யோத்ஸ்யமாநஸ்ய । க்ரு'த்தஸ்யேவ லோஹிநீ । ஹேமதஶ்சக்ஷுஷீ வித்யாத் । அக்ஷ்ணயோஃ, க்ஷிபணோரிவ ॥ 13 ॥

துர்பிக்ஷ-ந்தேவலோகேஷு । மநூநாமுதக-ங்க்ரு'ஹே । ஏதா வாசஃ ப்ரவதந்தீஃ । வைத்யுதோ யாந்தி ஶைஶிரீஃ । தா அக்நிஃ பவமாநா அந்வைக்ஷத । இஹ ஜீவிகாம-பரிபஶ்யந்ந் । தஸ்யைஷா பவதி । இஹேஹ வஃ ஸ்வதபஸஃ । மருத-ஸ்ஸூர்யத்வசஃ । ஶர்ம ஸப்ரதா ஆவ்ரு'ணே ॥ 14 ॥

(த்ரு'ஶ்யத - இவா - வ்ரு'ணே)

அநுவாகம்ஜ் 5
அதி தாம்ராணி வாஸாக்ம்ஸி । அஷ்டிவஜ்ரி ஶதக்நி ச । விஶ்வே தேவா விப்ரஹரந்தி । அக்நிஜிஹ்வ அஸஶ்சத । நைவ தேவோ ந மர்த்யஃ । ந ராஜா வருணோ விபுஃ । நாக்நி-ர்நேந்த்ரோ ந பவமாநஃ । மாத்ரு'க்கச்ச ந வித்யதே । திவ்யஸ்யைகா தநுரார்த்நிஃ । ப்ரு'திவ்யாமபரா ஶ்ரிதா ॥ 15 ॥

தஸ்யேந்த்ரோ வம்ரிரூபேண । தநுர்ஜ்யா-மசிநத்ஸ்வயம் । ததிந்த்ரதநுரித்யஜ்யம் । அப்ரவர்ணேஷு சக்ஷதே । ஏததேவ ஶம்யோஂ-ர்பார்ஹஸ்பத்யஸ்ய । ஏத-த்ருத்ரஸ்ய தநுஃ । ருத்ரஸ்ய த்வேவ தநுரார்த்நிஃ । ஶிர உத்பிபேஷ । ஸ ப்ரவர்க்யோ-'பவத் । தஸ்மா-த்ய-ஸ்ஸப்ரவர்க்யேண யஜ்ஞேந யஜதே । ருத்ரஸ்ய ஸ ஶிரஃ ப்ரதிததாதி । நைநக்ம் ருத்ர ஆருகோ பவதி । ய ஏவம்-வேஂத ॥ 16 ॥

(ஶ்ரிதா - யஜதே த்ரீணி ச)

அநுவாகஃ 6
அத்யூர்த்வாக்ஷோ-'திரஶ்சாத் । ஶிஶிரஃ ப்ரத்ரு'ஶ்யதே । நைவ ரூப-ந்ந வாஸாக்ம்ஸி । ந சக்ஷுஃ ப்ரதித்ரு'ஶ்யதே । அந்யோந்ய-ந்து ந ஹிக்க்ஸ்ராதஃ । ஸத ஸ்த-த்தேவலக்ஷணம் । லோஹிதோ-'க்ஷ்ணி ஶாரஶீர்ஷ்ணிஃ । ஸூர்யஸ்யோதயந-ம்ப்ரதி । த்வ-ங்கரோஷி ந்யஞ்ஜலிகாம் । த்வ-ங்கரோஷி நிஜாநுகாம் ॥ 17 ॥

நிஜாநுகாமே ந்யஞ்ஜலிகா । அமீ வாச-முபாஸதாமிதி । தஸ்மை ஸர்வ ரு'தவோ நமந்தே । மர்யாதா கரத்வா-த்ப்ரபுரோதாம் । ப்ராஹ்மண ஆப்நோதி । ய ஏவம்-வேஂத । ஸ கலு ஸம்வஂத்ஸர ஏதை-ஸ்ஸேநாநீபி-ஸ்ஸஹ । இந்த்ராய ஸர்வாந்-காமாநபிவஹதி । ஸ த்ரப்ஸஃ । தஸ்யைஷா பவதி ॥ 18 ॥

அவ த்ரப்ஸோ அக்ம்ஶமதீமதிஷ்டத் । இயாநஃ க்ரு'ஷ்ணோ தஶபிஃ ஸஹஸ்ரைஃ । ஆவர்த-மிந்த்ர-ஶ்ஶச்யா தமந்தம் । உபஸ்நுஹி த-ந்ந்ரு'மணா-மதத்ராமிதி । ஏதயை வேந்த்ர-ஸ்ஸலா வ்ரு'க்யா ஸஹ । அஸுரா-ந்பரிவ்ரு'ஶ்சதி । ப்ரு'திவ்யக்ம் ஶுமதீ । தாமந்வ-வஸ்தித-ஸ்ஸம்வஂத்ஸரோ திவஞ்ச । நைவம்-விஂதுஷா-''சார்யா-ந்தேவாஸிநௌ । அந்யோந்யஸ்மை த்ருஹ்யாதாம் । யோ த்ருஹ்யதி । ப்ரஶ்யதே ஸ்வர்கா-ல்லோகாத் । இத்ய்ரு'து மண்டலாநி । ஸூர்ய மண்டலா ந்யாக்யாயிகாஃ । அத ஊர்த்வக்ம்ஸநிர்வசநாஃ ॥ 19 ॥

(நிஜாநுகாம் - பவதி - த்ருஹ்யாதா-ம்பஞ்ச ச)

அநுவாகஃ 7
ஆரோகோ ப்ராஜஃ படரஃ பதங்கஃ । ஸ்வர்ணரோ ஜ்யோதிஷீமாந். விபாஸஃ । தே அஸ்மை ஸர்வே திவமாதபந்தி । ஊர்ஜ-ந்துஹாநா அநபஸ்புரந்த இதி । கஶ்யபோ-'ஷ்டமஃ । ஸ மஹாமேரு-ந்ந ஜஹாதி । தஸ்யைஷா பவதி । யத்தே ஶில்ப-ங்கஶ்யப ரோசநாவத் । இந்த்ரியாவ-த்புஷ்கல-ஞ்சித்ரபாநு । யஸ்மி-ந்த்ஸூர்யா அர்பிதா-ஸ்ஸப்த ஸாகம் ॥ 20 ॥

தஸ்மி-ந்ராஜாந-மதிவிஶ்ரயேமமிதி । தே அஸ்மை ஸர்வே கஶ்யபா-ஜ்ஜ்யோதி-ர்லபந்தே । தாந்த்ஸோமஃ கஶ்யபாததி நிர்தமதி । ப்ரஸ்தா கர்ம க்ரு'திவைவம் ॥ ப்ராணோ ஜீவாநீந்த்ரிய ஜீவாநி । ஸப்த ஶீர்ஷண்யாஃ ப்ராணாஃ । ஸூர்யா இத்யாசார்யாஃ । அபஶ்யமஹ மேதாந்-த்ஸப்த ஸூர்யாநிதி । பஞ்சகர்ணோ வாத்ஸ்யாயநஃ । ஸப்தகர்ணஶ்ச ப்லாக்ஷிஃ ॥ 21 ॥

ஆநுஶ்ரவிக ஏவ நௌ கஶ்யப இதி । உபௌ வேதயிதே । ந ஹி ஶேகுமிவ மஹாமேரு-ங்கந்தும் । அபஶ்யமஹமேத-த்ஸூர்யமண்டல-ம்பரிவர்தமாநம் । கார்க்யஃ ப்ராணத்ராதஃ । கச்சந்த மஹாமேரும் । ஏகஞ்சாஜஹதம் । ப்ராஜபடர பதங்கா நிஹநே । திஷ்டந்நாதபந்தி । தஸ்மாதிஹ தப்த்ரி தபாஃ ॥ 22 ॥

அமுத்ரேதரே । தஸ்மாதிஹா தப்த்ரி தபாஃ । தேஷாமேஷா பவதி । ஸப்த ஸூர்யா திவ-மநு ப்ரவிஷ்டாஃ । தாநந்வேதி பதிபி-ர்தக்ஷிணாவாந் । தே அஸ்மை ஸர்வே க்ரு'தமாதபந்தி । ஊர்ஜ-ந்துஹாநா அநபஸ்புரந்த இதி ॥ ஸப்தர்த்விஜ-ஸ்ஸூர்யா இத்யாசார்யாஃ । தேஷாமேஷா பவதி । ஸப்த திஶோ நாநா ஸூர்யாஃ ॥ 23 ॥

ஸப்த ஹோதார ரு'த்விஜஃ । தேவா ஆதித்யா யே ஸப்த । தேபி-ஸ்ஸோமாபீ ரக்ஷண இதி । ததப்யாம்நாயஃ । திக்ப்ராஜ ரு'தூந் கரோதி । ஏதயைவாவ்ரு'தா ''ஸஹஸ்ரஸூர்யதாயா இதி வைஶம்பாயநஃ । தஸ்யைஷா பவதி । யத்த்யாவ இந்த்ர தே ஶதக்ம் ஶத-ம்பூமீஃ । உத ஸ்யுஃ । ந த்வா வஜ்ரிந்-த்ஸஹஸ்ரக்ம் ஸூர்யாஃ । 24 ॥
அநு ந ஜாதமஷ்ட ரோதஸீ இதி । நாநா லிங்கத்வா-த்ரு'தூநா-ந்நாநா ஸூர்யத்வம் ॥ அஷ்டௌ து வ்யவஸிதா இதி । ஸூர்யமண்டலா-ந்யஷ்டாத ஊர்த்வம் । தேஷாமேஷா பவதி ॥ சித்ர-ந்தேவாநா-முதகாதநீகம் । சக்ஷு-ர்மித்ரஸ்ய வருணஸ்யாக்நேஃ । ஆ-'ப்ரா த்யாவா ப்ரு'திவீ அந்தரிக்ஷம் । ஸூர்ய ஆத்மா ஜகதஸ்தஸ்துஷஶ்சேதி ॥ 25 ॥
(ஸாகம் - ப்லாக்ஷி - ஸ்தப்த்ரிதபா - நாநாஸூர்யாஃ - ஸூர்யா - +நவ ச)

அநுவாகஃ 8
க்வேதமப்ர-ந்நிவிஶதே । க்வாயக்ம் ஸம்வஂத்ஸரோ மிதஃ । க்வாஹஃ க்வேய-ந்தேவ ராத்ரீ । க்வ மாஸா ரு'தவ-ஶ்ஶ்ரிதாஃ ॥ அர்தமாஸா முஹூர்தாஃ । நிமேஷாஸ்துடிபிஃ (நிமேஷாஸ்த்ரடிபிஃ) ஸஹ । க்வேமா ஆபோ நிவிஶந்தே । யதீதோ யாந்தி ஸம்ப்ரதி ॥ காலா அப்ஸு நிவிஶந்தே । ஆப-ஸ்ஸூர்யே ஸமாஹிதாஃ । 26 ।
அப்ராண்யபஃ ப்ரபத்யந்தே । வித்யுத்ஸூர்யே ஸமாஹிதா । அநவர்ணே இமே பூமீ । இயஞ்சாஸௌ ச ரோதஸீ । கிக்க் ஸ்விதத்ராந்தரா பூதம் । யேநேமே வித்ரு'தே உபே । விஷ்ணுநா வித்ரு'தே பூமீ । இதி வத்ஸஸ்ய வேதநா । இராவதீ தேநுமதீ ஹி பூதம் । ஸூயவஸிநீ மநுஷே தஶஸ்யே । 27 ।
வ்யஷ்டப்நா-த்ரோதஸீ விஷ்ணவேதே । தாதர்த ப்ரு'திவீ-மபிதோ மயூகைஃ । கிந்த-த்விஷ்ணோ ர்பலமாஹுஃ । கா தீப்திஃ கி-ம்பராயணம் । ஏகோ யத்தா-ரய த்தேவஃ । ரேஜதீ ரோதஸீ உபே । வாதாத்விஷ்ணோ-ர்பல மாஹுஃ । அக்ஷரா-த்தீப்தி ருச்யதே । த்ரிபதாத்தாரய-த்தேவஃ । யத்விஷ்ணோரேக-முத்தமம் ॥ 28 ॥

அக்நயோ வாயவஶ்சைவ । ஏததஸ்ய பராயணம் । ப்ரு'ச்சாமி த்வா பர-ம்ம்ரு'த்யும் । அவம-ம்மத்த்யமஞ்சதும் । லோகஞ்ச புண்யபாபாநாம் । ஏத-த்ப்ரு'ச்சாமி ஸம்ப்ரதி ॥ அமுமாஹுஃ பர-ம்ம்ரு'த்யும் । பவமாந-ந்து மத்த்யமம் । அக்நிரேவாவமோ ம்ரு'த்யுஃ । சந்த்ரமா-ஶ்சதுருச்யதே ॥ 29 ॥

அநாபோகாஃ பர-ம்ம்ரு'த்யும் । பாபா-ஸ்ஸம்யஂந்தி ஸர்வதா । ஆபோகாஸ்த்வேவ ஸம்யஂந்தி । யத்ர புண்யக்ரு'தோ ஜநாஃ । ததோ மத்த்யமமாயந்தி । சதுமக்நிஞ்ச ஸம்ப்ரதி । ப்ரு'ச்சாமி த்வா பாபக்ரு'தஃ । யத்ர யாதயதே யமஃ । த்வந்நஸ்த--த்ப்ரஹ்ம-ந்ப்ரப்ரூஹி । யதி வேத்தா-'ஸதோ க்ரு'ஹாந் ॥ 30 ॥

கஶ்யபா துதிதா-ஸ்ஸூர்யாஃ । பாபாந்நிர்க்நந்தி ஸர்வதா । ரோதஸ்யோரந்த-ர்தேஶேஷு । தத்ர ந்யஸ்யந்தே வாஸவைஃ । தே 'ஶரீராஃ ப்ரபத்யந்தே । யதா 'புண்யஸ்ய கர்மணஃ । அபாண்யபாத கேஶாஸஃ । தத்ர தே-'யோநிஜா ஜநாஃ । ம்ரு'த்வா புநர்ம்ரு'த்யு-மாபத்யந்தே । அத்யமாநா-ஸ்ஸ்வகர்மபிஃ । 31 ।
ஆஶாதிகாஃ க்ரிமய இவ । ததஃ பூயந்தே வாஸவைஃ । அபைத-ம்ம்ரு'த்யு-ஞ்ஜயதி । ய ஏவம்-வேஂத । ஸ கல்வைவம்-விஂத்ப்ராஹ்மணஃ । தீர்கஶ்ருத்தமோ பவதி । கஶ்யபஸ்யாதிதி-ஸ்ஸித்தகமந-ஸ்ஸித்தாகமநஃ । தஸ்யைஷா பவதி ॥ ஆயஸ்மிந்-த்ஸப்த வாஸவாஃ । ரோஹந்தி பூர்வ்யா ருஹஃ । 32 ।
ரு'ஷிர்ஹ தீர்கஶ்ருத்தமஃ । இந்த்ரஸ்ய கர்மோ அதிதிரிதி । கஶ்யபஃ பஶ்யகோ பவதி । யத்ஸர்வ-ம்பரிபஶ்யதீதி ஸௌக்ஷ்ம்யாத் । அதாக்நேரஷ்டபுருஷஸ்ய । தஸ்யைஷா பவதி । அக்நே நய ஸுபதா ராயே அஸ்மாந் । விஶ்வாநி தேவ வயுநாநி வித்வாந் । யுயோத்த்யஸ்ம-ஜ்ஜுஹுராணமேநஃ । பூயிஷ்டாந்தே நம உக்திம்-விஂதேமேதி ॥ 33 ॥

(ஸமாஹிதா - தஶஸ்யே - உத்தம-முச்யதே-க்ரு'ஹாந்-த்ஸ்வகர்மபிஃ-பூர்வ்யா ருஹ-இதி)

அநுவாகஃ 9
அக்நிஶ்ச ஜாதவேதாஶ்ச । ஸஹோஜா அஜிராப்ரபுஃ । வைஶ்வாநரோ நர்யாபாஶ்ச । பங்க்திராதாஶ்ச ஸப்தமஃ । விஸர்பேவா-'ஷ்டமோ-'க்நீநாம் । ஏதே-'ஷ்டௌ வஸவஃ, க்ஷிதா இதி । யதர்த்வே-வாக்நே-ரர்சிர்வர்ண விஶேஷாஃ । நீலார்சிஶ்ச பீதகார்சிஶ்சேதி । அத வாயோ-ரேகாதஶ-புருஷஸ்யைகாதஶஸ்த்ரீகஸ்ய । ப்ரப்ராஜமாநா வ்யவதாதாஃ ॥ 34 ॥

யாஶ்ச வாஸுகி வைத்யுதாஃ । ரஜதாஃ பருஷா-ஶ்ஶ்யாமாஃ । கபிலா அதிலோஹிதாஃ । ஊர்த்வா அவபதந்தாஶ்ச । வைத்யுத இத்யேகாதஶ । நைநம்-வைஂத்யுதோ ஹிநஸ்தி । ய ஏவம்-வேஂத । ஸ ஹோவாச வ்யாஸஃ பாராஶர்யஃ । வித்யுத்வதமேவாஹ-ம்ம்ரு'த்யுமைச்சமிதி । ந த்வகாமக்ம் ஹந்தி ॥ 35 ॥

ய ஏவம்-வேஂத । அத கந்தர்வகணாஃ । ஸ்வாந ப்ராட் । அங்காரி-ர்பம்பாரிஃ । ஹஸ்த-ஸ்ஸுஹஸ்தஃ । க்ரு'ஶாநுர்விஶ்வாவஸுஃ । மூர்தந்வாந்-த்ஸூர்யவர்சாஃ । க்ரு'திரித்யேகாதஶ கந்தர்வகணாஃ । தேவாஶ்ச மஹாதேவாஃ । ரஶ்மயஶ்ச தேவா கரகிரஃ ॥ 36 ॥

நைந-ங்கரோ ஹிநஸ்தி । ய ஏவம்-வேஂத । கௌரீ மிமாய ஸலிலாநி தக்ஷதீ । ஏகபதீ த்விபதீ ஸா சதுஷ்பதீ । அஷ்டாபதீ நவபதீ பபூவுஷீ । ஸஹஸ்ராக்ஷரா பரமே வ்யோமந்நிதி । வாசோ விஶேஷணம் । அத நிகதவ்யாக்யாதாஃ । தாநநுக்ரமிஷ்யாமஃ । வராஹவஃ-ஸ்வதபஸஃ ॥ 37 ॥

வித்யு-ந்மஹஸோ தூபயஃ । ஶ்வாபயோ க்ரு'ஹமேதாஶ்சேத்யேதே । யே சேமே-'ஶிமிவித்விஷஃ । பர்ஜந்யா-ஸ்ஸப்த ப்ரு'திவீமபிவர்ஷந்தி । வ்ரு'ஷ்டிபிரிதி । ஏதயைவ விபக்தி விபரீதாஃ । ஸப்தபிர்வாதை ருதீரிதாஃ । அமூம்-லோஂகா-நபிவர்ஷந்தி । தேஷாமேஷா பவதி । ஸமாந-மேததுதகம் ॥ 38 ॥

உச்சைத்யவ சாஹபிஃ । பூமி-ம்பர்ஜந்யா ஜிந்வந்தி । திவ-ஞ்ஜிந்வந்-த்யக்நய இதி । யதக்ஷர-ம்பூதக்ரு'தம் । விஶ்வே தேவா உபாஸதே । மஹர்ஷிமஸ்ய கோப்தாரம் । ஜமதக்நி-மகுர்வத । ஜமதக்நி-ராப்யாயதே । சந்தோபி-ஶ்சதுருத்தரைஃ । ராஜ்ஞ-ஸ்ஸோமஸ்ய த்ரு'ப்தாஸஃ ॥ 39 ॥

ப்ரஹ்மணா வீர்யாவதா । ஶிவா நஃ ப்ரதிஶோ திஶஃ ॥ தச்சம்யோஂரா வ்ரு'ணீமஹே । காதும்-யஂஜ்ஞாய । காதும்-யஂஜ்ஞபதயே । தைவீ ஸ்வஸ்திரஸ்து நஃ । ஸ்வஸ்தி-ர்மாநுஷேப்யஃ । ஊர்த்வ-ஞ்ஜிகாது பேஷஜம் । ஶந்நோ அஸ்து த்விபதே । ஶஞ்சதுஷ்பதே । ஸோமபா(3) அஸோமபா(3) இதி நிகதவ்யாக்யாதாஃ ॥ 40 ॥

(வ்யவதாதா - ஹந்தி-கரகிர - ஸ்தபஸ - உதகம் - த்ரு'ப்தாஸ - ஶ்வதுஷ்பத ஏக-ஞ்ச)

அநுவாகஃ 10
ஸஹஸ்ரவ்ரு'திய-ம்பூமிஃ । பரம்-வ்யோஂம ஸஹஸ்ரவ்ரு'த் । அஶ்விநா புஜ்யூ நாஸத்யா । விஶ்வஸ்ய ஜகதஸ்பதீ ॥ ஜாயா பூமிஃ பதிர்வ்யோம । மிதுநந்தா அதுர்யதுஃ । புத்ரோ ப்ரு'ஹஸ்பதீ ருத்ரஃ । ஸரமா இதி ஸ்த்ரீபுமம் ॥ ஶுக்ரம்-வாஂமந்யத்யஜதம்-வாஂமந்யத் । விஷுரூபே அஹநீ த்யௌரிவ ஸ்தஃ ॥ 41 ॥

விஶ்வா ஹி மாயா அவத-ஸ்ஸ்வதாவந்தௌ । பத்ரா வா-ம்பூஷணாவிஹ ராதிரஸ்து । வாஸாத்யௌ சித்ரௌ ஜகதோ நிதாநௌ । த்யாவாபூமீ சரதஃ ஸக்ம் ஸகாயௌ । தாவஶ்விநா ராஸபாஶ்வா ஹவ-ம்மே । ஶுபஸ்பதீ ஆகதக்ம் ஸூர்யயா ஸஹ । த்யுக்ரோ ஹ புஜ்யு-மஶ்விநோத மேகே । ரயிந்ந கஶ்சி-ந்மம்ரு'வாஂ(2) அவாஹாஃ । தமூஹது-ர்நௌபிராத்மந்-வதீபிஃ । அந்தரிக்ஷ ப்ருட்பிர-போதகாபிஃ ॥ 42 ॥

திஸ்ரஃ, க்ஷபஸ்த்ரிரஹா 'திவ்ரஜத்பிஃ । நாஸத்யா புஜ்யுமூஹதுஃ பதங்கைஃ । ஸமுத்ரஸ்ய தந்வந்நார்த்ரஸ்ய பாரே । த்ரிபீ ரதை-ஶ்ஶதபத்பி-ஷ்ஷடஶ்வைஃ । ஸவிதாரம்-விஂதந்வந்தம் । அநுபத்த்நாதி ஶாம்பரஃ । ஆபபூர்ஷம்-பரஶ்சைவ । ஸவிதா 'ரேபஸோ 'பவத் । த்யக்ம் ஸுத்ரு'ப்தம்-விஂதித்வைவ । பஹுஸோம கிரம்-வஂஶீ ॥ 43 ॥

அந்வேதி துக்ரோ வக்ரியாந்தம் । ஆயஸூயாந்-த்ஸோமத்ரு'ப்ஸுஷு । ஸ ஸங்க்ராம-ஸ்தமோத்யோ-'த்யோதஃ । வாசோ காஃ பிபாதி தத் । ஸ தத்கோபி-ஸ்ஸ்தவா 'த்யேத்யந்யே । ரக்ஷஸா 'நந்விதாஶ்ச யே । அந்வேதி பரிவ்ரு'த்த்யா-'ஸ்தஃ । ஏவமேதௌ ஸ்தோ அஶ்விநா । தே ஏதே த்யுஃ ப்ரு'திவ்யோஃ । அஹரஹ-ர்கர்பந்ததாதே ॥ 44 ॥

தயோ ரேதௌ வத்ஸா வஹோராத்ரே । ப்ரு'திவ்யா அஹஃ । திவோ ராத்ரிஃ । தா அவிஸ்ரு'ஷ்டௌ । தம்பதீ ஏவ பவதஃ ॥ தயோ ரேதௌ வத்ஸௌ । அக்நிஶ்சா-தித்யஶ்ச । ராத்ரேர்வத்ஸஃ । ஶ்வேத ஆதித்யஃ । அஹ்நோ-'க்நிஃ ॥ 45 ॥

தாம்ரோ அருணஃ । தா அவிஸ்ரு'ஷ்டௌ । தம்பதீ ஏவ பவதஃ ॥ தயோ ரேதௌ வத்ஸௌ । வ்ரு'த்ரஶ்ச வைத்யுதஶ்ச । அக்நேர்வ்ரு'த்ரஃ । வைத்யுத ஆதித்யஸ்ய । தா அவிஸ்ரு'ஷ்டௌ । தம்பதீ ஏவ பவதஃ ॥ தயோ ரேதௌ வத்ஸௌ ॥ 46 ॥

உஷ்மா ச நீஹாரஶ்ச । வ்ரு'த்ரஸ்யோஷ்மா । வைத்யுதஸ்ய நீஹாரஃ । தௌ தாவேவ ப்ரதிபத்யேதே ॥ ஸேயக்ம் ராத்ரீ கர்பிணீ புத்ரேண ஸம்வஂஸதி । தஸ்யா வா ஏததுல்பணம் । யத்ராத்ரௌ ரஶ்மயஃ । யதா கோர்கர்பிண்யா உல்பணம் । ஏவமேதஸ்யா உல்பணம் । ப்ரஜயிஷ்ணுஃ ப்ரஜயா ச பஶுபிஶ்ச பவதி । ய ஏவம்-வேஂத । ஏதமுத்யந்த-மபியந்தஞ்சேதி । ஆதித்யஃ புண்யஸ்ய வத்ஸஃ । அத பவித்ராங்கிரஸஃ ॥ 47 ॥

(ஸ்தோ - 'போதகாபி--ர் வஶீ - ததாதே - அக்நி - ஸ்தயோ ரேதௌ வத்ஸௌ - பவதி சத்வாரி ச)

அநுவாகஃ 11
பவித்ரவந்தஃ பரிவாஜமாஸதே । பிதைஷா-ம்ப்ரத்நோ அபிரக்ஷதி வ்ரதம் । மஹஸ்ஸமுத்ரம்-வஂருண ஸ்திரோததே । தீரா இச்சேகுர்த்தருணேஷ்வாரபம் । பவித்ர-ந்தே விதத-ம்ப்ரஹ்மணஸ்பதே । ப்ரபுர்காத்ராணி பர்யேஷி விஶ்வதஃ । அதப்ததநூ-ர்ந ததாமோ அஶ்நுதே । ஶ்ரு'தாஸ இத்வஹந்-தஸ்த-த்ஸமாஶத । ப்ரஹ்மா தேவாநாம் । அஸத-ஸ்ஸத்யே ததக்ஷுஃ ॥ 48 ॥

ரு'ஷய-ஸ்ஸப்தாத்ரிஶ்ச யத் । ஸர்வே-'த்ரயோ அகஸ்த்யஶ்ச । நக்ஷத்ரை-ஶ்ஶங்க்ரு'தோ 'வஸந்ந் । அத ஸவிது-ஶ்ஶ்யாவாஶ்வஸ்யா 'வர்திகாமஸ்ய । அமீ ய ரு'க்ஷா நிஹிதா ஸ உச்சா । நக்த-ந்தத்ரு'ஶ்ரே குஹசித்திவேயுஃ । அதப்தாநி வருணஸ்ய வ்ரதாநி । விசாகஶ-ச்சந்த்ரமா நக்ஷத்ரமேதி । த-த்ஸவிது-ர்வரேண்யம் । பர்கோ தேவஸ்ய தீமஹி ॥ 49 ।

தியோ யோ நஃ ப்ரசோதயாத் ॥ தத்ஸவிது-ர்வ்ரு'ணீமஹே । வய-ந்தேவஸ்ய போஜநம் । ஶ்ரேஷ்டக்ம் ஸர்வதாதமம் । துர-ம்பகஸ்ய தீமஹி । அபாகூஹத ஸவிதா த்ரு'பீந் । ஸர்வா-ந்திவோ அந்தஸஃ । நக்தந்த;தாந்யபவ-ந்த்ரு'ஶே । அஸ்த்யஸ்த்நா ஸம்பவிஷ்யாமஃ ॥ நாம நாமைவ நாம மே ॥ 50 ॥

நபுக்ம்ஸக-ம்புமாக்ஸ்த்ர்யஸ்மி । ஸ்தாவரோ-'ஸ்ம்யத ஜங்கமஃ । யஜே-'யக்ஷி யஷ்டாஹே ச । மயா பூதாந்யயக்ஷத । பஶவோ மம பூதாநி । அநூபந்த்யோ 'ஸ்ம்யஹம்-விஂபுஃ । ஸ்த்ரியஃ ஸதீஃ । தா உ மே புக்ம்ஸ ஆஹுஃ । பஶ்யதக்ஷண்வாந்ந-விசேததந்தஃ । கவிர்யஃ புத்ர-ஸ்ஸ இமா சிகேத ॥ 51 ॥

யஸ்தா விஜாநா-த்ஸவிதுஃ பிதா-'ஸத் । அந்தோ மணிமவிந்தத் । தமநங்குலி-ராவயத் । அக்ரீவஃ ப்ரத்யமுஞ்சத் । தமஜிஹ்வ அஸஶ்சத । ஊர்த்வமூல-மவாக்சாகம் । வ்ரு'க்ஷம்-யாஂ வேத ஸம்ப்ரதி । ந ஸ ஜாது ஜநஃ ஶ்ரத்தத்த்யாத் । ம்ரு'த்யுர்மா மாரயாதிதிஃ । ஹஸிதக்ம் ருதிதங்கீதம் ॥ 52 ॥

வீணா பண வலாஸிதம் । ம்ரு'தஞ்ஜீவஞ்ச யத்கிஞ்சித் । அங்காநி ஸ்நேவ வித்தி தத் । அத்ரு'ஷ்யக்க்ஸ்த்ரு'ஷ்ய த்யாயத் । அஸ்மாஜ்ஜாதா மே மிதூ சரந்ந் । புத்ரோ நிர்-ரு'த்யா வைதேஹஃ । அசேதா யஶ்ச சேதநஃ । ஸ த-ம்மணிமவிந்தத் । ஸோ-'நங்குலிராவயத் । ஸோ-'க்ரீவஃ ப்ரத்யமுந்சத் ॥ 53 ।

ஸோ-'ஜிஹ்வோ அஸஶ்சத । நைதம்ரு'ஷிம்-விஂதித்வா நகர-ம்ப்ரவிஶேத் । யதி ப்ரவிஶேத் । மிதௌ சரித்வா ப்ரவிஶேத் । தத்ஸம்பவஸ்ய வ்ரதம் । ஆ தமக்நே ரதந்திஷ்ட । ஏகாஶ்வமேக யோஜநம் । ஏகசக்ர-மேகதுரம் । வாத த்ராஜி கதிம்-விஂபோ । ந ரிஷ்யதி ந வ்யததே ॥ 54 ॥

நாஸ்யாக்ஷோ யாது ஸஜ்ஜதி । யச்ச்வேதா-ந்ரோஹிதாக்ஶ்சாக்நேஃ । ரதே யுக்த்வா-'திதிஷ்டதி । ஏகயா ச தஶபிஶ்ச ஸ்வபூதே । த்வாப்யா மிஷ்டயே விக்ம்ஶத்யா ச । திஸ்ரு'பிஶ்ச வஹஸே த்ரிக்ம்ஶதா ச । நியுத்பி-ர்வாயவிஹ தா விமுஞ்ச ॥ 55 ॥

(ததக்ஷு--ர் தீமஹி - நாம மே - சிகேத - கீதம் - ப்ரத்யமுஞ்ச-த்- வ்யததே - +ஸப்த ச)

அநுவாகஃ 12
ஆதநுஷ்வ ப்ரதநுஷ்வ । உத்தமாதம ஸந்தம । ஆதித்யே சந்த்ரவர்ணாநாம் । கர்ப மா தேஹி யஃ புமாந் । இத-ஸ்ஸிக்தக்ம் ஸூர்யகதம் । சந்த்ரமஸே ரஸங்க்ரு'தி । வாராத-ஞ்ஜநயா-க்ரே-'க்நிம் । ய ஏகோ ருத்ர உச்யதே । அஸ-ங்க்யாதா-ஸ்ஸஹஸ்ராணி । ஸ்மர்யதே ந ச த்ரு'ஶ்யதே ॥ 56 ॥

ஏவமேதந்நிபோதத । ஆ மந்த்ரை-ரிந்த்ர ஹரிபிஃ । யா ஹி மயூர-ரோமபிஃ । மாத்வா கேசிந்நியே முரிந்ந பாஶிநஃ । ததந்வேவ தா இஹி । மா மந்த்ரை-ரிந்த்ர ஹரிபிஃ । யாமி மயூர ரோமபிஃ । மா மா கேசிந்நியே முரிந்ந பாஶிநஃ । நிதந்வேவ தாஂ(2) இமி । அணுபிஶ்ச மஹத்பிஶ்ச ॥ 57 ॥

நிக்ரு'ஷ்வை ரஸமாயுதைஃ । காலைர்-ஹரித்வமாபந்நைஃ । இந்த்ராயாஹி ஸஹஸ்ர யுக் । அக்நி-ர்விப்ராஷ்டி வஸநஃ । வாயு-ஶ்ஶ்வேதஸிகத்ருகஃ । ஸம்வஂத்ஸரோ விஷூ வர்ணைஃ । நித்யாஸ்தே 'நுசராஸ்தவ । ஸுப்ரஹ்மண்யோக்ம் ஸுப்ரஹ்மண்யோக்ம் ஸுப்ரஹ்மண்யோம் । இந்த்ராகச்ச ஹரிவ ஆகச்ச மேதாதிதேஃ । மேஷ வ்ரு'ஷணஶ்வஸ்ய மேநே ॥ 58 ॥

கௌராவஸ்கந்திந்ந-ஹல்யாயை ஜார । கௌஶிக-ப்ராஹ்மண கௌதமப்ருவாண । அருணாஶ்வா இஹாகதாஃ । வஸவஃ ப்ரு'திவி க்ஷிதஃ । அஷ்டௌ திக்வாஸஸோ 'க்நயஃ । அக்நிஶ்ச ஜாதவேதாஶ்சேத்யேதே । தாம்ராஶ்வா-ஸ்தாம்ரரதாஃ । தாம்ரவர்ணா ஸ்ததா-'ஸிதாஃ । தண்டஹஸ்தாஃ காதக்ததஃ । இதோ ருத்ராஃ பராங்கதாஃ । 59 ।
உக்தக்க் ஸ்தாந-ம்ப்ரமாணஞ்ச புர இத । ப்ரு'ஹஸ்பதிஶ்ச ஸவிதா ச । விஶ்வரூபை-ரிஹாகதாம் । ரதேநோதகவர்த்மநா । அப்ஸுஷா இதி தத்த்வயோஃ । உக்தோ வேஷோ வாஸாக்ம்ஸி ச । காலாவயவாநா-மிதஃ ப்ரதீஜ்யா । வாஸாத்யா இத்யஶ்விநோஃ । கோ-'ந்தரிக்ஷே ஶப்தங்கரோதீதி । வாஸிஷ்ட ரௌஹிணோ மீமாக்ம்ஸா-ஞ்சக்ரே । தஸ்யைஷா பவதி ॥ வாஶ்ரேவ வித்யுதிதி ॥ ப்ரஹ்மண உதரணமஸி । ப்ரஹ்மண உதீரணமஸி ।ப்ரஹ்மண ஆஸ்தரணமஸி । ப்ரஹ்மண உபஸ்தரணமஸி ॥ 60 ॥

(த்ரு'ஶ்யதே - ச - மேநே - பரா-ங்கதா - ஶ்சக்ரே ஷட் ச)

அநுவாகஃ 13 [அபக்ராமத கர்பிண்யஃ ]
அஷ்டயோநீ-மஷ்டபுத்ராம் । அஷ்டபத்நீ-மிமா-ம்மஹீம் । அஹம்-வேஂத ந மே ம்ரு'த்யுஃ । ந சாம்ரு'த்யுரகாஹரத் । அஷ்டயோந்யஷ்ட புத்ரம் । அஷ்டபதித-மந்தரிக்ஷம் । அஹம்-வேஂத ந மே ம்ரு'த்யுஃ । ந சாம்ரு'த்யுரகாஹரத் । அஷ்டயோநீ-மஷ்டபுத்ராம் । அஷ்டபத்நீ-மமூந்திவம் ॥ 61 ॥

அஹம்-வேஂத ந மே ம்ரு'த்யுஃ । ந சாம்ரு'த்யுரகாஹரத் । ஸுத்ராமாண-ம்மஹீமூஷு । அதிதிர்த்யௌ-ரதிதி-ரந்தரிக்ஷம் । அதிதி ர்மாதா ஸ பிதா ஸ புத்ரஃ । விஶ்வே தேவா அதிதிஃ பஞ்ச ஜநாஃ । அதிதி-ர்ஜாத-மதிதி-ர்ஜநித்வம் । அஷ்டௌ புத்ராஸோ அதிதேஃ । யே ஜாதா ஸ்தந்வஃ பரி । தேவாஂ (2) உபப்ரை-த்ஸப்தபிஃ ॥ 62 ॥

பரா மார்தாண்டமாஸ்யத் । ஸப்தபிஃ புத்ரை-ரதிதிஃ । உப ப்ரை-த்பூர்வ்யம்-யுஂகம் । ப்ரஜாயை ம்ரு'த்யவே தத் । பரா மார்தாண்ட-மாபரதிதி । தாநநுக்ரமிஷ்யாமஃ । மித்ரஶ்ச வருணஶ்ச । தாதா சார்யமா ச । அக்ம்ஶஶ்ச பகஶ்ச । இந்த்ரஶ்ச விவஸ்வாக்ஶ்சேத்யேதே । ஹிரண்யகர்போ ஹக்ம்ஸஸ்ஶுசிஷத் । ப்ரஹ்ம ஜஜ்ஞாந-ந்ததி-த்பதமிதி । கர்பஃ ப்ராஜாபத்யஃ । அத புருஷ-ஸ்ஸப்தபுருஷஃ ॥ 63 ॥

[ யதாஸ்தாந-ங்கர்பிண்யஃ ]
(அமூ-ந்திவக்ம் - ஸப்தபி - ரேதே சத்வாரி ச)

அநுவாகஃ 14
யோ-'ஸௌ தபந்நுதேதி । ஸ ஸர்வேஷா-ம்பூதாநா-ம்ப்ராணாநாதாயோதேதி । மா மே ப்ரஜாயா மா பஶூநாம் । மா மம ப்ராணாநாதாயோதகாஃ । அஸௌ யோ 'ஸ்தமேதி । ஸ ஸர்வேஷா-ம்பூதாநா-ம்ப்ராணாநாதாயாஸ்தமேதி । மா மே ப்ரஜாயா மா பஶூநாம் । மா மம ப்ராணாநாதாயா ஸ்தங்காஃ । அஸௌ ய ஆபூர்யதி । ஸ ஸர்வேஷா-ம்பூதாநா-ம்ப்ராணை ராபூர்யதி । 64 ।
மா மே ப்ரஜாயா மா பஶூநாம் । மா மம ப்ராணை-ராபூரிஷ்டாஃ । அஸௌ யோ-'பக்ஷீயதி । ஸ ஸர்வேஷா-ம்பூதாநா-ம்ப்ராணை-ரபக்ஷீயதி । மா மே ப்ரஜாயா மா பஶூநாம் । மா மம ப்ராணை-ரபக்ஷேஷ்டாஃ । அமூநி நக்ஷத்ராணி । ஸர்வேஷா-ம்பூதாநா-ம்ப்ராணைரப ப்ரஸர்பந்தி சோத்ஸர்பந்தி ச । மா மே ப்ரஜாயா மா பஶூநாம் । மா மம ப்ராணைரப ப்ரஸ்ரு'பத மோத்ஸ்ரு'பத ॥ 65 ॥

இமே மாஸா-ஶ்சார்தமாஸாஶ்ச । ஸர்வேஷா-ம்பூதாநா-ம்ப்ராணைரப ப்ரஸர்பந்தி சோத்ஸர்பந்தி ச । மா மே ப்ரஜாயா மா பஶூநாம் । மா மம ப்ராணைரப ப்ரஸ்ரு'பத மோத்ஸ்ரு'பத । இம ரு'தவஃ । ஸர்வேஷா-ம்பூதாநா-ம்ப்ராணைரப ப்ரஸர்பந்தி சோத்ஸர்பந்தி ச । மா மே ப்ரஜாயா மா பஶூநாம் । மா மம ப்ராணைரப ப்ரஸ்ரு'பத மோத்ஸ்ரு'பத । அயக்ம் ஸம்வஂத்ஸரஃ । ஸர்வேஷா-ம்பூதாநா-ம்ப்ராணைரப ப்ரஸர்பதி சோத்ஸர்பதி ச ॥ 66 ॥

மா மே ப்ரஜாயா மா பஶூநாம் । மா மம ப்ராணைரப ப்ரஸ்ரு'ப மோத்ஸ்ரு'ப । இதமஹஃ । ஸர்வேஷா-ம்பூதாநா-ம்ப்ராணை-ரப ப்ரஸர்பதி சோத்ஸர்பதி ச । மா மே ப்ரஜாயா மா பஶூநாம் । மா மம ப்ராணைரப ப்ரஸ்ரு'ப மோத்ஸ்ரு'ப । இயக்ம் ராத்ரிஃ । ஸர்வேஷா-ம்பூதாநா-ம்ப்ராணை-ரப ப்ரஸர்பதி சோத்ஸர்பதி ச । மா மே ப்ரஜாயா மா பஶூநாம் । மா மம ப்ராணைரப ப்ரஸ்ரு'ப மோத்ஸ்ரு'ப । ஔ-ம்பூர்புவஸ்ஸ்வஃ । ஏதத்வோ மிதுந-ம்மா நோ மிதுநக்ம் ரீட்வம் ॥ 67 ॥

(ப்ராணைராபூர்யதி-மோத்ஸ்ரு'பத-சோத்ஸர்பதி ச - மோத்ஸ்ரு'ப த்வே ச)

அநுவாகஃ 15
அதாதித்யஸ்யாஷ்ட புருஷஸ்ய । வஸூநா மாதித்யாநாக் ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி । ருத்ராணா-மாதித்யாநாக் ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி । ஆதித்யாநா-மாதித்யாநாக் ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி । ஸதாக்ம்ஸத்யாநாம் । ஆதித்யாநாக் ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி । அபிதூந்வதா-மபிக்நதாம் । வாதவதா-ம்மருதாம் । ஆதித்யாநாக் ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி । ரு'பூணா-மாதித்யாநாக் ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி । விஶ்வேஷா-ந்தேவாநாம் । ஆதித்யாநாக் ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி । ஸம்வஂத்ஸரஸ்ய ஸவிதுஃ । ஆதித்யஸ்ய ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி । ஔ-ம்பூர்புவஸ்ஸ்வஃ । ரஶ்மயோ வோ மிதுந-ம்மா நோ மிதுநக்ம் ரீட்வம் ॥ 68 ॥

(ரு'பூணாமாதித்யாநாக் ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி ஷட்ச)

அநுவாகஃ 16
ஆரோகஸ்ய ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி । ப்ராஜஸ்ய ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி । படரஸ்ய ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி । பதங்கஸ்ய ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி । ஸ்வர்ணரஸ்ய ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி । ஜ்யோதிஷீமதஸ்ய ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி । விபாஸஸ்ய ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி । கஶ்யபஸ்ய ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி । ஔ-ம்பூர்புவஸ்ஸ்வஃ । ஆபோ வோ மிதுந-ம்மா நோ மிதுநக்ம் ரீட்வம் ॥ 69 ॥

(ஆரோகஸ்ய தஶ)

அநுவாகஃ 17
அத வாயோ-ரேகாதஶ-புருஷஸ்யைகாதஶ-ஸ்த்ரீகஸ்ய ।
ப்ரப்ராஜமாநாநாக்ம் ருத்ராணாக் ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி ।
வ்யவதாதாநாக்ம் ருத்ராணாக் ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி ।
வாஸுகிவைத்யுதாநாக்ம் ருத்ராணாக் ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி ।
ரஜதாநாக்ம் ருத்ராணாக் ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி ।
பருஷாணாக்ம் ருத்ராணாக் ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி ।
ஶ்யாமாநாக்ம் ருத்ராணாக் ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி ।
கபிலாநாக்ம் ருத்ராணாக் ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி ।
அதிலோஹிதாநாக்ம் ருத்ராணாக் ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி ।
ஊர்த்வாநாக்ம் ருத்ராணாக் ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி ॥ 70 ॥

அவபதந்தாநாக்ம் ருத்ராணாக் ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி ।
வைத்யுதாநாக்ம் ருத்ராணாக் ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி ।
ப்ரப்ராஜமாநீநாக்ம் ருத்ராணீநாக் ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி ।
வ்யவதாதீநாக்ம் ருத்ராணீநாக் ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி ।
வாஸுகிவைத்யுதீநாக்ம் ருத்ராணீநாக் ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி ।
ரஜதாநாக்ம் ருத்ராணீநாக் ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி ।
பருஷாணாக்ம் ருத்ராணீநாக் ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி ।
ஶ்யாமாநாக்ம் ருத்ராணீநாக் ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி ।
கபிலாநாக்ம் ருத்ராணீநாக் ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி ।
அதிலோஹிதீநாக்ம் ருத்ராணீநாக் ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி ।
ஊர்த்வாநாக்ம் ருத்ராணீநாக் ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி ।
அவபதந்தீநாக்ம் ருத்ராணீநாக் ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி ।
வைத்யுதீநாக்ம் ருத்ராணீநாக் ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி ।
ஔ-ம்பூர்புவஸ்ஸ்வஃ ।
ரூபாணி வோ மிதுந-ம்மா நோ மிதுநக்ம் ரீட்வம் ॥ 71 ॥

(ஊர்த்வாநாக்ம் ருத்ராணாக் ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பா - ந்யதிலோஹிதீநாக்ம் ருத்ராணீநாக் ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி பஞ்ச ச)

அநுவாகஃ 18
அதாக்நேரஷ்ட புருஷஸ்ய ॥ அக்நேஃ பூர்வ-திஶ்யஸ்ய ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி ।
ஜாதவேதஸ உபதிஶ்யஸ்ய ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி ।
ஸஹோஜஸோ தக்ஷிண-திஶ்யஸ்ய ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி ।
அஜிராப்ரபவ உபதிஶ்யஸ்ய ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி ।
வைஶ்வாநரஸ்யாபரதிஶ்யஸ்ய ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி ।
நர்யாபஸ உபதிஶ்யஸ்ய ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி ।
பங்க்திராதஸ உதக்திஶ்யஸ்ய ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி ।
விஸர்பிண உபதிஶ்யஸ்ய ஸ்தாநே ஸ்வதேஜஸா பாநி ।
ஔ-ம்பூர்புவஸ்ஸ்வஃ ।
திஶோ வோ மிதுந-ம்மா நோ மிதுநக்ம் ரீட்வம் ॥ 72 ॥

(ஸ்வரேக-ஞ்ச)

அநுவாகஃ 19
தக்ஷிணபூர்வ-ஸ்யாந்திஶி விஸர்பீ நரகஃ । தஸ்மாந்நஃ பரிபாஹி । தக்ஷிணா-பரஸ்யா-ந்திஶ்ய விஸர்பீ நரகஃ । தஸ்மாந்நஃ பரிபாஹி । உத்தர-பூர்வஸ்யா-ந்திஶி விஷாதீ நரகஃ । தஸ்மாந்நஃ பரிபாஹி । உத்தரா-பரஸ்யா-ந்திஶ்ய விஷாதீ நரகஃ । தஸ்மாந்நஃ பரிபாஹி । ஆ யஸ்மிந்த்ஸப்த வாஸவா இந்த்ரியாணி ஶதக்ரத வித்யேதே ॥ 73 ॥

(தக்ஷிணபூர்வஸ்யா-ந்நவ)

அநுவாகஃ 20
இந்த்ர கோஷா வோ வஸுபிஃ புரஸ்தா-துபதததாம் ।
மநோஜவஸோ வஃ பித்ரு'பி-ர்தக்ஷிணத உபதததாம் ।
ப்ரசேதா வோ ருத்ரைஃ பஶ்சா-துபதததாம் ।
விஶ்வகர்மா வ ஆதித்யை-ருத்தரத உபதததாம் ।
த்வஷ்டா வோ ரூபை-ருபரிஷ்டா-துபதததாம் । ஸ்
அஞ்ஜ்ஞாநம்-வஃ ஂபஶ்சாதிதி । ஆதித்ய-ஸ்ஸர்வோ-'க்நிஃ ப்ரு'திவ்யாம் । வாயுரந்தரிக்ஷே । ஸூர்யோ திவி । சந்த்ரமா திக்ஷு । நக்ஷத்ராணி ஸ்வலோகே । ஏவா ஹ்யேவ । ஏவா ஹ்யக்நே । ஏவா ஹி வாயோ । ஏவா ஹீந்த்ர । ஏவா ஹி பூஷந்ந் । ஏவா ஹி தேவாஃ ॥ 74 ॥

(திக்ஷு ஸப்த ச)

அநுவாகஃ 21
ஆபமாபாமப-ஸ்ஸர்வாஃ । அஸ்மா-தஸ்மாதிதோ-'முதஃ । அக்நிர்வாயுஶ்ச ஸூர்யஶ்ச । ஸஹ ஸஞ்சஸ்கரர்தியா । வாய்வஶ்வா ரஶ்மி பதயஃ । மரீச்யாத்மாநோ அத்ருஹஃ । தேவீ ர்புவந ஸூவரீஃ । புத்ரவவாய மே ஸுத । மஹாநாம்நீ-ர்மஹாமாநாஃ । மஹஸோ மஹஸஸ்ஸ்வஃ ॥ 75 ॥

தேவீஃ பர்ஜந்ய ஸூவரீஃ । புத்ரவவாய மே ஸுத । அபாஶ்ந்யுஷ்ணி-மபா ரக்ஷஃ । அபாஶ்ந்யுஷ்ணி-மபா ரகம் । அபாக்ராமப சாவர்திம் । அப தேவீரிதோ ஹித । வஜ்ர-ந்தேவீரஜீதாக்ஶ்ச । புவந-ந்தேவ ஸூவரீஃ । ஆதித்யாநதிதி-ந்தேவீம் । யோநிநோர்த்வ-முதீஷத ॥ 76 ॥

பத்ர-ங்கர்ணேபி-ஶ்ஶ்ரு'ணுயாம தேவாஃ । பத்ர-ம்பஶ்யேமாக்ஷபி-ர்யஜத்ராஃ । ஸ்திரைரங்கை ஸ்துஷ்டுவாக்ம் ஸஸ்தநூபிஃ । வ்யஶேம தேவஹிதம்-யஂதாயுஃ । ஸ்வஸ்தி ந இந்த்ரோ வ்ரு'த்தஶ்ரவாஃ । ஸ்வஸ்தி நஃ பூஷா விஶ்வவேதாஃ । ஸ்வஸ்தி நஸ்தார்க்ஷ்யோ அரிஷ்டநேமிஃ । ஸ்வஸ்தி நோ ப்ரு'ஹஸ்பதி-ர்ததாது । கேதவோ அருணாஸஶ்ச । ரு'ஷயோ வாதரஶநாஃ। ப்ரதிஷ்டாக்ம் ஶததா ஹி । ஸமாஹிதாஸோ ஸஹஸ்ரதாயஸம் ॥ ஶிவா ந-ஶ்ஶந்தமா பவந்து । திவ்யா ஆப ஓஷதயஃ ॥ ஸும்ரு'டீகா ஸரஸ்வதி । மாதே வ்யோம ஸந்த்ரு'ஶி ॥ 77 ॥

(ஸ்வ - ருதீஷத - வாதரஶநா-ஷ்ஷட்ச)

அநுவாகஃ 22
யோ-'பா-ம்புஷ்பம்-வேஂத । புஷ்பவா-ந்ப்ரஜாவா-ந்பஶுமா-ந்பவதி । சந்த்ரமா வா அபா-ம்புஷ்பம் । புஷ்பவா-ந்ப்ரஜாவா-ந்பஶுமா-ந்பவதி । ய ஏவம்-வேஂத ॥ யோ-'பாமாயதநம்-வேஂத । ஆயதநவா-ந்பவதி । அக்நிர்வா அபாமாயதநம் । ஆயதநவா-ந்பவதி । யோ-'க்நேராயதநம்-வேஂத ॥ 78 ॥

ஆயதநவா-ந்பவதி । ஆபோ வா அக்நேராயதநம் । ஆயதநவா-ந்பவதி । ய ஏவம்-வேஂத । யோ-'பாமாயதநம்-வேஂத । ஆயதநவா-ந்பவதி । வாயுர்வா அபாமாயதநம் । ஆயதநவா-ந்பவதி । யோ வாயோராயதநம்-வேஂத । ஆயதநவா-ந்பவதி ॥ 79 ॥

ஆபோ வை வாயோராயதநம் । ஆயதநவா-ந்பவதி । ய ஏவம்-வேஂத ॥ யோ-'பாமாயதநம்-வேஂத । ஆயதநவா-ந்பவதி । அஸௌ வை தபந்நபா-மாயதநம் । ஆயதநவா-ந்பவதி । யோ-'முஷ்ய-தபத ஆயதநம்-வேஂத । ஆயதநவா-ந்பவதி । ஆபோவா அமுஷ்ய-தபத ஆயதநம் ॥ 80 ॥

ஆயதநவா-ந்பவதி । ய ஏவம்-வேஂத । யோ-'பாமாயதநம்-வேஂத । ஆயதநவா-ந்பவதி । சந்த்ரமா வா அபாமாயதநம் । ஆயதநவா-ந்பவதி । யஶ்சந்த்ரமஸ ஆயதநம்-வேஂத । ஆயதநவா-ந்பவதி । ஆபோ வை சந்த்ரமஸ ஆயதநம் । ஆயதநவா-ந்பவதி ॥ 81 ॥

ய ஏவம்-வேஂத ॥ யோ-'பாமாயதநம்-வேஂத । ஆயதநவா-ந்பவதி । நக்ஷத்ராணி வா அபாமாயதநம் । ஆயதநவா-ந்பவதி । யோ நக்ஷத்ராணா-மாயதநம்-வேஂத । ஆயதநவா-ந்பவதி । ஆபோ வை நக்ஷத்ராணா-மாயதநம் । ஆயதநவா-ந்பவதி । ய ஏவம்-வேஂத ॥ 82 ॥

யோ-'பாமாயதநம்-வேஂத । ஆயதநவா-ந்பவதி । பர்ஜந்யோ வா அபாமாயதநம் । ஆயதநவா-ந்பவதி । யஃ பர்ஜந்ய-ஸ்யாயதநம்-வேஂத । ஆயதநவா-ந்பவதி । ஆபோ வை பர்ஜந்ய-ஸ்யாயதநம் । ஆயதநவா-ந்பவதி । ய ஏவம்-வேஂத । யோ-'பாமாயதநம்-வேஂத ॥ 83 ॥

ஆயதநவா-ந்பவதி । ஸம்வஂத்ஸரோ வா அபாமாயதநம் । ஆயதநவா-ந்பவதி । ய-ஸ்ஸம்வஂத்ஸர-ஸ்யாயதநம்-வேஂத । ஆயதநவா-ந்பவதி । ஆபோ வை ஸம்வஂத்ஸர-ஸ்யாயதநம் । ஆயதநவா-ந்பவதி । ய ஏவம்-வேஂத । யோ-'ப்ஸு நாவ-ம்ப்ரதிஷ்டிதாம்-வேஂத । ப்ரத்யேவ திஷ்டதி । 84 ।
இமே வை லோகா அப்ஸு ப்ரதிஷ்டிதாஃ । ததேஷா-'ப்யநூக்தா ।
அபாக்ம் ரஸமுதயக்ம்ஸந்ந் । ஸூர்யே ஶுக்ரக்ம் ஸமாப்ரு'தம் । அபாக்ம் ரஸஸ்ய யோ ரஸஃ । தம்-வோஂ க்ரு'ஹ்ணா-ம்யுத்தமமிதி । இமே வை லோகா அபாக்ம் ரஸஃ । தே-'முஷ்மி-ந்நாதித்யே ஸமாபதாஃ । ஜாநுதக்நீ-முத்தர-வேதீங்காத்வா । அபா-ம்பூரயித்வா குல்பதக்நம் ॥ 85 ।

புஷ்கரபர்ணைஃ புஷ்கரதண்டைஃ புஷ்கரைஶ்ச ஸக்க்ஸ்தீர்ய । தஸ்மிந். விஹாயஸே । அக்நி-ம்ப்ரணீயோப-ஸமாதாய । ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி । கஸ்மா-த்ப்ரணீதே-'ய-மக்நிஶ்சீயதே । ஸாப்ப்ரணீதே-'யமப்ஸு ஹ்யயஞ்சீயதே । அஸௌ புவநே-'ப்ய-நாஹிதாக்நி-ரேதாஃ । தமபித ஏதா அபீஷ்டகா உபததாதி । அக்நிஹோத்ரே தர்ஶபூர்ண-மாஸயோஃ । பஶுபந்தே சாதுர்மாஸ்யேஷு ॥ 86 ॥

அதோ ஆஹுஃ । ஸர்வேஷு யஜ்ஞக்ரதுஷ்விதி । ஏதத்த ஸ்ம வா ஆஹு-ஶ்ஶண்டிலாஃ । கமக்நிஞ்சிநுதே । ஸத்ரிய-மக்நிஞ்சிந்வாநஃ । ஸம்வஂத்ஸர-ம்ப்ரத்யக்ஷேண । கமக்நிஞ்சிநுதே । ஸாவித்ர-மக்நிஞ்சிந்வாநஃ । அமுமாதித்ய-ம்ப்ரத்யக்ஷேண ॥ கமக்நிஞ்சிநுதே ॥ 87 ।

நாசிகேத-மக்நிஞ்சிந்வாநஃ । ப்ராணா-ந்ப்ரத்யக்ஷேண । கமக்நிஞ்சிநுதே । சாதுர்ஹோத்ரிய-மக்நிஞ்சிந்வாநஃ । ப்ரஹ்ம ப்ரத்யக்ஷேண ॥ கமக்நிஞ்சிநுதே । வைஶ்வஸ்ரு'ஜ-மக்நிஞ்சிந்வாநஃ । ஶரீர-ம்ப்ரத்யக்ஷேண । கமக்நிஞ்சிநுதே । உபாநுவாக்யமாஶு-மக்நிஞ்சிந்வாநஃ ॥ 88 ॥

இமாந் ஂலோகா-ந்ப்ரத்யக்ஷேண ॥ கமக்நிஞ்சிநுதே । இமமாருண-கேதுக-மக்நிஞ்சிந்வாந இதி । ய ஏவாஸௌ । இதஶ்சா-முதஶ்சா-வ்யதீபாதீ । தமிதி ॥ யோ-'க்நேர்மிதூயா வேத । மிதுநவா-ந்பவதி । ஆபோ வா அக்நேர்மிதூயாஃ । மிதுநவா-ந்பவதி । ய ஏவம்-வேஂத ॥ 89 ॥

(வேத - பவ - த்யாயதநம் - பவதி - வேத - வேத - திஷ்டதி - குல்பதக்நம் - சாதுர்மாஸ்யே - ஷ்வமுமாதித்ய-ம்ப்ரத்யக்ஷேண கமக்நி-ஞ்சிநுத - உபாநுவாக்யமாஶுமக்நி-ஞ்சிந்வாநோ - மிதூயா மிதுநவா-ந்பவத்யேக-ஞ்ச)

அநுவாகஃ 23
ஆபோ வா இதமாஸந்-த்ஸலிலமேவ । ஸ ப்ரஜாபதிரேகஃ புஷ்கரபர்ணே ஸமபவத் । தஸ்யாந்த-ர்மநஸி காம-ஸ்ஸமவர்தத । இதக்ம் ஸ்ரு'ஜேயமிதி । தஸ்மாத்ய-த்புருஷோ மநஸா-'பிகச்சதி । தத்வாசா வததி । தத்கர்மணா கரோதி । ததேஷா 'ப்யநூக்தா । காமஸ்ததக்ரே ஸமவர்ததாதி । மநஸோ ரேதஃ ப்ரதமம்-யஂதாஸீத் ॥ 90 ॥

ஸதோ பந்துமஸதி நிரவிந்தந்ந் । ஹ்ரு'தி ப்ரதீஷ்யா கவயோ மநீஷேதி । உபைநந்ததுபநமதி । ய-த்காமோ பவதி । ய ஏவம்-வேஂத । ஸ தபோ-'தப்யத । ஸ தபஸ்தப்த்வா । ஶரீரமதூநுத । தஸ்ய ய-ந்மாக்ம்ஸமாஸீத் । ததோ-'ருணாஃ கேதவோ வாதரஶநா ரு'ஷய உததிஷ்டந்ந் ॥ 91 ॥

யே நகாஃ । தே வைகாநஸாஃ । யே வாலாஃ । தே வாலகில்யாஃ । யோ ரஸஃ । ஸோ-'பாம் । அந்தரதஃ கூர்ம-ம்பூதக்ம் ஸர்பந்தம் । தமப்ரவீத் । மம வை த்வம்-மாக்ம்ஸா । ஸமபூத் ॥ 92 ॥

நேத்யப்ரவீத் । பூர்வமேவாஹ-மிஹாஸமிதி । தத்புருஷஸ்ய புருஷத்வம் । ஸ ஸஹஸ்ரஶீர்ஷா புருஷஃ । ஸஹஸ்ராக்ஷ-ஸ்ஸஹஸ்ரபாத் । பூத்வோததிஷ்டத் । தமப்ரவீத் । த்வம்-வைஂ பூர்வக்ம் ஸமபூஃ । த்வமித-ம்பூர்வஃ குருஷ்வேதி । ஸ இத ஆதாயாபஃ ॥ 93 ॥

அஞ்ஜலிநா புரஸ்தா-துபாததாத் । ஏவா ஹ்யேவேதி । தத ஆதித்ய உததிஷ்டத் । ஸா ப்ராசீ திக் । அதாருணஃ கேது-ர்தக்ஷிணத உபாததாத் । ஏவா ஹ்யக்ந இதி । ததோ வா அக்நிருததிஷ்டத் । ஸா தக்ஷிணா திக் । அதாருணஃ கேதுஃ பஶ்சாதுபாததாத் । ஏவா ஹி வாயோ இதி ॥ 94 ॥

ததோ வாயுருததிஷ்டத் । ஸா ப்ரதீசீ திக் । அதாருணஃ கேது-ருத்தரத உபாததாத் । ஏவா ஹீந்த்ரேதி । ததோ வா இந்த்ர உததிஷ்டத் । ஸோதீசீ திக் । அதாருணஃ கேது-ர்மத்த்ய உபாததாத் । ஏவா ஹி பூஷந்நிதி । ததோ வை பூஷோததிஷ்டத் । ஸேயந்திக் । 95 ।
அதாருணஃ கேதுருபரிஷ்டா-துபாததாத் । ஏவா ஹி தேவா இதி । ததோ தேவ மநுஷ்யாஃ பிதரஃ । கந்தர்வா-ப்ஸரஸ ஶ்சோத-திஷ்டந்ந் । ஸோர்த்வா திக் । யா விப்ருஷோ விபராபதந்ந் । தாப்யோ-'ஸுரா ரக்ஷாக்ம்ஸி பிஶாசாஶ்சோ-ததிஷ்டந்ந் । தஸ்மாத்தே பராபவந்ந் । விப்ருட்ப்யோ ஹி தே ஸமபவந்ந் । ததேஷா-'ப்யநூக்தா ॥ 96 ॥

ஆபோ ஹ ய-த்ப்ரு'ஹதீ-ர்கர்பமாயந்ந் । தக்ஷ-ந்ததாநா ஜநயந்தீ-ஸ்ஸ்வயம்பும் । தத இமே-'த்த்ய-ஸ்ரு'ஜ்யந்த ஸர்காஃ । அத்ப்யோ வா இதக்ம் ஸமபூத் । தஸ்மாதிதக்ம் ஸர்வ-ம்ப்ரஹ்ம ஸ்வயப்விந்தி । தஸ்மாதிதக்ம் ஸர்வக்ம் ஶிதில-மிவா த்ருவ-மிவாபவத் । ப்ரஜாபதி-ர்வாவ தத் । ஆத்மநா-''த்மாநம்-விஂதாய । ததேவாநு ப்ராவிஶத் ॥ ததேஷா-'ப்யநூக்தா ॥ 97 ॥

விதாய லோகாந். விதாய பூதாநி । விதாய ஸர்வாஃ ப்ரதிஶோ திஶஶ்ச । ப்ரஜாபதிஃ ப்ரதமஜா ரு'தஸ்ய । ஆத்மநா-''த்மா-நமபி-ஸம்விஂவேஶேதி । ஸர்வமேவேதமாப்த்வா । ஸர்வ-மவருத்த்ய । ததேவாநு ப்ரவிஶதி । ய ஏவம்-வேஂத ॥ 98 ॥

(ஆஸீ - ததிஷ்டந் - நபூ - தபோ - வாயோ இதி - ஸேய-ந்திக - ப்யநூக்தா - 'ப்யநூக்தா -+-'ஷ்டௌ ச)

அநுவாகஃ 24
சதுஷ்டய்ய ஆபோ க்ரு'ஹ்ணாதி । சத்வாரி வா அபாக்ம் ரூபாணி । மேகோ வித்யுத் । ஸ்தநயித்நு-ர்வ்ரு'ஷ்டிஃ । தாந்யேவா வருந்தே । ஆதபதி வர்ஷ்யா க்ரு'ஹ்ணாதி । தாஃ புரஸ்தா-துபததாதி । ஏதா வை ப்ரஹ்மவர்சஸ்யா ஆபஃ । முகத ஏவ ப்ரஹ்மவர்சஸ-மவருந்தே । தஸ்மா-ந்முகதோ ப்ரஹ்மவர்சஸிதரஃ ॥ 99 ॥

கூப்யா க்ரு'ஹ்ணாதி । தா தக்ஷிணத உபததாதி । ஏதா வை தேஜஸ்விநீராபஃ । தேஜ ஏவாஸ்ய தக்ஷிணதோ ததாதி । தஸ்மா-த்தக்ஷிணோர்த 'ஸ்தேஜஸ்விதரஃ । ஸ்தாவரா க்ரு'ஹ்ணாதி । தாஃ பஶ்சாதுபததாதி । ப்ரதிஷ்டிதா வை ஸ்தாவராஃ । பஶ்சாதேவ ப்ரதிதிஷ்டதி । வஹந்தீ-ர்க்ரு'ஹ்ணாதி ॥ 100 ॥

தா உத்தரத உபததாதி । ஓஜஸா வா ஏதா வஹந்தீரிவோ-த்கதீரிவ ஆகூஜதீரிவ தாவந்தீஃ । ஓஜ ஏவாஸ்யோத்தரதோ ததாதி । தஸ்மாதுத்தரோ-'த்த ஓஜஸ்விதரஃ ॥ ஸபாம்ர்யா க்ரு'ஹ்ணாதி । தா மத்த்ய உபததாதி । இயம்-வைஂ ஸபாம்ர்யாஃ । அஸ்யாமேவ ப்ரதிதிஷ்டதி । பல்வல்யா க்ரு'ஹ்ணாதி । தா உபரிஷ்டா-துபாததாதி ॥ 101 ।

அஸௌ வை பல்வல்யாஃ । அமுஷ்யாமேவ ப்ரதிதிஷ்டதி । திக்ஷூபததாதி । திக்ஷு வா ஆபஃ । அந்நம்-வாஂ ஆபஃ । அத்ப்யோ வா அந்நஞ்ஜாயதே । யதேவாத்ப்யோ-'ந்ந-ஞ்ஜாயதே । ததவருந்தே । தம்-வாஂ ஏதமருணாஃ கேதவோ வாதரஶநா ரு'ஷயோ-'சிந்வந்ந் । தஸ்மா-தாருண கேதுகஃ ॥ததேஷா-'ப்யநூக்தா ॥ கேதவோ அருணாஸஶ்ச । ரு'ஷயோ வாதரஶநாஃ । ப்ரதிஷ்டாக்ம் ஶததா ஹி । ஸமாஹிதாஸோ ஸஹஸ்ரதாயஸமிதி । ஶதஶஶ்சைவ 'ஸஹஸ்ரஶஶ்ச ப்ரதிதிஷ்டதி । ய ஏதமக்நிஞ்சிநுதே । ய உசைநமேவம்-வேஂத ॥ 102 ॥

(ப்ரஹ்மவர்சஸிதரோ - வஹந்தீ-ர்க்ரு'ஹ்ணாதி - தா உபரிஷ்டாதுபாததா - த்யாருணகேதுகோ-'ஷ்டௌ ச)

அநுவாகஃ 25
ஜாநுதக்நீ-முத்தரவேதீங்காத்வா । அபா-ம்பூரயதி । அபாக்ம் ஸர்வத்வாய । புஷ்கரபர்ணக்ம் ருக்ம-ம்புருஷ-மித்யுபததாதி । தபோ வை புஷ்கரபர்ணம் । ஸத்யக்ம் ருக்மஃ । அம்ரு'த-ம்புருஷஃ । ஏதாவத்வா வாஸ்தி । யாவதேதத் । யாவதேவாஸ்தி ॥ 103 ॥

ததவருந்தே । கூர்மமுபததாதி । அபாமேவ மேதமவருந்தே । அதோ ஸ்வர்கஸ்ய லோகஸ்ய ஸமஷ்ட்யை । ஆபமாபாமப-ஸ்ஸர்வாஃ । அஸ்மாதஸ்மா திதோ-'முதஃ । அக்நிர்வாயுஶ்ச ஸூர்யஶ்ச । ஸஹ ஸஞ்சஸ்கரர்தியா இதி । வாய்வஶ்வ ரஶ்மிபதயஃ । லோக-ம்ப்ரு'ணச்சித்ர-ம்ப்ரு'ண ॥ 104 ॥

யாஸ்திஸ்ரஃ பரமஜாஃ । இந்த்ரகோஷா வோ வஸுபிரேவா ஹ்யேவேதி । பஞ்ச சிதய உபததாதி । பாங்க்த-'க்நிஃ । யாவாநேவாக்நிஃ । தஞ்சிநுதே । லோக-ம்ப்ரு'ணயா த்விதீயா-முபததாதி । பஞ்சபதா வை விராட் । தஸ்யா வா இய-ம்பாதஃ । அந்தரிக்ஷ-ம்பாதஃ । த்யௌஃ பாதஃ । திஶஃ பாதஃ । பரோரஜாஃ பாதஃ । விராஜ்யேவ ப்ரதிதிஷ்டதி । ய ஏதமக்நிஞ்சிநுதே । ய உசைநமேவம்-வேஂத ॥ 105 ॥

(அஸ்தி - ப்ரு'ணா - ந்தரிக்ஷ-ம்பாத-ஷ்ஷட்ச)

அநுவாகஃ 26
அக்நி-ம்ப்ரணீயோப-ஸமாதாய । தமபித ஏதா அபீஷ்டகா உபததாதி । அக்நிஹோத்ரே தர்ஶபூர்ண-மாஸயோஃ । பஶுபந்தே சாதுர்மாஸ்யேஷு । அதோ ஆஹுஃ । ஸர்வேஷு யஜ்ஞக்ரதுஷ்விதி । அத ஹஸ்மா ஹாருண-ஸ்ஸ்வாயம்புவஃ । ஸாவித்ர-ஸ்ஸர்வோ-'க்நி-ரித்யநநுஷங்க-ம்மந்யாமஹே । நாநா வா ஏதேஷாம்-வீஂர்யாணி ॥ கமக்நிஞ்சிநுதே ॥ 106 ॥

ஸத்ரிய மக்நிஞ்சிந்வாநஃ । கமக்நிஞ்சிநுதே । ஸாவித்ர மக்நிஞ்சிந்வாநஃ । கமக்நிஞ்சிநுதே । நாசிகேத மக்நிஞ்சிந்வாநஃ । கமக்நிஞ்சிநுதே । சாதுர் ஹோத்ரிய-மக்நிஞ்சிந்வாநஃ । கமக்நிஞ்சிநுதே । வைஶ்வஸ்ரு'ஜ மக்நிஞ்சிந்வாநஃ । கமக்நிஞ்சிநுதே ॥ 107 ॥

உபாநுவாக்ய-மாஶு மக்நிஞ்சிந்வாநஃ । கமக்நிஞ்சிநுதே । இமமாருண-கேதுக மக்நிஞ்சிந்வாந இதி ॥ வ்ரு'ஷா வா அக்நிஃ । வ்ரு'ஷாணௌ ஸக்க்ஸ்பாலயேத் । ஹந்யேதாஸ்ய யஜ்ஞஃ । தஸ்மாந்நாநுஷஜ்யஃ ॥ ஸோத்தரவேதிஷு க்ரதுஷு சிந்வீத । உத்தரவேத்யாக் ஹ்யக்நிஶ்சீயதே ॥ ப்ரஜாகாமஶ்சிந்வீத । 108 ।
ப்ராஜாபத்யோ வா ஏஷோ-'க்நிஃ । ப்ராஜாபத்யாஃ ப்ரஜாஃ । ப்ரஜாவா-ந்பவதி । ய ஏவம்-வேஂத । பஶுகாமஶ்சிந்வீத । ஸஞ்ஜ்ஞாநம்-வாஂ ஏத-த்பஶூநாம் । யதாபஃ । பஶூநாமேவ ஸஜ்ஞாந்நே 'க்நிஞ்சிநுதே । பஶுமா-ந்பவதி । ய ஏவம்-வேஂத ॥ 109 ॥

வ்ரு'ஷ்டிகாமஶ்சிந்வீத । ஆபோ வை வ்ரு'ஷ்டிஃ । பர்ஜந்யோ வர்ஷுகோ பவதி । ய ஏவம்-வேஂத । ஆமயாவீ சிந்வீத । ஆபோ வை பேஷஜம் । பேஷஜ-மேவாஸ்மை கரோதி । ஸர்வமாயுரேதி । அபிசரக்க் ஶ்சிந்வீத । வஜ்ரோ வா ஆபஃ ॥ 110 ॥

வஜ்ரமேவ ப்ராத்ரு'வ்யேப்யஃ ப்ரஹரதி । ஸ்த்ரு'ணுத ஏநம் । தேஜஸ்காமோ யஶஸ்காமஃ । ப்ரஹ்மவர்சஸகாம-ஸ்ஸ்வர்ககாமஶ்சிந்வீத । ஏதா வத்வா வாஸ்தி । யாவதேதத் । யாவதேவாஸ்தி । ததவருந்தே । தஸ்யை தத்வ்ரதம் । வர்ஷதி ந தாவேத் ॥ 111 ॥

அம்ரு'தம்-வாஂ ஆபஃ । அம்ரு'தஸ்யா-நந்தரித்யை ॥ நாப்ஸு-மூத்ரபுரீஷங்குர்யாத் । ந நிஷ்டீவேத் । ந விவஸந-ஸ்ஸ்நாயாத் । குஹ்யோ வா ஏஷோ-'க்நிஃ । ஏதஸ்யாக்நே ரநதி தாஹாய ॥ ந புஷ்கரபர்ணாநி ஹிரண்யம்-வாஂ-'திதிஷ்டேத் । ஏதஸ்யாக்நே-ரநப்யாரோஹாய ॥ ந கூர்மஸ்யாஶ்ஞீயாத் । நோதகஸ்யா-காதுகாந்யேந-மோதகாநி பவந்தி । அகாதுகா ஆபஃ । ய ஏதமக்நிஞ்சிநுதே । ய உசைநமேவம்-வேஂத ॥ 112 ॥

(சிநுதே - சிநுதே - ப்ரஜாகாமஶ்சிந்வீத-ய ஏவம்-வேஂதா-போ-தாவே-தஶ்ஞீயாச்சத்வாரி ச)

அநுவாகஃ 27
இமா நுக-ம்புவநா ஸீஷதேம । இந்த்ரஶ்ச விஶ்வேச தேவாஃ । யஜ்ஞஞ்ச நஸ்தந்வஞ்ச ப்ரஜாஞ்ச । ஆதித்யைரிந்தஃ ஸஹ ஸீஷதாது । ஆதித்யைரிந்த்ர-ஸ்ஸகணோ-மருத்பிஃ । அஸ்மாக-ம்பூத்வவிதா தநூநாம் ॥ ஆப்லவஸ்வ ப்ரப்லவஸ்வ । ஆண்டீ பவ ஜ மா முஹுஃ । ஸுகாதீந்துஃ கநிதநாம் । ப்ரதிமுஞ்சஸ்வ ஸ்வா-ம்புரம் ॥ 113 ॥

மரீசய-ஸ்ஸ்வாயம்புவாஃ । யே ஶரீராண்ய கல்பயந்ந் । தே தே தேஹங்கல்பயந்து । மா ச தே க்யா ஸ்ம தீரிஷத் । உத்திஷ்டத மா ஸ்வப்த । அக்நி-மிச்சத்த்வ-ம்பாரதாஃ । ராஜ்ஞ-ஸ்ஸோமஸ்ய த்ரு'ப்தாஸஃ । ஸூர்யேண ஸயுஜோஷஸஃ ॥ யுவா ஸுவாஸாஃ । அஷ்டாசக்ரா நவத்வாரா ॥ 114 ॥

தேவாநா-ம்பூரயோத்த்யா । தஸ்யாக்ம் ஹிரண்மயஃ கோஶஃ । ஸ்வர்கோ லோகோ ஜ்யோதிஷா ''வ்ரு'தஃ । யோ வை தா-ம்ப்ரஹ்மணோ வேத । அம்ரு'தேநாவ்ரு'தா-ம்புரீம் । தஸ்மை ப்ரஹ்ம ச ப்ரஹ்மா ச । ஆயுஃ கீர்தி-ம்ப்ரஜாந்ததுஃ ॥ விப்ராஜமாநாக்ம் ஹரிணீம் । யஶஸா ஸம்பரீவ்ரு'தாம் । புரக்ம் ஹிரண்மயீ-ம்ப்ரஹ்மா ॥ 115 ॥

விவேஶாபராஜிதா ॥ பராங்கேத்ய (பராம்அத்ய) ஜ்யாமயீ । பராங்கேத்ய (பராம்அத்ய) நாஶகீ । இஹ சாமுத்ர சாந்வேதி । வித்வா-ந்தேவாஸுராநுபயாந் । யத்குமாரீ மந்த்ரயதே । யத்யோஷித்ய-த்பதிவ்ரதா । அரிஷ்டம்-யஂத்கிஞ்ச க்ரியதே । அக்நி-ஸ்ததநு வேததி । அஶ்ரு'தாஸ-ஶ்ஶ்ரு'தாஸஶ்ச ॥ 116 ॥

யஜ்வாநோ யே-'ப்யயஜ்வநஃ । ஸ்வர்யந்தோ நாபேக்ஷந்தே । இந்த்ர-மக்நிஞ்ச யே விதுஃ । ஸிகதா இவ ஸம்யஂந்தி । ரஶ்மிபிஃ-ஸமுதீரிதாஃ । அஸ்மா-ல்லோகாத-முஷ்மாச்ச । ரு'ஷிபி-ரதாத்-ப்ரு'ஶ்நிபிஃ । அபேத வீத வி ச ஸர்பதாதஃ । யே-'த்ர ஸ்த புராணா யே ச நூதநாஃ । அஹோபி-ரத்பி-ரக்துபி-ர்வ்யக்தம் ॥ 117 ॥

யமோ ததாத்வ-வஸாநமஸ்மை । ந்ரு' முணந்து ந்ரு' பாத்வர்யஃ । அக்ரு'ஷ்டா யே ச க்ரு'ஷ்டஜாஃ । குமாரீஷு கநீநீஷு । ஜாரிணீஷு ச யே ஹிதாஃ । ரேதஃ பீதா ஆண்டபீதாஃ । அங்காரேஷு ச யே ஹுதாஃ । உபயா-ந்புத்ர பௌத்ரகாந் । யுவே-'ஹம்-யஂமராஜகாந் । ஶதமிந்நு ஶரதஃ । அதோ யத்ப்ரஹ்ம விலபம் । பித்ரு'ணாஞ்ச யமஸ்ய ச । வருண-ஸ்யாஶ்விநோ-ரக்நேஃ । மருதாஞ்ச விஹாயஸாம் । காமப்ரயவண-ம்மே அஸ்து । ஸ ஹ்யேவாஸ்மி ஸநாதநஃ । இதி நாகோ ப்ரஹ்மிஶ்ரவோ ராயோ தநம் । புத்ராநாபோ தேவீரிஹாஹிதா ॥ 118 ॥

(புரம் - நவத்வாரா - ப்ரஹ்மா - ச - வ்யக்தக்ம் - ஶரதோ-'ஷ்டௌ ச)

அநுவாகஃ 28
விஶீர்ஷ்ணீ-ங்க்ரு'த்த்ர-ஶீர்ஷ்ணீஞ்ச । அபேதோ நிர்-ரு'திக்ம் ஹதஃ । பரிபாதக்க் ஶ்வேதகுக்ஷம் । நிஜங்கக்ம் ஶபலோதரம் । ஸ தாந். வாச்யாயயா ஸஹ । அக்நே நாஶய ஸந்த்ரு'ஶஃ । ஈர்ஷ்யாஸூயே புபுக்ஷாம் । மந்யு-ங்க்ரு'த்யா-ஞ்ச தீதிரே । ரதேந கிக்ம்ஶுகாவதா । அக்நே நாஶய ஸந்த்ரு'ஶஃ ॥ 119 ॥

(விஶீர்ஷ்ணீ-ந்தஶ)

அநுவாகஃ 29
பர்ஜந்யாய ப்ரகாயத । திவஸ்புத்ராய மீடுஷே । ஸ நோ யவஸமிச்சது । இதம்-வஂசஃ பர்ஜந்யாய ஸ்வராஜே । ஹ்ரு'தோ அஸ்த்வந்தரந்த-த்யுயோத । மயோபூர்வாதோ விஶ்வக்ரு'ஷ்டய-ஸ்ஸந்த்வஸ்மே । ஸுபிப்பலா ஓஷதீ-ர்தேவகோபாஃ । யோ கர்ப-மோஷதீநாம் । கவாங்க்ரு'ணோத்யர்வதாம் । பர்ஜந்யஃ புருஷீணாம் ॥ 120 ॥

(பர்ஜந்யாய தஶ)

அநுவாகஃ 30
புநர்மாமைத்விந்த்ரியம் । புநராயுஃ புநர்பகஃ । புந-ர்ப்ராஹ்மண-மைது மா । புந-ர்த்ரவிண மைது மா । யந்மே-'த்ய ரேதஃ ப்ரு'திவீமஸ்காந் । யதோஷதீரப்யஸர-த்யதாபஃ । இதந்த-த்புநராததே । தீர்காயுத்வாய வர்சஸே । யந்மே ரேதஃ ப்ரஸிச்யதே । யந்ம ஆஜாயதே புநஃ । தேந மாமம்ரு'த-ங்குரு । தேந ஸுப்ரஜஸங்குரு ॥ 121 ॥

(புநர்த்வே ச)

அநுவாகஃ 31
அத்பய-ஸ்திரோதா ஜாயத । தவ வைஶ்ரவண-ஸ்ஸதா । திரோ தேஹி ஸபத்நாந்நஃ । யே அபோ-'ஶ்நந்தி கேசந । த்வாஷ்ட்ரீ-ம்மாயாம்-வஂஶ்ரவணஃ । ரதக்ம் ஸஹஸ்ர வந்துரம் । புருஶ்சக்ரக்ம் ஸஹஸ்ராஶ்வம் । ஆஸ்தா யாயாஹி நோ பலிம் । யஸ்மை பூதாநி பலிமாவஹந்தி । தநங்காவோ ஹஸ்தி ஹிரண்யமஶ்வாந் ॥ 122 ॥

அஸாம ஸுமதௌ யஜ்ஞியஸ்ய । ஶ்ரிய-ம்பிப்ரதோ 'ந்நமுகீம்-விஂராஜம் । ஸுதர்ஶநே ச க்ரௌஞ்சே ச । மைநாகே ச மஹாகிரௌ । ஶதத்வாட்டரகமந்தா (ஸதத்வாட்டரகமந்தா) । ஸக்ம்ஹார்ய-ந்நகர-ந்தவ । இதி மந்த்ராஃ । கல்போ-'த ஊர்த்வம் ॥ யதி பலிக்ம் ஹரேத் । ஹிரண்யநாபயே விதுதயே கௌபேராயாய-ம்பலிஃ ॥ 123 ॥

ஸர்வபூதாதிபதயே நம இதி । அத பலிக்ம் ஹ்ரு'த்வோபதிஷ்டேத । க்ஷத்ர-ங்க்ஷத்ரம்-வைஂஶ்ரவணஃ । ப்ராஹ்மணா வயக்க் ஸ்மஃ । நமஸ்தே அஸ்து மா மா ஹிக்ம்ஸீஃ । அஸ்மா-த்ப்ரவிஶ்யாந்நமத்தீதி । அத தமக்நி-மாததீத । யஸ்மிந்நே தத்கர்ம ப்ரயுஞ்ஜீத । திரோதா பூஃ । திரோதா புவஃ ॥ 124 ॥

திரோதா-ஸ்ஸ்வஃ । திரோதா பூர்புவஸ்ஸ்வஃ । ஸர்வேஷாம்-லோஂகாநா-மாதிபத்யே ஸீதேதி । அத தமக்நி-மிந்தீத । யஸ்மிந்நே தத்கர்ம ப்ரயுஞ்ஜீத । திரோதா பூ-ஸ்ஸ்வாஹா । திரோதா புவ-ஸ்ஸ்வாஹா । திரோதா-ஸ்ஸ்வஃ ஸ்வாஹா । திரோதா பூர்புவஸ்ஸ்வஸ்ஸ்வாஹா । யஸ்மிந்நஸ்ய காலே ஸர்வா ஆஹுதீர்-ஹுதா பவேயுஃ ॥ 125 ॥

அபி ப்ராஹ்மணமுகீநாஃ । தஸ்மிந்நஹ்நஃ காலே ப்ரயுஞ்ஜீத । பரஃ ஸுப்தஜநாத்வேபி । மா ஸ்ம ப்ரமாத்யந்த மாத்த்யாபயேத் । ஸர்வார்தா-ஸ்ஸித்த்யந்தே । ய ஏவம்-வேஂத । க்ஷுத்த்ய-ந்நிதமஜாநதாம் । ஸர்வார்தா ந ஸித்த்யந்தே । யஸ்தே விகாதுகோ ப்ராதா । மமாந்தர்-ஹ்ரு'தயே ஶ்ரிதஃ ॥ 126 ॥

தஸ்மா இமமக்ர பிண்டஞ்ஜுஹோமி । ஸ மே-'ர்தா-ந்மா விவதீத் । மயி ஸ்வாஹா ॥ ராஜாதிராஜாய ப்ரஸஹ்ய ஸாஹிநே । நமோ வயம்-வைஂஶ்ரவணாய குர்மஹே । ஸ மே காமாந் காம காமாய மஹ்யம் । காமேஶ்வரோ வைஶ்ரவணோ ததாது । குபேராய வைஶ்ரவணாய । மஹாராஜாய நமஃ । கேதவோ அருணாஸஶ்ச । ரு'ஷயோ வாதரஶநாஃ । ப்ரதிஷ்டாக்ம் ஶததா ஹி । ஸமாஹிதாஸோ ஸஹஸ்ரதாயஸம் । ஶிவா ந-ஶ்ஶந்தமா பவந்து । திவ்யா ஆப ஓஷதயஃ । ஸும்ரு'டீகா ஸரஸ்வதி । மா தே வ்யோம ஸந்த்ரு'ஶி ॥ 127 ॥

(அஶ்வாந்-பலி-ர்புவோ - பவேயுஃ - ஶ்ரித - ஶ்ச ஸப்த ச)

அநுவாகஃ 32
ஸம்வஂத்ஸரமேத-த்வ்ரதஞ்சரேத் । த்வௌ வா மாஸௌ । நியம-ஸ்ஸமாஸேந । தஸ்மி-ந்நியம விஶேஷாஃ । த்ரிஷவண-முதகோபஸ்பர்ஶீ । சதுர்த காலபாநபக்த-ஸ்ஸ்யாத் । அஹரஹர்வா பைக்ஷமஶ்நயாத் । ஔதும்பரீபி-ஸ்ஸமித்பி-ரக்நி-ம்பரிசரேத் । புநர்மா மைத்விந்த்ரிய-மித்யேதேநா-'நுவாகேந । உத்த்ரு'த பரிபூதாபிரத்பிஃ கார்ய-ங்குர்வீத ॥ 128 ॥

அஸஞ்சயவாந் । அக்நயே வாயவே ஸூர்யாய । ப்ரஹ்மணே ப்ரஜாபதயே । சந்த்ரமஸே நக்ஷத்ரேப்யஃ । ரு'துப்ய-ஸ்ஸம்வஂத்ஸராய । வருணா-யாருணாயேதி வ்ரதஹோமாஃ । ப்ரவர்க்யவதாதேஶஃ । அருணாஃ காண்ட ரு'ஷயஃ ॥ அரண்யே-'தீயீரந்ந் । பத்ரங்கர்ணேபிரிதி த்வே ஜபித்வா ॥ 129 ॥

மஹாநாம்நீபி-ருதகக்ம் ஸக்க்ஸ்பர்ஶ்ய । தமாசார்யோ தத்யாத் । ஶிவாந-ஶ்ஶந்தமே-த்யோஷதீராலபதே । ஸும்ரு'டீகேதி பூமிம் । ஏவமபவர்கே । தேநு-ர்தக்ஷிணா । கக்ம் ஸம்வாஂஸஶ்ச க்ஷௌமம் । அந்யத்வா ஶுக்லம் । யதா ஶக்தி வா । ஏவக்க் ஸ்வாத்த்யாய தர்மேண । அரண்யே-'தீயீத । தபஸ்வீ புண்யோ பவதி தபஸ்வீ புண்யோ பவதி ॥ 130 ॥
(குர்வீத - ஜபித்வா - ஸ்வாத்த்யாயதர்மேண த்வே ச)

அநுவாகாநி
(பத்ரக்க் - ஸ்ம்ரு'திஃ - ஸாகஜாந்நா - மக்ஷ்ய- திதாம்ரா - ண்யத்யுர்த்வாக்ஷ - ஆரோகஃ - க்வேத - மக்நிஶ்ச - ஸஹஸ்ரவ்ரு'த் - பவித்ரவந்த -ஆதநுஷ்வா -ஷ்டயோநீம் - ஂயோ-'ஸா - வதாதித்ய - ஸ்யாரோக-ஸ்யாத வாயோ- ரதாக்நே--ர் தக்ஷிணபூர்வஸ்யா - மிந்த்ரகோஷா வ-ஆபமாபாம்யோஂ-'பா - மாபோ வை - சதுஷ்டய்யோ - ஜாநுதக்நீ - மக்நி-ம்ப்ரணீயே - மா நு கம் - ஂவிஶீர்ஷ்ணீம் - பர்ஜந்யாய - புந - ரத்ப்யஃ -ஸம்வஂத்ஸர-ந்த்வாத்ரிக்ம்ஶத்)
(பத்ரம் - தபஸ்வீ புண்யோ பவதி தபஸ்வீ புண்யோ பவதி)

॥ ஹரிஃ ஓம் ॥

॥ க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ஆரண்யகே ப்ரதமஃ ப்ரபாடகஃ (அருணப்ரஶ்நஃ)