ಈಶ್ವರಾನುಗ್ರಹಾದೇವ ಪುಂಸಾಮದ್ವೈತವಾಸನಾ ।
ಮಹದ್ಭಯಪರಿತ್ರಾಣಾದ್ವಿಪ್ರಾಣಾಮುಪಜಾಯತೇ ॥ ೧-೧॥
- ಈಶ್ವರಾನುಗ್ರಹಾತ್ (īśvarānugrahāt)by the grace of God (īśvara:God | anugrahāt:by the grace)
- ಏವ (eva)alone, only
- ಪುಂಸಾಮ್ (puṃsām)of human beings, of men
- ಅದ್ವೈತವಾಸನಾ (advaitavāsanā)the inclination toward non-duality (advaita:non-duality | vāsanā:inclination, latent tendency)
- ಮಹದ್ಭಯಪರಿತ್ರಾಣಾತ್ (mahadbhayaparitrāṇāt)by protection from the great fear (mahat:great | bhaya:fear | paritrāṇāt:from protection, deliverance)
- ವಿಪ್ರಾಣಾಮ್ (viprāṇām)for the wise, for the learned
- ಉಪಜಾಯತೇ (upajāyate)arises, comes into being
note English translation by Swami Chetanananda (also attributed to Swami Ashokananda), sourced from vivekavani.com.
ನಿರಾಕಾರಂ ಕಥಂ ವನ್ದೇ ಹ್ಯಭಿನ್ನಂ ಶಿವಮವ್ಯಯಮ್ ॥ ೧-೨॥
- ಯೇನ (yena)by whom
- ಇದಂ ಸರ್ವಮ್ (idaṃ sarvam)all this (idaṃ:this | sarvam:all)
- ಪೂರಿತಮ್ (pūritam)is filled, pervaded
- ಆತ್ಮನಾ ಏವ (ātmanā eva)by the Self alone (ātmanā:by the Self | eva:alone)
- ಆತ್ಮನಾ (ātmanā)through the Self
- ಆತ್ಮನಿ (ātmani)within the Self
- ನಿರಾಕಾರಮ್ (nirākāram)the formless one (nir:without | ākāram:form)
- ಕಥಂ ವನ್ದೇ (kathaṃ vande)how shall I salute (kathaṃ:how | vande:I salute, praise)
- ಹಿ (hi)indeed
- ಅಭಿನ್ನಮ್ (abhinnam)the undivided one (a:not | bhinnam:divided)
- ಶಿವಮ್ (śivam)the auspicious one
- ಅವ್ಯಯಮ್ (avyayam)the imperishable one (a:not | vyayam:perishing, decay)
ಕಸ್ಯಾಪ್ಯಹೋ ನಮಸ್ಕುರ್ಯಾಮಹಮೇಕೋ ನಿರಞ್ಜನಃ ॥ ೧-೩॥
- ಪಞ್ಚಭೂತಾತ್ಮಕಮ್ (pañcabhūtātmakam)composed of the five elements (pañca:five | bhūta:elements | ātmakam:consisting of)
- ವಿಶ್ವಮ್ (viśvam)the universe
- ಮರೀಚಿಜಲಸನ್ನಿಭಮ್ (marīcijalasannibham)like water in a mirage (marīci:mirage | jala:water | sannibham:resembling)
- ಕಸ್ಯ ಅಪಿ (kasya api)to whom indeed (kasya:to whom | api:even/indeed)
- ಅಹೋ (aho)ah!, indeed
- ನಮಸ್ಕುರ್ಯಾಮ್ (namaskuryām)should I offer salutation
- ಅಹಮ್ ಏಕಃ (aham ekaḥ)I alone (aham:I | ekaḥ:one, alone)
- ನಿರಞ್ಜನಃ (nirañjanaḥ)the stainless one, untainted
ಅಸ್ತಿ ನಾಸ್ತಿ ಕಥಂ ಬ್ರೂಯಾಂ ವಿಸ್ಮಯಃ ಪ್ರತಿಭಾತಿ ಮೇ ॥ ೧-೪॥
- ಆತ್ಮಾ ಏವ (ātmā eva)the Self alone (ātmā:Self | eva:alone/only)
- ಕೇವಲಂ (kevalaṃ)solely, entirely
- ಸರ್ವಂ (sarvaṃ)all, everything
- ಭೇದಾಭೇದಃ (bhedābhedaḥ)difference and non-difference (bheda:difference | abheda:non-difference)
- ನ ವಿದ್ಯತೇ (na vidyate)does not exist (na:not | vidyate:exists)
- ಅಸ್ತಿ (asti)it is, it exists
- ನಾಸ್ತಿ (nāsti)it is not, it does not exist
- ಕಥಂ ಬ್ರೂಯಾಂ (kathaṃ brūyāṃ)how can I say (kathaṃ:how | brūyāṃ:should/could I say)
- ವಿಸ್ಮಯಃ (vismayaḥ)wonder, astonishment
- ಪ್ರತಿಭಾತಿ ಮೇ (pratibhāti me)shines forth within me (pratibhāti:shines forth/appears | me:to me)
ಅಹಮಾತ್ಮಾ ನಿರಾಕಾರಃ ಸರ್ವವ್ಯಾಪೀ ಸ್ವಭಾವತಃ ॥ ೧-೫॥
- ವೇದಾನ್ತಸಾರಸರ್ವಸ್ವಮ್ (vedāntasārasarvasvam)the entire essence of Vedānta (vedānta:Vedānta | sāra:essence | sarvasvam:the whole, entirety)
- ಜ್ಞಾನಮ್ (jñānam)knowledge
- ವಿಜ್ಞಾನಮ್ ಏವ ಚ (vijñānam eva ca)and realized wisdom itself (vijñānam:realized/discriminative wisdom | eva:itself | ca:and)
- ಅಹಮ್ ಆತ್ಮಾ (aham ātmā)I am the Self (aham:I | ātmā:the Self)
- ನಿರಾಕಾರಃ (nirākāraḥ)formless (nir:without | ākāraḥ:form)
- ಸರ್ವವ್ಯಾಪೀ (sarvavyāpī)all-pervading (sarva:all | vyāpī:pervading)
- ಸ್ವಭಾವತಃ (svabhāvataḥ)by nature, inherently (sva:own | bhāvataḥ:by nature)
ಸ್ವಭಾವನಿರ್ಮಲಃ ಶುದ್ಧಃ ಸ ಏವಾಯಂ ನ ಸಂಶಯಃ ॥ ೧-೬॥
- ಯಃ (yaḥ)who
- ವೈ (vai)verily, indeed
- ಸರ್ವಾತ್ಮಕಃ (sarvātmakaḥ)the Self of all, all-pervading soul (sarva:all | ātmaka:having the nature of the self)
- ದೇವಃ (devaḥ)God, the shining one
- ನಿಷ್ಕಲಃ (niṣkalaḥ)without parts, indivisible (niṣ:without | kala:part)
- ಗಗನೋಪಮಃ (gaganopamaḥ)like the sky (gagana:sky | upama:resembling)
- ಸ್ವಭಾವನಿರ್ಮಲಃ (svabhāvanirmalaḥ)stainless by his own nature (svabhāva:own nature | nirmala:stainless, pure)
- ಶುದ್ಧಃ (śuddhaḥ)pure
- ಸಃ ಏವ ಅಯಮ್ (saḥ eva ayaṃ)verily this is that very one (saḥ:that | eva:verily | ayam:this)
- ನ ಸಂಶಯಃ (na saṃśayaḥ)there is no doubt (na:not | saṃśaya:doubt)
ಸುಖಂ ದುಃಖಂ ನ ಜಾನಾಮಿ ಕಥಂ ಕಸ್ಯಾಪಿ ವರ್ತತೇ ॥ ೧-೭॥
- ಅಹಮ್ ಏವ (aham eva)I alone (aham:I | eva:alone, verily)
- ಅವ್ಯಯಃ (avyayaḥ)the imperishable
- ಅನನ್ತಃ (anantaḥ)the infinite, endless
- ಶುದ್ಧವಿಜ್ಞಾನವಿಗ್ರಹಃ (śuddhavijñānavigrahaḥ)whose form is pure consciousness (śuddha:pure | vijñāna:consciousness, knowledge | vigrahaḥ:form, embodiment)
- ಸುಖಮ್ (sukham)pleasure, happiness
- ದುಃಖಮ್ (duḥkham)pain, sorrow
- ನ ಜಾನಾಮಿ (na jānāmi)I do not know (na:not | jānāmi:I know)
- ಕಥಮ್ (katham)how
- ಕಸ್ಯ ಅಪಿ (kasya api)for anyone at all (kasya:of whom | api:even, at all)
- ವರ್ತತೇ (vartate)does it exist, comes to be
ನ ಕಾಯಿಕಂ ಕರ್ಮ ಶುಭಾಶುಭಂ ಮೇ ।
ನ ವಾಚಿಕಂ ಕರ್ಮ ಶುಭಾಶುಭಂ ಮೇ
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಶುದ್ಧಮತೀನ್ದ್ರಿಯೋಽಹಮ್ ॥ ೧-೮॥
- ನ ಮಾನಸಂ ಕರ್ಮ (na mānasaṃ karma)there is no mental action (na:not | mānasaṃ:mental | karma:action)
- ಶುಭಾಶುಭಂ ಮೇ (śubhāśubhaṃ me)good or bad, belonging to me (śubha:good | aśubhaṃ:bad | me:mine)
- ನ ಕಾಯಿಕಂ ಕರ್ಮ (na kāyikaṃ karma)there is no bodily action (na:not | kāyikaṃ:bodily | karma:action)
- ನ ವಾಚಿಕಂ ಕರ್ಮ (na vācikaṃ karma)there is no verbal action (na:not | vācikaṃ:verbal | karma:action)
- ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ (jñānāmṛtaṃ)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtaṃ:nectar, the immortal)
- ಶುದ್ಧಮ್ (śuddham)pure
- ಅತೀನ್ದ್ರಿಯಃ ಅಹಮ್ (atīndriyaḥ aham)I am beyond the senses (ati:beyond | indriyaḥ:the senses | aham:I am)
ಮನೋಽತೀತಂ ಮನಃ ಸರ್ವಂ ನ ಮನಃ ಪರಮಾರ್ಥತಃ ॥ ೧-೯॥
- ಮನಃ (manaḥ)the mind
- ವೈ (vai)indeed
- ಗಗನ-ಆಕಾರಮ್ (gagana-ākāram)having the form of the sky (gagana:sky | ākāram:form)
- ಮನಃ ವೈ (manaḥ vai)the mind indeed (manaḥ:mind | vai:verily)
- ಸರ್ವತಃ-ಮುಖಮ್ (sarvataḥ-mukham)facing in all directions (sarvataḥ:everywhere | mukham:face)
- ಮನಃ-ಅತೀತಮ್ (manaḥ-atītam)beyond the mind (manaḥ:mind | atītam:transcended)
- ಮನಃ ಸರ್ವಮ್ (manaḥ sarvam)the mind is everything (manaḥ:mind | sarvam:all)
- ನ ಮನಃ (na manaḥ)not the mind (na:not | manaḥ:mind)
- ಪರಮಾರ್ಥತಃ (paramārthataḥ)in the ultimate reality (parama:supreme | arthataḥ:in truth)
ಪಶ್ಯಾಮಿ ಕಥಮಾತ್ಮಾನಂ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಂ ವಾ ತಿರೋಹಿತಮ್ ॥ ೧-೧೦॥
- ಅಹಮ್ ಏಕಮ್ (aham ekam)I am the one (aham:I | ekam:one)
- ಇದಂ ಸರ್ವಮ್ (idaṃ sarvam)all this (idam:this | sarvam:all)
- ವ್ಯೋಮ-ಅತೀತಮ್ (vyoma-atītam)transcending space (vyoma:space | atītam:beyond)
- ನಿರನ್ತರಮ್ (nirantaram)without break, continuous (nis:without | antaram:interval)
- ಪಶ್ಯಾಮಿ ಕಥಮ್ (paśyāmi katham)how do I perceive (paśyāmi:I see | katham:how)
- ಆತ್ಮಾನಮ್ (ātmānam)the Self
- ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಮ್ ವಾ (pratyakṣam vā)whether directly visible (pratyakṣam:manifest | vā:or)
- ತಿರೋಹಿತಮ್ (tirohitam)concealed
ಸಮಂ ಹಿ ಸರ್ವೇಷು ವಿಮೃಷ್ಟಮವ್ಯಯಮ್ ।
ಸದೋದಿತೋಽಸಿ ತ್ವಮಖಣ್ಡಿತಃ ಪ್ರಭೋ
ದಿವಾ ಚ ನಕ್ತಂ ಚ ಕಥಂ ಹಿ ಮನ್ಯಸೇ ॥ ೧-೧೧॥
- ತ್ವಮ್ ಏವಮ್ ಏಕಮ್ (tvam evam ekam)you, thus, the One (tvam:you | evam:thus | ekam:one)
- ಹಿ ಕಥಮ್ ನ ಬುಧ್ಯಸೇ (hi katham na budhyase)why indeed do you not understand (hi:indeed | katham:why | na:not | budhyase:you understand)
- ಸಮಮ್ ಹಿ ಸರ್ವೇಷು (samam hi sarveṣu)the same in all beings (samam:same | hi:indeed | sarveṣu:in all)
- ವಿಮೃಷ್ಟಮ್ ಅವ್ಯಯಮ್ (vimṛṣṭam avyayam)the pure imperishable one (vimṛṣṭam:pure/clearly perceived | avyayam:imperishable)
- ಸದಾ ಉದಿತಃ ಅಸಿ (sadā uditaḥ asi)you are ever risen/manifest (sadā:always | uditaḥ:risen/shining | asi:you are)
- ತ್ವಮ್ ಅಖಣ್ಡಿತಃ ಪ್ರಭೋ (tvam akhaṇḍitaḥ prabho)you the undivided one, O Lord (tvam:you | akhaṇḍitaḥ:undivided | prabho:O Lord)
- ದಿವಾ ಚ ನಕ್ತಮ್ ಚ (divā ca naktam ca)day and night (divā:by day | ca:and | naktam:by night | ca:and)
- ಕಥಮ್ ಹಿ ಮನ್ಯಸೇ (katham hi manyase)how indeed do you think (of such distinctions) (katham:how | hi:indeed | manyase:you think)
ಅಹಂ ಧ್ಯಾತಾ ಪರಂ ಧ್ಯೇಯಮಖಣ್ಡಂ ಖಣ್ಡ್ಯತೇ ಕಥಮ್ ॥ ೧-೧೨॥
- ಆತ್ಮಾನಮ್ (ātmānam)the Self
- ಸತತಮ್ (satatam)always
- ವಿದ್ಧಿ (viddhi)know
- ಸರ್ವತ್ರ ಏಕಮ್ (sarvatra ekam)one everywhere (sarvatra:everywhere | ekam:one)
- ನಿರನ್ತರಮ್ (nirantaram)without break, continuous
- ಅಹಮ್ ಧ್ಯಾತಾ (ahaṃ dhyātā)I am the meditator (aham:I | dhyātā:meditator)
- ಪರಮ್ ಧ್ಯೇಯಮ್ (paraṃ dhyeyam)the supreme object of meditation (param:supreme | dhyeyam:object of meditation)
- ಅಖಣ್ಡಮ್ (akhaṇḍam)the indivisible
- ಖಣ್ಡ್ಯತೇ ಕಥಮ್ (khaṇḍyate katham)how can it be divided (khaṇḍyate:is divided | katham:how)
ಸರ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮೇತಿ ವಿಖ್ಯಾತಂ ಬ್ರವೀತಿ ಬಹುಧಾ ಶ್ರುತಿಃ ॥ ೧-೧೩॥
- ನ ಜಾತಃ (na jātaḥ)you were not born (na:not | jātaḥ:born)
- ನ ಮೃತಃ ಅಸಿ ತ್ವಮ್ (na mṛtaḥ asi tvam)you have not died (na:not | mṛtaḥ:dead | asi:you are | tvam:you)
- ನ ತೇ ದೇಹಃ ಕದಾಚನ (na te dehaḥ kadācana)you never had a body at any time (na:not | te:your | dehaḥ:body | kadācana:ever)
- ಸರ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಇತಿ (sarvaṃ brahma iti)all is Brahman thus (sarvam:all | brahma:Brahman | iti:thus)
- ವಿಖ್ಯಾತಮ್ (vikhyātam)proclaimed
- ಬ್ರವೀತಿ ಬಹುಧಾ ಶ್ರುತಿಃ (bravīti bahudhā śrutiḥ)the scripture declares in many ways (bravīti:declares | bahudhā:in many ways | śrutiḥ:the scripture)
ಇತಸ್ತತಃ ಕಥಂ ಭ್ರಾನ್ತಃ ಪ್ರಧಾವಸಿ ಪಿಶಾಚವತ್ ॥ ೧-೧೪॥
- ಸಃ (saḥ)that (you)
- ಬಾಹ್ಯ-ಅಭ್ಯನ್ತರಃ (bāhya-abhyantaraḥ)outside and inside (bāhya:external | abhyantaraḥ:internal)
- ಅಸಿ ತ್ವಮ್ (asi tvam)you are (asi:you are | tvam:you)
- ಶಿವಃ (śivaḥ)the auspicious one, Shiva
- ಸರ್ವತ್ರ ಸರ್ವದಾ (sarvatra sarvadā)everywhere and always (sarvatra:everywhere | sarvadā:always)
- ಇತಸ್ತತಃ (itastataḥ)here and there (itaḥ:here | tataḥ:there)
- ಕಥಮ್ ಭ್ರಾನ್ತಃ (katham bhrāntaḥ)why deluded (katham:why | bhrāntaḥ:confused, deluded)
- ಪ್ರಧಾವಸಿ (pradhāvasi)do you run about
- ಪಿಶಾಚವತ್ (piśācavat)like a ghost (piśāca:demon, ghost | vat:like)
ನ ತ್ವಂ ನಾಹಂ ಜಗನ್ನೇದಂ ಸರ್ವಮಾತ್ಮೈವ ಕೇವಲಮ್ ॥ ೧-೧೫॥
- ಸಂಯೋಗಃ ಚ (saṃyogaḥ ca)union and (saṃyogaḥ:union | ca:and)
- ವಿಯೋಗಃ ಚ (viyogaḥ ca)separation and (viyogaḥ:separation | ca:and)
- ವರ್ತತೇ ನ (vartate na)does not exist (vartate:exists | na:not)
- ಚ ತೇ ನ ಮೇ (ca te na me)neither for you nor for me (ca:and | te:for you | na:not | me:for me)
- ನ ತ್ವಮ್ (na tvam)neither you (na:not | tvam:you)
- ನ ಅಹಮ್ (na aham)nor I (na:not | aham:I)
- ಜಗತ್ ನ ಇದಮ್ (jagat na idam)nor this world (jagat:world | na:not | idam:this)
- ಸರ್ವಮ್ ಆತ್ಮಾ ಏವ (sarvam ātmā eva)all is verily the Self (sarvam:all | ātmā:the Self | eva:verily)
- ಕೇವಲಮ್ (kevalam)alone
ತ್ವಮೇವ ಪರಮಂ ತತ್ತ್ವಮತಃ ಕಿಂ ಪರಿತಪ್ಯಸೇ ॥ ೧-೧೬॥
- ಶಬ್ದ-ಆದಿ-ಪಞ್ಚಕಸ್ಯ (śabda-ādi-pañcakasya)of the group of five beginning with sound (śabda:sound | ādi:beginning with | pañcakasya:of the group of five)
- ಅಸ್ಯ (asya)of this
- ನ ಏವ ಅಸಿ ತ್ವಮ್ (na eva asi tvam)you are not at all (na:not | eva:indeed | asi:you are | tvam:you)
- ನ ತೇ ಪುನಃ (na te punaḥ)nor are they yours (na:not | te:they/yours | punaḥ:again/moreover)
- ತ್ವಮ್ ಏವ (tvam eva)you alone (tvam:you | eva:alone)
- ಪರಮಮ್ ತತ್ತ್ವಮ್ (paramam tattvam)the supreme reality (paramam:supreme | tattvam:reality)
- ಅತಃ (ataḥ)therefore
- ಕಿಮ್ ಪರಿತಪ್ಯಸೇ (kim paritapyase)why do you grieve (kim:why | paritapyase:you grieve)
ಕಥಂ ರೋದಿಷಿ ರೇ ವತ್ಸ ನಾಮರೂಪಂ ನ ತೇ ನ ಮೇ ॥ ೧-೧೭॥
- ಜನ್ಮ ಮೃತ್ಯುಃ (janma mṛtyuḥ)birth and death (janma:birth | mṛtyuḥ:death)
- ನ ತೇ ಚಿತ್ತಮ್ (na te cittam)are not for your mind (na:not | te:your | cittam:mind)
- ಬನ್ಧ-ಮೋಕ್ಷೌ (bandha-mokṣau)bondage and liberation (bandha:bondage | mokṣau:liberation)
- ಶುಭ-ಅಶುಭೌ (śubha-aśubhau)auspicious and inauspicious (śubha:auspicious | aśubhau:inauspicious)
- ಕಥಂ ರೋದಿಷಿ (kathaṃ rodiṣi)why do you weep (katham:why | rodiṣi:you weep)
- ರೇ ವತ್ಸ (re vatsa)O dear child (re:O | vatsa:dear child)
- ನಾಮ-ರೂಪಮ್ (nāma-rūpam)name and form (nāma:name | rūpam:form)
- ನ ತೇ ನ ಮೇ (na te na me)neither yours nor mine (na:not | te:yours | na:not | me:mine)
ಅಭಿನ್ನಂ ಪಶ್ಯ ಚಾತ್ಮಾನಂ ರಾಗತ್ಯಾಗಾತ್ಸುಖೀ ಭವ ॥ ೧-೧೮॥
- ಅಹೋ ಚಿತ್ತ (aho citta)O mind! (aho:oh | citta:mind)
- ಕಥಮ್ ಭ್ರಾನ್ತಃ (katham bhrāntaḥ)why deluded (katham:why | bhrāntaḥ:deluded)
- ಪ್ರಧಾವಸಿ (pradhāvasi)you run about
- ಪಿಶಾಚವತ್ (piśācavat)like a ghost (piśāca:demon | vat:like)
- ಅಭಿನ್ನಮ್ ಪಶ್ಯ ಚ ಆತ್ಮಾನಮ್ (abhinnam paśya ca ātmānam)and behold the undivided Self (abhinnam:undivided | paśya:behold | ca:and | ātmānam:the Self)
- ರಾಗ-ತ್ಯಾಗಾತ್ (rāga-tyāgāt)by renouncing attachment (rāga:attachment | tyāgāt:by renunciation)
- ಸುಖೀ ಭವ (sukhī bhava)be happy (sukhī:happy | bhava:become)
ನಿಷ್ಕಮ್ಪಮೇಕಂ ಹಿ ವಿಮೋಕ್ಷವಿಗ್ರಹಮ್ ।
ನ ತೇ ಚ ರಾಗೋ ಹ್ಯಥವಾ ವಿರಾಗಃ
ಕಥಂ ಹಿ ಸನ್ತಪ್ಯಸಿ ಕಾಮಕಾಮತಃ ॥ ೧-೧೯॥
- ತ್ವಮ್ ಏವ (tvam eva)you alone (tvam:you | eva:alone)
- ತತ್ತ್ವಮ್ ಹಿ (tattvam hi)are indeed the reality (tattvam:reality | hi:indeed)
- ವಿಕಾರ-ವರ್ಜಿತಮ್ (vikāra-varjitam)free from modification (vikāra:modification | varjitam:free from)
- ನಿಷ್ಕಮ್ಪಮ್ ಏಕಮ್ (niṣkampam ekam)unshaken and one (niṣkampam:unshaken | ekam:one)
- ಹಿ ವಿಮೋಕ್ಷ-ವಿಗ್ರಹಮ್ (hi vimokṣa-vigraham)indeed the embodiment of liberation (hi:indeed | vimokṣa:liberation | vigraham:embodiment)
- ನ ತೇ ಚ ರಾಗಃ (na te ca rāgaḥ)you have neither attachment (na:not | te:for you | ca:and | rāgaḥ:attachment)
- ಹಿ ಅಥವಾ ವಿರಾಗಃ (hi athavā virāgaḥ)nor indeed detachment (hi:indeed | athavā:or | virāgaḥ:detachment)
- ಕಥಮ್ ಹಿ ಸನ್ತಪ್ಯಸಿ (katham hi santapyasi)how then do you suffer (katham:how | hi:then | santapyasi:you are tormented)
- ಕಾಮ-ಕಾಮತಃ (kāma-kāmataḥ)from desire for objects of desire (kāma:desire | kāmataḥ:from longing)
ಅಶರೀರಂ ಸಮಂ ತತ್ತ್ವಂ ತನ್ಮಾಂ ವಿದ್ಧಿ ನ ಸಂಶಯಃ ॥ ೧-೨೦॥
- ವದನ್ತಿ ಶ್ರುತಯಃ ಸರ್ವಾಃ (vadanti śrutayaḥ sarvāḥ)all the scriptures declare (vadanti:declare | śrutayaḥ:scriptures | sarvāḥ:all)
- ನಿರ್ಗುಣಮ್ (nirguṇam)without qualities (nir:without | guṇam:qualities)
- ಶುದ್ಧಮ್ (śuddham)pure
- ಅವ್ಯಯಮ್ (avyayam)imperishable
- ಅಶರೀರಮ್ (aśarīram)bodiless (a:without | śarīram:body)
- ಸಮಮ್ (samam)equal
- ತತ್ತ್ವಮ್ (tattvam)the truth
- ತತ್ ಮಾಂ ವಿದ್ಧಿ (tan māṃ viddhi)know that to be me (tat:that | mām:me | viddhi:know)
- ನ ಸಂಶಯಃ (na saṃśayaḥ)without doubt (na:no | saṃśayaḥ:doubt)
ಏತತ್ತತ್ತ್ವೋಪದೇಶೇನ ನ ಪುನರ್ಭವಸಮ್ಭವಃ ॥ ೧-೨೧॥
- ಸಾಕಾರಮ್ (sākāram)that which has form (sa:with | ākāram:form)
- ಅನೃತಮ್ ವಿದ್ಧಿ (anṛtaṃ viddhi)know to be unreal (anṛtam:unreal | viddhi:know)
- ನಿರಾಕಾರಮ್ (nirākāram)the formless (nir:without | ākāram:form)
- ನಿರನ್ತರಮ್ (nirantaram)eternal, continuous (nir:without | antaram:interval)
- ಏತತ್-ತತ್ತ್ವ-ಉಪದೇಶೇನ (etat-tattva-upadeśena)by this teaching of the truth (etat:this | tattva:truth | upadeśena:by the teaching)
- ನ ಪುನರ್-ಭವ-ಸಮ್ಭವಃ (na punar-bhava-sambhavaḥ)there is no rebirth (na:not | punar:again | bhava:existence | sambhavaḥ:birth)
ರಾಗತ್ಯಾಗಾತ್ಪುನಶ್ಚಿತ್ತಮೇಕಾನೇಕಂ ನ ವಿದ್ಯತೇ ॥ ೧-೨೨॥
- ಏಕಮ್ ಏವ (ekam eva)one alone (ekam:one | eva:alone)
- ಸಮಮ್ ತತ್ತ್ವಮ್ (samam tattvam)the uniform reality (samam:equal | tattvam:reality)
- ವದನ್ತಿ ಹಿ (vadanti hi)they indeed declare (vadanti:they say | hi:indeed)
- ವಿಪಶ್ಚಿತಃ (vipaścitaḥ)the wise ones
- ರಾಗ-ತ್ಯಾಗಾತ್ (rāga-tyāgāt)through the abandonment of attachment (rāga:attachment | tyāgāt:from abandonment)
- ಪುನಃ ಚಿತ್ತಮ್ (punaḥ cittam)again the mind (punaḥ:again | cittam:mind)
- ಏಕ-ಅನೇಕಮ್ (eka-anekam)as one or many (eka:one | anekam:many)
- ನ ವಿದ್ಯತೇ (na vidyate)does not exist (na:not | vidyate:is found)
ರಾತ್ಮಸ್ವರೂಪಂ ಚ ಕಥಂ ಸಮಾಧಿಃ ।
ಅಸ್ತೀತಿ ನಾಸ್ತೀತಿ ಕಥಂ ಸಮಾಧಿ-
ರ್ಮೋಕ್ಷಸ್ವರೂಪಂ ಯದಿ ಸರ್ವಮೇಕಮ್ ॥ ೧-೨೩॥
- ಅನಾತ್ಮ-ರೂಪಮ್ (anātma-rūpam)the form of the non-Self (anātma:non-Self | rūpam:form)
- ಚ ಕಥಮ್ ಸಮಾಧಿಃ (ca katham samādhiḥ)and how is there meditation (ca:and | katham:how | samādhiḥ:absorption)
- ಆತ್ಮ-ಸ್ವರೂಪಮ್ (ātma-svarūpam)the essential nature of the Self (ātma:Self | svarūpam:essential nature)
- ಚ ಕಥಮ್ ಸಮಾಧಿಃ (ca katham samādhiḥ)and how is there meditation (ca:and | katham:how | samādhiḥ:absorption)
- ಅಸ್ತಿ ಇತಿ (asti iti)'it exists' (asti:it is | iti:thus)
- ನ ಅಸ್ತಿ ಇತಿ (na asti iti)'it does not exist' (na:not | asti:it is | iti:thus)
- ಕಥಮ್ ಸಮಾಧಿಃ (katham samādhiḥ)how is there meditation (katham:how | samādhiḥ:absorption)
- ಮೋಕ್ಷ-ಸ್ವರೂಪಮ್ (mokṣa-svarūpam)the nature of liberation (mokṣa:liberation | svarūpam:essential nature)
- ಯದಿ ಸರ್ವಮ್ ಏಕಮ್ (yadi sarvam ekam)if all is one (yadi:if | sarvam:all | ekam:one)
ಜಾನಾಮೀಹ ನ ಜಾನಾಮೀತ್ಯಾತ್ಮಾನಂ ಮನ್ಯಸೇ ಕಥಮ್ ॥ ೧-೨೪॥
- ವಿಶುದ್ಧಃ ಅಸಿ (viśuddho'si)you are pure (viśuddhaḥ:pure | asi:you are)
- ಸಮಮ್ ತತ್ತ್ವಮ್ (samaṃ tattvam)the even reality (samam:even | tattvam:reality)
- ವಿದೇಹಃ ತ್ವಮ್ (videhas tvam)you are bodiless (videhaḥ:bodiless | tvam:you)
- ಅಜಃ ಅವ್ಯಯಃ (ajo'vyayaḥ)unborn and imperishable (ajaḥ:unborn | avyayaḥ:imperishable)
- ಜಾನಾಮಿ ಇಹ ನ ಜಾನಾಮಿ (jānāmi iha na jānāmi)'I know this, I do not know' (jānāmi:I know | iha:this | na:not | jānāmi:I know)
- ಇತಿ ಆತ್ಮಾನಮ್ (iti ātmānam)thus about the self (iti:thus | ātmānam:the self)
- ಮನ್ಯಸೇ ಕಥಮ್ (manyase katham)how do you think (manyase:you think | katham:how)
ನೇತಿ ನೇತಿ ಶ್ರುತಿರ್ಬ್ರೂಯಾದನೃತಂ ಪಾಞ್ಚಭೌತಿಕಮ್ ॥ ೧-೨೫॥
- ತತ್ತ್ವಮಸಿ-ಆದಿ-ವಾಕ್ಯೇನ (tattvamasi-ādi-vākyena)by the great sayings such as 'That thou art' (tattvamasi:that thou art | ādi:and others | vākyena:by the statement)
- ಸ್ವಾತ್ಮಾ (svātmā)one's own Self (sva:own | ātmā:Self)
- ಹಿ (hi)indeed
- ಪ್ರತಿಪಾದಿತಃ (pratipāditaḥ)is established
- ನ ಇತಿ ನ ಇತಿ (na iti na iti)not this, not this (na:not | iti:thus)
- ಶ್ರುತಿಃ (śrutiḥ)the scripture
- ಬ್ರೂಯಾತ್ (brūyāt)declares
- ಅನೃತಮ್ (anṛtam)unreal (an:not | ṛtam:true)
- ಪಾಞ್ಚಭೌತಿಕಮ್ (pāñcabhautikam)that which is made of the five elements (pāñca:five | bhautikam:elemental)
ಧ್ಯಾತಾ ಧ್ಯಾನಂ ನ ತೇ ಚಿತ್ತಂ ನಿರ್ಲಜ್ಜಂ ಧ್ಯಾಯತೇ ಕಥಮ್ ॥ ೧-೨೬॥
- ಆತ್ಮನಿ ಏವ (ātmani eva)in the Self alone (ātmani:in the Self | eva:alone)
- ಆತ್ಮನಾ (ātmanā)by the Self
- ಸರ್ವಮ್ (sarvam)everything
- ತ್ವಯಾ ಪೂರ್ಣಮ್ (tvayā pūrṇam)filled by you (tvayā:by you | pūrṇam:filled)
- ನಿರನ್ತರಮ್ (nirantaram)without interruption (nir:without | antaram:interval)
- ಧ್ಯಾತಾ (dhyātā)the meditator
- ಧ್ಯಾನಮ್ (dhyānam)meditation
- ನ ತೇ ಚಿತ್ತಮ್ (na te cittam)not your mind (na:not | te:your | cittam:mind)
- ನಿರ್ಲಜ್ಜಮ್ (nirlajjam)shamelessly (nir:without | lajjam:shame)
- ಧ್ಯಾಯತೇ ಕಥಮ್ (dhyāyate katham)how does it meditate (dhyāyate:meditates | katham:how)
ಶಿವಂ ನ ಜಾನಾಮಿ ಕಥಂ ಭಜಾಮಿ ।
ಅಹಂ ಶಿವಶ್ಚೇತ್ಪರಮಾರ್ಥತತ್ತ್ವಂ
ಸಮಸ್ವರೂಪಂ ಗಗನೋಪಮಂ ಚ ॥ ೧-೨೭॥
- ಶಿವಮ್ ನ ಜಾನಾಮಿ (śivam na jānāmi)I do not know Shiva (śivam:Shiva | na:not | jānāmi:I know)
- ಕಥಮ್ ವದಾಮಿ (katham vadāmi)how shall I speak (katham:how | vadāmi:I speak)
- ಶಿವಮ್ ನ ಜಾನಾಮಿ (śivam na jānāmi)I do not know Shiva (śivam:Shiva | na:not | jānāmi:I know)
- ಕಥಮ್ ಭಜಾಮಿ (katham bhajāmi)how shall I worship (katham:how | bhajāmi:I worship)
- ಅಹಮ್ ಶಿವಃ ಚೇತ್ (aham śivaḥ cet)if I am Shiva (aham:I | śivaḥ:Shiva | cet:if)
- ಪರಮಾರ್ಥ-ತತ್ತ್ವಮ್ (paramārtha-tattvam)the supreme reality (paramārtha:highest truth | tattvam:essence)
- ಸಮ-ಸ್ವರೂಪಮ್ (sama-svarūpam)of even nature (sama:equal | svarūpam:own form)
- ಗಗನ-ಉಪಮಮ್ ಚ (gagana-upamam ca)and like the sky (gagana:sky | upamam:comparable | ca:and)
ಗ್ರಾಹ್ಯಗ್ರಾಹಕನಿರ್ಮುಕ್ತಂ ಸ್ವಸಂವೇದ್ಯಂ ಕಥಂ ಭವೇತ್ ॥ ೧-೨೮॥
- ನ ಅಹಮ್ (na aham)there is no 'I' (na:not | aham:I)
- ತತ್ತ್ವಮ್ (tattvam)the reality
- ಸಮಮ್ ತತ್ತ್ವಮ್ (samam tattvam)the reality is uniform (samam:equal/uniform | tattvam:reality)
- ಕಲ್ಪನಾ-ಹೇತು-ವರ್ಜಿತಮ್ (kalpanā-hetu-varjitam)free from the cause of imagination (kalpanā:imagination | hetu:cause | varjitam:devoid of)
- ಗ್ರಾಹ್ಯ-ಗ್ರಾಹಕ-ನಿರ್ಮುಕ್ತಮ್ (grāhya-grāhaka-nirmuktam)free from object and subject (grāhya:the perceived object | grāhaka:the perceiver | nirmuktam:liberated from)
- ಸ್ವ-ಸಂವೇದ್ಯಮ್ (sva-saṃvedyam)self-knowable (sva:self | saṃvedyam:to be known)
- ಕಥಮ್ ಭವೇತ್ (katham bhavet)how can it be (katham:how | bhavet:could be)
ತ್ತತ್ತ್ವಸ್ವರೂಪಂ ನ ಹಿ ವಸ್ತು ಕಿಞ್ಚಿತ್ ।
ಆತ್ಮೈಕರೂಪಂ ಪರಮಾರ್ಥತತ್ತ್ವಂ
ನ ಹಿಂಸಕೋ ವಾಪಿ ನ ಚಾಪ್ಯಹಿಂಸಾ ॥ ೧-೨೯॥
- ಅನನ್ತ-ರೂಪಮ್ (ananta-rūpam)of infinite form (ananta:infinite | rūpam:form)
- ನ ಹಿ ವಸ್ತು ಕಿಞ್ಚಿತ್ (na hi vastu kiñcit)there is no thing whatsoever (na:not | hi:indeed | vastu:thing | kiñcit:any)
- ತತ್ತ್ವ-ಸ್ವರೂಪಮ್ (tattva-svarūpam)of the nature of truth (tattva:essence/truth | svarūpam:own nature)
- ನ ಹಿ ವಸ್ತು ಕಿಞ್ಚಿತ್ (na hi vastu kiñcit)there is no thing whatsoever (na:not | hi:indeed | vastu:thing | kiñcit:any)
- ಆತ್ಮ-ಏಕ-ರೂಪಮ್ (ātma-eka-rūpam)of the single form of the Self (ātma:Self | eka:one | rūpam:form)
- ಪರಮಾರ್ಥ-ತತ್ತ್ವಮ್ (paramārtha-tattvam)the ultimate reality (paramārtha:supreme truth | tattvam:essence)
- ನ ಹಿಂಸಕಃ (na hiṃsakaḥ)there is no injurer (na:not | hiṃsakaḥ:one who harms)
- ವಾ ಅಪಿ (vā api)nor even (vā:or | api:even)
- ನ ಚ ಅಪಿ ಅಹಿಂಸಾ (na ca api ahiṃsā)nor even non-injury (na:not | ca:and | api:even | ahiṃsā:non-violence)
ವಿಭ್ರಮಂ ಕಥಮಾತ್ಮಾರ್ಥೇ ವಿಭ್ರಾನ್ತೋಽಹಂ ಕಥಂ ಪುನಃ ॥ ೧-೩೦॥
- ವಿಶುದ್ಧಃ ಅಸಿ (viśuddho'si)you are pure (viśuddhaḥ:pure | asi:you are)
- ಸಮಮ್ (samam)equal, homogeneous
- ತತ್ತ್ವಮ್ (tattvam)the reality
- ವಿದೇಹಮ್ (videham)bodiless (vi:without | deham:body)
- ಅಜಮ್ (ajam)unborn (a:not | jam:born)
- ಅವ್ಯಯಮ್ (avyayam)imperishable (a:not | vyayam:decaying)
- ವಿಭ್ರಮಮ್ (vibhramam)delusion
- ಕಥಮ್ ಆತ್ಮ-ಅರ್ಥೇ (katham ātma-arthe)how, with regard to the Self (katham:how | ātma:Self | arthe:with regard to)
- ವಿಭ್ರಾನ್ತಃ ಅಹಮ್ (vibhrānto'ham)I am deluded (vibhrāntaḥ:deluded | aham:I)
- ಕಥಮ್ ಪುನಃ (katham punaḥ)how again (katham:how | punaḥ:again)
ಶಿವೇನ ಮನಸಾ ಶುದ್ಧೋ ನ ಭೇದಃ ಪ್ರತಿಭಾತಿ ಮೇ ॥ ೧-೩೧॥
- ಘಟೇ ಭಿನ್ನೇ (ghaṭe bhinne)when the pot is broken (ghaṭe:in the pot | bhinne:broken)
- ಘಟಾಕಾಶಮ್ (ghaṭākāśam)the space within the pot (ghaṭa:pot | ākāśam:space)
- ಸುಲೀನಮ್ (sulīnam)well merged (su:well | līnam:merged)
- ಭೇದ-ವರ್ಜಿತಮ್ (bheda-varjitam)free from division (bheda:division | varjitam:free from)
- ಶಿವೇನ ಮನಸಾ (śivena manasā)with an auspicious mind (śivena:auspicious | manasā:with the mind)
- ಶುದ್ಧಃ (śuddhaḥ)pure
- ನ ಭೇದಃ (na bhedaḥ)no division (na:not | bhedaḥ:division)
- ಪ್ರತಿಭಾತಿ ಮೇ (pratibhāti me)appears to me (pratibhāti:appears | me:to me)
ಕೇವಲಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಸಂವಿದ್ಧಿ ವೇದ್ಯವೇದಕವರ್ಜಿತಮ್ ॥ ೧-೩೨॥
- ನ ಘಟಃ (na ghaṭaḥ)there is no pot (na:not | ghaṭaḥ:pot)
- ನ ಘಟಾಕಾಶಃ (na ghaṭākāśaḥ)no space within the pot (na:not | ghaṭa:pot | ākāśaḥ:space)
- ನ ಜೀವಃ (na jīvaḥ)no individual soul (na:not | jīvaḥ:individual soul)
- ಜೀವ-ವಿಗ್ರಹಃ (jīva-vigrahaḥ)embodiment of the soul (jīva:soul | vigrahaḥ:embodied form)
- ಕೇವಲಂ ಬ್ರಹ್ಮ (kevalaṃ brahma)only Brahman (kevalam:only | brahma:Brahman)
- ಸಂವಿದ್ಧಿ (saṃviddhi)know well (saṃviddhi:know thoroughly)
- ವೇದ್ಯ-ವೇದಕ-ವರ್ಜಿತಮ್ (vedya-vedaka-varjitam)free from the known and the knower (vedya:the knowable | vedaka:the knower | varjitam:devoid of)
ಸರ್ವಂ ಶೂನ್ಯಮಶೂನ್ಯಂ ಚ ತನ್ಮಾಂ ವಿದ್ಧಿ ನ ಸಂಶಯಃ ॥ ೧-೩೩॥
- ಸರ್ವತ್ರ (sarvatra)everywhere
- ಸರ್ವದಾ (sarvadā)always
- ಸರ್ವಮ್ (sarvam)all
- ಆತ್ಮಾನಮ್ (ātmānam)the Self
- ಸತತಮ್ (satatam)continually
- ಧ್ರುವಮ್ (dhruvam)constant
- ಸರ್ವಂ ಶೂನ್ಯಮ್ ಅಶೂನ್ಯಂ ಚ (sarvaṃ śūnyam aśūnyaṃ ca)all, void and non-void (sarvam:all | śūnyam:void | aśūnyam:non-void | ca:and)
- ತತ್ ಮಾಂ ವಿದ್ಧಿ (tat māṃ viddhi)know that to be me (tat:that | mām:me | viddhi:know)
- ನ ಸಂಶಯಃ (na saṃśayaḥ)there is no doubt (na:not | saṃśayaḥ:doubt)
ವರ್ಣಾಶ್ರಮೋ ನೈವ ಕುಲಂ ನ ಜಾತಿಃ ।
ನ ಧೂಮಮಾರ್ಗೋ ನ ಚ ದೀಪ್ತಿಮಾರ್ಗೋ
ಬ್ರಹ್ಮೈಕರೂಪಂ ಪರಮಾರ್ಥತತ್ತ್ವಮ್ ॥ ೧-೩೪॥
- ವೇದಾ ನ (vedā na)no Vedas (vedā:Vedas | na:not)
- ಲೋಕಾ ನ (lokā na)no worlds (lokā:worlds | na:not)
- ಸುರಾ ನ (surā na)no gods (surā:gods | na:not)
- ಯಜ್ಞಾ ನ (yajñā na)no sacrifices (yajñā:sacrifices | na:not)
- ವರ್ಣಾಶ್ರಮಃ ನ ಏವ (varṇāśramaḥ na eva)no castes and stages of life (varṇa:caste | āśrama:stage of life | na eva:indeed not)
- ಕುಲಮ್ ನ (kulam na)no family (kulam:family | na:not)
- ನ ಜಾತಿಃ (na jātiḥ)no birth-class (na:not | jātiḥ:birth-class)
- ನ ಧೂಮ-ಮಾರ್ಗಃ (na dhūma-mārgaḥ)no path of smoke (na:not | dhūma:smoke | mārgaḥ:path)
- ನ ಚ ದೀಪ್ತಿ-ಮಾರ್ಗಃ (na ca dīpti-mārgaḥ)nor path of light (na:not | ca:and | dīpti:light | mārgaḥ:path)
- ಬ್ರಹ್ಮ-ಏಕ-ರೂಪಮ್ (brahma-eka-rūpam)the one form of Brahman (brahma:Brahman | eka:one | rūpam:form)
- ಪರಮಾರ್ಥ-ತತ್ತ್ವಮ್ (paramārtha-tattvam)the ultimate reality (paramārtha:supreme truth | tattvam:essence)
ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಂ ಚಾಪರೋಕ್ಷಂ ಚ ಹ್ಯಾತ್ಮಾನಂ ಮನ್ಯಸೇ ಕಥಮ್ ॥ ೧-೩೫॥
- ವ್ಯಾಪ್ಯ-ವ್ಯಾಪಕ-ನಿರ್ಮುಕ್ತಃ (vyāpya-vyāpaka-nirmuktaḥ)free from the pervaded and the pervader (vyāpya:the pervaded | vyāpaka:the pervader | nirmuktaḥ:free from)
- ತ್ವಮ್ ಏಕಃ (tvam ekaḥ)you are the one (tvam:you | ekaḥ:the one)
- ಸಫಲಮ್ ಯದಿ (saphalam yadi)if fruitful (saphalam:fruitful | yadi:if)
- ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಮ್ ಚ ಅಪರೋಕ್ಷಮ್ ಚ (pratyakṣam ca aparokṣam ca)as directly perceptible and immediately experienced (pratyakṣam:directly perceptible | ca:and | aparokṣam:immediate | ca:and)
- ಹಿ ಆತ್ಮಾನಮ್ (hi ātmānam)the Self indeed (hi:indeed | ātmānam:the Self)
- ಮನ್ಯಸೇ ಕಥಮ್ (manyase katham)how do you think (manyase:you think | katham:how)
ಸಮಂ ತತ್ತ್ವಂ ನ ವಿನ್ದನ್ತಿ ದ್ವೈತಾದ್ವೈತವಿವರ್ಜಿತಮ್ ॥ ೧-೩೬॥
- ಅದ್ವೈತಮ್ (advaitam)non-duality (a:not | dvaitam:duality)
- ಕೇಚಿತ್ ಇಚ್ಛನ್ತಿ (kecid icchanti)some desire (kecid:some | icchanti:desire)
- ದ್ವೈತಮ್ ಇಚ್ಛನ್ತಿ ಚ ಅಪರೇ (dvaitam icchanti ca apare)and others desire duality (dvaitam:duality | icchanti:desire | ca:and | apare:others)
- ಸಮಮ್ ತತ್ತ್ವಮ್ (samam tattvam)the equal/uniform truth (samam:equal | tattvam:truth)
- ನ ವಿನ್ದನ್ತಿ (na vindanti)they do not know (na:not | vindanti:they find/know)
- ದ್ವೈತ-ಅದ್ವೈತ-ವಿವರ್ಜಿತಮ್ (dvaita-advaita-vivarjitam)free from both duality and non-duality (dvaita:duality | advaita:non-duality | vivarjitam:devoid of)
ಕಥಯನ್ತಿ ಕಥಂ ತತ್ತ್ವಂ ಮನೋವಾಚಾಮಗೋಚರಮ್ ॥ ೧-೩೭॥
- ಶ್ವೇತ-ಆದಿ-ವರ್ಣ-ರಹಿತಮ್ (śvetādi-varṇa-rahitam)devoid of colors such as white (śveta:white | ādi:etc. | varṇa:color | rahitam:devoid of)
- ಶಬ್ದ-ಆದಿ-ಗುಣ-ವರ್ಜಿತಮ್ (śabdādi-guṇa-varjitam)free from qualities such as sound (śabda:sound | ādi:etc. | guṇa:quality | varjitam:free from)
- ಕಥಯನ್ತಿ ಕಥಮ್ (kathayanti katham)how do they describe (kathayanti:they describe | katham:how)
- ತತ್ತ್ವಮ್ (tattvam)the Reality
- ಮನೋ-ವಾಚಾಮ್ ಅಗೋಚರಮ್ (mano-vācām agocaram)beyond the reach of mind and speech (manaḥ:mind | vācām:of speech | agocaram:beyond the range)
ತದಾ ಹಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಸಂವೇತ್ತಿ ನ ತೇ ದ್ವೈತಪರಮ್ಪರಾ ॥ ೧-೩೮॥
- ಯದಾ (yadā)when
- ಅನೃತಮ್ ಇದಂ ಸರ್ವಮ್ (anṛtam idaṃ sarvam)all this is unreal (anṛtam:unreal | idam:this | sarvam:all)
- ದೇಹ-ಆದಿ-ಗಗನ-ಉಪಮಮ್ (dehādi-gaganopamam)the body and the rest being like the sky (deha:body | ādi:etc. | gagana:sky | upamam:comparable to)
- ತದಾ ಹಿ (tadā hi)then indeed (tadā:then | hi:indeed)
- ಬ್ರಹ್ಮ ಸಂವೇತ್ತಿ (brahma saṃvetti)one knows Brahman (brahma:Brahman | saṃvetti:fully knows)
- ನ ತೇ ದ್ವೈತ-ಪರಮ್ಪರಾ (na te dvaita-paramparā)there is no succession of duality for you (na:not | te:for you | dvaita:duality | paramparā:succession)
ವ್ಯೋಮಾಕಾರಂ ತಥೈವೈಕಂ ಧ್ಯಾತಾ ಧ್ಯಾನಂ ಕಥಂ ಭವೇತ್ ॥ ೧-೩೯॥
- ಪರೇಣ ಸಹ (pareṇa saha)together with the Supreme (pareṇa:with the Supreme | saha:together)
- ಜಾತ-ಆತ್ಮಾ ಅಪಿ (jāta-ātmā api)even the born self (jāta:born | ātmā:self | api:even)
- ಹಿ ಅಭಿನ್ನಃ (hi abhinnaḥ)indeed non-different (hi:indeed | abhinnaḥ:non-different)
- ಪ್ರತಿಭಾತಿ ಮೇ (pratibhāti me)appears to me (pratibhāti:appears | me:to me)
- ವ್ಯೋಮ-ಆಕಾರಮ್ (vyoma-ākāram)of the form of space (vyoma:sky/space | ākāram:form)
- ತಥಾ ಏವ ಏಕಮ್ (tathā eva ekam)thus indeed one (tathā:thus | eva:indeed | ekam:one)
- ಧ್ಯಾತಾ ಧ್ಯಾನಮ್ (dhyātā dhyānam)meditator and meditation (dhyātā:meditator | dhyānam:meditation)
- ಕಥಂ ಭವೇತ್ (katham bhavet)how can there be (katham:how | bhavet:can there be)
ಏತತ್ಸರ್ವಂ ನ ಮೇ ಕಿಞ್ಚಿದ್ವಿಶುದ್ಧೋಽಹಮಜೋಽವ್ಯಯಃ ॥ ೧-೪೦॥
- ಯತ್ ಕರೋಮಿ (yat karomi)whatever I do (yat:whatever | karomi:I do)
- ಯತ್ ಅಶ್ನಾಮಿ (yad aśnāmi)whatever I eat (yat:whatever | aśnāmi:I eat)
- ಯತ್ ಜುಹೋಮಿ (yaj juhomi)whatever I offer as oblation (yat:whatever | juhomi:I offer)
- ದದಾಮಿ ಯತ್ (dadāmi yat)whatever I give (dadāmi:I give | yat:whatever)
- ಏತತ್ ಸರ್ವಮ್ (etat sarvam)all this (etat:this | sarvam:all)
- ನ ಮೇ ಕಿಞ್ಚಿತ್ (na me kiñcit)is nothing of mine (na:not | me:mine | kiñcit:anything)
- ವಿಶುದ್ಧಃ ಅಹಮ್ (viśuddhaḥ aham)I am pure (viśuddhaḥ:pure | aham:I)
- ಅಜಃ ಅವ್ಯಯಃ (ajaḥ avyayaḥ)unborn and imperishable (ajaḥ:unborn | avyayaḥ:imperishable)
ಸರ್ವಂ ಜಗದ್ವಿದ್ಧಿ ವಿಕಾರಹೀನಮ್ ।
ಸರ್ವಂ ಜಗದ್ವಿದ್ಧಿ ವಿಶುದ್ಧದೇಹಂ
ಸರ್ವಂ ಜಗದ್ವಿದ್ಧಿ ಶಿವೈಕರೂಪಮ್ ॥ ೧-೪೧॥
- ಸರ್ವಂ ಜಗತ್ (sarvaṃ jagat)the entire world (sarvam:all | jagat:world)
- ವಿದ್ಧಿ (viddhi)know
- ನಿರಾಕೃತಿ ಇದಮ್ (nirākṛti idam)this as formless (nirākṛti:formless | idam:this)
- ವಿಕಾರ-ಹೀನಮ್ (vikāra-hīnam)free from modification (vikāra:modification | hīnam:devoid of)
- ವಿಶುದ್ಧ-ದೇಹಮ್ (viśuddha-deham)of pure body (viśuddha:pure | deham:body)
- ಶಿವ-ಏಕ-ರೂಪಮ್ (śiva-eka-rūpam)of the one form of Shiva (śiva:auspicious Shiva | eka:one | rūpam:form)
ಅಸಂವೇದ್ಯಂ ಸ್ವಸಂವೇದ್ಯಮಾತ್ಮಾನಂ ಮನ್ಯಸೇ ಕಥಮ್ ॥ ೧-೪೨॥
- ತತ್ತ್ವಮ್ ತ್ವಮ್ (tattvaṃ tvam)you are the truth (tattvam:the truth | tvam:you)
- ನ ಹಿ ಸನ್ದೇಹಃ (na hi sandehaḥ)there is no doubt (na:not | hi:indeed | sandehaḥ:doubt)
- ಕಿಮ್ ಜಾನಾಮಿ (kiṃ jānāmi)what do I know (kim:what | jānāmi:I know)
- ಅಥವಾ ಪುನಃ (athavā punaḥ)or again (athavā:or | punaḥ:again)
- ಅಸಂವೇದ್ಯಮ್ (asaṃvedyam)the unknowable (a:not | saṃvedyam:knowable)
- ಸ್ವಸಂವೇದ್ಯಮ್ (svasaṃvedyam)self-knowable (sva:self | saṃvedyam:knowable)
- ಆತ್ಮಾನಮ್ (ātmānam)the Self
- ಮನ್ಯಸೇ ಕಥಮ್ (manyase katham)how do you regard (manyase:you consider | katham:how)
ತತ್ತ್ವಮೇಕಮಿದಂ ಸರ್ವಂ ವ್ಯೋಮಾಕಾರಂ ನಿರಞ್ಜನಮ್ ॥ ೧-೪೩॥
- ಮಾಯಾ-ಅಮಾಯಾ (māyā-amāyā)illusion and non-illusion (māyā:illusion | amāyā:non-illusion)
- ಕಥಮ್ (katham)how
- ತಾತ (tāta)O dear one
- ಛಾಯಾ-ಅಛಾಯಾ (chāyā-achāyā)shadow and non-shadow (chāyā:shadow | achāyā:non-shadow)
- ನ ವಿದ್ಯತೇ (na vidyate)does not exist (na:not | vidyate:exists)
- ತತ್ತ್ವಮ್ ಏಕಮ್ (tattvam ekam)the one reality (tattvam:reality | ekam:one)
- ಇದಂ ಸರ್ವಮ್ (idaṃ sarvam)all this (idam:this | sarvam:all)
- ವ್ಯೋಮ-ಆಕಾರಮ್ (vyoma-ākāram)having the form of space (vyoma:space | ākāram:form)
- ನಿರಞ್ಜನಮ್ (nirañjanam)untainted
ಸ್ವಭಾವನಿರ್ಮಲಃ ಶುದ್ಧ ಇತಿ ಮೇ ನಿಶ್ಚಿತಾ ಮತಿಃ ॥ ೧-೪೪॥
- ಆದಿ-ಮಧ್ಯ-ಅನ್ತ-ಮುಕ್ತಃ ಅಹಮ್ (ādi-madhya-anta-muktaḥ aham)I am free from beginning, middle, and end (ādi:beginning | madhya:middle | anta:end | muktaḥ:free | aham:I)
- ನ ಬದ್ಧಃ ಅಹಮ್ (na baddhaḥ aham)I am never bound (na:not | baddhaḥ:bound | aham:I)
- ಕದಾಚನ (kadācana)ever
- ಸ್ವಭಾವ-ನಿರ್ಮಲಃ (svabhāva-nirmalaḥ)pure by nature (svabhāva:own nature | nirmalaḥ:stainless)
- ಶುದ್ಧಃ (śuddhaḥ)pure
- ಇತಿ ಮೇ ನಿಶ್ಚಿತಾ ಮತಿಃ (iti me niścitā matiḥ)thus is my firm conviction (iti:thus | me:my | niścitā:firm | matiḥ:conviction)
ಬ್ರಹ್ಮೈವ ಕೇವಲಂ ಸರ್ವಂ ಕಥಂ ವರ್ಣಾಶ್ರಮಸ್ಥಿತಿಃ ॥ ೧-೪೫॥
- ಮಹತ್-ಆದಿ (mahad-ādi)Mahat and the rest (mahat:great principle | ādi:etc.)
- ಜಗತ್ ಸರ್ವಮ್ (jagat sarvam)the whole world (jagat:world | sarvam:all)
- ನ ಕಿಞ್ಚಿತ್ (na kiñcit)not anything (na:not | kiñcit:anything)
- ಪ್ರತಿಭಾತಿ ಮೇ (pratibhāti me)appears to me (pratibhāti:appears | me:to me)
- ಬ್ರಹ್ಮ ಏವ (brahma eva)Brahman alone (brahma:Brahman | eva:alone)
- ಕೇವಲಂ ಸರ್ವಮ್ (kevalaṃ sarvam)solely everything (kevalam:only | sarvam:all)
- ಕಥಂ ವರ್ಣಾಶ್ರಮ-ಸ್ಥಿತಿಃ (kathaṃ varṇāśrama-sthitiḥ)how can there be the condition of castes and stages of life (katham:how | varṇa:caste | āśrama:stage of life | sthitiḥ:condition)
ನಿರಾಲಮ್ಬಮಶೂನ್ಯಂ ಚ ಶೂನ್ಯಂ ವ್ಯೋಮಾದಿಪಞ್ಚಕಮ್ ॥ ೧-೪೬॥
- ಜಾನಾಮಿ (jānāmi)I know
- ಸರ್ವಥಾ ಸರ್ವಮ್ (sarvathā sarvam)everything in every way (sarvathā:in every way | sarvam:everything)
- ಅಹಮ್ ಏಕಃ (aham ekaḥ)I am the one (aham:I | ekaḥ:one)
- ನಿರನ್ತರಮ್ (nirantaram)without interruption (nir:without | antaram:interval)
- ನಿರಾಲಮ್ಬಮ್ (nirālambam)without support (nir:without | ālambam:support)
- ಅಶೂನ್ಯಮ್ ಚ (aśūnyam ca)and not void (a:not | śūnyam:void | ca:and)
- ಶೂನ್ಯಮ್ (śūnyam)void
- ವ್ಯೋಮ-ಆದಿ-ಪಞ್ಚಕಮ್ (vyoma-ādi-pañcakam)the group of five beginning with ether (vyoma:ether | ādi:beginning with | pañcakam:group of five)
ಸಾನನ್ದೋ ವಾ ನಿರಾನನ್ದಮಾತ್ಮಾನಂ ಮನ್ಯಸೇ ಕಥಮ್ ॥ ೧-೪೭॥
- ನ ಷಣ್ಢಃ (na ṣaṇḍhaḥ)neither a eunuch (na:not | ṣaṇḍhaḥ:eunuch)
- ನ ಪುಮಾನ್ (na pumān)nor a man (na:not | pumān:man)
- ನ ಸ್ತ್ರೀ (na strī)nor a woman (na:not | strī:woman)
- ನ ಬೋಧಃ (na bodhaḥ)not knowledge (na:not | bodhaḥ:cognition)
- ನ ಏವ ಕಲ್ಪನಾ (na eva kalpanā)nor indeed imagination (na:not | eva:indeed | kalpanā:imagination)
- ಸ-ಆನನ್ದಃ ವಾ ನಿರಾನನ್ದಮ್ (sānandaḥ vā nirānandam)blissful or devoid of bliss (sa:with | ānandaḥ:bliss | vā:or | nirānandam:without bliss)
- ಆತ್ಮಾನಮ್ (ātmānam)the Self
- ಮನ್ಯಸೇ ಕಥಮ್ (manyase katham)how do you regard (manyase:you think | katham:how)
ಮನೋವಿನಾಶಾನ್ನ ತು ನೈವ ಶುದ್ಧಮ್ ।
ಗುರೂಪದೇಶಾನ್ನ ತು ನೈವ ಶುದ್ಧಂ
ಸ್ವಯಂ ಚ ತತ್ತ್ವಂ ಸ್ವಯಮೇವ ಬುದ್ಧಮ್ ॥ ೧-೪೮॥
- ಷಡಙ್ಗ-ಯೋಗಾತ್ (ṣaḍaṅga-yogāt)from the yoga of six limbs (ṣaṭ:six | aṅga:limbs | yogāt:from yoga)
- ನ ತು ನೈವ ಶುದ್ಧಮ್ (na tu naiva śuddham)not at all is it purified (na:not | tu:but | naiva:not even | śuddham:pure)
- ಮನೋವಿನಾಶಾತ್ (manovināśāt)from the destruction of the mind (manaḥ:mind | vināśāt:from destruction)
- ನ ತು ನೈವ ಶುದ್ಧಮ್ (na tu naiva śuddham)not at all is it purified (na:not | tu:but | naiva:not even | śuddham:pure)
- ಗುರೂಪದೇಶಾತ್ (gurūpadeśāt)from the teaching of the guru (guru:teacher | upadeśāt:from instruction)
- ನ ತು ನೈವ ಶುದ್ಧಮ್ (na tu naiva śuddham)not at all is it purified (na:not | tu:but | naiva:not even | śuddham:pure)
- ಸ್ವಯಂ ಚ ತತ್ತ್ವಮ್ (svayaṁ ca tattvam)and the Reality itself (svayam:by itself | ca:and | tattvam:the essence/reality)
- ಸ್ವಯಮೇವ ಬುದ್ಧಮ್ (svayameva buddham)is known by itself alone (svayam:by itself | eva:alone | buddham:understood)
ಆತ್ಮೈವ ಕೇವಲಂ ಸರ್ವಂ ತುರೀಯಂ ಚ ತ್ರಯಂ ಕಥಮ್ ॥ ೧-೪೯॥
- ನ ಹಿ (na hi)indeed not (na:not | hi:indeed)
- ಪಞ್ಚ-ಆತ್ಮಕಃ ದೇಹಃ (pañca-ātmakaḥ dehaḥ)the body composed of the five elements (pañca:five | ātmakaḥ:composed of | dehaḥ:body)
- ವಿದೇಹಃ (videhaḥ)the bodiless (vi:without | dehaḥ:body)
- ವರ್ತತೇ (vartate)exists
- ನ ಹಿ (na hi)indeed not (na:not | hi:indeed)
- ಆತ್ಮಾ ಏವ (ātmā eva)the Self alone (ātmā:Self | eva:alone)
- ಕೇವಲಮ್ (kevalam)solely
- ಸರ್ವಮ್ (sarvam)all
- ತುರೀಯಮ್ (turīyam)the fourth state
- ಚ (ca)and
- ತ್ರಯಮ್ (trayam)the three (states)
- ಕಥಮ್ (katham)how
ನ ಕರ್ತಾ ನ ಚ ಭೋಕ್ತಾಹಂ ವ್ಯಾಪ್ಯವ್ಯಾಪಕವರ್ಜಿತಃ ॥ ೧-೫೦॥
- ನ ಬದ್ಧಃ (na baddhaḥ)not bound (na:not | baddhaḥ:bound)
- ನ ಏವ ಮುಕ್ತಃ ಅಹಮ್ (na eva muktaḥ aham)nor am I liberated (na:not | eva:indeed | muktaḥ:liberated | aham:I)
- ನ ಚ ಅಹಮ್ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪೃಥಕ್ (na ca aham brahmaṇaḥ pṛthak)nor am I separate from Brahman (na:not | ca:and | aham:I | brahmaṇaḥ:from Brahman | pṛthak:separate)
- ನ ಕರ್ತಾ (na kartā)not the doer (na:not | kartā:doer)
- ನ ಚ ಭೋಕ್ತಾ ಅಹಮ್ (na ca bhoktā aham)nor am I the enjoyer (na:not | ca:and | bhoktā:enjoyer | aham:I)
- ವ್ಯಾಪ್ಯ-ವ್ಯಾಪಕ-ವರ್ಜಿತಃ (vyāpya-vyāpaka-varjitaḥ)free from the pervaded and the pervader (vyāpya:the pervaded | vyāpaka:the pervader | varjitaḥ:free from)
ಪ್ರಕೃತಿಂ ಪುರುಷಂ ತದ್ವದಭಿನ್ನಂ ಪ್ರತಿಭಾತಿ ಮೇ ॥ ೧-೫೧॥
- ಯಥಾ (yathā)just as
- ಜಲಮ್ ಜಲೇ ನ್ಯಸ್ತಮ್ (jalaṃ jale nyastam)water poured into water (jalam:water | jale:in water | nyastam:placed, poured)
- ಸಲಿಲಮ್ ಭೇದ-ವರ್ಜಿತಮ್ (salilaṃ bheda-varjitam)water devoid of distinction (salilam:water | bheda:distinction | varjitam:devoid of)
- ಪ್ರಕೃತಿಮ್ ಪುರುಷಮ್ (prakṛtiṃ puruṣam)Prakriti and Purusha (prakṛtim:nature | puruṣam:spirit)
- ತದ್ವತ್ ಅಭಿನ್ನಮ್ (tadvad abhinnam)in that way undivided (tadvad:likewise | abhinnam:non-different)
- ಪ್ರತಿಭಾತಿ ಮೇ (pratibhāti me)appear to me (pratibhāti:appears | me:to me)
ಸಾಕಾರಂ ಚ ನಿರಾಕಾರಮಾತ್ಮಾನಂ ಮನ್ಯಸೇ ಕಥಮ್ ॥ ೧-೫೨॥
- ಯದಿ ನಾಮ (yadi nāma)if indeed (yadi:if | nāma:indeed)
- ನ ಮುಕ್ತಃ ಅಸಿ (na muktaḥ asi)you are not liberated (na:not | muktaḥ:liberated | asi:you are)
- ನ ಬದ್ಧಃ ಅಸಿ (na baddhaḥ asi)you are not bound (na:not | baddhaḥ:bound | asi:you are)
- ಕದಾಚನ (kadācana)ever
- ಸಾಕಾರಮ್ ಚ (sākāram ca)as having form (sākāram:with form | ca:and)
- ನಿರಾಕಾರಮ್ (nirākāram)as formless
- ಆತ್ಮಾನಮ್ (ātmānam)the Self
- ಮನ್ಯಸೇ ಕಥಮ್ (manyase katham)how do you consider (manyase:you consider | katham:how)
ಯಥಾ ಪರಂ ಹಿ ರೂಪಂ ಯನ್ಮರೀಚಿಜಲಸನ್ನಿಭಮ್ ॥ ೧-೫೩॥
- ಜಾನಾಮಿ (jānāmi)I know
- ತೇ (te)your
- ಪರಂ ರೂಪಮ್ (paraṃ rūpam)supreme form (param:supreme | rūpam:form)
- ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಮ್ (pratyakṣam)directly perceptible
- ಗಗನ-ಉಪಮಮ್ (gagana-upamam)like the sky (gagana:sky | upamam:resembling)
- ಯಥಾ (yathā)just as
- ಪರಂ ಹಿ ರೂಪಮ್ (paraṃ hi rūpam)the supreme form indeed (param:supreme | hi:indeed | rūpam:form)
- ಯತ್ (yat)which
- ಮರೀಚಿ-ಜಲ-ಸನ್ನಿಭಮ್ (marīci-jala-sannibham)resembling a mirage of water (marīci:mirage | jala:water | sannibham:resembling)
ವಿದೇಹಂ ಗಗನಂ ವಿದ್ಧಿ ವಿಶುದ್ಧೋಽಹಂ ಸ್ವಭಾವತಃ ॥ ೧-೫೪॥
- ನ ಗುರುಃ (na guruḥ)no teacher (na:not | guruḥ:teacher)
- ನ ಉಪದೇಶಃ ಚ (na upadeśaḥ ca)nor instruction (na:not | upadeśaḥ:instruction | ca:and)
- ನ ಚ ಉಪಾಧಿಃ (na ca upādhiḥ)nor any limiting adjunct (na:not | ca:and | upādhiḥ:limiting adjunct)
- ನ ಮೇ ಕ್ರಿಯಾ (na me kriyā)no action of mine (na:not | me:my | kriyā:action)
- ವಿದೇಹಮ್ (videham)bodiless (vi:without | deham:body)
- ಗಗನಮ್ (gaganam)like the sky
- ವಿದ್ಧಿ (viddhi)know
- ವಿಶುದ್ಧಃ ಅಹಮ್ (viśuddhaḥ aham)I am utterly pure (viśuddhaḥ:utterly pure | aham:I)
- ಸ್ವಭಾವತಃ (svabhāvataḥ)by my very nature (sva:own | bhāvataḥ:by nature)
ಅಹಂ ಚಾತ್ಮಾ ಪರಂ ತತ್ತ್ವಮಿತಿ ವಕ್ತುಂ ನ ಲಜ್ಜಸೇ ॥ ೧-೫೫॥
- ವಿಶುದ್ಧಃ ಅಸಿ (viśuddho'si)you are pure (viśuddhaḥ:pure | asi:you are)
- ಶರೀರಃ ಅಸಿ ನ (śarīro'si na)you are not the body (śarīraḥ:body | asi:you are | na:not)
- ತೇ ಚಿತ್ತಮ್ (te cittam)your mind (te:your | cittam:mind)
- ಪರಾತ್ಪರಮ್ (parātparam)higher than the highest (parāt:than the highest | param:higher)
- ಅಹಮ್ ಚ ಆತ್ಮಾ (ahaṃ ca ātmā)I am the Self (aham:I | ca:and | ātmā:the Self)
- ಪರಂ ತತ್ತ್ವಮ್ (paraṃ tattvam)the supreme reality (param:supreme | tattvam:reality)
- ಇತಿ ವಕ್ತುಮ್ (iti vaktum)to say thus (iti:thus | vaktum:to say)
- ನ ಲಜ್ಜಸೇ (na lajjase)you are not ashamed (na:not | lajjase:you feel ashamed)
ಪಿಬ ವತ್ಸ ಕಲಾತೀತಮದ್ವೈತಂ ಪರಮಾಮೃತಮ್ ॥ ೧-೫೬॥
- ಕಥಮ್ ರೋದಿಷಿ (kathaṃ rodiṣi)why do you cry (kathaṃ:why | rodiṣi:you cry)
- ರೇ ಚಿತ್ತ (re citta)O mind (re:O | citta:mind)
- ಹಿ ಆತ್ಮಾ ಏವ (hi ātmā eva)indeed the Self alone (hi:indeed | ātmā:Self | eva:alone)
- ಆತ್ಮಾ ಆತ್ಮನಾ ಭವ (ātmā ātmanā bhava)become the Self by the Self (ātmā:Self | ātmanā:by the Self | bhava:become)
- ಪಿಬ ವತ್ಸ (piba vatsa)drink, O child (piba:drink | vatsa:child)
- ಕಲಾ-ಅತೀತಮ್ (kalā-atītam)that which transcends all parts (kalā:part | atītam:transcending)
- ಅದ್ವೈತಮ್ (advaitam)the non-dual (advaitam:non-dual)
- ಪರಮ-ಅಮೃತಮ್ (paramāmṛtam)the supreme nectar (parama:supreme | amṛtam:nectar)
ಯಸ್ಯೇದೃಶಃ ಸದಾ ಬೋಧಃ ಸ ಬೋಧೋ ನಾನ್ಯಥಾ ಭವೇತ್ ॥ ೧-೫೭॥
- ನ ಏವ ಬೋಧಃ (na eva bodhaḥ)neither knowledge (na:not | eva:indeed | bodhaḥ:knowledge)
- ನ ಚ ಅಬೋಧಃ (na ca abodhaḥ)nor ignorance (na:not | ca:and | abodhaḥ:ignorance)
- ನ ಬೋಧ-ಅಬೋಧಃ ಏವ ಚ (na bodha-abodhaḥ eva ca)nor both knowledge and ignorance (na:not | bodha:knowledge | abodhaḥ:ignorance | eva:indeed | ca:and)
- ಯಸ್ಯ ಈದೃಶಃ (yasya īdṛśaḥ)whose such (yasya:whose | īdṛśaḥ:of such kind)
- ಸದಾ ಬೋಧಃ (sadā bodhaḥ)always knowledge (sadā:always | bodhaḥ:knowledge)
- ಸಃ ಬೋಧಃ (sa bodhaḥ)that is knowledge (saḥ:that | bodhaḥ:knowledge)
- ನ ಅನ್ಯಥಾ ಭವೇತ್ (na anyathā bhavet)it cannot be otherwise (na:not | anyathā:otherwise | bhavet:would be)
ನ ದೇಶಕಾಲೌ ನ ಗುರೂಪದೇಶಃ ।
ಸ್ವಭಾವಸಂವಿತ್ತರಹಂ ಚ ತತ್ತ್ವ-
ಮಾಕಾಶಕಲ್ಪಂ ಸಹಜಂ ಧ್ರುವಂ ಚ ॥ ೧-೫೮॥
- ಜ್ಞಾನಮ್ (jñānam)knowledge
- ನ ತರ್ಕಃ (na tarkaḥ)not reasoning (na:not | tarkaḥ:logic)
- ನ ಸಮಾಧಿ-ಯೋಗಃ (na samādhi-yogaḥ)not the yoga of meditative absorption (na:not | samādhi:absorption | yogaḥ:union)
- ನ ದೇಶ-ಕಾಲೌ (na deśa-kālau)not place and time (na:not | deśa:place | kālau:time)
- ನ ಗುರು-ಉಪದೇಶಃ (na guru-upadeśaḥ)not the teaching of a guru (na:not | guru:teacher | upadeśaḥ:instruction)
- ಸ್ವಭಾವ-ಸಂವಿತ್ತಿಃ (svabhāva-saṃvittiḥ)awareness of one's own nature (svabhāva:own nature | saṃvittiḥ:awareness)
- ಅಹಮ್ ಚ (aham ca)and I (aham:I | ca:and)
- ತತ್ತ್ವಮ್ (tattvam)the reality
- ಆಕಾಶ-ಕಲ್ಪಮ್ (ākāśa-kalpam)like space (ākāśa:space | kalpam:resembling)
- ಸಹಜಮ್ (sahajam)innate
- ಧ್ರುವಮ್ ಚ (dhruvam ca)and eternal (dhruvam:eternal | ca:and)
ವಿಶುದ್ಧಂ ನಿರ್ಗುಣಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಬನ್ಧೋ ಮುಕ್ತಿಃ ಕಥಂ ಮಮ ॥ ೧-೫೯॥
- ನ ಜಾತಃ ಅಹಮ್ (na jāto'ham)I was never born (na:not | jātaḥ:born | aham:I)
- ಮೃತಃ ವಾ ಅಪಿ (mṛto vāpi)nor did I die (mṛtaḥ:dead | vā:or | api:even)
- ನ ಮೇ ಕರ್ಮ ಶುಭ-ಅಶುಭಮ್ (na me karma śubhāśubham)I have no good or bad actions (na:not | me:my | karma:action | śubha:good | aśubham:bad)
- ವಿಶುದ್ಧಮ್ (viśuddham)pure
- ನಿರ್ಗುಣಮ್ (nirguṇam)without attributes (nir:without | guṇam:attributes)
- ಬ್ರಹ್ಮ (brahma)Brahman
- ಬನ್ಧಃ ಮುಕ್ತಿಃ ಕಥಮ್ ಮಮ (bandho muktiḥ kathaṃ mama)how can there be bondage or liberation for me (bandhaḥ:bondage | muktiḥ:liberation | katham:how | mama:for me)
ಅನ್ತರಂ ಹಿ ನ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಸ ಬಾಹ್ಯಾಭ್ಯನ್ತರಃ ಕಥಮ್ ॥ ೧-೬೦॥
- ಯದಿ (yadi)if
- ಸರ್ವಗತಃ ದೇವಃ (sarvagataḥ devaḥ)the all-pervading God (sarvagataḥ:all-pervading | devaḥ:God)
- ಸ್ಥಿರಃ (sthiraḥ)steady
- ಪೂರ್ಣಃ (pūrṇaḥ)full, complete
- ನಿರನ್ತರಃ (nirantaraḥ)without interval, continuous (nir:without | antaraḥ:interval)
- ಅನ್ತರಮ್ ಹಿ ನ ಪಶ್ಯಾಮಿ (antaram hi na paśyāmi)I truly do not see any difference (antaram:difference | hi:indeed | na:not | paśyāmi:I see)
- ಸಃ ಬಾಹ್ಯ-ಅಭ್ಯನ್ತರಃ ಕಥಮ್ (saḥ bāhya-abhyantaraḥ katham)how can He be outer and inner (saḥ:He | bāhya:outer | abhyantaraḥ:inner | katham:how)
ಅಹೋ ಮಾಯಾಮಹಾಮೋಹೋ ದ್ವೈತಾದ್ವೈತವಿಕಲ್ಪನಾ ॥ ೧-೬೧॥
- ಸ್ಫುರತಿ ಏವ (sphurati eva)shines forth indeed (sphurati:shines forth | eva:indeed)
- ಜಗತ್ ಕೃತ್ಸ್ನಮ್ (jagat kṛtsnam)the entire world (jagat:world | kṛtsnam:entire)
- ಅಖಣ್ಡಿತ-ನಿರನ್ತರಮ್ (akhaṇḍita-nirantaram)undivided and continuous (akhaṇḍita:undivided | nirantaram:continuous)
- ಅಹೋ (aho)oh!
- ಮಾಯಾ-ಮಹಾಮೋಹಃ (māyā-mahāmohaḥ)the great delusion of Maya (māyā:illusion | mahā:great | mohaḥ:delusion)
- ದ್ವೈತ-ಅದ್ವೈತ-ವಿಕಲ್ಪನಾ (dvaita-advaita-vikalpanā)the imagining of duality and non-duality (dvaita:duality | advaita:non-duality | vikalpanā:imagining)
ಭೇದಾಭೇದವಿನಿರ್ಮುಕ್ತೋ ವರ್ತತೇ ಕೇವಲಃ ಶಿವಃ ॥ ೧-೬೨॥
- ಸಾಕಾರಮ್ (sākāram)with form (sa:with | ākāram:form)
- ಚ (ca)and
- ನಿರಾಕಾರಮ್ (nirākāram)without form (nir:without | ākāram:form)
- ನ ಇತಿ ನ ಇತಿ (na iti na iti)not this, not this (na:not | iti:thus)
- ಇತಿ ಸರ್ವದಾ (iti sarvadā)thus always (iti:thus | sarvadā:always)
- ಭೇದ-ಅಭೇದ-ವಿನಿರ್ಮುಕ್ತಃ (bheda-abheda-vinirmuktaḥ)free from difference and non-difference (bheda:difference | abheda:non-difference | vinirmuktaḥ:completely liberated)
- ವರ್ತತೇ (vartate)exists
- ಕೇವಲಃ ಶಿವಃ (kevalaḥ śivaḥ)the absolute Śiva alone (kevalaḥ:alone/absolute | śivaḥ:the auspicious one)
ನ ತೇ ಚ ಪತ್ನೀ ನ ಸುತಶ್ಚ ಮಿತ್ರಮ್ ।
ನ ಪಕ್ಷಪಾತೀ ನ ವಿಪಕ್ಷಪಾತಃ
ಕಥಂ ಹಿ ಸನ್ತಪ್ತಿರಿಯಂ ಹಿ ಚಿತ್ತೇ ॥ ೧-೬೩॥
- ನ ತೇ ಮಾತಾ (na te mātā)you have no mother (na:not | te:your | mātā:mother)
- ಚ ಪಿತಾ (ca pitā)nor father (ca:and | pitā:father)
- ಚ ಬನ್ಧುಃ (ca bandhuḥ)nor kinsman (ca:and | bandhuḥ:relative)
- ನ ತೇ ಪತ್ನೀ (na te patnī)you have no wife (na:not | te:your | patnī:wife)
- ನ ಸುತಃ (na sutaḥ)nor son (na:not | sutaḥ:son)
- ಚ ಮಿತ್ರಮ್ (ca mitram)nor friend (ca:and | mitram:friend)
- ನ ಪಕ್ಷಪಾತೀ (na pakṣapātī)no partiality (na:not | pakṣapātī:partisan)
- ನ ವಿಪಕ್ಷಪಾತಃ (na vipakṣapātaḥ)no opposition (na:not | vipakṣa:opposing side | pātaḥ:falling toward)
- ಕಥಂ ಹಿ (kathaṃ hi)how then (kathaṃ:how | hi:indeed)
- ಸನ್ತಪ್ತಿಃ ಇಯಮ್ (santaptiḥ iyam)is this anguish (santaptiḥ:torment | iyam:this)
- ಹಿ ಚಿತ್ತೇ (hi citte)indeed in the mind (hi:indeed | citte:in the mind)
ವಿದೇಹಸ್ಯ ಶರೀರತ್ವಂ ಕಲ್ಪಯನ್ತಿ ಕಥಂ ಬುಧಾಃ ॥ ೧-೬೪॥
- ದಿವಾ ನಕ್ತಮ್ (divā naktam)day and night (divā:by day | naktam:by night)
- ನ ತೇ ಚಿತ್ತಮ್ (na te cittam)not for your mind (na:not | te:your | cittam:mind)
- ಉದಯ-ಅಸ್ತಮಯೌ (udaya-astamayau)rising and setting (udaya:rising | astamayau:setting)
- ನ ಹಿ (na hi)not at all (na:not | hi:indeed)
- ವಿದೇಹಸ್ಯ (videhasya)of the bodiless one (vi:without | dehasya:of the body)
- ಶರೀರತ್ವಮ್ (śarīratvam)the state of having a body (śarīra:body | tvam:the state of)
- ಕಲ್ಪಯನ್ತಿ ಕಥಮ್ ಬುಧಾಃ (kalpayanti katham budhāḥ)how do the wise imagine (kalpayanti:they imagine | katham:how | budhāḥ:the wise)
ನ ಹಿ ಸರ್ವಮಸರ್ವಂ ಚ ವಿದ್ಧಿ ಚಾತ್ಮಾನಮವ್ಯಯಮ್ ॥ ೧-೬೫॥
- ನ ಅವಿಭಕ್ತಮ್ (na avibhaktam)not undivided (na:not | avibhaktam:undivided)
- ವಿಭಕ್ತಮ್ ಚ (vibhaktam ca)and not divided (vibhaktam:divided | ca:and)
- ನ ಹಿ ದುಃಖ-ಸುಖ-ಆದಿ ಚ (na hi duḥkha-sukha-ādi ca)nor pain, pleasure and the like (na hi:nor indeed | duḥkha:pain | sukha:pleasure | ādi:and the rest | ca:and)
- ನ ಹಿ ಸರ್ವಮ್ (na hi sarvam)neither all (na hi:not indeed | sarvam:all)
- ಅಸರ್ವಮ್ ಚ (asarvam ca)nor not-all (asarvam:not-all | ca:and)
- ವಿದ್ಧಿ ಚ ಆತ್ಮಾನಮ್ (viddhi ca ātmānam)know the Self (viddhi:know | ca:and | ātmānam:the Self)
- ಅವ್ಯಯಮ್ (avyayam)imperishable
ನ ಮೇ ದೇಹೋ ವಿದೇಹೋ ವಾ ನಿರ್ಮಮೇತಿ ಮಮೇತಿ ಕಿಮ್ ॥ ೧-೬೬॥
- ನ ಅಹಮ್ ಕರ್ತಾ (na ahaṃ kartā)I am not the doer (na:not | ahaṃ:I | kartā:doer)
- ನ ಭೋಕ್ತಾ ಚ (na bhoktā ca)nor the enjoyer (na:not | bhoktā:enjoyer | ca:and)
- ನ ಮೇ ಕರ್ಮ (na me karma)there is no action of mine (na:not | me:my | karma:action)
- ಪುರಾ ಅಧುನಾ (purā adhunā)in the past or now (purā:formerly | adhunā:now)
- ನ ಮೇ ದೇಹಃ (na me dehaḥ)I have no body (na:not | me:my | dehaḥ:body)
- ವಿದೇಹಃ ವಾ (videhaḥ vā)or bodilessness (videhaḥ:bodiless | vā:or)
- ನಿರ್ಮಮಾ ಇತಿ (nirmamā iti)as being free from mineness (nirmamā:without possessiveness | iti:thus)
- ಮಮಾ ಇತಿ ಕಿಮ್ (mamā iti kim)what is this notion of mine (mamā:mine | iti:thus | kim:what)
ಆತ್ಮಾನಂ ವಿದ್ಧಿ ಮಾಮೇಕಂ ವಿಶಾಲಂ ಗಗನೋಪಮಮ್ ॥ ೧-೬೭॥
- ನ ಮೇ ರಾಗ-ಆದಿಕಃ ದೋಷಃ (na me rāga-ādikaḥ doṣaḥ)I have no fault such as attachment (na:not | me:my | rāga:attachment | ādikaḥ:and the like | doṣaḥ:fault)
- ದುಃಖಂ ದೇಹ-ಆದಿಕಂ ನ ಮೇ (duḥkhaṃ deha-ādikaṃ na me)suffering, the body and the rest are not mine (duḥkham:suffering | deha:body | ādikam:and the like | na:not | me:mine)
- ಆತ್ಮಾನಂ ವಿದ್ಧಿ ಮಾಮ್ ಏಕಮ್ (ātmānaṃ viddhi mām ekam)know me as the one Self (ātmānam:the Self | viddhi:know | mām:me | ekam:the one)
- ವಿಶಾಲಂ ಗಗನ-ಉಪಮಮ್ (viśālaṃ gagana-upamam)vast, like the sky (viśālam:vast | gagana:sky | upamam:comparable to)
ಸಖೇ ಮನಃ ಸರ್ವಮಿದಂ ವಿತರ್ಕ್ಯಮ್ ।
ಯತ್ಸಾರಭೂತಂ ಕಥಿತಂ ಮಯಾ ತೇ
ತ್ವಮೇವ ತತ್ತ್ವಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಸಿ ॥ ೧-೬೮॥
- ಸಖೇ ಮನಃ (sakhe manaḥ)O friend, O mind (sakhe:O friend | manaḥ:O mind)
- ಕಿಂ ಬಹು-ಜಲ್ಪಿತೇನ (kiṃ bahu-jalpitena)what is the use of much chatter (kiṃ:what | bahu:much | jalpitena:by chatter)
- ಸಖೇ ಮನಃ (sakhe manaḥ)O friend, O mind (sakhe:O friend | manaḥ:O mind)
- ಸರ್ವಮ್ ಇದಮ್ ವಿತರ್ಕ್ಯಮ್ (sarvam idaṃ vitarkyam)all this is to be reasoned out (sarvam:all | idaṃ:this | vitarkyam:to be reasoned)
- ಯತ್ ಸಾರ-ಭೂತಮ್ (yat sāra-bhūtam)that which is the essence (yat:which | sāra:essence | bhūtam:being)
- ಕಥಿತಮ್ ಮಯಾ ತೇ (kathitaṃ mayā te)has been told to you by me (kathitaṃ:told | mayā:by me | te:to you)
- ತ್ವಮ್ ಏವ ತತ್ತ್ವಮ್ (tvam eva tattvam)you alone are the Truth (tvam:you | eva:alone | tattvam:the Truth)
- ಗಗನ-ಉಪಮಃ ಅಸಿ (gagana-upamo'si)you are like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable | asi:you are)
ಯೋಗಿನಸ್ತತ್ರ ಲೀಯನ್ತೇ ಘಟಾಕಾಶಮಿವಾಮ್ಬರೇ ॥ ೧-೬೯॥
- ಯೇನ ಕೇನಾಪಿ ಭಾವೇನ (yena kenāpi bhāvena)in whatever manner or state (yena:by which | kenāpi:by any | bhāvena:manner)
- ಯತ್ರ ಕುತ್ರ (yatra kutra)wherever (yatra:where | kutra:in whatever place)
- ಮೃತಾಃ ಅಪಿ (mṛtāḥ api)even when dead (mṛtāḥ:dead | api:even)
- ಯೋಗಿನಃ (yoginaḥ)the yogis
- ತತ್ರ ಲೀಯನ್ತೇ (tatra līyante)dissolve there (tatra:there | līyante:merge/dissolve)
- ಘಟ-ಆಕಾಶಮ್ ಇವ (ghaṭa-ākāśam iva)like the space within a pot (ghaṭa:pot | ākāśam:space | iva:like)
- ಅಮ್ಬರೇ (ambare)into the sky
ಸಮಕಾಲೇ ತನುಂ ಮುಕ್ತಃ ಕೈವಲ್ಯವ್ಯಾಪಕೋ ಭವೇತ್ ॥ ೧-೭೦॥
- ತೀರ್ಥೇ (tīrthe)at a holy place (tīrthe:at a sacred pilgrimage site)
- ಚ ಅನ್ತ್ಯಜ-ಗೇಹೇ ವಾ (ca antyaja-gehe vā)or in the house of an outcaste (ca:and | antyaja:lowborn/outcaste | gehe:in the house | vā:or)
- ನಷ್ಟ-ಸ್ಮೃತಿಃ ಅಪಿ (naṣṭa-smṛtiḥ api)even with lost memory (naṣṭa:lost | smṛtiḥ:memory | api:even)
- ತ್ಯಜನ್ (tyajan)abandoning (the body) (tyajan:giving up)
- ಸಮ-ಕಾಲೇ (sama-kāle)at the time (of death) (sama:even/equal | kāle:at the time)
- ತನುಮ್ (tanum)the body (tanum:the body)
- ಮುಕ್ತಃ (muktaḥ)liberated (muktaḥ:freed)
- ಕೈವಲ್ಯ-ವ್ಯಾಪಕಃ (kaivalya-vyāpakaḥ)pervasive in absolute oneness (kaivalya:absolute isolation/liberation | vyāpakaḥ:all-pervading)
- ಭವೇತ್ (bhavet)he becomes (bhavet:may become)
ಮನ್ಯನ್ತೇ ಯೋಗಿನಃ ಸರ್ವಂ ಮರೀಚಿಜಲಸನ್ನಿಭಮ್ ॥ ೧-೭೧॥
- ಧರ್ಮ-ಅರ್ಥ-ಕಾಮ-ಮೋಕ್ಷಾನ್ (dharma-artha-kāma-mokṣān)righteousness, wealth, desire, and liberation (dharma:righteousness | artha:wealth | kāma:desire | mokṣān:liberation)
- ಚ (ca)and
- ದ್ವಿಪದ-ಆದಿ-ಚರ-ಅಚರಮ್ (dvipada-ādi-cara-acaram)bipeds and the rest, moving and unmoving (dvipada:two-footed beings | ādi:and so on | cara:moving | acaram:unmoving)
- ಮನ್ಯನ್ತೇ ಯೋಗಿನಃ (manyante yoginaḥ)the yogis consider (manyante:consider | yoginaḥ:the yogis)
- ಸರ್ವಮ್ (sarvam)all
- ಮರೀಚಿ-ಜಲ-ಸನ್ನಿಭಮ್ (marīci-jala-sannibham)resembling a mirage of water (marīci:mirage | jala:water | sannibham:resembling)
ನ ಕರೋಮಿ ನ ಭುಞ್ಜಾಮಿ ಇತಿ ಮೇ ನಿಶ್ಚಲಾ ಮತಿಃ ॥ ೧-೭೨॥
- ಅತೀತ-ಅನಾಗತಮ್ ಕರ್ಮ (atīta-anāgataṃ karma)past and future action (atīta:past | anāgatam:future | karma:action)
- ವರ್ತಮಾನಮ್ (vartamānam)present
- ತಥೈವ ಚ (tathaiva ca)and likewise (tathā:likewise | eva:indeed | ca:and)
- ನ ಕರೋಮಿ (na karomi)I do not do (na:not | karomi:I do)
- ನ ಭುಞ್ಜಾಮಿ (na bhuñjāmi)I do not enjoy (na:not | bhuñjāmi:I enjoy)
- ಇತಿ ಮೇ ನಿಶ್ಚಲಾ ಮತಿಃ (iti me niścalā matiḥ)such is my unwavering conviction (iti:thus | me:my | niścalā:unwavering | matiḥ:conviction)
ಸ್ತಿಷ್ಠನ್ನೇಕಃ ಸುಖಮವಧೂತಃ ।
ಚರತಿ ಹಿ ನಗ್ನಸ್ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಗರ್ವಂ
ವಿನ್ದತಿ ಕೇವಲಮಾತ್ಮನಿ ಸರ್ವಮ್ ॥ ೧-೭೩॥
- ಶೂನ್ಯ-ಆಗಾರೇ (śūnya-āgāre)in an empty dwelling (śūnya:empty | āgāre:in the dwelling)
- ಸಮರಸ-ಪೂತಃ (samarasa-pūtaḥ)purified by equanimous essence (samarasa:equal-flavored essence | pūtaḥ:purified)
- ತಿಷ್ಠನ್ ಏಕಃ (tiṣṭhan ekaḥ)abiding alone (tiṣṭhan:abiding | ekaḥ:alone)
- ಸುಖಮ್ ಅವಧೂತಃ (sukham avadhūtaḥ)the avadhuta lives happily (sukham:happily | avadhūtaḥ:the liberated one who has shaken off all)
- ಚರತಿ ಹಿ ನಗ್ನಃ (carati hi nagnaḥ)he indeed wanders naked (carati:wanders | hi:indeed | nagnaḥ:naked)
- ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಗರ್ವಮ್ (tyaktvā garvam)having abandoned pride (tyaktvā:having abandoned | garvam:pride)
- ವಿನ್ದತಿ ಕೇವಲಮ್ (vindati kevalam)he finds only (vindati:finds | kevalam:only)
- ಆತ್ಮನಿ ಸರ್ವಮ್ (ātmani sarvam)everything within the Self (ātmani:in the Self | sarvam:all)
ವಿನ್ದತಿ ಕೇವಲಮಾತ್ಮನಿ ತತ್ರ ।
ಧರ್ಮಾಧರ್ಮೌ ನ ಹಿ ನಹಿ ಯತ್ರ
ಬದ್ಧೋ ಮುಕ್ತಃ ಕಥಮಿಹ ತತ್ರ ॥ ೧-೭೪॥
- ತ್ರಿತಯ-ತುರೀಯಮ್ (tritaya-turīyam)the three and the fourth states (tritaya:the triad of waking, dream, deep sleep | turīyam:the fourth state)
- ನ ಹಿ ನಹಿ ಯತ್ರ (na hi nahi yatra)where indeed there is not at all (na:not | hi:indeed | nahi:certainly not | yatra:where)
- ವಿನ್ದತಿ ಕೇವಲಮ್ ಆತ್ಮನಿ ತತ್ರ (vindati kevalam ātmani tatra)there one finds only in the Self (vindati:one finds | kevalam:only | ātmani:in the Self | tatra:there)
- ಧರ್ಮ-ಅಧರ್ಮೌ (dharma-adharmau)righteousness and unrighteousness (dharma:righteousness | adharmau:and unrighteousness)
- ನ ಹಿ ನಹಿ ಯತ್ರ (na hi nahi yatra)where indeed there is not at all (na:not | hi:indeed | nahi:certainly not | yatra:where)
- ಬದ್ಧಃ ಮುಕ್ತಃ (baddhaḥ muktaḥ)bound and liberated (baddhaḥ:bound | muktaḥ:liberated)
- ಕಥಮ್ ಇಹ ತತ್ರ (katham iha tatra)how here can there be (katham:how | iha:here | tatra:there)
ಛನ್ದೋಲಕ್ಷಣಂ ನ ಹಿ ನಹಿ ತನ್ತ್ರಮ್ ।
ಸಮರಸಮಗ್ನೋ ಭಾವಿತಪೂತಃ
ಪ್ರಲಪಿತಮೇತತ್ಪರಮವಧೂತಃ ॥ ೧-೭೫॥
- ವಿನ್ದತಿ ವಿನ್ದತಿ (vindati vindati)he knows, he knows (vindati:knows | vindati:knows)
- ನ ಹಿ ನಹಿ ಮನ್ತ್ರಮ್ (na hi nahi mantram)certainly not a mantra (na:not | hi:indeed | nahi:not at all | mantram:sacred formula)
- ಛನ್ದೋ-ಲಕ್ಷಣಮ್ (chando-lakṣaṇam)the characteristics of meter (chandaḥ:meter | lakṣaṇam:characteristic)
- ನ ಹಿ ನಹಿ ತನ್ತ್ರಮ್ (na hi nahi tantram)certainly not a tantra (na:not | hi:indeed | nahi:not at all | tantram:ritual system)
- ಸಮರಸ-ಮಗ್ನಃ (samarasa-magnaḥ)immersed in equanimous bliss (samarasa:equal essence | magnaḥ:immersed)
- ಭಾವಿತ-ಪೂತಃ (bhāvita-pūtaḥ)purified by contemplation (bhāvita:contemplated | pūtaḥ:purified)
- ಪ್ರಲಪಿತಮ್ ಏತತ್ (pralapitam etat)this utterance (pralapitam:prattled speech | etat:this)
- ಪರಮ-ಅವಧೂತಃ (parama-avadhūtaḥ)the supreme Avadhuta (parama:supreme | avadhūtaḥ:one who has shaken off all attachments)
ಸ್ವಭಾವಭಾವತಃ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಶಾಸ್ತ್ರಸಂವಿತ್ತಿಪೂರ್ವಕಮ್ ॥ ೧-೭೬॥
- ಸರ್ವ-ಶೂನ್ಯಮ್ (sarva-śūnyam)all void (sarva:all | śūnyam:void)
- ಅಶೂನ್ಯಮ್ ಚ (aśūnyam ca)and not void (aśūnyam:non-void | ca:and)
- ಸತ್ಯ-ಅಸತ್ಯಮ್ (satya-asatyam)truth and untruth (satya:truth | asatyam:untruth)
- ನ ವಿದ್ಯತೇ (na vidyate)does not exist (na:not | vidyate:exists)
- ಸ್ವಭಾವ-ಭಾವತಃ (svabhāva-bhāvataḥ)from the nature of one's own being (svabhāva:own nature | bhāvataḥ:from the state of being)
- ಪ್ರೋಕ್ತಮ್ (proktam)declared
- ಶಾಸ್ತ್ರ-ಸಂವಿತ್ತಿ-ಪೂರ್ವಕಮ್ (śāstra-saṃvitti-pūrvakam)preceded by the knowledge of scripture (śāstra:scripture | saṃvitti:knowledge | pūrvakam:preceded by)
ಬಾಲಸ್ಯ ವಾ ವಿಷಯಭೋಗರತಸ್ಯ ವಾಪಿ
ಮೂರ್ಖಸ್ಯ ಸೇವಕಜನಸ್ಯ ಗೃಹಸ್ಥಿತಸ್ಯ ।
ಏತದ್ಗುರೋಃ ಕಿಮಪಿ ನೈವ ನ ಚಿನ್ತನೀಯಂ
ರತ್ನಂ ಕಥಂ ತ್ಯಜತಿ ಕೋಽಪ್ಯಶುಚೌ ಪ್ರವಿಷ್ಟಮ್ ॥ ೨-೧॥
- ಬಾಲಸ್ಯ ವಾ (bālasya vā)whether of a child (bālasya:of a child | vā:or)
- ವಿಷಯ-ಭೋಗ-ರತಸ್ಯ ವಾ ಅಪಿ (viṣaya-bhoga-ratasya vā api)or even of one devoted to sensory enjoyments (viṣaya:sense objects | bhoga:enjoyment | ratasya:of one attached | vā:or | api:even)
- ಮೂರ್ಖಸ್ಯ (mūrkhasya)of a fool (mūrkhasya:of a fool)
- ಸೇವಕ-ಜನಸ್ಯ (sevaka-janasya)of a servant person (sevaka:servant | janasya:of a person)
- ಗೃಹ-ಸ್ಥಿತಸ್ಯ (gṛha-sthitasya)of a householder (gṛha:house | sthitasya:of one situated in)
- ಏತದ್ ಗುರೋಃ (etad guroḥ)this of the Guru (etad:this | guroḥ:of the Guru)
- ಕಿಮ್ ಅಪಿ ನ ಏವ ನ ಚಿನ್ತನೀಯಮ್ (kim api na eva na cintanīyam)nothing whatsoever should be doubted (kim api:anything | na eva:certainly not | na cintanīyam:should not be pondered/doubted)
- ರತ್ನಮ್ ಕಥಮ್ ತ್ಯಜತಿ (ratnam katham tyajati)how does one abandon a jewel (ratnam:jewel | katham:how | tyajati:abandons)
- ಕಃ ಅಪಿ ಅಶುಚೌ ಪ್ರವಿಷ್ಟಮ್ (kaḥ api aśucau praviṣṭam)anyone, though it has fallen into filth (kaḥ api:anyone | aśucau:in an impure place | praviṣṭam:having entered/fallen)
ಗ್ರಾಹ್ಯಃ ಪರಂ ಗುಣವತಾ ಖಲು ಸಾರ ಏವ ।
ಸಿನ್ದೂರಚಿತ್ರರಹಿತಾ ಭುವಿ ರೂಪಶೂನ್ಯಾ
ಪಾರಂ ನ ಕಿಂ ನಯತಿ ನೌರಿಹ ಗನ್ತುಕಾಮಾನ್ ॥ ೨-೨॥
- ನ ಏವ ಅತ್ರ (naiva atra)not here indeed (na:not | eva:indeed | atra:here)
- ಕಾವ್ಯ-ಗುಣಃ (kāvya-guṇaḥ)poetic merit (kāvya:poetry | guṇaḥ:quality)
- ಏವ ತು ಚಿನ್ತನೀಯಃ (eva tu cintanīyaḥ)alone is to be considered (eva:alone | tu:but | cintanīyaḥ:to be considered)
- ಗ್ರಾಹ್ಯಃ (grāhyaḥ)to be grasped
- ಪರಮ್ (param)only
- ಗುಣವತಾ (guṇavatā)by the discerning one
- ಖಲು ಸಾರಃ ಏವ (khalu sāraḥ eva)indeed only the essence (khalu:indeed | sāraḥ:essence | eva:only)
- ಸಿನ್ದೂರ-ಚಿತ್ರ-ರಹಿತಾ (sindūra-citra-rahitā)devoid of vermilion decoration (sindūra:vermilion | citra:painting | rahitā:devoid of)
- ಭುವಿ (bhuvi)on the earth
- ರೂಪ-ಶೂನ್ಯಾ (rūpa-śūnyā)lacking beauty (rūpa:beauty | śūnyā:empty of)
- ಪಾರಮ್ ನ ಕಿಮ್ ನಯತಿ (pāram na kiṃ nayati)does it not carry to the other shore (pāram:the far shore | na:not | kiṃ:whether | nayati:leads)
- ನೌಃ ಇಹ (nauḥ iha)the boat here (nauḥ:boat | iha:here)
- ಗನ್ತು-ಕಾಮಾನ್ (gantu-kāmān)those desiring to go (gantu:to go | kāmān:those desirous)
ಗ್ರಸ್ತಂ ಸ್ವಭಾವತಃ ಶಾನ್ತಂ ಚೈತನ್ಯಂ ಗಗನೋಪಮಮ್ ॥ ೨-೩॥
- ಪ್ರಯತ್ನೇನ ವಿನಾ (prayatnena vinā)without effort (prayatnena:by effort | vinā:without)
- ಯೇನ ನಿಶ್ಚಲೇನ (yena niścalena)by which motionless (one) (yena:by which | niścalena:motionless)
- ಚಲಾಚಲಮ್ (calācalam)the moving and unmoving (calā:moving | acalam:unmoving)
- ಗ್ರಸ್ತಮ್ (grastam)swallowed up
- ಸ್ವಭಾವತಃ ಶಾನ್ತಮ್ (svabhāvataḥ śāntam)naturally peaceful (svabhāvataḥ:by nature | śāntam:peaceful)
- ಚೈತನ್ಯಮ್ (caitanyam)consciousness
- ಗಗನ-ಉಪಮಮ್ (gagana-upamam)like the sky (gagana:sky | upamam:resembling)
ಸರ್ವಗಂ ತತ್ಕಥಂ ಭಿನ್ನಮದ್ವೈತಂ ವರ್ತತೇ ಮಮ ॥ ೨-೪॥
- ಅಯತ್ನಾತ್ (ayatnāt)without effort (ayatnāt:effortlessly)
- ಚಾಲಯೇತ್ (cālayet)moves
- ಯಃ ತು (yaḥ tu)he who indeed (yaḥ:who | tu:indeed)
- ಏಕಮ್ ಏವ (ekam eva)the one alone (ekam:one | eva:alone)
- ಚರ-ಅಚರಮ್ (cara-acaram)the moving and unmoving (cara:moving | acaram:unmoving)
- ಸರ್ವಗಮ್ (sarvagam)all-pervading (sarva:all | gam:going)
- ತತ್ ಕಥಮ್ ಭಿನ್ನಮ್ (tat katham bhinnam)how can that be divided (tat:that | katham:how | bhinnam:divided)
- ಅದ್ವೈತಮ್ (advaitam)non-dual (a:not | dvaitam:duality)
- ವರ್ತತೇ ಮಮ (vartate mama)exists for me (vartate:exists | mama:for me)
ಗಮಾಗಮವಿನಿರ್ಮುಕ್ತಂ ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪಂ ನಿರಾಕುಲಮ್ ॥ ೨-೫॥
- ಅಹಮ್ ಏವ (aham eva)I alone (aham:I | eva:alone)
- ಪರಮ್ (param)the supreme
- ಯಸ್ಮಾತ್ (yasmāt)since, because
- ಸಾರಾತ್ ಸಾರತರಮ್ (sārāt sārataram)more essential than the essence (sārāt:than the essence | sārataram:more essential)
- ಶಿವಮ್ (śivam)the auspicious one, Śiva
- ಗಮ-ಆಗಮ-ವಿನಿರ್ಮುಕ್ತಮ್ (gama-āgama-vinirmuktam)free from coming and going (gama:going | āgama:coming | vinirmuktam:completely freed)
- ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪಮ್ (nirvikalpam)without modification, changeless (nir:without | vikalpam:mental modification)
- ನಿರಾಕುಲಮ್ (nirākulam)undisturbed, tranquil (nir:without | ākulam:agitation)
ಸಮ್ಪೂರ್ಣತ್ವಾನ್ನ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ ವಿಭಾಗಂ ತ್ರಿದಶಾದಿಕಮ್ ॥ ೨-೬॥
- ಸರ್ವ-ಅವಯವ-ನಿರ್ಮುಕ್ತಮ್ (sarva-avayava-nirmuktam)free from all parts (sarva:all | avayava:parts/limbs | nirmuktam:free from)
- ತಥಾ ಅಹಮ್ (tathā aham)so am I (tathā:thus | aham:I)
- ತ್ರಿದಶ-ಅರ್ಚಿತಮ್ (tridaśa-arcitam)worshipped by the gods (tridaśa:the gods | arcitam:worshipped)
- ಸಮ್ಪೂರ್ಣತ್ವಾತ್ (sampūrṇatvāt)because of being complete (sampūrṇatvāt:due to completeness)
- ನ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ (na gṛhṇāmi)I do not accept (na:not | gṛhṇāmi:I take/accept)
- ವಿಭಾಗಮ್ (vibhāgam)division
- ತ್ರಿದಶ-ಆದಿಕಮ್ (tridaśa-ādikam)of the gods and the rest (tridaśa:the gods | ādikam:and so forth)
ಉತ್ಪದ್ಯನ್ತೇ ವಿಲೀಯನ್ತೇ ಬುದ್ಬುದಾಶ್ಚ ಯಥಾ ಜಲೇ ॥ ೨-೭॥
- ಪ್ರಮಾದೇನ (pramādena)through carelessness
- ನ ಸನ್ದೇಹಃ (na sandehaḥ)there is no doubt (na:not | sandehaḥ:doubt)
- ಕಿಂ ಕರಿಷ್ಯಾಮಿ (kiṃ kariṣyāmi)what shall I do (kiṃ:what | kariṣyāmi:I shall do)
- ವೃತ್ತಿಮಾನ್ (vṛttimān)one endowed with mental modifications
- ಉತ್ಪದ್ಯನ್ತೇ (utpadyante)they arise
- ವಿಲೀಯನ್ತೇ (vilīyante)they dissolve
- ಬುದ್ಬುದಾಃ ಚ (budbudāḥ ca)and the bubbles (budbudāḥ:bubbles | ca:and)
- ಯಥಾ ಜಲೇ (yathā jale)as in water (yathā:as | jale:in water)
ಮೃದುದ್ರವ್ಯೇಷು ತೀಕ್ಷ್ಣೇಷು ಗುಡೇಷು ಕಟುಕೇಷು ಚ ॥ ೨-೮॥
- ಮಹತ್-ಆದೀನಿ ಭೂತಾನಿ (mahat-ādīni bhūtāni)the elements beginning with Mahat (mahat:great principle | ādīni:beginning with | bhūtāni:elements)
- ಸಮಾಪ್ಯ ಏವಮ್ (samāpya evam)having thus pervaded (samāpya:having encompassed | evam:thus)
- ಸದಾ ಏವ ಹಿ (sadā eva hi)always indeed (sadā:always | eva:indeed | hi:surely)
- ಮೃದು-ದ್ರವ್ಯೇಷು (mṛdu-dravyeṣu)in soft substances (mṛdu:soft | dravyeṣu:in substances)
- ತೀಕ್ಷ್ಣೇಷು (tīkṣṇeṣu)in sharp ones
- ಗುಡೇಷು (guḍeṣu)in sweet things (guḍa:jaggery/sweet)
- ಕಟುಕೇಷು ಚ (kaṭukeṣu ca)and in pungent ones (kaṭukeṣu:in pungent things | ca:and)
ಪ್ರಕೃತಿಃ ಪುರುಷಸ್ತದ್ವದಭಿನ್ನಂ ಪ್ರತಿಭಾತಿ ಮೇ ॥ ೨-೯॥
- ಕಟುತ್ವಮ್ (kaṭutvam)pungency
- ಚ ಏವ (ca eva)and indeed (ca:and | eva:indeed)
- ಶೈತ್ಯತ್ವಮ್ (śaityatvam)coldness
- ಮೃದುತ್ವಮ್ ಚ (mṛdutvam ca)and softness (mṛdutvam:softness | ca:and)
- ಯಥಾ ಜಲೇ (yathā jale)as in water (yathā:as | jale:in water)
- ಪ್ರಕೃತಿಃ ಪುರುಷಃ (prakṛtiḥ puruṣaḥ)Nature and Spirit (prakṛtiḥ:primordial nature | puruṣaḥ:the conscious self)
- ತದ್ವತ್ (tadvat)likewise
- ಅಭಿನ್ನಮ್ (abhinnam)as non-different (abhinnam:undivided)
- ಪ್ರತಿಭಾತಿ ಮೇ (pratibhāti me)appears to me (pratibhāti:appears | me:to me)
ಮನೋಬುದ್ಧೀನ್ದ್ರಿಯಾತೀತಮಕಲಙ್ಕಂ ಜಗತ್ಪತಿಮ್ ॥ ೨-೧೦॥
- ಸರ್ವ-ಆಖ್ಯಾ-ರಹಿತಮ್ (sarva-ākhyā-rahitam)devoid of all names (sarva:all | ākhyā:name | rahitam:devoid of)
- ಯದ್ಯತ್ (yadyat)whatever
- ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮತರಮ್ (sūkṣmāt sūkṣmataram)subtler than the subtle (sūkṣmāt:than the subtle | sūkṣmataram:subtler)
- ಪರಮ್ (param)supreme
- ಮನಃ-ಬುದ್ಧಿ-ಇನ್ದ್ರಿಯ-ಅತೀತಮ್ (manaḥ-buddhi-indriya-atītam)beyond mind, intellect and senses (manaḥ:mind | buddhi:intellect | indriya:senses | atītam:beyond)
- ಅಕಲಙ್ಕಮ್ (akalaṅkam)stainless (a:without | kalaṅkam:blemish)
- ಜಗತ್-ಪತಿಮ್ (jagat-patim)the Lord of the universe (jagat:universe | patim:lord)
ತ್ವಮೇವ ಹಿ ಕಥಂ ತತ್ರ ಕಥಂ ತತ್ರ ಚರಾಚರಮ್ ॥ ೨-೧೧॥
- ಈದೃಶಮ್ (īdṛśam)such
- ಸಹಜಮ್ (sahajam)innate, natural (saha:together with | jam:born)
- ಯತ್ರ (yatra)where
- ಅಹಮ್ (aham)the 'I'
- ತತ್ರ (tatra)there
- ಕಥಮ್ ಭವೇತ್ (katham bhavet)how can it be (katham:how | bhavet:could exist)
- ತ್ವಮ್ ಏವ ಹಿ (tvam eva hi)you alone indeed (tvam:you | eva:alone | hi:indeed)
- ಕಥಮ್ ತತ್ರ (katham tatra)how can there be (katham:how | tatra:there)
- ಕಥಮ್ ತತ್ರ ಚರಾಚರಮ್ (katham tatra carācaram)how can there be the moving and unmoving (katham:how | tatra:there | cara:moving | acaram:unmoving)
ಚೈತನ್ಯಂ ದೋಷಹೀನಂ ಚ ಸರ್ವಜ್ಞಂ ಪೂರ್ಣಮೇವ ಚ ॥ ೨-೧೨॥
- ಗಗನ-ಉಪಮಮ್ (gagana-upamam)like the sky (gagana:sky | upamam:comparable to)
- ತು (tu)indeed
- ಯತ್ ಪ್ರೋಕ್ತಮ್ (yat proktam)that which is declared (yat:which | proktam:declared)
- ತತ್ ಏವ (tad eva)that alone (tad:that | eva:alone)
- ಗಗನ-ಉಪಮಮ್ (gagana-upamam)is like the sky (gagana:sky | upamam:comparable to)
- ಚೈತನ್ಯಮ್ (caitanyam)consciousness
- ದೋಷ-ಹೀನಮ್ (doṣa-hīnam)free from defects (doṣa:defect | hīnam:free from)
- ಚ (ca)and
- ಸರ್ವಜ್ಞಮ್ (sarvajñam)all-knowing (sarva:all | jñam:knowing)
- ಪೂರ್ಣಮ್ (pūrṇam)complete
- ಏವ ಚ (eva ca)and indeed (eva:indeed | ca:and)
ವರಿಣಾ ಪಿಹಿತಂ ನೈವ ತೇಜೋಮಧ್ಯೇ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಮ್ ॥ ೨-೧೩॥
- ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಚರಿತಮ್ (pṛthivyāṃ caritam)moving on the earth (pṛthivyām:on the earth | caritam:moved)
- ನ ಏವ (na eva)not at all (na:not | eva:indeed)
- ಮಾರುತೇನ ಚ ವಾಹಿತಮ್ (mārutena ca vāhitam)nor carried by the wind (mārutena:by the wind | ca:and | vāhitam:carried)
- ವರಿಣಾ ಪಿಹಿತಮ್ (variṇā pihitam)covered by water (variṇā:by water | pihitam:covered)
- ನ ಏವ (na eva)not at all (na:not | eva:indeed)
- ತೇಜೋ-ಮಧ್ಯೇ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಮ್ (tejo-madhye vyavasthitam)abiding in the midst of fire (tejaḥ:fire | madhye:in the midst | vyavasthitam:abiding)
ಸ ಬಾಹ್ಯಾಭ್ಯನ್ತರಂ ತಿಷ್ಠತ್ಯವಚ್ಛಿನ್ನಂ ನಿರನ್ತರಮ್ ॥ ೨-೧೪॥
- ಆಕಾಶಮ್ (ākāśam)space
- ತೇನ ಸಂವ್ಯಾಪ್ತಮ್ (tena saṃvyāptam)pervaded by that (tena:by that | saṃvyāptam:pervaded)
- ನ ತತ್ ವ್ಯಾಪ್ತಮ್ (na tad vyāptam)that is not pervaded (na:not | tad:that | vyāptam:pervaded)
- ಚ ಕೇನಚಿತ್ (ca kenacit)and by anything (ca:and | kenacit:by anything)
- ಸಃ (saḥ)he
- ಬಾಹ್ಯ-ಅಭ್ಯನ್ತರಮ್ (bāhya-abhyantaram)outside and inside (bāhya:external | abhyantaram:internal)
- ತಿಷ್ಠತಿ (tiṣṭhati)abides
- ಅವಚ್ಛಿನ್ನಮ್ (avacchinnam)undivided
- ನಿರನ್ತರಮ್ (nirantaram)continuously (nir:without | antaram:interval)
ಆಲಮ್ಬನಾದಿ ಯತ್ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಕ್ರಮಾದಾಲಮ್ಬನಂ ಭವೇತ್ ॥ ೨-೧೫॥
- ಸೂಕ್ಷ್ಮತ್ವಾತ್ (sūkṣmatvāt)due to subtlety (sūkṣma:subtle | tvāt:on account of being)
- ತತ್ ಅದೃಶ್ಯತ್ವಾತ್ (tad adṛśyatvāt)due to that being invisible (tat:that | adṛśya:invisible | tvāt:on account of being)
- ನಿರ್ಗುಣತ್ವಾತ್ ಚ (nirguṇatvāt ca)and due to being without qualities (nirguṇa:without qualities | tvāt:on account of being | ca:and)
- ಯೋಗಿಭಿಃ (yogibhiḥ)by the yogis
- ಆಲಮ್ಬನಾದಿ (ālambanādi)supports and the like (ālambana:support | ādi:and the like)
- ಯತ್ ಪ್ರೋಕ್ತಮ್ (yat proktam)that which is declared (yat:which | proktam:declared)
- ಕ್ರಮಾತ್ ಆಲಮ್ಬನಮ್ ಭವೇತ್ (kramād ālambanam bhavet)gradually it becomes the support (kramāt:gradually | ālambanam:support | bhavet:it becomes)
ತಲ್ಲಯಾಲ್ಲೀಯತೇ ನಾನ್ತರ್ಗುಣದೋಷವಿವರ್ಜಿತಃ ॥ ೨-೧೬॥
- ಸತತ-ಅಭ್ಯಾಸ-ಯುಕ್ತಃ (satata-abhyāsa-yuktaḥ)engaged in constant practice (satata:constant | abhyāsa:practice | yuktaḥ:engaged)
- ತು (tu)but
- ನಿರಾಲಮ್ಬಃ (nirālambaḥ)without support (nir:without | ālambaḥ:support)
- ಯದಾ ಭವೇತ್ (yadā bhavet)when one becomes (yadā:when | bhavet:should become)
- ತತ್-ಲಯಾತ್ (tallayāt)through that dissolution (tat:that | layāt:from dissolution)
- ಲೀಯತೇ (līyate)merges
- ನ ಅನ್ತಃ (na antar)not within (na:not | antar:within)
- ಗುಣ-ದೋಷ-ವಿವರ್ಜಿತಃ (guṇa-doṣa-vivarjitaḥ)free from virtues and faults (guṇa:virtues | doṣa:faults | vivarjitaḥ:free from)
ಏಕಮೇವ ವಿನಾಶಾಯ ಹ್ಯಮೋಘಂ ಸಹಜಾಮೃತಮ್ ॥ ೨-೧೭॥
- ವಿಷ-ವಿಶ್ವಸ್ಯ (viṣa-viśvasya)of the world of poison (viṣa:poison | viśvasya:of the world)
- ರೌದ್ರಸ್ಯ (raudrasya)of the terrible (raudrasya:fierce, terrible)
- ಮೋಹ-ಮೂರ್ಚ್ಛಾ-ಪ್ರದಸ್ಯ (moha-mūrcchā-pradasya)which bestows delusion and swooning (moha:delusion | mūrcchā:fainting, stupor | pradasya:bestowing)
- ಚ (ca)and
- ಏಕಮ್ ಏವ (ekam eva)the one alone (ekam:one | eva:alone, only)
- ವಿನಾಶಾಯ (vināśāya)for destruction (vināśāya:for destroying)
- ಹಿ (hi)indeed
- ಅಮೋಘಮ್ (amogham)unfailing (amogham:infallible)
- ಸಹಜ-ಅಮೃತಮ್ (sahaja-amṛtam)the innate nectar (sahaja:innate, natural | amṛtam:nectar, immortality)
ಭಾವಾಭಾವವಿನಿರ್ಮುಕ್ತಮನ್ತರಾಲಂ ತದುಚ್ಯತೇ ॥ ೨-೧೮॥
- ಭಾವ-ಗಮ್ಯಮ್ (bhāva-gamyam)attainable through pure feeling (bhāva:feeling | gamyam:to be attained)
- ನಿರಾಕಾರಮ್ (nirākāram)formless (nir:without | ākāram:form)
- ಸಾಕಾರಮ್ (sākāram)having form (sa:with | ākāram:form)
- ದೃಷ್ಟಿ-ಗೋಚರಮ್ (dṛṣṭi-gocaram)perceptible to sight (dṛṣṭi:sight | gocaram:within range)
- ಭಾವ-ಅಭಾವ-ವಿನಿರ್ಮುಕ್ತಮ್ (bhāva-abhāva-vinirmuktam)free from existence and non-existence (bhāva:existence | abhāva:non-existence | vinirmuktam:completely liberated)
- ಅನ್ತರಾಲಮ್ (antarālam)the intermediate state
- ತತ್ ಉಚ್ಯತೇ (tad ucyate)that is said (tad:that | ucyate:is said)
ಅನ್ತರಾದನ್ತರಂ ಜ್ಞೇಯಂ ನಾರಿಕೇಲಫಲಾಮ್ಬುವತ್ ॥ ೨-೧೯॥
- ಬಾಹ್ಯ-ಭಾವಮ್ (bāhya-bhāvam)the external state (bāhya:external | bhāvam:state)
- ಭವೇದ್ ವಿಶ್ವಮ್ (bhaved viśvam)is the universe (bhaved:becomes/is | viśvam:universe)
- ಅನ್ತಃ ಪ್ರಕೃತಿಃ ಉಚ್ಯತೇ (antaḥ prakṛtiḥ ucyate)the inner is called Nature (antaḥ:inner | prakṛtiḥ:Nature | ucyate:is called)
- ಅನ್ತರಾದ್ ಅನ್ತರಮ್ (antarād antaram)the innermost within the inner (antarāt:than the inner | antaram:the inner)
- ಜ್ಞೇಯಮ್ (jñeyam)is to be known
- ನಾರಿಕೇಲ-ಫಲ-ಅಮ್ಬುವತ್ (nārikela-phala-ambuvat)like the water inside a coconut fruit (nārikela:coconut | phala:fruit | ambuvat:like water)
ಮಧ್ಯಾನ್ಮಧ್ಯತರಂ ಜ್ಞೇಯಂ ನಾರಿಕೇಲಫಲಾಮ್ಬುವತ್ ॥ ೨-೨೦॥
- ಭ್ರಾನ್ತಿ-ಜ್ಞಾನಮ್ (bhrānti-jñānam)erroneous knowledge (bhrānti:delusion | jñānam:knowledge)
- ಸ್ಥಿತಮ್ ಬಾಹ್ಯಮ್ (sthitam bāhyam)situated on the outside (sthitam:situated | bāhyam:external)
- ಸಮ್ಯಕ್-ಜ್ಞಾನಮ್ ಚ (samyag-jñānam ca)and true knowledge (samyak:correct | jñānam:knowledge | ca:and)
- ಮಧ್ಯಗಮ್ (madhyagam)residing in the middle (madhya:middle | gam:going/residing)
- ಮಧ್ಯಾತ್ ಮಧ್ಯತರಮ್ (madhyāt madhyataram)more central than the center (madhyāt:than the middle | madhyataram:more central)
- ಜ್ಞೇಯಮ್ (jñeyam)to be known
- ನಾರಿಕೇಲ-ಫಲ-ಅಮ್ಬುವತ್ (nārikela-phala-ambuvat)like the water within a coconut fruit (nārikela:coconut | phala:fruit | ambu:water | vat:like)
ತೇನ ತತ್ಸದೃಶಂ ಪಶ್ಯೇದ್ದ್ವಿಧಾದೃಷ್ಟಿರ್ವಿಪರ್ಯಯಃ ॥ ೨-೨೧॥
- ಪೌರ್ಣಮಾಸ್ಯಾಮ್ (paurṇamāsyām)on the full-moon night
- ಯಥಾ ಚನ್ದ್ರಃ (yathā candraḥ)just as the moon (yathā:just as | candraḥ:moon)
- ಏಕಃ ಏವ (ekaḥ eva)is but one (ekaḥ:one | eva:alone)
- ಅತಿ-ನಿರ್ಮಲಃ (ati-nirmalaḥ)extremely spotless (ati:extremely | nirmalaḥ:spotless)
- ತೇನ ತತ್-ಸದೃಶಮ್ (tena tat-sadṛśam)like that, similar to it (tena:by that | tat:that | sadṛśam:similar)
- ಪಶ್ಯೇತ್ (paśyet)one should see
- ದ್ವಿಧಾ-ದೃಷ್ಟಿಃ (dvidhā-dṛṣṭiḥ)seeing in a twofold manner (dvidhā:twofold | dṛṣṭiḥ:vision)
- ವಿಪರ್ಯಯಃ (viparyayaḥ)is an error
ದಾತಾ ಚ ಧೀರತಾಮೇತಿ ಗೀಯತೇ ನಾಮಕೋಟಿಭಿಃ ॥ ೨-೨೨॥
- ಅನೇನ ಏವ ಪ್ರಕಾರೇಣ (anena eva prakāreṇa)in this very manner (anena:by this | eva:very | prakāreṇa:manner)
- ಬುದ್ಧಿ-ಭೇದಃ (buddhi-bhedaḥ)difference of intellect (buddhi:intellect | bhedaḥ:difference)
- ನ ಸರ್ವಗಃ (na sarvagaḥ)not universal (na:not | sarvagaḥ:all-pervading)
- ದಾತಾ ಚ (dātā ca)and the giver (dātā:giver | ca:and)
- ಧೀರತಾಮ್ ಏತಿ (dhīratām eti)attains steadfastness (dhīratām:steadfastness | eti:attains)
- ಗೀಯತೇ ನಾಮ-ಕೋಟಿಭಿಃ (gīyate nāma-koṭibhiḥ)is sung with millions of names (gīyate:is sung | nāma:names | koṭibhiḥ:by millions)
ಯಸ್ತು ಸಮ್ಬುಧ್ಯತೇ ತತ್ತ್ವಂ ವಿರಕ್ತೋ ಭವಸಾಗರಾತ್ ॥ ೨-೨೩॥
- ಗುರು-ಪ್ರಜ್ಞಾ-ಪ್ರಸಾದೇನ (guru-prajñā-prasādena)by the grace of the Guru's wisdom (guru:teacher | prajñā:wisdom | prasādena:by the grace)
- ಮೂರ್ಖಃ ವಾ ಯದಿ ಪಣ್ಡಿತಃ (mūrkhaḥ vā yadi paṇḍitaḥ)whether a fool or a learned one (mūrkhaḥ:fool | vā:or | yadi:whether | paṇḍitaḥ:learned)
- ಯಃ ತು ಸಮ್ಬುಧ್ಯತೇ ತತ್ತ್ವಮ್ (yaḥ tu sambudhyate tattvam)he who understands the truth (yaḥ:who | tu:indeed | sambudhyate:understands | tattvam:truth)
- ವಿರಕ್ತಃ ಭವ-ಸಾಗರಾತ್ (viraktaḥ bhava-sāgarāt)becomes detached from the ocean of worldly existence (viraktaḥ:detached | bhava:worldly existence | sāgarāt:from the ocean)
ದೃಢಬೋಧಶ್ಚ ಧೀರಶ್ಚ ಸ ಗಚ್ಛೇತ್ಪರಮಂ ಪದಮ್ ॥ ೨-೨೪॥
- ರಾಗ-ದ್ವೇಷ-ವಿನಿರ್ಮುಕ್ತಃ (rāga-dveṣa-vinirmuktaḥ)free from attraction and aversion (rāga:attraction | dveṣa:aversion | vinirmuktaḥ:completely liberated)
- ಸರ್ವ-ಭೂತ-ಹಿತೇ ರತಃ (sarva-bhūta-hite rataḥ)devoted to the welfare of all beings (sarva:all | bhūta:beings | hite:in the welfare | rataḥ:engaged)
- ದೃಢ-ಬೋಧಃ (dṛḍha-bodhaḥ)of firm knowledge (dṛḍha:firm | bodhaḥ:knowledge)
- ಚ (ca)and
- ಧೀರಃ (dhīraḥ)steadfast
- ಚ (ca)and
- ಸಃ (saḥ)he
- ಗಚ್ಛೇತ್ ಪರಮಂ ಪದಮ್ (gacchet paramaṃ padam)attains the supreme state (gacchet:goes | paramam:supreme | padam:state)
ದೇಹಾಭಾವೇ ತಥಾ ಯೋಗೀ ಸ್ವರೂಪೇ ಪರಮಾತ್ಮನಿ ॥ ೨-೨೫॥
- ಘಟೇ ಭಿನ್ನೇ (ghaṭe bhinne)when the pot is broken (ghaṭe:in the pot | bhinne:being broken)
- ಘಟಾಕಾಶಃ (ghaṭākāśaḥ)the space within the pot (ghaṭa:pot | ākāśaḥ:space)
- ಆಕಾಶೇ ಲೀಯತೇ (ākāśe līyate)dissolves into space (ākāśe:in space | līyate:dissolves)
- ಯಥಾ (yathā)just as
- ದೇಹ-ಅಭಾವೇ (dehābhāve)on the dissolution of the body (deha:body | abhāve:in the absence)
- ತಥಾ ಯೋಗೀ (tathā yogī)so too the yogi (tathā:thus | yogī:the yogi)
- ಸ್ವರೂಪೇ ಪರಮಾತ್ಮನಿ (svarūpe paramātmani)merges into his own nature, the Supreme Self (svarūpe:in one's own nature | paramātmani:in the Supreme Self)
ನ ಚೋಕ್ತಾ ಯೋಗಯುಕ್ತಾನಾಂ ಮತಿರ್ಯಾನ್ತೇಽಪಿ ಸಾ ಗತಿಃ ॥ ೨-೨೬॥
- ಉಕ್ತಾ ಇಯಮ್ (uktā iyam)this has been stated (uktā:stated | iyam:this)
- ಕರ್ಮ-ಯುಕ್ತಾನಾಮ್ (karma-yuktānām)of those engaged in action (karma:action | yuktānām:of those engaged)
- ಮತಿಃ (matiḥ)the mindset
- ಯಾನ್ತೇ ಅಪಿ (yānte api)even at the end (yānte:at the end | api:even)
- ಸಾ ಗತಿಃ (sā gatiḥ)that destination (sā:that | gatiḥ:destination)
- ನ ಚ ಉಕ್ತಾ (na ca uktā)and not stated (na:not | ca:and | uktā:stated)
- ಯೋಗ-ಯುಕ್ತಾನಾಮ್ (yoga-yuktānām)of those established in yoga (yoga:yoga | yuktānām:of those established)
- ಮತಿಃ (matiḥ)the mindset
- ಯಾನ್ತೇ ಅಪಿ (yānte api)even at the end (yānte:at the end | api:even)
- ಸಾ ಗತಿಃ (sā gatiḥ)that destination (sā:that | gatiḥ:destination)
ಯೋಗಿನಾಂ ಯಾ ಗತಿಃ ಕ್ವಾಪಿ ಹ್ಯಕಥ್ಯಾ ಭವತೋರ್ಜಿತಾ ॥ ೨-೨೭॥
- ಯಾ ಗತಿಃ (yā gatiḥ)which goal (yā:which | gatiḥ:goal)
- ಕರ್ಮ-ಯುಕ್ತಾನಾಮ್ (karma-yuktānām)of those engaged in action (karma:action | yuktānām:of those engaged)
- ಸಾ ಚ (sā ca)that indeed (sā:that | ca:and)
- ವಾಕ್-ಇನ್ದ್ರಿಯಾತ್ (vāg-indriyāt)by the organ of speech (vāk:speech | indriyāt:from the organ)
- ವದೇತ್ (vadet)can be described
- ಯೋಗಿನಾಮ್ (yoginām)of the yogis
- ಯಾ ಗತಿಃ (yā gatiḥ)which goal (yā:which | gatiḥ:goal)
- ಕ್ವಾಪಿ (kvāpi)anywhere
- ಹಿ ಅಕಥ್ಯಾ (hy akathyā)indeed indescribable (hi:indeed | akathyā:indescribable)
- ಭವತೋರ್ಜಿತಾ (bhavatorjitā)attained becomes powerful (bhavati:becomes | ūrjitā:powerful)
ವಿಕಲ್ಪವರ್ಜನಂ ತೇಷಾಂ ಸ್ವಯಂ ಸಿದ್ಧಿಃ ಪ್ರವರ್ತತೇ ॥ ೨-೨೮॥
- ಏವಮ್ ಜ್ಞಾತ್ವಾ (evaṃ jñātvā)having known thus (evaṃ:thus | jñātvā:having known)
- ತ್ವಮ್ ಉಮ್ ಮಾರ್ಗಮ್ (tvam um mārgam)you this path (tvam:you | um:this | mārgam:path)
- ಯೋಗಿನಾಮ್ (yoginām)of the yogis
- ನ ಏವ ಕಲ್ಪಿತಮ್ (naiva kalpitam)not at all imagined (na:not | eva:indeed | kalpitam:imagined)
- ವಿಕಲ್ಪ-ವರ್ಜನಮ್ (vikalpa-varjanam)abandonment of mental constructs (vikalpa:mental construct | varjanam:abandonment)
- ತೇಷಾಮ್ (teṣām)for them
- ಸ್ವಯಮ್ ಸಿದ್ಧಿಃ (svayaṃ siddhiḥ)self-arising perfection (svayaṃ:by itself | siddhiḥ:perfection)
- ಪ್ರವರ್ತತೇ (pravartate)arises
ನ ಯೋಗೀ ಪಶ್ಯತೇ ಗರ್ಭಂ ಪರೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಿ ಲೀಯತೇ ॥ ೨-೨೯॥
- ತೀರ್ಥೇ (tīrthe)at a holy place
- ವಾ ಅನ್ತ್ಯಜ-ಗೇಹೇ ವಾ (vā antyaja-gehe vā)or in the house of an outcaste (vā:or | antyaja:outcaste | gehe:in the house | vā:or)
- ಯತ್ರ ಕುತ್ರ (yatra kutra)wherever (yatra:where | kutra:anywhere)
- ಮೃತಃ ಅಪಿ ವಾ (mṛto'pi vā)or even if dead (mṛtaḥ:dead | api:even | vā:or)
- ನ ಯೋಗೀ ಪಶ್ಯತೇ ಗರ್ಭಮ್ (na yogī paśyate garbham)the yogi does not see the womb (na:not | yogī:yogi | paśyate:sees | garbham:womb, rebirth)
- ಪರೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಿ ಲೀಯತೇ (pare brahmaṇi līyate)he merges in the supreme Brahman (pare:in the supreme | brahmaṇi:in Brahman | līyate:merges)
ಘಟತಿ ಯದಿ ಯಥೇಷ್ಟಂ ಲಿಪ್ಯತೇ ನೈವ ದೋಷೈಃ ।
ಸಕೃದಪಿ ತದಭಾವಾತ್ಕರ್ಮ ಕಿಞ್ಚಿನ್ನಕುರ್ಯಾತ್
ತದಪಿ ನ ಚ ವಿಬದ್ಧಃ ಸಂಯಮೀ ವಾ ತಪಸ್ವೀ ॥ ೨-೩೦॥
- ಸಹಜಮ್ (sahajam)innate
- ಅಜಮ್ (ajam)unborn
- ಅಚಿನ್ತ್ಯಮ್ (acintyam)inconceivable
- ಯಃ ತು (yaḥ tu)but he who (yaḥ:who | tu:but)
- ಪಶ್ಯೇತ್ ಸ್ವರೂಪಮ್ (paśyet svarūpam)sees his own true nature (paśyet:sees | svarūpam:true nature)
- ಘಟತಿ ಯದಿ ಯಥೇಷ್ಟಮ್ (ghaṭati yadi yatheṣṭam)if he acts as he pleases (ghaṭati:acts | yadi:if | yatheṣṭam:as desired)
- ಲಿಪ್ಯತೇ ನ ಏವ ದೋಷೈಃ (lipyate na eva doṣaiḥ)he is not tainted by faults (lipyate:is tainted | na eva:not at all | doṣaiḥ:by faults)
- ಸಕೃತ್ ಅಪಿ (sakṛt api)even once (sakṛt:once | api:even)
- ತದ್-ಅಭಾವಾತ್ (tad-abhāvāt)due to the absence of that (tad:that | abhāvāt:from absence)
- ಕರ್ಮ ಕಿಞ್ಚಿತ್ ನ ಕುರ್ಯಾತ್ (karma kiñcit na kuryāt)he would not do any action (karma:action | kiñcit:any | na:not | kuryāt:would do)
- ತತ್ ಅಪಿ (tad api)even so (tad:that | api:even)
- ನ ಚ ವಿಬದ್ಧಃ (na ca vibaddhaḥ)and he is not bound (na:not | ca:and | vibaddhaḥ:bound)
- ಸಂಯಮೀ ವಾ ತಪಸ್ವೀ (saṃyamī vā tapasvī)as one who is self-controlled or an ascetic (saṃyamī:self-controlled | vā:or | tapasvī:ascetic)
ನಿರಾಶ್ರಯಂ ನಿರ್ವಪುಷಂ ನಿರಾಶಿಷಮ್ ।
ನಿರ್ದ್ವನ್ದ್ವನಿರ್ಮೋಹಮಲುಪ್ತಶಕ್ತಿಕಂ
ತಮೀಶಮಾತ್ಮಾನಮುಪೈತಿ ಶಾಶ್ವತಮ್ ॥ ೨-೩೧॥
- ನಿರಾಮಯಮ್ (nirāmayam)free from disease (niḥ:free from | āmayam:disease)
- ನಿಷ್ಪ್ರತಿಮಮ್ (niṣpratimam)without comparison (niḥ:without | pratimam:likeness)
- ನಿರಾಕೃತಿಮ್ (nirākṛtim)formless (niḥ:without | ākṛtim:form)
- ನಿರಾಶ್ರಯಮ್ (nirāśrayam)without support (niḥ:without | āśrayam:support)
- ನಿರ್ವಪುಷಮ್ (nirvapuṣam)bodiless (niḥ:without | vapuṣam:body)
- ನಿರಾಶಿಷಮ್ (nirāśiṣam)free from desire (niḥ:free from | āśiṣam:wish)
- ನಿರ್ದ್ವನ್ದ್ವ-ನಿರ್ಮೋಹಮ್ (nirdvandva-nirmoham)free from duality and delusion (nirdvandva:free from pairs of opposites | nirmoham:free from delusion)
- ಅಲುಪ್ತ-ಶಕ್ತಿಕಮ್ (alupta-śaktikam)of undiminished power (alupta:undiminished | śaktikam:power)
- ತಮ್ ಈಶಮ್ (tam īśam)that Lord (tam:that | īśam:Lord)
- ಆತ್ಮಾನಮ್ (ātmānam)the Self (ātmānam:the Self)
- ಉಪೈತಿ ಶಾಶ್ವತಮ್ (upaiti śāśvatam)attains the eternal (upaiti:attains | śāśvatam:eternal)
ಗುರುರ್ನ ಶಿಷ್ಯೋ ನ ಚ ಯನ್ತ್ರಸಮ್ಪದಃ ।
ಮುದ್ರಾದಿಕಂ ಚಾಪಿ ನ ಯತ್ರ ಭಾಸತೇ
ತಮೀಶಮಾತ್ಮಾನಮುಪೈತಿ ಶಾಶ್ವತಮ್ ॥ ೨-೩೨॥
- ವೇದಃ ನ (vedo na)no Veda (vedaḥ:the Veda | na:not)
- ದೀಕ್ಷಾ ನ (dīkṣā na)no initiation (dīkṣā:initiation | na:not)
- ನ ಚ ಮುಣ್ಡನ-ಕ್ರಿಯಾ (na ca muṇḍana-kriyā)nor the act of tonsure (na:not | ca:and | muṇḍana:shaving of the head | kriyā:act)
- ಗುರುಃ ನ ಶಿಷ್ಯಃ (gurur na śiṣyo)no guru, no disciple (guruḥ:teacher | na:not | śiṣyaḥ:disciple)
- ನ ಚ ಯನ್ತ್ರ-ಸಮ್ಪದಃ (na ca yantra-sampadaḥ)nor the wealth of ritual diagrams (na:not | ca:and | yantra:mystical diagram | sampadaḥ:possessions)
- ಮುದ್ರಾ-ಆದಿಕಮ್ (mudrā-ādikaṃ)gestures and the like (mudrā:sacred gesture | ādikam:etc.)
- ಚ ಅಪಿ ನ ಯತ್ರ ಭಾಸತೇ (cāpi na yatra bhāsate)where even these do not shine (ca:and | api:even | na:not | yatra:where | bhāsate:shines)
- ತಮ್ ಈಶಮ್ ಆತ್ಮಾನಮ್ (tam īśam ātmānam)that Lord, the Self (tam:that | īśam:Lord | ātmānam:the Self)
- ಉಪೈತಿ ಶಾಶ್ವತಮ್ (upaiti śāśvatam)attains the eternal (upaiti:attains | śāśvatam:eternal)
ಪಿಣ್ಡಂ ಚ ರೂಪಂ ಚ ಪದಾದಿಕಂ ನ ವಾ ।
ಆರಮ್ಭನಿಷ್ಪತ್ತಿಘಟಾದಿಕಂ ಚ ನೋ
ತಮೀಶಮಾತ್ಮಾನಮುಪೈತಿ ಶಾಶ್ವತಮ್ ॥ ೨-೩೩॥
- ನ ಶಾಮ್ಭವಮ್ (na śāmbhavam)not the Śāmbhava (state) (na:not | śāmbhavam:pertaining to Śambhu)
- ಶಾಕ್ತಿಕಮ್ ಆಣವಮ್ (śāktikam āṇavam)the Śākta and the Āṇava (śāktikam:pertaining to Śakti | āṇavam:pertaining to the individual soul)
- ನ ವಾ (na vā)nor (na:not | vā:or)
- ಪಿಣ್ಡಂ ಚ ರೂಪಂ ಚ (piṇḍaṃ ca rūpaṃ ca)neither the body nor the form (piṇḍam:body | ca:and | rūpam:form | ca:and)
- ಪದ-ಆದಿಕಮ್ (padādikam)word and the rest (pada:word | ādikam:etcetera)
- ನ ವಾ (na vā)nor (na:not | vā:or)
- ಆರಮ್ಭ-ನಿಷ್ಪತ್ತಿ-ಘಟ-ಆದಿಕಮ್ (ārambha-niṣpatti-ghaṭādikam)beginning, completion, pot and the like (ārambha:beginning | niṣpatti:completion | ghaṭa:pot | ādikam:etcetera)
- ಚ ನೋ (ca no)and not (ca:and | no:not)
- ತಮ್ ಈಶಮ್ (tam īśam)that Lord (tam:that | īśam:Lord)
- ಆತ್ಮಾನಮ್ (ātmānam)the Self (ātmānam:the Self)
- ಉಪೈತಿ ಶಾಶ್ವತಮ್ (upaiti śāśvatam)attains the eternal (upaiti:attains | śāśvatam:eternal)
ದುತ್ಪದ್ಯತೇ ತಿಷ್ಠತಿ ಲೀಯತೇಽಪಿ ವಾ ।
ಪಯೋವಿಕಾರಾದಿವ ಫೇನಬುದ್ಬುದಾ-
ಸ್ತಮೀಶಮಾತ್ಮಾನಮುಪೈತಿ ಶಾಶ್ವತಮ್ ॥ ೨-೩೪॥
- ಯಸ್ಯ ಸ್ವರೂಪಾತ್ (yasya svarūpāt)from whose essential nature (yasya:whose | svarūpāt:from the essential nature)
- ಸ-ಚರಾಚರಮ್ ಜಗತ್ (sa-carācaram jagat)the world with moving and unmoving things (sa:with | cara:moving | acaram:unmoving | jagat:world)
- ಉತ್ಪದ್ಯತೇ (utpadyate)arises
- ತಿಷ್ಠತಿ (tiṣṭhati)remains
- ಲೀಯತೇ ಅಪಿ ವಾ (līyate api vā)or also dissolves (līyate:dissolves | api:also | vā:or)
- ಪಯೋ-ವಿಕಾರಾತ್ ಇವ (payo-vikārāt iva)as from the modification of water (payaḥ:water | vikārāt:from the modification | iva:like)
- ಫೇನ-ಬುದ್ಬುದಾಃ (phena-budbudāḥ)foam and bubbles (phena:foam | budbudāḥ:bubbles)
- ತಮ್ ಈಶಮ್ (tam īśam)that Lord (tam:that | īśam:Lord)
- ಆತ್ಮಾನಮ್ (ātmānam)the Self
- ಉಪೈತಿ ಶಾಶ್ವತಮ್ (upaiti śāśvatam)one attains the eternal (upaiti:attains | śāśvatam:eternal)
ಬೋಧೋಽಪ್ಯಬೋಧೋಽಪಿ ನ ಯತ್ರ ಭಾಸತೇ ।
ನಾಡೀಪ್ರಚಾರೋಽಪಿ ನ ಯತ್ರ ಕಿಞ್ಚಿ-
ತ್ತಮೀಶಮಾತ್ಮಾನಮುಪೈತಿ ಶಾಶ್ವತಮ್ ॥ ೨-೩೫॥
- ನಾಸಾ-ನಿರೋಧಃ (nāsā-nirodhaḥ)restraint of the breath through the nose (nāsā:nose | nirodhaḥ:restraint)
- ನ ಚ ದೃಷ್ಟಿಃ (na ca dṛṣṭiḥ)nor fixing of the gaze (na:not | ca:and | dṛṣṭiḥ:gaze)
- ಆಸನಮ್ (āsanam)posture
- ಬೋಧಃ ಅಪಿ ಅಬೋಧಃ ಅಪಿ (bodhaḥ api abodhaḥ api)neither knowledge nor ignorance (bodhaḥ:knowledge | api:even | abodhaḥ:ignorance | api:even)
- ನ ಯತ್ರ ಭಾಸತೇ (na yatra bhāsate)where none appears (na:not | yatra:where | bhāsate:appears)
- ನಾಡೀ-ಪ್ರಚಾರಃ ಅಪಿ (nāḍī-pracāraḥ api)nor even the movement through the nerve channels (nāḍī:nerve channel | pracāraḥ:movement | api:even)
- ನ ಯತ್ರ ಕಿಞ್ಚಿತ್ (na yatra kiñcit)where nothing exists (na:not | yatra:where | kiñcit:anything)
- ತಮ್ ಈಶಮ್ ಆತ್ಮಾನಮ್ (tam īśam ātmānam)that Lord, the Self (tam:that | īśam:Lord | ātmānam:the Self)
- ಉಪೈತಿ ಶಾಶ್ವತಮ್ (upaiti śāśvatam)attains the eternal (upaiti:attains | śāśvatam:eternal)
ಅಣುತ್ವದೀರ್ಘತ್ವಮಹತ್ತ್ವಶೂನ್ಯತಾ ।
ಮಾನತ್ವಮೇಯತ್ವಸಮತ್ವವರ್ಜಿತಂ
ತಮೀಶಮಾತ್ಮಾನಮುಪೈತಿ ಶಾಶ್ವತಮ್ ॥ ೨-೩೬॥
- ನಾನಾತ್ವಮ್ (nānātvam)manifoldness (nānā:various | tvam:ness)
- ಏಕತ್ವಮ್ (ekatvam)oneness (eka:one | tvam:ness)
- ಉಭತ್ವಮ್ (ubhatvam)duality (ubha:both | tvam:ness)
- ಅನ್ಯತಾ (anyatā)otherness (anya:other | tā:ness)
- ಅಣುತ್ವ-ದೀರ್ಘತ್ವ-ಮಹತ್ತ್ವ-ಶೂನ್ಯತಾ (aṇutva-dīrghatva-mahattva-śūnyatā)devoid of smallness, length and greatness (aṇutva:minuteness | dīrghatva:length | mahattva:greatness | śūnyatā:emptiness)
- ಮಾನತ್ವ-ಏಯತ್ವ-ಸಮತ್ವ-ವರ್ಜಿತಮ್ (mānatva-eyatva-samatva-varjitam)free from measurer, measurable and equality (mānatva:being a means of knowledge | eyatva:being knowable | samatva:sameness | varjitam:devoid of)
- ತಮ್ ಈಶಮ್ (tam īśam)that Lord (tam:that | īśam:Lord)
- ಆತ್ಮಾನಮ್ (ātmānam)the Self (ātmānam:the Self)
- ಉಪೈತಿ ಶಾಶ್ವತಮ್ (upaiti śāśvatam)attains the eternal (upaiti:attains | śāśvatam:eternal)
ಸುಸಙ್ಗ್ರಹೀ ವಾ ಯದಿ ವಾ ನ ಸಙ್ಗ್ರಹೀ ।
ನಿಷ್ಕರ್ಮಕೋ ವಾ ಯದಿ ವಾ ಸಕರ್ಮಕ-
ಸ್ತಮೀಶಮಾತ್ಮಾನಮುಪೈತಿ ಶಾಶ್ವತಮ್ ॥ ೨-೩೭॥
- ಸುಸಂಯಮೀ (susaṃyamī)well self-controlled (su:well | saṃyamī:self-controlled)
- ವಾ ಯದಿ ವಾ ನ ಸಂಯಮೀ (vā yadi vā na saṃyamī)or whether not self-controlled (vā:or | yadi:if | vā:or | na:not | saṃyamī:self-controlled)
- ಸುಸಂಗ್ರಹೀ (susaṅgrahī)acquiring much (su:well | saṅgrahī:accumulator)
- ವಾ ಯದಿ ವಾ ನ ಸಂಗ್ರಹೀ (vā yadi vā na saṅgrahī)or whether not accumulating (vā:or | yadi:if | vā:or | na:not | saṅgrahī:accumulator)
- ನಿಷ್ಕರ್ಮಕಃ (niṣkarmakaḥ)free from action (niṣ:without | karmakaḥ:action)
- ವಾ ಯದಿ ವಾ ಸಕರ್ಮಕಃ (vā yadi vā sakarmakaḥ)or whether engaged in action (vā:or | yadi:if | vā:or | sa:with | karmakaḥ:action)
- ತಮ್ ಈಶಮ್ (tam īśam)that Lord (tam:that | īśam:Lord)
- ಆತ್ಮಾನಮ್ (ātmānam)the Self
- ಉಪೈತಿ ಶಾಶ್ವತಮ್ (upaiti śāśvatam)attains the eternal (upaiti:attains | śāśvatam:eternal)
ತನ್ಮಾತ್ರಭೂತಾನಿ ನ ಭೂತಪಞ್ಚಕಮ್ ।
ಅಹಙ್ಕೃತಿಶ್ಚಾಪಿ ವಿಯತ್ಸ್ವರೂಪಕಂ
ತಮೀಶಮಾತ್ಮಾನಮುಪೈತಿ ಶಾಶ್ವತಮ್ ॥ ೨-೩೮॥
- ಮನಃ ನ ಬುದ್ಧಿಃ (mano na buddhiḥ)neither mind nor intellect (manaḥ:mind | na:not | buddhiḥ:intellect)
- ನ ಶರೀರಮ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಮ್ (na śarīram indriyam)nor body nor sense organ (na:not | śarīram:body | indriyam:sense organ)
- ತನ್ಮಾತ್ರ-ಭೂತಾನಿ (tanmātra-bhūtāni)the subtle elements (tanmātra:subtle essence | bhūtāni:elements)
- ನ ಭೂತ-ಪಞ್ಚಕಮ್ (na bhūta-pañcakam)nor the five gross elements (na:not | bhūta:element | pañcakam:group of five)
- ಅಹಙ್ಕೃತಿಃ ಚ ಅಪಿ (ahaṅkṛtiḥ ca api)nor even the ego (ahaṅkṛtiḥ:ego | ca:and | api:even)
- ವಿಯತ್-ಸ್ವರೂಪಕಮ್ (viyat-svarūpakam)of the nature of space (viyat:space | svarūpakam:having the form of)
- ತಮ್ ಈಶಮ್ (tam īśam)that Lord (tam:that | īśam:Lord)
- ಆತ್ಮಾನಮ್ ಉಪೈತಿ ಶಾಶ್ವತಮ್ (ātmānam upaiti śāśvatam)attains that eternal Self (ātmānam:the Self | upaiti:attains | śāśvatam:eternal)
ನ ಯೋಗಿನಶ್ಚೇತಸಿ ಭೇದವರ್ಜಿತೇ ।
ಶೌಚಂ ನ ವಾಶೌಚಮಲಿಙ್ಗಭಾವನಾ
ಸರ್ವಂ ವಿಧೇಯಂ ಯದಿ ವಾ ನಿಷಿಧ್ಯತೇ ॥ ೨-೩೯॥
- ವಿಧೌ ನಿರೋಧೇ (vidhau nirodhe)when injunction is dissolved (vidhau:in injunction | nirodhe:in cessation)
- ಪರಮಾತ್ಮತಾಮ್ ಗತೇ (paramātmatāṃ gate)having attained the state of the Supreme Self (paramātmatām:supreme selfhood | gate:having gone)
- ನ ಯೋಗಿನಃ ಚೇತಸಿ (na yoginaḥ cetasi)not in the mind of the yogi (na:not | yoginaḥ:of the yogi | cetasi:in the mind)
- ಭೇದ-ವರ್ಜಿತೇ (bheda-varjite)devoid of distinction (bheda:distinction | varjite:free from)
- ಶೌಚಮ್ ನ ವಾ ಅಶೌಚಮ್ (śaucaṃ na vā aśaucam)neither purity nor impurity (śaucam:purity | na:not | vā:or | aśaucam:impurity)
- ಅಲಿಙ್ಗ-ಭಾವನಾ (aliṅga-bhāvanā)contemplation without attributes (aliṅga:without mark | bhāvanā:contemplation)
- ಸರ್ವಮ್ ವಿಧೇಯಮ್ (sarvaṃ vidheyam)everything to be enjoined (sarvam:all | vidheyam:to be prescribed)
- ಯದಿ ವಾ ನಿಷಿಧ್ಯತೇ (yadi vā niṣidhyate)or whether it is prohibited (yadi:if | vā:or | niṣidhyate:is forbidden)
ನೂನಂ ಕಥಂ ತತ್ರ ಗುರೂಪದೇಶತಾ ।
ಇಮಾಂ ಕಥಾಮುಕ್ತವತೋ ಗುರೋಸ್ತ-
ದ್ಯುಕ್ತಸ್ಯ ತತ್ತ್ವಂ ಹಿ ಸಮಂ ಪ್ರಕಾಶತೇ ॥ ೨-೪೦॥
- ಮನಃ ವಚಃ (manaḥ vacaḥ)mind and speech (manaḥ:mind | vacaḥ:speech)
- ಯತ್ರ ನ ಶಕ್ತಮ್ ಈರಿತುಮ್ (yatra na śaktam īritum)where they are not able to express (yatra:where | na:not | śaktam:able | īritum:to utter)
- ನೂನಂ ಕಥಂ ತತ್ರ (nūnaṃ kathaṃ tatra)how indeed there (nūnam:surely | katham:how | tatra:there)
- ಗುರು-ಉಪದೇಶತಾ (gurūpadeśatā)the state of the Guru's teaching (guru:teacher | upadeśatā:instruction)
- ಇಮಾಂ ಕಥಾಮ್ ಉಕ್ತವತಃ (imāṃ kathām uktavataḥ)of him who has spoken this account (imām:this | kathām:account | uktavataḥ:having spoken)
- ಗುರೋಃ (guroḥ)of the Guru
- ತದ್-ಯುಕ್ತಸ್ಯ (tad-yuktasya)of one who is united with that (tad:that | yuktasya:of the one joined)
- ತತ್ತ್ವಂ ಹಿ ಸಮಂ ಪ್ರಕಾಶತೇ (tattvaṃ hi samaṃ prakāśate)the truth indeed shines forth equally (tattvam:truth | hi:indeed | samam:equally | prakāśate:shines)
ಗುಣವಿಗುಣವಿಭಾಗೋ ವರ್ತತೇ ನೈವ ಕಿಞ್ಚಿತ್
ರತಿವಿರತಿವಿಹೀನಂ ನಿರ್ಮಲಂ ನಿಷ್ಪ್ರಪಞ್ಚಮ್ ।
ಗುಣವಿಗುಣವಿಹೀನಂ ವ್ಯಾಪಕಂ ವಿಶ್ವರೂಪಂ
ಕಥಮಹಮಿಹ ವನ್ದೇ ವ್ಯೋಮರೂಪಂ ಶಿವಂ ವೈ ॥ ೩-೧॥
- ಗುಣ-ವಿಗುಣ-ವಿಭಾಗಃ (guṇa-viguṇa-vibhāgaḥ)division of quality and non-quality (guṇa:quality | viguṇa:non-quality | vibhāgaḥ:division)
- ವರ್ತತೇ ನ ಏವ ಕಿಞ್ಚಿತ್ (vartate na eva kiñcit)does not exist at all in the slightest (vartate:exists | na:not | eva:indeed | kiñcit:anything)
- ರತಿ-ವಿರತಿ-ವಿಹೀನಮ್ (rati-virati-vihīnam)devoid of attachment and detachment (rati:attachment | virati:detachment | vihīnam:devoid of)
- ನಿರ್ಮಲಮ್ (nirmalam)pure
- ನಿಷ್ಪ್ರಪಞ್ಚಮ್ (niṣprapañcam)beyond all manifestation (niḥ:without | prapañcam:manifestation)
- ಗುಣ-ವಿಗುಣ-ವಿಹೀನಮ್ (guṇa-viguṇa-vihīnam)free from quality and non-quality (guṇa:quality | viguṇa:non-quality | vihīnam:free from)
- ವ್ಯಾಪಕಮ್ (vyāpakam)all-pervading
- ವಿಶ್ವರೂಪಮ್ (viśvarūpam)of universal form (viśva:universe | rūpam:form)
- ಕಥಮ್ ಅಹಮ್ ಇಹ ವನ್ದೇ (katham aham iha vande)how shall I here worship (katham:how | aham:I | iha:here | vande:worship)
- ವ್ಯೋಮರೂಪಮ್ ಶಿವಮ್ ವೈ (vyomarūpam śivam vai)indeed Shiva of the nature of space (vyoma:space | rūpam:form | śivam:Shiva | vai:indeed)
ಕಾರ್ಯಂ ಹಿ ಕಾರಣಮಿದಂ ಹಿ ಪರಂ ಶಿವಶ್ಚ ।
ಏವಂ ವಿಕಲ್ಪರಹಿತೋಽಹಮಲಂ ಶಿವಶ್ಚ
ಸ್ವಾತ್ಮಾನಮಾತ್ಮನಿ ಸುಮಿತ್ರ ಕಥಂ ನಮಾಮಿ ॥ ೩-೨॥
- ಶ್ವೇತ-ಆದಿ-ವರ್ಣ-ರಹಿತಃ (śveta-ādi-varṇa-rahitaḥ)devoid of white and other colors (śveta:white | ādi:etc. | varṇa:color | rahitaḥ:devoid of)
- ನಿಯತಮ್ (niyatam)certainly
- ಶಿವಃ ಚ (śivaḥ ca)and Shiva (auspicious) (śivaḥ:Shiva | ca:and)
- ಕಾರ್ಯಮ್ ಹಿ (kāryam hi)indeed the effect (kāryam:effect | hi:indeed)
- ಕಾರಣಮ್ ಇದಮ್ ಹಿ (kāraṇam idam hi)indeed this cause (kāraṇam:cause | idam:this | hi:indeed)
- ಪರಮ್ ಶಿವಃ ಚ (param śivaḥ ca)and the supreme Shiva (param:supreme | śivaḥ:Shiva | ca:and)
- ಏವಮ್ ವಿಕಲ್ಪ-ರಹಿತಃ (evam vikalpa-rahitaḥ)thus devoid of alternatives (evam:thus | vikalpa:alternative | rahitaḥ:devoid of)
- ಅಹಮ್ ಅಲಮ್ ಶಿವಃ ಚ (aham alam śivaḥ ca)I am fully Shiva (aham:I | alam:fully | śivaḥ:Shiva | ca:and)
- ಸ್ವ-ಆತ್ಮಾನಮ್ (sva-ātmānam)to my own Self (sva:own | ātmānam:Self)
- ಆತ್ಮನಿ (ātmani)in the Self
- ಸುಮಿತ್ರ (sumitra)O good friend (su:good | mitra:friend)
- ಕಥಮ್ ನಮಾಮಿ (katham namāmi)how shall I bow (katham:how | namāmi:I bow)
ನಿರ್ಧೂಮಧೂಮರಹಿತೋ ಹಿ ಸದೋದಿತೋಽಹಮ್ ।
ನಿರ್ದೀಪದೀಪರಹಿತೋ ಹಿ ಸದೋದಿತೋಽಹಂ
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೩-೩॥
- ನಿರ್ಮೂಲ-ಮೂಲ-ರಹಿತಃ (nirmūla-mūla-rahitaḥ)devoid of both root and rootlessness (nirmūla:without root | mūla:root | rahitaḥ:devoid of)
- ಹಿ (hi)indeed
- ಸದಾ-ಉದಿತಃ ಅಹಮ್ (sadā-uditaḥ aham)I am ever-arisen (sadā:always | uditaḥ:arisen | aham:I)
- ನಿರ್ಧೂಮ-ಧೂಮ-ರಹಿತಃ (nirdhūma-dhūma-rahitaḥ)devoid of both smoke and smokelessness (nirdhūma:without smoke | dhūma:smoke | rahitaḥ:devoid of)
- ಹಿ (hi)indeed
- ಸದಾ-ಉದಿತಃ ಅಹಮ್ (sadā-uditaḥ aham)I am ever-arisen (sadā:always | uditaḥ:arisen | aham:I)
- ನಿರ್ದೀಪ-ದೀಪ-ರಹಿತಃ (nirdīpa-dīpa-rahitaḥ)devoid of both lamp and lamplessness (nirdīpa:without lamp | dīpa:lamp | rahitaḥ:devoid of)
- ಹಿ (hi)indeed
- ಸದಾ-ಉದಿತಃ ಅಹಮ್ (sadā-uditaḥ aham)I am ever-arisen (sadā:always | uditaḥ:arisen | aham:I)
- ಜ್ಞಾನ-ಅಮೃತಮ್ (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ಸಮರಸಮ್ (samarasam)of even essence (sama:equal | rasam:essence)
- ಗಗನ-ಉಪಮಃ ಅಹಮ್ (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable to | aham:I)
ನಿಃಸಙ್ಗಸಙ್ಗಮಿಹ ನಾಮ ಕಥಂ ವದಾಮಿ ।
ನಿಃಸಾರಸಾರರಹಿತಂ ಚ ಕಥಂ ವದಾಮಿ
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೩-೪॥
- ನಿಷ್ಕಾಮ-ಕಾಮಮ್ (niṣkāma-kāmam)desireless desire (niṣkāma:free from desire | kāmam:desire)
- ಇಹ ನಾಮ ಕಥಂ ವದಾಮಿ (iha nāma kathaṃ vadāmi)how indeed shall I speak of it here (iha:here | nāma:indeed | kathaṃ:how | vadāmi:I speak)
- ನಿಃಸಙ್ಗ-ಸಙ್ಗಮ್ (niḥsaṅga-saṅgam)attachmentless attachment (niḥsaṅga:free from attachment | saṅgam:attachment)
- ಇಹ ನಾಮ ಕಥಂ ವದಾಮಿ (iha nāma kathaṃ vadāmi)how indeed shall I speak of it here (iha:here | nāma:indeed | kathaṃ:how | vadāmi:I speak)
- ನಿಃಸಾರ-ಸಾರ-ರಹಿತಮ್ (niḥsāra-sāra-rahitam)devoid of both the essenceless and the essential (niḥsāra:without essence | sāra:essence | rahitam:devoid of)
- ಚ ಕಥಂ ವದಾಮಿ (ca kathaṃ vadāmi)and how shall I speak of it (ca:and | kathaṃ:how | vadāmi:I speak)
- ಜ್ಞಾನ-ಅಮೃತಮ್ (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ಸಮರಸಮ್ (samarasam)of uniform essence (sama:equal | rasam:essence)
- ಗಗನ-ಉಪಮಃ ಅಹಮ್ (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:like | aham:I)
ದ್ವೈತಸ್ವರೂಪಮಖಿಲಂ ಹಿ ಕಥಂ ವದಾಮಿ ।
ನಿತ್ಯಂ ತ್ವನಿತ್ಯಮಖಿಲಂ ಹಿ ಕಥಂ ವದಾಮಿ
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೩-೫॥
- ಅದ್ವೈತ-ರೂಪಮ್ (advaita-rūpam)the form of non-duality (advaita:non-duality | rūpam:form)
- ಅಖಿಲಮ್ (akhilam)everything, the whole (akhila:entire)
- ಹಿ (hi)indeed
- ಕಥಂ ವದಾಮಿ (kathaṃ vadāmi)how shall I speak (katham:how | vadāmi:I speak)
- ದ್ವೈತ-ಸ್ವರೂಪಮ್ (dvaita-svarūpam)the essential nature of duality (dvaita:duality | svarūpam:essential nature)
- ಅಖಿಲಮ್ (akhilam)everything, the whole (akhila:entire)
- ಹಿ (hi)indeed
- ಕಥಂ ವದಾಮಿ (kathaṃ vadāmi)how shall I speak (katham:how | vadāmi:I speak)
- ನಿತ್ಯಮ್ (nityam)the eternal
- ತು (tu)but
- ಅನಿತ್ಯಮ್ (anityam)the impermanent (an:not | nityam:eternal)
- ಅಖಿಲಮ್ (akhilam)everything, the whole (akhila:entire)
- ಹಿ (hi)indeed
- ಕಥಂ ವದಾಮಿ (kathaṃ vadāmi)how shall I speak (katham:how | vadāmi:I speak)
- ಜ್ಞಾನ-ಅಮೃತಮ್ (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar, immortality)
- ಸಮರಸಮ್ (samarasam)of equal essence, uniform (sama:equal | rasam:essence)
- ಗಗನ-ಉಪಮಃ ಅಹಮ್ (gagana-upamo'ham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:similar to | aham:I)
ಆದ್ಯನ್ತಮಧ್ಯರಹಿತಂ ನ ಪರಾಪರಂ ಹಿ ।
ಸತ್ಯಂ ವದಾಮಿ ಖಲು ವೈ ಪರಮಾರ್ಥತತ್ತ್ವಂ
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೩-೬॥
- ಸ್ಥೂಲಮ್ ಹಿ ನೋ (sthūlaṃ hi no)not gross indeed (sthūlam:gross | hi:indeed | no:not)
- ನ ಹಿ ಕೃಶಮ್ (na hi kṛśaṃ)not thin indeed (na:not | hi:indeed | kṛśam:thin)
- ನ ಗತ-ಆಗತಮ್ ಹಿ (na gata-āgataṃ hi)not coming and going indeed (na:not | gata:gone | āgatam:come | hi:indeed)
- ಆದಿ-ಅನ್ತ-ಮಧ್ಯ-ರಹಿತಮ್ (ādi-anta-madhya-rahitaṃ)devoid of beginning, end, and middle (ādi:beginning | anta:end | madhya:middle | rahitam:devoid of)
- ನ ಪರ-ಅಪರಮ್ ಹಿ (na parāparaṃ hi)neither higher nor lower indeed (na:not | para:higher | aparam:lower | hi:indeed)
- ಸತ್ಯಮ್ ವದಾಮಿ (satyaṃ vadāmi)I speak the truth (satyam:truth | vadāmi:I speak)
- ಖಲು ವೈ (khalu vai)surely and truly (khalu:surely | vai:indeed)
- ಪರಮ-ಅರ್ಥ-ತತ್ತ್ವಮ್ (paramārtha-tattvaṃ)the highest truth-reality (parama:highest | artha:meaning | tattvam:reality)
- ಜ್ಞಾನ-ಅಮೃತಮ್ (jñānāmṛtaṃ)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ಸಮ-ರಸಮ್ (samarasaṃ)of equal essence (sama:equal | rasam:essence)
- ಗಗನ-ಉಪಮಃ ಅಹಮ್ (gaganopamo'ham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:like | aham:I)
ಸಂವಿದ್ಧಿ ಸರ್ವವಿಷಯಾಂಶ್ಚ ನಭೋನಿಭಾಂಶ್ಚ ।
ಸಂವಿದ್ಧಿ ಚೈಕಮಮಲಂ ನ ಹಿ ಬನ್ಧಮುಕ್ತಂ
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೩-೭॥
- ಸಂವಿದ್ಧಿ (saṃviddhi)know well
- ಸರ್ವ-ಕರಣಾನಿ (sarva-karaṇāni)all the senses/instruments (sarva:all | karaṇāni:instruments)
- ನಭೋ-ನಿಭಾನಿ (nabho-nibhāni)resembling the sky (nabhaḥ:sky | nibhāni:resembling)
- ಸರ್ವ-ವಿಷಯಾನ್ (sarva-viṣayān)all the objects (sarva:all | viṣayān:sense objects)
- ಚ ನಭೋ-ನಿಭಾನ್ (ca nabho-nibhān)and resembling the sky (ca:and | nabhaḥ:sky | nibhān:resembling)
- ಸಂವಿದ್ಧಿ ಚ ಏಕಮ್ ಅಮಲಮ್ (saṃviddhi ca ekam amalam)know the one stainless reality (saṃviddhi:know | ca:and | ekam:one | amalam:stainless)
- ನ ಹಿ ಬನ್ಧ-ಮುಕ್ತಮ್ (na hi bandha-muktam)neither bound nor liberated (na:not | hi:indeed | bandha:bondage | muktam:liberated)
- ಜ್ಞಾನ-ಅಮೃತಮ್ (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar/immortal)
- ಸಮರಸಮ್ (samarasam)of uniform essence (sama:equal | rasam:essence)
- ಗಗನ-ಉಪಮಃ ಅಹಮ್ (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable to | aham:I)
ದುರ್ಲಕ್ಷ್ಯಲಕ್ಷ್ಯಗಹನೋ ನ ಭವಾಮಿ ತಾತ ।
ಆಸನ್ನರೂಪಗಹನೋ ನ ಭವಾಮಿ ತಾತ
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೩-೮॥
- ದುರ್ಬೋಧ-ಬೋಧ-ಗಹನಃ (durbodha-bodha-gahanaḥ)impenetrable through hard-to-grasp knowledge (durbodha:hard to comprehend | bodha:knowledge | gahanaḥ:dense/impenetrable)
- ನ ಭವಾಮಿ ತಾತ (na bhavāmi tāta)I am not, O dear one (na:not | bhavāmi:I am | tāta:O dear one)
- ದುರ್ಲಕ್ಷ್ಯ-ಲಕ್ಷ್ಯ-ಗಹನಃ (durlakṣya-lakṣya-gahanaḥ)impenetrable through hard-to-perceive objects (durlakṣya:difficult to perceive | lakṣya:object of perception | gahanaḥ:dense/impenetrable)
- ನ ಭವಾಮಿ ತಾತ (na bhavāmi tāta)I am not, O dear one (na:not | bhavāmi:I am | tāta:O dear one)
- ಆಸನ್ನ-ರೂಪ-ಗಹನಃ (āsanna-rūpa-gahanaḥ)impenetrable through nearby forms (āsanna:near/proximate | rūpa:form | gahanaḥ:dense/impenetrable)
- ನ ಭವಾಮಿ ತಾತ (na bhavāmi tāta)I am not, O dear one (na:not | bhavāmi:I am | tāta:O dear one)
- ಜ್ಞಾನಾಮೃತಮ್ (jñānāmṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar/immortality)
- ಸಮರಸಮ್ (samarasam)of uniform essence (sama:equal | rasam:essence)
- ಗಗನೋಪಮಃ ಅಹಮ್ (gaganopamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable to | aham:I)
ನಿರ್ದುಃಖದುಃಖದಹನೋ ಜ್ವಲನೋ ಭವಾಮಿ ।
ನಿರ್ದೇಹದೇಹದಹನೋ ಜ್ವಲನೋ ಭವಾಮಿ
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೩-೯॥
- ನಿಷ್ಕರ್ಮ-ಕರ್ಮ-ದಹನಃ (niṣkarma-karma-dahanaḥ)burner of both action and non-action (niṣkarma:non-action | karma:action | dahanaḥ:burner)
- ಜ್ವಲನಃ ಭವಾಮಿ (jvalanaḥ bhavāmi)I am the blazing fire (jvalanaḥ:blazing fire | bhavāmi:I am)
- ನಿರ್ದುಃಖ-ದುಃಖ-ದಹನಃ (nirduḥkha-duḥkha-dahanaḥ)burner of both sorrow and its absence (nirduḥkha:absence of sorrow | duḥkha:sorrow | dahanaḥ:burner)
- ನಿರ್ದೇಹ-ದೇಹ-ದಹನಃ (nirdeha-deha-dahanaḥ)burner of both body and bodilessness (nirdeha:bodilessness | deha:body | dahanaḥ:burner)
- ಜ್ಞಾನ-ಅಮೃತಮ್ (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ಸಮರಸಮ್ (samarasam)of equal essence (sama:equal | rasam:essence)
- ಗಗನ-ಉಪಮಃ ಅಹಮ್ (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable to | aham:I)
ನಿರ್ಧರ್ಮಧರ್ಮದಹನೋ ಹಿ ಹುತಾಶನೋಽಹಮ್ ।
ನಿರ್ಬನ್ಧಬನ್ಧದಹನೋ ಹಿ ಹುತಾಶನೋಽಹಂ
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೩-೧೦॥
- ನಿಷ್ಪಾಪ-ಪಾಪ-ದಹನಃ (niṣpāpa-pāpa-dahanaḥ)burner of both sin and sinlessness (niṣpāpa:sinless | pāpa:sin | dahanaḥ:burner)
- ಹಿ (hi)indeed
- ಹುತಾಶನಃ ಅಹಮ್ (hutāśanaḥ aham)I am the fire (hutāśanaḥ:fire, oblation-eater | aham:I)
- ನಿರ್ಧರ್ಮ-ಧರ್ಮ-ದಹನಃ (nirdharma-dharma-dahanaḥ)burner of both righteousness and unrighteousness (nirdharma:non-dharma | dharma:righteousness | dahanaḥ:burner)
- ಹಿ ಹುತಾಶನಃ ಅಹಮ್ (hi hutāśanaḥ aham)indeed I am the fire (hi:indeed | hutāśanaḥ:fire | aham:I)
- ನಿರ್ಬನ್ಧ-ಬನ್ಧ-ದಹನಃ (nirbandha-bandha-dahanaḥ)burner of both bondage and freedom from bondage (nirbandha:free from bondage | bandha:bondage | dahanaḥ:burner)
- ಹಿ ಹುತಾಶನಃ ಅಹಮ್ (hi hutāśanaḥ aham)indeed I am the fire (hi:indeed | hutāśanaḥ:fire | aham:I)
- ಜ್ಞಾನ-ಅಮೃತಮ್ (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar, immortality)
- ಸಮರಸಮ್ (samarasam)of uniform essence (sama:equal | rasam:essence)
- ಗಗನ-ಉಪಮಃ ಅಹಮ್ (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:resembling | aham:I)
ನಿರ್ಯೋಗಯೋಗರಹಿತೋ ನ ಭವಾಮಿ ವತ್ಸ ।
ನಿಶ್ಚಿತ್ತಚಿತ್ತರಹಿತೋ ನ ಭವಾಮಿ ವತ್ಸ
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೩-೧೧॥
- ನಿರ್ಭಾವ-ಭಾವ-ರಹಿತಃ (nirbhāva-bhāva-rahitaḥ)free from both existence and non-existence (nirbhāva:non-existence | bhāva:existence | rahitaḥ:devoid of)
- ನ ಭವಾಮಿ ವತ್ಸ (na bhavāmi vatsa)I am not, O dear child (na:not | bhavāmi:I become | vatsa:O child)
- ನಿರ್ಯೋಗ-ಯೋಗ-ರಹಿತಃ (niryoga-yoga-rahitaḥ)free from union and non-union (niryoga:non-union | yoga:union | rahitaḥ:devoid of)
- ನಿಶ್ಚಿತ್ತ-ಚಿತ್ತ-ರಹಿತಃ (niścitta-citta-rahitaḥ)free from mind and mindlessness (niścitta:mindlessness | citta:mind | rahitaḥ:devoid of)
- ಜ್ಞಾನ-ಅಮೃತಮ್ (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ಸಮರಸಮ್ (samarasam)of even essence (sama:equal | rasam:essence)
- ಗಗನ-ಉಪಮಃ ಅಹಮ್ (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable to | aham:I)
ನಿಃಶೋಕಶೋಕಪದವೀತಿ ನ ಮೇ ವಿಕಲ್ಪಃ ।
ನಿರ್ಲೋಭಲೋಭಪದವೀತಿ ನ ಮೇ ವಿಕಲ್ಪೋ
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೩-೧೨॥
- ನಿರ್ಮೋಹ-ಮೋಹ-ಪದವೀ (nirmoha-moha-padavī)the path of delusion or freedom from delusion (nirmoha:free from delusion | moha:delusion | padavī:path)
- ಇತಿ ನ ಮೇ ವಿಕಲ್ಪಃ (iti na me vikalpaḥ)thus there is no such distinction for me (iti:thus | na:not | me:for me | vikalpaḥ:distinction)
- ನಿಃಶೋಕ-ಶೋಕ-ಪದವೀ (niḥśoka-śoka-padavī)the path of sorrow or freedom from sorrow (niḥśoka:free from sorrow | śoka:sorrow | padavī:path)
- ಇತಿ ನ ಮೇ ವಿಕಲ್ಪಃ (iti na me vikalpaḥ)thus there is no such distinction for me (iti:thus | na:not | me:for me | vikalpaḥ:distinction)
- ನಿರ್ಲೋಭ-ಲೋಭ-ಪದವೀ (nirlobha-lobha-padavī)the path of greed or freedom from greed (nirlobha:free from greed | lobha:greed | padavī:path)
- ಇತಿ ನ ಮೇ ವಿಕಲ್ಪಃ (iti na me vikalpaḥ)thus there is no such distinction for me (iti:thus | na:not | me:for me | vikalpaḥ:distinction)
- ಜ್ಞಾನ-ಅಮೃತಮ್ (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ಸಮರಸಮ್ (samarasam)of uniform essence (sama:equal | rasam:essence)
- ಗಗನ-ಉಪಮಃ ಅಹಮ್ (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable | aham:I am)
ಸನ್ತೋಷಸನ್ತತಿಸುಖೋ ನ ಚ ಮೇ ಕದಾಚಿತ್ ।
ಅಜ್ಞಾನಬನ್ಧನಮಿದಂ ನ ಚ ಮೇ ಕದಾಚಿತ್
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೩-೧೩॥
- ಸಂಸಾರ-ಸನ್ತತಿಲತಾ (saṃsāra-santatilatā)the creeper of the continuous cycle of worldly existence (saṃsāra:worldly existence | santati:continuous flow | latā:creeper)
- ನ ಚ ಮೇ ಕದಾಚಿತ್ (na ca me kadācit)is never mine (na:not | ca:and | me:mine | kadācit:ever)
- ಸನ್ತೋಷ-ಸನ್ತತಿಸುಖಃ (santoṣa-santatisukhaḥ)the continuous happiness of contentment (santoṣa:contentment | santati:continuous | sukhaḥ:happiness)
- ನ ಚ ಮೇ ಕದಾಚಿತ್ (na ca me kadācit)is never mine (na:not | ca:and | me:mine | kadācit:ever)
- ಅಜ್ಞಾನ-ಬನ್ಧನಮ್ ಇದಮ್ (ajñāna-bandhanam idam)this bondage of ignorance (ajñāna:ignorance | bandhanam:bondage | idam:this)
- ನ ಚ ಮೇ ಕದಾಚಿತ್ (na ca me kadācit)is never mine (na:not | ca:and | me:mine | kadācit:ever)
- ಜ್ಞಾನ-ಅಮೃತಮ್ (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ಸಮರಸಮ್ (samarasam)of homogeneous essence (sama:equal | rasam:essence)
- ಗಗನ-ಉಪಮಃ ಅಹಮ್ (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable to | aham:I)
ಸನ್ತಾಪಸನ್ತತಿತಮೋ ನ ಚ ಮೇ ವಿಕಾರಃ ।
ಸತ್ತ್ವಂ ಸ್ವಧರ್ಮಜನಕಂ ನ ಚ ಮೇ ವಿಕಾರೋ
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೩-೧೪॥
- ಸಂಸಾರ-ಸನ್ತತಿಃ (saṃsāra-santatiḥ)the continuous flow of worldly existence (saṃsāra:worldly existence | santatiḥ:continuous flow)
- ರಜಃ (rajaḥ)the quality of passion (rajas)
- ನ ಚ ಮೇ ವಿಕಾರಃ (na ca me vikāraḥ)is not a modification of mine (na:not | ca:and | me:my | vikāraḥ:modification)
- ಸನ್ತಾಪ-ಸನ್ತತಿಃ (santāpa-santatiḥ)the continuous flow of suffering (santāpa:suffering | santatiḥ:continuous flow)
- ತಮಃ (tamaḥ)the quality of darkness/inertia (tamas)
- ನ ಚ ಮೇ ವಿಕಾರಃ (na ca me vikāraḥ)is not a modification of mine (na:not | ca:and | me:my | vikāraḥ:modification)
- ಸತ್ತ್ವಮ್ (sattvam)the quality of purity (sattva)
- ಸ್ವ-ಧರ್ಮ-ಜನಕಮ್ (sva-dharma-janakam)the producer of one's own duty (sva:own | dharma:duty | janakam:producer)
- ನ ಚ ಮೇ ವಿಕಾರಃ (na ca me vikāraḥ)is not a modification of mine (na:not | ca:and | me:my | vikāraḥ:modification)
- ಜ್ಞಾನ-ಅಮೃತಮ್ (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ಸಮರಸಮ್ (samarasam)of homogeneous essence (sama:equal | rasam:essence)
- ಗಗನ-ಉಪಮಃ ಅಹಮ್ (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:like | aham:I)
ಸನ್ತಾಪಯೋಗಜನಿತಂ ನ ಮನಃ ಕದಾಚಿತ್ ।
ಯಸ್ಮಾದಹಙ್ಕೃತಿರಿಯಂ ನ ಚ ಮೇ ಕದಾಚಿತ್
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೩-೧೫॥
- ಸನ್ತಾಪ-ದುಃಖ-ಜನಕಃ (santāpa-duḥkha-janakaḥ)producer of the misery of affliction (santāpa:affliction | duḥkha:misery | janakaḥ:producer)
- ನ ವಿಧಿಃ ಕದಾಚಿತ್ (na vidhiḥ kadācit)there is never any injunction (na:not | vidhiḥ:injunction | kadācit:ever)
- ಸನ್ತಾಪ-ಯೋಗ-ಜನಿತಮ್ (santāpa-yoga-janitam)born of contact with affliction (santāpa:affliction | yoga:contact | janitam:produced)
- ನ ಮನಃ ಕದಾಚಿತ್ (na manaḥ kadācit)there is never any mind (na:not | manaḥ:mind | kadācit:ever)
- ಯಸ್ಮಾತ್ ಅಹಙ್ಕೃತಿಃ ಇಯಮ್ (yasmāt ahaṅkṛtiḥ iyam)since this egoism (yasmāt:since | ahaṅkṛtiḥ:egoism | iyam:this)
- ನ ಚ ಮೇ ಕದಾಚಿತ್ (na ca me kadācit)is never mine at all (na:not | ca:and | me:mine | kadācit:ever)
- ಜ್ಞಾನ-ಅಮೃತಮ್ (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ಸಮರಸಮ್ (samarasam)of even essence (samarasam:homogeneous)
- ಗಗನ-ಉಪಮಃ ಅಹಮ್ (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable | aham:I)
ಸ್ವಪ್ನಪ್ರಬೋಧನಿಧನಂ ನ ಹಿತಾಹಿತಂ ಹಿ ।
ನಿಃಸಾರಸಾರನಿಧನಂ ನ ಚರಾಚರಂ ಹಿ
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೩-೧೬॥
- ನಿಷ್ಕಮ್ಪ-ಕಮ್ಪ-ನಿಧನಮ್ (niṣkampa-kampa-nidhanam)free from the end of motion and motionlessness (niṣkampa:motionless | kampa:motion | nidhanam:end/destruction)
- ನ ವಿಕಲ್ಪ-ಕಲ್ಪಮ್ (na vikalpa-kalpam)not subject to imagination or non-imagination (na:not | vikalpa:mental modification | kalpam:conceivable)
- ಸ್ವಪ್ನ-ಪ್ರಬೋಧ-ನಿಧನಮ್ (svapna-prabodha-nidhanam)free from the end of dreaming and waking (svapna:dream | prabodha:waking | nidhanam:end)
- ನ ಹಿತ-ಅಹಿತಮ್ ಹಿ (na hitāhitam hi)indeed not the beneficial or harmful (na:not | hita:beneficial | ahitam:harmful | hi:indeed)
- ನಿಃಸಾರ-ಸಾರ-ನಿಧನಮ್ (niḥsāra-sāra-nidhanam)free from the end of the essenceless and the essential (niḥsāra:essenceless | sāra:essential | nidhanam:end)
- ನ ಚರ-ಅಚರಮ್ ಹಿ (na carācaram hi)indeed not the moving or the unmoving (na:not | cara:moving | acaram:unmoving | hi:indeed)
- ಜ್ಞಾನ-ಅಮೃತಮ್ (jñānāmṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar/immortality)
- ಸಮರಸಮ್ (samarasam)of even essence (samarasam:equipoised/homogeneous)
- ಗಗನ-ಉಪಮಃ ಅಹಮ್ (gaganopamo'ham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable to | aham:I)
ವಾಚಾಮಗೋಚರಮಿದಂ ನ ಮನೋ ನ ಬುದ್ಧಿಃ ।
ಏವಂ ಕಥಂ ಹಿ ಭವತಃ ಕಥಯಾಮಿ ತತ್ತ್ವಂ
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೩-೧೭॥
- ನ ವೇದ್ಯ-ವೇದಕಮ್ ಇದಮ್ (no vedya-vedakam idam)this is neither the known nor the knower (no:not | vedya:the known | vedakam:the knower | idam:this)
- ನ ಚ ಹೇತು-ತರ್ಕ್ಯಮ್ (na ca hetu-tarkyam)nor is it to be reasoned by logic (na:not | ca:and | hetu:reason | tarkyam:to be argued)
- ವಾಚಾಮ್ ಅಗೋಚರಮ್ ಇದಮ್ (vācām agocaram idam)this is beyond the range of speech (vācām:of words | agocaram:beyond the range | idam:this)
- ನ ಮನಃ ನ ಬುದ್ಧಿಃ (na mano na buddhiḥ)neither mind nor intellect (na:not | manaḥ:mind | na:not | buddhiḥ:intellect)
- ಏವಂ ಕಥಂ ಹಿ (evaṃ kathaṃ hi)thus how indeed (evam:thus | katham:how | hi:indeed)
- ಭವತಃ ಕಥಯಾಮಿ ತತ್ತ್ವಮ್ (bhavataḥ kathayāmi tattvam)shall I tell you the truth (bhavataḥ:to you | kathayāmi:I tell | tattvam:the truth)
- ಜ್ಞಾನ-ಅಮೃತಮ್ ಸಮರಸಮ್ (jñāna-amṛtaṃ samarasam)the nectar of knowledge, of equal essence (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar | samarasam:homogeneous essence)
- ಗಗನ-ಉಪಮಃ ಅಹಮ್ (gaganopamo'ham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable to | aham:I)
ಮನ್ತರ್ಬಹಿರ್ನ ಹಿ ಕಥಂ ಪರಮಾರ್ಥತತ್ತ್ವಮ್ ।
ಪ್ರಾಕ್ಸಮ್ಭವಂ ನ ಚ ರತಂ ನ ಹಿ ವಸ್ತು ಕಿಞ್ಚಿತ್
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೩-೧೮॥
- ನಿರ್ಭಿನ್ನ-ಭಿನ್ನ-ರಹಿತಮ್ (nirbhinna-bhinna-rahitam)free from the divided and the undivided (nirbhinna:undivided | bhinna:divided | rahitam:devoid of)
- ಪರಮಾರ್ಥ-ತತ್ತ್ವಮ್ (paramārtha-tattvam)the supreme truth (paramārtha:highest reality | tattvam:essence)
- ಅನ್ತಃ ಬಹಿಃ (antar bahiḥ)within and without (antaḥ:inside | bahiḥ:outside)
- ನ ಹಿ ಕಥಮ್ (na hi katham)indeed how not (na:not | hi:indeed | katham:how)
- ಪರಮಾರ್ಥ-ತತ್ತ್ವಮ್ (paramārtha-tattvam)the supreme truth (paramārtha:highest reality | tattvam:essence)
- ಪ್ರಾಕ್-ಸಮ್ಭವಮ್ (prāk-sambhavam)prior origination (prāk:before | sambhavam:origin)
- ನ ಚ ರತಮ್ (na ca ratam)nor attachment (na:not | ca:and | ratam:delighted/attached)
- ನ ಹಿ ವಸ್ತು ಕಿಞ್ಚಿತ್ (na hi vastu kiñcit)indeed not any object (na:not | hi:indeed | vastu:object | kiñcit:anything)
- ಜ್ಞಾನ-ಅಮೃತಮ್ (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ಸಮರಸಮ್ (samarasam)of uniform essence (sama:equal | rasam:essence)
- ಗಗನ-ಉಪಮಃ ಅಹಮ್ (gagana-upamo'ham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:resembling | aham:I)
ದೈವಾದಿದೋಷರಹಿತಂ ತ್ವಹಮೇವ ತತ್ತ್ವಮ್ ।
ಸಂಸಾರಶೋಕರಹಿತಂ ತ್ವಹಮೇವ ತತ್ತ್ವಂ
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೩-೧೯॥
- ರಾಗ-ಆದಿ-ದೋಷ-ರಹಿತಮ್ (rāga-ādi-doṣa-rahitam)free from the faults of attachment and the rest (rāga:attachment | ādi:etc. | doṣa:fault | rahitam:free from)
- ತು ಅಹಮ್ ಏವ ತತ್ತ್ವಮ್ (tv aham eva tattvam)truly I alone am the Reality (tu:indeed | aham:I | eva:alone | tattvam:the Reality)
- ದೈವ-ಆದಿ-ದೋಷ-ರಹಿತಮ್ (daiva-ādi-doṣa-rahitam)free from the faults of fate and the rest (daiva:fate | ādi:etc. | doṣa:fault | rahitam:free from)
- ಸಂಸಾರ-ಶೋಕ-ರಹಿತಮ್ (saṃsāra-śoka-rahitam)free from the sorrow of worldly existence (saṃsāra:worldly existence | śoka:sorrow | rahitam:free from)
- ಜ್ಞಾನ-ಅಮೃತಮ್ (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ಸಮರಸಮ್ (samarasam)of uniform essence (sama:equal | rasam:essence)
- ಗಗನ-ಉಪಮಃ ಅಹಮ್ (gaganopamo aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:resembling | aham:I)
ಕಾಲತ್ರಯಂ ಯದಿ ಚ ನೇತಿ ಕಥಂ ದಿಶಶ್ಚ ।
ಶಾನ್ತಂ ಪದಂ ಹಿ ಪರಮಂ ಪರಮಾರ್ಥತತ್ತ್ವಂ
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೩-೨೦॥
- ಸ್ಥಾನ-ತ್ರಯಮ್ (sthāna-trayam)the three states (sthāna:state | trayam:three)
- ಯದಿ ಚ ನ ಇತಿ (yadi ca na iti)if these are not (yadi:if | ca:and | na:not | iti:thus)
- ಕಥಂ ತುರೀಯಮ್ (kathaṃ turīyam)how can there be the fourth state (katham:how | turīyam:the fourth)
- ಕಾಲ-ತ್ರಯಮ್ (kāla-trayam)the three times (kāla:time | trayam:three)
- ಯದಿ ಚ ನ ಇತಿ (yadi ca na iti)if these are not (yadi:if | ca:and | na:not | iti:thus)
- ಕಥಂ ದಿಶಃ ಚ (kathaṃ diśaḥ ca)how can there be the directions (katham:how | diśaḥ:directions | ca:and)
- ಶಾನ್ತಂ ಪದಮ್ (śāntaṃ padam)the peaceful state (śāntam:peaceful | padam:state)
- ಹಿ ಪರಮಮ್ (hi paramam)indeed supreme (hi:indeed | paramam:supreme)
- ಪರಮ-ಅರ್ಥ-ತತ್ತ್ವಮ್ (parama-artha-tattvam)the ultimate truth (parama:supreme | artha:meaning | tattvam:reality)
- ಜ್ಞಾನ-ಅಮೃತಮ್ (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ಸಮರಸಮ್ (samarasam)of uniform essence (sama:equal | rasam:essence)
- ಗಗನ-ಉಪಮಃ ಅಹಮ್ (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:like | aham:I)
ವಿಸ್ತಾರಸಂಕಟಮಿತೀಹ ನ ಮೇ ವಿಭಾಗಃ ।
ಕೋಣಂ ಹಿ ವರ್ತುಲಮಿತೀಹ ನ ಮೇ ವಿಭಾಗೋ
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೩-೨೧॥
- ದೀರ್ಘಃ ಲಘುಃ (dīrghaḥ laghuḥ)long and short (dīrghaḥ:long | laghuḥ:short)
- ಪುನಃ (punaḥ)again
- ಇತಿ ಇಹ (iti iha)thus here (iti:thus | iha:here)
- ನ ಮೇ ವಿಭಾಗಃ (na me vibhāgaḥ)there is no division for me (na:not | me:for me | vibhāgaḥ:division)
- ವಿಸ್ತಾರ-ಸಂಕಟಮ್ (vistāra-saṃkaṭam)broad and narrow (vistāra:broad | saṃkaṭam:narrow)
- ಇತಿ ಇಹ ನ ಮೇ ವಿಭಾಗಃ (iti iha na me vibhāgaḥ)thus here there is no division for me (iti:thus | iha:here | na:not | me:for me | vibhāgaḥ:division)
- ಕೋಣಮ್ (koṇam)angular
- ಹಿ (hi)indeed
- ವರ್ತುಲಮ್ (vartulam)round
- ಇತಿ ಇಹ ನ ಮೇ ವಿಭಾಗಃ (iti iha na me vibhāgaḥ)thus here there is no division for me (iti:thus | iha:here | na:not | me:for me | vibhāgaḥ:division)
- ಜ್ಞಾನ-ಅಮೃತಮ್ (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ಸಮರಸಮ್ (samarasam)of even essence (sama:even | rasam:essence)
- ಗಗನ-ಉಪಮಃ ಅಹಮ್ (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable to | aham:I)
ಜಾತಂ ಮೃತಂ ನ ಚ ಮನೋ ನ ಚ ಮೇ ಕದಾಚಿತ್ ।
ನಿರ್ವ್ಯಾಕುಲಂ ಸ್ಥಿರಮಿದಂ ಪರಮಾರ್ಥತತ್ತ್ವಂ
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೩-೨೨॥
- ಮಾತಾ-ಪಿತಾ-ಆದಿ (mātā-pitā-ādi)mother, father and the like (mātā:mother | pitā:father | ādi:etc.)
- ತನಯ-ಆದಿ (tanaya-ādi)children and the like (tanaya:child | ādi:etc.)
- ನ ಮೇ ಕದಾಚಿತ್ (na me kadācit)are never mine (na:not | me:mine | kadācit:ever)
- ಜಾತಮ್ ಮೃತಮ್ (jātam mṛtam)born or dead (jātam:born | mṛtam:dead)
- ನ ಚ ಮನಃ (na ca manaḥ)nor mind (na:not | ca:and | manaḥ:mind)
- ನ ಚ ಮೇ ಕದಾಚಿತ್ (na ca me kadācit)nor ever mine (na:not | ca:and | me:mine | kadācit:ever)
- ನಿರ್ವ್ಯಾಕುಲಮ್ (nirvyākulam)free from agitation (nir:free from | vyākulam:agitation)
- ಸ್ಥಿರಮ್ ಇದಮ್ (sthiram idam)this is steady (sthiram:steady | idam:this)
- ಪರಮಾರ್ಥ-ತತ್ತ್ವಮ್ (paramārtha-tattvam)the supreme truth (paramārtha:highest reality | tattvam:essence)
- ಜ್ಞಾನ-ಅಮೃತಮ್ (jñāna-amṛtam)nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ಸಮರಸಮ್ (samarasam)of uniform essence (sama:equal | rasam:essence)
- ಗಗನ-ಉಪಮಃ ಅಹಮ್ (gagana-upamo'ham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable | aham:I)
ನಿರ್ಲೇಪಲೇಪಮವಿಚಾರಮನನ್ತರೂಪಮ್ ।
ನಿಷ್ಖಣ್ಡಖಣ್ಡಮವಿಚಾರಮನನ್ತರೂಪಂ
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೩-೨೩॥
- ಶುದ್ಧಮ್ ವಿಶುದ್ಧಮ್ (śuddham viśuddham)pure and utterly pure (śuddham:pure | viśuddham:utterly pure)
- ಅವಿಚಾರಮ್ (avicāram)beyond deliberation (a:without | vicāram:deliberation)
- ಅನನ್ತ-ರೂಪಮ್ (ananta-rūpam)of infinite form (ananta:infinite | rūpam:form)
- ನಿರ್ಲೇಪ-ಲೇಪಮ್ (nirlepa-lepam)untainted yet appearing tainted (nirlepa:untainted | lepam:taint)
- ನಿಷ್ಖಣ್ಡ-ಖಣ್ಡಮ್ (niṣkhaṇḍa-khaṇḍam)indivisible yet appearing divided (niṣkhaṇḍa:indivisible | khaṇḍam:division)
- ಜ್ಞಾನ-ಅಮೃತಮ್ (jñāna-amṛtam)nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ಸಮರಸಮ್ (samarasam)of uniform essence (sama:equal | rasam:essence)
- ಗಗನ-ಉಪಮಃ ಅಹಮ್ (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable | aham:I)
ಸ್ವರ್ಗಾದಯೋ ವಸತಯಃ ಕಥಮತ್ರ ಸನ್ತಿ ।
ಯದ್ಯೇಕರೂಪಮಮಲಂ ಪರಮಾರ್ಥತತ್ತ್ವಂ
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೩-೨೪॥
- ಬ್ರಹ್ಮ-ಆದಯಃ (brahma-ādayaḥ)Brahma and the others (brahma:Brahma | ādayaḥ:and the rest)
- ಸುರ-ಗಣಾಃ (sura-gaṇāḥ)hosts of gods (sura:gods | gaṇāḥ:hosts)
- ಕಥಮ್ ಅತ್ರ ಸನ್ತಿ (katham atra santi)how can they exist here (katham:how | atra:here | santi:exist)
- ಸ್ವರ್ಗ-ಆದಯಃ (svarga-ādayaḥ)heaven and the others (svarga:heaven | ādayaḥ:and the rest)
- ವಸತಯಃ (vasatayaḥ)abodes
- ಕಥಮ್ ಅತ್ರ ಸನ್ತಿ (katham atra santi)how can they exist here (katham:how | atra:here | santi:exist)
- ಯದಿ ಏಕ-ರೂಪಮ್ (yadi eka-rūpam)if of one form (yadi:if | eka:one | rūpam:form)
- ಅಮಲಮ್ (amalam)stainless
- ಪರಮ-ಅರ್ಥ-ತತ್ತ್ವಮ್ (parama-artha-tattvam)the supreme reality (parama:supreme | artha:meaning | tattvam:truth)
- ಜ್ಞಾನ-ಅಮೃತಮ್ (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ಸಮರಸಮ್ (samarasam)of uniform essence (sama:equal | rasam:essence)
- ಗಗನ-ಉಪಮಃ ಅಹಮ್ (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable to | aham:I)
ನಿಃಶೇಷಶೇಷವಿಮಲೋ ಹಿ ಕಥಂ ವದಾಮಿ ।
ನಿರ್ಲಿಙ್ಗಲಿಙ್ಗವಿಮಲೋ ಹಿ ಕಥಂ ವದಾಮಿ
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೩-೨೫॥
- ನಿರ್ನೇತಿ-ನೇತಿ-ವಿಮಲಃ (nirneti-neti-vimalaḥ)pure beyond the 'not this, not this' negation (nir:free from | neti-neti:not this, not this | vimalaḥ:pure)
- ಹಿ ಕಥಂ ವದಾಮಿ (hi kathaṃ vadāmi)how indeed shall I speak (hi:indeed | kathaṃ:how | vadāmi:I speak)
- ನಿಃಶೇಷ-ಶೇಷ-ವಿಮಲಃ (niḥśeṣa-śeṣa-vimalaḥ)pure without any remainder whatsoever (niḥśeṣa:without remainder | śeṣa:remainder | vimalaḥ:pure)
- ಹಿ ಕಥಂ ವದಾಮಿ (hi kathaṃ vadāmi)how indeed shall I speak (hi:indeed | kathaṃ:how | vadāmi:I speak)
- ನಿರ್ಲಿಙ್ಗ-ಲಿಙ್ಗ-ವಿಮಲಃ (nirliṅga-liṅga-vimalaḥ)pure free from marked and unmarked (nir:free from | liṅga:mark/sign | vimalaḥ:pure)
- ಹಿ ಕಥಂ ವದಾಮಿ (hi kathaṃ vadāmi)how indeed shall I speak (hi:indeed | kathaṃ:how | vadāmi:I speak)
- ಜ್ಞಾನ-ಅಮೃತಂ ಸಮರಸಮ್ (jñāna-amṛtaṃ samarasam)the nectar of knowledge, of even essence (jñāna:knowledge | amṛtaṃ:nectar | samarasam:of uniform essence)
- ಗಗನ-ಉಪಮಃ ಅಹಮ್ (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:like | aham:I)
ನಿಃಸಙ್ಗಸಙ್ಗರಹಿತಂ ಪರಮಂ ವಿನೋದಮ್ ।
ನಿರ್ದೇಹದೇಹರಹಿತಂ ಸತತಂ ವಿನೋದಂ
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೩-೨೬॥
- ನಿಷ್ಕರ್ಮ-ಕರ್ಮ-ಪರಮಮ್ (niṣkarma-karma-paramam)supreme actionless action (niṣkarma:actionless | karma:action | paramam:supreme)
- ಸತತಂ ಕರೋಮಿ (satataṃ karomi)I constantly perform (satatam:constantly | karomi:I do)
- ನಿಃಸಙ್ಗ-ಸಙ್ಗ-ರಹಿತಮ್ (niḥsaṅga-saṅga-rahitam)free from attachment and non-attachment (niḥsaṅga:non-attached | saṅga:attachment | rahitam:free from)
- ಪರಮಂ ವಿನೋದಮ್ (paramaṃ vinodam)supreme delight (paramam:supreme | vinodam:delight)
- ನಿರ್ದೇಹ-ದೇಹ-ರಹಿತಮ್ (nirdeha-deha-rahitam)free from body and bodilessness (nirdeha:bodiless | deha:body | rahitam:free from)
- ಸತತಂ ವಿನೋದಮ್ (satataṃ vinodam)constant delight (satatam:constantly | vinodam:delight)
- ಜ್ಞಾನ-ಅಮೃತಂ ಸಮರಸಮ್ (jñāna-amṛtaṃ samarasam)the nectar of knowledge, of even essence (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar | samarasam:of equal essence)
- ಗಗನ-ಉಪಮಃ ಅಹಮ್ (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable to | aham:I)
ಕೌಟಿಲ್ಯದಮ್ಭರಚನಾ ನ ಚ ಮೇ ವಿಕಾರಃ ।
ಸತ್ಯಾನೃತೇತಿ ರಚನಾ ನ ಚ ಮೇ ವಿಕಾರೋ
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೩-೨೭॥
- ಮಾಯಾ-ಪ್ರಪಞ್ಚ-ರಚನಾ (māyā-prapañca-racanā)the fabrication of the world of illusion (māyā:illusion | prapañca:manifested world | racanā:fabrication)
- ನ ಚ ಮೇ ವಿಕಾರಃ (na ca me vikāraḥ)is not my modification (na:not | ca:and | me:my | vikāraḥ:modification)
- ಕೌಟಿಲ್ಯ-ದಮ್ಭ-ರಚನಾ (kauṭilya-dambha-racanā)the making of crookedness and hypocrisy (kauṭilya:crookedness | dambha:hypocrisy | racanā:making)
- ನ ಚ ಮೇ ವಿಕಾರಃ (na ca me vikāraḥ)is not my modification (na:not | ca:and | me:my | vikāraḥ:modification)
- ಸತ್ಯ-ಅನೃತಾ ಇತಿ ರಚನಾ (satya-anṛtā iti racanā)the fabrication of truth and falsehood (satya:truth | anṛtā:falsehood | iti:thus | racanā:fabrication)
- ನ ಚ ಮೇ ವಿಕಾರಃ (na ca me vikāraḥ)is not my modification (na:not | ca:and | me:my | vikāraḥ:modification)
- ಜ್ಞಾನ-ಅಮೃತಮ್ (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ಸಮರಸಮ್ (samarasam)of even essence (sama:equal | rasam:essence)
- ಗಗನ-ಉಪಮಃ ಅಹಮ್ (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable to | aham:I)
ಹ್ಯನ್ತಃ ಪ್ರಬೋಧರಹಿತಂ ಬಧಿರೋ ನ ಮೂಕಃ ।
ಏವಂ ವಿಕಲ್ಪರಹಿತಂ ನ ಚ ಭಾವಶುದ್ಧಂ
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೩-೨೮॥
- ಸನ್ಧ್ಯಾ-ಆದಿ-ಕಾಲ-ರಹಿತಮ್ (sandhyā-ādi-kāla-rahitam)free from time such as twilight and the rest (sandhyā:twilight | ādi:etc. | kāla:time | rahitam:free from)
- ನ ಚ ಮೇ ವಿಯೋಗಃ (na ca me viyogaḥ)there is no separation for me (na:not | ca:and | me:for me | viyogaḥ:separation)
- ಹಿ ಅನ್ತಃ ಪ್ರಬೋಧ-ರಹಿತಮ್ (hi antaḥ prabodha-rahitam)indeed devoid of inner awakening (hi:indeed | antaḥ:inner | prabodha:awakening | rahitam:devoid of)
- ಬಧಿರಃ ನ ಮೂಕಃ (badhiraḥ na mūkaḥ)neither deaf nor dumb (badhiraḥ:deaf | na:not | mūkaḥ:dumb)
- ಏವಂ ವಿಕಲ್ಪ-ರಹಿತಮ್ (evaṃ vikalpa-rahitam)thus free from mental constructs (evaṃ:thus | vikalpa:mental construct | rahitam:free from)
- ನ ಚ ಭಾವ-ಶುದ್ಧಮ್ (na ca bhāva-śuddham)nor purity of feeling (na:not | ca:and | bhāva:feeling | śuddham:pure)
- ಜ್ಞಾನ-ಅಮೃತಮ್ (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ಸಮರಸಮ್ (samarasam)of one uniform essence (sama:equal | rasam:essence)
- ಗಗನ-ಉಪಮಃ ಅಹಮ್ (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable to | aham:I)
ನಿಶ್ಚಿತ್ತಚಿತ್ತವಿಗತಂ ಹಿ ನಿರಾಕುಲಂ ವೈ ।
ಸಂವಿದ್ಧಿ ಸರ್ವವಿಗತಂ ಹಿ ನಿರಾಕುಲಂ ವೈ
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೩-೨೯॥
- ನಿರ್ನಾಥ-ನಾಥ-ರಹಿತಮ್ (nirnātha-nātha-rahitam)free from both the lordless and the lord (nirnātha:without a lord | nātha:lord | rahitam:devoid of)
- ಹಿ ನಿರಾಕುಲಂ ವೈ (hi nirākulaṃ vai)indeed truly undisturbed (hi:indeed | nirākulam:undisturbed | vai:truly)
- ನಿಶ್ಚಿತ್ತ-ಚಿತ್ತ-ವಿಗತಮ್ (niścitta-citta-vigatam)devoid of both mind and no-mind (niścitta:without mind | citta:mind | vigatam:departed from)
- ಹಿ ನಿರಾಕುಲಂ ವೈ (hi nirākulaṃ vai)indeed truly undisturbed (hi:indeed | nirākulam:undisturbed | vai:truly)
- ಸಂವಿದ್ಧಿ ಸರ್ವ-ವಿಗತಮ್ (saṃviddhi sarva-vigatam)know it as free from everything (saṃviddhi:know well | sarva:all | vigatam:departed from)
- ಹಿ ನಿರಾಕುಲಂ ವೈ (hi nirākulaṃ vai)indeed truly undisturbed (hi:indeed | nirākulam:undisturbed | vai:truly)
- ಜ್ಞಾನ-ಅಮೃತಂ ಸಮರಸಮ್ (jñāna-amṛtaṃ samarasam)the nectar of knowledge, of one uniform essence (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar | samarasam:of equal essence)
- ಗಗನ-ಉಪಮಃ ಅಹಮ್ (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:similar to | aham:I am)
ಸಂಸಿದ್ಧಸಂಶಯಮಿದಂ ಹಿ ಕಥಂ ವದಾಮಿ ।
ಏವಂ ನಿರನ್ತರಸಮಂ ಹಿ ನಿರಾಕುಲಂ ವೈ
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೩-೩೦॥
- ಕಾನ್ತಾರ-ಮನ್ದಿರಮ್ ಇದಮ್ (kāntāra-mandiram idam)this temple of the forest (kāntāra:forest | mandiram:temple | idam:this)
- ಹಿ ಕಥಂ ವದಾಮಿ (hi kathaṃ vadāmi)how indeed shall I describe (hi:indeed | katham:how | vadāmi:I shall speak)
- ಸಂಸಿದ್ಧ-ಸಂಶಯಮ್ ಇದಮ್ (saṃsiddha-saṃśayam idam)this perfected doubt (saṃsiddha:accomplished | saṃśayam:doubt | idam:this)
- ಹಿ ಕಥಂ ವದಾಮಿ (hi kathaṃ vadāmi)how indeed shall I describe (hi:indeed | katham:how | vadāmi:I shall speak)
- ಏವಂ ನಿರನ್ತರ-ಸಮಮ್ (evaṃ nirantara-samam)thus ever equal without interval (evam:thus | nirantara:continuous | samam:equal)
- ಹಿ ನಿರಾಕುಲಂ ವೈ (hi nirākulaṃ vai)indeed truly undisturbed (hi:indeed | nirākulam:unagitated | vai:truly)
- ಜ್ಞಾನ-ಅಮೃತಮ್ (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ಸಮರಸಮ್ (samarasam)of uniform essence (sama:equal | rasam:essence)
- ಗಗನ-ಉಪಮಃ ಅಹಮ್ (gagana-upamo'ham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable | aham:I)
ನಿರ್ಬೀಜಬೀಜರಹಿತಂ ಸತತಂ ವಿಭಾತಿ ।
ನಿರ್ವಾಣಬನ್ಧರಹಿತಂ ಸತತಂ ವಿಭಾತಿ
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೩-೩೧॥
- ನಿರ್ಜೀವ-ಜೀವ-ರಹಿತಮ್ (nirjīva-jīva-rahitam)free of both the lifeless and the living (nirjīva:lifeless | jīva:living | rahitam:devoid of)
- ಸತತಂ ವಿಭಾತಿ (satataṃ vibhāti)constantly shines forth (satatam:constantly | vibhāti:shines)
- ನಿರ್ಬೀಜ-ಬೀಜ-ರಹಿತಮ್ (nirbīja-bīja-rahitam)free of both the seedless and the seed (nirbīja:seedless | bīja:seed | rahitam:devoid of)
- ನಿರ್ವಾಣ-ಬನ್ಧ-ರಹಿತಮ್ (nirvāṇa-bandha-rahitam)free of both liberation and bondage (nirvāṇa:liberation | bandha:bondage | rahitam:devoid of)
- ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಮ್ (jñānāmṛtaṃ samarasam)the nectar of knowledge, of uniform essence (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar | samarasam:of equal essence)
- ಗಗನ-ಉಪಮಃ ಅಹಮ್ (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable to | aham:I)
ಸಂಸಾರವರ್ಜಿತಮಿದಂ ಸತತಂ ವಿಭಾತಿ ।
ಸಂಹಾರವರ್ಜಿತಮಿದಂ ಸತತಂ ವಿಭಾತಿ
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೩-೩೨॥
- ಸಮ್ಭೂತಿ-ವರ್ಜಿತಮ್ (sambhūti-varjitam)free from origination (sambhūti:coming into being | varjitam:devoid of)
- ಇದಮ್ ಸತತಮ್ ವಿಭಾತಿ (idaṃ satataṃ vibhāti)this shines forever (idam:this | satatam:constantly | vibhāti:shines)
- ಸಂಸಾರ-ವರ್ಜಿತಮ್ (saṃsāra-varjitam)free from worldly existence (saṃsāra:cycle of existence | varjitam:devoid of)
- ಸಂಹಾರ-ವರ್ಜಿತಮ್ (saṃhāra-varjitam)free from dissolution (saṃhāra:destruction | varjitam:devoid of)
- ಜ್ಞಾನ-ಅಮೃತಮ್ (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ಸಮರಸಮ್ (samarasam)of uniform essence (sama:equal | rasam:essence)
- ಗಗನ-ಉಪಮಃ ಅಹಮ್ (gagana-upamo'ham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:resembling | aham:I)
ನಿರ್ಭಿನ್ನಭಿನ್ನಮಪಿ ತೇ ನ ಹಿ ವಸ್ತು ಕಿಞ್ಚಿತ್ ।
ನಿರ್ಲಜ್ಜಮಾನಸ ಕರೋಷಿ ಕಥಂ ವಿಷಾದಂ
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೩-೩೩॥
- ಉಲ್ಲೇಖ-ಮಾತ್ರಮ್ ಅಪಿ (ullekha-mātram api)even the mere mention (ullekha:mention | mātram:mere | api:even)
- ತೇ ನ ಚ (te na ca)nor is there for you (te:for you | na:not | ca:and)
- ನಾಮ-ರೂಪಮ್ (nāma-rūpam)name and form (nāma:name | rūpam:form)
- ನಿರ್ಭಿನ್ನ-ಭಿನ್ನಮ್ ಅಪಿ (nirbhinna-bhinnam api)whether divided or undivided (nirbhinna:undivided | bhinnam:divided | api:even)
- ತೇ ನ ಹಿ (te na hi)indeed not for you (te:for you | na:not | hi:indeed)
- ವಸ್ತು ಕಿಞ್ಚಿತ್ (vastu kiñcit)any thing whatsoever (vastu:thing | kiñcit:any)
- ನಿರ್ಲಜ್ಜ-ಮಾನಸ (nirlajja-mānasa)O shameless mind (nirlajja:shameless | mānasa:mind)
- ಕರೋಷಿ ಕಥಂ ವಿಷಾದಮ್ (karoṣi kathaṃ viṣādam)why do you make sorrow (karoṣi:you make | kathaṃ:why | viṣādam:sorrow)
- ಜ್ಞಾನ-ಅಮೃತಮ್ (jñāna-amṛtam)nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ಸಮರಸಮ್ (samarasam)of uniform essence (samarasam:homogeneous essence)
- ಗಗನ-ಉಪಮಃ ಅಹಮ್ (gagana-upamo'ham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:resembling | aham:I)
ಕಿಂ ನಾಮ ರೋದಿಷಿ ಸಖೇ ನ ಚ ಜನ್ಮ ದುಃಖಮ್ ।
ಕಿಂ ನಾಮ ರೋದಿಷಿ ಸಖೇ ನ ಚ ತೇ ವಿಕಾರೋ
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೩-೩೪॥
- ಕಿಂ ನಾಮ ರೋದಿಷಿ ಸಖೇ (kiṃ nāma rodiṣi sakhe)why indeed do you weep, O friend (kim:why | nāma:indeed | rodiṣi:you weep | sakhe:O friend)
- ನ ಜರಾ ನ ಮೃತ್ಯುಃ (na jarā na mṛtyuḥ)there is neither old age nor death (na:not | jarā:old age | na:not | mṛtyuḥ:death)
- ನ ಚ ಜನ್ಮ ದುಃಖಮ್ (na ca janma duḥkham)nor birth nor sorrow (na:not | ca:and | janma:birth | duḥkham:sorrow)
- ನ ಚ ತೇ ವಿಕಾರಃ (na ca te vikāraḥ)nor is there any change in you (na:not | ca:and | te:for you | vikāraḥ:change)
- ಜ್ಞಾನ-ಅಮೃತಮ್ (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ಸಮರಸಮ್ (samarasam)of uniform essence (sama:equal | rasam:essence)
- ಗಗನ-ಉಪಮಃ ಅಹಮ್ (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable to | aham:I)
ಕಿಂ ನಾಮ ರೋದಿಷಿ ಸಖೇ ನ ಚ ತೇ ವಿರೂಪಮ್ ।
ಕಿಂ ನಾಮ ರೋದಿಷಿ ಸಖೇ ನ ಚ ತೇ ವಯಾಂಸಿ
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೩-೩೫॥
- ಕಿಂ ನಾಮ ರೋದಿಷಿ (kiṃ nāma rodiṣi)why indeed do you weep (kim:why | nāma:indeed | rodiṣi:you weep)
- ಸಖೇ (sakhe)O friend
- ನ ಚ ತೇ ಸ್ವರೂಪಮ್ (na ca te svarūpam)nor do you have any form (na:not | ca:and | te:for you | svarūpam:essential form)
- ನ ಚ ತೇ ವಿರೂಪಮ್ (na ca te virūpam)nor do you have deformity (na:not | ca:and | te:for you | virūpam:deformity)
- ನ ಚ ತೇ ವಯಾಂಸಿ (na ca te vayāṃsi)nor do you have ages (na:not | ca:and | te:for you | vayāṃsi:ages)
- ಜ್ಞಾನ-ಅಮೃತಮ್ (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ಸಮರಸಮ್ (samarasam)of even essence (sama:equal | rasam:essence)
- ಗಗನ-ಉಪಮಃ ಅಹಮ್ (gagana-upamo'ham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:like | aham:I)
ಕಿಂ ನಾಮ ರೋದಿಷಿ ಸಖೇ ನ ಚ ತೇ ಮನಾಂಸಿ ।
ಕಿಂ ನಾಮ ರೋದಿಷಿ ಸಖೇ ನ ತವೇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೩-೩೬॥
- ಕಿಂ ನಾಮ ರೋದಿಷಿ (kiṃ nāma rodiṣi)why indeed do you weep (kiṃ:why | nāma:indeed | rodiṣi:you weep)
- ಸಖೇ (sakhe)O friend
- ನ ಚ ತೇ ವಯಾಂಸಿ (na ca te vayāṃsi)you have no ages/stages of life (na:not | ca:and | te:yours | vayāṃsi:ages)
- ನ ಚ ತೇ ಮನಾಂಸಿ (na ca te manāṃsi)you have no minds (na:not | ca:and | te:yours | manāṃsi:minds)
- ನ ತವ ಇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ (na tava indriyāṇi)you have no senses (na:not | tava:yours | indriyāṇi:senses)
- ಜ್ಞಾನ-ಅಮೃತಮ್ (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar/immortality)
- ಸಮರಸಮ್ (samarasam)of one uniform essence (sama:equal | rasam:essence)
- ಗಗನ-ಉಪಮಃ ಅಹಮ್ (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:like | aham:I)
ಕಿಂ ನಾಮ ರೋದಿಷಿ ಸಖೇ ನ ಚ ತೇ ಪ್ರಲೋಭಃ ।
ಕಿಂ ನಾಮ ರೋದಿಷಿ ಸಖೇ ನ ಚ ತೇ ವಿಮೋಹೋ
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೩-೩೭॥
- ಕಿಂ ನಾಮ ರೋದಿಷಿ (kiṃ nāma rodiṣi)why indeed do you weep (kiṃ:why | nāma:indeed | rodiṣi:you weep)
- ಸಖೇ (sakhe)O friend
- ನ ಚ ತೇ ಅಸ್ತಿ ಕಾಮಃ (na ca te'sti kāmaḥ)and you have no desire (na:not | ca:and | te:for you | asti:is | kāmaḥ:desire)
- ನ ಚ ತೇ ಪ್ರಲೋಭಃ (na ca te pralobhaḥ)and you have no greed (na:not | ca:and | te:for you | pralobhaḥ:greed)
- ನ ಚ ತೇ ವಿಮೋಹಃ (na ca te vimohaḥ)and you have no delusion (na:not | ca:and | te:for you | vimohaḥ:delusion)
- ಜ್ಞಾನ-ಅಮೃತಮ್ (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ಸಮರಸಮ್ (samarasam)of even essence (sama:equal | rasam:essence)
- ಗಗನ-ಉಪಮಃ ಅಹಮ್ (gagana-upamo'ham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable to | aham:I)
ಐಶ್ವರ್ಯಮಿಚ್ಛಸಿ ಕಥಂ ನ ಚ ತೇ ಹಿ ಪತ್ನೀ ।
ಐಶ್ವರ್ಯಮಿಚ್ಛಸಿ ಕಥಂ ನ ಚ ತೇ ಮಮೇತಿ
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೩-೩೮॥
- ಐಶ್ವರ್ಯಮ್ ಇಚ್ಛಸಿ (aiśvaryam icchasi)do you desire lordship (aiśvaryam:lordship | icchasi:you desire)
- ಕಥಮ್ ನ ಚ ತೇ ಧನಾನಿ (katham na ca te dhanāni)how, when you have no wealth (katham:how | na:not | ca:and | te:for you | dhanāni:riches)
- ಐಶ್ವರ್ಯಮ್ ಇಚ್ಛಸಿ (aiśvaryam icchasi)do you desire lordship (aiśvaryam:lordship | icchasi:you desire)
- ಕಥಮ್ ನ ಚ ತೇ ಹಿ ಪತ್ನೀ (katham na ca te hi patnī)how, when you have no wife (katham:how | na:not | ca:and | te:for you | hi:indeed | patnī:wife)
- ಐಶ್ವರ್ಯಮ್ ಇಚ್ಛಸಿ (aiśvaryam icchasi)do you desire lordship (aiśvaryam:lordship | icchasi:you desire)
- ಕಥಮ್ ನ ಚ ತೇ ಮಮ ಇತಿ (katham na ca te mama iti)how, when there is no sense of "mine" for you (katham:how | na:not | ca:and | te:for you | mama:mine | iti:thus)
- ಜ್ಞಾನ-ಅಮೃತಮ್ (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ಸಮರಸಮ್ (samarasam)uniform / of one essence (sama:equal | rasam:essence)
- ಗಗನ-ಉಪಮಃ ಅಹಮ್ (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable to | aham:I)
ನಿರ್ಲಜ್ಜಮಾನಸಮಿದಂ ಚ ವಿಭಾತಿ ಭಿನ್ನಮ್ ।
ನಿರ್ಭೇದಭೇದರಹಿತಂ ನ ಚ ತೇ ನ ಮೇ ಚ
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೩-೩೯॥
- ಲಿಙ್ಗ-ಪ್ರಪಞ್ಚ-ಜನುಷೀ (liṅga-prapañca-januṣī)the birth of the phenomenal world of the subtle body (liṅga:subtle body | prapañca:phenomenal world | januṣī:birth)
- ನ ಚ ತೇ ನ ಮೇ ಚ (na ca te na me ca)neither yours nor mine (na:not | ca:and | te:yours | me:mine)
- ನಿರ್ಲಜ್ಜ-ಮಾನಸಮ್ (nirlajja-mānasam)the shameless mind (nirlajja:shameless | mānasam:mind)
- ಇದಂ ಚ ವಿಭಾತಿ ಭಿನ್ನಮ್ (idaṃ ca vibhāti bhinnam)this appears as divided (idam:this | ca:and | vibhāti:appears | bhinnam:divided)
- ನಿರ್ಭೇದ-ಭೇದ-ರಹಿತಮ್ (nirbheda-bheda-rahitam)free from both distinction and non-distinction (nirbheda:non-distinction | bheda:distinction | rahitam:free from)
- ನ ಚ ತೇ ನ ಮೇ ಚ (na ca te na me ca)neither yours nor mine (na:not | ca:and | te:yours | me:mine)
- ಜ್ಞಾನ-ಅಮೃತಮ್ (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ಸಮರಸಮ್ (samarasam)of uniform essence (sama:equal | rasam:essence)
- ಗಗನ-ಉಪಮಃ ಅಹಮ್ (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable | aham:I)
ನೋ ವಾಣುಮಾತ್ರಮಪಿ ತೇ ಹಿ ಸರಾಗರೂಪಮ್ ।
ನೋ ವಾಣುಮಾತ್ರಮಪಿ ತೇ ಹಿ ಸಕಾಮರೂಪಂ
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೩-೪೦॥
- ನ ವಾ ಅಣುಮಾತ್ರಮ್ ಅಪಿ (no vā aṇumātram api)not even an atom's worth (no:not | vā:or | aṇumātram:the measure of an atom | api:even)
- ತೇ ಹಿ (te hi)indeed to you (te:to you | hi:indeed)
- ವಿರಾಗ-ರೂಪಮ್ (virāga-rūpam)the form of dispassion (virāga:dispassion | rūpam:form)
- ಸರಾಗ-ರೂಪಮ್ (sarāga-rūpam)the form of passion (sa:with | rāga:passion | rūpam:form)
- ಸಕಾಮ-ರೂಪಮ್ (sakāma-rūpam)the form of desire (sa:with | kāma:desire | rūpam:form)
- ಜ್ಞಾನ-ಅಮೃತಮ್ (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ಸಮರಸಮ್ (samarasam)of equal essence (sama:equal | rasam:essence)
- ಗಗನ-ಉಪಮಃ ಅಹಮ್ (gagana-upamo'ham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:like | aham:I)
ರ್ಧ್ಯಾನಂ ನ ತೇ ಹಿ ಹೃದಯೇ ನ ಬಹಿಃ ಪ್ರದೇಶಃ ।
ಧ್ಯೇಯಂ ನ ಚೇತಿ ಹೃದಯೇ ನ ಹಿ ವಸ್ತು ಕಾಲೋ
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೩-೪೧॥
- ಧ್ಯಾತಾ ನ ತೇ ಹಿ ಹೃದಯೇ (dhyātā na te hi hṛdaye)there is indeed no meditator in your heart (dhyātā:meditator | na:not | te:for you | hi:indeed | hṛdaye:in the heart)
- ನ ಚ ತೇ ಸಮಾಧಿಃ (na ca te samādhiḥ)nor is there absorption for you (na:not | ca:and | te:for you | samādhiḥ:meditative absorption)
- ಧ್ಯಾನಂ ನ ತೇ ಹಿ ಹೃದಯೇ (dhyānaṃ na te hi hṛdaye)there is no meditation in your heart (dhyānam:meditation | na:not | te:for you | hi:indeed | hṛdaye:in the heart)
- ನ ಬಹಿಃ ಪ್ರದೇಶಃ (na bahiḥ pradeśaḥ)nor any outer region (na:not | bahiḥ:outside | pradeśaḥ:region)
- ಧ್ಯೇಯಂ ನ ಚ ಇತಿ ಹೃದಯೇ (dhyeyaṃ na ca iti hṛdaye)nor an object of meditation in the heart (dhyeyam:object of meditation | na:not | ca:and | iti:thus | hṛdaye:in the heart)
- ನ ಹಿ ವಸ್ತು ಕಾಲಃ (na hi vastu kālaḥ)there is indeed no object or time (na:not | hi:indeed | vastu:object | kālaḥ:time)
- ಜ್ಞಾನ-ಅಮೃತಂ ಸಮರಸಮ್ (jñāna-amṛtaṃ samarasam)the nectar of knowledge, of uniform essence (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar | samarasam:of uniform essence)
- ಗಗನ-ಉಪಮಃ ಅಹಮ್ (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable to | aham:I am)
ನ ತ್ವಂ ನ ಮೇ ನ ಮಹತೋ ನ ಗುರುರ್ನ ನ ಶಿಷ್ಯಃ ।
ಸ್ವಚ್ಛನ್ದರೂಪಸಹಜಂ ಪರಮಾರ್ಥತತ್ತ್ವಂ
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೩-೪೨॥
- ಯತ್ ಸಾರಭೂತಮ್ (yat sārabhūtam)that which is the essence (yat:which | sāra:essence | bhūtam:being)
- ಅಖಿಲಮ್ (akhilam)entire
- ಕಥಿತಮ್ ಮಯಾ ತೇ (kathitam mayā te)has been told by me to you (kathitam:told | mayā:by me | te:to you)
- ನ ತ್ವಮ್ (na tvam)neither you (na:not | tvam:you)
- ನ ಮೇ (na me)nor mine (na:not | me:mine)
- ನ ಮಹತಃ (na mahato)nor the great one (na:not | mahataḥ:of the great)
- ನ ಗುರುಃ (na gurur)nor guru (na:not | guruḥ:teacher)
- ನ ನ ಶಿಷ್ಯಃ (na na śiṣyaḥ)nor a disciple (na:not | na:not | śiṣyaḥ:disciple)
- ಸ್ವಚ್ಛನ್ದ-ರೂಪ-ಸಹಜಮ್ (svacchanda-rūpa-sahajam)of the nature of spontaneous free form (svacchanda:free-willed | rūpa:form | sahajam:innate)
- ಪರಮಾರ್ಥ-ತತ್ತ್ವಮ್ (paramārtha-tattvam)the highest truth-reality (paramārtha:supreme truth | tattvam:reality)
- ಜ್ಞಾನಾಮೃತಮ್ (jñānāmṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ಸಮರಸಮ್ (samarasam)of even essence (sama:equal | rasam:essence)
- ಗಗನೋಪಮಃ ಅಹಮ್ (gaganopamo'ham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable | aham:I)
ಕಥಮಿಹ ಪರಮಾರ್ಥಂ ನೈವಮಾನನ್ದರೂಪಮ್ ।
ಕಥಮಿಹ ಪರಮಾರ್ಥಂ ಜ್ಞಾನವಿಜ್ಞಾನರೂಪಂ
ಯದಿ ಪರಮಹಮೇಕಂ ವರ್ತತೇ ವ್ಯೋಮರೂಪಮ್ ॥ ೩-೪೩॥
- ಕಥಮ್ ಇಹ (katham iha)how here (katham:how | iha:here)
- ಪರಮಾರ್ಥಮ್ (paramārtham)the supreme reality (parama:supreme | artham:reality)
- ತತ್ತ್ವಮ್ ಆನನ್ದ-ರೂಪಮ್ (tattvam ānanda-rūpam)the truth of the nature of bliss (tattvam:truth | ānanda:bliss | rūpam:form)
- ಕಥಮ್ ಇಹ ಪರಮಾರ್ಥಮ್ (katham iha paramārtham)how here the supreme reality (katham:how | iha:here | paramārtham:supreme reality)
- ನ ಏವಮ್ ಆನನ್ದ-ರೂಪಮ್ (na evam ānanda-rūpam)not thus of the nature of bliss (na:not | evam:thus | ānanda:bliss | rūpam:form)
- ಜ್ಞಾನ-ವಿಜ್ಞಾನ-ರೂಪಮ್ (jñāna-vijñāna-rūpam)of the nature of knowledge and realization (jñāna:knowledge | vijñāna:realization | rūpam:form)
- ಯದಿ ಪರಮ್ ಅಹಮ್ ಏಕಮ್ (yadi param aham ekam)if I am the one supreme (yadi:if | param:supreme | aham:I | ekam:one)
- ವರ್ತತೇ ವ್ಯೋಮ-ರೂಪಮ್ (vartate vyoma-rūpam)exists as the form of space (vartate:exists | vyoma:space | rūpam:form)
ಮವನಿಜಲವಿಹೀನಂ ವಿದ್ಧಿ ವಿಜ್ಞಾನರೂಪಮ್ ।
ಸಮಗಮನವಿಹೀನಂ ವಿದ್ಧಿ ವಿಜ್ಞಾನಮೇಕಂ
ಗಗನಮಿವ ವಿಶಾಲಂ ವಿದ್ಧಿ ವಿಜ್ಞಾನಮೇಕಮ್ ॥ ೩-೪೪॥
- ದಹನ-ಪವನ-ಹೀನಮ್ (dahana-pavana-hīnam)devoid of fire and wind (dahana:fire | pavana:wind | hīnam:devoid of)
- ವಿದ್ಧಿ ವಿಜ್ಞಾನಮ್ ಏಕಮ್ (viddhi vijñānam ekam)know consciousness as one (viddhi:know | vijñānam:consciousness | ekam:one)
- ಅವನಿ-ಜಲ-ವಿಹೀನಮ್ (avani-jala-vihīnam)devoid of earth and water (avani:earth | jala:water | vihīnam:devoid of)
- ವಿದ್ಧಿ ವಿಜ್ಞಾನ-ರೂಪಮ್ (viddhi vijñāna-rūpam)know it as of the form of consciousness (viddhi:know | vijñāna:consciousness | rūpam:form)
- ಸಮಗಮನ-ವಿಹೀನಮ್ (samagamana-vihīnam)devoid of coming and going together (samagamana:union/coming together | vihīnam:devoid of)
- ವಿದ್ಧಿ ವಿಜ್ಞಾನಮ್ ಏಕಮ್ (viddhi vijñānam ekam)know consciousness as one (viddhi:know | vijñānam:consciousness | ekam:one)
- ಗಗನಮ್ ಇವ ವಿಶಾಲಮ್ (gaganam iva viśālam)vast like the sky (gaganam:sky | iva:like | viśālam:vast)
- ವಿದ್ಧಿ ವಿಜ್ಞಾನಮ್ ಏಕಮ್ (viddhi vijñānam ekam)know consciousness as one (viddhi:know | vijñānam:consciousness | ekam:one)
ನ ಶುದ್ಧರೂಪಂ ನ ವಿಶುದ್ಧರೂಪಮ್ ।
ರೂಪಂ ವಿರೂಪಂ ನ ಭವಾಮಿ ಕಿಞ್ಚಿತ್
ಸ್ವರೂಪರೂಪಂ ಪರಮಾರ್ಥತತ್ತ್ವಮ್ ॥ ೩-೪೫॥
- ನ ಶೂನ್ಯ-ರೂಪಮ್ (na śūnya-rūpam)not of the nature of void (na:not | śūnya:void | rūpam:form)
- ನ ವಿಶೂನ್ಯ-ರೂಪಮ್ (na viśūnya-rūpam)not of the nature of non-void (na:not | viśūnya:non-void | rūpam:form)
- ನ ಶುದ್ಧ-ರೂಪಮ್ (na śuddha-rūpam)not of the nature of the pure (na:not | śuddha:pure | rūpam:form)
- ನ ವಿಶುದ್ಧ-ರೂಪಮ್ (na viśuddha-rūpam)not of the nature of the impure (na:not | viśuddha:impure | rūpam:form)
- ರೂಪಮ್ ವಿರೂಪಮ್ (rūpam virūpam)form and formlessness (rūpam:form | virūpam:formless)
- ನ ಭವಾಮಿ ಕಿಞ್ಚಿತ್ (na bhavāmi kiñcit)I am not anything (na:not | bhavāmi:I am | kiñcit:anything)
- ಸ್ವರೂಪ-ರೂಪಮ್ (svarūpa-rūpam)of the nature of my own essence (svarūpa:own essence | rūpam:form)
- ಪರಮಾರ್ಥ-ತತ್ತ್ವಮ್ (paramārtha-tattvam)the supreme reality (paramārtha:supreme truth | tattvam:reality)
ತ್ಯಾಗಾತ್ಯಾಗವಿಷಂ ಶುದ್ಧಮಮೃತಂ ಸಹಜಂ ಧ್ರುವಮ್ ॥ ೩-೪೬॥
- ಮುಞ್ಚ ಮುಞ್ಚ (muñca muñca)renounce, renounce (muñca:renounce | muñca:renounce)
- ಹಿ ಸಂಸಾರಮ್ (hi saṃsāram)indeed the worldly existence (hi:indeed | saṃsāram:worldly existence)
- ತ್ಯಾಗಮ್ ಮುಞ್ಚ (tyāgam muñca)renounce renunciation (tyāgam:renunciation | muñca:renounce)
- ಹಿ ಸರ್ವಥಾ (hi sarvathā)indeed in every way (hi:indeed | sarvathā:in every way)
- ತ್ಯಾಗ-ಅತ್ಯಾಗ-ವಿಷಮ್ (tyāga-atyāga-viṣam)the poison of renunciation and non-renunciation (tyāga:renunciation | atyāga:non-renunciation | viṣam:poison)
- ಶುದ್ಧಮ್ (śuddham)pure
- ಅಮೃತಮ್ (amṛtam)immortal nectar
- ಸಹಜಮ್ (sahajam)natural, innate
- ಧ್ರುವಮ್ (dhruvam)eternal, certain
ನಾವಾಹನಂ ನೈವ ವಿಸರ್ಜನಂ ವಾ
ಪುಷ್ಪಾಣಿ ಪತ್ರಾಣಿ ಕಥಂ ಭವನ್ತಿ ।
ಧ್ಯಾನಾನಿ ಮನ್ತ್ರಾಣಿ ಕಥಂ ಭವನ್ತಿ
ಸಮಾಸಮಂ ಚೈವ ಶಿವಾರ್ಚನಂ ಚ ॥ ೪-೧॥
- ನ ಆವಾಹನಮ್ (na āvāhanam)no invocation (na:not | āvāhanam:invocation)
- ನ ಏವ ವಿಸರ್ಜನಮ್ ವಾ (na eva visarjanam vā)nor bidding farewell (na:not | eva:indeed | visarjanam:dismissal | vā:or)
- ಪುಷ್ಪಾಣಿ ಪತ್ರಾಣಿ (puṣpāṇi patrāṇi)flowers and leaves (puṣpāṇi:flowers | patrāṇi:leaves)
- ಕಥಮ್ ಭವನ್ತಿ (katham bhavanti)how can there be (katham:how | bhavanti:can there be)
- ಧ್ಯಾನಾನಿ ಮನ್ತ್ರಾಣಿ (dhyānāni mantrāṇi)meditations and mantras (dhyānāni:meditations | mantrāṇi:mantras)
- ಕಥಮ್ ಭವನ್ತಿ (katham bhavanti)how can there be (katham:how | bhavanti:can there be)
- ಸಮಾಸಮಮ್ ಚ ಏವ (samāsamam ca eva)sameness and difference indeed (sama:same | asamam:unequal | ca:and | eva:indeed)
- ಶಿವ-ಅರ್ಚನಮ್ ಚ (śiva-arcanam ca)and the worship of Shiva (śiva:the auspicious one | arcanam:worship | ca:and)
ನ ಕೇವಲಂ ಶುದ್ಧವಿಶುದ್ಧಮುಕ್ತಃ ।
ನ ಕೇವಲಂ ಯೋಗವಿಯೋಗಮುಕ್ತಃ
ಸ ವೈ ವಿಮುಕ್ತೋ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್ ॥ ೪-೨॥
- ನ ಕೇವಲಮ್ (na kevalam)not merely (na:not | kevalam:only)
- ಬನ್ಧ-ವಿಬನ್ಧ-ಮುಕ್ತಃ (bandha-vibandha-muktaḥ)free from bondage and freedom from bondage (bandha:bondage | vibandha:release from bondage | muktaḥ:liberated)
- ಶುದ್ಧ-ವಿಶುದ್ಧ-ಮುಕ್ತಃ (śuddha-viśuddha-muktaḥ)free from purity and impurity (śuddha:pure | viśuddha:purified | muktaḥ:liberated)
- ಯೋಗ-ವಿಯೋಗ-ಮುಕ್ತಃ (yoga-viyoga-muktaḥ)free from union and separation (yoga:union | viyoga:separation | muktaḥ:liberated)
- ಸಃ ವೈ ವಿಮುಕ್ತಃ (sa vai vimuktaḥ)he indeed is truly liberated (saḥ:he | vai:indeed | vimuktaḥ:fully liberated)
- ಗಗನ-ಉಪಮಃ ಅಹಮ್ (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable to | aham:I)
ಸಞ್ಜಾಯತೇ ಸರ್ವಮಿದಂ ವಿತಥ್ಯಮ್ ।
ಏವಂ ವಿಕಲ್ಪೋ ಮಮ ನೈವ ಜಾತಃ
ಸ್ವರೂಪನಿರ್ವಾಣಮನಾಮಯೋಽಹಮ್ ॥ ೪-೩॥
- ಸಞ್ಜಾಯತೇ (sañjāyate)arises
- ಸರ್ವಮ್ ಇದಮ್ (sarvam idam)all this (sarvam:all | idam:this)
- ಹಿ ತಥ್ಯಮ್ (hi tathyam)indeed as truth (hi:indeed | tathyam:true/real)
- ಸಞ್ಜಾಯತೇ (sañjāyate)arises
- ಸರ್ವಮ್ ಇದಮ್ (sarvam idam)all this (sarvam:all | idam:this)
- ವಿತಥ್ಯಮ್ (vitathyam)as untruth
- ಏವಮ್ ವಿಕಲ್ಪಃ (evam vikalpaḥ)such distinction (evam:thus | vikalpaḥ:distinction/doubt)
- ಮಮ ನ ಏವ ಜಾತಃ (mama naiva jātaḥ)has never arisen in me (mama:mine | na:not | eva:indeed | jātaḥ:arisen)
- ಸ್ವರೂಪ-ನಿರ್ವಾಣಮ್ (svarūpa-nirvāṇam)whose nature is liberation (svarūpa:own nature | nirvāṇam:liberation/bliss)
- ಅನಾಮಯಃ ಅಹಮ್ (anāmayaḥ aham)I am free from affliction (anāmayaḥ:free from disease/affliction | aham:I)
ನ ಚಾನ್ತರಂ ವಾಪಿ ನಿರನ್ತರಂ ವಾ ।
ಅನ್ತರ್ವಿಭನ್ನಂ ನ ಹಿ ಮೇ ವಿಭಾತಿ
ಸ್ವರೂಪನಿರ್ವಾಣಮನಾಮಯೋಽಹಮ್ ॥ ೪-೪॥
- ನ ಸಾಞ್ಜನಮ್ (na sāñjanam)neither with stain (na:not | sa:with | añjanam:stain)
- ಚ ಏವ ನಿರಞ್ಜನಮ್ ವಾ (ca eva nirañjanam vā)nor indeed without stain (ca:and | eva:indeed | nir:without | añjanam:stain | vā:or)
- ನ ಚ ಅನ್ತರಮ್ (na ca antaram)neither having an interior (na:not | ca:and | antaram:interior)
- ವಾ ಅಪಿ ನಿರನ್ತರಮ್ ವಾ (vā api nirantaram vā)nor even without interior (vā:or | api:even | nir:without | antaram:interior | vā:or)
- ಅನ್ತರ್ವಿಭನ್ನಮ್ (antarvibhannam)inner division (antar:inner | vibhannam:divided)
- ನ ಹಿ ಮೇ ವಿಭಾತಿ (na hi me vibhāti)does not shine for me (na:not | hi:indeed | me:for me | vibhāti:shines)
- ಸ್ವರೂಪ-ನಿರ್ವಾಣಮ್ (svarūpa-nirvāṇam)whose own nature is liberation (svarūpa:own nature | nirvāṇam:liberation)
- ಅನಾಮಯಃ ಅಹಮ್ (anāmayaḥ aham)I am free from affliction (an:free from | āmayaḥ:affliction | aham:I am)
ಬೋಧಸ್ವರೂಪಂ ಮಮ ನೈವ ಜಾತಮ್ ।
ನಿರ್ಬೋಧಬೋಧಂ ಚ ಕಥಂ ವದಾಮಿ
ಸ್ವರೂಪನಿರ್ವಾಣಮನಾಮಯೋಽಹಮ್ ॥ ೪-೫॥
- ಅಬೋಧ-ಬೋಧಃ (abodha-bodhaḥ)knowledge of ignorance (abodha:ignorance | bodhaḥ:knowledge)
- ಮಮ ನ ಏವ ಜಾತಃ (mama naiva jātaḥ)has never arisen in me (mama:for me | na:not | eva:indeed | jātaḥ:arisen)
- ಬೋಧ-ಸ್ವರೂಪಮ್ (bodha-svarūpam)the nature of knowledge (bodha:knowledge | svarūpam:essential nature)
- ಮಮ ನ ಏವ ಜಾತಮ್ (mama naiva jātam)has never arisen in me (mama:for me | na:not | eva:indeed | jātam:arisen)
- ನಿರ್ಬೋಧ-ಬೋಧಮ್ (nirbodha-bodham)knowledge free of ignorance (nirbodha:without cognition | bodham:knowledge)
- ಚ ಕಥಂ ವದಾಮಿ (ca kathaṃ vadāmi)and how shall I speak (ca:and | katham:how | vadāmi:I speak)
- ಸ್ವರೂಪ-ನಿರ್ವಾಣಮ್ (svarūpa-nirvāṇam)whose own nature is nirvana (svarūpa:essential nature | nirvāṇam:liberation)
- ಅನಾಮಯಃ ಅಹಮ್ (anāmayaḥ aham)I am free from affliction (anāmayaḥ:free from disease | aham:I)
ನ ಬನ್ಧಯುಕ್ತೋ ನ ಚ ಮೋಕ್ಷಯುಕ್ತಃ ।
ಯುಕ್ತಂ ತ್ವಯುಕ್ತಂ ನ ಚ ಮೇ ವಿಭಾತಿ
ಸ್ವರೂಪನಿರ್ವಾಣಮನಾಮಯೋಽಹಮ್ ॥ ೪-೬॥
- ನ ಧರ್ಮ-ಯುಕ್ತಃ (na dharma-yuktaḥ)not connected with virtue (na:not | dharma:virtue | yuktaḥ:connected)
- ನ ಚ ಪಾಪ-ಯುಕ್ತಃ (na ca pāpa-yuktaḥ)nor connected with sin (na:not | ca:and | pāpa:sin | yuktaḥ:connected)
- ನ ಬನ್ಧ-ಯುಕ್ತಃ (na bandha-yuktaḥ)not connected with bondage (na:not | bandha:bondage | yuktaḥ:connected)
- ನ ಚ ಮೋಕ್ಷ-ಯುಕ್ತಃ (na ca mokṣa-yuktaḥ)nor connected with liberation (na:not | ca:and | mokṣa:liberation | yuktaḥ:connected)
- ಯುಕ್ತಮ್ ತು ಅಯುಕ್ತಮ್ (yuktam tu ayuktam)the connected and the disconnected (yuktam:joined | tu:but | ayuktam:disjoined)
- ನ ಚ ಮೇ ವಿಭಾತಿ (na ca me vibhāti)do not appear to me (na:not | ca:and | me:to me | vibhāti:appears)
- ಸ್ವರೂಪ-ನಿರ್ವಾಣಮ್ (svarūpa-nirvāṇam)whose nature is liberation (svarūpa:own nature | nirvāṇam:extinction/liberation)
- ಅನಾಮಯಃ ಅಹಮ್ (anāmayaḥ aham)I am free from disease (anāmayaḥ:free from affliction | aham:I)
ಮಧ್ಯಸ್ಥಭಾವೋ ಹಿ ನ ಚಾರಿಮಿತ್ರಮ್ ।
ಹಿತಾಹಿತಂ ಚಾಪಿ ಕಥಂ ವದಾಮಿ
ಸ್ವರೂಪನಿರ್ವಾಣಮನಾಮಯೋಽಹಮ್ ॥ ೪-೭॥
- ಪರಾಅಪರಮ್ (parāparam)higher or lower (para:higher | apara:lower)
- ವಾ ನ ಚ ಮೇ ಕದಾಚಿತ್ (vā na ca me kadācit)nor ever for me (vā:or | na:not | ca:and | me:for me | kadācit:ever)
- ಮಧ್ಯಸ್ಥ-ಭಾವಃ (madhyastha-bhāvaḥ)a neutral state (madhyastha:intermediate | bhāvaḥ:state)
- ಹಿ ನ ಚ (hi na ca)indeed nor (hi:indeed | na:not | ca:and)
- ಅರಿ-ಮಿತ್ರಮ್ (ari-mitram)enemy or friend (ari:enemy | mitram:friend)
- ಹಿತಾಅಹಿತಮ್ (hitāhitam)beneficial or harmful (hita:beneficial | ahita:harmful)
- ಚ ಅಪಿ (ca api)and also (ca:and | api:also)
- ಕಥಂ ವದಾಮಿ (kathaṃ vadāmi)how shall I say (katham:how | vadāmi:I say)
- ಸ್ವರೂಪ-ನಿರ್ವಾಣಮ್ (svarūpa-nirvāṇam)bliss of my own nature (svarūpa:own nature | nirvāṇam:liberation)
- ಅನಾಮಯಃ ಅಹಮ್ (anāmayaḥ aham)I am free from disease (anāmayaḥ:free from affliction | aham:I)
ನ ಚೋಪದೇಶೋ ನ ಚ ಮೇ ಕ್ರಿಯಾ ಚ ।
ಸಂವಿತ್ಸ್ವರೂಪಂ ಚ ಕಥಂ ವದಾಮಿ
ಸ್ವರೂಪನಿರ್ವಾಣಮನಾಮಯೋಽಹಮ್ ॥ ೪-೮॥
- ನ ಉಪಾಸಕಃ (na upāsakaḥ)there is no worshipper (na:not | upāsakaḥ:worshipper)
- ನ ಏವಮ್ ಉಪಾಸ್ಯ-ರೂಪಮ್ (na evam upāsya-rūpam)nor thus an object of worship (na:not | evam:thus | upāsya:to be worshipped | rūpam:form)
- ನ ಚ ಉಪದೇಶಃ (na ca upadeśaḥ)nor any teaching (na:not | ca:and | upadeśaḥ:instruction)
- ನ ಚ ಮೇ ಕ್ರಿಯಾ ಚ (na ca me kriyā ca)nor any action of mine (na:not | ca:and | me:my | kriyā:action | ca:and)
- ಸಂವಿತ್-ಸ್ವರೂಪಮ್ (saṃvit-svarūpam)my nature as pure consciousness (saṃvit:consciousness | svarūpam:own nature)
- ಚ ಕಥಂ ವದಾಮಿ (ca kathaṃ vadāmi)how then shall I describe (ca:and | katham:how | vadāmi:I speak)
- ಸ್ವರೂಪ-ನಿರ್ವಾಣಮ್ (svarūpa-nirvāṇam)blissful in my own nature (svarūpa:own nature | nirvāṇam:liberation)
- ಅನಾಮಯಃ ಅಹಮ್ (anāmayaḥ aham)I am free from affliction (anāmayaḥ:free from disease | aham:I am)
ನ ಚಾಲಯಂ ವಾಪಿ ನಿರಾಲಯಂ ವಾ ।
ಅಶೂನ್ಯಶೂನ್ಯಂ ಚ ಕಥಂ ವದಾಮಿ
ಸ್ವರೂಪನಿರ್ವಾಣಮನಾಮಯೋಽಹಮ್ ॥ ೪-೯॥
- ನೋ ವ್ಯಾಪಕಮ್ (no vyāpakam)there is no pervader (no:not | vyāpakam:pervader)
- ವ್ಯಾಪ್ಯಮ್ ಇಹ ಅಸ್ತಿ ಕಿಞ್ಚಿತ್ (vyāpyam iha asti kiñcit)nor anything here that is pervaded (vyāpyam:pervaded | iha:here | asti:is | kiñcit:anything)
- ನ ಚ ಆಲಯಮ್ (na ca ālayam)nor an abode (na:not | ca:and | ālayam:abode)
- ವಾ ಅಪಿ ನಿರಾಲಯಮ್ ವಾ (vā api nirālayam vā)nor even the absence of an abode (vā:or | api:even | nirālayam:without abode | vā:or)
- ಅಶೂನ್ಯ-ಶೂನ್ಯಮ್ (aśūnya-śūnyam)neither non-void nor void (aśūnya:non-void | śūnyam:void)
- ಚ ಕಥಮ್ ವದಾಮಿ (ca katham vadāmi)and how shall I describe it (ca:and | katham:how | vadāmi:I speak)
- ಸ್ವರೂಪ-ನಿರ್ವಾಣಮ್ (svarūpa-nirvāṇam)whose own nature is liberation (svarūpa:own nature | nirvāṇam:liberation)
- ಅನಾಮಯಃ ಅಹಮ್ (anāmayaḥ aham)I am free from affliction (anāmayaḥ:free from disease | aham:I)
ನ ಕಾರಣಂ ವಾ ಮಮ ನೈವ ಕಾರ್ಯಮ್ ।
ಅಚಿನ್ತ್ಯಚಿನ್ತ್ಯಂ ಚ ಕಥಂ ವದಾಮಿ
ಸ್ವರೂಪನಿರ್ವಾಣಮನಾಮಯೋಽಹಮ್ ॥ ೪-೧೦॥
- ನ ಗ್ರಾಹಕಃ (na grāhakaḥ)no perceiver (na:not | grāhakaḥ:perceiver)
- ಗ್ರಾಹ್ಯಕಮ್ ಏವ ಕಿಞ್ಚಿತ್ (grāhyakam eva kiñcit)nor any object to be perceived (grāhyakam:object to be perceived | eva:indeed | kiñcit:anything)
- ನ ಕಾರಣಮ್ ವಾ (na kāraṇam vā)nor any cause (na:not | kāraṇam:cause | vā:or)
- ಮಮ ನ ಏವ ಕಾರ್ಯಮ್ (mama na eva kāryam)nor any effect for me (mama:my | na:not | eva:indeed | kāryam:effect)
- ಅಚಿನ್ತ್ಯ-ಚಿನ್ತ್ಯಮ್ ಚ (acintya-cintyam ca)both the thinkable and the unthinkable (acintya:unthinkable | cintyam:thinkable | ca:and)
- ಕಥಮ್ ವದಾಮಿ (katham vadāmi)how shall I describe (katham:how | vadāmi:I speak)
- ಸ್ವರೂಪ-ನಿರ್ವಾಣಮ್ (svarūpa-nirvāṇam)whose own nature is liberation (svarūpa:own nature | nirvāṇam:liberation)
- ಅನಾಮಯಃ ಅಹಮ್ (anāmayaḥ aham)I am free from disease (anāmayaḥ:free from affliction | aham:I)
ನ ವೇದಕಂ ವಾ ಮಮ ನೈವ ವೇದ್ಯಮ್ ।
ಗತಾಗತಂ ತಾತ ಕಥಂ ವದಾಮಿ
ಸ್ವರೂಪನಿರ್ವಾಣಮನಾಮಯೋಽಹಮ್ ॥ ೪-೧೧॥
- ನ ಭೇದಕಮ್ (na bhedakam)no differentiator (na:not | bhedakam:that which divides)
- ವಾ ಅಪಿ ನ ಚ ಏವ ಭೇದ್ಯಮ್ (vā api na ca eva bhedyam)nor indeed anything to be divided (vā:or | api:even | na:not | ca:and | eva:indeed | bhedyam:that which is to be divided)
- ನ ವೇದಕಮ್ (na vedakam)no knower (na:not | vedakam:knower)
- ವಾ ಮಮ ನ ಏವ ವೇದ್ಯಮ್ (vā mama na eva vedyam)nor for me anything to be known (vā:or | mama:for me | na:not | eva:indeed | vedyam:that which is to be known)
- ಗತ-ಆಗತಮ್ (gata-āgatam)coming and going (gata:gone | āgatam:come)
- ತಾತ (tāta)O dear one
- ಕಥಂ ವದಾಮಿ (katham vadāmi)how shall I speak (katham:how | vadāmi:I speak)
- ಸ್ವರೂಪ-ನಿರ್ವಾಣಮ್ (svarūpa-nirvāṇam)of the nature of liberation as one's own true form (svarūpa:one's own true form | nirvāṇam:liberation)
- ಅನಾಮಯಃ ಅಹಮ್ (anāmayaḥ aham)I am free from affliction (anāmayaḥ:free from disease or affliction | aham:I)
ಬುದ್ಧಿರ್ಮನೋ ಮೇ ನ ಹಿ ಚೇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ।
ರಾಗೋ ವಿರಾಗಶ್ಚ ಕಥಂ ವದಾಮಿ
ಸ್ವರೂಪನಿರ್ವಾಣಮನಾಮಯೋಽಹಮ್ ॥ ೪-೧೨॥
- ನ ಚ ಅಸ್ತಿ ದೇಹಃ (na ca asti dehaḥ)there is no body (na:not | ca:and | asti:is | dehaḥ:body)
- ನ ಚ ಮೇ ವಿದೇಹಃ (na ca me videhaḥ)nor am I bodiless (na:not | ca:and | me:for me | videhaḥ:bodiless)
- ಬುದ್ಧಿಃ ಮನಃ ಮೇ ನ (buddhiḥ manaḥ me na)I have no intellect or mind (buddhiḥ:intellect | manaḥ:mind | me:for me | na:not)
- ಹಿ ಚ ಇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ (hi ca indriyāṇi)nor indeed the senses (hi:indeed | ca:and | indriyāṇi:senses)
- ರಾಗಃ ವಿರಾಗಃ ಚ (rāgaḥ virāgaḥ ca)attachment and detachment (rāgaḥ:attachment | virāgaḥ:detachment | ca:and)
- ಕಥಂ ವದಾಮಿ (kathaṃ vadāmi)how can I speak of them (kathaṃ:how | vadāmi:I speak)
- ಸ್ವರೂಪ-ನಿರ್ವಾಣಮ್ (svarūpa-nirvāṇam)whose nature is liberation (svarūpa:own nature | nirvāṇam:liberation)
- ಅನಾಮಯಃ ಅಹಮ್ (anāmayaḥ aham)I am free from disease/affliction (anāmayaḥ:free from disease | aham:I am)
ರುಲ್ಲೇಖಮಾತ್ರಂ ನ ತಿರೋಹಿತಂ ವೈ ।
ಸಮಾಸಮಂ ಮಿತ್ರ ಕಥಂ ವದಾಮಿ
ಸ್ವರೂಪನಿರ್ವಾಣಮನಾಮಯೋಽಹಮ್ ॥ ೪-೧೩॥
- ಉಲ್ಲೇಖ-ಮಾತ್ರಮ್ (ullekha-mātram)merely a mention (ullekha:mention | mātram:only)
- ನ ಹಿ ಭಿನ್ನಮ್ ಉಚ್ಚೈಃ (na hi bhinnam uccaiḥ)not at all separate or superior (na:not | hi:indeed | bhinnam:separate | uccaiḥ:highly)
- ಉಲ್ಲೇಖ-ಮಾತ್ರಮ್ (ullekha-mātram)merely a mention (ullekha:mention | mātram:only)
- ನ ತಿರೋಹಿತಮ್ ವೈ (na tirohitam vai)nor truly concealed (na:not | tirohitam:hidden | vai:indeed)
- ಸಮಾಸಮಮ್ (samāsamam)equal and unequal (sama:equal | asamam:unequal)
- ಮಿತ್ರ ಕಥಮ್ ವದಾಮಿ (mitra katham vadāmi)O friend, how shall I speak (mitra:friend | katham:how | vadāmi:I speak)
- ಸ್ವರೂಪ-ನಿರ್ವಾಣಮ್ (svarūpa-nirvāṇam)the extinction that is my own nature (svarūpa:own nature | nirvāṇam:extinction)
- ಅನಾಮಯಃ ಅಹಮ್ (anāmayaḥ aham)I am free of affliction (anāmayaḥ:disease-free | aham:I)
ನ ಸಂಯಮೋ ಮೇ ನಿಯಮೋ ನ ಜಾತಃ ।
ಜಯಾಜಯೌ ಮಿತ್ರ ಕಥಂ ವದಾಮಿ
ಸ್ವರೂಪನಿರ್ವಾಣಮನಾಮಯೋಽಹಮ್ ॥ ೪-೧೪॥
- ಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯಃ ಅಹಮ್ (jitendriyaḥ aham)am I one who has conquered the senses (jita:conquered | indriyaḥ:senses | aham:I)
- ತು ಅಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯಃ ವಾ (tu ajitendriyaḥ vā)or one who has not conquered the senses (tu:but | ajita:unconquered | indriyaḥ:senses | vā:or)
- ನ ಸಂಯಮಃ ಮೇ (na saṃyamaḥ me)there is no restraint for me (na:not | saṃyamaḥ:restraint | me:for me)
- ನಿಯಮಃ ನ ಜಾತಃ (niyamaḥ na jātaḥ)no discipline has arisen (niyamaḥ:discipline | na:not | jātaḥ:arisen)
- ಜಯಾಜಯೌ (jayājayau)victory and defeat (jaya:victory | ajayau:defeat)
- ಮಿತ್ರ ಕಥಂ ವದಾಮಿ (mitra kathaṃ vadāmi)O friend, how shall I speak (mitra:O friend | katham:how | vadāmi:shall I speak)
- ಸ್ವರೂಪ-ನಿರ್ವಾಣಮ್ (svarūpa-nirvāṇam)blissful in my own nature (svarūpa:own nature | nirvāṇam:liberation)
- ಅನಾಮಯಃ ಅಹಮ್ (anāmayaḥ aham)I am free from affliction (anāmayaḥ:free from disease | aham:I)
ದಾದ್ಯನ್ತಮಧ್ಯಂ ನ ಚ ಮೇ ಕದಾಚಿತ್ ।
ಬಲಾಬಲಂ ಮಿತ್ರ ಕಥಂ ವದಾಮಿ
ಸ್ವರೂಪನಿರ್ವಾಣಮನಾಮಯೋಽಹಮ್ ॥ ೪-೧೫॥
- ಅಮೂರ್ತ-ಮೂರ್ತಿಃ (amūrta-mūrtiḥ)formless and with form (amūrta:formless | mūrtiḥ:having form)
- ನ ಚ ಮೇ ಕದಾಚಿತ್ (na ca me kadācit)never mine at any time (na:not | ca:and | me:mine | kadācit:ever)
- ಆದ್ಯ-ಅನ್ತ-ಮಧ್ಯಮ್ (ādya-anta-madhyam)beginning, end, and middle (ādya:beginning | anta:end | madhyam:middle)
- ನ ಚ ಮೇ ಕದಾಚಿತ್ (na ca me kadācit)never mine at any time (na:not | ca:and | me:mine | kadācit:ever)
- ಬಲ-ಅಬಲಮ್ (bala-abalam)strength and weakness (bala:strength | abalam:weakness)
- ಮಿತ್ರ ಕಥಂ ವದಾಮಿ (mitra kathaṃ vadāmi)O friend, how shall I speak (mitra:O friend | katham:how | vadāmi:I speak)
- ಸ್ವರೂಪ-ನಿರ್ವಾಣಮ್ (svarūpa-nirvāṇam)liberation as one's own nature (svarūpa:own nature | nirvāṇam:liberation)
- ಅನಾಮಯಃ ಅಹಮ್ (anāmayaḥ aham)I am free from disease (anāmayaḥ:free from affliction | aham:I)
ಸಞ್ಜಾಯತೇ ತಾತ ನ ಮೇ ಕದಾಚಿತ್ ।
ಅಶುದ್ಧಶುದ್ಧಂ ಚ ಕಥಂ ವದಾಮಿ
ಸ್ವರೂಪನಿರ್ವಾಣಮನಾಮಯೋಽಹಮ್ ॥ ೪-೧೬॥
- ಮೃತ-ಅಮೃತಮ್ (mṛta-amṛtam)death and immortality (mṛta:dead | amṛtam:immortal)
- ವಾ ಅಪಿ (vā api)or even (vā:or | api:even)
- ವಿಷ-ಅವಿಷಮ್ (viṣa-aviṣam)poison and non-poison (viṣa:poison | aviṣam:non-poison)
- ಚ (ca)and
- ಸಞ್ಜಾಯತೇ (sañjāyate)arises
- ತಾತ (tāta)O dear one
- ನ ಮೇ ಕದಾಚಿತ್ (na me kadācit)never for me (na:not | me:for me | kadācit:ever)
- ಅಶುದ್ಧ-ಶುದ್ಧಮ್ (aśuddha-śuddham)impure and pure (aśuddha:impure | śuddham:pure)
- ಚ (ca)and
- ಕಥಂ ವದಾಮಿ (kathaṃ vadāmi)how can I speak (kathaṃ:how | vadāmi:I speak)
- ಸ್ವರೂಪ-ನಿರ್ವಾಣಮ್ (svarūpa-nirvāṇam)the bliss of my own nature (svarūpa:own nature | nirvāṇam:liberation)
- ಅನಾಮಯಃ ಅಹಮ್ (anāmayaḥ aham)I am free from disease (anāmayaḥ:free from ailment | aham:I am)
ನಕ್ತಂ ದಿವಾ ವಾಪಿ ನ ಮೇ ಕದಾಚಿತ್ ।
ಅತುರ್ಯತುರ್ಯಂ ಚ ಕಥಂ ವದಾಮಿ
ಸ್ವರೂಪನಿರ್ವಾಣಮನಾಮಯೋಽಹಮ್ ॥ ೪-೧೭॥
- ಸ್ವಪ್ನಃ ಪ್ರಬೋಧಃ (svapnaḥ prabodhaḥ)sleep and waking (svapnaḥ:dream/sleep | prabodhaḥ:waking)
- ನ ಚ ಯೋಗ-ಮುದ್ರಾ (na ca yoga-mudrā)nor the yogic trance posture (na:not | ca:and | yoga:yoga | mudrā:posture/seal)
- ನಕ್ತಂ ದಿವಾ ವಾ ಅಪಿ (naktaṃ divā vā api)neither night nor day (naktaṃ:night | divā:day | vā:or | api:even)
- ನ ಮೇ ಕದಾಚಿತ್ (na me kadācit)never for me (na:not | me:for me | kadācit:ever)
- ಅತುರ್ಯತುರ್ಯಂ ಚ (aturyaturyaṃ ca)the state beyond even the fourth (a:not | turya:the fourth | turyaṃ:the fourth | ca:and)
- ಕಥಂ ವದಾಮಿ (kathaṃ vadāmi)how can I speak of it (kathaṃ:how | vadāmi:I speak)
- ಸ್ವರೂಪ-ನಿರ್ವಾಣಮ್ (svarūpa-nirvāṇam)abiding as the bliss of my own nature (svarūpa:own true nature | nirvāṇam:liberation/bliss)
- ಅನಾಮಯಃ ಅಹಮ್ (anāmayaḥ aham)I am free of all affliction (anāmayaḥ:free from disease/affliction | aham:I am)
ಮಾಯಾ ವಿಮಾಯಾ ನ ಚ ಮೇ ಕದಾಚಿತ್ ।
ಸನ್ಧ್ಯಾದಿಕಂ ಕರ್ಮ ಕಥಂ ವದಾಮಿ
ಸ್ವರೂಪನಿರ್ವಾಣಮನಾಮಯೋಽಹಮ್ ॥ ೪-೧೮॥
- ಸಂವಿದ್ಧಿ ಮಾಮ್ (saṃviddhi mām)know me (saṃviddhi:know fully | mām:me)
- ಸರ್ವ-ವಿಸರ್ವ-ಮುಕ್ತಮ್ (sarva-visarva-muktam)free from all and everything (sarva:all | visarva:everything | muktam:liberated)
- ಮಾಯಾ ವಿಮಾಯಾ (māyā vimāyā)illusion and freedom from illusion (māyā:illusion | vimāyā:without illusion)
- ನ ಚ ಮೇ ಕದಾಚಿತ್ (na ca me kadācit)never for me (na:not | ca:and | me:for me | kadācit:ever)
- ಸನ್ಧ್ಯಾ-ಆದಿಕಂ ಕರ್ಮ (sandhyā-ādikaṃ karma)ritual actions like the twilight worship (sandhyā:twilight worship | ādikam:etc. | karma:action)
- ಕಥಂ ವದಾಮಿ (kathaṃ vadāmi)how shall I speak (katham:how | vadāmi:I speak)
- ಸ್ವರೂಪ-ನಿರ್ವಾಣಮ್ (svarūpa-nirvāṇam)the bliss of my own nature (svarūpa:own nature | nirvāṇam:liberation)
- ಅನಾಮಯಃ ಅಹಮ್ (anāmayaḥ aham)I am free from affliction (anāmayaḥ:free from disease | aham:I)
ಸಂವಿದ್ಧಿ ಮಾಂ ಲಕ್ಷ್ಯವಿಲಕ್ಷ್ಯಮುಕ್ತಮ್ ।
ಯೋಗಂ ವಿಯೋಗಂ ಚ ಕಥಂ ವದಾಮಿ
ಸ್ವರೂಪನಿರ್ವಾಣಮನಾಮಯೋಽಹಮ್ ॥ ೪-೧೯॥
- ಸಂವಿದ್ಧಿ ಮಾಮ್ (saṃviddhi mām)know me (saṃviddhi:know | mām:me)
- ಸರ್ವ-ಸಮಾಧಿ-ಯುಕ್ತಮ್ (sarva-samādhi-yuktam)endowed with all absorption (sarva:all | samādhi:absorption | yuktam:endowed with)
- ಸಂವಿದ್ಧಿ ಮಾಮ್ (saṃviddhi mām)know me (saṃviddhi:know | mām:me)
- ಲಕ್ಷ್ಯ-ವಿಲಕ್ಷ್ಯ-ಮುಕ್ತಮ್ (lakṣya-vilakṣya-muktam)free from the perceivable and imperceivable (lakṣya:the perceivable | vilakṣya:the imperceivable | muktam:free from)
- ಯೋಗಂ ವಿಯೋಗಂ ಚ (yogaṃ viyogaṃ ca)union and separation (yogam:union | viyogam:separation | ca:and)
- ಕಥಂ ವದಾಮಿ (kathaṃ vadāmi)how can I speak (katham:how | vadāmi:I speak)
- ಸ್ವರೂಪ-ನಿರ್ವಾಣಮ್ (svarūpa-nirvāṇam)the bliss of my own nature (svarūpa:own nature | nirvāṇam:liberation)
- ಅನಾಮಯಃ ಅಹಮ್ (anāmayaḥ aham)I am free from affliction (anāmayaḥ:free from affliction | aham:I)
ಮೌನಂ ವಿಮೌನಂ ನ ಚ ಮೇ ಕದಾಚಿತ್ ।
ತರ್ಕಂ ವಿತರ್ಕಂ ಚ ಕಥಂ ವದಾಮಿ
ಸ್ವರೂಪನಿರ್ವಾಣಮನಾಮಯೋಽಹಮ್ ॥ ೪-೨೦॥
- ಮೂರ್ಖಃ ಅಪಿ ನ ಅಹಮ್ (mūrkhaḥ api na aham)I am not a fool (mūrkhaḥ:fool | api:even | na:not | aham:I)
- ನ ಚ ಪಣ್ಡಿತಃ ಅಹಮ್ (na ca paṇḍitaḥ aham)nor am I learned (na:not | ca:and | paṇḍitaḥ:learned one | aham:I)
- ಮೌನಮ್ ವಿಮೌನಮ್ (maunam vimaunam)silence or non-silence (maunam:silence | vimaunam:non-silence)
- ನ ಚ ಮೇ ಕದಾಚಿತ್ (na ca me kadācit)never belongs to me (na:not | ca:and | me:for me | kadācit:ever)
- ತರ್ಕಮ್ ವಿತರ್ಕಮ್ ಚ (tarkam vitarkam ca)logic and reasoning (tarkam:logic | vitarkam:reasoning | ca:and)
- ಕಥಮ್ ವದಾಮಿ (katham vadāmi)how can I speak (katham:how | vadāmi:I speak)
- ಸ್ವರೂಪ-ನಿರ್ವಾಣಮ್ (svarūpa-nirvāṇam)abiding in the bliss of my own nature (svarūpa:own nature | nirvāṇam:liberation/bliss)
- ಅನಾಮಯಃ ಅಹಮ್ (anāmayaḥ aham)I am free from affliction (anāmayaḥ:free from disease/affliction | aham:I)
ರ್ಜನ್ಮಾದಿ ಮೃತ್ಯುರ್ನ ಚ ಮೇ ಕದಾಚಿತ್ ।
ಸ್ನೇಹಂ ವಿಮೋಹಂ ಚ ಕಥಂ ವದಾಮಿ
ಸ್ವರೂಪನಿರ್ವಾಣಮನಾಮಯೋಽಹಮ್ ॥ ೪-೨೧॥
- ಪಿತಾ ಚ ಮಾತಾ ಚ (pitā ca mātā ca)father and mother (pitā:father | ca:and | mātā:mother | ca:and)
- ಕುಲಮ್ ನ ಜಾತಿಃ (kulaṃ na jātiḥ)neither family nor caste (kulam:family | na:not | jātiḥ:caste)
- ಜನ್ಮ-ಆದಿ ಮೃತ್ಯುಃ (janma-ādi mṛtyuḥ)birth and death (janma:birth | ādi:etc. | mṛtyuḥ:death)
- ನ ಚ ಮೇ ಕದಾಚಿತ್ (na ca me kadācit)never belong to me (na:not | ca:and | me:to me | kadācit:ever)
- ಸ್ನೇಹಮ್ ವಿಮೋಹಮ್ ಚ (snehaṃ vimohaṃ ca)attachment and delusion (sneham:affection | vimoham:delusion | ca:and)
- ಕಥಮ್ ವದಾಮಿ (kathaṃ vadāmi)how can I speak of (katham:how | vadāmi:I speak)
- ಸ್ವರೂಪ-ನಿರ್ವಾಣಮ್ (svarūpa-nirvāṇam)whose true nature is liberation (svarūpa:own nature | nirvāṇam:liberation)
- ಅನಾಮಯಃ ಅಹಮ್ (anāmayaḥ aham)I am free from affliction (anāmayaḥ:free from disease | aham:I)
ತೇಜೋವಿತೇಜೋ ನ ಚ ಮೇ ಕದಾಚಿತ್ ।
ಸನ್ಧ್ಯಾದಿಕಂ ಕರ್ಮ ಕಥಂ ವದಾಮಿ
ಸ್ವರೂಪನಿರ್ವಾಣಮನಾಮಯೋಽಹಮ್ ॥ ೪-೨೨॥
- ಅಸ್ತಂ ಗತಃ (astaṃ gataḥ)set (like the sun) (astam:setting | gataḥ:gone)
- ನ ಏವ (na eva)never (na:not | eva:indeed)
- ಸದಾ ಉದಿತಃ ಅಹಮ್ (sadā uditaḥ aham)I am ever risen (sadā:always | uditaḥ:risen | aham:I)
- ತೇಜಃ ವಿತೇಜಃ (tejaḥ vitejaḥ)radiant or without radiance (tejaḥ:radiance | vitejaḥ:without radiance)
- ನ ಚ ಮೇ ಕದಾಚಿತ್ (na ca me kadācit)never belong to me at any time (na:not | ca:and | me:for me | kadācit:ever)
- ಸನ್ಧ್ಯಾ-ಆದಿಕಂ ಕರ್ಮ (sandhyā-ādikaṃ karma)rituals such as the sandhya worship (sandhyā:twilight worship | ādikam:and the like | karma:action)
- ಕಥಂ ವದಾಮಿ (kathaṃ vadāmi)how can I speak of them (katham:how | vadāmi:I speak)
- ಸ್ವರೂಪ-ನಿರ್ವಾಣಮ್ (svarūpa-nirvāṇam)liberation in my own nature (svarūpa:own nature | nirvāṇam:liberation)
- ಅನಾಮಯಃ ಅಹಮ್ (anāmayaḥ aham)I am free of affliction (anāmayaḥ:free of disease | aham:I)
ಅಸಂಶಯಂ ವಿದ್ಧಿ ನಿರನ್ತರಂ ಮಾಮ್ ।
ಅಸಂಶಯಂ ವಿದ್ಧಿ ನಿರಞ್ಜನಂ ಮಾಂ
ಸ್ವರೂಪನಿರ್ವಾಣಮನಾಮಯೋಽಹಮ್ ॥ ೪-೨೩॥
- ಅಸಂಶಯಮ್ (asaṃśayam)without doubt (a:without | saṃśayam:doubt)
- ವಿದ್ಧಿ (viddhi)know
- ನಿರಾಕುಲಮ್ ಮಾಮ್ (nirākulam mām)me as unagitated (nirākulam:free from agitation | mām:me)
- ನಿರನ್ತರಮ್ ಮಾಮ್ (nirantaram mām)me as continuous/without interval (nirantaram:without interval | mām:me)
- ನಿರಞ್ಜನಮ್ ಮಾಮ್ (nirañjanam mām)me as stainless (nirañjanam:untainted | mām:me)
- ಸ್ವರೂಪ-ನಿರ್ವಾಣಮ್ (svarūpa-nirvāṇam)liberation that is one's own nature (svarūpa:own nature | nirvāṇam:liberation)
- ಅನಾಮಯಃ ಅಹಮ್ (anāmayaḥ aham)I am free from disease/affliction (anāmayaḥ:free from ailment | aham:I)
ಶುಭಾಶುಭಂ ಕರ್ಮ ಪರಿತ್ಯಜನ್ತಿ ।
ತ್ಯಾಗಾಮೃತಂ ತಾತ ಪಿಬನ್ತಿ ಧೀರಾಃ
ಸ್ವರೂಪನಿರ್ವಾಣಮನಾಮಯೋಽಹಮ್ ॥ ೪-೨೪॥
- ಧ್ಯಾನಾನಿ ಸರ್ವಾಣಿ (dhyānāni sarvāṇi)all meditations (dhyānāni:meditations | sarvāṇi:all)
- ಪರಿತ್ಯಜನ್ತಿ (parityajanti)they abandon
- ಶುಭ-ಅಶುಭಮ್ ಕರ್ಮ (śubha-aśubham karma)good and bad actions (śubha:good | aśubham:bad | karma:action)
- ಪರಿತ್ಯಜನ್ತಿ (parityajanti)they abandon
- ತ್ಯಾಗ-ಅಮೃತಮ್ (tyāga-amṛtam)the nectar of renunciation (tyāga:renunciation | amṛtam:nectar)
- ತಾತ (tāta)O dear one
- ಪಿಬನ್ತಿ ಧೀರಾಃ (pibanti dhīrāḥ)the wise drink (pibanti:they drink | dhīrāḥ:the wise ones)
- ಸ್ವರೂಪ-ನಿರ್ವಾಣಮ್ (svarūpa-nirvāṇam)liberation in one's own nature (svarūpa:one's own nature | nirvāṇam:liberation)
- ಅನಾಮಯಃ ಅಹಮ್ (anāmayaḥ aham)I am free from disease (anāmayaḥ:free from affliction | aham:I)
ಛನ್ದೋಲಕ್ಷಣಂ ನ ಹಿ ನ ಹಿ ತತ್ರ ।
ಸಮರಸಮಗ್ನೋ ಭಾವಿತಪೂತಃ
ಪ್ರಲಪತಿ ತತ್ತ್ವಂ ಪರಮವಧೂತಃ ॥ ೪-೨೫॥
- ವಿನ್ದತಿ ವಿನ್ದತಿ (vindati vindati)finds, finds (vindati:finds | vindati:finds)
- ನ ಹಿ ನ ಹಿ ಯತ್ರ (na hi na hi yatra)wherever not at all (na:not | hi:indeed | na:not | hi:indeed | yatra:where)
- ಛನ್ದೋ-ಲಕ್ಷಣಮ್ (chando-lakṣaṇam)the characteristics of meter (chandaḥ:meter | lakṣaṇam:characteristic)
- ನ ಹಿ ನ ಹಿ ತತ್ರ (na hi na hi tatra)there is none at all there (na:not | hi:indeed | na:not | hi:indeed | tatra:there)
- ಸಮರಸ-ಮಗ್ನಃ (samarasa-magnaḥ)absorbed in equanimity (samarasa:equanimity | magnaḥ:immersed)
- ಭಾವಿತ-ಪೂತಃ (bhāvita-pūtaḥ)purified by contemplation (bhāvita:contemplated | pūtaḥ:purified)
- ಪ್ರಲಪತಿ ತತ್ತ್ವಮ್ (pralapati tattvam)babbles the truth (pralapati:prattles | tattvam:truth)
- ಪರಮ-ಅವಧೂತಃ (parama-avadhūtaḥ)the supreme Avadhuta (parama:supreme | avadhūtaḥ:the one who has shaken off all attachments)
ಓಂ ಇತಿ ಗದಿತಂ ಗಗನಸಮಂ ತತ್
ನ ಪರಾಪರಸಾರವಿಚಾರ ಇತಿ ।
ಅವಿಲಾಸವಿಲಾಸನಿರಾಕರಣಂ
ಕಥಮಕ್ಷರಬಿನ್ದುಸಮುಚ್ಚರಣಮ್ ॥ ೫-೧॥
- ಓಂ ಇತಿ ಗದಿತಮ್ (oṃ iti gaditam)that which is uttered as Om (oṃ:the sacred syllable | iti:thus | gaditam:uttered)
- ಗಗನ-ಸಮಮ್ ತತ್ (gagana-samam tat)that which is like the sky (gagana:sky | samam:equal to | tat:that)
- ನ ಪರ-ಅಪರ-ಸಾರ-ವಿಚಾರಃ (na para-apara-sāra-vicāraḥ)there is no inquiry into the essence of higher and lower (na:not | para:higher | apara:lower | sāra:essence | vicāraḥ:inquiry)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಅವಿಲಾಸ-ವಿಲಾಸ-ನಿರಾಕರಣಮ್ (avilāsa-vilāsa-nirākaraṇam)the removal of both non-manifestation and manifestation (avilāsa:non-manifestation | vilāsa:manifestation | nirākaraṇam:removal)
- ಕಥಮ್ ಅಕ್ಷರ-ಬಿನ್ದು-ಸಮುಚ್ಚಾರಣಮ್ (katham akṣara-bindu-samuccaraṇam)how can there be the utterance of the syllable and its point (katham:how | akṣara:syllable | bindu:point/dot | samuccaraṇam:utterance)
ಪ್ರತಿಪಾದಿತಮಾತ್ಮನಿ ತತ್ತ್ವಮಸಿ ।
ತ್ವಮುಪಾಧಿವಿವರ್ಜಿತಸರ್ವಸಮಂ
ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್ ॥ ೫-೨॥
- ಇತಿ ತತ್ತ್ವಮಸಿ-ಪ್ರಭೃತಿ-ಶ್ರುತಿಭಿಃ (iti tattvamasi-prabhṛti-śrutibhiḥ)thus by the Vedic sayings beginning with 'Tat Tvam Asi' (iti:thus | tattvamasi:'That Thou Art' | prabhṛti:beginning with | śrutibhiḥ:by the scriptures)
- ಪ್ರತಿಪಾದಿತಮ್ ಆತ್ಮನಿ (pratipāditam ātmani)established in the Self (pratipāditam:established | ātmani:in the Self)
- ತತ್ತ್ವಮ್ ಅಸಿ (tattvam asi)That thou art (tattvam:that essence | asi:thou art)
- ತ್ವಮ್ ಉಪಾಧಿ-ವಿವರ್ಜಿತ-ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (tvam upādhi-vivarjita-sarva-samam)thou art free of limiting adjuncts and equal in all (tvam:thou | upādhi:limiting adjunct | vivarjita:free from | sarva:all | samam:equal)
- ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- ಮಾನಸಿ ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (mānasi sarva-samam)O mind, equal in all (mānasi:O mind | sarva:all | samam:equal)
ಬಹಿರನ್ತರವರ್ಜಿತಸರ್ವಸಮಮ್ ।
ಯದಿ ಚೈಕವಿವರ್ಜಿತಸರ್ವಸಮಂ
ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್ ॥ ೫-೩॥
- ಅಧ-ಊರ್ಧ್ವ-ವಿವರ್ಜಿತ-ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (adha-ūrdhva-vivarjita-sarva-samam)free from below and above, everywhere the same (adha:below | ūrdhva:above | vivarjita:free from | sarva:all | samam:equal)
- ಬಹಿಃ-ಅನ್ತರ-ವರ್ಜಿತ-ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (bahir-antara-varjita-sarva-samam)free from outer and inner, everywhere the same (bahiḥ:outer | antara:inner | varjita:devoid of | sarva:all | samam:equal)
- ಯದಿ ಚ ಏಕ-ವಿವರ್ಜಿತ-ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (yadi ca eka-vivarjita-sarva-samam)if it is free even from the one, everywhere the same (yadi:if | ca:and | eka:one | vivarjita:free from | sarva:all | samam:equal)
- ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- ಮಾನಸಿ ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (mānasi sarva-samam)O mind, all is the same (mānasi:O mind | sarva:all | samam:equal)
ನ ಹಿ ಕಾರಣಕಾರ್ಯವಿಚಾರ ಇತಿ ।
ಪದಸನ್ಧಿವಿವರ್ಜಿತಸರ್ವಸಮಂ
ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್ ॥ ೫-೪॥
- ನ ಹಿ (na hi)not at all (na:not | hi:indeed)
- ಕಲ್ಪಿತ-ಕಲ್ಪ-ವಿಚಾರಃ (kalpita-kalpa-vicāraḥ)deliberation on the imagined and the imagination (kalpita:imagined | kalpa:imagining | vicāraḥ:deliberation)
- ಇತಿ (iti)thus
- ನ ಹಿ (na hi)not at all (na:not | hi:indeed)
- ಕಾರಣ-ಕಾರ್ಯ-ವಿಚಾರಃ (kāraṇa-kārya-vicāraḥ)deliberation on cause and effect (kāraṇa:cause | kārya:effect | vicāraḥ:deliberation)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಪದ-ಸನ್ಧಿ-ವಿವರ್ಜಿತ-ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (pada-sandhi-vivarjita-sarva-samam)free of words and their joinings, uniformly all-pervading (pada:word | sandhi:junction | vivarjita:devoid of | sarva:all | samam:equal)
- ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- ಮಾನಸಿ (mānasi)O mind
- ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (sarva-samam)the all-equal (sarva:all | samam:same)
ನ ಹಿ ದೇಶವಿದೇಶಸಮಾಧಿರಿತಿ ।
ನ ಹಿ ಕಾಲವಿಕಾಲಸಮಾಧಿರಿತಿ
ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್ ॥ ೫-೫॥
- ನ ಹಿ ಬೋಧ-ವಿಬೋಧ-ಸಮಾಧಿಃ (na hi bodha-vibodha-samādhiḥ)there is no absorption of knowing and not-knowing (na:not | hi:indeed | bodha:knowledge | vibodha:absence of knowledge | samādhiḥ:absorption)
- ಇತಿ (iti)thus
- ನ ಹಿ ದೇಶ-ವಿದೇಶ-ಸಮಾಧಿಃ (na hi deśa-videśa-samādhiḥ)there is no absorption of place and non-place (na:not | hi:indeed | deśa:place | videśa:another place | samādhiḥ:absorption)
- ಇತಿ (iti)thus
- ನ ಹಿ ಕಾಲ-ವಿಕಾಲ-ಸಮಾಧಿಃ (na hi kāla-vikāla-samādhiḥ)there is no absorption of time and non-time (na:not | hi:indeed | kāla:time | vikāla:untimely time | samādhiḥ:absorption)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- ಮಾನಸಿ (mānasi)O mind
- ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (sarva-samam)the all-equal (sarva:all | samam:equal)
ನ ಹಿ ಜೀವವಪುರ್ನ ಹಿ ಜೀವ ಇತಿ ।
ನ ಹಿ ಕಾರಣಕಾರ್ಯವಿಭಾಗ ಇತಿ
ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್ ॥ ೫-೬॥
- ನ ಹಿ ಕುಮ್ಭ-ನಭಃ (na hi kumbha-nabhaḥ)there is no pot-space (na:not | hi:indeed | kumbha:pot | nabhaḥ:space)
- ನ ಹಿ ಕುಮ್ಭಃ (na hi kumbhaḥ)nor is there a pot (na:not | hi:indeed | kumbhaḥ:pot)
- ಇತಿ (iti)thus
- ನ ಹಿ ಜೀವ-ವಪುಃ (na hi jīva-vapuḥ)there is no body of the individual soul (na:not | hi:indeed | jīva:individual soul | vapuḥ:body)
- ನ ಹಿ ಜೀವಃ (na hi jīvaḥ)nor is there an individual soul (na:not | hi:indeed | jīvaḥ:individual soul)
- ಇತಿ (iti)thus
- ನ ಹಿ ಕಾರಣ-ಕಾರ್ಯ-ವಿಭಾಗಃ (na hi kāraṇa-kārya-vibhāgaḥ)there is no division of cause and effect (na:not | hi:indeed | kāraṇa:cause | kārya:effect | vibhāgaḥ:division)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ (kimu rodiṣi)why then do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- ಮಾನಸಿ (mānasi)O mind
- ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (sarva-samam)all being equal (sarva:all | samam:equal)
ಲಘುದೀರ್ಘವಿಚಾರವಿಹೀನ ಇತಿ ।
ನ ಹಿ ವರ್ತುಲಕೋಣವಿಭಾಗ ಇತಿ
ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್ ॥ ೫-೭॥
- ಇಹ (iha)here
- ಸರ್ವ-ನಿರನ್ತರ-ಮೋಕ್ಷ-ಪದಮ್ (sarva-nirantara-mokṣa-padam)the all-pervading continuous state of liberation (sarva:all | nirantara:continuous | mokṣa:liberation | padam:state)
- ಲಘು-ದೀರ್ಘ-ವಿಚಾರ-ವಿಹೀನಃ (laghu-dīrgha-vicāra-vihīnaḥ)devoid of considerations of short and long (laghu:short | dīrgha:long | vicāra:consideration | vihīnaḥ:devoid of)
- ಇತಿ (iti)thus
- ನ ಹಿ (na hi)indeed not (na:not | hi:indeed)
- ವರ್ತುಲ-ಕೋಣ-ವಿಭಾಗಃ (vartula-koṇa-vibhāgaḥ)division of round and angular (vartula:round | koṇa:angular | vibhāgaḥ:division)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- ಮಾನಸಿ (mānasi)O mind
- ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (sarva-samam)all equal (sarva:all | samam:equal)
ಇಹ ಶುದ್ಧವಿಶುದ್ಧವಿಹೀನ ಇತಿ ।
ಇಹ ಸರ್ವವಿಸರ್ವವಿಹೀನ ಇತಿ
ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್ ॥ ೫-೮॥
- ಇಹ ಶೂನ್ಯ-ವಿಶೂನ್ಯ-ವಿಹೀನಃ (iha śūnya-viśūnya-vihīnaḥ)here free from void and non-void (iha:here | śūnya:void | viśūnya:non-void | vihīnaḥ:free from)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಇಹ ಶುದ್ಧ-ವಿಶುದ್ಧ-ವಿಹೀನಃ (iha śuddha-viśuddha-vihīnaḥ)here free from pure and impure (iha:here | śuddha:pure | viśuddha:non-pure | vihīnaḥ:free from)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಇಹ ಸರ್ವ-ವಿಸರ್ವ-ವಿಹೀನಃ (iha sarva-visarva-vihīnaḥ)here free from all and not-all (iha:here | sarva:all | visarva:non-all | vihīnaḥ:free from)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- ಮಾನಸಿ ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (mānasi sarva-samam)O mind, all is the same (mānasi:O mind | sarva:all | samam:equal)
ಬಹಿರನ್ತರಸನ್ಧಿವಿಚಾರ ಇತಿ ।
ಅರಿಮಿತ್ರವಿವರ್ಜಿತಸರ್ವಸಮಂ
ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್ ॥ ೫-೯॥
- ನ ಹಿ (na hi)not at all (na:not | hi:indeed)
- ಭಿನ್ನ-ವಿಭಿನ್ನ-ವಿಚಾರಃ (bhinna-vibhinna-vicāraḥ)the thought of divided and separated (bhinna:divided | vibhinna:separated | vicāraḥ:thought)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಬಹಿಃ-ಅನ್ತರ-ಸನ್ಧಿ-ವಿಚಾರಃ (bahiḥ-antar-sandhi-vicāraḥ)the thought of outer, inner and their junction (bahiḥ:outer | antar:inner | sandhi:junction | vicāraḥ:thought)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಅರಿ-ಮಿತ್ರ-ವಿವರ್ಜಿತ-ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (ari-mitra-vivarjita-sarva-samam)free of enemy and friend, equal to all (ari:enemy | mitra:friend | vivarjita:free from | sarva:all | samam:equal)
- ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- ಮಾನಸಿ (mānasi)O mind (mānasi:in the mind)
- ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (sarva-samam)equal in all (sarva:all | samam:equal)
ನ ಚರಾಚರಭೇದವಿಚಾರ ಇತಿ ।
ಇಹ ಸರ್ವನಿರನ್ತರಮೋಕ್ಷಪದಂ
ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್ ॥ ೫-೧೦॥
- ನ ಹಿ ಶಿಷ್ಯ-ವಿಶಿಷ್ಯ-ಸ್ವರೂಪಃ (na hi śiṣya-viśiṣya-svarūpaḥ)there is no nature of disciple or teacher (na:not | hi:indeed | śiṣya:disciple | viśiṣya:distinguished/teacher | svarūpaḥ:essential nature)
- ಇತಿ (iti)thus
- ನ ಚ-ಅಚರ-ಭೇದ-ವಿಚಾರಃ (na ca-acara-bheda-vicāraḥ)nor consideration of the distinction of moving and unmoving (na:not | ca:and | acara:unmoving | bheda:distinction | vicāraḥ:consideration)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಇಹ ಸರ್ವ-ನಿರನ್ತರ-ಮೋಕ್ಷ-ಪದಮ್ (iha sarva-nirantara-mokṣa-padam)here is the state of liberation, all-pervading and unbroken (iha:here | sarva:all | nirantara:unbroken/continuous | mokṣa:liberation | padam:state/abode)
- ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- ಮಾನಸಿ (mānasi)O mind
- ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (sarva-samam)equal to all (sarva:all | samam:equal)
ನನು ಭಿನ್ನವಿಭಿನ್ನವಿಹೀನ ಇತಿ ।
ನನು ಸರ್ಗವಿಸರ್ಗವಿಹೀನ ಇತಿ
ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್ ॥ ೫-೧೧॥
- ನನು ರೂಪ-ವಿರೂಪ-ವಿಹೀನಃ (nanu rūpa-virūpa-vihīnaḥ)surely devoid of form and formlessness (nanu:surely | rūpa:form | virūpa:formlessness | vihīnaḥ:devoid of)
- ಇತಿ (iti)thus
- ನನು ಭಿನ್ನ-ವಿಭಿನ್ನ-ವಿಹೀನಃ (nanu bhinna-vibhinna-vihīnaḥ)surely devoid of division and separation (nanu:surely | bhinna:divided | vibhinna:separated | vihīnaḥ:devoid of)
- ಇತಿ (iti)thus
- ನನು ಸರ್ಗ-ವಿಸರ್ಗ-ವಿಹೀನಃ (nanu sarga-visarga-vihīnaḥ)surely devoid of creation and dissolution (nanu:surely | sarga:creation | visarga:emission/dissolution | vihīnaḥ:devoid of)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- ಮಾನಸಿ ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (mānasi sarva-samam)O mind, all is the same (mānasi:O mind | sarva:all | samam:equal/the same)
ಮೃತಜೀವನಕರ್ಮ ಕರೋಮಿ ಕಥಮ್ ।
ಇತಿ ಶುದ್ಧನಿರಞ್ಜನಸರ್ವಸಮಂ
ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್ ॥ ೫-೧೨॥
- ನ ಗುಣ-ಅಗುಣ-ಪಾಶ-ನಿಬನ್ಧಃ (na guṇa-aguṇa-pāśa-nibandhaḥ)not bound by the fetters of quality and non-quality (na:not | guṇa:quality | aguṇa:non-quality | pāśa:fetter | nibandhaḥ:bondage)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಮೃತ-ಜೀವನ-ಕರ್ಮ (mṛta-jīvana-karma)the acts of dying and living (mṛta:death | jīvana:life | karma:action)
- ಕರೋಮಿ ಕಥಮ್ (karomi katham)how shall I do (karomi:I do | katham:how)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಶುದ್ಧ-ನಿರಞ್ಜನ-ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (śuddha-nirañjana-sarva-samam)pure, stainless, equal to all (śuddha:pure | nirañjana:stainless | sarva:all | samam:equal)
- ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- ಮಾನಸಿ (mānasi)O mind
- ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (sarva-samam)equal in all (sarva:all | samam:equal)
ಇಹ ಕಾಮವಿಕಾಮವಿಹೀನ ಇತಿ ।
ಇಹ ಬೋಧತಮಂ ಖಲು ಮೋಕ್ಷಸಮಂ
ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್ ॥ ೫-೧೩॥
- ಇಹ ಭಾವ-ವಿಭಾವ-ವಿಹೀನಃ (iha bhāva-vibhāva-vihīnaḥ)here devoid of existence and its absence (iha:here | bhāva:existence | vibhāva:non-existence | vihīnaḥ:devoid of)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಇಹ ಕಾಮ-ವಿಕಾಮ-ವಿಹೀನಃ (iha kāma-vikāma-vihīnaḥ)here devoid of desire and its absence (iha:here | kāma:desire | vikāma:absence of desire | vihīnaḥ:devoid of)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಇಹ ಬೋಧತಮಮ್ (iha bodhatamam)here the highest knowledge (iha:here | bodha:knowledge | tamam:supreme)
- ಖಲು ಮೋಕ್ಷ-ಸಮಮ್ (khalu mokṣa-samam)truly equal to liberation (khalu:indeed | mokṣa:liberation | samam:equal to)
- ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- ಮಾನಸಿ ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (mānasi sarva-samam)O mind, all is equal (mānasi:O mind | sarva:all | samam:equal)
ನ ಹಿ ಸನ್ಧಿವಿಸನ್ಧಿವಿಹೀನ ಇತಿ ।
ಯದಿ ಸರ್ವವಿವರ್ಜಿತಸರ್ವಸಮಂ
ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್ ॥ ೫-೧೪॥
- ಇಹ (iha)here, in this world
- ತತ್ತ್ವ-ನಿರನ್ತರ-ತತ್ತ್ವಮ್ (tattva-nirantara-tattvam)reality is uninterrupted reality (tattva:reality | nirantara:continuous, unbroken | tattvam:truth, essence)
- ಇತಿ (iti)thus
- ನ ಹಿ (na hi)not indeed (na:not | hi:indeed)
- ಸನ್ಧಿ-ವಿಸನ್ಧಿ-ವಿಹೀನಃ (sandhi-visandhi-vihīnaḥ)devoid of union and separation (sandhi:union, joining | visandhi:disjunction, separation | vihīnaḥ:devoid of)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಯದಿ (yadi)if
- ಸರ್ವ-ವಿವರ್ಜಿತ-ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (sarva-vivarjita-sarva-samam)free of all, equal to all (sarva:all | vivarjita:devoid of, free from | sarva:all | samam:equal, same)
- ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- ಮಾನಸಿ (mānasi)O mind, in the mind
- ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (sarva-samam)equal to all (sarva:all | samam:equal, same)
ಇಹಸಙ್ಗವಿಸಙ್ಗವಿಹೀನಪರಮ್ ।
ಇಹ ಬೋಧವಿಬೋಧವಿಹೀನಪರಂ
ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್ ॥ ೫-೧೫॥
- ಅನಿಕೇತ-ಕುಟೀ (aniketa-kuṭī)homeless, without a hut (aniketa:homeless | kuṭī:hut)
- ಪರಿವಾರ-ಸಮಮ್ (parivāra-samam)same toward family (parivāra:family | samam:equal)
- ಇಹ ಸಙ್ಗ-ವಿಸಙ್ಗ-ವಿಹೀನ-ಪರಮ್ (iha saṅga-visaṅga-vihīna-param)here supreme, free from attachment and detachment (iha:here | saṅga:attachment | visaṅga:detachment | vihīna:free from | param:supreme)
- ಇಹ ಬೋಧ-ವಿಬೋಧ-ವಿಹೀನ-ಪರಮ್ (iha bodha-vibodha-vihīna-param)here supreme, free from knowledge and ignorance (iha:here | bodha:knowledge | vibodha:awakening/ignorance | vihīna:free from | param:supreme)
- ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- ಮಾನಸಿ ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (mānasi sarva-samam)O mind, all is equal (mānasi:O mind | sarva:all | samam:equal)
ಅವಿಲಕ್ಷವಿಲಕ್ಷಮಸತ್ಯಮಿತಿ ।
ಯದಿ ಕೇವಲಮಾತ್ಮನಿ ಸತ್ಯಮಿತಿ
ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್ ॥ ೫-೧೬॥
- ಅವಿಕಾರ-ವಿಕಾರಮ್ (avikāra-vikāram)the changeless and the changing (avikāra:changeless | vikāram:modification)
- ಅಸತ್ಯಮ್ ಇತಿ (asatyam iti)thus unreal (asatyam:unreal | iti:thus)
- ಅವಿಲಕ್ಷ-ವಿಲಕ್ಷಮ್ (avilakṣa-vilakṣam)the featureless and the featured (avilakṣa:without distinguishing marks | vilakṣam:with distinguishing marks)
- ಅಸತ್ಯಮ್ ಇತಿ (asatyam iti)thus unreal (asatyam:unreal | iti:thus)
- ಯದಿ ಕೇವಲಮ್ (yadi kevalam)if solely (yadi:if | kevalam:only)
- ಆತ್ಮನಿ ಸತ್ಯಮ್ ಇತಿ (ātmani satyam iti)the truth is in the Self (ātmani:in the Self | satyam:truth | iti:thus)
- ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- ಮಾನಸಿ ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (mānasi sarva-samam)O mind, all is equal (mānasi:O mind | sarva:all | samam:equal)
ಇಹ ಸರ್ವನಿರನ್ತರಜೀವ ಇತಿ ।
ಇಹ ಕೇವಲನಿಶ್ಚಲಜೀವ ಇತಿ
ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್ ॥ ೫-೧೭॥
- ಇಹ (iha)here
- ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (sarva-samam)equal in all (sarva:all | samam:equal)
- ಖಲು (khalu)indeed
- ಜೀವಃ (jīva)the living being
- ಇತಿ (iti)thus
- ಸರ್ವ-ನಿರನ್ತರ-ಜೀವಃ (sarva-nirantara-jīva)the living being uninterrupted in all (sarva:all | nirantara:uninterrupted | jīva:living being)
- ಕೇವಲ-ನಿಶ್ಚಲ-ಜೀವಃ (kevala-niścala-jīva)the sole unmoving living being (kevala:sole | niścala:unmoving | jīva:living being)
- ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- ಮಾನಸಿ (mānasi)in the mind
- ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (sarva-samam)all-same (sarva:all | samam:same)
ಅವಿಕಲ್ಪವಿಕಲ್ಪಮಬೋಧ ಇತಿ ।
ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಬೋಧ ಇತಿ
ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್ ॥ ೫-೧೮॥
- ಅವಿವೇಕ-ವಿವೇಕಃ (aviveka-vivekaḥ)discrimination and non-discrimination (aviveka:non-discrimination | vivekaḥ:discrimination)
- ಅಬೋಧಃ ಇತಿ (abodhaḥ iti)is ignorance, thus (abodhaḥ:ignorance | iti:thus)
- ಅವಿಕಲ್ಪ-ವಿಕಲ್ಪಃ (avikalpa-vikalpaḥ)the undifferentiated and the differentiated (avikalpa:non-imagination | vikalpaḥ:imagination)
- ಅಬೋಧಃ ಇತಿ (abodhaḥ iti)is ignorance, thus (abodhaḥ:ignorance | iti:thus)
- ಯದಿ ಚ (yadi ca)and if (yadi:if | ca:and)
- ಏಕ-ನಿರನ್ತರ-ಬೋಧಃ (eka-nirantara-bodhaḥ)the one continuous consciousness (eka:one | nirantara:uninterrupted | bodhaḥ:consciousness)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- ಮಾನಸಿ (mānasi)O mind (mānasi:in the mind / O mind)
- ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (sarva-samam)equal in all (sarva:all | samam:equal)
ನ ಹಿ ಪುಣ್ಯಪದಂ ನ ಹಿ ಪಾಪಪದಮ್ ।
ನ ಹಿ ಪೂರ್ಣಪದಂ ನ ಹಿ ರಿಕ್ತಪದಂ
ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್ ॥ ೫-೧೯॥
- ನ ಹಿ ಮೋಕ್ಷ-ಪದಮ್ (na hi mokṣa-padam)there is no state of liberation (na:not | hi:indeed | mokṣa:liberation | padam:state)
- ನ ಹಿ ಬನ್ಧ-ಪದಮ್ (na hi bandha-padam)there is no state of bondage (na:not | hi:indeed | bandha:bondage | padam:state)
- ನ ಹಿ ಪುಣ್ಯ-ಪದಮ್ (na hi puṇya-padam)there is no state of merit (na:not | hi:indeed | puṇya:merit | padam:state)
- ನ ಹಿ ಪಾಪ-ಪದಮ್ (na hi pāpa-padam)there is no state of sin (na:not | hi:indeed | pāpa:sin | padam:state)
- ನ ಹಿ ಪೂರ್ಣ-ಪದಮ್ (na hi pūrṇa-padam)there is no state of fullness (na:not | hi:indeed | pūrṇa:full | padam:state)
- ನ ಹಿ ರಿಕ್ತ-ಪದಮ್ (na hi rikta-padam)there is no state of emptiness (na:not | hi:indeed | rikta:empty | padam:state)
- ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- ಮಾನಸಿ ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (mānasi sarva-samam)O mind, all is equal (mānasi:O mind | sarva:all | samam:equal)
ಯದಿ ಕಾರಣಕಾರ್ಯವಿಹೀನಸಮಮ್ ।
ಯದಿಭೇದವಿಭೇದವಿಹೀನಸಮಂ
ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್ ॥ ೫-೨೦॥
- ಯದಿ ವರ್ಣ-ವಿವರ್ಣ-ವಿಹೀನ-ಸಮಮ್ (yadi varṇa-vivarṇa-vihīna-samam)if it is the same, devoid of color and colorlessness (yadi:if | varṇa:color | vivarṇa:colorlessness | vihīna:devoid of | samam:the same)
- ಯದಿ ಕಾರಣ-ಕಾರ್ಯ-ವಿಹೀನ-ಸಮಮ್ (yadi kāraṇa-kārya-vihīna-samam)if it is the same, devoid of cause and effect (yadi:if | kāraṇa:cause | kārya:effect | vihīna:devoid of | samam:the same)
- ಯದಿ ಭೇದ-ವಿಭೇದ-ವಿಹೀನ-ಸಮಮ್ (yadi bheda-vibheda-vihīna-samam)if it is the same, devoid of division and distinction (yadi:if | bheda:division | vibheda:distinction | vihīna:devoid of | samam:the same)
- ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- ಮಾನಸಿ ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (mānasi sarva-samam)O mind, all is the same (mānasi:O mind | sarva:all | samam:the same)
ಇಹ ಕೇವಲನಿಶ್ಚಲಸರ್ವಚಿತೇ ।
ದ್ವಿಪದಾದಿವಿವರ್ಜಿತಸರ್ವಚಿತೇ
ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್ ॥ ೫-೨೧॥
- ಇಹ ಸರ್ವ-ನಿರನ್ತರ-ಸರ್ವ-ಚಿತೇ (iha sarva-nirantara-sarva-cite)here in the all-pervading uninterrupted all-consciousness (iha:here | sarva:all | nirantara:uninterrupted | cite:in consciousness)
- ಇಹ ಕೇವಲ-ನಿಶ್ಚಲ-ಸರ್ವ-ಚಿತೇ (iha kevala-niścala-sarva-cite)here in the pure motionless all-consciousness (iha:here | kevala:pure alone | niścala:motionless | sarva:all | cite:in consciousness)
- ದ್ವಿಪದ-ಆದಿ-ವಿವರ್ಜಿತ-ಸರ್ವ-ಚಿತೇ (dvipada-ādi-vivarjita-sarva-cite)in the all-consciousness devoid of two-footed beings and the rest (dvipada:two-footed beings | ādi:etc. | vivarjita:devoid of | sarva:all | cite:in consciousness)
- ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- ಮಾನಸಿ ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (mānasi sarva-samam)O mind, all is equal (mānasi:O mind | sarva:all | samam:equal same)
ಅತಿನಿರ್ಮಲನಿಶ್ಚಲಸರ್ವಗತಮ್ ।
ದಿನರಾತ್ರಿವಿವರ್ಜಿತಸರ್ವಗತಂ
ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್ ॥ ೫-೨೨॥
- ಅತಿ-ಸರ್ವ-ನಿರನ್ತರ-ಸರ್ವ-ಗತಮ್ (ati-sarva-nirantara-sarva-gatam)that which transcends all, is continuous and all-pervading (ati:beyond | sarva:all | nirantara:continuous | gatam:pervading)
- ಅತಿ-ನಿರ್ಮಲ-ನಿಶ್ಚಲ-ಸರ್ವ-ಗತಮ್ (ati-nirmala-niścala-sarva-gatam)supremely pure, motionless and all-pervading (ati:supremely | nirmala:pure | niścala:motionless | sarva-gatam:all-pervading)
- ದಿನ-ರಾತ್ರಿ-ವಿವರ್ಜಿತ-ಸರ್ವ-ಗತಮ್ (dina-rātri-vivarjita-sarva-gatam)devoid of day and night yet all-pervading (dina:day | rātri:night | vivarjita:free from | sarva-gatam:all-pervading)
- ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- ಮಾನಸಿ (mānasi)O mind
- ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (sarva-samam)equal to all (sarva:all | samam:equal)
ನ ಹಿ ಯೋಗವಿಯೋಗಸಮಾಗಮನಮ್ ।
ನ ಹಿ ತರ್ಕವಿತರ್ಕಸಮಾಗಮನಂ
ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್ ॥ ೫-೨೩॥
- ನ ಹಿ (na hi)surely not (na:not | hi:indeed)
- ಬನ್ಧ-ವಿಬನ್ಧ-ಸಮಾಗಮನಮ್ (bandha-vibandha-samāgamanam)the coming together of bondage and release from bondage (bandha:bondage | vibandha:release from bondage | samāgamanam:coming together)
- ಯೋಗ-ವಿಯೋಗ-ಸಮಾಗಮನಮ್ (yoga-viyoga-samāgamanam)the coming together of union and separation (yoga:union | viyoga:separation | samāgamanam:coming together)
- ತರ್ಕ-ವಿತರ್ಕ-ಸಮಾಗಮನಮ್ (tarka-vitarka-samāgamanam)the coming together of reasoning and counter-reasoning (tarka:reasoning | vitarka:counter-reasoning | samāgamanam:coming together)
- ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- ಮಾನಸಿ (mānasi)O mind
- ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (sarva-samam)all being the same (sarva:all | samam:equal)
ಅಣುಮಾತ್ರಕೃಶಾನುನಿರಾಕರಣಮ್ ।
ನ ಹಿ ಕೇವಲಸತ್ಯನಿರಾಕರಣಂ
ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್ ॥ ೫-೨೪॥
- ಇಹ (iha)here
- ಕಾಲ-ವಿಕಾಲ-ನಿರಾಕರಣಮ್ (kāla-vikāla-nirākaraṇam)the removal of time and untimeliness (kāla:time | vikāla:wrong time | nirākaraṇam:removal)
- ಅಣು-ಮಾತ್ರ-ಕೃಶಾನು-ನಿರಾಕರಣಮ್ (aṇu-mātra-kṛśānu-nirākaraṇam)the removal of even the tiniest spark of fire (aṇu:atom | mātra:mere | kṛśānu:fire | nirākaraṇam:removal)
- ನ ಹಿ (na hi)not indeed (na:not | hi:indeed)
- ಕೇವಲ-ಸತ್ಯ-ನಿರಾಕರಣಮ್ (kevala-satya-nirākaraṇam)the removal of the sole truth (kevala:sole | satya:truth | nirākaraṇam:removal)
- ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- ಮಾನಸಿ (mānasi)O mind
- ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (sarva-samam)equal to all (sarva:all | samam:equal)
ನನು ಸ್ವಪ್ನಸುಷುಪ್ತಿವಿಹೀನಪರಮ್ ।
ಅಭಿಧಾನವಿಧಾನವಿಹೀನಪರಂ
ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್ ॥ ೫-೨೫॥
- ಇಹ (iha)here
- ದೇಹ-ವಿದೇಹ-ವಿಹೀನಃ (deha-videha-vihīnaḥ)free from body and bodilessness (deha:body | videha:bodilessness | vihīnaḥ:devoid of)
- ಇತಿ (iti)thus
- ನನು (nanu)indeed
- ಸ್ವಪ್ನ-ಸುಷುಪ್ತಿ-ವಿಹೀನ-ಪರಮ್ (svapna-suṣupti-vihīna-param)the supreme free from dream and deep sleep (svapna:dream | suṣupti:deep sleep | vihīna:devoid of | param:supreme)
- ಅಭಿಧಾನ-ವಿಧಾನ-ವಿಹೀನ-ಪರಮ್ (abhidhāna-vidhāna-vihīna-param)the supreme free from name and injunction (abhidhāna:name | vidhāna:injunction | vihīna:devoid of | param:supreme)
- ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- ಮಾನಸಿ (mānasi)O mind
- ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (sarva-samam)equal to all (sarva:all | samam:equal)
ಅತಿಸರ್ವವಿವರ್ಜಿತಸರ್ವಸಮಮ್ ।
ಗತಸಾರವಿಸಾರವಿಕಾರಸಮಂ
ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್ ॥ ೫-೨೬॥
- ಗಗನ-ಉಪಮ-ಶುದ್ಧ-ವಿಶಾಲ-ಸಮಮ್ (gagana-upama-śuddha-viśāla-samam)equal to the pure and vast sky (gagana:sky | upama:like | śuddha:pure | viśāla:vast | samam:equal)
- ಅತಿ-ಸರ್ವ-ವಿವರ್ಜಿತ-ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (ati-sarva-vivarjita-sarva-samam)transcending all, devoid of all, yet equal to all (ati:beyond | sarva:all | vivarjita:devoid of | sarva:all | samam:equal)
- ಗತ-ಸಾರ-ವಿಸಾರ-ವಿಕಾರ-ಸಮಮ್ (gata-sāra-visāra-vikāra-samam)equal even in the loss of essence, expansion, and modification (gata:gone | sāra:essence | visāra:expansion | vikāra:modification | samam:equal)
- ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- ಮಾನಸಿ ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (mānasi sarva-samam)O mind, all is equal (mānasi:O mind | sarva:all | samam:equal)
ಮಿಹ ವಸ್ತುವಿವಸ್ತುವಿರಾಗತರಮ್ ।
ಇಹ ಕಾಮವಿಕಾಮವಿರಾಗತರಂ
ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್ ॥ ೫-೨೭॥
- ಇಹ ಧರ್ಮ-ವಿಧರ್ಮ-ವಿರಾಗತರಮ್ (iha dharma-vidharma-virāgataram)here, be utterly dispassionate toward virtue and vice (iha:here | dharma:righteousness | vidharma:unrighteousness | virāgataram:more dispassionate)
- ಇಹ ವಸ್ತು-ವಿವಸ್ತು-ವಿರಾಗತರಮ್ (iha vastu-vivastu-virāgataram)here, be utterly dispassionate toward the real and the unreal (vastu:substance | vivastu:non-substance | virāgataram:more dispassionate)
- ಇಹ ಕಾಮ-ವಿಕಾಮ-ವಿರಾಗತರಮ್ (iha kāma-vikāma-virāgataram)here, be utterly dispassionate toward desire and non-desire (kāma:desire | vikāma:absence of desire | virāgataram:more dispassionate)
- ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- ಮಾನಸಿ ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (mānasi sarva-samam)O mind, all is the same (mānasi:O mind | sarva:all | samam:equal)
ಮಿಹ ಶೋಕವಿಶೋಕವಿಹೀನಪರಮ್ ।
ಗುರುಶಿಷ್ಯವಿವರ್ಜಿತತತ್ತ್ವಪರಂ
ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್ ॥ ೫-೨೮॥
- ಸುಖ-ದುಃಖ-ವಿವರ್ಜಿತ (sukha-duḥkha-vivarjita)free from pleasure and pain (sukha:pleasure | duḥkha:pain | vivarjita:free from)
- ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (sarva-samam)the same everywhere (sarva:all | samam:equal)
- ಇಹ (iha)here
- ಶೋಕ-ವಿಶೋಕ-ವಿಹೀನ-ಪರಮ್ (śoka-viśoka-vihīna-param)the supreme devoid of grief and freedom from grief (śoka:grief | viśoka:freedom from grief | vihīna:devoid of | param:supreme)
- ಗುರು-ಶಿಷ್ಯ-ವಿವರ್ಜಿತ (guru-śiṣya-vivarjita)free from teacher and disciple (guru:teacher | śiṣya:disciple | vivarjita:free from)
- ತತ್ತ್ವ-ಪರಮ್ (tattva-param)the supreme reality (tattva:truth | param:supreme)
- ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- ಮಾನಸಿ (mānasi)O mind
- ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (sarva-samam)the same everywhere (sarva:all | samam:equal)
ನ ಚಲಾಚಲಸಾಮ್ಯವಿಸಾಮ್ಯಮಿತಿ ।
ಅವಿಚಾರವಿಚಾರವಿಹೀನಮಿತಿ
ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್ ॥ ೫-೨೯॥
- ನ ಕಿಲ-ಅಙ್ಕುರ-ಸಾರ-ವಿಸಾರ (na kila-aṅkura-sāra-visāra)indeed there is no sprouting forth of essence (na:not | kila:indeed | aṅkura:sprout | sāra:essence | visāra:spreading forth)
- ಇತಿ (iti)thus
- ನ ಚಲಾಚಲ-ಸಾಮ್ಯ-ವಿಸಾಮ್ಯಮ್ (na calācala-sāmya-visāmyam)neither the sameness nor difference of moving and unmoving (na:not | cala:moving | acala:unmoving | sāmya:sameness | visāmyam:difference)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಅವಿಚಾರ-ವಿಚಾರ-ವಿಹೀನಮ್ (avicāra-vicāra-vihīnam)devoid of both deliberation and non-deliberation (avicāra:non-deliberation | vicāra:deliberation | vihīnam:devoid of)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- ಮಾನಸಿ (mānasi)O mind
- ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (sarva-samam)all is equal (sarva:all | samam:equal)
ಕಥಿತಂ ನಿಜಭಾವವಿಭೇದ ಇತಿ ।
ವಿಷಯೇ ಕರಣತ್ವಮಸತ್ಯಮಿತಿ
ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್ ॥ ೫-೩೦॥
- ಇಹ ಸಾರ-ಸಮುಚ್ಚಯ-ಸಾರಮ್ (iha sāra-samuccaya-sāram)here the essence of the collection of essences (iha:here | sāra:essence | samuccaya:collection | sāram:essence)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಕಥಿತಮ್ (kathitam)has been told
- ನಿಜ-ಭಾವ-ವಿಭೇದಃ (nija-bhāva-vibhedaḥ)the distinction of one's own states (nija:one's own | bhāva:state | vibhedaḥ:distinction)
- ಇತಿ (iti)thus
- ವಿಷಯೇ ಕರಣತ್ವಮ್ (viṣaye karaṇatvam)instrumentality in the objects (viṣaye:in the object | karaṇatvam:instrumentality)
- ಅಸತ್ಯಮ್ (asatyam)untrue
- ಇತಿ (iti)thus
- ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- ಮಾನಸಿ (mānasi)O mind
- ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (sarva-samam)equal in all (sarva:all | samam:equal)
ವಿಯದಾದಿರಿದಂ ಮೃಗತೋಯಸಮಮ್ ।
ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಸಮಂ
ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್ ॥ ೫-೩೧॥
- ಬಹುಧಾ ಶ್ರುತಯಃ (bahudhā śrutayaḥ)the Vedas in many ways (bahudhā:in many ways | śrutayaḥ:the Vedas)
- ಪ್ರವದನ್ತಿ ಯತಃ (pravadanti yataḥ)declare that from which (pravadanti:declare | yataḥ:from which)
- ವಿಯದ್-ಆದಿಃ ಇದಮ್ (viyad-ādiḥ idam)this world beginning with space (viyat:space | ādiḥ:beginning with | idam:this)
- ಮೃಗ-ತೋಯ-ಸಮಮ್ (mṛga-toya-samam)like a mirage (mṛga:deer | toya:water | samam:like)
- ಯದಿ ಚ ಏಕ-ನಿರನ್ತರ-ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (yadi ca eka-nirantara-sarva-samam)if it is one, continuous and equal in all (yadi:if | ca:and | eka:one | nirantara:continuous | sarva:all | samam:equal)
- ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ (kimu rodiṣi)why do you grieve (kimu:why | rodiṣi:you grieve)
- ಮಾನಸಿ ಸರ್ವ-ಸಮಮ್ (mānasi sarva-samam)O mind, equal in all (mānasi:O mind | sarva:all | samam:equal)
ಛನ್ದೋಲಕ್ಷಣಂ ನ ಹಿ ನ ಹಿ ತತ್ರ ।
ಸಮರಸಮಗ್ನೋ ಭಾವಿತಪೂತಃ
ಪ್ರಲಪತಿ ತತ್ತ್ವಂ ಪರಮವಧೂತಃ ॥ ೫-೩೨॥
- ವಿನ್ದತಿ ವಿನ್ದತಿ (vindati vindati)he finds, he finds
- ನ ಹಿ ನ ಹಿ (na hi na hi)surely not, surely not (na:not | hi:indeed)
- ಯತ್ರ (yatra)where
- ಛನ್ದಃ-ಲಕ್ಷಣಮ್ (chandaḥ-lakṣaṇam)the marks of metre (chandaḥ:metre | lakṣaṇam:characteristic)
- ನ ಹಿ ನ ಹಿ ತತ್ರ (na hi na hi tatra)surely not, surely not there (na:not | hi:indeed | tatra:there)
- ಸಮರಸ-ಮಗ್ನಃ (samarasa-magnaḥ)absorbed in equanimous bliss (samarasa:uniform essence | magnaḥ:immersed)
- ಭಾವಿತ-ಪೂತಃ (bhāvita-pūtaḥ)purified by contemplation (bhāvita:contemplated | pūtaḥ:purified)
- ಪ್ರಲಪತಿ ತತ್ತ್ವಮ್ (pralapati tattvam)he babbles the truth (pralapati:prattles | tattvam:the reality)
- ಪರಮ-ಅವಧೂತಃ (parama-avadhūtaḥ)the supreme Avadhuta (parama:supreme | avadhūtaḥ:one who has cast off all)
ಬಹುಧಾ ಶ್ರುತಯಃ ಪ್ರವದನ್ತಿ ವಯಂ
ವಿಯದಾದಿರಿದಂ ಮೃಗತೋಯಸಮಮ್ ।
ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವ-
ಮುಪಮೇಯಮಥೋಹ್ಯುಪಮಾ ಚ ಕಥಮ್ ॥ ೬-೧॥
- ಬಹುಧಾ (bahudhā)in many ways
- ಶ್ರುತಯಃ ಪ್ರವದನ್ತಿ (śrutayaḥ pravadanti)the scriptures declare (śrutayaḥ:the Vedas/scriptures | pravadanti:proclaim)
- ವಯಮ್ (vayam)we
- ವಿಯದ್-ಆದಿಃ ಇದಮ್ (viyad-ādiḥ idam)this world beginning with ether (viyat:ether/space | ādiḥ:beginning with | idam:this)
- ಮೃಗ-ತೋಯ-ಸಮಮ್ (mṛga-toya-samam)like a mirage (mṛga:deer | toya:water | samam:equal to/like)
- ಯದಿ ಚ (yadi ca)and if (yadi:if | ca:and)
- ಏಕ-ನಿರನ್ತರ-ಸರ್ವ-ಶಿವಮ್ (eka-nirantara-sarva-śivam)the one, continuous, all-auspicious (eka:one | nirantara:uninterrupted | sarva:all | śivam:auspicious/Shiva)
- ಉಪಮೇಯಮ್ (upameyam)to be compared / the object of comparison
- ಅಥೋ ಹಿ (atho hi)then indeed (atho:then | hi:indeed)
- ಉಪಮಾ ಚ ಕಥಮ್ (upamā ca katham)and how can there be a comparison (upamā:comparison | ca:and | katham:how)
ನನು ಕಾರ್ಯವಿಕಾರ್ಯವಿಹೀನಪರಮ್ ।
ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವಂ
ಯಜನಂ ಚ ಕಥಂ ತಪನಂ ಚ ಕಥಮ್ ॥ ೬-೨॥
- ಅವಿಭಕ್ತಿ-ವಿಭಕ್ತಿ-ವಿಹೀನ-ಪರಮ್ (avibhakti-vibhakti-vihīna-param)the supreme, free from division and non-division (avibhakti:undivided | vibhakti:divided | vihīna:free from | param:supreme)
- ನನು (nanu)indeed
- ಕಾರ್ಯ-ವಿಕಾರ್ಯ-ವಿಹೀನ-ಪರಮ್ (kārya-vikārya-vihīna-param)the supreme, free from effect and modification (kārya:effect | vikārya:modification | vihīna:free from | param:supreme)
- ಯದಿ ಚ (yadi ca)if and (yadi:if | ca:and)
- ಏಕ-ನಿರನ್ತರ-ಸರ್ವ-ಶಿವಮ್ (eka-nirantara-sarva-śivam)the one, unbroken, all-auspicious (eka:one | nirantara:continuous | sarva:all | śivam:auspicious)
- ಯಜನಂ ಚ ಕಥಮ್ (yajanaṃ ca katham)and how is worship? (yajanaṃ:worship | ca:and | katham:how)
- ತಪನಂ ಚ ಕಥಮ್ (tapanaṃ ca katham)and how is austerity? (tapanaṃ:austerity | ca:and | katham:how)
ಹ್ಯವಿಶಾಲವಿಶಾಲವಿಹೀನಪರಮ್ ।
ಮನ ಏವ ನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವಂ
ಮನಸಾಪಿ ಕಥಂ ವಚಸಾ ಚ ಕಥಮ್ ॥ ೬-೩॥
- ಮನಃ ಏವ (manaḥ eva)the mind alone (manaḥ:mind | eva:alone)
- ನಿರನ್ತರ-ಸರ್ವ-ಗತಮ್ (nirantara-sarva-gatam)continuously all-pervading (nirantara:continuous | sarva:all | gatam:pervading)
- ಹಿ ಅವಿಶಾಲ-ವಿಶಾಲ-ವಿಹೀನ-ಪರಮ್ (hy aviśāla-viśāla-vihīna-param)beyond both the non-vast and the vast (hi:indeed | aviśāla:not vast | viśāla:vast | vihīna:devoid of | param:supreme)
- ಮನಃ ಏವ (manaḥ eva)the mind alone (manaḥ:mind | eva:alone)
- ನಿರನ್ತರ-ಸರ್ವ-ಶಿವಮ್ (nirantara-sarva-śivam)continuously all-auspicious (nirantara:continuous | sarva:all | śivam:auspicious)
- ಮನಸಾ ಅಪಿ ಕಥಮ್ (manasā api katham)how even by the mind (manasā:by the mind | api:even | katham:how)
- ವಚಸಾ ಚ ಕಥಮ್ (vacasā ca katham)and how by speech (vacasā:by speech | ca:and | katham:how)
ಮುದಿತಾನುದಿತಸ್ಯ ನಿರಾಕರಣಮ್ ।
ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವಂ
ರವಿಚನ್ದ್ರಮಸೌ ಜ್ವಲನಶ್ಚ ಕಥಮ್ ॥ ೬-೪॥
- ದಿನ-ರಾತ್ರಿ-ವಿಭೇದ-ನಿರಾಕರಣ (dina-rātri-vibheda-nirākaraṇa)the removal of the distinction between day and night (dina:day | rātri:night | vibheda:distinction | nirākaraṇa:removal)
- ಮುದಿತ-ಅನುದಿತಸ್ಯ ನಿರಾಕರಣಮ್ (mudita-anuditasya nirākaraṇam)the removal of what has risen and not risen (mudita:risen | anuditasya:of the unrisen | nirākaraṇam:removal)
- ಯದಿ ಚ (yadi ca)if indeed (yadi:if | ca:and)
- ಏಕ-ನಿರನ್ತರ-ಸರ್ವ-ಶಿವಮ್ (eka-nirantara-sarva-śivam)the one, unbroken, all-pervading Shiva (eka:one | nirantara:unbroken | sarva:all | śivam:auspicious Shiva)
- ರವಿ-ಚನ್ದ್ರಮಸೌ (ravi-candramasau)the sun and the moon (ravi:sun | candramasau:the moon)
- ಜ್ವಲನಃ ಚ (jvalanaḥ ca)and fire (jvalanaḥ:fire | ca:and)
- ಕಥಮ್ (katham)how
ಗತಚೇಷ್ಟವಿಚೇಷ್ಟವಿಭೇದ ಇತಿ ।
ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವಂ
ಬಹಿರನ್ತರಭಿನ್ನಮತಿಶ್ಚ ಕಥಮ್ ॥ ೬-೫॥
- ಗತ-ಕಾಮ-ವಿಕಾಮ-ವಿಭೇದಃ (gata-kāma-vikāma-vibhedaḥ)the distinction of having desire or being free from desire (gata:gone/free from | kāma:desire | vikāma:absence of desire | vibhedaḥ:distinction)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಗತ-ಚೇಷ್ಟ-ವಿಚೇಷ್ಟ-ವಿಭೇದಃ (gata-ceṣṭa-viceṣṭa-vibhedaḥ)the distinction of activity or inactivity (gata:gone/free from | ceṣṭa:activity | viceṣṭa:inactivity | vibhedaḥ:distinction)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಯದಿ ಚ (yadi ca)and if (yadi:if | ca:and)
- ಏಕ-ನಿರನ್ತರ-ಸರ್ವ-ಶಿವಮ್ (eka-nirantara-sarva-śivam)the one, unbroken, all-pervading auspicious reality (eka:one | nirantara:unbroken/continuous | sarva:all | śivam:auspicious/Śiva)
- ಬಹಿಃ-ಅನ್ತರ-ಭಿನ್ನ-ಮತಿಃ (bahir-antara-bhinna-matiḥ)the notion of a difference between outer and inner (bahiḥ:outer | antara:inner | bhinna:divided/different | matiḥ:notion)
- ಚ ಕಥಮ್ (ca katham)and how (ca:and | katham:how)
ಯದಿ ಶೂನ್ಯವಿಶೂನ್ಯವಿಹೀನ ಇತಿ ।
ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವಂ
ಪ್ರಥಮಂ ಚ ಕಥಂ ಚರಮಂ ಚ ಕಥಮ್ ॥ ೬-೬॥
- ಯದಿ ಸಾರ-ವಿಸಾರ-ವಿಹೀನಃ (yadi sāra-visāra-vihīnaḥ)if it is devoid of essence and non-essence (yadi:if | sāra:essence | visāra:non-essence/dispersion | vihīnaḥ:devoid of)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಯದಿ ಶೂನ್ಯ-ವಿಶೂನ್ಯ-ವಿಹೀನಃ (yadi śūnya-viśūnya-vihīnaḥ)if it is devoid of void and non-void (yadi:if | śūnya:void | viśūnya:non-void | vihīnaḥ:devoid of)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಯದಿ ಚ ಏಕ-ನಿರನ್ತರ-ಸರ್ವ-ಶಿವಮ್ (yadi ca eka-nirantara-sarva-śivam)if it is the one continuous all-auspicious reality (yadi:if | ca:and | eka:one | nirantara:continuous/uninterrupted | sarva:all | śivam:auspicious/Śiva)
- ಪ್ರಥಮಮ್ ಚ ಕಥಮ್ (prathamam ca katham)how can there be a beginning (prathamam:first/beginning | ca:and | katham:how)
- ಚರಮಮ್ ಚ ಕಥಮ್ (caramam ca katham)how can there be an end (caramam:last/end | ca:and | katham:how)
ಯದಿ ವೇದಕವೇದ್ಯನಿರಾಕರಣಮ್ ।
ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವಂ
ತೃತೀಯಂ ಚ ಕಥಂ ತುರೀಯಂ ಚ ಕಥಮ್ ॥ ೬-೭॥
- ಯದಿ ಭೇದ-ವಿಭೇದ-ನಿರಾಕರಣಮ್ (yadi bheda-vibheda-nirākaraṇam)if there is removal of division and distinction (yadi:if | bheda:division | vibheda:distinction | nirākaraṇam:removal)
- ಯದಿ ವೇದ-ವೇದ್ಯ-ನಿರಾಕರಣಮ್ (yadi veda-vedya-nirākaraṇam)if there is removal of the knower and the known (yadi:if | veda:knower/knowledge | vedya:the knowable | nirākaraṇam:removal)
- ಯದಿ ಚ ಏಕ-ನಿರನ್ತರ-ಸರ್ವ-ಶಿವಮ್ (yadi ca eka-nirantara-sarva-śivam)if there is the one continuous all-auspicious Shiva (yadi:if | ca:and | eka:one | nirantara:continuous/uninterrupted | sarva:all | śivam:auspicious/Shiva)
- ತೃತೀಯಂ ಚ ಕಥಮ್ (tṛtīyaṃ ca katham)how can there be a third state? (tṛtīyam:third | ca:and | katham:how)
- ತುರೀಯಂ ಚ ಕಥಮ್ (turīyaṃ ca katham)and how can there be a fourth state? (turīyam:fourth | ca:and | katham:how)
ವಿದಿತಾವಿದಿತಂ ನ ಹಿ ಸತ್ಯಮಿತಿ ।
ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವಂ
ವಿಷಯೇನ್ದ್ರಿಯಬುದ್ಧಿಮನಾಂಸಿ ಕಥಮ್ ॥ ೬-೮॥
- ಗದಿತ-ಅವಿದಿತಮ್ (gadita-aviditam)what is spoken and what is unknown (gadita:spoken | aviditam:unknown)
- ನ ಹಿ ಸತ್ಯಮ್ ಇತಿ (na hi satyam iti)is not indeed the truth (na:not | hi:indeed | satyam:truth | iti:thus)
- ವಿದಿತ-ಅವಿದಿತಮ್ (vidita-aviditam)what is known and what is unknown (vidita:known | aviditam:unknown)
- ನ ಹಿ ಸತ್ಯಮ್ ಇತಿ (na hi satyam iti)is not indeed the truth (na:not | hi:indeed | satyam:truth | iti:thus)
- ಯದಿ ಚ (yadi ca)and if (yadi:if | ca:and)
- ಏಕ-ನಿರನ್ತರ-ಸರ್ವ-ಶಿವಮ್ (eka-nirantara-sarva-śivam)the one, continuous, all-auspicious reality (eka:one | nirantara:continuous | sarva:all | śivam:auspicious)
- ವಿಷಯ-ಇನ್ದ್ರಿಯ-ಬುದ್ಧಿ-ಮನಾಂಸಿ (viṣaya-indriya-buddhi-manāṃsi)objects, senses, intellect and minds (viṣaya:sense objects | indriya:senses | buddhi:intellect | manāṃsi:minds)
- ಕಥಮ್ (katham)how (can they exist)
ಧರಣೀ ದಹನೋ ನ ಹಿ ಸತ್ಯಮಿತಿ ।
ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವಂ
ಜಲದಶ್ಚ ಕಥಂ ಸಲಿಲಂ ಚ ಕಥಮ್ ॥ ೬-೯॥
- ಗಗನಮ್ (gaganam)the sky
- ಪವನಃ (pavanaḥ)the wind
- ನ ಹಿ ಸತ್ಯಮ್ ಇತಿ (na hi satyam iti)is indeed not real, thus (na:not | hi:indeed | satyam:real | iti:thus)
- ಧರಣೀ (dharaṇī)the earth
- ದಹನಃ (dahanaḥ)the fire
- ನ ಹಿ ಸತ್ಯಮ್ ಇತಿ (na hi satyam iti)is indeed not real, thus (na:not | hi:indeed | satyam:real | iti:thus)
- ಯದಿ ಚ (yadi ca)and if (yadi:if | ca:and)
- ಏಕ-ನಿರನ್ತರ-ಸರ್ವ-ಶಿವಮ್ (eka-nirantara-sarva-śivam)the one, uninterrupted, all-pervading Shiva (eka:one | nirantara:uninterrupted | sarva:all | śivam:auspicious Shiva)
- ಜಲದಃ ಚ ಕಥಮ್ (jaladaḥ ca katham)how then a cloud (jaladaḥ:cloud | ca:and | katham:how)
- ಸಲಿಲಮ್ ಚ ಕಥಮ್ (salilam ca katham)and how water (salilam:water | ca:and | katham:how)
ಯದಿ ಕಲ್ಪಿತದೇವನಿರಾಕರಣಮ್ ।
ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವಂ
ಗುಣದೋಷವಿಚಾರಮತಿಶ್ಚ ಕಥಮ್ ॥ ೬-೧೦॥
- ಯದಿ (yadi)if
- ಕಲ್ಪಿತ-ಲೋಕ-ನಿರಾಕರಣಮ್ (kalpita-loka-nirākaraṇam)the negation of the imagined worlds (kalpita:imagined | loka:world | nirākaraṇam:negation)
- ಯದಿ (yadi)if
- ಕಲ್ಪಿತ-ದೇವ-ನಿರಾಕರಣಮ್ (kalpita-deva-nirākaraṇam)the negation of the imagined gods (kalpita:imagined | deva:god | nirākaraṇam:negation)
- ಯದಿ ಚ (yadi ca)and if (yadi:if | ca:and)
- ಏಕ-ನಿರನ್ತರ-ಸರ್ವ-ಶಿವಮ್ (eka-nirantara-sarva-śivam)the one, continuous, all-auspicious reality (eka:one | nirantara:continuous | sarva:all | śivam:auspicious)
- ಗುಣ-ದೋಷ-ವಿಚಾರ-ಮತಿಃ (guṇa-doṣa-vicāra-matiḥ)the mind that deliberates on virtue and fault (guṇa:virtue | doṣa:fault | vicāra:deliberation | matiḥ:mind)
- ಚ ಕಥಮ್ (ca katham)and how (ca:and | katham:how)
ಕರಣಾಕರಣಂ ಹಿ ನಿರಾಕರಣಮ್ ।
ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವಂ
ಗಮನಾಗಮನಂ ಹಿ ಕಥಂ ವದತಿ ॥ ೬-೧೧॥
- ಮರಣ-ಅಮರಣಮ್ (maraṇa-amaraṇam)death and deathlessness (maraṇa:death | amaraṇam:deathlessness)
- ಹಿ ನಿರಾಕರಣಮ್ (hi nirākaraṇam)are indeed refuted/negated (hi:indeed | nirākaraṇam:negation)
- ಕರಣ-ಅಕರಣಮ್ (karaṇa-akaraṇam)action and non-action (karaṇa:doing | akaraṇam:non-doing)
- ಹಿ ನಿರಾಕರಣಮ್ (hi nirākaraṇam)are indeed negated (hi:indeed | nirākaraṇam:negation)
- ಯದಿ ಚ ಏಕ-ನಿರನ್ತರ-ಸರ್ವ-ಶಿವಮ್ (yadi ca eka-nirantara-sarva-śivam)if all is the one uninterrupted auspicious Reality (yadi:if | ca:and | eka:one | nirantara:uninterrupted | sarva:all | śivam:auspicious Reality)
- ಗಮನ-ಆಗಮನಮ್ (gamana-āgamanam)going and coming (gamana:going | āgamanam:coming)
- ಹಿ ಕಥಂ ವದತಿ (hi kathaṃ vadati)how indeed can one speak of (hi:indeed | katham:how | vadati:speaks)
ನ ಹಿ ಕಾರಣಕಾರ್ಯವಿಭೇದ ಇತಿ ।
ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವಂ
ಪುರುಷಾಪುರುಷಂ ಚ ಕಥಂ ವದತಿ ॥ ೬-೧೨॥
- ಪ್ರಕೃತಿಃ ಪುರುಷಃ (prakṛtiḥ puruṣaḥ)nature and spirit (prakṛtiḥ:primordial nature | puruṣaḥ:the spirit)
- ನ ಹಿ ಭೇದಃ ಇತಿ (na hi bhedaḥ iti)there is indeed no difference (na hi:not indeed | bhedaḥ:difference | iti:thus)
- ನ ಹಿ ಕಾರಣ-ಕಾರ್ಯ-ವಿಭೇದಃ ಇತಿ (na hi kāraṇa-kārya-vibhedaḥ iti)there is indeed no distinction of cause and effect (na hi:not indeed | kāraṇa:cause | kārya:effect | vibhedaḥ:distinction | iti:thus)
- ಯದಿ ಚ (yadi ca)and if (yadi:if | ca:and)
- ಏಕ-ನಿರನ್ತರ-ಸರ್ವ-ಶಿವಮ್ (eka-nirantara-sarva-śivam)the one continuous all-pervading auspicious reality (eka:one | nirantara:continuous | sarva:all | śivam:auspicious Shiva)
- ಪುರುಷ-ಅಪುರುಷಮ್ (puruṣa-apuruṣam)spirit and non-spirit (puruṣa:spirit | apuruṣam:non-spirit)
- ಚ ಕಥಂ ವದತಿ (ca katham vadati)and how does one speak of it (ca:and | katham:how | vadati:speaks)
ನ ಗುಣಾದ್ದ್ವಿತೀಯಸ್ಯ ಸಮಾಗಮನಮ್ ।
ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವಂ
ಸ್ಥವಿರಶ್ಚ ಯುವಾ ಚ ಶಿಶುಶ್ಚ ಕಥಮ್ ॥ ೬-೧೩॥
- ತೃತೀಯಮ್ (tṛtīyam)a third
- ನ ಹಿ ದುಃಖ-ಸಮಾಗಮನಮ್ (na hi duḥkha-samāgamanam)there is indeed no coming of sorrow (na:not | hi:indeed | duḥkha:sorrow | samāgamanam:coming together)
- ನ ಗುಣಾತ್ ದ್ವಿತೀಯಸ್ಯ ಸಮಾಗಮನಮ್ (na guṇāt dvitīyasya samāgamanam)no coming of a second from a quality (na:not | guṇāt:from quality | dvitīyasya:of a second | samāgamanam:coming)
- ಯದಿ ಚ ಏಕ-ನಿರನ್ತರ-ಸರ್ವ-ಶಿವಮ್ (yadi ca eka-nirantara-sarva-śivam)if it is the one, continuous, all-auspicious (yadi:if | ca:and | eka:one | nirantara:continuous | sarva:all | śivam:auspicious)
- ಸ್ಥವಿರಃ ಚ (sthaviraḥ ca)both old (sthaviraḥ:old man | ca:and)
- ಯುವಾ ಚ (yuvā ca)and young (yuvā:youth | ca:and)
- ಶಿಶುಃ ಚ ಕಥಮ್ (śiśuḥ ca katham)and a child, how can it be (śiśuḥ:child | ca:and | katham:how)
ನನು ಕಾರಣಕರ್ತೃವಿಹೀನಪರಮ್ ।
ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವ-
ಮವಿನಷ್ಟವಿನಷ್ಟಮತಿಶ್ಚ ಕಥಮ್ ॥ ೬-೧೪॥
- ನನು (nanu)indeed, surely
- ಆಶ್ರಮ-ವರ್ಣ-ವಿಹೀನ-ಪರಮ್ (āśrama-varṇa-vihīna-param)the Supreme devoid of life-stages and castes (āśrama:stages of life | varṇa:caste | vihīna:devoid of | param:the Supreme)
- ನನು (nanu)indeed, surely
- ಕಾರಣ-ಕರ್ತೃ-ವಿಹೀನ-ಪರಮ್ (kāraṇa-kartṛ-vihīna-param)the Supreme devoid of cause and agent (kāraṇa:cause | kartṛ:agent | vihīna:devoid of | param:the Supreme)
- ಯದಿ ಚ (yadi ca)and if (yadi:if | ca:and)
- ಏಕ-ನಿರನ್ತರ-ಸರ್ವ-ಶಿವಮ್ (eka-nirantara-sarva-śivam)the one, continuous, all-auspicious Shiva (eka:one | nirantara:uninterrupted | sarva:all | śivam:the auspicious)
- ಅವಿನಷ್ಟ-ವಿನಷ್ಟ-ಮತಿಃ (avinaṣṭa-vinaṣṭa-matiḥ)the notion of the perishable and imperishable (avinaṣṭa:imperishable | vinaṣṭa:perished | matiḥ:notion)
- ಚ ಕಥಮ್ (ca katham)and how (ca:and | katham:how)
ಜನಿತಾಜನಿತಂ ಚ ವಿತಥ್ಯಮಿತಿ ।
ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವ-
ಮವಿನಾಶಿ ವಿನಾಶಿ ಕಥಂ ಹಿ ಭವೇತ್ ॥ ೬-೧೫॥
- ಗ್ರಸಿತ-ಅಗ್ರಸಿತಮ್ (grasita-agrasitam)swallowed and not swallowed (grasita:swallowed | agrasitam:not swallowed)
- ಚ (ca)and
- ವಿತಥ್ಯಮ್ ಇತಿ (vitathyam iti)is false, thus (vitathyam:false | iti:thus)
- ಜನಿತ-ಅಜನಿತಮ್ (janita-ajanitam)produced and not produced (janita:produced | ajanitam:not produced)
- ಚ (ca)and
- ವಿತಥ್ಯಮ್ ಇತಿ (vitathyam iti)is false, thus (vitathyam:false | iti:thus)
- ಯದಿ ಚ (yadi ca)and if (yadi:if | ca:and)
- ಏಕ-ನಿರನ್ತರ-ಸರ್ವ-ಶಿವಮ್ (eka-nirantara-sarva-śivam)the one, uninterrupted, all-auspicious (eka:one | nirantara:uninterrupted | sarva:all | śivam:auspicious/Shiva)
- ಅವಿನಾಶಿ (avināśi)imperishable (avināśi:imperishable)
- ವಿನಾಶಿ (vināśi)perishable (vināśi:perishable)
- ಕಥಂ ಹಿ ಭವೇತ್ (katham hi bhavet)how indeed could it become (katham:how | hi:indeed | bhavet:could become)
ವನಿತಾವನಿತಸ್ಯ ವಿನಷ್ಟಮಿತಿ ।
ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವ-
ಮವಿನೋದವಿನೋದಮತಿಶ್ಚ ಕಥಮ್ ॥ ೬-೧೬॥
- ಪುರುಷ-ಅಪುರುಷಸ್ಯ (puruṣa-apuruṣasya)of the man and the non-man (puruṣa:man | apuruṣa:non-man)
- ವಿನಷ್ಟಮ್ ಇತಿ (vinaṣṭam iti)thus it is lost (vinaṣṭam:lost | iti:thus)
- ವನಿತಾ-ಅವನಿತಸ್ಯ (vanitā-avanitasya)of the woman and the non-woman (vanitā:woman | avanita:non-woman)
- ವಿನಷ್ಟಮ್ ಇತಿ (vinaṣṭam iti)thus it is lost (vinaṣṭam:lost | iti:thus)
- ಯದಿ ಚ (yadi ca)and if (yadi:if | ca:and)
- ಏಕ-ನಿರನ್ತರ-ಸರ್ವ-ಶಿವಮ್ (eka-nirantara-sarva-śivam)the one, uninterrupted, all-auspicious Shiva (eka:one | nirantara:uninterrupted | sarva:all | śivam:auspicious/Shiva)
- ಅವಿನೋದ-ವಿನೋದ-ಮತಿಃ (avinoda-vinoda-matiḥ)the notion of pleasure and non-pleasure (avinoda:non-delight | vinoda:delight | matiḥ:notion)
- ಚ ಕಥಮ್ (ca katham)and how (ca:and | katham:how)
ಯದಿ ಸಂಶಯಶೋಕವಿಹೀನಪರಃ ।
ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವ-
ಮಹಮತ್ರ ಮಮೇತಿ ಕಥಂ ಚ ಪುನಃ ॥ ೬-೧೭॥
- ಯದಿ ಮೋಹ-ವಿಷಾದ-ವಿಹೀನ-ಪರಃ (yadi moha-viṣāda-vihīna-paraḥ)if one is supremely free from delusion and despair (yadi:if | moha:delusion | viṣāda:despair | vihīna:free from | paraḥ:supreme one)
- ಯದಿ ಸಂಶಯ-ಶೋಕ-ವಿಹೀನ-ಪರಃ (yadi saṃśaya-śoka-vihīna-paraḥ)if one is supremely free from doubt and sorrow (yadi:if | saṃśaya:doubt | śoka:sorrow | vihīna:free from | paraḥ:supreme one)
- ಯದಿ ಚ ಏಕ-ನಿರನ್ತರ-ಸರ್ವ-ಶಿವಮ್ (yadi ca eka-nirantara-sarva-śivam)if all is the one uninterrupted all-auspicious (yadi:if | ca:and | eka:one | nirantara:uninterrupted | sarva:all | śivam:auspicious)
- ಅಹಮ್ ಅತ್ರ ಮಮ ಇತಿ (aham atra mama iti)'I' here, 'mine' thus (aham:I | atra:here | mama:mine | iti:thus)
- ಕಥಂ ಚ ಪುನಃ (kathaṃ ca punaḥ)how then again (katham:how | ca:and | punaḥ:again)
ನನು ಧರ್ಮವಿಧರ್ಮವಿನಾಶ ಇತಿ
ನನು ಬನ್ಧವಿಬನ್ಧವಿನಾಶ ಇತಿ ।
ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವಂ-
ಮಿಹದುಃಖವಿದುಃಖಮತಿಶ್ಚ ಕಥಮ್ ॥ ೬-೧೮॥
- ಮಹಾಮ್ ಏತಿ (mahām eti)attains greatness (mahām:the great | eti:goes to/attains)
- ನನು ಧರ್ಮ-ವಿಧರ್ಮ-ವಿನಾಶಃ (nanu dharma-vidharma-vināśaḥ)surely the destruction of merit and demerit (nanu:surely | dharma:merit | vidharma:demerit | vināśaḥ:destruction)
- ಇತಿ (iti)thus
- ನನು ಬನ್ಧ-ವಿಬನ್ಧ-ವಿನಾಶಃ (nanu bandha-vibandha-vināśaḥ)surely the destruction of bondage and its absence (nanu:surely | bandha:bondage | vibandha:non-bondage | vināśaḥ:destruction)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಯದಿ ಚ (yadi ca)and if (yadi:if | ca:and)
- ಏಕ-ನಿರನ್ತರ-ಸರ್ವ-ಶಿವಮ್ (eka-nirantara-sarva-śivam)the one, uninterrupted, all-auspicious (eka:one | nirantara:uninterrupted | sarva:all | śivam:auspicious)
- ಇಹ ದುಃಖ-ವಿದುಃಖ-ಮತಿಃ (iha duḥkha-viduḥkha-matiḥ)here the notion of sorrow and its absence (iha:here | duḥkha:sorrow | viduḥkha:absence of sorrow | matiḥ:notion)
- ಚ ಕಥಮ್ (ca katham)and how (ca:and | katham:how)
ನ ಹುತಾಶನವಸ್ತುವಿಭಾಗ ಇತಿ ।
ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವಂ
ವದ ಕರ್ಮಫಲಾನಿ ಭವನ್ತಿ ಕಥಮ್ ॥ ೬-೧೯॥
- ನ ಹಿ ಯಾಜ್ಞಿಕ-ಯಜ್ಞ-ವಿಭಾಗಃ (na hi yājñika-yajña-vibhāgaḥ)there is indeed no division of sacrificer and sacrifice (na:not | hi:indeed | yājñika:the sacrificer | yajña:sacrifice | vibhāgaḥ:division)
- ಇತಿ (iti)thus
- ನ ಹುತಾಶನ-ವಸ್ತು-ವಿಭಾಗಃ (na hutāśana-vastu-vibhāgaḥ)no division of fire and the oblation-substance (na:not | hutāśana:fire | vastu:substance | vibhāgaḥ:division)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಯದಿ ಚ (yadi ca)and if (yadi:if | ca:and)
- ಏಕ-ನಿರನ್ತರ-ಸರ್ವ-ಶಿವಮ್ (eka-nirantara-sarva-śivam)the one, uninterrupted, all-auspicious reality (eka:one | nirantara:uninterrupted | sarva:all | śivam:auspicious)
- ವದ (vada)tell
- ಕರ್ಮ-ಫಲಾನಿ (karma-phalāni)the fruits of action (karma:action | phalāni:fruits)
- ಭವನ್ತಿ ಕಥಮ್ (bhavanti katham)how do they come to be (bhavanti:come to be | katham:how)
ನನು ದರ್ಪವಿದರ್ಪವಿಮುಕ್ತ ಇತಿ ।
ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವಂ
ನನು ರಾಗವಿರಾಗಮತಿಶ್ಚ ಕಥಮ್ ॥ ೬-೨೦॥
- ನನು ಶೋಕ-ವಿಶೋಕ-ವಿಮುಕ್ತಃ (nanu śoka-viśoka-vimuktaḥ)surely free from grief and non-grief (nanu:surely | śoka:grief | viśoka:absence of grief | vimuktaḥ:liberated)
- ಇತಿ (iti)thus
- ನನು ದರ್ಪ-ವಿದರ್ಪ-ವಿಮುಕ್ತಃ (nanu darpa-vidarpa-vimuktaḥ)surely free from pride and non-pride (nanu:surely | darpa:pride | vidarpa:absence of pride | vimuktaḥ:liberated)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಯದಿ ಚ (yadi ca)and if (yadi:if | ca:and)
- ಏಕ-ನಿರನ್ತರ-ಸರ್ವ-ಶಿವಮ್ (eka-nirantara-sarva-śivam)the one, continuous, all-auspicious (eka:one | nirantara:continuous | sarva:all | śivam:auspicious)
- ನನು ರಾಗ-ವಿರಾಗ-ಮತಿಃ (nanu rāga-virāga-matiḥ)surely the notion of attachment and detachment (nanu:surely | rāga:attachment | virāga:detachment | matiḥ:thought)
- ಚ ಕಥಮ್ (ca katham)and how (ca:and | katham:how)
ನ ಹಿ ಲೋಭವಿಲೋಭವಿಕಾರ ಇತಿ ।
ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವಂ
ಹ್ಯವಿವೇಕವಿವೇಕಮತಿಶ್ಚ ಕಥಮ್ ॥ ೬-೨೧॥
- ನ ಹಿ (na hi)indeed not (na:not | hi:indeed)
- ಮೋಹ-ವಿಮೋಹ-ವಿಕಾರಃ (moha-vimoha-vikāraḥ)modification of delusion or freedom from delusion (moha:delusion | vimoha:freedom from delusion | vikāraḥ:modification)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಲೋಭ-ವಿಲೋಭ-ವಿಕಾರಃ (lobha-vilobha-vikāraḥ)modification of greed or freedom from greed (lobha:greed | vilobha:freedom from greed | vikāraḥ:modification)
- ಯದಿ ಚ (yadi ca)and if (yadi:if | ca:and)
- ಏಕ-ನಿರನ್ತರ-ಸರ್ವ-ಶಿವಮ್ (eka-nirantara-sarva-śivam)the one, unbroken, all-auspicious reality (eka:one | nirantara:unbroken | sarva:all | śivam:auspicious)
- ಅವಿವೇಕ-ವಿವೇಕ-ಮತಿಃ (aviveka-viveka-matiḥ)the notion of non-discrimination and discrimination (aviveka:non-discrimination | viveka:discrimination | matiḥ:notion)
- ಚ ಕಥಮ್ (ca katham)and how (ca:and | katham:how)
ಕುಲಜಾತಿವಿಚಾರಮಸತ್ಯಮಿತಿ ।
ಅಹಮೇವ ಶಿವಃ ಪರಮಾರ್ಥ ಇತಿ
ಅಭಿವಾದನಮತ್ರ ಕರೋಮಿ ಕಥಮ್ ॥ ೬-೨೨॥
- ತ್ವಮ್ ಅಹಮ್ (tvam aham)you and I (tvam:you | aham:I)
- ನ ಹಿ ಹನ್ತ (na hi hanta)indeed not, alas (na:not | hi:indeed | hanta:alas)
- ಕದಾಚಿತ್ ಅಪಿ (kadācid api)ever at all (kadācit:at any time | api:even)
- ಕುಲ-ಜಾತಿ-ವಿಚಾರಮ್ (kula-jāti-vicāram)the consideration of family and caste (kula:family | jāti:caste | vicāram:consideration)
- ಅಸತ್ಯಮ್ ಇತಿ (asatyam iti)thus untrue (asatyam:untrue | iti:thus)
- ಅಹಮ್ ಏವ ಶಿವಃ (aham eva śivaḥ)I alone am Shiva (aham:I | eva:alone | śivaḥ:Shiva)
- ಪರಮಾರ್ಥಃ ಇತಿ (paramārthaḥ iti)thus the supreme reality (paramārthaḥ:supreme reality | iti:thus)
- ಅಭಿವಾದನಮ್ ಅತ್ರ (abhivādanam atra)salutation here (abhivādanam:salutation | atra:here)
- ಕರೋಮಿ ಕಥಮ್ (karomi katham)how do I make (karomi:I make | katham:how)
ಉಪದೇಶವಿಚಾರವಿಶೀರ್ಣ ಇತಿ ।
ಅಹಮೇವ ಶಿವಃ ಪರಮಾರ್ಥ ಇತಿ
ಅಭಿವಾದನಮತ್ರ ಕರೋಮಿ ಕಥಮ್ ॥ ೬-೨೩॥
- ಗುರು-ಶಿಷ್ಯ-ವಿಚಾರ-ವಿಶೀರ್ಣಃ (guru-śiṣya-vicāra-viśīrṇaḥ)the distinction of teacher and disciple has dissolved (guru:teacher | śiṣya:disciple | vicāra:consideration | viśīrṇaḥ:dissolved)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಉಪದೇಶ-ವಿಚಾರ-ವಿಶೀರ್ಣಃ (upadeśa-vicāra-viśīrṇaḥ)the notion of instruction has dissolved (upadeśa:instruction | vicāra:consideration | viśīrṇaḥ:dissolved)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಅಹಮ್ ಏವ ಶಿವಃ (aham eva śivaḥ)I alone am Shiva (aham:I | eva:alone | śivaḥ:Shiva)
- ಪರಮಾರ್ಥಃ (paramārthaḥ)the supreme reality (parama:supreme | arthaḥ:reality)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಅಭಿವಾದನಮ್ ಅತ್ರ ಕರೋಮಿ ಕಥಮ್ (abhivādanam atra karomi katham)how can I offer salutation here (abhivādanam:salutation | atra:here | karomi:I do | katham:how)
ನ ಹಿ ಕಲ್ಪಿತಲೋಕವಿಭಾಗ ಇತಿ ।
ಅಹಮೇವ ಶಿವಃ ಪರಮಾರ್ಥ ಇತಿ
ಅಭಿವಾದನಮತ್ರ ಕರೋಮಿ ಕಥಮ್ ॥ ೬-೨೪॥
- ನ ಹಿ (na hi)indeed not (na:not | hi:indeed)
- ಕಲ್ಪಿತ-ದೇಹ-ವಿಭಾಗಃ (kalpita-deha-vibhāgaḥ)the imagined division of the body (kalpita:imagined | deha:body | vibhāgaḥ:division)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಕಲ್ಪಿತ-ಲೋಕ-ವಿಭಾಗಃ (kalpita-loka-vibhāgaḥ)the imagined division of the world (kalpita:imagined | loka:world | vibhāgaḥ:division)
- ಅಹಮ್ ಏವ ಶಿವಃ (aham eva śivaḥ)I alone am Shiva (aham:I | eva:alone | śivaḥ:Shiva)
- ಪರಮಾರ್ಥಃ (paramārthaḥ)the supreme reality (parama:supreme | arthaḥ:reality)
- ಅಭಿವಾದನಮ್ (abhivādanam)salutation
- ಅತ್ರ (atra)here
- ಕರೋಮಿ ಕಥಮ್ (karomi katham)how shall I make (karomi:I make | katham:how)
ನನು ನಿರ್ಮಲನಿಶ್ಚಲಶುದ್ಧ ಇತಿ ।
ಅಹಮೇವ ಶಿವಃ ಪರಮಾರ್ಥ ಇತಿ
ಅಭಿವಾದನಮತ್ರ ಕರೋಮಿ ಕಥಮ್ ॥ ೬-೨೫॥
- ಸರಜಃ ವಿರಜಃ (sarajaḥ virajaḥ)with passion or without passion (sarajaḥ:with impurity/passion | virajaḥ:free from impurity)
- ನ ಕದಾಚಿತ್ ಅಪಿ (na kadācit api)never at any time (na:not | kadācit:ever | api:even)
- ನನು (nanu)surely
- ನಿರ್ಮಲ-ನಿಶ್ಚಲ-ಶುದ್ಧಃ (nirmala-niścala-śuddhaḥ)stainless, motionless, pure (nirmala:stainless | niścala:motionless | śuddhaḥ:pure)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಅಹಮ್ ಏವ ಶಿವಃ (aham eva śivaḥ)I alone am Shiva (aham:I | eva:alone | śivaḥ:the auspicious one)
- ಪರಮಾರ್ಥಃ (paramārthaḥ)the highest truth (parama:supreme | arthaḥ:reality/goal)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಅಭಿವಾದನಮ್ ಅತ್ರ (abhivādanam atra)salutation here (abhivādanam:salutation | atra:here)
- ಕರೋಮಿ ಕಥಮ್ (karomi katham)how do I make (karomi:I do | katham:how)
ಅನೃತಂ ಚರಿತಂ ನ ಹಿ ಸತ್ಯಮಿತಿ ।
ಅಹಮೇವ ಶಿವಃ ಪರಮಾರ್ಥ ಇತಿ
ಅಭಿವಾದನಮತ್ರ ಕರೋಮಿ ಕಥಮ್ ॥ ೬-೨೬॥
- ನ ಹಿ (na hi)indeed not (na:not | hi:indeed)
- ದೇಹ-ವಿದೇಹ-ವಿಕಲ್ಪಃ (deha-videha-vikalpaḥ)the distinction between embodied and disembodied (deha:body | videha:bodiless | vikalpaḥ:distinction)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಅನೃತಮ್ ಚರಿತಮ್ (anṛtaṃ caritam)conduct is unreal (anṛtam:false | caritam:conduct)
- ನ ಹಿ ಸತ್ಯಮ್ (na hi satyam)indeed not true (na:not | hi:indeed | satyam:truth)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಅಹಮ್ ಏವ ಶಿವಃ (aham eva śivaḥ)I alone am Shiva (aham:I | eva:alone | śivaḥ:Shiva)
- ಪರಮಾರ್ಥಃ (paramārthaḥ)the ultimate reality (parama:supreme | arthaḥ:reality)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಅಭಿವಾದನಮ್ ಅತ್ರ (abhivādanam atra)salutation here (abhivādanam:salutation | atra:here)
- ಕರೋಮಿ ಕಥಮ್ (karomi katham)how do I make (karomi:I do | katham:how)
ಛನ್ದೋಲಕ್ಷಣಂ ನ ಹಿ ನ ಹಿ ತತ್ರ ।
ಸಮರಸಮಗ್ನೋ ಭಾವಿತಪೂತಃ
ಪ್ರಲಪತಿ ತತ್ತ್ವಂ ಪರಮವಧೂತಃ ॥ ೬-೨೭॥
- ವಿನ್ದತಿ ವಿನ್ದತಿ (vindati vindati)he finds, he finds
- ನ ಹಿ ನ ಹಿ (na hi na hi)surely not, surely not (na:not | hi:indeed)
- ಯತ್ರ (yatra)where
- ಛನ್ದೋ-ಲಕ್ಷಣಮ್ (chando-lakṣaṇam)the marks of metre (chandaḥ:metre | lakṣaṇam:characteristic)
- ನ ಹಿ ನ ಹಿ ತತ್ರ (na hi na hi tatra)surely not there (na:not | hi:indeed | tatra:there)
- ಸಮರಸ-ಮಗ್ನಃ (samarasa-magnaḥ)absorbed in equanimity (samarasa:equal essence | magnaḥ:immersed)
- ಭಾವಿತ-ಪೂತಃ (bhāvita-pūtaḥ)purified by contemplation (bhāvita:contemplated | pūtaḥ:purified)
- ಪ್ರಲಪತಿ ತತ್ತ್ವಮ್ (pralapati tattvam)he babbles the truth (pralapati:prattles | tattvam:reality)
- ಪರಮ-ಅವಧೂತಃ (parama-avadhūtaḥ)the supreme Avadhuta (parama:supreme | avadhūtaḥ:one who has shaken off all bonds)
ರಥ್ಯಾಕರ್ಪಟವಿರಚಿತಕನ್ಥಃ
ಪುಣ್ಯಾಪುಣ್ಯವಿವರ್ಜಿತಪನ್ಥಃ ।
ಶೂನ್ಯಾಗಾರೇ ತಿಷ್ಠತಿ ನಗ್ನೋ
ಶುದ್ಧನಿರಞ್ಜನಸಮರಸಮಗ್ನಃ ॥ ೭-೧॥
- ರಥ್ಯಾ-ಕರ್ಪಟ-ವಿರಚಿತ-ಕನ್ಥಃ (rathyā-karpaṭa-viracita-kanthaḥ)wearing a quilt made of rags from the street (rathyā:street | karpaṭa:rag | viracita:made | kanthaḥ:patched garment)
- ಪುಣ್ಯ-ಅಪುಣ್ಯ-ವಿವರ್ಜಿತ-ಪನ್ಥಃ (puṇya-apuṇya-vivarjita-panthaḥ)walking a path free of merit and demerit (puṇya:merit | apuṇya:demerit | vivarjita:free from | panthaḥ:path)
- ಶೂನ್ಯ-ಅಗಾರೇ (śūnya-agāre)in an empty house (śūnya:empty | agāre:house)
- ತಿಷ್ಠತಿ ನಗ್ನಃ (tiṣṭhati nagnaḥ)he stands naked (tiṣṭhati:stands | nagnaḥ:naked)
- ಶುದ್ಧ-ನಿರಞ್ಜನ-ಸಮರಸ-ಮಗ್ನಃ (śuddha-nirañjana-samarasa-magnaḥ)absorbed in pure, taintless equanimity (śuddha:pure | nirañjana:taintless | samarasa:equipoise | magnaḥ:absorbed)
ಯುಕ್ತಾಯುಕ್ತವಿವರ್ಜಿತದಕ್ಷಃ ।
ಕೇವಲತತ್ತ್ವನಿರಞ್ಜನಪೂತೋ
ವಾದವಿವಾದಃ ಕಥಮವಧೂತಃ ॥ ೭-೨॥
- ಲಕ್ಷ್ಯ-ಅಲಕ್ಷ್ಯ-ವಿವರ್ಜಿತ-ಲಕ್ಷ್ಯಃ (lakṣya-alakṣya-vivarjita-lakṣyaḥ)whose goal is beyond the perceivable and imperceivable (lakṣya:perceptible | alakṣya:imperceptible | vivarjita:devoid of | lakṣyaḥ:aim)
- ಯುಕ್ತ-ಅಯುಕ್ತ-ವಿವರ್ಜಿತ-ದಕ್ಷಃ (yukta-ayukta-vivarjita-dakṣaḥ)skilled beyond the proper and improper (yukta:proper | ayukta:improper | vivarjita:devoid of | dakṣaḥ:skilled)
- ಕೇವಲ-ತತ್ತ್ವ-ನಿರಞ್ಜನ-ಪೂತಃ (kevala-tattva-nirañjana-pūtaḥ)purified by the pure stainless truth (kevala:absolute | tattva:reality | nirañjana:stainless | pūtaḥ:purified)
- ವಾದ-ವಿವಾದಃ ಕಥಮ್ ಅವಧೂತಃ (vāda-vivādaḥ katham avadhūtaḥ)how can there be dispute or debate for the Avadhuta (vāda:argument | vivādaḥ:dispute | katham:how | avadhūtaḥ:the liberated one)
ಶೌಚಾಚಾರವಿವರ್ಜಿತಯುಕ್ತಾಃ ।
ಏವಂ ಸರ್ವವಿವರ್ಜಿತಶಾನ್ತಾ-
ಸ್ತತ್ತ್ವಂ ಶುದ್ಧನಿರಞ್ಜನವನ್ತಃ ॥ ೭-೩॥
- ಆಶಾ-ಪಾಶ-ವಿಬನ್ಧನ-ಮುಕ್ತಾಃ (āśā-pāśa-vibandhana-muktāḥ)freed from the bonds of the snare of desire (āśā:desire | pāśa:snare | vibandhana:binding | muktāḥ:liberated)
- ಶೌಚ-ಆಚಾರ-ವಿವರ್ಜಿತ-ಯುಕ್ತಾಃ (śaucācāra-vivarjita-yuktāḥ)engaged though devoid of ritual purity and observances (śauca:purity | ācāra:conduct | vivarjita:devoid of | yuktāḥ:engaged)
- ಏವಮ್ (evam)thus
- ಸರ್ವ-ವಿವರ್ಜಿತ-ಶಾನ್ತಾಃ (sarva-vivarjita-śāntāḥ)peaceful, having renounced everything (sarva:all | vivarjita:renounced | śāntāḥ:tranquil)
- ತತ್ತ್ವಮ್ (tattvam)the truth
- ಶುದ್ಧ-ನಿರಞ್ಜನವನ್ತಃ (śuddha-nirañjanavantaḥ)possessed of the pure and stainless (śuddha:pure | nirañjana:stainless | vantaḥ:possessing)
ಕಥಮಿಹ ರಾಗವಿರಾಗವಿಚಾರಃ ।
ನಿರ್ಮಲನಿಶ್ಚಲಗಗನಾಕಾರಂ
ಸ್ವಯಮಿಹ ತತ್ತ್ವಂ ಸಹಜಾಕಾರಮ್ ॥ ೭-೪॥
- ಕಥಮ್ ಇಹ (katham iha)how here (katham:how | iha:here)
- ದೇಹ-ವಿದೇಹ-ವಿಚಾರಃ (deha-videha-vicāraḥ)deliberation on the body and the bodiless (deha:body | videha:bodiless | vicāraḥ:deliberation)
- ಕಥಮ್ ಇಹ (katham iha)how here (katham:how | iha:here)
- ರಾಗ-ವಿರಾಗ-ವಿಚಾರಃ (rāga-virāga-vicāraḥ)deliberation on attachment and detachment (rāga:attachment | virāga:detachment | vicāraḥ:deliberation)
- ನಿರ್ಮಲ-ನಿಶ್ಚಲ-ಗಗನಾಕಾರಮ್ (nirmala-niścala-gaganākāram)pure, motionless, sky-like in form (nirmala:pure | niścala:motionless | gaganākāram:sky-like in form)
- ಸ್ವಯಮ್ ಇಹ (svayam iha)oneself here (svayam:oneself | iha:here)
- ತತ್ತ್ವಮ್ (tattvam)the Reality
- ಸಹಜಾಕಾರಮ್ (sahajākāram)of natural form (sahaja:natural | ākāram:form)
ರೂಪಮರೂಪಂ ಕಥಮಿಹ ತತ್ರ ।
ಗಗನಾಕಾರಃ ಪರಮೋ ಯತ್ರ
ವಿಷಯೀಕರಣಂ ಕಥಮಿಹ ತತ್ರ ॥ ೭-೫॥
- ಕಥಮ್ ಇಹ (katham iha)how here (katham:how | iha:here)
- ತತ್ತ್ವಂ ವಿನ್ದತಿ (tattvaṃ vindati)attains the truth (tattvam:truth | vindati:attains)
- ಯತ್ರ (yatra)where
- ರೂಪಮ್ ಅರೂಪಮ್ (rūpam arūpam)form and formless (rūpam:form | arūpam:formless)
- ಕಥಮ್ ಇಹ ತತ್ರ (katham iha tatra)how here therein (katham:how | iha:here | tatra:there)
- ಗಗನ-ಆಕಾರಃ (gagana-ākāraḥ)having the form of the sky (gagana:sky | ākāraḥ:form)
- ಪರಮಃ (paramaḥ)supreme
- ಯತ್ರ (yatra)where
- ವಿಷಯೀ-ಕರಣಮ್ (viṣayī-karaṇam)making into an object of perception (viṣayī:object | karaṇam:making)
- ಕಥಮ್ ಇಹ ತತ್ರ (katham iha tatra)how here therein (katham:how | iha:here | tatra:there)
ಸ್ತತ್ತ್ವವಿಶುದ್ಧನಿರಞ್ಜನಹಂಸಃ ।
ಏವಂ ಕಥಮಿಹ ಭಿನ್ನವಿಭಿನ್ನಂ
ಬನ್ಧವಿಬನ್ಧವಿಕಾರವಿಭಿನ್ನಮ್ ॥ ೭-೬॥
- ಗಗನ-ಆಕಾರ (gagana-ākāra)having the form of the sky (gagana:sky | ākāra:form)
- ನಿರನ್ತರ-ಹಂಸಃ (nirantara-haṃsaḥ)the continuous Self (nirantara:continuous | haṃsaḥ:the Self/swan)
- ತತ್ತ್ವ-ವಿಶುದ್ಧ (tattva-viśuddha)pure in essence (tattva:essence | viśuddha:completely pure)
- ನಿರಞ್ಜನ-ಹಂಸಃ (nirañjana-haṃsaḥ)the stainless Self (nirañjana:stainless | haṃsaḥ:the Self)
- ಏವಂ ಕಥಮ್ ಇಹ (evaṃ katham iha)how then here (evaṃ:thus | katham:how | iha:here)
- ಭಿನ್ನ-ವಿಭಿನ್ನಮ್ (bhinna-vibhinnam)divided and separated (bhinna:divided | vibhinnam:separated)
- ಬನ್ಧ-ವಿಬನ್ಧ (bandha-vibandha)bondage and non-bondage (bandha:bondage | vibandha:release from bondage)
- ವಿಕಾರ-ವಿಭಿನ್ನಮ್ (vikāra-vibhinnam)differentiated by modifications (vikāra:modification | vibhinnam:differentiated)
ಯೋಗವಿಯೋಗೌ ಕಥಮಿಹ ಗರ್ವಮ್ ।
ಏವಂ ಪರಮನಿರನ್ತರಸರ್ವ-
ಮೇವಂ ಕಥಮಿಹ ಸಾರವಿಸಾರಮ್ ॥ ೭-೭॥
- ಕೇವಲ-ತತ್ತ್ವ-ನಿರನ್ತರ-ಸರ್ವಮ್ (kevala-tattva-nirantara-sarvam)all is the uninterrupted absolute reality (kevala:sole | tattva:reality | nirantara:continuous | sarvam:all)
- ಯೋಗ-ವಿಯೋಗೌ (yoga-viyogau)union and separation (yoga:union | viyogau:separation)
- ಕಥಮ್ ಇಹ ಗರ್ವಮ್ (katham iha garvam)how can there be pride here (katham:how | iha:here | garvam:pride)
- ಏವಂ ಪರಮ-ನಿರನ್ತರ-ಸರ್ವಮ್ (evaṃ parama-nirantara-sarvam)thus all is the supreme continuous whole (evam:thus | parama:supreme | nirantara:continuous | sarvam:all)
- ಏವಂ ಕಥಮ್ ಇಹ ಸಾರ-ವಿಸಾರಮ್ (evaṃ katham iha sāra-visāram)thus how can there be essence and non-essence here (evam:thus | katham:how | iha:here | sāra:essence | visāram:non-essence)
ಗಗನಾಕಾರನಿರನ್ತರಶುದ್ಧಮ್ ।
ಏವಂ ಕಥಮಿಹ ಸಙ್ಗವಿಸಙ್ಗಂ
ಸತ್ಯಂ ಕಥಮಿಹ ರಙ್ಗವಿರಙ್ಗಮ್ ॥ ೭-೮॥
- ಕೇವಲ-ತತ್ತ್ವ-ನಿರಞ್ಜನಮ್ (kevala-tattva-nirañjanam)the pure, stainless absolute reality (kevala:sole/pure | tattva:reality | nirañjana:stainless)
- ಸರ್ವಮ್ (sarvam)all
- ಗಗನ-ಆಕಾರ (gagana-ākāra)having the form of the sky (gagana:sky | ākāra:form)
- ನಿರನ್ತರ-ಶುದ್ಧಮ್ (nirantara-śuddham)ever pure (nirantara:continuous/ever | śuddham:pure)
- ಏವಮ್ ಕಥಮ್ ಇಹ (evam katham iha)how then here (evam:thus | katham:how | iha:here)
- ಸಙ್ಗ-ವಿಸಙ್ಗಮ್ (saṅga-visaṅgam)attachment and detachment (saṅga:attachment | visaṅga:detachment)
- ಸತ್ಯಮ್ ಕಥಮ್ ಇಹ (satyam katham iha)truly how here (satyam:truly | katham:how | iha:here)
- ರಙ್ಗ-ವಿರಙ್ಗಮ್ (raṅga-viraṅgam)coloring and discoloring (raṅga:color | viraṅga:discoloration)
ಭೋಗವಿಭೋಗೈ ರಹಿತೋ ಭೋಗೀ ।
ಏವಂ ಚರತಿ ಹಿ ಮನ್ದಂ ಮನ್ದಂ
ಮನಸಾ ಕಲ್ಪಿತಸಹಜಾನನ್ದಮ್ ॥ ೭-೯॥
- ಯೋಗ-ವಿಯೋಗೈಃ ರಹಿತಃ (yoga-viyogaiḥ rahitaḥ)free from union and separation (yoga:union | viyogaiḥ:separations | rahitaḥ:devoid of)
- ಯೋಗೀ (yogī)the yogi
- ಭೋಗ-ವಿಭೋಗೈಃ ರಹಿತಃ (bhoga-vibhogaiḥ rahitaḥ)free from enjoyment and its absence (bhoga:enjoyment | vibhogaiḥ:non-enjoyment | rahitaḥ:devoid of)
- ಭೋಗೀ (bhogī)the enjoyer
- ಏವಮ್ ಚರತಿ ಹಿ (evaṃ carati hi)thus indeed moves about (evam:thus | carati:moves | hi:indeed)
- ಮನ್ದಂ ಮನ್ದಮ್ (mandaṃ mandam)slowly, gently (mandam:slow | mandam:slow)
- ಮನಸಾ ಕಲ್ಪಿತ-ಸಹಜ-ಆನನ್ದಮ್ (manasā kalpita-sahaja-ānandam)enjoying the natural bliss imagined by the mind (manasā:by the mind | kalpita:imagined | sahaja:innate | ānandam:bliss)
ದ್ವೈತಾದ್ವೈತೈಃ ಕಥಮಿಹ ಮುಕ್ತಃ ।
ಸಹಜೋ ವಿರಜಃ ಕಥಮಿಹ ಯೋಗೀ
ಶುದ್ಧನಿರಞ್ಜನಸಮರಸಭೋಗೀ ॥ ೭-೧೦॥
- ಬೋಧ-ವಿಬೋಧೈಃ (bodha-vibodhaiḥ)by knowledge and ignorance (bodha:knowledge | vibodhaiḥ:non-knowledge)
- ಸತತಂ ಯುಕ್ತಃ (satataṃ yuktaḥ)constantly engaged (satataṃ:constantly | yuktaḥ:united/engaged)
- ದ್ವೈತ-ಅದ್ವೈತೈಃ (dvaita-advaitaiḥ)by duality and non-duality (dvaita:duality | advaitaiḥ:non-duality)
- ಕಥಮ್ ಇಹ ಮುಕ್ತಃ (katham iha muktaḥ)how here is one liberated (katham:how | iha:here | muktaḥ:liberated)
- ಸಹಜಃ (sahajaḥ)the innate/natural one
- ವಿರಜಃ (virajaḥ)free from passion (vi:free from | rajaḥ:passion/impurity)
- ಕಥಮ್ ಇಹ ಯೋಗೀ (katham iha yogī)how here is the yogi (katham:how | iha:here | yogī:yogi)
- ಶುದ್ಧ-ನಿರಞ್ಜನ-ಸಮರಸ-ಭೋಗೀ (śuddha-nirañjana-samarasa-bhogī)the enjoyer of pure, spotless, equanimous bliss (śuddha:pure | nirañjana:spotless | samarasa:equanimity/uniform essence | bhogī:enjoyer)
ಲಗ್ನಾಲಗ್ನವಿವರ್ಜಿತಲಗ್ನಃ ।
ಏವಂ ಕಥಮಿಹ ಸಾರವಿಸಾರಃ
ಸಮರಸತತ್ತ್ವಂ ಗಗನಾಕಾರಃ ॥ ೭-೧೧॥
- ಭಗ್ನ-ಅಭಗ್ನ-ವಿವರ್ಜಿತ-ಭಗ್ನಃ (bhagna-abhagna-vivarjita-bhagnaḥ)broken yet beyond both broken and unbroken (bhagna:broken | abhagna:unbroken | vivarjita:free from | bhagnaḥ:broken)
- ಲಗ್ನ-ಅಲಗ್ನ-ವಿವರ್ಜಿತ-ಲಗ್ನಃ (lagna-alagna-vivarjita-lagnaḥ)attached yet beyond both attached and unattached (lagna:attached | alagna:unattached | vivarjita:free from | lagnaḥ:attached)
- ಏವಮ್ ಕಥಮ್ ಇಹ (evaṃ katham iha)how then, here (evam:thus | katham:how | iha:here)
- ಸಾರ-ವಿಸಾರಃ (sāra-visāraḥ)essence and diffusion (sāra:essence | visāraḥ:expansion)
- ಸಮರಸ-ತತ್ತ್ವಮ್ (samarasa-tattvam)the truth of unified essence (samarasa:equipoised oneness | tattvam:truth)
- ಗಗನ-ಆಕಾರಃ (gagana-ākāraḥ)whose form is like the sky (gagana:sky | ākāraḥ:form)
ಸರ್ವಂ ತತ್ತ್ವವಿವರ್ಜಿತಮುಕ್ತಃ ।
ಏವಂ ಕಥಮಿಹ ಜೀವಿತಮರಣಂ
ಧ್ಯಾನಾಧ್ಯಾನೈಃ ಕಥಮಿಹ ಕರಣಮ್ ॥ ೭-೧೨॥
- ಸತತಮ್ (satatam)always
- ಸರ್ವ-ವಿವರ್ಜಿತ-ಯುಕ್ತಃ (sarva-vivarjita-yuktaḥ)united by being free from everything (sarva:everything | vivarjita:free from | yuktaḥ:united)
- ಸರ್ವಮ್ (sarvam)everything
- ತತ್ತ್ವ-ವಿವರ್ಜಿತ-ಮುಕ್ತಃ (tattva-vivarjita-muktaḥ)liberated by being free from all principles (tattva:principles | vivarjita:free from | muktaḥ:liberated)
- ಏವಮ್ (evam)thus
- ಕಥಮ್ ಇಹ (katham iha)how here (katham:how | iha:here)
- ಜೀವಿತ-ಮರಣಮ್ (jīvita-maraṇam)life and death (jīvita:life | maraṇam:death)
- ಧ್ಯಾನ-ಅಧ್ಯಾನೈಃ (dhyāna-adhyānaiḥ)by meditation and non-meditation (dhyāna:meditation | adhyānaiḥ:non-meditation)
- ಕಥಮ್ ಇಹ ಕರಣಮ್ (katham iha karaṇam)how is there any doing here (katham:how | iha:here | karaṇam:doing)
ಅಖಣ್ಡಿತಮನಾಕಾರೋ ವರ್ತತೇ ಕೇವಲಃ ಶಿವಃ ॥ ೭-೧೩॥
- ಇನ್ದ್ರಜಾಲಮ್ (indrajālam)magical illusion (indra:Indra | jālam:net/web)
- ಇದಂ ಸರ್ವಮ್ (idaṃ sarvam)all this (idam:this | sarvam:all)
- ಯಥಾ ಮರು-ಮರೀಚಿಕಾ (yathā maru-marīcikā)like a desert mirage (yathā:like | maru:desert | marīcikā:mirage)
- ಅಖಣ್ಡಿತಮ್ (akhaṇḍitam)undivided (a:not | khaṇḍitam:divided)
- ಅನಾಕಾರಃ (anākāraḥ)formless (an:without | ākāraḥ:form)
- ವರ್ತತೇ (vartate)exists
- ಕೇವಲಃ ಶಿವಃ (kevalaḥ śivaḥ)the absolute Shiva alone (kevalaḥ:alone/absolute | śivaḥ:Shiva)
ಕಥಂ ರಾಗವಿರಾಗೈಶ್ಚ ಕಲ್ಪಯನ್ತಿ ವಿಪಶ್ಚಿತಃ ॥ ೭-೧೪॥
- ಧರ್ಮ-ಆದೌ (dharma-ādau)beginning with dharma (dharma:righteousness | ādau:beginning with)
- ಮೋಕ್ಷ-ಪರ್ಯನ್ತಮ್ (mokṣa-paryantam)up to liberation (mokṣa:liberation | paryantam:up to)
- ನಿರೀಹಾಃ (nirīhāḥ)free from desire
- ಸರ್ವಥಾ ವಯಮ್ (sarvathā vayam)we in every way (sarvathā:in every way | vayam:we)
- ಕಥಮ್ (katham)how
- ರಾಗ-ವಿರಾಗೈಃ ಚ (rāga-virāgaiḥ ca)with attachment and detachment (rāga:attachment | virāgaiḥ:with detachment | ca:and)
- ಕಲ್ಪಯನ್ತಿ (kalpayanti)do imagine
- ವಿಪಶ್ಚಿತಃ (vipaścitaḥ)the wise
ಛನ್ದೋಲಕ್ಷಣಂ ನ ಹಿ ನ ಹಿ ತತ್ರ ।
ಸಮರಸಮಗ್ನೋ ಭಾವಿತಪೂತಃ
ಪ್ರಲಪತಿ ತತ್ತ್ವಂ ಪರಮವಧೂತಃ ॥ ೭-೧೫॥
- ವಿನ್ದತಿ ವಿನ್ದತಿ (vindati vindati)he knows, he knows
- ನ ಹಿ ನ ಹಿ ಯತ್ರ (na hi na hi yatra)no, no, where (na hi:not indeed | na hi:not indeed | yatra:where)
- ಛನ್ದೋ-ಲಕ್ಷಣಮ್ (chando-lakṣaṇam)the rules of prosody (chandaḥ:meter | lakṣaṇam:definition/rule)
- ನ ಹಿ ನ ಹಿ ತತ್ರ (na hi na hi tatra)no, no, there (na hi:not indeed | na hi:not indeed | tatra:there)
- ಸಮರಸ-ಮಗ್ನಃ (samarasa-magnaḥ)immersed in equanimity (samarasa:equal essence/equanimity | magnaḥ:immersed)
- ಭಾವಿತ-ಪೂತಃ (bhāvita-pūtaḥ)purified by contemplation (bhāvita:contemplated | pūtaḥ:purified)
- ಪ್ರಲಪತಿ ತತ್ತ್ವಮ್ (pralapati tattvam)he prattles the truth (pralapati:babbles | tattvam:truth)
- ಪರಮ-ಅವಧೂತಃ (parama-avadhūtaḥ)the supreme Avadhuta (parama:supreme | avadhūtaḥ:the liberated ascetic who has shaken off all attachments)
ತ್ವದ್ಯಾತ್ರಯಾ ವ್ಯಾಪಕತಾ ಹತಾ ತೇ
ಧ್ಯಾನೇನ ಚೇತಃಪರತಾ ಹತಾ ತೇ ।
ಸ್ತುತ್ಯಾ ಮಯಾ ವಾಕ್ಪರತಾ ಹತಾ ತೇ
ಕ್ಷಮಸ್ವ ನಿತ್ಯಂ ತ್ರಿವಿಧಾಪರಾಧಾನ್ ॥ ೮-೧॥
- ತ್ವದ್-ಯಾತ್ರಯಾ (tvad-yātrayā)by making pilgrimage to you (tvad:your | yātrayā:by the journey/pilgrimage)
- ವ್ಯಾಪಕತಾ ಹತಾ ತೇ (vyāpakatā hatā te)your all-pervasiveness is negated (vyāpakatā:omnipresence | hatā:destroyed/negated | te:your)
- ಧ್ಯಾನೇನ (dhyānena)by meditation (dhyānena:by meditation)
- ಚೇತಃಪರತಾ ಹತಾ ತೇ (cetaḥparatā hatā te)your transcendence of the mind is negated (cetaḥ:mind | paratā:being beyond | hatā:negated | te:your)
- ಸ್ತುತ್ಯಾ ಮಯಾ (stutyā mayā)by praise offered by me (stutyā:by hymn/praise | mayā:by me)
- ವಾಕ್ಪರತಾ ಹತಾ ತೇ (vākparatā hatā te)your being beyond speech is negated (vāk:speech | paratā:being beyond | hatā:negated | te:your)
- ಕ್ಷಮಸ್ವ ನಿತ್ಯಮ್ (kṣamasva nityam)forgive always (kṣamasva:forgive | nityam:always)
- ತ್ರಿವಿಧ-ಅಪರಾಧಾನ್ (trividha-aparādhān)the three kinds of offenses (trividha:threefold | aparādhān:offenses)
ಅನೀಹೋ ಮಿತಭುಕ್ ಶಾನ್ತಃ ಸ್ಥಿರೋ ಮಚ್ಛರಣೋ ಮುನಿಃ ॥ ೮-೨॥
- ಕಾಮೈಃ-ಅಹತ-ಧೀಃ (kāmaiḥ-ahata-dhīḥ)whose intellect is unafflicted by desires (kāmaiḥ:by desires | ahata:unafflicted | dhīḥ:intellect)
- ದಾನ್ತಃ (dāntaḥ)self-controlled
- ಮೃದುಃ (mṛduḥ)gentle
- ಶುಚಿಃ (śuciḥ)pure
- ಅಕಿಞ್ಚನಃ (akiñcanaḥ)possessionless (a:not | kiñcana:anything)
- ಅನೀಹಃ (anīhaḥ)free from craving
- ಮಿತಭುಕ್ (mitabhuk)eating moderately (mita:measured | bhuk:eating)
- ಶಾನ್ತಃ (śāntaḥ)peaceful
- ಸ್ಥಿರಃ (sthiraḥ)steady
- ಮತ್-ಶರಣಃ (mat-śaraṇaḥ)having Me as refuge (mat:Me | śaraṇaḥ:refuge)
- ಮುನಿಃ (muniḥ)the sage
ಅಮಾನೀ ಮಾನದಃ ಕಲ್ಪೋ ಮೈತ್ರಃ ಕಾರುಣಿಕಃ ಕವಿಃ ॥ ೮-೩॥
- ಅಪ್ರಮತ್ತಃ (apramattaḥ)ever-vigilant, never careless (a:not | pramattaḥ:heedless)
- ಗಭೀರಾತ್ಮಾ (gabhīrātmā)of profound nature (gabhīra:deep | ātmā:self)
- ಧೃತಿಮಾನ್ (dhṛtimān)possessed of firmness (dhṛti:steadfastness | mān:possessing)
- ಜಿತಷಡ್ಗುಣಃ (jitaṣaḍguṇaḥ)conqueror of the six urges (jita:conquered | ṣaṭ:six | guṇaḥ:qualities)
- ಅಮಾನೀ (amānī)free from pride (a:without | mānī:self-conceit)
- ಮಾನದಃ (mānadaḥ)giver of respect to others (māna:honor | daḥ:giving)
- ಕಲ್ಪಃ (kalpaḥ)capable, competent
- ಮೈತ್ರಃ (maitraḥ)friendly to all
- ಕಾರುಣಿಕಃ (kāruṇikaḥ)compassionate
- ಕವಿಃ (kaviḥ)wise seer, poet
ಸತ್ಯಸಾರೋಽನವದ್ಯಾತ್ಮಾ ಸಮಃ ಸರ್ವೋಪಕಾರಕಃ ॥ ೮-೪॥
- ಕೃಪಾಲುಃ (kṛpāluḥ)compassionate
- ಅಕೃತ-ದ್ರೋಹಃ (akṛta-drohaḥ)free from malice (akṛta:not doing | drohaḥ:harm)
- ತಿತಿಕ್ಷುಃ (titikṣuḥ)forbearing
- ಸರ್ವ-ದೇಹಿನಾಮ್ (sarva-dehinām)towards all embodied beings (sarva:all | dehinām:of the embodied ones)
- ಸತ್ಯ-ಸಾರಃ (satya-sāraḥ)whose essence is truth (satya:truth | sāraḥ:essence)
- ಅನವದ್ಯ-ಆತ್ಮಾ (anavadya-ātmā)of blameless nature (anavadya:faultless | ātmā:self)
- ಸಮಃ (samaḥ)equanimous
- ಸರ್ವ-ಉಪಕಾರಕಃ (sarva-upakārakaḥ)benefactor of all (sarva:all | upakārakaḥ:helper)
ವೇದವರ್ಣಾರ್ಥತತ್ತ್ವಜ್ಞೈರ್ವೇದವೇದಾನ್ತವಾದಿಭಿಃ ॥ ೮-೫॥
- ಅವಧೂತ-ಲಕ್ಷಣಮ್ (avadhūta-lakṣaṇam)the characteristics of the Avadhuta (avadhūta:the liberated ascetic | lakṣaṇam:characteristics)
- ವರ್ಣೈಃ (varṇaiḥ)by the syllables/letters
- ಜ್ಞಾತವ್ಯಮ್ (jñātavyam)should be known
- ಭಗವತ್ತಮೈಃ (bhagavattamaiḥ)by the most exalted devotees of the Lord
- ವೇದ-ವರ್ಣ-ಅರ್ಥ-ತತ್ತ್ವಜ್ಞೈಃ (veda-varṇa-artha-tattvajñaiḥ)by those who know the truth of the meaning of the Vedic letters (veda:Veda | varṇa:letters | artha:meaning | tattvajñaiḥ:knowers of the truth)
- ವೇದ-ವೇದಾನ್ತ-ವಾದಿಭಿಃ (veda-vedānta-vādibhiḥ)by the expounders of the Vedas and Vedanta (veda:Vedas | vedānta:Vedanta | vādibhiḥ:expounders)
ಆನನ್ದೇ ವರ್ತತೇ ನಿತ್ಯಮಕಾರಂ ತಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಮ್ ॥ ೮-೬॥
- ಆಶಾ-ಪಾಶ-ವಿನಿರ್ಮುಕ್ತಃ (āśā-pāśa-vinirmuktaḥ)freed from the bonds of desire (āśā:desire | pāśa:bond | vinirmuktaḥ:completely freed)
- ಆದಿ-ಮಧ್ಯ-ಅನ್ತ-ನಿರ್ಮಲಃ (ādi-madhya-anta-nirmalaḥ)pure in beginning, middle, and end (ādi:beginning | madhya:middle | anta:end | nirmalaḥ:pure)
- ಆನನ್ದೇ ವರ್ತತೇ ನಿತ್ಯಮ್ (ānande vartate nityam)ever abides in bliss (ānande:in bliss | vartate:abides | nityam:eternally)
- ಅಕಾರಂ ತಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಮ್ (akāraṃ tasya lakṣaṇam)the letter A is its characteristic (akāram:the letter A | tasya:its | lakṣaṇam:characteristic)
ವರ್ತಮಾನೇಷು ವರ್ತೇತ ವಕಾರಂ ತಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಮ್ ॥ ೮-೭॥
- ವಾಸನಾ ವರ್ಜಿತಾ (vāsanā varjitā)free from latent desires (vāsanā:latent desire | varjitā:abandoned)
- ಯೇನ (yena)by whom
- ವಕ್ತವ್ಯಮ್ ಚ ನಿರಾಮಯಮ್ (vaktavyaṃ ca nirāmayam)whose speech is free of affliction (vaktavyam:what is to be spoken | ca:and | nirāmayam:free from disease/flawless)
- ವರ್ತಮಾನೇಷು ವರ್ತೇತ (vartamāneṣu varteta)who dwells in the present (vartamāneṣu:in present things | varteta:should abide)
- ವಕಾರಂ ತಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಮ್ (vakāraṃ tasya lakṣaṇam)the letter 'va' is his characteristic (vakāram:the syllable va | tasya:his | lakṣaṇam:characteristic)
ಧಾರಣಾಧ್ಯಾನನಿರ್ಮುಕ್ತೋ ಧೂಕಾರಸ್ತಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಮ್ ॥ ೮-೮॥
- ಧೂಲಿ-ಧೂಸರ-ಗಾತ್ರಾಣಿ (dhūli-dhūsara-gātrāṇi)limbs grey with dust (dhūli:dust | dhūsara:grey | gātrāṇi:limbs)
- ಧೂತ-ಚಿತ್ತಃ (dhūta-cittaḥ)with mind shaken free (dhūta:shaken off | cittaḥ:mind)
- ನಿರಾಮಯಃ (nirāmayaḥ)free from disease (nir:free from | āmayaḥ:disease)
- ಧಾರಣಾ-ಧ್ಯಾನ-ನಿರ್ಮುಕ್ತಃ (dhāraṇā-dhyāna-nirmuktaḥ)liberated from concentration and meditation (dhāraṇā:concentration | dhyāna:meditation | nirmuktaḥ:freed)
- ಧೂಕಾರಃ (dhūkāraḥ)the syllable 'dhū' (dhū:the syllable dhū | kāraḥ:the making/sound)
- ತಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಮ್ (tasya lakṣaṇam)is its characteristic (tasya:its | lakṣaṇam:characteristic)
ತಮೋಽಹಂಕಾರನಿರ್ಮುಕ್ತಸ್ತಕಾರಸ್ತಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಮ್ ॥ ೮-೯॥
- ತತ್ತ್ವ-ಚಿನ್ತಾ (tattva-cintā)contemplation of the truth (tattva:truth | cintā:contemplation)
- ಧೃತಾ ಯೇನ (dhṛtā yena)by whom it is held (dhṛtā:held | yena:by whom)
- ಚಿನ್ತಾ-ಚೇಷ್ಟಾ-ವಿವರ್ಜಿತಃ (cintā-ceṣṭā-vivarjitaḥ)free from anxiety and activity (cintā:worry | ceṣṭā:activity | vivarjitaḥ:devoid of)
- ತಮಃ-ಅಹಂಕಾರ-ನಿರ್ಮುಕ್ತಃ (tamaḥ-ahaṃkāra-nirmuktaḥ)liberated from darkness and egoism (tamaḥ:darkness | ahaṃkāra:egoism | nirmuktaḥ:freed)
- ತಕಾರಃ (takāraḥ)the syllable 'ta' (takāraḥ:the letter ta)
- ತಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಮ್ (tasya lakṣaṇam)is its characteristic (tasya:its | lakṣaṇam:mark)
ಯೇ ಪಠನ್ತಿ ಚ ಶೃಣ್ವನ್ತಿ ತೇಷಾಂ ನೈವ ಪುನರ್ಭವಃ ॥ ೮-೧೦॥
- ದತ್ತಾತ್ರೇಯ-ಅವಧೂತೇನ (dattātreya-avadhūtena)by Dattatreya the Avadhuta (dattātreya:Dattatreya | avadhūtena:by the liberated ascetic)
- ನಿರ್ಮಿತ-ಆನನ್ದ-ರೂಪಿಣಾ (nirmita-ānanda-rūpiṇā)by him who is of the form of created bliss (nirmita:created | ānanda:bliss | rūpiṇā:having the form of)
- ಯೇ ಪಠನ್ತಿ (ye paṭhanti)those who read (ye:who | paṭhanti:read)
- ಚ ಶೃಣ್ವನ್ತಿ (ca śṛṇvanti)and hear (ca:and | śṛṇvanti:hear)
- ತೇಷಾಂ ನ ಏವ ಪುನರ್ಭವಃ (teṣāṃ naiva punarbhavaḥ)for them there is no rebirth at all (teṣām:for them | na:not | eva:indeed | punarbhavaḥ:rebirth)
