Brahman

അവധൂത ഗീതാ

(Avadhuta Gita in Malayalam)

(ഈശ്വരാനുഗ്രഹാദേവ പുംസാമദ്വൈതവാസനാ)

Sage Dattatreya

1. Background of the TextThe Avadhuta Gita is a text of radical non-dualism (Advaita Vedānta). Unlike texts that employ a step-by-step pedagogical approach or those that debate opposing views, the Avadhuta Gita starts directly at the absolute summit.It completely bypasses dualistic concepts, ritualistic injunctions, and even traditional stages of meditation. Instead, it serves as a direct declaration of the nature of the Self (Ātman) as already free, unattached, and unstained by the world. It is traditionally studied by those who have already purified the mind and possess a strong intellectual grasp of Vedanta, serving as a means to plunge directly into direct experience.2.

Reading depth
Lyrics
#of 271
അഥ പ്രഥമോഽധ്യായഃ
ഈശ്വരാനുഗ്രഹാദേവ പുംസാമദ്വൈതവാസനാ ।
മഹദ്ഭയപരിത്രാണാദ്വിപ്രാണാമുപജായതേ ॥ ൧-൧॥
യേനേദം പൂരിതം സര്വമാത്മനൈവാത്മനാത്മനി ।
നിരാകാരം കഥം വന്ദേ ഹ്യഭിന്നം ശിവമവ്യയമ് ॥ ൧-൨॥
പഞ്ചഭൂതാത്മകം വിശ്വം മരീചിജലസന്നിഭമ് ।
കസ്യാപ്യഹോ നമസ്കുര്യാമഹമേകോ നിരഞ്ജനഃ ॥ ൧-൩॥
ആത്മൈവ കേവലം സര്വം ഭേദാഭേദോ ന വിദ്യതേ ।
അസ്തി നാസ്തി കഥം ബ്രൂയാം വിസ്മയഃ പ്രതിഭാതി മേ ॥ ൧-൪॥
വേദാന്തസാരസര്വസ്വം ജ്ഞാനം വിജ്ഞാനമേവ ച ।
അഹമാത്മാ നിരാകാരഃ സര്വവ്യാപീ സ്വഭാവതഃ ॥ ൧-൫॥
യോ വൈ സര്വാത്മകോ ദേവോ നിഷ്കലോ ഗഗനോപമഃ ।
സ്വഭാവനിര്മലഃ ശുദ്ധഃ സ ഏവായം ന സംശയഃ ॥ ൧-൬॥
അഹമേവാവ്യയോഽനന്തഃ ശുദ്ധവിജ്ഞാനവിഗ്രഹഃ ।
സുഖം ദുഃഖം ന ജാനാമി കഥം കസ്യാപി വര്തതേ ॥ ൧-൭॥
ന മാനസം കര്മ ശുഭാശുഭം മേ
ന കായികം കര്മ ശുഭാശുഭം മേ ।
ന വാചികം കര്മ ശുഭാശുഭം മേ
ജ്ഞാനാമൃതം ശുദ്ധമതീന്ദ്രിയോഽഹമ് ॥ ൧-൮॥
മനോ വൈ ഗഗനാകാരം മനോ വൈ സര്വതോമുഖമ് ।
മനോഽതീതം മനഃ സര്വം ന മനഃ പരമാര്ഥതഃ ॥ ൧-൯॥
അഹമേകമിദം സര്വം വ്യോമാതീതം നിരന്തരമ് ।
പശ്യാമി കഥമാത്മാനം പ്രത്യക്ഷം വാ തിരോഹിതമ് ॥ ൧-൧൦॥
ത്വമേവമേകം ഹി കഥം ന ബുധ്യസേ
സമം ഹി സര്വേഷു വിമൃഷ്ടമവ്യയമ് ।
സദോദിതോഽസി ത്വമഖണ്ഡിതഃ പ്രഭോ
ദിവാ ച നക്തം ച കഥം ഹി മന്യസേ ॥ ൧-൧൧॥
ആത്മാനം സതതം വിദ്ധി സര്വത്രൈകം നിരന്തരമ് ।
അഹം ധ്യാതാ പരം ധ്യേയമഖണ്ഡം ഖണ്ഡ്യതേ കഥമ് ॥ ൧-൧൨॥
ന ജാതോ ന മൃതോഽസി ത്വം ന തേ ദേഹഃ കദാചന ।
സര്വം ബ്രഹ്മേതി വിഖ്യാതം ബ്രവീതി ബഹുധാ ശ്രുതിഃ ॥ ൧-൧൩॥
സ ബാഹ്യാഭ്യന്തരോഽസി ത്വം ശിവഃ സര്വത്ര സര്വദാ ।
ഇതസ്തതഃ കഥം ഭ്രാന്തഃ പ്രധാവസി പിശാചവത് ॥ ൧-൧൪॥
സംയോഗശ്ച വിയോഗശ്ച വര്തതേ ന ച തേ ന മേ ।
ന ത്വം നാഹം ജഗന്നേദം സര്വമാത്മൈവ കേവലമ് ॥ ൧-൧൫॥
ശബ്ദാദിപഞ്ചകസ്യാസ്യ നൈവാസി ത്വം ന തേ പുനഃ ।
ത്വമേവ പരമം തത്ത്വമതഃ കിം പരിതപ്യസേ ॥ ൧-൧൬॥
ജന്മ മൃത്യുര്ന തേ ചിത്തം ബന്ധമോക്ഷൌ ശുഭാശുഭൌ ।
കഥം രോദിഷി രേ വത്സ നാമരൂപം ന തേ ന മേ ॥ ൧-൧൭॥
അഹോ ചിത്ത കഥം ഭ്രാന്തഃ പ്രധാവസി പിശാചവത് ।
അഭിന്നം പശ്യ ചാത്മാനം രാഗത്യാഗാത്സുഖീ ഭവ ॥ ൧-൧൮॥
ത്വമേവ തത്ത്വം ഹി വികാരവര്ജിതം
നിഷ്കമ്പമേകം ഹി വിമോക്ഷവിഗ്രഹമ് ।
ന തേ ച രാഗോ ഹ്യഥവാ വിരാഗഃ
കഥം ഹി സന്തപ്യസി കാമകാമതഃ ॥ ൧-൧൯॥
വദന്തി ശ്രുതയഃ സര്വാഃ നിര്ഗുണം ശുദ്ധമവ്യയമ് ।
അശരീരം സമം തത്ത്വം തന്മാം വിദ്ധി ന സംശയഃ ॥ ൧-൨൦॥
സാകാരമനൃതം വിദ്ധി നിരാകാരം നിരന്തരമ് ।
ഏതത്തത്ത്വോപദേശേന ന പുനര്ഭവസമ്ഭവഃ ॥ ൧-൨൧॥
ഏകമേവ സമം തത്ത്വം വദന്തി ഹി വിപശ്ചിതഃ ।
രാഗത്യാഗാത്പുനശ്ചിത്തമേകാനേകം ന വിദ്യതേ ॥ ൧-൨൨॥
അനാത്മരൂപം ച കഥം സമാധി-
രാത്മസ്വരൂപം ച കഥം സമാധിഃ ।
അസ്തീതി നാസ്തീതി കഥം സമാധി-
ര്മോക്ഷസ്വരൂപം യദി സര്വമേകമ് ॥ ൧-൨൩॥
വിശുദ്ധോഽസി സമം തത്ത്വം വിദേഹസ്ത്വമജോഽവ്യയഃ ।
ജാനാമീഹ ന ജാനാമീത്യാത്മാനം മന്യസേ കഥമ് ॥ ൧-൨൪॥
തത്ത്വമസ്യാദിവാക്യേന സ്വാത്മാ ഹി പ്രതിപാദിതഃ ।
നേതി നേതി ശ്രുതിര്ബ്രൂയാദനൃതം പാഞ്ചഭൌതികമ് ॥ ൧-൨൫॥
ആത്മന്യേവാത്മനാ സര്വം ത്വയാ പൂര്ണം നിരന്തരമ് ।
ധ്യാതാ ധ്യാനം ന തേ ചിത്തം നിര്ലജ്ജം ധ്യായതേ കഥമ് ॥ ൧-൨൬॥
ശിവം ന ജാനാമി കഥം വദാമി
ശിവം ന ജാനാമി കഥം ഭജാമി ।
അഹം ശിവശ്ചേത്പരമാര്ഥതത്ത്വം
സമസ്വരൂപം ഗഗനോപമം ച ॥ ൧-൨൭॥
നാഹം തത്ത്വം സമം തത്ത്വം കല്പനാഹേതുവര്ജിതമ് ।
ഗ്രാഹ്യഗ്രാഹകനിര്മുക്തം സ്വസംവേദ്യം കഥം ഭവേത് ॥ ൧-൨൮॥
അനന്തരൂപം ന ഹി വസ്തു കിഞ്ചി-
ത്തത്ത്വസ്വരൂപം ന ഹി വസ്തു കിഞ്ചിത് ।
ആത്മൈകരൂപം പരമാര്ഥതത്ത്വം
ന ഹിംസകോ വാപി ന ചാപ്യഹിംസാ ॥ ൧-൨൯॥
വിശുദ്ധോഽസി സമം തത്ത്വം വിദേഹമജമവ്യയമ് ।
വിഭ്രമം കഥമാത്മാര്ഥേ വിഭ്രാന്തോഽഹം കഥം പുനഃ ॥ ൧-൩൦॥
ഘടേ ഭിന്നേ ഘടാകാശം സുലീനം ഭേദവര്ജിതമ് ।
ശിവേന മനസാ ശുദ്ധോ ന ഭേദഃ പ്രതിഭാതി മേ ॥ ൧-൩൧॥
ന ഘടോ ന ഘടാകാശോ ന ജീവോ ജീവവിഗ്രഹഃ ।
കേവലം ബ്രഹ്മ സംവിദ്ധി വേദ്യവേദകവര്ജിതമ് ॥ ൧-൩൨॥
സര്വത്ര സര്വദാ സര്വമാത്മാനം സതതം ധ്രുവമ് ।
സര്വം ശൂന്യമശൂന്യം ച തന്മാം വിദ്ധി ന സംശയഃ ॥ ൧-൩൩॥
വേദാ ന ലോകാ ന സുരാ ന യജ്ഞാ
വര്ണാശ്രമോ നൈവ കുലം ന ജാതിഃ ।
ന ധൂമമാര്ഗോ ന ച ദീപ്തിമാര്ഗോ
ബ്രഹ്മൈകരൂപം പരമാര്ഥതത്ത്വമ് ॥ ൧-൩൪॥
വ്യാപ്യവ്യാപകനിര്മുക്തഃ ത്വമേകഃ സഫലം യദി ।
പ്രത്യക്ഷം ചാപരോക്ഷം ച ഹ്യാത്മാനം മന്യസേ കഥമ് ॥ ൧-൩൫॥
അദ്വൈതം കേചിദിച്ഛന്തി ദ്വൈതമിച്ഛന്തി ചാപരേ ।
സമം തത്ത്വം ന വിന്ദന്തി ദ്വൈതാദ്വൈതവിവര്ജിതമ് ॥ ൧-൩൬॥
ശ്വേതാദിവര്ണരഹിതം ശബ്ദാദിഗുണവര്ജിതമ് ।
കഥയന്തി കഥം തത്ത്വം മനോവാചാമഗോചരമ് ॥ ൧-൩൭॥
യദാഽനൃതമിദം സര്വം ദേഹാദിഗഗനോപമമ് ।
തദാ ഹി ബ്രഹ്മ സംവേത്തി ന തേ ദ്വൈതപരമ്പരാ ॥ ൧-൩൮॥
പരേണ സഹജാത്മാപി ഹ്യഭിന്നഃ പ്രതിഭാതി മേ ।
വ്യോമാകാരം തഥൈവൈകം ധ്യാതാ ധ്യാനം കഥം ഭവേത് ॥ ൧-൩൯॥
യത്കരോമി യദശ്നാമി യജ്ജുഹോമി ദദാമി യത് ।
ഏതത്സര്വം ന മേ കിഞ്ചിദ്വിശുദ്ധോഽഹമജോഽവ്യയഃ ॥ ൧-൪൦॥
സര്വം ജഗദ്വിദ്ധി നിരാകൃതീദം
സര്വം ജഗദ്വിദ്ധി വികാരഹീനമ് ।
സര്വം ജഗദ്വിദ്ധി വിശുദ്ധദേഹം
സര്വം ജഗദ്വിദ്ധി ശിവൈകരൂപമ് ॥ ൧-൪൧॥
തത്ത്വം ത്വം ന ഹി സന്ദേഹഃ കിം ജാനാമ്യഥവാ പുനഃ ।
അസംവേദ്യം സ്വസംവേദ്യമാത്മാനം മന്യസേ കഥമ് ॥ ൧-൪൨॥
മായാഽമായാ കഥം താത ഛായാഽഛായാ ന വിദ്യതേ ।
തത്ത്വമേകമിദം സര്വം വ്യോമാകാരം നിരഞ്ജനമ് ॥ ൧-൪൩॥
ആദിമധ്യാന്തമുക്തോഽഹം ന ബദ്ധോഽഹം കദാചന ।
സ്വഭാവനിര്മലഃ ശുദ്ധ ഇതി മേ നിശ്ചിതാ മതിഃ ॥ ൧-൪൪॥
മഹദാദി ജഗത്സര്വം ന കിഞ്ചിത്പ്രതിഭാതി മേ ।
ബ്രഹ്മൈവ കേവലം സര്വം കഥം വര്ണാശ്രമസ്ഥിതിഃ ॥ ൧-൪൫॥
ജാനാമി സര്വഥാ സര്വമഹമേകോ നിരന്തരമ് ।
നിരാലമ്ബമശൂന്യം ച ശൂന്യം വ്യോമാദിപഞ്ചകമ് ॥ ൧-൪൬॥
ന ഷണ്ഢോ ന പുമാന്ന സ്ത്രീ ന ബോധോ നൈവ കല്പനാ ।
സാനന്ദോ വാ നിരാനന്ദമാത്മാനം മന്യസേ കഥമ് ॥ ൧-൪൭॥
ഷഡങ്ഗയോഗാന്ന തു നൈവ ശുദ്ധം
മനോവിനാശാന്ന തു നൈവ ശുദ്ധമ് ।
ഗുരൂപദേശാന്ന തു നൈവ ശുദ്ധം
സ്വയം ച തത്ത്വം സ്വയമേവ ബുദ്ധമ് ॥ ൧-൪൮॥
ന ഹി പഞ്ചാത്മകോ ദേഹോ വിദേഹോ വര്തതേ ന ഹി ।
ആത്മൈവ കേവലം സര്വം തുരീയം ച ത്രയം കഥമ് ॥ ൧-൪൯॥
ന ബദ്ധോ നൈവ മുക്തോഽഹം ന ചാഹം ബ്രഹ്മണഃ പൃഥക് ।
ന കര്താ ന ച ഭോക്താഹം വ്യാപ്യവ്യാപകവര്ജിതഃ ॥ ൧-൫൦॥
യഥാ ജലം ജലേ ന്യസ്തം സലിലം ഭേദവര്ജിതമ് ।
പ്രകൃതിം പുരുഷം തദ്വദഭിന്നം പ്രതിഭാതി മേ ॥ ൧-൫൧॥
യദി നാമ ന മുക്തോഽസി ന ബദ്ധോഽസി കദാചന ।
സാകാരം ച നിരാകാരമാത്മാനം മന്യസേ കഥമ് ॥ ൧-൫൨॥
ജാനാമി തേ പരം രൂപം പ്രത്യക്ഷം ഗഗനോപമമ് ।
യഥാ പരം ഹി രൂപം യന്മരീചിജലസന്നിഭമ് ॥ ൧-൫൩॥
ന ഗുരുര്നോപദേശശ്ച ന ചോപാധിര്ന മേ ക്രിയാ ।
വിദേഹം ഗഗനം വിദ്ധി വിശുദ്ധോഽഹം സ്വഭാവതഃ ॥ ൧-൫൪॥
വിശുദ്ധോഽസ്യ ശരീരോഽസി ന തേ ചിത്തം പരാത്പരമ് ।
അഹം ചാത്മാ പരം തത്ത്വമിതി വക്തും ന ലജ്ജസേ ॥ ൧-൫൫॥
കഥം രോദിഷി രേ ചിത്ത ഹ്യാത്മൈവാത്മാത്മനാ ഭവ ।
പിബ വത്സ കലാതീതമദ്വൈതം പരമാമൃതമ് ॥ ൧-൫൬॥
നൈവ ബോധോ ന ചാബോധോ ന ബോധാബോധ ഏവ ച ।
യസ്യേദൃശഃ സദാ ബോധഃ സ ബോധോ നാന്യഥാ ഭവേത് ॥ ൧-൫൭॥
ജ്ഞാനം ന തര്കോ ന സമാധിയോഗോ
ന ദേശകാലൌ ന ഗുരൂപദേശഃ ।
സ്വഭാവസംവിത്തരഹം ച തത്ത്വ-
മാകാശകല്പം സഹജം ധ്രുവം ച ॥ ൧-൫൮॥
ന ജാതോഽഹം മൃതോ വാപി ന മേ കര്മ ശുഭാശുഭമ് ।
വിശുദ്ധം നിര്ഗുണം ബ്രഹ്മ ബന്ധോ മുക്തിഃ കഥം മമ ॥ ൧-൫൯॥
യദി സര്വഗതോ ദേവഃ സ്ഥിരഃ പൂര്ണോ നിരന്തരഃ ।
അന്തരം ഹി ന പശ്യാമി സ ബാഹ്യാഭ്യന്തരഃ കഥമ് ॥ ൧-൬൦॥
സ്ഫുരത്യേവ ജഗത്കൃത്സ്നമഖണ്ഡിതനിരന്തരമ് ।
അഹോ മായാമഹാമോഹോ ദ്വൈതാദ്വൈതവികല്പനാ ॥ ൧-൬൧॥
സാകാരം ച നിരാകാരം നേതി നേതീതി സര്വദാ ।
ഭേദാഭേദവിനിര്മുക്തോ വര്തതേ കേവലഃ ശിവഃ ॥ ൧-൬൨॥
ന തേ ച മാതാ ച പിതാ ച ബന്ധുഃ
ന തേ ച പത്നീ ന സുതശ്ച മിത്രമ് ।
ന പക്ഷപാതീ ന വിപക്ഷപാതഃ
കഥം ഹി സന്തപ്തിരിയം ഹി ചിത്തേ ॥ ൧-൬൩॥
ദിവാ നക്തം ന തേ ചിത്തം ഉദയാസ്തമയൌ ന ഹി ।
വിദേഹസ്യ ശരീരത്വം കല്പയന്തി കഥം ബുധാഃ ॥ ൧-൬൪॥
നാവിഭക്തം വിഭക്തം ച ന ഹി ദുഃഖസുഖാദി ച ।
ന ഹി സര്വമസര്വം ച വിദ്ധി ചാത്മാനമവ്യയമ് ॥ ൧-൬൫॥
നാഹം കര്താ ന ഭോക്താ ച ന മേ കര്മ പുരാഽധുനാ ।
ന മേ ദേഹോ വിദേഹോ വാ നിര്മമേതി മമേതി കിമ് ॥ ൧-൬൬॥
ന മേ രാഗാദികോ ദോഷോ ദുഃഖം ദേഹാദികം ന മേ ।
ആത്മാനം വിദ്ധി മാമേകം വിശാലം ഗഗനോപമമ് ॥ ൧-൬൭॥
സഖേ മനഃ കിം ബഹുജല്പിതേന
സഖേ മനഃ സര്വമിദം വിതര്ക്യമ് ।
യത്സാരഭൂതം കഥിതം മയാ തേ
ത്വമേവ തത്ത്വം ഗഗനോപമോഽസി ॥ ൧-൬൮॥
യേന കേനാപി ഭാവേന യത്ര കുത്ര മൃതാ അപി ।
യോഗിനസ്തത്ര ലീയന്തേ ഘടാകാശമിവാമ്ബരേ ॥ ൧-൬൯॥
തീര്ഥേ ചാന്ത്യജഗേഹേ വാ നഷ്ടസ്മൃതിരപി ത്യജന് ।
സമകാലേ തനും മുക്തഃ കൈവല്യവ്യാപകോ ഭവേത് ॥ ൧-൭൦॥
ധര്മാര്ഥകാമമോക്ഷാംശ്ച ദ്വിപദാദിചരാചരമ് ।
മന്യന്തേ യോഗിനഃ സര്വം മരീചിജലസന്നിഭമ് ॥ ൧-൭൧॥
അതീതാനാഗതം കര്മ വര്തമാനം തഥൈവ ച ।
ന കരോമി ന ഭുഞ്ജാമി ഇതി മേ നിശ്ചലാ മതിഃ ॥ ൧-൭൨॥
ശൂന്യാഗാരേ സമരസപൂത-
സ്തിഷ്ഠന്നേകഃ സുഖമവധൂതഃ ।
ചരതി ഹി നഗ്നസ്ത്യക്ത്വാ ഗര്വം
വിന്ദതി കേവലമാത്മനി സര്വമ് ॥ ൧-൭൩॥
ത്രിതയതുരീയം ന ഹി നഹി യത്ര
വിന്ദതി കേവലമാത്മനി തത്ര ।
ധര്മാധര്മൌ ന ഹി നഹി യത്ര
ബദ്ധോ മുക്തഃ കഥമിഹ തത്ര ॥ ൧-൭൪॥
വിന്ദതി വിന്ദതി ന ഹി നഹി മന്ത്രം
ഛന്ദോലക്ഷണം ന ഹി നഹി തന്ത്രമ് ।
സമരസമഗ്നോ ഭാവിതപൂതഃ
പ്രലപിതമേതത്പരമവധൂതഃ ॥ ൧-൭൫॥
സര്വശൂന്യമശൂന്യം ച സത്യാസത്യം ന വിദ്യതേ ।
സ്വഭാവഭാവതഃ പ്രോക്തം ശാസ്ത്രസംവിത്തിപൂര്വകമ് ॥ ൧-൭൬॥
അഥ ദ്വിതീയോഽധ്യായഃ
ബാലസ്യ വാ വിഷയഭോഗരതസ്യ വാപി
മൂര്ഖസ്യ സേവകജനസ്യ ഗൃഹസ്ഥിതസ്യ ।
ഏതദ്ഗുരോഃ കിമപി നൈവ ന ചിന്തനീയം
രത്നം കഥം ത്യജതി കോഽപ്യശുചൌ പ്രവിഷ്ടമ് ॥ ൨-൧॥
നൈവാത്ര കാവ്യഗുണ ഏവ തു ചിന്തനീയോ
ഗ്രാഹ്യഃ പരം ഗുണവതാ ഖലു സാര ഏവ ।
സിന്ദൂരചിത്രരഹിതാ ഭുവി രൂപശൂന്യാ
പാരം ന കിം നയതി നൌരിഹ ഗന്തുകാമാന് ॥ ൨-൨॥
പ്രയത്നേന വിനാ യേന നിശ്ചലേന ചലാചലമ് ।
ഗ്രസ്തം സ്വഭാവതഃ ശാന്തം ചൈതന്യം ഗഗനോപമമ് ॥ ൨-൩॥
അയത്നാഛാലയേദ്യസ്തു ഏകമേവ ചരാചരമ് ।
സര്വഗം തത്കഥം ഭിന്നമദ്വൈതം വര്തതേ മമ ॥ ൨-൪॥
അഹമേവ പരം യസ്മാത്സാരാത്സാരതരം ശിവമ് ।
ഗമാഗമവിനിര്മുക്തം നിര്വികല്പം നിരാകുലമ് ॥ ൨-൫॥
സര്വാവയവനിര്മുക്തം തഥാഹം ത്രിദശാര്ചിതമ് ।
സമ്പൂര്ണത്വാന്ന ഗൃഹ്ണാമി വിഭാഗം ത്രിദശാദികമ് ॥ ൨-൬॥
പ്രമാദേന ന സന്ദേഹഃ കിം കരിഷ്യാമി വൃത്തിമാന് ।
ഉത്പദ്യന്തേ വിലീയന്തേ ബുദ്ബുദാശ്ച യഥാ ജലേ ॥ ൨-൭॥
മഹദാദീനി ഭൂതാനി സമാപ്യൈവം സദൈവ ഹി ।
മൃദുദ്രവ്യേഷു തീക്ഷ്ണേഷു ഗുഡേഷു കടുകേഷു ച ॥ ൨-൮॥
കടുത്വം ചൈവ ശൈത്യത്വം മൃദുത്വം ച യഥാ ജലേ ।
പ്രകൃതിഃ പുരുഷസ്തദ്വദഭിന്നം പ്രതിഭാതി മേ ॥ ൨-൯॥
സര്വാഖ്യാരഹിതം യദ്യത്സൂക്ഷ്മാത്സൂക്ഷ്മതരം പരമ് ।
മനോബുദ്ധീന്ദ്രിയാതീതമകലങ്കം ജഗത്പതിമ് ॥ ൨-൧൦॥
ഈദൃശം സഹജം യത്ര അഹം തത്ര കഥം ഭവേത് ।
ത്വമേവ ഹി കഥം തത്ര കഥം തത്ര ചരാചരമ് ॥ ൨-൧൧॥
ഗഗനോപമം തു യത്പ്രോക്തം തദേവ ഗഗനോപമമ് ।
ചൈതന്യം ദോഷഹീനം ച സര്വജ്ഞം പൂര്ണമേവ ച ॥ ൨-൧൨॥
പൃഥിവ്യാം ചരിതം നൈവ മാരുതേന ച വാഹിതമ് ।
വരിണാ പിഹിതം നൈവ തേജോമധ്യേ വ്യവസ്ഥിതമ് ॥ ൨-൧൩॥
ആകാശം തേന സംവ്യാപ്തം ന തദ്വ്യാപ്തം ച കേനചിത് ।
സ ബാഹ്യാഭ്യന്തരം തിഷ്ഠത്യവച്ഛിന്നം നിരന്തരമ് ॥ ൨-൧൪॥
സൂക്ഷ്മത്വാത്തദദൃശ്യത്വാന്നിര്ഗുണത്വാച്ച യോഗിഭിഃ ।
ആലമ്ബനാദി യത്പ്രോക്തം ക്രമാദാലമ്ബനം ഭവേത് ॥ ൨-൧൫॥
സതതാഽഭ്യാസയുക്തസ്തു നിരാലമ്ബോ യദാ ഭവേത് ।
തല്ലയാല്ലീയതേ നാന്തര്ഗുണദോഷവിവര്ജിതഃ ॥ ൨-൧൬॥
വിഷവിശ്വസ്യ രൌദ്രസ്യ മോഹമൂര്ച്ഛാപ്രദസ്യ ച ।
ഏകമേവ വിനാശായ ഹ്യമോഘം സഹജാമൃതമ് ॥ ൨-൧൭॥
ഭാവഗമ്യം നിരാകാരം സാകാരം ദൃഷ്ടിഗോചരമ് ।
ഭാവാഭാവവിനിര്മുക്തമന്തരാലം തദുച്യതേ ॥ ൨-൧൮॥
ബാഹ്യഭാവം ഭവേദ്വിശ്വമന്തഃ പ്രകൃതിരുച്യതേ ।
അന്തരാദന്തരം ജ്ഞേയം നാരികേലഫലാമ്ബുവത് ॥ ൨-൧൯॥
ഭ്രാന്തിജ്ഞാനം സ്ഥിതം ബാഹ്യം സമ്യഗ്ജ്ഞാനം ച മധ്യഗമ് ।
മധ്യാന്മധ്യതരം ജ്ഞേയം നാരികേലഫലാമ്ബുവത് ॥ ൨-൨൦॥
പൌര്ണമാസ്യാം യഥാ ചന്ദ്ര ഏക ഏവാതിനിര്മലഃ ।
തേന തത്സദൃശം പശ്യേദ്ദ്വിധാദൃഷ്ടിര്വിപര്യയഃ ॥ ൨-൨൧॥
അനേനൈവ പ്രകാരേണ ബുദ്ധിഭേദോ ന സര്വഗഃ ।
ദാതാ ച ധീരതാമേതി ഗീയതേ നാമകോടിഭിഃ ॥ ൨-൨൨॥
ഗുരുപ്രജ്ഞാപ്രസാദേന മൂര്ഖോ വാ യദി പണ്ഡിതഃ ।
യസ്തു സമ്ബുധ്യതേ തത്ത്വം വിരക്തോ ഭവസാഗരാത് ॥ ൨-൨൩॥
രാഗദ്വേഷവിനിര്മുക്തഃ സര്വഭൂതഹിതേ രതഃ ।
ദൃഢബോധശ്ച ധീരശ്ച സ ഗച്ഛേത്പരമം പദമ് ॥ ൨-൨൪॥
ഘടേ ഭിന്നേ ഘടാകാശ ആകാശേ ലീയതേ യഥാ ।
ദേഹാഭാവേ തഥാ യോഗീ സ്വരൂപേ പരമാത്മനി ॥ ൨-൨൫॥
ഉക്തേയം കര്മയുക്താനാം മതിര്യാന്തേഽപി സാ ഗതിഃ ।
ന ചോക്താ യോഗയുക്താനാം മതിര്യാന്തേഽപി സാ ഗതിഃ ॥ ൨-൨൬॥
യാ ഗതിഃ കര്മയുക്താനാം സാ ച വാഗിന്ദ്രിയാദ്വദേത് ।
യോഗിനാം യാ ഗതിഃ ക്വാപി ഹ്യകഥ്യാ ഭവതോര്ജിതാ ॥ ൨-൨൭॥
ഏവം ജ്ഞാത്വാ ത്വമും മാര്ഗം യോഗിനാം നൈവ കല്പിതമ് ।
വികല്പവര്ജനം തേഷാം സ്വയം സിദ്ധിഃ പ്രവര്തതേ ॥ ൨-൨൮॥
തീര്ഥേ വാന്ത്യജഗേഹേ വാ യത്ര കുത്ര മൃതോഽപി വാ ।
ന യോഗീ പശ്യതേ ഗര്ഭം പരേ ബ്രഹ്മണി ലീയതേ ॥ ൨-൨൯॥
സഹജമജമചിന്ത്യം യസ്തു പശ്യേത്സ്വരൂപം
ഘടതി യദി യഥേഷ്ടം ലിപ്യതേ നൈവ ദോഷൈഃ ।
സകൃദപി തദഭാവാത്കര്മ കിഞ്ചിന്നകുര്യാത്
തദപി ന ച വിബദ്ധഃ സംയമീ വാ തപസ്വീ ॥ ൨-൩൦॥
നിരാമയം നിഷ്പ്രതിമം നിരാകൃതിം
നിരാശ്രയം നിര്വപുഷം നിരാശിഷമ് ।
നിര്ദ്വന്ദ്വനിര്മോഹമലുപ്തശക്തികം
തമീശമാത്മാനമുപൈതി ശാശ്വതമ് ॥ ൨-൩൧॥
വേദോ ന ദീക്ഷാ ന ച മുണ്ഡനക്രിയാ
ഗുരുര്ന ശിഷ്യോ ന ച യന്ത്രസമ്പദഃ ।
മുദ്രാദികം ചാപി ന യത്ര ഭാസതേ
തമീശമാത്മാനമുപൈതി ശാശ്വതമ് ॥ ൨-൩൨॥
ന ശാമ്ഭവം ശാക്തികമാനവം ന വാ
പിണ്ഡം ച രൂപം ച പദാദികം ന വാ ।
ആരമ്ഭനിഷ്പത്തിഘടാദികം ച നോ
തമീശമാത്മാനമുപൈതി ശാശ്വതമ് ॥ ൨-൩൩॥
യസ്യ സ്വരൂപാത്സചരാചരം ജഗ-
ദുത്പദ്യതേ തിഷ്ഠതി ലീയതേഽപി വാ ।
പയോവികാരാദിവ ഫേനബുദ്ബുദാ-
സ്തമീശമാത്മാനമുപൈതി ശാശ്വതമ് ॥ ൨-൩൪॥
നാസാനിരോധോ ന ച ദൃഷ്ടിരാസനം
ബോധോഽപ്യബോധോഽപി ന യത്ര ഭാസതേ ।
നാഡീപ്രചാരോഽപി ന യത്ര കിഞ്ചി-
ത്തമീശമാത്മാനമുപൈതി ശാശ്വതമ് ॥ ൨-൩൫॥
നാനാത്വമേകത്വമുഭത്വമന്യതാ
അണുത്വദീര്ഘത്വമഹത്ത്വശൂന്യതാ ।
മാനത്വമേയത്വസമത്വവര്ജിതം
തമീശമാത്മാനമുപൈതി ശാശ്വതമ് ॥ ൨-൩൬॥
സുസംയമീ വാ യദി വാ ന സംയമീ
സുസങ്ഗ്രഹീ വാ യദി വാ ന സങ്ഗ്രഹീ ।
നിഷ്കര്മകോ വാ യദി വാ സകര്മക-
സ്തമീശമാത്മാനമുപൈതി ശാശ്വതമ് ॥ ൨-൩൭॥
മനോ ന ബുദ്ധിര്ന ശരീരമിന്ദ്രിയം
തന്മാത്രഭൂതാനി ന ഭൂതപഞ്ചകമ് ।
അഹങ്കൃതിശ്ചാപി വിയത്സ്വരൂപകം
തമീശമാത്മാനമുപൈതി ശാശ്വതമ് ॥ ൨-൩൮॥
വിധൌ നിരോധേ പരമാത്മതാം ഗതേ
ന യോഗിനശ്ചേതസി ഭേദവര്ജിതേ ।
ശൌചം ന വാശൌചമലിങ്ഗഭാവനാ
സര്വം വിധേയം യദി വാ നിഷിധ്യതേ ॥ ൨-൩൯॥
മനോ വചോ യത്ര ന ശക്തമീരിതും
നൂനം കഥം തത്ര ഗുരൂപദേശതാ ।
ഇമാം കഥാമുക്തവതോ ഗുരോസ്ത-
ദ്യുക്തസ്യ തത്ത്വം ഹി സമം പ്രകാശതേ ॥ ൨-൪൦॥
അഥ തൃതീയോഽധ്യായഃ
ഗുണവിഗുണവിഭാഗോ വര്തതേ നൈവ കിഞ്ചിത്
രതിവിരതിവിഹീനം നിര്മലം നിഷ്പ്രപഞ്ചമ് ।
ഗുണവിഗുണവിഹീനം വ്യാപകം വിശ്വരൂപം
കഥമഹമിഹ വന്ദേ വ്യോമരൂപം ശിവം വൈ ॥ ൩-൧॥
ശ്വേതാദിവര്ണരഹിതോ നിയതം ശിവശ്ച
കാര്യം ഹി കാരണമിദം ഹി പരം ശിവശ്ച ।
ഏവം വികല്പരഹിതോഽഹമലം ശിവശ്ച
സ്വാത്മാനമാത്മനി സുമിത്ര കഥം നമാമി ॥ ൩-൨॥
നിര്മൂലമൂലരഹിതോ ഹി സദോദിതോഽഹം
നിര്ധൂമധൂമരഹിതോ ഹി സദോദിതോഽഹമ് ।
നിര്ദീപദീപരഹിതോ ഹി സദോദിതോഽഹം
ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൩-൩॥
നിഷ്കാമകാമമിഹ നാമ കഥം വദാമി
നിഃസങ്ഗസങ്ഗമിഹ നാമ കഥം വദാമി ।
നിഃസാരസാരരഹിതം ച കഥം വദാമി
ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൩-൪॥
അദ്വൈതരൂപമഖിലം ഹി കഥം വദാമി
ദ്വൈതസ്വരൂപമഖിലം ഹി കഥം വദാമി ।
നിത്യം ത്വനിത്യമഖിലം ഹി കഥം വദാമി
ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൩-൫॥
സ്ഥൂലം ഹി നോ ന ഹി കൃശം ന ഗതാഗതം ഹി
ആദ്യന്തമധ്യരഹിതം ന പരാപരം ഹി ।
സത്യം വദാമി ഖലു വൈ പരമാര്ഥതത്ത്വം
ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൩-൬॥
സംവിദ്ധി സര്വകരണാനി നഭോനിഭാനി
സംവിദ്ധി സര്വവിഷയാംശ്ച നഭോനിഭാംശ്ച ।
സംവിദ്ധി ചൈകമമലം ന ഹി ബന്ധമുക്തം
ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൩-൭॥
ദുര്ബോധബോധഗഹനോ ന ഭവാമി താത
ദുര്ലക്ഷ്യലക്ഷ്യഗഹനോ ന ഭവാമി താത ।
ആസന്നരൂപഗഹനോ ന ഭവാമി താത
ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൩-൮॥
നിഷ്കര്മകര്മദഹനോ ജ്വലനോ ഭവാമി
നിര്ദുഃഖദുഃഖദഹനോ ജ്വലനോ ഭവാമി ।
നിര്ദേഹദേഹദഹനോ ജ്വലനോ ഭവാമി
ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൩-൯॥
നിഷ്പാപപാപദഹനോ ഹി ഹുതാശനോഽഹം
നിര്ധര്മധര്മദഹനോ ഹി ഹുതാശനോഽഹമ് ।
നിര്ബന്ധബന്ധദഹനോ ഹി ഹുതാശനോഽഹം
ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൩-൧൦॥
നിര്ഭാവഭാവരഹിതോ ന ഭവാമി വത്സ
നിര്യോഗയോഗരഹിതോ ന ഭവാമി വത്സ ।
നിശ്ചിത്തചിത്തരഹിതോ ന ഭവാമി വത്സ
ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൩-൧൧॥
നിര്മോഹമോഹപദവീതി ന മേ വികല്പോ
നിഃശോകശോകപദവീതി ന മേ വികല്പഃ ।
നിര്ലോഭലോഭപദവീതി ന മേ വികല്പോ
ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൩-൧൨॥
സംസാരസന്തതിലതാ ന ച മേ കദാചിത്
സന്തോഷസന്തതിസുഖോ ന ച മേ കദാചിത് ।
അജ്ഞാനബന്ധനമിദം ന ച മേ കദാചിത്
ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൩-൧൩॥
സംസാരസന്തതിരജോ ന ച മേ വികാരഃ
സന്താപസന്തതിതമോ ന ച മേ വികാരഃ ।
സത്ത്വം സ്വധര്മജനകം ന ച മേ വികാരോ
ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൩-൧൪॥
സന്താപദുഃഖജനകോ ന വിധിഃ കദാചിത്
സന്താപയോഗജനിതം ന മനഃ കദാചിത് ।
യസ്മാദഹങ്കൃതിരിയം ന ച മേ കദാചിത്
ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൩-൧൫॥
നിഷ്കമ്പകമ്പനിധനം ന വികല്പകല്പം
സ്വപ്നപ്രബോധനിധനം ന ഹിതാഹിതം ഹി ।
നിഃസാരസാരനിധനം ന ചരാചരം ഹി
ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൩-൧൬॥
നോ വേദ്യവേദകമിദം ന ച ഹേതുതര്ക്യം
വാചാമഗോചരമിദം ന മനോ ന ബുദ്ധിഃ ।
ഏവം കഥം ഹി ഭവതഃ കഥയാമി തത്ത്വം
ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൩-൧൭॥
നിര്ഭിന്നഭിന്നരഹിതം പരമാര്ഥതത്ത്വ-
മന്തര്ബഹിര്ന ഹി കഥം പരമാര്ഥതത്ത്വമ് ।
പ്രാക്സമ്ഭവം ന ച രതം ന ഹി വസ്തു കിഞ്ചിത്
ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൩-൧൮॥
രാഗാദിദോഷരഹിതം ത്വഹമേവ തത്ത്വം
ദൈവാദിദോഷരഹിതം ത്വഹമേവ തത്ത്വമ് ।
സംസാരശോകരഹിതം ത്വഹമേവ തത്ത്വം
ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൩-൧൯॥
സ്ഥാനത്രയം യദി ച നേതി കഥം തുരീയം
കാലത്രയം യദി ച നേതി കഥം ദിശശ്ച ।
ശാന്തം പദം ഹി പരമം പരമാര്ഥതത്ത്വം
ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൩-൨൦॥
ദീര്ഘോ ലഘുഃ പുനരിതീഹ നമേ വിഭാഗോ
വിസ്താരസംകടമിതീഹ ന മേ വിഭാഗഃ ।
കോണം ഹി വര്തുലമിതീഹ ന മേ വിഭാഗോ
ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൩-൨൧॥
മാതാപിതാദി തനയാദി ന മേ കദാചിത്
ജാതം മൃതം ന ച മനോ ന ച മേ കദാചിത് ।
നിര്വ്യാകുലം സ്ഥിരമിദം പരമാര്ഥതത്ത്വം
ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൩-൨൨॥
ശുദ്ധം വിശുദ്ധമവിചാരമനന്തരൂപം
നിര്ലേപലേപമവിചാരമനന്തരൂപമ് ।
നിഷ്ഖണ്ഡഖണ്ഡമവിചാരമനന്തരൂപം
ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൩-൨൩॥
ബ്രഹ്മാദയഃ സുരഗണാഃ കഥമത്ര സന്തി
സ്വര്ഗാദയോ വസതയഃ കഥമത്ര സന്തി ।
യദ്യേകരൂപമമലം പരമാര്ഥതത്ത്വം
ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൩-൨൪॥
നിര്നേതി നേതി വിമലോ ഹി കഥം വദാമി
നിഃശേഷശേഷവിമലോ ഹി കഥം വദാമി ।
നിര്ലിങ്ഗലിങ്ഗവിമലോ ഹി കഥം വദാമി
ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൩-൨൫॥
നിഷ്കര്മകര്മപരമം സതതം കരോമി
നിഃസങ്ഗസങ്ഗരഹിതം പരമം വിനോദമ് ।
നിര്ദേഹദേഹരഹിതം സതതം വിനോദം
ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൩-൨൬॥
മായാപ്രപഞ്ചരചനാ ന ച മേ വികാരഃ ।
കൌടില്യദമ്ഭരചനാ ന ച മേ വികാരഃ ।
സത്യാനൃതേതി രചനാ ന ച മേ വികാരോ
ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൩-൨൭॥
സന്ധ്യാദികാലരഹിതം ന ച മേ വിയോഗോ-
ഹ്യന്തഃ പ്രബോധരഹിതം ബധിരോ ന മൂകഃ ।
ഏവം വികല്പരഹിതം ന ച ഭാവശുദ്ധം
ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൩-൨൮॥
നിര്നാഥനാഥരഹിതം ഹി നിരാകുലം വൈ
നിശ്ചിത്തചിത്തവിഗതം ഹി നിരാകുലം വൈ ।
സംവിദ്ധി സര്വവിഗതം ഹി നിരാകുലം വൈ
ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൩-൨൯॥
കാന്താരമന്ദിരമിദം ഹി കഥം വദാമി
സംസിദ്ധസംശയമിദം ഹി കഥം വദാമി ।
ഏവം നിരന്തരസമം ഹി നിരാകുലം വൈ
ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൩-൩൦॥
നിര്ജീവജീവരഹിതം സതതം വിഭാതി
നിര്ബീജബീജരഹിതം സതതം വിഭാതി ।
നിര്വാണബന്ധരഹിതം സതതം വിഭാതി
ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൩-൩൧॥
സമ്ഭൂതിവര്ജിതമിദം സതതം വിഭാതി
സംസാരവര്ജിതമിദം സതതം വിഭാതി ।
സംഹാരവര്ജിതമിദം സതതം വിഭാതി
ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൩-൩൨॥
ഉല്ലേഖമാത്രമപി തേ ന ച നാമരൂപം
നിര്ഭിന്നഭിന്നമപി തേ ന ഹി വസ്തു കിഞ്ചിത് ।
നിര്ലജ്ജമാനസ കരോഷി കഥം വിഷാദം
ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൩-൩൩॥
കിം നാമ രോദിഷി സഖേ ന ജരാ ന മൃത്യുഃ
കിം നാമ രോദിഷി സഖേ ന ച ജന്മ ദുഃഖമ് ।
കിം നാമ രോദിഷി സഖേ ന ച തേ വികാരോ
ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൩-൩൪॥
കിം നാമ രോദിഷി സഖേ ന ച തേ സ്വരൂപം
കിം നാമ രോദിഷി സഖേ ന ച തേ വിരൂപമ് ।
കിം നാമ രോദിഷി സഖേ ന ച തേ വയാംസി
ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൩-൩൫॥
കിം നാമ രോദിഷി സഖേ ന ച തേ വയാംസി
കിം നാമ രോദിഷി സഖേ ന ച തേ മനാംസി ।
കിം നാമ രോദിഷി സഖേ ന തവേന്ദ്രിയാണി
ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൩-൩൬॥
കിം നാമ രോദിഷി സഖേ ന ച തേഽസ്തി കാമഃ
കിം നാമ രോദിഷി സഖേ ന ച തേ പ്രലോഭഃ ।
കിം നാമ രോദിഷി സഖേ ന ച തേ വിമോഹോ
ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൩-൩൭॥
ഐശ്വര്യമിച്ഛസി കഥം ന ച തേ ധനാനി
ഐശ്വര്യമിച്ഛസി കഥം ന ച തേ ഹി പത്നീ ।
ഐശ്വര്യമിച്ഛസി കഥം ന ച തേ മമേതി
ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൩-൩൮॥
ലിങ്ഗപ്രപഞ്ചജനുഷീ ന ച തേ ന മേ ച
നിര്ലജ്ജമാനസമിദം ച വിഭാതി ഭിന്നമ് ।
നിര്ഭേദഭേദരഹിതം ന ച തേ ന മേ ച
ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൩-൩൯॥
നോ വാണുമാത്രമപി തേ ഹി വിരാഗരൂപം
നോ വാണുമാത്രമപി തേ ഹി സരാഗരൂപമ് ।
നോ വാണുമാത്രമപി തേ ഹി സകാമരൂപം
ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൩-൪൦॥
ധ്യാതാ ന തേ ഹി ഹൃദയേ ന ച തേ സമാധി-
ര്ധ്യാനം ന തേ ഹി ഹൃദയേ ന ബഹിഃ പ്രദേശഃ ।
ധ്യേയം ന ചേതി ഹൃദയേ ന ഹി വസ്തു കാലോ
ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൩-൪൧॥
യത്സാരഭൂതമഖിലം കഥിതം മയാ തേ
ന ത്വം ന മേ ന മഹതോ ന ഗുരുര്ന ന ശിഷ്യഃ ।
സ്വച്ഛന്ദരൂപസഹജം പരമാര്ഥതത്ത്വം
ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൩-൪൨॥
കഥമിഹ പരമാര്ഥം തത്ത്വമാനന്ദരൂപം
കഥമിഹ പരമാര്ഥം നൈവമാനന്ദരൂപമ് ।
കഥമിഹ പരമാര്ഥം ജ്ഞാനവിജ്ഞാനരൂപം
യദി പരമഹമേകം വര്തതേ വ്യോമരൂപമ് ॥ ൩-൪൩॥
ദഹനപവനഹീനം വിദ്ധി വിജ്ഞാനമേക-
മവനിജലവിഹീനം വിദ്ധി വിജ്ഞാനരൂപമ് ।
സമഗമനവിഹീനം വിദ്ധി വിജ്ഞാനമേകം
ഗഗനമിവ വിശാലം വിദ്ധി വിജ്ഞാനമേകമ് ॥ ൩-൪൪॥
ന ശൂന്യരൂപം ന വിശൂന്യരൂപം
ന ശുദ്ധരൂപം ന വിശുദ്ധരൂപമ് ।
രൂപം വിരൂപം ന ഭവാമി കിഞ്ചിത്
സ്വരൂപരൂപം പരമാര്ഥതത്ത്വമ് ॥ ൩-൪൫॥
മുഞ്ച മുഞ്ച ഹി സംസാരം ത്യാഗം മുഞ്ച ഹി സര്വഥാ ।
ത്യാഗാത്യാഗവിഷം ശുദ്ധമമൃതം സഹജം ധ്രുവമ് ॥ ൩-൪൬॥
അഥ ചതുര്ഥോഽധ്യായഃ
നാവാഹനം നൈവ വിസര്ജനം വാ
പുഷ്പാണി പത്രാണി കഥം ഭവന്തി ।
ധ്യാനാനി മന്ത്രാണി കഥം ഭവന്തി
സമാസമം ചൈവ ശിവാര്ചനം ച ॥ ൪-൧॥
ന കേവലം ബന്ധവിബന്ധമുക്തോ
ന കേവലം ശുദ്ധവിശുദ്ധമുക്തഃ ।
ന കേവലം യോഗവിയോഗമുക്തഃ
സ വൈ വിമുക്തോ ഗഗനോപമോഽഹമ് ॥ ൪-൨॥
സഞ്ജായതേ സര്വമിദം ഹി തഥ്യം
സഞ്ജായതേ സര്വമിദം വിതഥ്യമ് ।
ഏവം വികല്പോ മമ നൈവ ജാതഃ
സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ് ॥ ൪-൩॥
ന സാഞ്ജനം ചൈവ നിരഞ്ജനം വാ
ന ചാന്തരം വാപി നിരന്തരം വാ ।
അന്തര്വിഭന്നം ന ഹി മേ വിഭാതി
സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ് ॥ ൪-൪॥
അബോധബോധോ മമ നൈവ ജാതോ
ബോധസ്വരൂപം മമ നൈവ ജാതമ് ।
നിര്ബോധബോധം ച കഥം വദാമി
സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ് ॥ ൪-൫॥
ന ധര്മയുക്തോ ന ച പാപയുക്തോ
ന ബന്ധയുക്തോ ന ച മോക്ഷയുക്തഃ ।
യുക്തം ത്വയുക്തം ന ച മേ വിഭാതി
സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ് ॥ ൪-൬॥
പരാപരം വാ ന ച മേ കദാചിത്
മധ്യസ്ഥഭാവോ ഹി ന ചാരിമിത്രമ് ।
ഹിതാഹിതം ചാപി കഥം വദാമി
സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ് ॥ ൪-൭॥
നോപാസകോ നൈവമുപാസ്യരൂപം
ന ചോപദേശോ ന ച മേ ക്രിയാ ച ।
സംവിത്സ്വരൂപം ച കഥം വദാമി
സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ് ॥ ൪-൮॥
നോ വ്യാപകം വ്യാപ്യമിഹാസ്തി കിഞ്ചിത്
ന ചാലയം വാപി നിരാലയം വാ ।
അശൂന്യശൂന്യം ച കഥം വദാമി
സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ് ॥ ൪-൯॥
ന ഗ്രാഹകോ ഗ്രാഹ്യകമേവ കിഞ്ചിത്
ന കാരണം വാ മമ നൈവ കാര്യമ് ।
അചിന്ത്യചിന്ത്യം ച കഥം വദാമി
സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ് ॥ ൪-൧൦॥
ന ഭേദകം വാപി ന ചൈവ ഭേദ്യം
ന വേദകം വാ മമ നൈവ വേദ്യമ് ।
ഗതാഗതം താത കഥം വദാമി
സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ് ॥ ൪-൧൧॥
ന ചാസ്തി ദേഹോ ന ച മേ വിദേഹോ
ബുദ്ധിര്മനോ മേ ന ഹി ചേന്ദ്രിയാണി ।
രാഗോ വിരാഗശ്ച കഥം വദാമി
സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ് ॥ ൪-൧൨॥
ഉല്ലേഖമാത്രം ന ഹി ഭിന്നമുച്ചൈ-
രുല്ലേഖമാത്രം ന തിരോഹിതം വൈ ।
സമാസമം മിത്ര കഥം വദാമി
സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ് ॥ ൪-൧൩॥
ജിതേന്ദ്രിയോഽഹം ത്വജിതേന്ദ്രിയോ വാ
ന സംയമോ മേ നിയമോ ന ജാതഃ ।
ജയാജയൌ മിത്ര കഥം വദാമി
സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ് ॥ ൪-൧൪॥
അമൂര്തമൂര്തിര്ന ച മേ കദാചി-
ദാദ്യന്തമധ്യം ന ച മേ കദാചിത് ।
ബലാബലം മിത്ര കഥം വദാമി
സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ് ॥ ൪-൧൫॥
മൃതാമൃതം വാപി വിഷാവിഷം ച
സഞ്ജായതേ താത ന മേ കദാചിത് ।
അശുദ്ധശുദ്ധം ച കഥം വദാമി
സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ് ॥ ൪-൧൬॥
സ്വപ്നഃ പ്രബോധോ ന ച യോഗമുദ്രാ
നക്തം ദിവാ വാപി ന മേ കദാചിത് ।
അതുര്യതുര്യം ച കഥം വദാമി
സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ് ॥ ൪-൧൭॥
സംവിദ്ധി മാം സര്വവിസര്വമുക്തം
മായാ വിമായാ ന ച മേ കദാചിത് ।
സന്ധ്യാദികം കര്മ കഥം വദാമി
സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ് ॥ ൪-൧൮॥
സംവിദ്ധി മാം സര്വസമാധിയുക്തം
സംവിദ്ധി മാം ലക്ഷ്യവിലക്ഷ്യമുക്തമ് ।
യോഗം വിയോഗം ച കഥം വദാമി
സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ് ॥ ൪-൧൯॥
മൂര്ഖോഽപി നാഹം ന ച പണ്ഡിതോഽഹം
മൌനം വിമൌനം ന ച മേ കദാചിത് ।
തര്കം വിതര്കം ച കഥം വദാമി
സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ് ॥ ൪-൨൦॥
പിതാ ച മാതാ ച കുലം ന ജാതി-
ര്ജന്മാദി മൃത്യുര്ന ച മേ കദാചിത് ।
സ്നേഹം വിമോഹം ച കഥം വദാമി
സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ് ॥ ൪-൨൧॥
അസ്തം ഗതോ നൈവ സദോദിതോഽഹം
തേജോവിതേജോ ന ച മേ കദാചിത് ।
സന്ധ്യാദികം കര്മ കഥം വദാമി
സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ് ॥ ൪-൨൨॥
അസംശയം വിദ്ധി നിരാകുലം മാം
അസംശയം വിദ്ധി നിരന്തരം മാമ് ।
അസംശയം വിദ്ധി നിരഞ്ജനം മാം
സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ് ॥ ൪-൨൩॥
ധ്യാനാനി സര്വാണി പരിത്യജന്തി
ശുഭാശുഭം കര്മ പരിത്യജന്തി ।
ത്യാഗാമൃതം താത പിബന്തി ധീരാഃ
സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ് ॥ ൪-൨൪॥
വിന്ദതി വിന്ദതി ന ഹി ന ഹി യത്ര
ഛന്ദോലക്ഷണം ന ഹി ന ഹി തത്ര ।
സമരസമഗ്നോ ഭാവിതപൂതഃ
പ്രലപതി തത്ത്വം പരമവധൂതഃ ॥ ൪-൨൫॥
അഥ പഞ്ചമോഽധ്യായഃ
ഓം ഇതി ഗദിതം ഗഗനസമം തത്
ന പരാപരസാരവിചാര ഇതി ।
അവിലാസവിലാസനിരാകരണം
കഥമക്ഷരബിന്ദുസമുച്ചരണമ് ॥ ൫-൧॥
ഇതി തത്ത്വമസിപ്രഭൃതിശ്രുതിഭിഃ
പ്രതിപാദിതമാത്മനി തത്ത്വമസി ।
ത്വമുപാധിവിവര്ജിതസര്വസമം
കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ് ॥ ൫-൨॥
അധ ഊര്ധ്വവിവര്ജിതസര്വസമം
ബഹിരന്തരവര്ജിതസര്വസമമ് ।
യദി ചൈകവിവര്ജിതസര്വസമം
കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ് ॥ ൫-൩॥
ന ഹി കല്പിതകല്പവിചാര ഇതി
ന ഹി കാരണകാര്യവിചാര ഇതി ।
പദസന്ധിവിവര്ജിതസര്വസമം
കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ് ॥ ൫-൪॥
ന ഹി ബോധവിബോധസമാധിരിതി
ന ഹി ദേശവിദേശസമാധിരിതി ।
ന ഹി കാലവികാലസമാധിരിതി
കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ് ॥ ൫-൫॥
ന ഹി കുമ്ഭനഭോ ന ഹി കുമ്ഭ ഇതി
ന ഹി ജീവവപുര്ന ഹി ജീവ ഇതി ।
ന ഹി കാരണകാര്യവിഭാഗ ഇതി
കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ് ॥ ൫-൬॥
ഇഹ സര്വനിരന്തരമോക്ഷപദം
ലഘുദീര്ഘവിചാരവിഹീന ഇതി ।
ന ഹി വര്തുലകോണവിഭാഗ ഇതി
കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ് ॥ ൫-൭॥
ഇഹ ശൂന്യവിശൂന്യവിഹീന ഇതി
ഇഹ ശുദ്ധവിശുദ്ധവിഹീന ഇതി ।
ഇഹ സര്വവിസര്വവിഹീന ഇതി
കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ് ॥ ൫-൮॥
ന ഹി ഭിന്നവിഭിന്നവിചാര ഇതി
ബഹിരന്തരസന്ധിവിചാര ഇതി ।
അരിമിത്രവിവര്ജിതസര്വസമം
കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ് ॥ ൫-൯॥
ന ഹി ശിഷ്യവിശിഷ്യസ്വരൂപ ഇതി
ന ചരാചരഭേദവിചാര ഇതി ।
ഇഹ സര്വനിരന്തരമോക്ഷപദം
കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ് ॥ ൫-൧൦॥
നനു രൂപവിരൂപവിഹീന ഇതി
നനു ഭിന്നവിഭിന്നവിഹീന ഇതി ।
നനു സര്ഗവിസര്ഗവിഹീന ഇതി
കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ് ॥ ൫-൧൧॥
ന ഗുണാഗുണപാശനിബന്ധ ഇതി
മൃതജീവനകര്മ കരോമി കഥമ് ।
ഇതി ശുദ്ധനിരഞ്ജനസര്വസമം
കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ് ॥ ൫-൧൨॥
ഇഹ ഭാവവിഭാവവിഹീന ഇതി
ഇഹ കാമവികാമവിഹീന ഇതി ।
ഇഹ ബോധതമം ഖലു മോക്ഷസമം
കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ് ॥ ൫-൧൩॥
ഇഹ തത്ത്വനിരന്തരതത്ത്വമിതി
ന ഹി സന്ധിവിസന്ധിവിഹീന ഇതി ।
യദി സര്വവിവര്ജിതസര്വസമം
കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ് ॥ ൫-൧൪॥
അനികേതകുടീ പരിവാരസമം
ഇഹസങ്ഗവിസങ്ഗവിഹീനപരമ് ।
ഇഹ ബോധവിബോധവിഹീനപരം
കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ് ॥ ൫-൧൫॥
അവികാരവികാരമസത്യമിതി
അവിലക്ഷവിലക്ഷമസത്യമിതി ।
യദി കേവലമാത്മനി സത്യമിതി
കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ് ॥ ൫-൧൬॥
ഇഹ സര്വസമം ഖലു ജീവ ഇതി
ഇഹ സര്വനിരന്തരജീവ ഇതി ।
ഇഹ കേവലനിശ്ചലജീവ ഇതി
കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ് ॥ ൫-൧൭॥
അവിവേകവിവേകമബോധ ഇതി
അവികല്പവികല്പമബോധ ഇതി ।
യദി ചൈകനിരന്തരബോധ ഇതി
കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ് ॥ ൫-൧൮॥
ന ഹി മോക്ഷപദം ന ഹി ബന്ധപദം
ന ഹി പുണ്യപദം ന ഹി പാപപദമ് ।
ന ഹി പൂര്ണപദം ന ഹി രിക്തപദം
കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ് ॥ ൫-൧൯॥
യദി വര്ണവിവര്ണവിഹീനസമം
യദി കാരണകാര്യവിഹീനസമമ് ।
യദിഭേദവിഭേദവിഹീനസമം
കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ് ॥ ൫-൨൦॥
ഇഹ സര്വനിരന്തരസര്വചിതേ
ഇഹ കേവലനിശ്ചലസര്വചിതേ ।
ദ്വിപദാദിവിവര്ജിതസര്വചിതേ
കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ് ॥ ൫-൨൧॥
അതിസര്വനിരന്തരസര്വഗതം
അതിനിര്മലനിശ്ചലസര്വഗതമ് ।
ദിനരാത്രിവിവര്ജിതസര്വഗതം
കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ് ॥ ൫-൨൨॥
ന ഹി ബന്ധവിബന്ധസമാഗമനം
ന ഹി യോഗവിയോഗസമാഗമനമ് ।
ന ഹി തര്കവിതര്കസമാഗമനം
കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ് ॥ ൫-൨൩॥
ഇഹ കാലവികാലനിരാകരണം
അണുമാത്രകൃശാനുനിരാകരണമ് ।
ന ഹി കേവലസത്യനിരാകരണം
കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ് ॥ ൫-൨൪॥
ഇഹ ദേഹവിദേഹവിഹീന ഇതി
നനു സ്വപ്നസുഷുപ്തിവിഹീനപരമ് ।
അഭിധാനവിധാനവിഹീനപരം
കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ് ॥ ൫-൨൫॥
ഗഗനോപമശുദ്ധവിശാലസമം
അതിസര്വവിവര്ജിതസര്വസമമ് ।
ഗതസാരവിസാരവികാരസമം
കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ് ॥ ൫-൨൬॥
ഇഹ ധര്മവിധര്മവിരാഗതര-
മിഹ വസ്തുവിവസ്തുവിരാഗതരമ് ।
ഇഹ കാമവികാമവിരാഗതരം
കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ് ॥ ൫-൨൭॥
സുഖദുഃഖവിവര്ജിതസര്വസമ-
മിഹ ശോകവിശോകവിഹീനപരമ് ।
ഗുരുശിഷ്യവിവര്ജിതതത്ത്വപരം
കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ് ॥ ൫-൨൮॥
ന കിലാങ്കുരസാരവിസാര ഇതി
ന ചലാചലസാമ്യവിസാമ്യമിതി ।
അവിചാരവിചാരവിഹീനമിതി
കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ് ॥ ൫-൨൯॥
ഇഹ സാരസമുച്ചയസാരമിതി ।
കഥിതം നിജഭാവവിഭേദ ഇതി ।
വിഷയേ കരണത്വമസത്യമിതി
കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ് ॥ ൫-൩൦॥
ബഹുധാ ശ്രുതയഃ പ്രവദന്തി യതോ
വിയദാദിരിദം മൃഗതോയസമമ് ।
യദി ചൈകനിരന്തരസര്വസമം
കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ് ॥ ൫-൩൧॥
വിന്ദതി വിന്ദതി ന ഹി ന ഹി യത്ര
ഛന്ദോലക്ഷണം ന ഹി ന ഹി തത്ര ।
സമരസമഗ്നോ ഭാവിതപൂതഃ
പ്രലപതി തത്ത്വം പരമവധൂതഃ ॥ ൫-൩൨॥
അഥ ഷഷ്ഠമോഽധ്യായഃ
ബഹുധാ ശ്രുതയഃ പ്രവദന്തി വയം
വിയദാദിരിദം മൃഗതോയസമമ് ।
യദി ചൈകനിരന്തരസര്വശിവ-
മുപമേയമഥോഹ്യുപമാ ച കഥമ് ॥ ൬-൧॥
അവിഭക്തിവിഭക്തിവിഹീനപരം
നനു കാര്യവികാര്യവിഹീനപരമ് ।
യദി ചൈകനിരന്തരസര്വശിവം
യജനം ച കഥം തപനം ച കഥമ് ॥ ൬-൨॥
മന ഏവ നിരന്തരസര്വഗതം
ഹ്യവിശാലവിശാലവിഹീനപരമ് ।
മന ഏവ നിരന്തരസര്വശിവം
മനസാപി കഥം വചസാ ച കഥമ് ॥ ൬-൩॥
ദിനരാത്രിവിഭേദനിരാകരണ-
മുദിതാനുദിതസ്യ നിരാകരണമ് ।
യദി ചൈകനിരന്തരസര്വശിവം
രവിചന്ദ്രമസൌ ജ്വലനശ്ച കഥമ് ॥ ൬-൪॥
ഗതകാമവികാമവിഭേദ ഇതി
ഗതചേഷ്ടവിചേഷ്ടവിഭേദ ഇതി ।
യദി ചൈകനിരന്തരസര്വശിവം
ബഹിരന്തരഭിന്നമതിശ്ച കഥമ് ॥ ൬-൫॥
യദി സാരവിസാരവിഹീന ഇതി
യദി ശൂന്യവിശൂന്യവിഹീന ഇതി ।
യദി ചൈകനിരന്തരസര്വശിവം
പ്രഥമം ച കഥം ചരമം ച കഥമ് ॥ ൬-൬॥
യദിഭേദവിഭേദനിരാകരണം
യദി വേദകവേദ്യനിരാകരണമ് ।
യദി ചൈകനിരന്തരസര്വശിവം
തൃതീയം ച കഥം തുരീയം ച കഥമ് ॥ ൬-൭॥
ഗദിതാവിദിതം ന ഹി സത്യമിതി
വിദിതാവിദിതം ന ഹി സത്യമിതി ।
യദി ചൈകനിരന്തരസര്വശിവം
വിഷയേന്ദ്രിയബുദ്ധിമനാംസി കഥമ് ॥ ൬-൮॥
ഗഗനം പവനോ ന ഹി സത്യമിതി
ധരണീ ദഹനോ ന ഹി സത്യമിതി ।
യദി ചൈകനിരന്തരസര്വശിവം
ജലദശ്ച കഥം സലിലം ച കഥമ് ॥ ൬-൯॥
യദി കല്പിതലോകനിരാകരണം
യദി കല്പിതദേവനിരാകരണമ് ।
യദി ചൈകനിരന്തരസര്വശിവം
ഗുണദോഷവിചാരമതിശ്ച കഥമ് ॥ ൬-൧൦॥
മരണാമരണം ഹി നിരാകരണം
കരണാകരണം ഹി നിരാകരണമ് ।
യദി ചൈകനിരന്തരസര്വശിവം
ഗമനാഗമനം ഹി കഥം വദതി ॥ ൬-൧൧॥
പ്രകൃതിഃ പുരുഷോ ന ഹി ഭേദ ഇതി
ന ഹി കാരണകാര്യവിഭേദ ഇതി ।
യദി ചൈകനിരന്തരസര്വശിവം
പുരുഷാപുരുഷം ച കഥം വദതി ॥ ൬-൧൨॥
തൃതീയം ന ഹി ദുഃഖസമാഗമനം
ന ഗുണാദ്ദ്വിതീയസ്യ സമാഗമനമ് ।
യദി ചൈകനിരന്തരസര്വശിവം
സ്ഥവിരശ്ച യുവാ ച ശിശുശ്ച കഥമ് ॥ ൬-൧൩॥
നനു ആശ്രമവര്ണവിഹീനപരം
നനു കാരണകര്തൃവിഹീനപരമ് ।
യദി ചൈകനിരന്തരസര്വശിവ-
മവിനഷ്ടവിനഷ്ടമതിശ്ച കഥമ് ॥ ൬-൧൪॥
ഗ്രസിതാഗ്രസിതം ച വിതഥ്യമിതി
ജനിതാജനിതം ച വിതഥ്യമിതി ।
യദി ചൈകനിരന്തരസര്വശിവ-
മവിനാശി വിനാശി കഥം ഹി ഭവേത് ॥ ൬-൧൫॥
പുരുഷാപുരുഷസ്യ വിനഷ്ടമിതി
വനിതാവനിതസ്യ വിനഷ്ടമിതി ।
യദി ചൈകനിരന്തരസര്വശിവ-
മവിനോദവിനോദമതിശ്ച കഥമ് ॥ ൬-൧൬॥
യദി മോഹവിഷാദവിഹീനപരോ
യദി സംശയശോകവിഹീനപരഃ ।
യദി ചൈകനിരന്തരസര്വശിവ-
മഹമത്ര മമേതി കഥം ച പുനഃ ॥ ൬-൧൭॥
മഹമേതി
നനു ധര്മവിധര്മവിനാശ ഇതി
നനു ബന്ധവിബന്ധവിനാശ ഇതി ।
യദി ചൈകനിരന്തരസര്വശിവം-
മിഹദുഃഖവിദുഃഖമതിശ്ച കഥമ് ॥ ൬-൧൮॥
ന ഹി യാജ്ഞികയജ്ഞവിഭാഗ ഇതി
ന ഹുതാശനവസ്തുവിഭാഗ ഇതി ।
യദി ചൈകനിരന്തരസര്വശിവം
വദ കര്മഫലാനി ഭവന്തി കഥമ് ॥ ൬-൧൯॥
നനു ശോകവിശോകവിമുക്ത ഇതി
നനു ദര്പവിദര്പവിമുക്ത ഇതി ।
യദി ചൈകനിരന്തരസര്വശിവം
നനു രാഗവിരാഗമതിശ്ച കഥമ് ॥ ൬-൨൦॥
ന ഹി മോഹവിമോഹവികാര ഇതി
ന ഹി ലോഭവിലോഭവികാര ഇതി ।
യദി ചൈകനിരന്തരസര്വശിവം
ഹ്യവിവേകവിവേകമതിശ്ച കഥമ് ॥ ൬-൨൧॥
ത്വമഹം ന ഹി ഹന്ത കദാചിദപി
കുലജാതിവിചാരമസത്യമിതി ।
അഹമേവ ശിവഃ പരമാര്ഥ ഇതി
അഭിവാദനമത്ര കരോമി കഥമ് ॥ ൬-൨൨॥
ഗുരുശിഷ്യവിചാരവിശീര്ണ ഇതി
ഉപദേശവിചാരവിശീര്ണ ഇതി ।
അഹമേവ ശിവഃ പരമാര്ഥ ഇതി
അഭിവാദനമത്ര കരോമി കഥമ് ॥ ൬-൨൩॥
ന ഹി കല്പിതദേഹവിഭാഗ ഇതി
ന ഹി കല്പിതലോകവിഭാഗ ഇതി ।
അഹമേവ ശിവഃ പരമാര്ഥ ഇതി
അഭിവാദനമത്ര കരോമി കഥമ് ॥ ൬-൨൪॥
സരജോ വിരജോ ന കദാചിദപി
നനു നിര്മലനിശ്ചലശുദ്ധ ഇതി ।
അഹമേവ ശിവഃ പരമാര്ഥ ഇതി
അഭിവാദനമത്ര കരോമി കഥമ് ॥ ൬-൨൫॥
ന ഹി ദേഹവിദേഹവികല്പ ഇതി
അനൃതം ചരിതം ന ഹി സത്യമിതി ।
അഹമേവ ശിവഃ പരമാര്ഥ ഇതി
അഭിവാദനമത്ര കരോമി കഥമ് ॥ ൬-൨൬॥
വിന്ദതി വിന്ദതി ന ഹി ന ഹി യത്ര
ഛന്ദോലക്ഷണം ന ഹി ന ഹി തത്ര ।
സമരസമഗ്നോ ഭാവിതപൂതഃ
പ്രലപതി തത്ത്വം പരമവധൂതഃ ॥ ൬-൨൭॥
അഥ സപ്തമോഽധ്യായഃ
രഥ്യാകര്പടവിരചിതകന്ഥഃ
പുണ്യാപുണ്യവിവര്ജിതപന്ഥഃ ।
ശൂന്യാഗാരേ തിഷ്ഠതി നഗ്നോ
ശുദ്ധനിരഞ്ജനസമരസമഗ്നഃ ॥ ൭-൧॥
ലക്ഷ്യാലക്ഷ്യവിവര്ജിതലക്ഷ്യോ
യുക്തായുക്തവിവര്ജിതദക്ഷഃ ।
കേവലതത്ത്വനിരഞ്ജനപൂതോ
വാദവിവാദഃ കഥമവധൂതഃ ॥ ൭-൨॥
ആശാപാശവിബന്ധനമുക്താഃ
ശൌചാചാരവിവര്ജിതയുക്താഃ ।
ഏവം സര്വവിവര്ജിതശാന്താ-
സ്തത്ത്വം ശുദ്ധനിരഞ്ജനവന്തഃ ॥ ൭-൩॥
കഥമിഹ ദേഹവിദേഹവിചാരഃ
കഥമിഹ രാഗവിരാഗവിചാരഃ ।
നിര്മലനിശ്ചലഗഗനാകാരം
സ്വയമിഹ തത്ത്വം സഹജാകാരമ് ॥ ൭-൪॥
കഥമിഹ തത്ത്വം വിന്ദതി യത്ര
രൂപമരൂപം കഥമിഹ തത്ര ।
ഗഗനാകാരഃ പരമോ യത്ര
വിഷയീകരണം കഥമിഹ തത്ര ॥ ൭-൫॥
ഗഗനാകാരനിരന്തരഹംസ-
സ്തത്ത്വവിശുദ്ധനിരഞ്ജനഹംസഃ ।
ഏവം കഥമിഹ ഭിന്നവിഭിന്നം
ബന്ധവിബന്ധവികാരവിഭിന്നമ് ॥ ൭-൬॥
കേവലതത്ത്വനിരന്തരസര്വം
യോഗവിയോഗൌ കഥമിഹ ഗര്വമ് ।
ഏവം പരമനിരന്തരസര്വ-
മേവം കഥമിഹ സാരവിസാരമ് ॥ ൭-൭॥
കേവലതത്ത്വനിരഞ്ജനസര്വം
ഗഗനാകാരനിരന്തരശുദ്ധമ് ।
ഏവം കഥമിഹ സങ്ഗവിസങ്ഗം
സത്യം കഥമിഹ രങ്ഗവിരങ്ഗമ് ॥ ൭-൮॥
യോഗവിയോഗൈ രഹിതോ യോഗീ
ഭോഗവിഭോഗൈ രഹിതോ ഭോഗീ ।
ഏവം ചരതി ഹി മന്ദം മന്ദം
മനസാ കല്പിതസഹജാനന്ദമ് ॥ ൭-൯॥
ബോധവിബോധൈഃ സതതം യുക്തോ
ദ്വൈതാദ്വൈതൈഃ കഥമിഹ മുക്തഃ ।
സഹജോ വിരജഃ കഥമിഹ യോഗീ
ശുദ്ധനിരഞ്ജനസമരസഭോഗീ ॥ ൭-൧൦॥
ഭഗ്നാഭഗ്നവിവര്ജിതഭഗ്നോ
ലഗ്നാലഗ്നവിവര്ജിതലഗ്നഃ ।
ഏവം കഥമിഹ സാരവിസാരഃ
സമരസതത്ത്വം ഗഗനാകാരഃ ॥ ൭-൧൧॥
സതതം സര്വവിവര്ജിതയുക്തഃ
സര്വം തത്ത്വവിവര്ജിതമുക്തഃ ।
ഏവം കഥമിഹ ജീവിതമരണം
ധ്യാനാധ്യാനൈഃ കഥമിഹ കരണമ് ॥ ൭-൧൨॥
ഇന്ദ്രജാലമിദം സര്വം യഥാ മരുമരീചികാ ।
അഖണ്ഡിതമനാകാരോ വര്തതേ കേവലഃ ശിവഃ ॥ ൭-൧൩॥
ധര്മാദൌ മോക്ഷപര്യന്തം നിരീഹാഃ സര്വഥാ വയമ് ।
കഥം രാഗവിരാഗൈശ്ച കല്പയന്തി വിപശ്ചിതഃ ॥ ൭-൧൪॥
വിന്ദതി വിന്ദതി ന ഹി ന ഹി യത്ര
ഛന്ദോലക്ഷണം ന ഹി ന ഹി തത്ര ।
സമരസമഗ്നോ ഭാവിതപൂതഃ
പ്രലപതി തത്ത്വം പരമവധൂതഃ ॥ ൭-൧൫॥
അഥ അഷ്ടമോഽധ്യായഃ
ത്വദ്യാത്രയാ വ്യാപകതാ ഹതാ തേ
ധ്യാനേന ചേതഃപരതാ ഹതാ തേ ।
സ്തുത്യാ മയാ വാക്പരതാ ഹതാ തേ
ക്ഷമസ്വ നിത്യം ത്രിവിധാപരാധാന് ॥ ൮-൧॥
കാമൈരഹതധീര്ദാന്തോ മൃദുഃ ശുചിരകിഞ്ചനഃ ।
അനീഹോ മിതഭുക് ശാന്തഃ സ്ഥിരോ മച്ഛരണോ മുനിഃ ॥ ൮-൨॥
അപ്രമത്തോ ഗഭീരാത്മാ ധൃതിമാന് ജിതഷഡ്ഗുണഃ ।
അമാനീ മാനദഃ കല്പോ മൈത്രഃ കാരുണികഃ കവിഃ ॥ ൮-൩॥
കൃപാലുരകൃതദ്രോഹസ്തിതിക്ഷുഃ സര്വദേഹിനാമ് ।
സത്യസാരോഽനവദ്യാത്മാ സമഃ സര്വോപകാരകഃ ॥ ൮-൪॥
അവധൂതലക്ഷണം വര്ണൈര്ജ്ഞാതവ്യം ഭഗവത്തമൈഃ ।
വേദവര്ണാര്ഥതത്ത്വജ്ഞൈര്വേദവേദാന്തവാദിഭിഃ ॥ ൮-൫॥
ആശാപാശവിനിര്മുക്ത ആദിമധ്യാന്തനിര്മലഃ ।
ആനന്ദേ വര്തതേ നിത്യമകാരം തസ്യ ലക്ഷണമ് ॥ ൮-൬॥
വാസനാ വര്ജിതാ യേന വക്തവ്യം ച നിരാമയമ് ।
വര്തമാനേഷു വര്തേത വകാരം തസ്യ ലക്ഷണമ് ॥ ൮-൭॥
ധൂലിധൂസരഗാത്രാണി ധൂതചിത്തോ നിരാമയഃ ।
ധാരണാധ്യാനനിര്മുക്തോ ധൂകാരസ്തസ്യ ലക്ഷണമ് ॥ ൮-൮॥
തത്ത്വചിന്താ ധൃതാ യേന ചിന്താചേഷ്ടാവിവര്ജിതഃ ।
തമോഽഹംകാരനിര്മുക്തസ്തകാരസ്തസ്യ ലക്ഷണമ് ॥ ൮-൯॥
ദത്താത്രേയാവധൂതേന നിര്മിതാനന്ദരൂപിണാ ।
യേ പഠന്തി ച ശൃണ്വന്തി തേഷാം നൈവ പുനര്ഭവഃ ॥ ൮-൧൦॥

Explore More